1921.07.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 53η

Πέμπτη, 1ης Ἰουλίου 1921

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρᾳ 6.15′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὅπως ὁρκισθοῦν οἱ μὴ ὁρκισθέντες συνάδελφοι. (Προσκομισθέντος τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου προσῆλθον οἱ πληρεξούσιοι Ροδόπης κ. κ. Γ. Ματσόπουλος καὶ Δ. Χεκίμογλου οἵτινες ἀνέτεινον τὴν δεξιὰν αὐτῶν καὶ ὤμοσαν τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τεταγμένον ὅρκον).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς ἐκτέλεσιν ἀνατεθείσης μοι ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως ἐντολῆς κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν ἀπηύθυνα χαιρετισμὸν πρὸς τὸ Στράτευμα ἐκ μέρους αὐτῆς. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ τηλεγράφημα καὶ ἡ ἐπ’ αὐτοῦ ἀπάντησις.

§3ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ἀντιστράτηγον Παπούλαν Διοικητὴν Στρατιᾶς Μικρᾶς Ἀσίας Σμύρνην. Καθ’ ἣν ἡμέραν ὁ ἔνδοξος τῶν Ἑλλήνων Βασιλεὺς ἀπέρχεται τῆς Πρωτευούσης, μεταβαίνων ὅπως μετὰ τῶν ἡρωϊκῶν προμάχων τῆς Πατρίδος ἀναγράψῃ τὴν τελευταίαν σελίδα τῆς ἀπὸ ἑκατονταετίας ἀρξαμένης μεγάλης ἐθνικῆς ἐποποιΐας πρὸς τὴν τελικὴν πραγμάτωσιν τῶν πόθων καὶ τῶν ἐλπίδων τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἡ Γʹ Συντακτικὴ τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, διερμηνεύουσα τὸν ἑνιαῖον τοῦ Ἔθνους παλμὸν καὶ τὰ ὁμόφωνα αἰσθήματα τῆς ἐθνικῆς ψυχῆς, διαπέμπει ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν πρὸς τὰ μαχόμενα τέκνα τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς, εὐχομένη ὅπως ἡ νίκη ὑπερήφανος ἐπιστέψῃ τὰς ὑπὲρ τῆς μεγάλης Ἑλληνικῆς Πατρίδος ἡρωϊκοὺς ἀγῶνας.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως

ΚΩΝ. ΑΡ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ».

Εἰς τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Στρατιᾶς ἀπήντησε διὰ τοῦ ἑξῆς τηλεγραφήματος: «Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Γʹ ἐν Ἀθήναις Συντακτικῆς τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως. Ἡ Στρατιὰ Μικρᾶς Ἀσίας, ἀπαντῶσα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐλεύσεως τοῦ λατρευτοῦ Βασιλέως μας εἰς τὸν πλήρης ἱερᾶς συγκινήσεως καὶ εὐγενοῦς ἐνθουσιασμοῦ χαιρετισμὸν τῆς Γʹ Συντακτικῆς τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως διαδηλοῖ ὑμῖν τὴν θερμὴν εὐγνωμοσύνην της διὰ τὴν πρὸς αὐτὴν Πανελλήνιον ἐμπιστοσύνην καὶ βεβαιοῖ δι’ ἐμοῦ, ὅτι μετ’ ἐναγωνίου χαρᾶς ἀναμένει νὰ ὑποδεχθῇ εἰς τοὺς κόλπους της τὸν ἔνδοξον Βασιλέα ὡς Στρατηλάτην της πεποιθυῖα ὅτι ὑπὸ τὴν ἀνωτάτην ἡγεσίαν Του θέλει θέσει αὕτη τὴν σφραγῖδα ἐπὶ τοῦ διεξαγομένου μεγάλου ἀγῶνος τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς, ἀναδεικνυομένη ἀνταξία τῶν ἡρωϊκῶν της προγόνων καὶ τῶν προσδοκιῶν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους.

Διοικητὴς Στρατιᾶς Μικρᾶς Ἀσίας

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΟΥΛΑΣ

Ἀντιστράτηγος

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν ἡ Συνέλευσις μοὶ ἀνέθηκε τὴν ἐντολὴν ὅπως καταρτίσω ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ μεριμνήσῃ περὶ τρόπου ἀπονομῆς τιμῆς εἰς τὸν ἀείμνηστον Κωνσταντῖνον Ἔσλιν. Τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην κατήρτισα ἐκ τῶν ἑξῆς κ. κ. πληρεξουσίων: Ν. Τριανταφυλλάκου, Ἀνδρ. Στεφανοπούλου, Ν. Δ. Λεβίδου, Α. Μάτεσι, Χρ. Μητσοπούλου, Κ. Πολυγένους καὶ Π. Ρεδιάδου καὶ διεβίβασα πρὸς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. Ἀνακοίνωσις διαφόρων ἀναφορῶν ἀφιχθεισῶν κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν αἵτινες ἐκοινοποιήθησαν δι’ ἐμοῦ πρὸς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ἐθεώρησα σκόπιμον ὁσάκις ἐπρόκειτο περὶ κατεπειγόντων ἀντικειμένων νὰ διαβιβάζωνται ἀπ’ εὐθείας χωρὶς ν’ ἀναμένω τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν. Ἐν καιρῷ θέλω ἀναφέρει τὰς ἀπαντήσεις τῶν Ὑπουργῶν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰς κάτωθι ἀναφοράς. — Ὁ Σύνδεσμος τεχνιτῶν κουρέων ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ ζητεῖ ὅπως ἐπεκταθῇ τὸ Διάταγμα τῆς Κυριακῆς ἀργίας καὶ εἰς τοὺς τεχνίτας κουρεῖς. — Ἡ Κοινότης Βριναίνης, παρακαλεῖ ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ἐπαρχίας Ἁλμυροῦ εἰς τὴν Ἐπισκοπὴν Λαρίσης. — Ἡ Κοινότης Πτελεῶν ὑποβάλλει ὡσαύτως ὁμοίαν παράκλησιν. — Κάτοικοι Ἀμαλιαπόλεως ὑποβάλλουσιν ἐπίσης τὴν αὐτὴν παράκλησιν. — Κάτοικοι Ἁλμυροῦ ὑποβάλλουσιν ὁμοίαν παράκλησιν. — Κάτοικοι τῆς Κοινότητος Πλατάνου ἐπίσης ὑποβάλλουσι τὴν ἰδίαν παράκλησιν. — Ἡ Κοινότης Ἁγίων Θεοδώρων ὡσαύτως ὑποβάλλει ὁμοίαν παράκλησιν. — Οἱ κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τῆς Εἰσαγγελίας Καλαμῶν παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ των. — Ὁ Γ. Παπαδημητρίου, δημοδιδάσκαλος Λαρίσης ζητεῖ νὰ τῷ ἀποδοθῶσιν οἱ καθυστερούμενοι μισθοί του. — Τὸ κατώτερον προσωπικὸν τῶν Ταμείων Καλαμῶν παραπονεῖται διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ μισθοῦ των δυνάμει τοῦ νόμου 2494 καὶ παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν διὰ τὴν αὔξησιν αὐτοῦ. — Κάτοικοι Κοινότητος Ζελενίτσης εὐχαριστοῦσι τὴν Κυβέρνησιν ἀπαλλάξασαν αὐτοὺς τοῦ φόρου τῆς δεκάτης. Τὸ προσωπικὸν τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιθεωρήσεως τῆς περιφερείας Κρήτης παρακαλεῖ ὅπως ἀποδοθῇ αὐτῷ τὸ δίκαιον διὰ τῆς πραγματικῆς ἑρμηνείας τῆς ἐννοίας τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ νόμου 2494. Ὁ Πρόεδρος τῆς κοινότητος Παλαιοξαρίου τῆς Δωρίδος ὑποβάλλει ἀναφορὰν τοῦ ἀποστράτου ἐνωμοτάρχου Ν. Ταξιάρχου περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεώς του. Τὸ κατώτερον προσωπικὸν τῆς φυλάξεως τῶν ὠργανωμένων Φυλακῶν τοῦ Κράτους ζητεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς μισθοδοσίας του. Ὁ Κωνσταντῖνος Γιαννοῦκος, συγγραρεὺς τοῦ βιβλίου «Ὁ θρυλικὸς Κωνσταντῖνος μας εἰς Κωνσταντινούπολιν» ζητεῖ ὅπως ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἀγοράσῃ ἐξ αὐτοῦ 2 χιλ. ἀντίτυπα. Ἡ Κεντρικὴ Ἕνωσις Λαϊκῶν Πολιτικῶν Συλλόγων ὑποβάλλει ψήφισμα ὅπως ἐπίσημος γλῶσσα τοῦ Κράτους εἶναι ἡ κατὰ τὸν γλωσσικὸν τύπον τοῦ Συντάγματος. Ὁ Θ. Κόρακας κάτοικος Λαμίας παρακαλεῖ ὅπως προαχθῇ ὁ υἱός του Ἀθανάσιος Κόρακας, ἀνθυπασπιστὴς τοῦ Πεζικοῦ. — Βούλγαροι ἐξόριστοι εἰς Μῆλον αἰτοῦνται ἐπαναφοράν των εἰς τὰς ἑστίας των ἢ εἰς μέρος εἰς ὃ νὰ δύνανται νὰ ἐξοικονομῶσι τὰ πρὸς τὸ ζῆν. — Ὁ Σταῦρος Τσιριμπέας, ἀνθυπασπιστὴς τοῦ Πεζικοῦ, ζητεῖ τὴν προαγωγήν του. — Ἡ Ἑλένη Παπαϊωάννου, ὁ Χ. Ἀγγελόπουλος κλπ. ζητοῦσιν ὅπως τροποποιουμένων τῶν διατάξεων τῶν κληρονομικῶν δικαίων καθορισθῶσι τὰ δικαιώματα τῶν ἀνιόντων συγγενῶν ὡς πρὸς τοὺς ἐγγόνους τῶν ὀρφανῶν μητρός. Κάτοικοι Σχιλαριοῦ ἀπολέσαντες ὑπὲρ τὰς 150 χιλιάδας προβάτων παρακαλοῦσι τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ὅπως θέσῃ εἰς ἐνέργειαν πᾶν δίκαιον μέσον ἵνα κανονισθῇ τὸ περιουσιακὸν αὐτῶν ζήτημα. — Ὁ ἐν Ρεθύμνῃ συμβολαιογράφος Εὐάγγελος Δαφνομάλης ἐκφέρει γνώμην ὅπως τιμωρῶνται αὐστηρότερον οἱ λιποτάκται καὶ ἀνυπότακτοι. — Τὸ Σωματεῖον νοσοκόμων «Ἅγιοι Ἀνάργυροι» ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ ζητεῖ τὴν ἵδρυσιν σχολῶν. — Ὁ Ἀντώνιος Κασφίκης, κάτοικος Κερκύρας, ζητεῖ ὡς παθὼν ἀποζημίωσιν. — Τὸ Σωματεῖον καταστηματαρχῶν κουρέων ζητεῖ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ Κυριακῆς ἀναπαύσεως καὶ εἰς αὐτούς. — Ἡ Μαρία θυγάτηρ τοῦ ἀποβιώσαντος Ἰωάννου Π. Ζάρκου ζητεῖ ὅπως τῇ δοθῇ ἡ προηγουμένη σύνταξις, ἣν ἐλάμβανε μετὰ τῆς ἀποθανούσης ἀδελφῆς της Αἰκατερίνης. — Ὁ Δημ. Βάρσος, κάτοικος Ἀθηνῶν, ζητεῖ ἠθικὴν ἀμοιβήν, δι’ ἃς ὑπηρεσίας προσήνεγκεν εἰς τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα. — Ἡ Μαγνησιακὴ Ἕνωσις Ἐπαγγελματικῶν Συλλόγων καὶ Σωματείων ὑποβάλλει τροποποίησιν εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου 1863. — Ὁ πληρεξούσιος Φλωρίνης κ. Φ. Δραγούμης ὑποβάλλει πρακτικὸν συνεδριάσεως τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Μπονοδιοβίτσης ἐκφράζοντος εὐχὴν πρὸς τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν ἵνα αὕτη μεριμνήσῃ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τοῦ μακεδονικοῦ ἀγῶνος. — Οἱ ἀσθενεῖς τοῦ Φθισιατρείου «Σωτηρία» ζητοῦσι τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Διευθυντοῦ αὐτοῦ κ. Παπαδημητρίου ὡς βαναύσως φερομένου πρὸς αὐτούς. — Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ρεθύμνης ζητεῖ ὅπως τὰ ταχυδρομικὰ δέματα τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀποστέλλωνται ἀμέσως εἰς τὰ ταχυδρομικὰ γραφεῖα τοῦ προορισμοῦ των. — Ἡ «Ἕνωσις Βιοτεχνῶν τῆς Ἑλλάδος» παρακαλεῖ ὅπως παύσῃ ἡ ἰσχὺς πασῶν τῶν περιοριστικῶν τοῦ ἐμπορίου διατάξεων καὶ καταργηθῶσιν οἱ νόμοι περὶ αἰσχροκερδείας ἢ περιορισθῇ ἡ ἰσχύς των εἰς τὰς οὐσιαστικὰς περιπτώσεις. — Τὸ ἐν Κερκύρᾳ τμῆμα τοῦ συνδέσμου τῶν Ἑλληνίδων ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τῆς γυναικὸς παρακαλεῖ ὅπως ἡ Συνέλευσις ὑποστηρίξῃ τὰ δίκαια τῶν γυναικῶν τῆς Ἑλλάδος. — Ὁ πληρεξούσιος τοῦ νομοῦ Φλωρίνης κ. Μ. Μπατρῖνος ὑποβάλλει ἔκθεσιν ὡς πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἐπισιτισμοῦ, δηλοῖ δὲ ὅτι παραιτεῖται, ὡς παθὼν, πάσης ἀποζημιώσεως. — Πρόκριτοι Καβάλλας παρακαλοῦσι τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν θέσιν του τὸν Μουφτῆν Ἀβδουλὰχ ἐφένδην. — Οἱ κατώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι τῆς Εἰσαγγελίας καὶ Πρωτοδικείου Πατρῶν παρακαλοῦσι τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν ὅπως περιληφθῇ ἐν τῷ νόμῳ 2494 διάταξις ἐξομοιοῦσα τὴν μισθοδοσίαν των πρὸς τὴν τῶν ὁμοιοβάθμων αὐτῶν τῶν λοιπῶν ὑπηρεσιῶν. — Οἱ ἐκτὸς θέσεως συνταξιοῦχοι δημοδιδάσκαλοι τοῦ νομοῦ Λαρίσης παρακαλοῦσι ὅπως διορίζωνται εἰς τὰς κενὰς θέσεις τῶν δημοτικῶν σχολείων. — Ὁ Νικόλαος Παλαιοκρασᾶς ζητεῖ σύνταξιν. — Οἱ πληρεξούσιοι κ.κ. Σ. Παϊπέτης, Α. Μάτεσις, Β. Λεόπουλος, Η. Σκιαδαρέσης, Π. Ι. Ἀργυρόπουλος, Ι. Καρελᾶς, Κ. Σταματόπουλος, Γ. Κοσσονάκος καὶ Σ. Βαλαωρίτης, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τοῦ Στρατοδικείου». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Ι. Κούσουλας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως ἀποδοχῶν κλπ. τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως κλπ.». — Ὁ πληρεξούσιος κ. Σ. Σωτηριάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος περὶ ἐπαναφορᾶς δικαστικῶν καὶ εἰσαγγελικῶν ὑπαλλήλων». — Ἡ Διεύθυνσις τοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἐγγράφου αὐτῆς ὑπ’ ἀριθ. 11240 πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως ζητεῖ ὅπως δοθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως εἰς τὸν Ἀρχηγὸν Στρατοῦ Θράκης ἄδεια πρὸς δίωξιν τοῦ πληρεξουσίου Ἀδριανουπόλεως Φερὴτ Ὀμὲρ Μπεκὴρ Ζαδέ, καθὼς καὶ τοῦ Ναζὴμ Ἐτὲμ Ὀγλοῦ πληρεξουσίου Σαράντα Ἐκκλησιῶν, ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 755 ὡς καὶ τοῦ Κ. Π. νόμου. — Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Αἰγαίου, ζητεῖ τὴν ἄδειαν τῆς Συνελεύσεως πρὸς ποινικὴν δίωξιν τοῦ πληρεξουσίου Λέσβου κ. Ν. Παρίτση. — Ὁ πληρεξούσιος κ. Μ. Γερουλᾶνος αἰτεῖται ἄδειαν ἀπουσίας παρὰ τῆς Συνελεύσεως, ὅπως μεταβῇ εἰς τὸ Μέτωπον καὶ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). — Ὁ πληρεξούσιος Ὕδρας κ. Δ. Α. Θεοδωρίδης αἰτεῖται ἄδειαν ἀπουσίας παρὰ τῆς Συνελεύσεως προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς Ἀγγλίαν. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). — Ὁ πληρεξούσιος Θεσσαλονίκης, ταγματάρχης κ. Χ. Γρῶλιος αἰτεῖται ἄδειαν ἀπουσίας, ὅπως μεταβῇ εἰς τὸ Μέτωπον. (Ἐγκρίσει τῆς Συνελεύσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθ. 680, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 911 μεταγενεστέρου τοιούτου περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ». 2) «Περὶ ἀναδρομικῆς ἰσχύος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1673 νόμου περὶ ἀποδοχῶν τῶν εἰς τὴν κατάστασιν διαθεσιμότητος παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ τιθεμένων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Γ. Μπαλτατζῆς ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) Περὶ ἀναθεωρήσεως τῆς ἀποφάσεως τῶν ἀποστρατευθέντων αὐτεπαγγέλτως ἀξιωματικῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων ΓΥΙΖʹ, ΔΡΛΕʹ καὶ ΔΣΕʹ κλπ. καὶ 2) Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν κειμένων διατάξεων περὶ ταμείων τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν αὐτῶν. (Ἀμφότερα τὰ νομοσχέδια ταῦτα κηρύσσονται κατεπείγοντα καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχήν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης ὑποβάλλει τὸ κάτωθι νομοσχέδιον. 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συναφθείσης τῇ 28 Μαΐου 1921 συμβάσεως «περὶ συνομολογήσεως δανείων ἐκ δραχμῶν χρυσῶν 40.000.000». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συναφθείσης τῇ 18 Ἰουνίου 1921 συμβάσεως, δι’ ἧς συνωμολογήθη προσωρινὸν δάνειον ἐκ δραχμῶν 150 ἑκατομμυρίων». 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συναφθείσης τῇ 21 Ἰουνίου 1921 συμβάσεως περὶ συνομολογήσεως προσωρινοῦ δανείου ἐκ δραχμῶν 125.000.000» καὶ 4) «Περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου 879 περὶ κανονισμοῦ ἐποπτείας ἐπὶ τῆς ἀναλήψεως δαπανῶν».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§6Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διαρκούσης τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, αἱ Κυβερνήσεις τῶν τριῶν Μεγάλων Δυνάμεων ἀπηύθυναν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τὴν ἑξῆς ἀπὸ 8)21 Ἰουνίου ἐ. ἔ. διακοίνωσιν (ἀναγινώσκει): «Αἱ Σύμμαχοι Δυνάμεις συσκεφθεῖσαι ἀπεφάσισαν νὰ προσενέγκωσι τὰς φιλικὰς αὐτῶν ὑπηρεσίας πρὸς ἀποφυγὴν ἐπαναλήψεως τῶν ἐχθροπραξιῶν ἐν τῇ ἐγγὺς Ἀνατολῇ καὶ ἐξασφάλισιν εἰρήνης ἐντίμου καὶ διαρκοῦς. Αἱ Σύμμαχοι Δυνάμεις εἰσὶν ἀκραδάντως πεπεισμέναι, ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν ὦσι τὰ ἄμεσα ἀποτελέσματα τῆς ἐπαναλήψεως τοῦ ἀγῶνος μεταξὺ τῶν Ἑλληνικῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων ἐπὶ τῶν τουρκικῶν τοιούτων ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ, ὁ ἀγὼν οὐδαμῶς προοιωνίζεται, εἴτε διαρκῆ εἰρήνευσιν τῆς ἐγγὺς Ἀνατολῆς, εἴτε εἰρήνην συνάδουσαν πρὸς τὰ ἀληθῆ συμφέροντα καὶ τὰς πραγματικὰς δυνάμεις τῶν δύο μερῶν. Αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἐμπόλεμοι δὲν θὰ ὦσιν ἴσως διαφόρου γνώμης τῶν Διασυμμαχικῶν Κυβερνήσεων, ἐν τῷ καθορισμῷ τούτῳ τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Πᾶν ἀποτέλεσμα μὴ συνεπαγόμενον τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ τούτου, κἄν ἔτι ἤθελε παράσχει παροδικόν τι πλεονέκτημα τῷ ἑνὶ ἢ τῷ ἑτέρῳ τῶν διαμαχομένων μερῶν ἤθελεν εἶσθαι τὸ προοίμιον τελικῆς ἀποτυχίας. Ὑπὸ τοὺς ὅρους τούτους, αἱ Συμμαχικαὶ Δυνάμεις ἐκπληροῦσιν ἁπλοῦν καθῆκον διεθνὲς καὶ φιλικὴν συνάμα πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὑποχρέωσιν, γνωστοποιοῦσαι αὐτῇ ἐν ταῖς κρισίμοις ταύταις στιγμαῖς καὶ πρὶν ἢ ἐπαναληφθῶσιν αἱ ἐχθροπραξίαι, ὅτι ἐὰν εἶναι διατεθειμένη νὰ ἀναθέσῃ τὰ ἐπ’ αὐτῆς συμφέροντα εἰς τοὺς Συμμάχους, εἰσὶν οὗτοι ἕτοιμοι νὰ ἀναλάβωσι τὸ ἔργον συνδιαλλακτῶν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ ἀποφασίσῃ ὅτι δὲν συμφέρει αὐτῇ νὰ δεχθῇ παρέμβασιν τινὸς ἢ γνώμην ἔξωθεν δεδομένην, αἱ Σύμμαχοι Δυνάμεις δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ ἐμμείνωσιν ἐν προσπαθείᾳ προωρισμένῃ προδήλως νὰ παραμείνῃ ἄκαρπος. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἡ εὐθύνη τῶν συνεπειῶν τῆς ἐπαναλήψεως τοῦ ἀγῶνος θὰ βαρύνῃ ἀποκλειστικῶς τοὺς Ἕλληνας. Ἀφ’ ἑτέρου, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ ἐν τῷ ἰδίῳ αὐτῆς συμφέροντι νὰ δεχθῇ τὴν παρέμβασιν τῶν Δυνάμεων, αὗται εἰσὶν ἕτοιμοι νὰ ἀνακοινώσωσιν ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ τῇ Ἑλληνικῇ Κυβερνήσει τοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς θέλει προσενεχθῇ ἡ συνδρομὴ αὐτῶν. Ἐὰν καὶ οἱ ὅροι αὐτοὶ γίνωσιν ἀποδεκτοί, οἱ Σύμμαχοι θὰ ὦσιν ἕτοιμοι νὰ παρεμβῶσι παρὰ τῇ Τουρκικῇ Κυβερνήσει ἐπὶ τῷ τέλει νὰ προκαλέσωσι τὴν ἄμεσον ἀναστολὴν τῶν ἐχθροπραξιῶν καὶ τὴν ἔναρξιν τῶν πρὸς συνομολόγησιν τῆς εἰρήνης διαπραγματεύσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8)21 Ἰουνίου 1921». Εἰς τὴν διὰ τῆς διακοινώσεως ταύτης γενομένην πρότασιν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀπήντησε τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει): «Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, λαβοῦσα ὑπὸ σοβαρωτάτην ἔποψιν τὴν πρότασιν, ἣν εὐαρεστούμεναι ἐποιήσαντο αὐτῇ αἱ Σύμμαχοι Δυνάμεις, ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἐκφράσῃ τὰς θερμοτάτας αὐτῆς εὐχαριστίας ἐπὶ τῇ προσφορᾷ τῶν φιλικῶν αὐτῶν ὑπηρεσιῶν πρὸς ἀποφυγὴν ἐπαναλήψεως τῶν ἐχθροπραξιῶν ἐν τῇ Ἐγγὺς Ἀνατολῇ καὶ ἐξασφάλισιν εἰρήνης ἐντίμου καὶ διαρκοῦς. Ἡ Βασιλικὴ Κυβέρνησις ἐκτιμᾷ ὑψίστως τὰ αἰσθήματα τῆς φιλανθρωπίας τὰ συνενούμενα πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν ταχείας εἰρηνεύσεως, ἅτινα ἐνέπνευσαν τοῖς μεγάλοις αὐτῆς Συμμάχοις ἐν τῷ διαβήματι αὐτῶν, αἰσθήματα ἅπερ ἡ Βασιλικὴ Κυβέρνησις συμμερίζεται εὐρύτατα. Ἄλλως ἡ ταυτότης τῶν αἰσθημάτων ὑφ’ ὧν ἐμφορεῖται ἡ Ἑλλὰς πρὸς τὰ τῶν Συμμάχων αὐτῆς, ἀπορρέει κατ’ ἀνάγκην ἐκ τῆς κοινότητος τῶν βλέψεων, αἵτινες εἶχον πρυτανεύσει καθ’ ὃν χρόνον ἀπὸ κοινοῦ μετ’ αὐτῶν διεξῆγε τὸν ἀγῶνα καὶ αἵτινες κρατοῦσι καὶ ἐν τῇ νῦν τῶν πραγμάτων καταστάσει. Ἡ κατάστασις αὕτη δὲν εἶναι τυχαῖον ἀποτέλεσμα μεμονωμένης συρράξεως, ἀλλ’ ἐξακολούθησις τῆς παγκοσμίου τοιαύτης, ἣν ὁ Μέγας Πόλεμος ἔκρινεν ὁριστικῶς πανταχοῦ ἄλλοθι ἀφίνων μόνον ἐκκρεμῆ ἐν τῇ Ἐγγὺς Ἀνατολῇ τὰ καθορισθέντα καὶ προσδιορισθέντα ὑπὸ τῆς Συνθήκης ὑπογραφείσης ὑφ’ ἁπασῶν τῶν Συμμάχων Δυνάμεων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν Τούρκων ἀφ’ ἑτέρου. Ὑπεραμυνομένη τῶν προαιωνίων πόθων τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ τῶν δικαίων, ἅτινα τῇ ἀνεγνώρισεν ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν, ἔναντι τῶν κατὰ τὸν πόλεμον θυσιῶν αὐτῆς, ἡ Ἑλλὰς πέποιθεν ὅτι ἀμύνεται ἐν ταὐτῷ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου ἐν τῇ ἀνατολικῇ λεκάνῃ τῆς Μεσογείου καὶ τοῖς Στενοῖς τοῦ Ἑλλησπόντου. Συναισθανομένη δὲ βαθέως τὴν σπουδαιότητα τῆς διπλῆς αὐτῆς ἀποστολῆς, κατώρθωσε δι’ ὑπερτάτης ἐντάσεως τῶν ἠθικῶν καὶ ὑλικῶν της δυνάμεων νὰ φθάσῃ εἰς θέσιν ὅπως ἐπιβάλῃ τὰς κοινὰς τῶν Συμμάχων ἀποφάσεις, αἵτινες ᾐτιολόγησαν προληπτικῶς τὴν ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ κατοχὴν αὐτῆς καὶ αἵτινες, πρὸς τὰ ἐπιβληθέντα τῇ Ἑλλάδι βάρη, εἰσὶν ἡ ἀπόρροια τῆς γεννηθείσης ἐκ τῆς συμμαχίας ἀλληλεγγύης, ἧς ἡ συνθήκη ἀπετέλεσε τὴν πανηγυρικὴν ἔκφρασιν. Ἡ ἀντίληψις αὕτη τῶν ἑαυτῆς καθηκόντων ἤγαγε τὴν Ἑλλάδα νὰ συναινέσῃ εἰς ἁπάσας τὰς θυσίας, αἵτινες τῇ ἐζητήθησαν μέχρι τῆς συνομολογήσεως τῆς εἰρήνης καὶ νὰ ἀποδεχθῇ μετὰ τὴν συνομολόγησιν αὐτῆς τὴν διὰ τῶν ἰδίων καὶ μόνον αὐτῆς μέσων πρὸς ἀνάληψιν νέου πολέμου κατὰ τῶν Τούρκων προσπαθούντων δι’ ἐνεργειῶν ἐκ διαμέτρου ἀντιθέτων πρὸς τὴν καλὴν πίστιν καὶ τὰς διεθνεῖς ὑποχρεώσεις νὰ ὑπεκφύγωσι τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συνθήκης. Ἀποδυομένη ἐξ ὁλοκλήρου καὶ μετὰ πίστεως εἰς τὰς προπαρασκευὰς καὶ εἰς τὴν δρᾶσιν, ἃς αἱ στρατιωτικαὶ ἀνάγκαι τῇ ἐπέβαλον, ἡ Ἑλλὰς καθορᾷ ἑαυτὴν εὑρισκομένην ἔναντι καταστάσεως, ἐν ᾗ μόνα τὰ στρατιωτικὰ συμφέροντα εἰσὶν οἱ ποδηγέται τῆς πορείας καὶ τῶν ἀποφάσεών της. Τῶν ἐπιτακτικῶν τούτων λόγων ἕνεκα, μεθ’ ὅλην τὴν θερμὴν αὐτῆς ἐπιθυμίαν ὅπως συμμορφωθῇ πρὸς τὰς συμβουλὰς τῶν Μεγάλων αὐτῆς Συμμάχων ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀδυνατεῖ νὰ προσχωρήσῃ αὐταῖς, καθόσον πᾶσα ἐπιβράδυνσις τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων πέραν τοῦ ὑπὸ τῶν ἀρχηγῶν τῆς Στρατοῦ ὑποδεικνυομένου ὁρίου θέλει διακυβεύσει ἐπὶ βλάβῃ τῆς Ἑλλάδος τὴν στρατιωτικὴν κατάστασιν καὶ θέλει ἐνθαρρύνει τὸν ἀντίπαλον, ὅπως ἀντιτάξῃ εἰς τὰ κελεύσματα τῶν Δυνάμεων νέαν ἀντίστασιν. Ὅθεν εἶναι προφανὲς ὅτι ὁ προτεινόμενος ὑπὸ τῶν Συμμάχων ἐνεργείας τρόπος, ὅστις κατ’ ἀνάγκην ἤθελε συνεπαγάγει τὴν ἀναστολὴν τῶν ἐχθροπραξιῶν, τυγχάνει ἀσυμβίβαστος πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Τὰ φιλικὰ αἰσθήματα, ὑφ’ ὧν ἐμφοροῦνται πρὸς τὴν Ἑλλάδα αἱ Σύμμαχοι Δυνάμεις, ἐγγυῶνται τῇ Ἑλληνικῇ Κυβερνήσει ὅτι εὐαρεστηθήσονται αὗται νὰ ἐκτιμήσωσι κατ’ ἀκριβῆ ἀξίαν τὰς ἄνωθι διατυπωθείσας σκέψεις καὶ νὰ σταθμίσωσιν ἀφ’ ἑτέρου ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐξακολουθοῦσα τὸν ἀγῶνα, ἐναποτίθησιν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν τὸ δραστικώτατον ὄργανον πρὸς πραγμάτωσιν τῶν πρὸς εἰρήνευσιν τῆς ἐγγὺς Ἀνατολῆς προθέσεών των. Διότι ἡ μόνη ἐλπίς, ὅπως ἴδῃ τις τὴν Τουρκίαν ὑποτασσομένην εἰς τὰς ὑποδείξεις τῶν Δυνάμεων καὶ σεβομένην τὰ κυρωθέντα διὰ τῆς ὑπογραφῆς αὐτῶν δίκαια καὶ τὰ συμφέροντα, ἅτινα θὰ θεωρήσωσιν ἄξια τῆς ἑαυτῶν ὑποστηρίξεως πρὸς περιφρούρησιν τῆς εἰρήνης ἐν τῇ Ἀνατολῇ ἡ ἐλπὶς αὕτη, λέγομεν, δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ ἢ ἐπὶ τῆς ἐξασκουμένης καὶ ἐξασκηθησομένης ἐπιρροῆς ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς δράσεως. Ὑπὸ τὰς συνθήκας ταύτας ἡ Βασιλικὴ Κυβέρνησις ἔσται πάντοτε ἑτοίμη ν’ ἀκούῃ τοὺς Μεγάλους αὐτῆς Συμμάχους ἐν οἵα δήποτε φάσει τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ἐλπίζει ὅτι εὐαρεστηθήσονται νὰ λάβωσι παρὰ τῆς Τουρκίας συγκεκριμένας προτάσεις πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ἐκ τῶν Συνθηκῶν δικαίων καὶ ἱκανοποίησιν τῶν θυσιῶν, ἃς ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς ἐκ παραλλήλου πρὸς τὰ συμφέροντα, ἅτινα ἡ ἐξέλιξις τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν γεγονότων θέλει καταστήσει πραγματοποιήσιμα. Ἡ Βασιλικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀμφιβάλλει ὅτι οἱ Σύμμαχοι ἐν τῷ τῆς μεσολαβήσεως αὐτῶν ἔργῳ εὐαρεστηθήσονται νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀποστολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, ὅν, ὑποκαταστάντα εἰς τὰς συμμαχικὰς δυνάμεις πρὸς ἐκτέλεσιν μέρους τοῦ κοινοῦ προγράμματος, θέλει ἀντικαταστήσει ἀκεραία ἡ ἠθικὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ δύναμις, καθ’ ἣν στιγμὴν καταθέσῃ τὰ ὅπλα καὶ ὅταν τὸ νέον τῆς Ἐγγὺς Ἀνατολῆς καθεστώς, ἤθελεν ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως καὶ περιφρουρήσεως. Ἡ Ἑλλὰς θὰ δυνηθῇ νὰ διεξαγάγῃ τὸ ἔργον τοῦτο ἐντίμως, διότι ἡ κατ’ ἐπίφασιν ἀντίστασις, ἣν προβάλλουσιν οἱ Τοῦρκοι ὀφείλεται μόνον εἰς ὑφιστάμενα ἔτι στελέχη τῆς ἀρχαίας Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας καὶ εἰς τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τῶν ὅρων τῆς ἀνακωχῆς, τῶν σχετικῶν πρὸς τὸν ἀφοπλισμόν. Καθ’ ἣν ὅμως ἡμέραν αἱ συνομολογηθεῖσαι ἐγγυήσεις θέλουσιν αὐστηρῶς ἐφαρμοσθῇ καὶ καθ’ ἣν ἡ κτηθεῖσα πεῖρα θέλει ἐπιβάλει τὴν λῆψιν πάντων τῶν μέτρων, ἅτινα ἡ μέχρι τοῦδε στάσις τῶν Τούρκων ἐπαρκῶς ὑπέδειξεν, ἡ Ἑλλὰς θὰ φρουρήσῃ ἀκόπως τὴν διατήρησιν τοῦ νέου τῆς Ἀνατολῆς καθεστῶτος». Δὲν θὰ ἀναπτύξω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἀπάντησιν ταύτην. Εἶναι κατάδηλοι ἐκ τῶν πραγμάτων οἱ λόγοι οὗτοι. Ἡ Κυβέρνησις ἔχουσα τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐκπροσωπεῖ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ τὴν ἀπόφασιν, ἐθεώρησεν ὅτι εἶχεν καθῆκον νὰ δηλώσῃ ἀδυναμίαν νὰ προσχωρήσῃ εἰς πρότασιν, ἡ ὁποία ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς οὐδεμίαν παρουσίαζεν πιθανότητα ἐκκαθαρίσεως τῆς καταστάσεως συνεπήγετο ἀφ’ ἑτέρου ἐπιβράδυνσιν τῆς στρατιωτικῆς ἐνεργείας, δυναμένην νὰ δυσχεράνῃ ἢ καὶ νὰ διακινδυνεύσῃ τὴν ἀποτελεσματικότητα αὐτῆς. Ἐκτιμῶμεν βαθύτατα τὰ ἐμπνεύσαντα τὸ διάβημα τῶν Μεγάλων Συμμάχων Δυνάμεων αἰσθήματα. —Συμμεριζόμεθα τελείως τὸν πόθον αὐτῶν, νὰ ἴδωσιν ὅσον ἔνεστι ταχύτερον ἀποκαθισταμένην πλήρη τὴν εἰρήνην. —Οὐδεὶς δύναται νὰ αἰσθάνηται ζωηρότερον ἡμῶν τὴν ἐπιθυμίαν νὰ εἰρηνεύσῃ ἐπὶ τέλους καὶ ἡ ἐγγὺς Ἀνατολή, ἡ τοσοῦτον δοκιμασθεῖσα καὶ δοκιμαζομένη ἐκ τῶν πολέμων, τῶν καταστάντων σχεδὸν ἐνδημικῶν ἐν αὐτῇ. Τῆς Ἀνατολῆς ταύτης ἀποτελοῦμεν μέρος, ἔχομεν δὲ πληθυσμοὺς ὁμοεθνεῖς ἐγκατεσπαρμένους ἀνὰ πᾶν σημεῖον αὐτῆς. Πᾶσα ἐν αὐτῇ περιπέτεια πλήσσει ἡμᾶς καὶ ἀπ’ εὐθείας καὶ λόγῳ τῆς Ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης πρὸς τοὺς πληθυσμοὺς τούτους. Ἔχομεν ἐντεῦθεν πάντα λόγον ἵνα οὐδὲν ἀγαθὸν θεωροῦμεν πολυτιμότερον ἀπὸ εἰρήνην ἀσφαλῆ καὶ διαρκῆ ἐν τῇ Ἐγγὺς Ἀνατολῇ. Ἀλλ’ ἐκ τῶν περιπετειῶν ἀκριβῶς τούτων ἔχομεν ἀποκτήσει καὶ πλήρη τὴν συναίσθησιν τῆς διαρκοῦς αἰτίας τῆς τόσον συχνῆς ἐξ αὐτῆς διαταράξεως τῆς εἰρήνης ὄχι μόνον ἐν τῇ Ἐγγὺς Ἀνατολῇ ἀλλὰ πολλάκις καὶ γενικώτερον. Καὶ ἡ αἰτία αὕτη εἶναι δι’ ἡμᾶς κατάδηλος. Ἐφ’ ὅσον οἱ Τοῦρκοι διατηροῦσι τὴν δεσποτείαν αὐτῶν ἐπὶ πληθυσμῶν ἀλλοεθνῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποκατασταθῇ εἰρήνη ἀσφαλὴς καὶ διαρκής. (Παταγώδη χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τοῦ ἀκροατηρίου). Δὲν θέλω νὰ διατυπώσω κατηγορητήριον κατὰ τῆς Τουρκίας τὴν στιγμὴν ταύτην. Παραπέμπω εἰς τὴν ἱστορίαν αὐτῆς ἀφ’ ἧς ἤρξατο δουλοῦσα ἑτεροεθνεῖς πληθυσμούς. Εἶναι ἱστορία διαρκοῦς πάλης εἴτε λανθανούσης εἴτε ἐκδήλου, τῶν πληθυσμῶν τούτων ῥεπόντων φυσικῶς πρὸς ἀνάκτησιν τῆς ἐλευθερίας των καὶ τῶν κατακτητῶν διὰ παντὸς μέσου ἐπιδιωκόντων τὴν ἐξόντωσιν αὐτῶν. Δὲν εἶμαι κεκλημένος νὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ἄλλων πληθυσμῶν. Μὲ ἀρκεῖ νὰ ὑπομνήσω τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς καὶ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰ παθήματα αὐτῶν. Χθὲς ἀκόμη ὅταν ὁ Στρατὸς ἡμῶν ἀπῆλθε τῆς Νικομηδείας ἵνα μεταβῇ ὅπου ἡ ἀνάγκη ἡ στρατιωτικὴ τὸν καλεῖ τριακοντακισχίλιοι, ἄνθρωποι ἠναγκάσθησαν νὰ ἐπιβιβασθῶσι τῶν πλοίων καὶ νὰ ἀπομακρυνθῶσι τῆς χώρας ἐν τῇ ὁποίᾳ εἶδον τὸ φῶς καὶ ἐν τῇ ὁποίᾳ ἔχουσι τοὺς τάφους τῶν πατέρων, ἵνα σωθῶσιν ἀπὸ τὴν σφαγήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔσωζεν αὐτοὺς ἡ παρουσία τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Δὲν μειοῦσι κατ’ οὐδὲν τὴν πρὸς τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους συμπάθειαν αἱ κατὰ τὴν ἀποχώρησιν διαπραχθεῖσαι ἐγκληματικαὶ πράξεις ὑπὸ ὀλίγων ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι παρασυρθέντες ὑπὸ τοῦ πάθους, κατά τινας δὲ πληροφορίας καὶ προκληθέντες ἐκ τῆς ἐκσφενδονίσεως χειροβομβίδων ἔκ τινων οἰκιῶν, ἐπωφελήθησαν τῆς εἰς τὴν μάχην ἀπασχολήσεως τοῦ στρατοῦ, ἵνα προβῶσιν εἰς ἀξιοθρηνήτους παρεκτροπάς. Δι’ αὐτὰς πάντες ἐθλίβημεν καὶ ἠγανακτήσαμεν κατὰ τῶν ὀλίγων ὑπαιτίων, καθ’ ὧν διετάχθη αὐστηρὰ ἀνάκρισις τὴν ὁποίαν ἀμείλικτος θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ τιμωρία. Ἀλλ’ αἱ παρεκτροπαὶ αὗται τῶν ὀλίγων, ὅπως δὲν βαρύνουσι τὸν στρατόν, οὕτω δὲν βαρύνουσι οὔτε τοὺς τριακοντακισχιλίους δυστυχισμένους ἀνθρώπους, τοὺς ἐγκαταλιπόντας τὰ πάντα ἵνα σώσωσι τὴν ζωήν. Πάντες οὗτοι φιλοξενοῦνται ἤδη παρ’ ἡμῖν καὶ συντηροῦνται ἐν τῷ πλήρει πικρίας βίῳ τῶν προσφύγων δαπάναις ἡμῶν. Καὶ εἶναι ἅπαντες οἱ τριακοντακισχίλιοι οὗτοι ἐκ μόνης τῆς περιφερείας, ἣν κατεῖχεν ὁ ἀποσυρθεὶς Ἑλληνικὸς Στρατὸς καὶ ἥτις ἀποτελεῖ μέρος ἐλάχιστον τῆς Ὀθωμανικῆς Ἐπικρατείας Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον Ἕλληνες. Τὴν φιλοξενείαν ἡμῶν ἐχορηγήσαμεν εἰς ὅλους ὅσους ἡ σφαγὴ ἠπείλει. Εἶναι μεταξὺ αὐτῶν καὶ χιλιάδες Ἀρμενίων. Ἀλλὰ καὶ Μουσουλμάνοι Κιρκάσιοι. Καὶ Τοῦρκοι ἀκόμη. Διότι ὑπάρχουν καὶ Τοῦρκοι ἐξ ἴσου τρέμοντες τὸ φάσγανον τῶν ἀνθρώπων τῆς Ἀγκύρας ὅσον καὶ οἱ Χριστιανοί. Ἠσκήθησαν οἱ Τοῦρκοι εἰς τὸ ἔργον τῆς ἐξολοθρεύσεως τόσον πολὺ κατὰ τῶν ἀλλοεθνῶν ὥστε δὲν δυσκολεύονται νὰ τὸ ἐπεκτείνωσι καὶ κατὰ τῶν ἀντιφρονούντων ὁμοεθνῶν. Θέλετε μείζονα ἀπόδειξιν ἀπὸ τὴν παρεχομένην ἀπὸ τοὺς τριακοντακισχιλίους αὐτοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἐγκαταλιπόντας τὴν Πατρίδα αὐτῶν καὶ πάντα αὐτῶν τὰ ὑπάρχοντα ἵνα σωθῶσιν ἀπὸ τὴν σφαγήν, θέλετε μείζονα ἀπόδειξιν ταύτης περὶ τῆς ἀπολύτου ἀδυναμίας νὰ εἰρηνεύσῃ ἡ Ἀνατολὴ ἐφ’ ὅσον ἡ Τουρκικὴ δεσποτεία ἐξακολουθεῖ βαρύνουσα ἐπὶ ἀλλοεθνῶν πληθυσμῶν; (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἀπὸ τῆς δεσποτείας ταύτης συνθήκη διεθνής, φέρουσα τὰς ὑπογραφὰς πάντων τῶν μεγάλων Συμμάχων καὶ αὐτῆς τῆς Τουρκίας, ἀπήλλαξε μέρος τῶν πληθυσμῶν τῶν Ἑλληνικῶν. Καὶ ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία συνέπραξε εἰς τὸν ἀγῶνα, δι’ οὗ ἐπεβλήθη εἰς τὴν Τουρκίαν ἡ συνθήκη αὐτή, ἐντολῇ πάντων τῶν ὑπογραψάντων τὴν συνθήκην ἐχρησιμοποίησε τὰ τέκνα της, ἵνα ἐκβιάσωσιν εἰς ὑποταγὴν τὰ ἐξεγερθέντα κατ’ αὐτῆς λείψανα τῆς στρατιωτικῆς καὶ πολιτικῆς ἐκείνης ὀργανώσεως, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς πρόγραμμα τὴν λύσιν τοῦ Ἀνατολικοῦ προβλήματος διὰ τῆς πλήρους ἐξοντώσεως τῶν μὴ τουρκικῶν πληθυσμῶν. Ὑπερήφανος διὰ τὴν ἐντολὴν ταύτην, ἡ ὁποία θέτει ἐκτὸς ἀμφιβολίας τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἀποκλειστικῶς ἀπελευθερωτικοῦ καὶ ἐκπολιτιστικοῦ αὐτῆς ἀγῶνος, ἡ Ἑλλὰς κατέβαλεν ἐν αὐτῷ πάσας αὐτῆς τὰς δυνάμεις. Ὁ ἀγὼν οὗτος ἀποτελεῖ συνέχειαν τῶν ἀπὸ αἰώνων ἀγώνων τῆς Φυλῆς παλαιούσης μετ’ ἀπαραμίλλου ζωτικότητος πρὸς ἀνάκτησιν τῆς ἐλευθερίας της. Ἀλλὰ ἀποτελεῖ συγχρόνως καὶ συνέχειαν—περισσότερον παρὰ συνέχειαν—ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστον μέρος τοῦ Παγκοσμίου Πολέμου, ὁ ὁποῖος διεξήχθη ὑπὸ τὴν σημαίαν τῆς πραγματοποιήσεως τῶν εὐγενεστέρων ἀνθρωπίνων ἰδανικῶν. Τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τοῦ Παγκοσμίου Πολέμου ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης θὰ ἐκολοβοῦντο ἐπαισθητῶς ἂν ἐματαιοῦτο ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν ὑπὸ τὴν Τουρκίαν ἀλλογενῶν πληθυσμῶν. Πάντες ἀναγνωρίζουσιν ὡς μέγιστον ἐκ τοῦ πολέμου προκύψαν ἀγαθὸν τὴν χειραφέτησιν τῶν ὡρίμων πρὸς αὐτοτέλειαν ἐθνοτήτων ἀπὸ τοῦ ἀναγκαστικοῦ συνδέσμου, εἰς ὃν διετήρει αὐτὰς τὸ ἐκ τυχαίων ἱστορικῶν περιστάσεων συντεθὲν μωσαϊκὸν τῆς Αὐστριακῆς Μοναρχίας. Ἀλλ’ ἂν τοῦτο ὑπῆρξε μέγιστον διὰ τὸν κόσμον ἀγαθὸν, ἂς μοὶ ἐπιτραπῆ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τῆς τουρκικῆς δεσποτείας τῶν ὑπ’ αὐτῆς κατατρυχομένων ἐθνοτήτων εἶναι ἐπιτακτικὴ ὑποχρέωσις. Ὑποχρέωσις ἐπιβαλλομένη ἀπὸ τὰς εὐγενεῖς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας καθηγίασαν διὰ τοῦ αἵματός των οἱ γενναῖοι μαχηταί, οἱ ὑπὸ τὴν σημαίαν αὐτῶν πεσόντες κατὰ τὸν πόλεμον. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ ζητωκραυγαί). Τοιαύτης ἀποστολῆς ὄργανον αἰσθανόμενοι τὸν ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ Ἑλληνικὸν Στρατόν, ἔχομεν συγχρόνως τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ δύναμις αὐτοῦ εἶναι τὸ μόνον μέσον πραγματώσεως τοῦ σκοποῦ τῆς ἀποστολῆς ταύτης. Γνωρίζομεν ὅτι ἡ δύναμις τῶν πραγμάτων καὶ ἡ δύναμις τῶν ἰδεῶν ἐπιβάλλουσι τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν ὑπὸ τὴν Τουρκίαν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πλανηθῶμεν. Ἡ δύναμις τῶν πραγμάτων καὶ ἡ δύναμις τῶν ἰδεῶν οὐδεμίαν ἔχουσι λαβὴν ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων τῆς Ἀγκύρας. Δι’ αὐτοὺς εἶναι αἰσθητὴ μόνον ἡ δύναμις ἡ ὑλική. (Χειροκροτήματα). Ἡμεῖς διδαχθέντες ἐκ τοῦ μακροῦ παρελθόντος ἐγνωρίζομεν πάντοτε τοῦτο. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐθεωρήσαμεν καὶ θεωροῦμεν τὸ ζήτημα τῆς ἐκκαθαρίσεως τῆς κρίσεως ζήτημα στρατιωτικόν. (Χειροκροτήματα). Ἡ κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας στάσις τῶν ἐν Ἀγκύρᾳ κρατούντων ἐλπίζομεν ὅτι μετέδωκε τὴν πεποίθησιν ἡμῶν ταύτην καὶ εἰς πάντα τυχὸν ἀμφιβάλλοντα περὶ τοῦ βασίμου αὐτῆς. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχωσιν ἀκόμη οἱ ἐλπίζοντες, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Ἄγκυρα νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν λογικήν, τὴν ὑπὸ τῶν πραγμάτων ἐπιβαλλομένην. (Χειροκροτήματα). Τὰ γεγονότα τῶν τελευταίων ἡμερῶν μοὶ δίδωσι τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω, ὅτι ἀπεδείχθη τελείως ἡ βασιμότης τῆς ἀπαντήσεως ἡμῶν πρὸς τὰς Μεγάλας Συμμάχους Δυνάμεις. Ἐκ διαπραγματεύσεων μὲ τὴν Ἄγκυραν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθῃ ἡ Εἰρήνη. Ἡ Εἰρήνη δὲν δύναται νὰ προέλθῃ παρὰ ἐκ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ στρατοῦ. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὁ στρατὸς ὁ Ἑλληνικὸς εἶναι ἐκεῖ μὲ πλήρη τὴν συναίσθησιν τῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν ἐπιτελεῖ. (Χειροκροτήματα). Ὄργανον πραγματοποιήσεως τῶν ὑπερτάτων ἐπιταγῶν τῆς ἱστορικῆς ἐπεξεργασίας τῆς συντελουμένης ἐν ταῖς Ἑλληνικαῖς ἐκείναις χώραις ἐν ταῖς ὁποίας τόσον ἀκμαῖος ἔθαλλεν ἄλλοτε ὁ πολιτισμὸς καὶ τὰς ὁποίας καλύπτει σήμερον τόσον πυκνὸν τὸ σκότος βαρβάρου δουλείας, αἰσθάνεται ἀκεραίαν τὴν σοβαρότητα τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον τῷ ἔχει ἀνατεθῆ. Αἱ ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας καταφθάνουσαι εἰδήσεις ἀποδεικνύουσιν ὅτι σύμμετροι πρὸς τὴν σοβαρότητα τοῦ ἔργου εἶναι καὶ αἱ προσπάθειαι τοῦ στρατοῦ μας. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἤδη, κύριοι, περαίνων τὸν λόγον αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διατρανώσω τὴν ἀκράδαντον πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν πάντες ἀδιακρίτως οἱ Ἕλληνες ἔχομεν, ὅτι οἱ ἐπὶ τῶν πεδίων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας χύνοντες τὸ αἷμά των ἡρωϊκοὶ πολεμισταί μας ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ἐνδόξου Βασιλέως μας λαμπρὰν θὰ ἐπιθέσωσι τὴν κορωνίδα εἰς τὸ οἰκοδόμημα Ἐθνικῆς ἀποκαταστάσεως, τοῦ ὁποίου τὴν κρηπῖδα στερεὰν ἔθεσαν πρὸ ἑκατὸν ἐτῶν οἱ θαυμάσιοι ἀγῶνες τῶν πατέρων μας. (Παταγώδη χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν Θωρείων. Οἱ κ. κ. πληρεξούσιοι ζητωκραυγάζουν: Ζήτω ὁ Στρατός! Ζήτω ὁ Βασιλεύς).

§7Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ δίδεται τὸν λόγον, παρακαλῶ;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§9Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Μετὰ τὸν κ. Στράτον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κατόπιν.

§11Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐξέφρασε τὴν πεποίθησιν ὅτι σύμπαν τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος συμφωνεῖ πρὸς τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀπηύθυνεν εἰς τὴν προταθεῖσαν ὑπὸ τῶν Συμμάχων Δυνάμεων μεσολάβησιν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω ὅτι τὸ κατ’ ἐμὲ ἐπικροτῶ τελείως τὴν δοθεῖσαν ἀπάντησιν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα). Ἡ προσενεχθεῖσα μεσολάβησις ἐκ μέρους τῶν Συμμάχων Δυνάμεων ἐνέχει τρωτὰ στρατιωτικῆς φύσεως, τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρίδῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς παρατεταγμένος καὶ πάνοπλος ἦτο ἕτοιμος ἵνα ἄρξηται τῶν ἐπιχειρήσεων, δι’ ὧν θὰ κατενεχθῇ, ὡς εὐχόμεθα πάντες καὶ ὡς ἔχομεν πεποίθησιν πάντες, τὸ τελικὸν κτύπημα κατὰ τῶν στρατευμάτων τῶν Ὀθωμανικῶν ἅτινα ἀνθίστανται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν μιᾶς ὑπογεγραμμένης ὑπὸ τῆς ἐπισήμου Τουρκίας συνθήκης, κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην διαπραγματεύσεις μεσολαβήσεως ὑφ’ οἱονδήποτε τύπον προταθείσης οὐδὲν ἄλλο ἠδύνατο νὰ ἔχωσιν ἀποτέλεσμα εἰμὴ τὴν τήρησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἀπράκτου, τὴν πάροδον ὅλου τοῦ χρονικοῦ διαστήματος τοῦ καταλλήλου κατὰ τὰς ἐπικρατούσας ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ κλιματολογικὰς συνθήκας διὰ τὴν ταχεῖαν περαίωσιν τῶν ἐπιχειρήσεων, τὴν παροχὴν εἰς τὸν ἀντίπαλον ὅλου τοῦ χρονικοῦ διαστήματος τοῦ χρησίμου εἰς αὐτόν, ἵνα ἐπιληφθῇ ἀτελευτήτων διαπραγματεύσεων, τῶν ὁποίων πεῖραν μακρὰν ἔχει παράσχῃ καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ τουρκικὴ διπλωματία.

§12Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ αἰῶνας.

§13Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ αἰῶνας. Ἀπορῶ δὲ ὅτι αἱ διπλωματίαι μεγίστων Κρατῶν, αἵτινες τοιαύτην ἔχουσι πεῖραν τῶν τουρκικῶν παρελκύσεων, ἀπεπειράθησαν τοιαύτης φύσεως μεσολάβησιν νὰ προσφέρωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, μεσολάβησιν, ἥτις μὲ ὅλον τὸν φιλικὸν καὶ συμμαχικὸν χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀπέναντι τοῦ μαχομένου κράτους, πράγματι πρακτικῶς ἤθελεν ὠφελήσῃ μόνον τὸν ἀντίπαλον. Ἀλλά, ἡ μεσολάβησις ἐνεῖχε καὶ ἕτερον χαρακτῆρα, ὁ ὁποῖος ἐκτοπίζει τὴν θέσιν ἑκατέρου τῶν διαμαχομένων. Ἐζήτησαν παρὰ τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀποδεχθῇ κατ’ ἀρχὴν τὴν μεσολάβησιν καὶ νὰ ἀναθέσῃ εἰς χεῖρας τῶν μεσολαβουσῶν Δυνάμεων τὴν διαπραγμάτευσιν τῆς συνδιαλλαγῆς, ἀφ’ οὗ πρότερον ἀποδεχθεῖσα κατ’ ἀρχὴν τὴν μεσολάβησιν ἤθελε μείνῃ σύμφωνος ἐπὶ τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς θὰ ἐδέχοντο οἱ Σύμμαχοι νὰ μεσολαβήσωσι. Κύριοι, τοιαῦτα διαβήματα γνωρίζω ἀπευθυνόμενα ἐκ μέρους μεγάλων προστατῶν εἰς ἡττημένους φίλους των. Τοιαῦτα διαβήματα μοῦ ὑπενθυμίζουν τὴν μεσολάβησιν τοῦ 1897, ἔτος καθ’ ὃ ἡ Ἑλλὰς συντετριμμένη στρατιωτικῶς εἶχεν ἀνάγκην τῆς ἀναθέσεως τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων αὐτῶν κατὰ πλήρη πληρεξουσιότητα εἰς τοὺς μεγάλους αὐτῆς προστάτας.

§14Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐκεῖ ὑπάρχει μία διαφορά, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ φιλικῶν ἐκδουλεύσεων, προταθεισῶν νῦν, ἀλλὰ περὶ μεσολαβήσεως. Διότι γνωρίζετε, ὅτι ὅλοι ὑποπίπτομεν εἰς τὸ αὐτὸ λάθος, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπεπέσατε καὶ σεῖς· ὡμιλήσατε περὶ μεσολαβήσεως, ἐνῷ δὲν εἶναι αὐτό.

§15Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς λάθος δὲν ὑπέπεσα. Ἐσπεύσατε νὰ μὲ διακόψετε, ἢ ἴσως δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ γίνω νοητός. Ἡ μεσολάβησις ἔχει δύο στάδια, ἔχει τὸ στάδιον τῆς προσκλήσεως τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν μεσολάβησιν καὶ τὸ στάδιον τῆς ἀναθέσεως εἰς τοὺς Συμμάχους τῶν διαπραγματεύσεων, πρὸς συνδιαλλαγήν, ἀφοῦ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ μεσολάβησις. Δι’ αὐτὸ τὸ εἶπον, ὅτι δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ γίνω νοητός.

§16Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπιτρέπετε μία λέξις; Ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς φράσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν εἴπατε πρὸ ὀλίγου, διὰ νὰ κάμω αὐτὴν τὴν διάκρισιν ἐπισήμως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Σᾶς ζητῶ συγγνώμην, ἐὰν σᾶς διέκοψα, ἀλλὰ τὸ ἐθεώρησα ἀναγκαῖον, διότι ἐλέχθη ποῦ, ὅτι αἱ προσφερόμεναι φιλικαὶ ἐκδουλεύσεις προσφέρονται πρὸς ἡττημένους. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές. Αἱ φιλικαὶ ἐκδουλεύσεις δύνανται νὰ προσφέρωνται καὶ πρὸς νικητάς, πάντως δὲ ἰδίως πρὸς φίλους, ὅταν πρόκειται νὰ ἀποφευχθῇ ἡ αἱματοχυσία. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ συγχωρήσητε, ἐὰν σᾶς διέκοψα.

§17Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σᾶς συγχωρῶ εὐχαρίστως, καίτοι δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ζητήσητε συγγνώμην, διότι γνωρίζετε, ὅτι ἐγὼ δὲν δυσαρεστοῦμαι διὰ τὰς διακοπάς. Ἐφ’ ὅσον δὲ σᾶς ἔδωκα τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμητε δήλωσιν ἐπίσημον, τῆς ὁποίας εἴχατε ἀνάγκην, χαίρω πολὺ διὰ τοῦτο. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάκρισιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε σεῖς, ἔχω καὶ ἐγὼ δίκαιον, εἰπών, ὅτι, ἐὰν δὲν μὲ διεκόπτατε, θὰ ἠκούετε τὴν διάκρισιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε σεῖς, διότι εἶχε γίνει ἤδη ὑπὸ ἐμοῦ γενικῶς. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀναθέτουσα μετ’ ἀποδοχὴν τῶν ὅρων τῆς μεσολαβήσεως εἰς τὰς Δυνάμεις τὴν διαχείρησιν τῆς ὑποθέσεώς της ἀπέναντι τῆς Τουρκίας, θὰ ἀπεδέχετο θέσιν ἡττημένου, διότι ἡ ἴση μεσολάβησις ἠδύνατο νὰ γίνῃ μόνον καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο κατὰ τὴν πρόσκλησιν τῆς Συνδιασκέψεως τοῦ Λονδίνου, καλουμένων ἀμφοτέρων τῶν Κρατῶν ἵνα προσέλθωσι καὶ ἀκούσωσι προτάσεις συνδιαλλαγῆς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως εἰς τὸ ἕτερον μόνον τῶν Κρατῶν ἀπηυθύνετο ἡ μεσολάβησις αὐτὴ καὶ ἐζητεῖτο πληρεξουσιότης παρὰ τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ διαπραγματευθῶσι τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν μετὰ τῆς Τουρκίας, ἡ τοιαύτη αἴτησις πληρεξουσιότητος ἐνεῖχε τι μειωτικὸν τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς κατέχει ἐν τῷ ἀγῶνι. Ἐν τῷ ἀγῶνι δὲ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἡ Ἑλλὰς εἶναι νικήτρια. Ἐν τῷ ἀγῶνι τούτῳ δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ ὅτι ἡ Τουρκία κατέχει τὴν θέσιν τοῦ ἡττημένου τοῦ Μεγάλου Πολέμου, τοῦ ἡττημένου ὅστις εἶναι ὑπόχρεως νὰ ὑπαχθῇ εἰς τοὺς ὅρους τοὺς ἐκ τῶν συνθηκῶν καθωρισμένους, τοῦ ἡττημένου ὅστις καθ’ ὅλα τὰ ἔθιμα τὰ διεθνῆ τὰ παγκόσμια καὶ καθ’ ὅλους τοὺς ὅρους τοῦ πολέμου ὑπάγεται πάντοτε εἰς τὰ βάρη τῆς ἥττης καὶ εἶναι ὑπόχρεως νὰ ὑπάγηται εἰς τὰς θελήσεις τοῦ νικητοῦ. Τὸ τέρμα τῆς διεξαγωγῆς τοῦ Παγκοσμίου Πολέμου ἔθηκε τὴν Τουρκίαν εἰς θέσιν ἡττημένου. Ἀλλὰ καὶ τὰ μετέπειτα γεγονότα καθ’ ἃ ἀντιμετώπισεν ἡ Ἑλλὰς ἡ ἐπίσημος τὴν ἀνεπίσημον ὀργάνωσιν, ἥτις ἀποτελεῖ οὐσιαστικῶς τὴν Τουρκίαν, τὰ γεγονότα ὅλα τὰ στρατιωτικὰ θέτουσιν πάλιν τὴν Τουρκίαν εἰς θέσιν ἡττημένου. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους στρατιωτικοὺς κρίνομεν ὅτι τὸ διάβημα τῶν Δυνάμεων, βεβαίως δὲν ἦτο διάβημα δυνάμενον οὔτε νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἑλληνικὴν φιλοτιμίαν οὔτε νὰ ἱκανοποιήσῃ κἂν ἃς προθέσεις πάντες ἐπιζητοῦσι, τὴν ἀποκατάστασιν τῆς εἰρήνης ἐν τῇ Ἀνατολῇ. Ὁμιλοῦσιν περὶ προθέσεως πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς εἰρήνης ἐν τῇ Ἀνατολῇ. Βεβαίως ὡς ὅλαι αἱ Μεγάλαι Δυνάμεις ἔχει καὶ ἡ Ἑλλὰς τὴν πρόθεσιν ἵνα ἴδῃ ἐπὶ τέλους μετὰ δεκαετὲς χρονικὸν διάστημα καθ’ ὃ ἡ χώρα αὕτη ἀγωνίζεται ἀδιακόπως νὰ ἴδῃ καὶ αὕτη ἀποκαθισταμένη ἐν τῇ Ἀνατολῇ τὴν εἰρήνην. Ἔχει δικαίωμα ἡ χώρα αὕτη νὰ ἐπιθυμήσῃ τὴν ἡσυχίαν ἑαυτῆς καὶ τὴν ἡσυχίαν τῶν κατοίκων αὐτῆς. Ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ χώρα νὰ ἴδῃ τοὺς κατοίκους αὐτῆς ἀποθέτοντας ἐπὶ τέλους τὸ ὅπλον τοῦ πολεμιστοῦ καὶ ἐπιδιδομένους εἰς τὰ ἔργα τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς εὐημερίας καὶ εὐδαιμονίας, τῶν ὁποίων τόσον δικαιοῦνται οἱ πολεμισταὶ ὁλοκλήρου τῆς δεκαετίας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονηθῇ, ὅτι ὑπὲρ τὴν εἰρηνικὴν πρόθεσιν ὑπάρχει πάντοτε διὰ τὴν Ἑλλάδα ὁ κλῆρος τοῦ πολέμου ἐφ’ ὅσον οἱονδήποτε τεμάχιον ἑλληνικῆς γῆς εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ξένην δεσποτείαν. Καὶ εἶναι ἐπικρατέστερος ὁ κλῆρος οὗτος τοῦ αἰσθήματος τῆς εἰρήνης. Διότι τότε μόνον δύναται ἓν Κράτος νὰ ὁμιλήσῃ περὶ εἰρήνης καὶ νὰ εὔχεται τὴν διαρκῆ εἰρήνην ὅταν τὸ Κράτος ἔχει περιλάβῃ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος τὸ δικαιούμενον νὰ ζῇ ἐν ἐλευθερίᾳ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τεμάχιον τοῦ Ἔθνους εὑρίσκεται ἔξω τοῦ ἐλευθέρου Κράτους, τὸ πρῶτον αἴσθημα τοῦ Κράτους καὶ τῶν πολιτῶν αὐτοῦ εἶναι τὸ αἴσθημα τοῦ ἀγῶνος καὶ τῆς μάχης. Διότι δυστυχῶς χώρα ἡττηθεῖσα καὶ τεθεῖσα ὑπὸ ξένην δεσποτείαν διὰ κατακτήσεως καὶ διὰ τῆς βίας, δὲν ἐγνώσθη ποτὲ εἰς τὴν ἱστορίαν ὅτι ἀνέκτησεν τὴν ἰδίαν αὐτῆς ἐλευθερίαν διὰ διακοινώσεων καὶ διὰ διπλωματικῶν μεσολαβήσεων. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν εὑρίσκετο ἐν τοιαύτῃ θέσει ἡ Ἑλλὰς, πρώτιστον εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς πλήρους ἀποκαταστάσεως τοῦ Ἔθνους καὶ ὅταν τὸ Ἔθνος συντελέσῃ τὴν πλήρη αὐτοῦ ἀποκατάστασιν, τότε θὰ δύναται καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ συγκαταλεχθῇ μεταξὺ τῶν κρατῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀποκτήσαντα τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν δύνανται νὰ σκέπτωνται περὶ εἰρήνης καὶ περὶ ὑλικῆς εὐημερίας. Ἀλλὰ ὁμιλοῦν περὶ εἰρήνης ἐντίμου καὶ διαρκοῦς. Ἡ εἰρήνη ἡ ἔντιμος, ὅμως νομίζω ὅτι εἶναι ἐκείνη μόνη ἥτις δύναται νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῆς ἐντίμου ἐκτελέσεως τῶν συνθηκῶν, ἡ Ἑλλὰς κατώρθωσε νὰ ἴδῃ μέγα μέρος τῆς ἐθνικῆς αὐτῆς ἐντολῆς περαιούμενον, ἐπισφραγιζόμενον δὲ δι’ ἐκείνης τῆς συνθήκης τὴν ὁποίαν πάντες ἐνταῦθα καὶ ὅλον τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος ἐχαρακτηρίσαμεν ὡς πληροῦσα τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν ἀξιώσεων, τὴν ὁποίαν πάντες ἐθεωρήσαμεν ὡς τὸ προτελικὸν ἔργον τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος. Ἀπέναντι τῆς συνθήκης ταύτης ἠγέρθη ὀργάνωσις ἀνώμαλος, περιλαμβάνουσα σήμερον, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, οὐσιαστικῶς τὴν ὅλην Τουρκίαν, ἥτις ἀνθίσταται κατὰ τῆς ἀποδοχῆς καὶ ἐκτελέσεως τῆς συνθήκης. Ὅ,τι πᾶς τις ἀνέμενε ἀπέναντι τοιαύτης καταστάσεως, πρὸς ἐκτέλεσιν συνθήκης κοινῆς γεγραμμένης παρ’ ὅλων τῶν συμμάχων, ἦτο μία καὶ μόνη ἐνέργεια διπλωματική, ἡ ἐντολὴ πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ ἠθικὴ τοὐλάχιστον ἐνίσχυσις τῆς Ἑλλάδος ὅπως ὑποβάλει τὴν θέλησίν της εἰς τὸν ἀντάρτην, τὸν ἀρνούμενον τὴν ἐκτέλεσιν τῆς Συνθήκης, ἐπιζητεῖται σήμερον ἡ ἐξασφάλισις ἐντίμου καὶ διαρκοῦς εἰρήνης διὰ μέτρων τὰ ὁποῖα ἀπὸ μακροτάτου χρονικοῦ διαστήματος ἐμφανιζόμενα ἐν τῇ διπλωματίᾳ εἰς οὐδὲν ἄλλο κατέληξαν ἀποτέλεσμα εἰ μὴ εἰς τὴν ἠθικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἀντάρτου πρὸς ἐπικράτησιν τῆς ἀνταρσίας. Ὁ μόνος τρόπος ὅστις ἦγεν εἰς τὴν διαρκῆ καὶ ἔντιμον εἰρήνην ἦτο ἡ παροχὴ ἀπολύτου καὶ ἀκωλύτου ἐντολῆς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν πρὶν ἔτι συνταχθῶσιν εἰς τακτικὸν στρατὸν αἱ ἄτακτοι ὀρδαὶ τοῦ Μουσταφᾶ Κεμάλ, ἦτο ἡ παροχὴ τῆς τοιαύτης ἐντολῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἵνα ἐκκαθαρίσῃ τὸ ἔδαφος τῆς Ἀνατολῆς ἐν ὀνόματι τῶν Συνθηκῶν, ἐν ὀνόματι τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς ἐλευθερίας. Ἀντὶ τούτου ἀνεπισήμως καὶ ἐπισήμως πλεῖστα τῶν εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν ἔπραξαν, ἐκ τοῦ πόθου αὐτῶν πρὸς τὴν εἰρήνην, ὅ,τι ἦτο δυνατὸν ὅπως ἐνισχύσωσι ἑκουσίως ἢ ἀκουσίως τὴν ἀντίδρασιν τῆς κυβερνήσεως τῆς Ἀγκύρας, ὅπως ἐνισχύσωσιν ταύτην ἠθικῶς. Καὶ ἠθικὴν ἐνίσχυσιν παρέχουν πάντοτε οἱ παρεμβαλλόμενοι μεταξὺ τοῦ ἑτοίμου νὰ συντρίψῃ τὸν ἀνθιστάμενον καὶ ἀνακόπτοντες τὴν ἐπιβολὴν τῆς δικαίας ἰσχύος, προτείνοντες δὲ συμβιβασμοὺς ἐπὶ θυσίᾳ τῶν κεκτημένων ἤδη δικαίων. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἐξασφαλισθῇ εἰρήνη ἐν τῇ Ἀνατολῇ οὔτε ἔντιμος οὔτε διαρκής. Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς καλεῖται σήμερον νὰ ἐπιβάλῃ ὄχι μόνον τοὺς ὅρους τῆς συνθήκης, ἀλλὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησιν τῆς Ἑλλάδος, οἵα διαγράφεται ἐν τῇ συνθήκῃ, ἀλλὰ καὶ οἵαν θὰ διαγράψωσιν τὰ μετὰ τὰ πολεμικὰ γεγονότα προκύπτοντα ζητήματα. Χαίρω δὲ πολύ, κύριοι, ὅτι ἐν τῇ ἀπαντήσει τῆς Κυβερνήσεως διανοίγεται διπλωματικῶς τὸ στάδιον τῶν ἀπόψεων ἐκείνων, αἵτινες μόναι εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσωσι τὰς ἀντιλήψεις τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους, ἀντιλήψεις ἀναλόγους πρὸς τὸ μέγεθος τῶν θυσιῶν, εἰς ἃς ὑποβάλλεται σήμερον ἅπαξ ἔτι ὁ ἑλληνικὸς λαὸς καὶ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον. Ἡ συνθήκη τῶν Σεβρῶν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς μία ἀνεκτὴ ἱκανοποίησις πρὸς τερματισμὸν τῶν ἀνατολικῶν ζητημάτων, μετὰ τὸ τέλος τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Ἦτο ἀναμφισβήτητον ὅτι τὰ ἀνατολικὰ ζητήματα παραμείναντα τελευταῖα ἐν μέσῳ τοῦ κυκεῶνος τῶν ἀντιθέσεων τῶν συμφερόντων νὰ ἐτύγχανον λύσεως οὐχὶ ἀκριβοδικαίας, οὐχὶ ριζικῆς, οἵας ἔτυχον ὅλα τὰ ζητήματα τῆς κεντρικῆς Εὐρώπης. Ὑφ’ οὓς ὅρους ἐλύθησαν τὰ ἀνατολικὰ ζητήματα ὑπὸ τῶν συμμάχων λέγομεν ὅτι ἡ συνθήκη τῶν Σεβρῶν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς προτελικὸς σταθμὸς τῶν ἀγώνων, ὡς τὸ ἀνεκτὸν τέρμα τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ συνθήκη αὕτη ὑπεγράφη καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅλαι αἱ ἀντιθέσεις πρὸς ἐφαρμογὴν καὶ ἐκτέλεσιν αὐτῆς παρουσιάσθησαν, ἐμφανίζεται πρὸ τῆς Ἑλλάδος νέος ἀγών, συνέχεια βεβαίως πρὸς τερματισμὸν τοῦ Ἀνατολικοῦ ζητήματος τοῦ ὅλου εὐρωπαϊκοῦ ἀγῶνος, ἀλλὰ διὰ τὴν Ἑλλάδα νέος καὶ κύριος πόλεμος ἀνώτερος ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ὑπέστη μέχρι τοῦδε, διότι ἡ Ἑλλὰς κατέρχεται σήμερον πάνοπλος, ἐπιστρατευομένη, ἵνα διεκδικήσῃ τὰ δίκαια αὐτῆς ἀπέναντι τοῦ ἀντιπάλου Κράτους μεμονωμένη καὶ ἐστερημένη πάσης ἐμπράκτου βοηθείας τῶν προτέρων συμμάχων της. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐμφανίζεται ἡ χώρα ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἵνα διεξαγάγῃ τὸν τέταρτον πόλεμον ἐν διαστήματι μιᾶς δεκαετίας, νέα ζητήματα ἐμφανίζονται πρὸ ἡμῶν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος πλέον μετὰ τὸ τέλος τὸ εὐτυχὲς τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων περὶ τῆς ἐφαρμογῆς καὶ μόνης τῆς συνθήκης τῶν Σεβρῶν. Ἐκτὸς τοῦ ζητήματος τῆς πληρεστάτης ἀπελευθερώσεως πάντων τῶν τμημάτων, ἅτινα δέονται τῆς ἀρωγῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, γεννῶνται ζητήματα ἀσφαλείας τοῦ Κράτους καὶ γεννῶνται καὶ ζητήματα οἰκονομικῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ Κράτους. Ἔχει δὲ ἡ Ἑλλὰς δικαίωμα, μετὰ τὴν τοιαύτην διάψευσιν τῆς Διεθνοῦς Συνθήκης, νὰ ἀξιώσῃ τὴν τοιαύτην διαγραφὴν τῶν συνόρων της, ὥστε ἀπέναντι ἀναξιοπίστου ἐχθροῦ νὰ ἔχῃ τὴν ἀσφάλειάν της. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ τοιαῦτα ὅρια, ὥστε νὰ διατρέχῃ τὸν διηνεκῆ κίνδυνον τῆς ἐπιδρομῆς. Τὸ αἴσθημα τῆς διαρκοῦς εἰρήνης ἐπιβάλλει εἰς ἡμᾶς νὰ ἀξιώσωμεν καὶ ἐφόσον αἱ περιστάσεις τὸ ἐπιτρέπουν νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν τοιαύτην διαγραφὴν τῶν συνόρων, τῶν ὁποίων ἡ φύλαξις ἡ στρατιωτικὴ νὰ εἶναι εὐχερής. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς συγχρόνως ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ καὶ πρὸς τοὺς ἀντιπάλους καὶ πρὸς τοὺς φίλους Συμμάχους, ὅτι προέβη εἰς θυσίας αἵματος καὶ χρήματος, συνηγωνίσθη μετ’ αὐτῶν μὴ ἱκανοποιηθεῖσα δι’ αὐτό, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς, ἕνεκα τῆς ἀντιδράσεως καὶ τῆς κακοπιστίας τοῦ ἡττημένου, ἀνέλαβε νέον ἀγῶνα ἀντιμετωπίζουσα νέας οἰκονομικὰς θυσίας, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐδόθη ἡ ἐντολὴ εἰς αὐτὴν νὰ ἀποβιβασθῇ εἰς τὴν Σμύρνην καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν μετέβαλεν τὴν ἐντελῆν εἰς συμφωνίαν παραχωρήσεως, ὅλαι αὐταὶ αἱ δαπάναι αἱ ἀνερχόμεναι μέχρι σήμερον εἰς 3 δισεκατομμύρια καὶ αἵτινες μέχρι πέρατος τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογίσῃ τις εἰς ποῖον σημεῖον θὰ ἀνέλθωσι, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι δὲν θὰ φθάσωσιν τὰ 4 δισεκατομμύρια, ἀφ’ ἧς στιγμῆς, λέγω, τοιαύτη ὑπάρχει ἡ θυσία τοῦ χρήματος, ἡ ὁποία θὰ βαρύνῃ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν, ἰδιαίτατα δὲ τὴν πολεμοῦσαν γενεὰν σήμερον. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τοιαῦται παμμέγισται οἰκονομικαὶ θυσίαι γίνονται ὑπὸ τῆς Χώρας ταύτης, ἔχει δικαίωμα ἡ Χώρα ὅπως εἶχον καὶ οἱ συμπολεμισταὶ αὐτῆς κατὰ τὸν Παγκόσμιον Πόλεμον νὰ φροντίσῃ καὶ περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀνταλλαγμάτων, νὰ ζητήσῃ παρὰ τῶν Μεγάλων ἡμῶν Συμμάχων ὅπως ἀφίσωσι αὐτὴν ἐλευθέραν νὰ κανονίσῃ τοῦτο, ἀφοῦ οὗτοι ἕνεκεν τοῦ καμάτου εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκονται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλουν τὰς θελήσεις των πρὸς τὸν ἡττημένον ἐχθρόν. Καὶ αἱ θυσίαι αἱ οἰκονομικαὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι ἄλλα ἀνταλλάγματα, παρὰ ἀνταλλάγματα ἐγκαταστάσεως τῶν συνόρων τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ ἐκείνων τῶν σημείων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τῶν ὁποίων τὸ ἔδαφος εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν ἀπόδοσιν τῶν οἰκονομικῶν ἀνταλλαγμάτων τούτων εἰς τὴν Χώραν εἴτε ὑπὸ τύπον προσαρτήσεως, εἴτε ὑπὸ τὸ νεότευκτον τύπον τῶν παγκοσμίων ἐντολῶν. Ἐνόμισα ὀρθὸν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω ταῦτα εἰς τὴν Συνέλευσιν. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διέγραψεν ἐπιτηδείως τὰς ἀπόψεις ταύτας διὰ τῆς ἀπαντήσεως τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν πρὸς τὰς Δυνάμεις. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ ἐμφανῶς πρὶν ἢ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων εὑρεθῇ εἰς θέσιν ὅπως καθορίσῃ τὰς πολεμικὰς ἀξιώσεις τῆς Χώρας, εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῶν Κοινοβουλίων τοῦτο παρ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι μὲν τὴν αὐτὴν εὐθύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, οἱ ὁποῖοι ὅμως δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὅτι ἐκπροσωποῦσιν ἐξ ἴσου ἐγκύρως καὶ εὐρέως τὰς ἀπόψεις τῆς κοινῆς γνώμης. Διότι εἶνε ὀρθὸν, ἡ ἀντίληψις αὕτη νὰ νοηθῇ πανταχοῦ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶνε δυνατὸν τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις νὰ τερματίσῃ, ἐφόσον δὲν ἤθελε τερματίσῃ αὐτὰς κατὰ τὸν εὐτυχῆ τρόπον περὶ οὗ ἔχομεν πάντες πεποίθησιν, ἐὰν δὲν ἤθελεν ἀσφαλισθῆ τελείως καὶ ἀπὸ στρατηγικῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν οἰκονομικῶν θυσιῶν. Δὲν εἶνε δὲ δυνατὸν νὰ ἀντείπωσι πρὸς τὴν τοιαύτην πολιτικὴν ἀξίωσιν τῆς Χώρας, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ζητεῖ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑπεσχημένων μὲ ὅλας τὰς κυρώσεις ὅτι θέλουσιν ταῦτα ἐκτελεσθῆ καὶ ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ εἴπῃ πρὸς τοὺς Συμμάχους: Ὑμεῖς ἑκάστοτε ἐπιβάλλεσθε ἐν συναγερμῷ ὅλοι εἰς τοὺς ἡττημένους τῆς κεντρώας Εὐρώπης πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν συνθηκῶν. Δὲν θέλετε νὰ βοηθήσητε ἡμᾶς ὅπως ἐπιβάλωμεν τὴν συνθήκην; Ἀφήσατέ μου τὰς χεῖρας ἐλευθέρας ὅπως ἐπιβάλω ἐγὼ μόνη μου τοῦτο. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης). Δύναται νὰ εἴπῃ ὑπερηφάνως πρὸς τὸ πεπολιτισμένον παγκόσμιον κοινὸν ὅτι, ἐὰν ἐπὶ τέλους χάριν ἐξασφαλίσεως τῶν ἀναγκῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἶνε ἐξηναγκασμένη ἡ Ἑλλὰς νὰ ὑπερβῇ ὅρια γεωγραφικὰ, ἔσω τῶν ὁποίων οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ εἰς αὐτὴν τὸν ἀπελευθερωτικὸν χαρακτῆρα τοῦ πολέμου, πέραν δὲ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπεροχὴ ἡ ἀριθμητικὴ τοῦ Τουρκικοῦ πληθυσμοῦ νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τοὺς ξένους κατηγόρους, ἵνα εἴπωσιν εἰς ἡμᾶς, ὅτι κατακτητικὸν πόλεμον διεξάγομεν, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἱκανὰ ἀνταλλάγματα εἰς βάρος τῆς Ἀνατολῆς ἀπέσπασαν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν κοινὸν ἔχωσι πρὸς τὸ ἀπελευθερωτικὸν ἔργον ἐν τῇ Ἀνατολῇ καὶ ὅτι δύναται νὰ ζητήσῃ ἡ Ἑλλὰς τοιαῦτα ἀνταλλάγματα ἐπὶ ἐδαφῶν τὰ ὁποῖα παράκεινται εἰς τὰ ὅρια, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἀπελευθερωτικὸν διεξάγει ἀγῶνα. Δύναται, λέγω, νὰ εἴπῃ ἡ Ἑλλὰς, ὅτι ὑπερβαίνουσα τὰ ὅρια τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγῶνος δι’ ἐλαφρῶν τινων προσαρτήσεων θέλει πράξει τοῦτο ἐν ὀνόματι αὐτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ, ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς ἐλευθερίας τῶν Μουσουλμανικῶν πληθυσμῶν, οἵτινες, ἐφόσον βιοῦσιν ὑπὸ τὴν Ἑλληνικὴν κυριαρχίαν κέκτηνται ὅλας τὰς πολιτικὰς καὶ ἀστικὰς αὐτῶν ἐλευθερίας καὶ βουλεύονται ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Κοινοβουλίῳ, ἐφ’ ὅσον δὲ εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τοῦ Τουρκικοῦ δεσποτισμοῦ, στεροῦνται καὶ τῶν προσωπικῶν καὶ τῶν πολιτικῶν αὐτῶν ἐλευθεριῶν. Εἰσερχομένη δὲ ἡ Ἑλλὰς εἰς τοιαῦτα ἐδάφη δύναται νὰ ἔχῃ πλήρη τὴν ὑπερηφάνειαν, ὅτι πολιτισμὸν θέλει εἰσαγάγῃ εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, θέλει δὲ γίνει φορεὺς τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἰσοπολιτείας εἰς τοὺς κατοίκους τῶν χωρῶν τούτων, ὡς τοῦτο ἀπέδειξεν καὶ ἐν τῇ Μακεδονίᾳ, καὶ ἐν τῇ Θράκῃ, καὶ ἐν τῇ διοικήσει τῆς Μικρᾶς Ἀσίας μέχρι σήμερον. Περιορίζομαι εἰς ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι. Τὰ πράγματα εἶνε τοσοῦτον σαφῆ, ὥστε δὲν εἶνε ἀνάγκη περαιτέρω ἀναπτύξεως, οὔτε πρὸς κατανόησιν, οὔτε πρὸς διευκρίνισιν αὐτῶν. Ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἤρξατο τοῦ ἔργου του, καὶ ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶπεν, τὸ ἔργον τῶν πρώτων ἡμερῶν βαίνει κανονικῶς καὶ ὁμαλῶς. Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι τὸ ἔργον τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ θέλει στεφθῆ ὑπὸ πλήρους ἐπιτυχίας καὶ θριαμβευτικῆς νίκης. Ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ μεταβῶ εἰς τὸ μέτωπον καὶ νὰ ἐπισκεφθῶ τμήματά τινα τοῦ στρατοῦ. Συμπληρῶν τὰς ἐπισήμους ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ἀποτελεῖται ἐξ ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι εἶνε ἀξιοθαύμαστοι διὰ τὸν αἰῶνα τὸν σημερινόν. (Χειροκροτήματα). Ἀξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται ἐν πλήρει ἀλληλεγγύῃ διὰ τὸ ἔργον, ἀφίνοντες κατὰ μέρος πᾶσαν σκέψιν ἐσωτερικῆς πολιτικῆς (Χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης) ἀποβλέπουσι πάντες μόνον εἰς τὸ μέτωπον τῆς Κιουταχείας– Ἐσκὴ Σεχίρ, εἰς τὸ μέτωπον ἐκεῖνο, εἰς ὃ καλοῦνται οἱ ἄνδρες τῆς Ἑλλάδος, οἱ ἄνδρες ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἵνα ἐπιβάλωσι τὴν θέλησιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Εἶναι ἀξιοθαύμαστον νὰ βλέπῃ τις ἐκείνους τοὺς ἄνδρας τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ 1912 μέχρι σήμερον φέρουσι τὰ βάρη ὅλων τῶν ταλαιπωριῶν τεσσάρων πολέμων, νὰ βλέπῃ αὐτοὺς οὐδαμῶς ἐμφανίζοντας τὴν κόπωσιν τῶν πολέμων αὐτῶν, καθ’ ἣν ὥραν οἱ στρατιῶται ὅλων τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν κατέθεσαν τὰ ὅπλα χωρὶς νὰ ἔχωσι τὴν διάθεσιν ν’ ἀναλάβωσιν αὐτά. Οἱ ἄνδρες οὗτοι ἐμποιοῦσι τὴν κατάπληξιν εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἤθελε διανοηθῆ νὰ μεταβῇ παρ’ αὐτοῖς ἵνα τοῖς ἐμβάλῃ ἐνθουσιασμὸν ὑπὲρ τοῦ ἔργου. Ἀντὶ νὰ ἐμβάλῃ αὐτοῖς τὸν ἐνθουσιασμὸν ἀπέρχεται περισσότερον αὐτὸς ἐνθουσιασμένος (Χειροκροτήματα). Ὡμίλησα καὶ καθ’ ὁμάδας καὶ κατὰ μεγάλα τμήματα πρὸς ὅλους τοὺς ἄνδρας. Δὲν διενοήθην νὰ εἴπω πρὸς αὐτοὺς λέξεις ἐνθουσιαστικάς, τοῦ στρατοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ μία ὑπῆρξεν ἡ φωνὴ πανταχόθεν: «ἡμεῖς θὰ κάμωμεν τὸ καθῆκόν μας, ἐνταῦθα ὅπου μᾶς ἔθηκεν ἡ Πατρίς, φροντίσατε σεῖς οἱ ἐν Ἀθήναις εὑρισκόμενοι μὴ τυχὸν μᾶς κόψουν ὅσα θὰ πάρωμεν». Τοῦτο δὲ οὐχὶ διότι ἐκδηλοῦσι τὸν ἐλάχιστον δισταγμόν, τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν περὶ τῆς ἱκανότητος τῆς πολιτικῆς τῆς ἑλληνικῆς, ἀλλὰ διότι ἀκριβῶς τόση εἶναι ἡ ὑπερηφάνεια αὐτῶν ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπωσιν εἰς οὐδένα τὸν δισταγμὸν περὶ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἔργου αὐτῶν. Καὶ βλέπει τις τὴν ὁρμὴν αὐτῶν ὄχι εἰς ἐνθουσιαστικοὺς λόγους ἀλλ’ εἰς τὰ φαιδρολογήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἀποδέχονται πᾶσαν παρότρυνσιν, πᾶσαν προσφώνησιν, πᾶσαν ἐπίσκεψιν. Εἶναι πραγματικοὶ ἥρωες. Φαιδροὶ καὶ γελῶντες βαίνουσι πρὸς τὸν θάνατον καὶ τὴν νίκην. Τοιοῦτος στρατὸς τιμᾷ ὑπερβαλλόντως τὴν Ἑλλάδα καὶ εἶναι ἀντάξιος τῆς Πατρίδος (Χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν ἀκροατηρίων).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μομφερρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§19Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀνεκίνησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Νομίζω ὅτι εἶναι δευτέρα φορά, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἀντιτάσσεται εἰς προτροπὰς ἐγγράφων διπλωματικῶν, τὰ ὁποῖα ἐκ φιλανθρωπίας, ἀλλ’ ἄνευ σπουδαίας σημασίας ὑπέβαλον αἱ Σύμμαχοι Δυνάμεις. Ἡ πρώτη διπλωματικὴ πρᾶξις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἦτο ἡ συμβουλὴ ν’ ἀκολουθήσωμεν στατιστικὴν ἐνέργειαν εἰς τὰς χώρας, τὰς ὁποίας κατέχομεν, ἵνα φανῇ ἐὰν πράγματι ὁ Ἑλληνισμὸς ὑπερέχῃ. Εἰς αὐτὴν τὴν πρᾶξιν ἀπήντησεν ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὡς ὤφειλε νὰ πράξῃ καὶ δύναμαι νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μία ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας πράξεις τῆς Συνελεύσεως ἦτο καὶ ἡ ἀπάντησις ἐκείνη. Σήμερον ἔχομεν διπλωματικὰς συζητήσεις ἔχομεν ὅμως καὶ ἕτερα γεγονότα καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία σπουδαία διάκρισις ὅσον ἀφορᾷ τὰ διπλωματικὰ ἔγγραφα. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπέμβασις σοβαρὰ τῶν Δυνάμεων, ὅταν αὗται ὑποδεικνύουσι, ὅτι ἐὰν ἡ Ἑλλὰς δεχθῇ τὴν μεσολάβησιν τότε θὰ ὑποδείξωσι τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους φρονοῦν ὅτι εἶναι οἱ κατάλληλοι πρὸς κατάπαυσιν τῆς αἱματοχυσίας. Ἀλλὰ ἡ ἀπάντησις ἦτο ἀνδρική, ἦτο ὡς ὤφειλε νὰ εἶναι ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία προΐσταται τῶν πραγμάτων τῶν δημοσίων καὶ νομίζω, ὅτι τὸ διπλωματικὸν μέρος πρέπει νὰ διαφωτισθῇ ἐξ ἄλλων γεγονότων. Παριστάμεθα μάρτυρες ἑνὸς πολέμου, ὅστις οὐδέποτε μετὰ τὴν ἐκστρατείαν τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου ἐφάνη ἐν τῇ Ἀνατολῇ. Ἤκουσα νὰ γίνεται λόγος περὶ τῆς συνθήκης τῶν Σεβρῶν. Ἀλλὰ αἱ συνθῆκαι, ὡς γνωρίζετε, κρέμανται ἐκ τῆς αἰχμῆς τοῦ ξίφους, ἡ συνθήκη δὲ αὕτη εἶναι ἴσως μία ἀφορμὴ νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ μέγα σχέδιον τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους ἐν Ἀσίᾳ. Ἡ πολιτικὴ τῶν τελευταίων βασιλέων τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἦτο, ὅτι ἀπὸ τὴν Πελοπόννησον ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀναγέννησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καὶ ἤρχισεν ἐκεῖθεν εἷς πόλεμος, ὅστις δὲν τείνει εἰς ἐπιτυχίαν μιᾶς ὁριστικῆς εἰρήνης, διότι εἰρήνην ἡ Ἑλλὰς οὐδέποτε εἶχεν οὐδὲ θὰ ἔχῃ εἰς τὸ μέλλον. Ἡ Ἑλλὰς ὁσάκις περιεστοιχίζετο ὑπὸ βαρβάρων ἐθνῶν πάντοτε συνεκρούετο, πάντοτε ἤρχετο εἰς ἀγρίους πολέμους πρὸς αὐτά. Σήμερον ἔχομεν τὴν Ἑλλάδα ἐκτεινομένην ἀπὸ τοῦ Ταινάρου μέχρι τοῦ Εὐξείνου Πόντου, ὅταν δὲ λέγωμεν περὶ ἐκστρατείας ἐν Ἀσίᾳ πρέπει νὰ λαμβάνωμεν τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν ἐν τῇ ἱστορίᾳ. Δὲν πρόκειται νὰ κατακτήσωμεν ξένας χώρας. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰ ὅρια, δὲν πρόκειται νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ ὅρια ταῦτα, ἀλλὰ διεκδικοῦμεν χώρας ἑλληνικάς. Ὁ πόλεμος, ὁ ὁποῖος διεξάγεται, ὁ πόλεμος ὁ διαπόντιος, εἶναι τεράστιος καὶ πρέπει νὰ ἐπαναλάβωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλεγεν ὁ Περικλῆς. Δὲν πρόκειται περὶ ἐπιδιώξεως εἰρήνης, πρόκειται περὶ ἐκπολιτιστικοῦ σκοποῦ ἐν Μ. Ἀσίᾳ, πρόκειται τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος νὰ πολεμήσῃ καὶ πάλιν χάριν τοῦ πληθυσμοῦ. Παρακολουθῶν ὁ υἱὸς τοῦ Κωνσταντίνου τοὺς ἐν Ἀσίᾳ πολέμους ἔλεγεν: «Πονεῖ ἡ ψυχή μου, ὅταν παρακολουθῶ τοὺς Τούρκους κατέχοντας τὰς ἑλληνικὰς χώρας». Εἶναι ἑλληνικαὶ χῶραι αὐταί, τὰς ὁποίας κατέχομεν, ἀλλὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ μέγα, τοῦ ὁποίου παριστάμεθα μάρτυρες δὲν πρέπει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἐξυπηρετεῖ τοὺς σκοποὺς ἑνὸς τῶν συμμάχων ἢ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς εἰρήνης. Πρόκειται δι’ αὐτοῦ νὰ διαγράψῃ ἡ Ἑλλὰς τὰ ὅρια αὐτῆς οὐχὶ ξένα πρὸς τὰς συνθήκας. Ἡ συνθήκη θὰ γίνῃ μετὰ τὴν νίκην καὶ θὰ γίνῃ ὅπως ἡ Ἑλλὰς ἐπιθυμεῖ καὶ ἐπιδιώκει. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ἐξαρθῇ ὀλίγον νὰ μὴ περιορισθῶμεν εἰς τὸ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς εἶναι γενναῖος καὶ θὰ νικήσῃ. Θὰ νικήσῃ διότι ἔχει τὸ δίκαιον ὑπὲρ αὐτοῦ, δὲν πρόκειται νὰ ταπεινώσωμεν τὸν ἡττηθέντα νὰ τὸν ἀναγκάσωμεν νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἐνικήθη. Πρόκειται νὰ ἐπανακτήσῃ ἡ Ἑλλὰς χώρας ἐν Ἀσίᾳ, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἑλληνικαί, αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρέτησαν τὸν πολιτισμόν, ἐξυπηρέτησαν τὸν κόσμον ὁλόκληρον. Σήμερον ἔχομεν μίαν στεφάνην, ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ ἐν τῇ ἀρχαίᾳ ἐποχῇ. Ὅταν ὁ Περικλῆς ὡμίλει εἰς τοὺς Ἀθηναίους δὲν ἔλεγεν ὅτι χάριν τῆς εἰρήνης κατέχομεν πολλὴν γῆν, ἀλλ’ ἔλεγεν ὅτι κατέχομεν πολλὴν γῆν καὶ νήσους ἐπίσης πολλὰς καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διεξάγωμεν διαποντίους πολέμους. Δὲν ἐπιτιθέμεθα, ἀλλ’ ἀμυνόμεθα ὅταν ἐπιτίθενται οἱ ἄλλοι καθ’ ἡμῶν. Ὑπάρχει λοιπὸν διαρκὴς ἀγών, διαρκὴς πόλεμος τοῦ Ἑλληνισμοῦ κατὰ τῶν βαρβάρων τῆς Ἀσίας καὶ κατὰ τῶν βαρβάρων τῶν ἄλλων. Ἐν τῇ Ἀσίᾳ σήμερον ἔχομεν τοὺς Τούρκους, οἱ ὁποῖοι ἀνθίστανται νὰ ὑποχωρήσωσι πρὸ τῶν ὅπλων, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουσι τὸ δίκαιον καὶ τὸν πολιτισμόν. Δὲν δύνανται δὲ οἱ Σύμμαχοι νὰ ἀντιτάξουν, ἢ ἐπιβάλωσι μᾶλλον, τὴν θέλησιν αὐτῶν πρὸς κατάπαυσιν τοῦ πολέμου, διότι δὲν δύνανται νὰ πράξωσι τοῦτο. Τὸ συμφέρον καὶ αὐτῶν εἶνε νὰ ἀπομακρυνθῶσιν οἱ βάρβαροι. Ὅπως ἄλλοτε οἱ βάρβαροι εἰσήρχοντο εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ὁ Ἑλληνισμὸς ἀντετάσσετο ὡς πρόχωμα κατ’ αὐτῶν, τοιουτοτρόπως σήμερον πρέπει νὰ εἶνε ὑπερήφανος ἡ Ἑλλὰς ἐν τῇ ἱστορίᾳ, διότι ἐν τῇ Μικρᾷ Ἀσίᾳ διεκδικεῖ τὰς Ἑλληνικὰς χώρας εἰς μέτωπον 200 χιλιομέτρων, χύνουσα τὸ αἷμά της. Τὰ παιδιά της εἶνε ὅλα εἰς τὴν γραμμὴν τῆς μάχης καὶ ὑποβάλλονται εἰς τὰς μεγαλυτέρας θυσίας. Καὶ δὲν εἶνε ἀμφίβολον ὅτι ἡ νίκη θὰ στέψῃ τὰ ὅπλα αὐτῶν. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλο ζήτημα. Ἡμεῖς πρέπει νὰ ἀναφερθῶμεν καὶ εἰς τὴν Θείαν Πρόνοιαν, ὁ λαὸς αὐτὸς διὰ τοῦ θρύλλου αὐτοῦ ἐπεδίωξε τὸν ἀετόν του καὶ τοῦ ἀπέκτησε τὸν ἀετόν του, τὸν βασιλέα. Ὁ βασιλεὺς ἔσυρε τὸ ξίφος εἰς τὴν Ἀσίαν. Πρέπει λοιπὸν ὅλοι ἡμεῖς συγκεκινημένοι νὰ παρακολουθῶμεν τὸ στρατιωτικὸν ἔργον ἐν Ἀσίᾳ καὶ νὰ περιμένομεν ἵνα ἡ νίκη στέψῃ τὰ ὅπλα τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἓν ἄλλο πρᾶγμα, διὰ τῆς φαντασίας μου ἴσως εἶνε ζωηροτέρα ἡ ἰδική μου ἐγὼ διαβλέπω ὅτι, ὅταν σχηματισθῇ ἡ στεφάνη, ὅταν τερματισθῇ ὁ πόλεμος, διότι θὰ συντριβῇ ὁ ἀντίπαλος, εἰς τὸ μέγα κέντρον, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὸ μέγα μοναστῆρι τῆς Ἑλληνικῆς Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας, εἰς τοὺς θόλους αὐτοῦ ἐγὼ διαβλέπω ἤδη διαλάμπουσαν τῆς ἐλευθερίας τὴν φυσιογνωμίαν καὶ δὲν θὰ περάσῃ πολὺς χρόνος, ἕως ὅτου χαιρετίσωμεν ἐν Κων)πόλει τὴν νίκην τῶν ἑλληνικῶν ὅπλων (Χειροκροτήματα).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Δαγκλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§21Π. ΔΑΓΚΛΗΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, αἰσθάνομαι ἰδιαιτέραν εὐχαρίστησιν σήμερον ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα, ὅπως εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ ἐπιδοκιμάσω καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν διακοίνωσιν τῶν Δυνάμεων, ἀπάντησιν ἡ ὁποία δεικνύει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ ἀπαρεγκλίτως πλέον τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀπὸ τεσσάρων ἐτῶν ἐφαρμόζεται. Χαίρω πολὺ διότι ὁ στρατὸς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας εἶναι ὁ ἴδιος στρατός, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τόσα ἔτη τώρα πολεμεῖ, καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του καὶ ὅτι θὰ ἐπιφέρῃ τελείαν νίκην κατὰ τῶν ἐχθρῶν τῆς πατρίδος. Ἔχω δὲ πεποίθησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐμμείνῃ ἐν τῇ πολιτικῇ ταύτῃ καὶ θὰ ἐπιμείνῃ ὄχι μόνον στρατιωτικῶς, ἀλλὰ καὶ διπλωματικῶς. Ὥστε ὄχι μόνον νὰ μὴ μειωθῇ κατ’ ἐλάχιστον ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀποκτήσῃ καὶ ἄλλα ὠφελήματα ἀνάλογα τῶν μεγάλων θυσιῶν αἵματος καὶ χρήματος, τὰς ὁποίας ὑφίσταται σήμερον τὸ Κράτος. Εἶναι ὡραῖαι πραγματικῶς αἱ λέξεις ἐκεῖναι τῶν Ἑλλήνων στρατιωτῶν, ὅτι «ἡμεῖς θὰ τὰ πάρωμεν, ἀλλὰ προσέξατε σεῖς εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ μὴ τὰ χάσετε». Καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προσέξῃ νὰ μὴ χάσῃ τίποτε ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ κερδίσῃ ὁ στρατός μας, διότι μόνον οὕτως θὰ ἀπαλλαγῶμεν τοῦ προαιωνίου ἐχθροῦ καὶ μόνον οὕτως θὰ κατορθωθῇ νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ εἰρήνη. Νομίζω, κύριοι, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω τίποτε περισσότερον διότι γνωρίζετε πάντες τὰ αἰσθήματα τῶν Φιλελευθέρων, οἱ ὁποῖοι πάντοτε θὰ ἵστανται εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὴν ἐθνικὴν πολιτικὴν αὐτῆς.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κωνσταντόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§23Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, καὶ ἡ Θράκη ἰδιαιτέρως, τῆς ὁποίας τὰ τέκνα κατόπιν τόσων αἰώνων διὰ πρώτην φορὰν ἔχουσι τὴν ὑπερτάτην εὐτυχίαν νὰ μάχωνται κατὰ τῶν Τούρκων, μεταξὺ τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, παρακολουθεῖ μετὰ τοῦ ὑπερτέρου ἐνθουσιασμοῦ καὶ τῶν ζωηροτέρων παλμῶν τὸ ἔργον αὐτοῦ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐκφράζει τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ πόλεμος αὐτὸς θὰ εἶναι ὁ τελειωτικὸς τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς πρὸς ἀπελευθέρωσιν καὶ ἀποκατάστασιν τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. (Μία φωνή: Ὁ Θεὸς νὰ δώσῃ!). Τρέφομεν ὅλοι τὴν πεποίθησιν ὅτι τὸ τέρμα τοῦ ἀγῶνος τούτου θὰ εἶναι ἡ Κων)πολις, ἡ φυσικὴ πρωτεύουσα τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, διότι μόνον οὕτως θὰ πληρωθῇ τὸ μέγα κενόν, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἐν τῇ ψυχῇ μας ἀπὸ 4 αἰώνων, καὶ μόνον τοιουτοτρόπως θὰ ἐπανορθωθῇ τὸ ἱστορικὸν ἀδίκημα τῆς ἀποφράδος ἡμέρας τῆς Τρίτης, τῆς 29ης Μαΐου 1453. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπέμνησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας πληρεξούσιος, περὶ τῶν ἀποζημιώσεων, θέλομεν μὲ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον νὰ δηλώσωμεν ἐνταῦθα, ὅτι εἷς τῶν σκοπῶν τοῦ ἀγῶνος τούτου θὰ εἶναι καὶ ἡ ἐπανόρθωσις τῶν ζημιῶν τῶν γενομένων κατὰ τὸ διάστημα τῆς τελευταίας ἑξαετίας κατὰ τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν. Εἶναι καιρὸς πλέον νὰ δουλεύσῃ καὶ ὁ Τοῦρκος ὀλίγον χρόνον, ὅπως ἐδουλεύομεν ἡμεῖς ἐπὶ πέντε αἰῶνας καὶ ἀπεστραγγιζόμεθα ὑπὸ τῶν Τούρκων. Δηλῶ λοιπὸν ἐξ ὀνόματος τῶν Θρακῶν συναδέλφων, ὅτι τρέφομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ πόλεμος αὐτὸς θὰ εἶναι ὁ τελειωτικὸς καὶ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καὶ τῆς ἐπανορθώσεως τῶν γενομένων ζημιῶν κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν. Συνοδεύομεν λοιπὸν καὶ ἡμεῖς τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν μὲ τὰς θερμοτέρας εὐχὰς καὶ ἐκφράζομεν τὴν ἀκράδαντον πεποίθησίν μας ὅτι ἡ νίκη ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἐπιστέψῃ τὸ ἱερὸν ἔργον του (Χειροκροτήματα).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Φίλανδρος ἔχει τὸν λόγον.

§25Κ. ΦΙΛΑΝΔΡΟΣ. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ ψυχὴ καὶ ἡ διάνοια ὁλοκλήρου τοῦ Πανελληνίου εἶναι ἐστραμμένη πρὸς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ τιμημένα παλληκάρια μας ἀκολουθοῦσι τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἠκολούθησαν οἱ Μύριοι τοῦ Ξενοφῶντος καὶ αἱ φάλαγγες τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου καὶ αἱ στρατιαὶ τοῦ Ἡρακλείου, αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον, ὅπως καὶ ἐκ μέρους τῶν συμπολιτῶν μου ἀπευθύνω ἀπὸ τὰ γαλανὰ νερὰ τῆς Ἕλλης, ὅπου ὁρμοῦσι σήμερον τὰ δοξασμένα καράβια μας, ἕνα ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν πρὸς τοὺς μαχομένους ἥρωάς μας καὶ ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς μας μίαν εὐχήν, ὅπως ἡ νίκη καὶ ἡ δόξα παρακολουθῇ αὐτοὺς καὶ ὁ στέφανος τῆς τιμῆς καὶ τῆς δόξης στέψῃ τὰ τιμημένα μέτωπά των καὶ τοὺς ὡραίους κροτάφους των (Χειροκροτήματα).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§27Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Δύο λέξεις μόνον, κ. Πρόεδρε. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως ἡ Γʹ τῶν Ἑλλήνων Ἐθνοσυνέλευσις ἐκφράσῃ τὰ ἀκραιφνῆ συγχαρητήριά της καθὼς καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην της πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καθὼς καὶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι πολὺ δεξιῶς προητοίμασε τὰ τῆς ἐπιθέσεως κατὰ τῶν προαιωνίων ἐχθρῶν μας, ἀσφαλίζουσα βεβαιοτάτην τὴν νίκην διὰ τῆς ἀνακοινουμένης προελάσεως τοῦ ἐνθουσιώδους στρατοῦ μας. (Φωναί: Ζήτως ὁ στρατός!).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§29Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μετὰ τὰς γενομένας μέχρι τοῦδε δηλώσεις κρίνω περιττὸν νὰ προσθέσω τι. Νομίζω ὅμως ὅτι εἶναι καιρὸς μετὰ τοὺς λόγους νὰ προβῶμεν εἰς ἔργα. Καὶ ἔργα ἐπείγοντα διὰ τὴν Συνέλευσιν θὰ εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὡς ἐπείγοντα καὶ θὰ νομίσῃ καλὸν νὰ προταχθῶσιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ νὰ ψηφισθῶσιν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, εἰ δυνατόν, ἄνευ συζητήσεων, ὅπως ἡ Κυβέρνησις μένουσα ἀπολύτως ἐλευθέρα ἀφοσιωθῇ ἀποκλειστικῶς τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἔχει ἐνώπιόν της, τὸν πόλεμον τὸν διεξαγόμενον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὅμως θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς ἀνακοίνωσίν τινα. Ἡ ἀνακοίνωσις αὕτη ἀνάγεται εἰς τὸ ἑξῆς θέμα. Καθ’ ὃν χρόνον μέγα μέρος τοῦ ξένου τύπου ἀπηχοῦντος τοὺς ἐνδομύχους πόθους τῶν ἐν Ἀγκύρᾳ διετυμπάνιζεν ἑκάστοτε ὅτι ἡ Μεγάλη Σοβιετικὴ Δημοκρατία τῆς Ρωσσίας εὑρίσκεται ἐν διαπραγματεύσει μετὰ τῶν ἐν Ἄγκυρᾳ καὶ ὅτι ἐπρόκειτο νὰ συναφθῇ συμμαχία καὶ ἐπιμαχία μεταξὺ αὐτῶν καὶ ὅτι ἤδη ἔχει συνομολογηθῆ καὶ ὅτι στρατὸς ὁλόκληρος κατήρχετο διὰ τοῦ Καυκάσου εἰς τὴν Ἀνατολὴν πρὸς ἐπικουρίαν αὐτῶν, ὅτι τὸ τηλεγράφημα ἔφερεν ὑπογραφὴν τοῦ Συμβούλου τῆς Σοβιετικῆς Δημοκρατίας ἀπευθύνετο δὲ πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἠρώτα αὐτὴν ἐὰν ἦτο ἐμπόλεμος. Εἰς τὸ ραδιοτηλεγράφημα ἔσπευσε νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νομίζω δὲ ὅτι ἡ Συνέλευσις πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀνακοινώσῃ τὰ διαμειφθέντα.

§30Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Πράγματι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἔλαβε ραδιοτηλεγράφημα ἐκ Μόσχας τοῦ Ἐπιτρόπου ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει οὕτω: (ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Τὰς πληροφορίας αὐτὰς τὰς ἀνεγνώσαμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς ἐφημερίδας. Ὑποθέτω δὲ ὡς εἶπεν καὶ ὁ προλαλήσας συνάδελφος ὅτι αὗται προῆλθον ἀπὸ τὴν προπαγάνδαν τῆς Ἀγκύρας, ἡ ὁποία θέλει νὰ παρεμβάλῃ δυσχερείας καὶ νὰ δημιουργῇ περιπλοκὰς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν ὀρθὸν νὰ θέσῃ τὴν ἑπομένην ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Συνέλευσιν: (ἀναγινώσκει). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις.

§31Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἶναι εὐκαιρία κατάλληλος ὅπως συνάψῃ ἐμπορικὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσσίας;

§32Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐὰν τὰ δημοσιευθέντα κατὰ τῆς Ρωσσίας τὰ ἔμαθεν ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας τὰς Εὐρωπαϊκὰς χωρὶς νὰ ἔχωσιν ἀνακοινωθῇ ἀπὸ τὸν οἰκεῖον Πρεσβευτήν.

§33Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἴχομεν καὶ ἀπὸ τὸν Πρεσβευτὴν πληροφορίας.

§34Α. ΜΟΜΦΕΡΑΤΟΣ. Ἐλάβατε ἀπὸ τὴν διοίκησιν τῆς Ρωσσίας ἐρώτησιν ἐὰν ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν, ἢ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας τὸ ἐμάθατε;

§35Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Καὶ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας καὶ ἀπὸ τὰς ξένας Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι ἠρώτησαν ἡμᾶς πρὶν φθάσῃ τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Τσιτσερίν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ δύο στρατιωτικῶν νομοσχεδίων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ νομοσχέδια τινα.

§37Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως συμβάσεως δανείου 40,000,000 φράγκων χρυσῶν συνομολογηθείσης μετὰ τῆς Ἐθν. Τραπέζης πρὸς προμήθειαν ὑλικοῦ πολεμικοῦ ἐκ Γαλλίας». Ἕτερον νομοσχέδιον «περὶ συμβάσεως συνομολογηθείσης μετὰ τῆς Ἐθν. Τραπέζης καὶ ἀφορώσης τὰ ἐλλείμματα τὰ προερχόμενα εἰς τὸν ἐπισιτισμὸν καὶ τῆς πληρωμῆς ζημιῶν τοῦ ταμείου ἀσφαλείας Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων». Τὸ ποσὸν μέχρι σήμερον τῶν ἐλλειμμάτων αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς 125.000.000 τὰ ὁποῖα παγιώνομεν διὰ τῆς ὑποβαλλομένης προτάσεως. Τρίτην σύμβασιν ὑποβάλλω «περὶ κυρώσεως δανείου συνομολογηθέντος μετὰ τῆς Ἐθν. Τραπέζης 150.000.000 δραχ. ἐκ τῶν ἰδίων πόρων τῆς Τραπέζης». Ὑποβάλλω καὶ τέταρτον νομοσχέδιον ὑπηρεσιακὸν, τὸ ὁποῖον ὅμως εἶνε λίαν ἐπεῖγον, σχετιζόμενον μὲ τὰς δαπάνας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων. Ὁ νόμος ὁ λογιστικὸς ὁ τελευταῖον ψηφισθεὶς ἐπιβάλλει νὰ σταματᾷ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς χρήσεως. Τοῦτο καθίσταται ἀδύνατον. Συνήθως ἐπεκράτει ἡ συνήθεια νὰ μὴ κλείωνται τὰ βιβλία τὴν τελευταίαν ἡμέραν ἀλλὰ νὰ ἐξακολουθῇ ἡ χρῆσις αὕτη σιωπηρῶς. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἐνέχει πολλὰ τὰ ἄτοπα καὶ διὰ τοῦτο ὑποβάλλω νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου διὰ μὲν τὴν ἐφετεινὴν χρῆσιν θὰ κλείσῃ τὸ ἔτος τὸ λογιστικὸν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνάληψιν δαπανῶν τὴν 15 Ἰουλίου, διὰ δὲ τὰ λοιπὰ ἡ παράτασις αὐτὴ νὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ ἕνα μῆνα· τὰ τέσσαρα ταῦτα νομοσχέδια παρακαλῶ νὰ θεωρηθῶσιν ἐπείγοντα καὶ νὰ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχήν.

§38ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, Μάλιστα. (Κηρύσσονται κατεπείγοντα καὶ ψηφίζονται κατ’ ἀρχήν).

§39Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ Ἡρακλείου συνῆψε σύμβασιν πρὸς καταρτισμὸν τοῦ λιμένος. Τὴν σύμβασιν ταύτην λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς.

§40Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ὑποβάλω μίαν σύστασιν, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω ὅτι θὰ δεχθῇ ἡ Συνέλευσις καὶ ἡ Κυβέρνησις. Προκειμένου αἱ ἐργασίαι τῆς Συνελεύσεως νὰ διαρκέσουν ἐπ’ ὀλίγας ἡμέρας καὶ νὰ ἐδέχετο ἡ Συνέλευσις ὅπως μὴ γίνωνται ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις ἀλλὰ νὰ εἰσερχόμεθα ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν ἡμερησίαν νομοθετικὴν διάταξιν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ λήξουν ταχέως αἱ ἐργασίαι, δοθέντος ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀπασχολεῖται τὴν στιγμὴν ταύτην, κατὰ τὴν ὁποίαν διεξάγεται ὁ στρατιωτικὸς ἀγών. Καὶ ἡ ψυχολογία καὶ τῆς Κοινῆς γνώμης καὶ τῆς χώρας ὁλοκλήρου εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ παράτασιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως.

§41Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ δεχθῇ τοῦτο, ἀλλ’ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο εἶνε οἱ καθ’ ἑκάστην συνεδρίασιν ἔχοντες ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις νὰ παραιτῶνται. Τὴν ἑσπέραν ταύτην ἔχομεν ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις· ἐὰν εὐαρεστῶνται οἱ κ. κ. πληρεξούσιοι νὰ μὴ ἐπιμείνουν, τότε θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, παρακαλῶ δὲ νὰ ψηφισθῇ ἀμέσως τὸ περὶ δανείων κατ’ ἀρχήν.

§42Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὡς διετύπωσεν τὸ πρᾶγμα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, διότι βεβαίως δὲν δύναται δι’ ἀποφάσεως της ἡ Συνέλευσις νὰ καταργήσῃ τὸ ἔργον τοῦ ἐλέγχου. Ἐκτὸς αὐτοῦ ὑπάρχουν πολλαὶ ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξεθύμαναν πλέον, διότι ἐπερωτήσεις αἱ ὁποῖαι εἶχον τὴν ἀξίαν αὐτῶν κατὰ Μάρτιον ἐὰν συνεζητοῦντο βεβαίως, σήμερον ἀπώλεσαν τὸ ἐνδιαφέρον τους. Λοιπὸν θὰ ἦτο ὀρθότερον ἐὰν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, οἱ ἔχοντες τὰς ἐπερωτήσεις αὐτὰς ἐδέχοντο νὰ διαγραφοῦν ἐντελῶς, ὥστε νὰ παρουσιάζεται ἡ Ἡμερησία Διάταξις ὀλιγώτερον ἀνώδυνος. Ἐὰν πάλιν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν προκύψῃ ἡ ἀνάγκη συζητήσεως ἐπερωτήσεων τῶν ὁποίων ἡ ἐπικαιρότης θὰ ἐμφανισθῇ διὰ τὴν ὥραν ταύτην, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Συνέλευσις θὰ συζητήσῃ ταύτας. Νομίζω ὅμως ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ ἄλλο τι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ συνάδελφος Ἀργολιδοκορινθίας παρετήρησεν. Εἶναι ἀνάγκη μέχρι τῆς αὔριον νὰ κανονισθῇ μία Ἡμερησία Διάταξις. Βεβαίως δὲν ὑποθέτω ὅτι τὰ ἄλλα νομοσχέδια τῆς ἡμερησίας διατάξεως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τύχουν νομοθετικῆς κυρώσεως κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως.

§43Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὔριον θὰ εἶναι κατὰ σειράν.

§44Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καὶ κάτι τι ἄλλο, νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις τῆς Συνελεύσεως περὶ ἀναστολῆς τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῶν σχετιζομένων πρὸς τὴν ψήφισιν τοῦ συντάγματος.

§45Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι αὔριον, ἀποφασίζομεν ἀπὸ τοῦδε ὅτι δὲν θὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος ἀλλὰ νομοσχέδια.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ

ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Βασιλικῆς χορηγίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς ἐτησίας χορηγίας εἰς τὴν Βασίλισσαν Μητέρα» (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνακαινίσεως τῆς σωληνωτῆς ἐγκαταστάσεως διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν Ἀνακτόρων τοῦ Διαδόχου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως δραχ. 79.000 διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν παρὰ τῇ πλατείᾳ τοῦ Συντάγματος Παλαιῶν Ἀνακτόρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἐπιδόματος Θράκης, περὶ τρόπου χορηγήσεως μερίδων τροφῆς εἰς ἀξιωματικοὺς ἀνθυπασπιστὰς καὶ τῶν τούτοις ἐξομοιουμένων, καὶ περὶ ἐπιδομάτων ὁπλιτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀνομασίας καὶ κατατάξεως ὡς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑγειονομικοῦ καὶ Φαρμακευτικοῦ τῶν ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν καταγομένων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ τῶν ἀποδοχῶν τῶν προαγομένων μελῶν τῆς Ν. Βρεττανικῆς Ἀποστολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νόμου 2149». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταφορᾶς εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας τῶν ἐχόντων πατέρα ἢ ἀδελφὸν θανόντα ἐν πολέμῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1233 τοῦ 1918 «περὶ παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετούντων ἀνδρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων Σʹ τῆς 9 Ἰουλίου 1852 «περὶ Ἐπισκοπῶν καὶ Ἐπισκόπων». ΣΑʹ τῆς 9 Ἰουλίου 1852 «Καταστατικὸς Νόμος τῆς Ἱ. Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος», 1195, τῆς 27 Μαρτίου 1918 «περὶ παροχῆς ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἀναλαμβάνοντας τὴν διακυβέρνησιν σχολαζουσῶν ἢ χηρευουσῶν Ἐπισκοπικῶν ἑδρῶν, ἀρχιερέων, κλπ.», καὶ 792 τῆς 11 Ἰουλίου 1917 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 374 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΓΩΚΓʹ ΓΩΚΕʹ καὶ ΓϠΞϚʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν Πανεπιστημίων καὶ 251 περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῆς ἐγγραφῆς κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 808 καὶ 1173 περὶ συστάσεως πατριωτικοῦ ἱδρύματος περιθάλψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁρισμοῦ τιμῆς δραχμῆς εἰς γρόσια Τουρκίας διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν, ὁπλιτῶν καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων, ὡς καὶ γυναικῶν νοσοκόμων, τῶν ὑπηρετούντων εἰς πόλεις τῆς Μ. Ἀσίας καὶ εἰς Κωνσταντινούπολιν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς ὡς ἀναγκαστικῶν βιβλίων εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα τῶν καταλληλοτέρων ἐκ τῶν πρὸ τοῦ 1917 ἐγκεκριμένων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τῶν διεθνῶν ταχυδρομικῶν τελῶν τῶν διαλαμβανομένων ἐν τῇ συμβάσει περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων τῇ διομολογηθείσῃ ἐν Μαδρίτῃ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τῶν περὶ τελῶν διατάξεων τῆς ἐν Μαδρίτῃ διομολογηθείσης συμφωνίας περὶ ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Μαδρίτῃ τῇ 30 Νοεμβρίου 1921 (ν. ἡμ.) διομολογηθείσης ἀναθεωρήσεως τῆς παγκοσμίου ταχυδρομικῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ συναφοῦς αὐτῇ κανονισμοῦ ἐκτελέσεως» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Μαδρίτῃ τῇ 30 Νοεμβρίου 1920 (ν. ἡμ.) διομολογηθείσης ἀναθεωρήσεως τῆς συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν δεμάτων καὶ τοῦ συναφοῦς κανονισμοῦ ἐκτελέσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 1954 «περὶ δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ καπνοῦ τῶν Νέων Χωρῶν χορηγουμένων ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2494 τοῦ 1920 περὶ προσωπικοῦ τῶν Πολιτικῶν Ὑπουργείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος» «περὶ παροχῆς συνδρομῆς ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου ὑπὲρ τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου κατὰ τῆς φυματιώσεως καὶ τοῦ θεραπευτηρίου «Παραθαλάσσιον Ἀσκληπιεῖον παίδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 11 καὶ 26 τοῦ νόμου 2461 περὶ Ἀστυνομίας τῶν Πόλεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν αἱρετῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταβολῆς τῶν περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων νόμων ΓΥΛΖʹ (1909) καὶ ΓΩʹ (1911). (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1866 καὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 2489». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1920 Β. Διατάγματος περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν παρὰ τὸ Σύνταγμα ἀπολυθέντων δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25ης Νοεμβρίου 1920 Β. Διατάγματος περὶ ἐπαναφορᾶς δικαστικῶν καὶ εἰσαγγελικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων ἢ παραιτηθέντων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ διορισμοῦ γραμματέων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ χορηγήσεως προκαταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ὑποστάντας ζημίας κατὰ τὴν 31ην Ἰουλίου 1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ καταργήσεως τῶν διατάξεων, δι’ ὧν ἀναγνωρίζεται διὰ τὴν σύνταξιν ἢ τὴν προαγωγὴν εἰς τὸ διπλάσιον ὁ χρόνος τῆς ὑπὸ τὴν κληθεῖσαν Προσωρινὴν Κυβέρνησιν Θεσσαλονίκης ὑπηρεσίας κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 1193 καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἰουλίου 1912 καταστατικοῦ τῆς ἐν Καλλιθέᾳ Χαροκοπείου Σχολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1804 περὶ προσωπικοῦ τοῦ τυπογραφείου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, ἀντικαταστάσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν νόμων 535, 2129 καὶ 2216 περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπηρεσιῶν Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ διαφωτιστικῆς ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ ἐνεργείας ὑπὲρ τῶν Ἑλληνικῶν δικαίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεων δραχμ. 425,000 διὰ τὴν κατασκευὴν νέων κτιρίων φάρων ἐπὶ τῶν ἀκρωτηρίων Σέπια, Δερματᾶς καὶ Τοῦρλος καὶ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἐπὶ τοῦ ἀκρωτηρίου Κερί». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως χημικῆς ὑπηρεσίας στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 1881, «περὶ διαβαθμίσεως, ἀποδοχῶν κλπ. τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως», 1422 «περὶ διορισμοῦ, μεταθέσεων καὶ προαγωγῶν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ 2384 «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν ἐκπαιδευτικῶν νόμων 1381, 1422 κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1920 νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 2449» καὶ περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 401 «περὶ ἱδρύσεως Βυζαντινοῦ καὶ Μεσαιωνικοῦ μουσείου καὶ περὶ προστασίας τῶν Βυζαντινῶν καὶ Μεσαιωνικῶν ἔργων τέχνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δωρεᾶς ἐκμαγείων ἀρχαίων Ἑλληνικῶν ἔργων γλυπτικῆς καὶ πλαστικῆς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Βουκουρεστίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 578 νόμου «περὶ χημικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ καὶ τοῦ τροποποιήσαντος τοῦτον 2042 νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τοὺς διέποντας τὴν Διοίκησιν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ Νόμους». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς διέποντας τὴν διοίκησιν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ Νόμους». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΥΜΣΤʹ περὶ ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων, ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 495». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῶν συμβάσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 2373 τοῦ 1920 περὶ χρησιμοποιήσεως τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαθεσίμων τοῦ νόμου ΓΧΜΒʹ κατὰ τὸ ἔτος 1920.» (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2567». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 86 τοῦ 425 νόμου περὶ στρατολογίας, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 1108 τοῦ 1917». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως λογαριασμοῦ πληρωμῆς δαπάνης συμπληρωματικῆς διὰ κατασκευασθὲν διαμέρισμα ἐκ μπετὸν–ἀρμὲ τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς καὶ προϋπολογισμῶν ἐπισκευῆς τελωνειακῶν καταστημάτων Καβάλλας καὶ Ἡρακλείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου τοῦ Θησαυροῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Ταχυδρομείων, Τηλεγράφων καὶ Τηλεφώνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου ΓΣΚʹ (3220) περὶ Ταμείου συντάξεων τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἑταιρείας τῶν Σιδηροδρόμων Π.Α.Π.» (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 2377». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΒΡΝϚʹ τῆς 10 Φεβρουαρίου 1893». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐδαφίου γʹ τοῦ ἄρθρου 27ου τοῦ νόμου 408 περὶ προσλήψεως μηχανικῶν, ὑπομηχανικῶν κλπ. διὰ τὰ κτίρια καὶ τεχνικὰ ἐν γένει ἔργα στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1535 νόμου περὶ προσθήκης ἄρθρου 2ου εἰς τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νόμου 405 τοῦ 1914» (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 2151 περὶ ἐπαγγελματικῶν Σωματείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρυμάτων Ὑγιεινῆς καὶ Ἰατρικῆς ἐν γένει». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ δημοσιεύσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1381 περὶ διαβαθμίσεως κλπ. τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως», ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τῶν νόμων 2384 καὶ 2385 καὶ τοῦ νόμου 2476 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΒΧΚΑʹ, ΓΥΛΗʹ κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς τῆς ἐπαρχίας Ἁλμυροῦ ὑπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴν δικαιοδοσίαν τῆς Ἱερᾶς Ἐπισκοπῆς Λαρίσης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεων καὶ προσθηκῶν εἰς τὸν νόμον 2128 περὶ συστάσεως συνεργείου ἐν τῷ Β. Ναυστάθμῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ γραμματέων καὶ γραφέων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διὰ τὴν πληρωμὴν ἐξόδων τῶν παραδοθησομένων εἰς τὴν Κυβέρνησιν ξένων πλοίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸν νόμον 2131 περὶ τοῦ τρόπου τῆς πληρωμῆς τῶν ἀποδοχῶν τῆς Ν. Βρεττανικῆς Ἀποστολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκγυμνάσεως προσφύγων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1023 περὶ ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως ἀσφαλίσεως, ὡς οὗτος ἐκωδικοποιήθη διὰ τοῦ ἀπὸ 8 Ὀκτωβρίου 1920 Β. Διατάγματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεωτικοῦ δαμαλισμοῦ καὶ ἀναδαμαλισμοῦ τῶν κατοίκων τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων καθηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 12 § 4 ἐδάφιον βʹ τοῦ νόμου 2193 τῆς 5 Ἰουνίου 1920 περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἐργατικῶν τινῶν νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Μικροβιολογίου τοῦ Βασιλέως Γεωργίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς νέας πιστώσεως διὰ τὴν συμπλήρωσιν ὀρόφου ἐπὶ τοῦ δώματος τοῦ Κεντρικοῦ Μεγάρου Τ.Τ.Τ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ διαγραφῆς τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου 753». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον 2034». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 346 «περὶ ἐπιβλέψεως τῆς δημοσίας ὑγείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἐξ ἀνθρακικοῦ μολύβδου λευκοῦ χρώματος, τοῦ ὀξειδίου τοῦ μολύβδου καὶ λιθαργύρου εἰς οἰκοδομικὰ καὶ ἄλλα ἔργα». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2143 περὶ χορηγήσεως ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δανείου εἰς τοὺς ἐκ Μ. Ἀσίας πρόσφυγας ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΣΝϚʹ τῆς 20 Μαρτίου 1908 περὶ τῶν ἀπολυμαντηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2358 περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1979 τῆς 28 Ἰανουαρίου 1920 περὶ ἱδρύσεως ἀντιφυματικῶν ἰατρείων, νοσοκομείων, ἀναρρωτηρίων καὶ ὀρεινῶν θεραπευτηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως σχολῶν ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος Γεωργίου Τσαλδάρη πρὸς ἀνέγερσιν διδακτηρίου θηλέων ἐν Ξυλοκάστρῳ τῆς Κορινθίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθ. 680, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 911 μεταγενεστέρου τοιούτου περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ ἐκτάκτου ἡμερησίας ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ ναύτας τοῦ Β. Ν. τοὺς μεταβαίνοντας δι’ οἱονδήποτε λόγον εἰς τὰς Νέας Χώρας κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1920 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2021 καὶ ὁρισμοῦ διατάξεων περὶ προβιβασμοῦ καὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ καταργήσεως τοῦ 880 νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΓΤΝΕʹ νόμου τοῦ 1909 περὶ ὑποβολῆς προσθέτου ἐγγείου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ εἰς φύλλα τοῦ δήμου Ἐχίνου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταβολῆς διατάξεων ἀφορωσῶν τὰ τιμολόγια τῶν σιδηροδρόμων, τοὺς ἐλεγκτὰς κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεωτικῆς ἀντικαταστάσεως ἀπολεσθέντων σκαφῶν καὶ περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1184». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως νόμων περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 1240 καὶ 1920 περὶ ἐκδόσεως γραμματίων Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἀφορωσῶν τὴν ἐφεδρείαν τοῦ Σώματος τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Σώματος τῆς στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταβολῆς προμηθείας διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δανείου σιδηροδρόμων Θεσσαλονίκης–Κωνσταντινουπόλεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου 1863 περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 184 περὶ ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων «περὶ προσωπικοῦ τῶν δασῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως δασικῶν ἐκτάσεων διὰ γεωργικοὺς δενδροκομικοὺς καὶ ἄλλους κοινῆς ὠφελείας σκοπούς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ΔΝΔʹ τοῦ 1912, 423 τοῦ 1914 καὶ 1748 τοῦ 1919 περὶ ἀπαλλαγῆς ἀγροτικῶν ἀκινήτων ἐν Κερκύρᾳ ἀπὸ βαρυνόντων αὐτὰ διηνεκῶν βαρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ὑπαλλήλων τῆς τέως Σαμιακῆς πολιτείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν) Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἀποφάσεων τῶν ἀποστρατευθέντων ἀξιωματικῶν».

§47Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις;

§49ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον, ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν.).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὔριον τὴν 6ην μ. μ. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.).