1921.05.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 41η

Πέμπτη 6ης Μαΐου 1921

Προεδρία κ. Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗ ΛΟΜΒΑΡΔΟΥ

(Ὥρᾳ 6 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ θὰ ἐπικυρωθοῦν κατόπιν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Οἱ κάτοικοι Σπερχειάδος, Κλωνίου, Καλλιθέας καὶ Μπρούφλιανης διὰ τηλεγραφήματος ἀναγγέλλουσιν ὅτι κατὰ τὴν 1ην Μαΐου πρωτοφανὴς θύελλα μετὰ χαλάζης βάρους 60–100 γραμμαρίων ἐπέφερε τελείαν καταστροφὴν εἰς τὰ σιτηρὰ καὶ τὰς ἀμπέλους των καὶ αἰτοῦνται τὴν ταχίστην ἀρωγὴν τοῦ Κράτους. Τὰ ἐπαγγελματικά, βιοτεχνικὰ καὶ ἐργατικὰ Σωματεῖα Βόλου παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν ὅπως ἀφαιρεθῇ ἡ περυσινὴ αὔξησις τῶν ἐνοικίων καὶ ἀπαλλαγῶσι τῆς πληρωμῆς τοιούτων αἱ οἰκογένειαι τῶν στρατευομένων πολιτῶν. Ὁ Χρῆστος Κατέγιας ἐκ Πατρῶν, ἀπολέσας τὴν ὅρασίν του συνεπείᾳ ἐγκαθείρξεως εἰς τὰς φυλακὰς Ρίου ἐπὶ τοῦ καταλυθέντος τυραννικοῦ καθεστῶτος, ζητεῖ ὅπως τῷ χορηγηθῇ χρηματικὸν ποσὸν διὰ τὴν συντήρησίν του. Ἡ Ἑταιρεία Σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου ὑποβάλλει ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν τῆς κατὰ τὴν 30ην Ἀπριλίου 1921 συγκροτηθείσης Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων, ὅπως λάβῃ γνῶσιν ἡ Συνέλευσις. Αἱ ἀδελφαὶ τοῦ ἀποβιώσαντος καθηγητοῦ Νικολάου Κασσανδρέως ἐκ Θεσσαλονίκης ζητοῦσιν ὅπως ταῖς χορηγηθῇ σύνταξις. Ὁ πληρεξούσιος κ. Λ. Ζουρπᾶς διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται καὶ ζητεῖ τὴν τιμωρίαν τοῦ λοχαγοῦ κ. Μοσχοβίτου κακομεταχειρισθέντος αὐτὸν ἐν τῷ σταθμῷ Γκιουμουλτζίνης. Ὁ Δημήτριος Χριστοδούλου, κάτοικος Πατρῶν, αἰτεῖται ἀποζημίωσιν ὡς παθὼν ἐπὶ Βενιζελισμοῦ. Οἱ ὑποδιδάσκαλοι περιφερείας Τρικκάλων ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα, δι’ οὗ αἰτοῦνται τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Κυπαρισσίας διαμαρτύρεται κατὰ τῶν μέτρων ἀποσπάσεων καὶ ἀδειῶν τῶν Πρωτοδικῶν τοῦ Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων παρέλυσεν ἡ κανονική του λειτουργία. Ὁ Δημήτριος Χίου, κάτοικος Σάμου, αἰτεῖται ἀποζημίωσιν ἐκ δραχμῶν 8.646 διὰ καταστροφὰς ἃς ὑπέστη τὸ 1908 παρὰ τῶν Τούρκων. Ὁ ἱερὸς σύλλογος Φαρσάλων, ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ συνιστᾷ τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων πρὸς ἀνακούφισιν καὶ ἐξύψωσιν τοῦ ἱερατικοῦ Ἑλληνικοῦ σχήματος. Οἱ Β. Μεταλλικός, Α. Πετρόπουλος, Π. Βλαχόπουλος καὶ λοιποὶ καπνοκόπται τοῦ καπνεργοστασίου Κερκύρας, αἰτοῦνται ἐξομοίωσίν των πρὸς τοὺς σιγαροποιοὺς συσκευαστὰς καὶ ἄρσιν τῆς διακρίσεως μεταξὺ τῶν καπνοκοπτῶν Ἀθηνῶν ἀφ’ ἑνός, Θεσσαλονίκης καὶ Βόλου ἀφ’ ἑτέρου καὶ λοιπῆς Ἑλλάδος. Κάτοικοι Βερροίας δι’ αἰτήσεώς των, αἰτοῦνται ν’ ἀρθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον ὡς πρὸς τὴν πόλιν των, καθόσον ἐνῷ τοῦτο οὐδεμίαν πραγματικὴν ἀνάγκην ἐξυπηρετεῖ, γίνεται πρόξενον μεγίστων ζημιῶν. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, κ. Κ. Τερτίπης, ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων. 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ προσωπικοῦ τῶν δασῶν». 2) «Περὶ διαθέσεως δασικῶν ἐκτάσεων διὰ γεωργικοὺς δενδροκομικοὺς ἢ ἄλλους κοινῆς ὠφελείας σκοπούς». (Κηρύσσονται κατεπείγοντα). Ὁ πληρεξούσιος κ. Δ. Βοκοτόπουλος, ὑποβάλλει πρότασιν εἰδικοῦ νόμου «περὶ δικαστικῆς προστασίας τῶν ζημιωθέντων ὑπὸ ἐνόχων ἐσχάτης προδοσίας καὶ προδοσίας τῆς πατρίδος κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ Βενιζέλου». Οἱ ἰδιοκτῆται πορτοκαλεολεμονοπεριβολίων ἐν Ἀσλάναγα ζητοῦσι τὴν μὴ ἐπίταξιν τῶν κτηνῶν των τῶν μαγγανοπηγάδων, καθόσον θέλουσι τοῖς ξηρανθῆ τὰ δένδρα των. Κάτοικοι Βερροίας ζητοῦσι ν’ ἀρθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ὁ Χρῆστος Κανέλλος διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ πληροφορίας περὶ τοῦ υἱοῦ του Χαριλάου, δεκανέως, ἀγωνισθέντος εἰς τὴν μάχην τοῦ Ἐσκῆ Σεχὴρ καὶ τοῦ ὁποίου ἡ τύχη ἀγνοεῖται. Ὁ Θεόδωρος Τσούτινος ὑποβάλλει αἴτησιν δι’ ἧς ζητεῖ ν’ ἀποζημιωθῇ διὰ τὰς ζημίας ἅς ὑπέστη συνεπείᾳ τῶν καταδιώξεών του ἐπὶ τοῦ βενιζελικοῦ καθεστῶτος, ἀνερχομένας εἰς δρχ. 60,000. Ἡ «Κομμουνιστικὴ Ἕνωσις» διαμαρτύρεται διὰ τὴν καταστροφὴν τῶν γραφείων της ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Πειραιῶς, ἀριθ. 40, κατὰ τὴν 13ην Ἀπριλίου καὶ ζητεῖ ἀποζημίωσιν διὰ τὰς προσγενομένας ζημίας. Ζητεῖ προσέτι νὰ δηλώσῃ ἡ Συνέλευσις, ἂν ἐπιτρέπωνται σοσιαλιστικαὶ ὀργανώσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν δὲ ἐπιτρέπωνται, νὰ παρακολουθῶνται αὗται ὑπὸ ἐπισήμων ἀντιπροσώπων τῆς Ἀρχῆς. Ἀνάπηροι τραυματίαι τοῦ ἔτους 1912 καὶ ἐντεῦθεν ζητοῦσι νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νόμου περὶ συντάξεων τῶν τραυματιῶν. Ὁ Πολιτικὸς Κεντρικὸς Σύλλογος «ἡ Ἐθνικὴ Ἀναγέννησις» παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα ὑπὲρ τοῦ ποιητοῦ κ. Φωκίωνος Πανᾶ, διοριζομένου εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς ἢ εἰς ἑτέραν θέσιν αὐτῆς. Οἱ ἐν Σικάγῳ Ἕλληνες κατηγοροῦσιν ἐπὶ ὀργίοις τοὺς Ἐπισκόπους Μεταξάκην καὶ Ροδοστόλου καὶ παρακαλοῦσι τῆς ἀποστολὴν δραστηρίου Ἐπισκόπου πρὸς λῆψιν τελεσφόρων μέτρων κατὰ τῶν ὑπ’ αὐτῶν τεκταινομένων. Οἱ ὑπάλληλοι τῶν Τ.Τ.Τ. ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν δι’ ἧς δηλοῦσιν ὅτι ἀποσπῶνται ἀπὸ τὸ μέχρι σήμερον Διοικητικὸν Συμβούλιον τιθέμενοι ὑπὸ τὴν ἄμεσον προστασίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑποδεικνύοντες διάφορα μέτρα ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ πληρεξούσιος Μεσσηνίας κ. Θ. Μοσχούλας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀνασυντάξεως σώματος Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης». Ὁ πληρεξούσιος Λαρίσης κ. Θ. Φίλιος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀνακαθάρσεως τῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ν. Θεοτόκης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) «Περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 2562 περὶ βελτιώσεως συσσιτίου ὁπλιτῶν Ἠπείρου» καὶ 2) «Περὶ ἑρμηνείας προσωρινῶν διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1781 τῆς 22 Ἀπριλίου 1919 νόμου περὶ μονιμοποιήσεως ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§4Ε. ΛΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μία διόρθωσιν, κύριε Πρόεδρε.

§5Α. ΣΟΥΛΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω μίαν παρατήρησιν.

§6Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δώσατε διόρθωσιν, κύριοι πληρεξούσιοι. Τὰ πρακτικὰ κυροῦνται.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§8Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Προκειμένου νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ψηφοφορία, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ διὰ νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ μιᾶς προτάσεως ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον μετ’ ἄλλων συναδέλφων, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω χθές. Ἡ πρότασις τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ ἀποβλέπει εἰς μερικοὺς ἐκ τῶν συνεκλεγέντων μεθ’ ἡμῶν πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον δὲν ἔκαμαν τὴν ἐμφάνισίν των ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως οὔτε καὶ ἐδικαιολόγησαν τὴν μὴ προσέλευσίν των. Καὶ κατὰ τὸ Σύνταγμα δὲν ὑπάρχει σχετικὸν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον νὰ προβλέπῃ περὶ τοιούτων ἀντιπροσώπων καὶ μὴ προσερχομένων οὐδόλως, ὅπως δώσωσιν τὸν νενομισμένον ὅρκον τῆς ἐκτελέσεως τῶν καθηκόντων των. Ἐπειδὴ ὅμως εἴμεθα Συντακτικὴ Συνέλευσις δυνάμεθα διὰ σχετικοῦ ψηφίσματος νὰ διορθώσωμεν τὸ κακόν, καὶ δι’ αὐτὸ ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ψήφισμα μετ’ ἄλλων συναδέλφων «περὶ ἐκπτώσεως ἐκ τοῦ ἀξιώματός των τῶν πληρεξουσίων ἐκείνων, οἵτινες δὲν προσῆλθον μετὰ τετράμηνον ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνελεύσεως ἵνα δώσωσι τὸν ὅρκον τοῦ πληρεξουσίου». Ἐὰν προηγηθῇ ἡ συζήτησις καὶ ὡς ἐλπίζω γίνῃ δεκτὸν τὸ ψήφισμα αὐτὸ θὰ ἀπαλλαγῶμεν μιᾶς ἐνοχλητικωτάτης, ἀηδεστάτης, βρωμερωτάτης πράξεως, νὰ ἀσχοληθῶμεν περὶ τοῦ ἑνὸς τοὐλάχιστον ἐκ τῶν δύο, τοὺς ὁποίους ζητεῖ ἡ ἑλληνικὴ δικαιοσύνη, ὅπως παραλάβῃ ἐκ τῆς Αἰθούσης ταύτης. Ἡ ἑλληνικὴ δικαιοσύνη δύναται νὰ τοὺς παραλάβῃ ἔξωθεν τῆς Αἰθούσης ταύτης, ὅπως ἁρμόζῃ τοῦτο, παρὰ ἐντὸς τῆς Αἰθούσης ὅπου συμπαρακαθήμεθα τόσοι ἄνθρωποι ἐκλεκτοί τοῦ λαοῦ ὁπωσδήποτε καὶ συναισθανόμεθα τὸ ὕψος τοῦ ἀξιώματός μας. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ γίνῃ ἡ ψηφοφορία τώρα, ἀλλὰ νὰ προηγηθῇ ἄν ὄχι ἀπόψε ἡ συζήτησις, ἄς γίνῃ τοὐλάχιστον αὔριον ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος καὶ κατόπιν, ἐὰν γίνῃ τὸ ψήφισμα δεκτόν, ἢ δὲν γίνῃ νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία ἀναλόγως τοῦ πορίσματος τῆς συζητήσεως.

§9Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς ζητεῖ τὴν ἄδειαν τῆς διώξεως τοῦ πληρεξουσίου κ. Κουνδούρου. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τοὺς λόγους δι’ οὕς τὴν ζητεῖ, ἐν τούτοις ὅμως τὴν 28ην Ἀπριλίου τὴν παραμονὴν τῆς ἐπιστροφῆς μου ἐξ Ἀλεξανδρείας ὅπου ἤμουν, ἐζητήθη ἡ σύλληψις τοῦ πληρεξουσίου Κουνδούρου χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἄδεια τῆς Συνελεύσεως. Γεννᾶται λοιπὸν τὸ ἐρώτημα διατὶ τότε ζητεῖται ἡ ἄδεια τῆς Συνελεύσεως. Δὲν γνωρίζω ποῖον εὐθύνει ἡ πρᾶξις αὕτη ἢ ἄν εἶναι ἐκ πρωτοβουλίας τοῦ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Γενικοῦ Προξένου ἢ ἐὰν ἔλαβε τοιαύτας διαταγάς.

§10Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Συνελήφθη ἐν Ἀλεξανδρείᾳ;

§11Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Ὄχι. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἐκάλεσεν εἰς τὸ τηλέφωνον τὸν κ. Κούνδουρον ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ τοῦ συνομιλήσῃ, ὁ Κούνδουρος μετέβη, τὸν ἐδέχθη φιλικῶς τὸν ἔβαλε νὰ καθήσῃ, ἤρχισαν συνομιλοῦντες ὁπότε τοῦ ἀναγγέλλει ὅτι ἔχει διαταγὴν νὰ τὸν κρατήσῃ. Ἐνταῦθα εὑρίσκω ὅτι ὑπάρχει καὶ ἀνευλάβεια πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ πληρεξουσίου, διότι ἐζητήθη ἡ σύλληψις αὐτοῦ χωρὶς τὴν ἄδειαν τῆς Συνελεύσεως καὶ εὑρίσκω ὅτι ὁ τρόπος τῆς ἐνεργείας τοῦ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Γενικοῦ Προξένου δὲν ὑπῆρξεν ἀξιοπρεπής.

§12Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡρκίσθη ὁ κ. Κούνδουρος;

§13Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὁρκισθῇ. Ἐὰν χρειάζεται ἄδεια καταδιώξεως εἶναι ἀνευλάβεια.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος). Ἔξω, ἔξω. (Θόρυβος).

§15Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ κ. πληρεξούσιος ἐκλήθη πράγματι, ὡς γνωρίζω, εἰς τὸ Προξενεῖον, ἀλλὰ δὲν συνελήφθη καὶ δὲν συνελήφθη διότι ἀντέταξε τὴν ἰδιότητά του ὡς πληρεξουσίου καὶ ἀπέδειξε μάλιστα πρὸς τὸν Πρόξενον ἐπιστολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Συνελεύσεως, ἡ ὁποία ἐδήλου πρὸς αὐτὸν ὅτι εἶναι πληρεξούσιος καὶ ὅτι οὐδεμία κατ’ αὐτοῦ ἐπεδόθη αἴτησις εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ δύο μηνῶν εἶναι ἡ ἐπιστολή.

§17Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ ἐπεδείχθη καθ’ ἣν ἡμέραν εἶπεν ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Ὕδρας. Μετὰ τὴν ἐπίδειξιν τῆς ἐπιστολῆς ταύτης τῆς πιστοποιούσης τὴν ἰδιότητα τοῦ κ. πληρεξουσίου, ὁ κ. πληρεξούσιος ἀπῆλθεν εἰς τὰ ἴδια καὶ οὐδεμία, ἀπολύτως οὐδεμία καταδιωκτικὴ πρᾶξις ἐνηργήθη κατὰ τοῦ πληρεξουσίου.

§18Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Ἔχω νὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι ἐγένετο ἀπόπειρα συλλήψεως. (Διαμαρτυρίαι).

§19Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ θὰ εἰπῇ ἀπόπειρα συλλήψεως; Τὶ χαρακτηρισμοὶ εἶναι αὐτοί;

§20Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Ἐγένετο ἀπόπειρα.

§21Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν σᾶς ἀκούωμεν, εἰς τὸ βῆμα.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Εἰς τὸ βῆμα. Εἰς τὸ βῆμα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπονοῦνται ὅτι δὲν ἀκούεσθε, ὁρίστε εἰς τὸ βῆμα.

§24Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Ἀνέρχομαι, ἂν καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐκφωνήσω λόγον.

§25Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Σεῖς μᾶς συνελάβατε ὅλους καὶ μᾶς ἐστείλατε εἰς τὰ Χανιά.

§26Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν ἦτο ἀνάγκη ὁ κ. Κούνδουρος νὰ δηλώσῃ τὴν ἰδιότητά του ὅτι ἦτο πληρεξούσιος, ὁ Πρόξενος τὸ ἐγνώριζε.

§27Μ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Εἶναι μεγάλος ἄνθρωπος, πρέπει νὰ τὸν εἰξεύρουν ὅλοι!

§28Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Μ’ ὅλα ταῦτα ἂν καὶ τοῦ ἔδωκε τὴν ἐπιστολήν, διὰ τῆς ὁποίας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως τὸν ἐπληροφόρει ὅτι δὲν ὑπῆρχε καμμία δίωξις ἐναντίον του καὶ ἠδύνατο νὰ ἐπανέλθῃ, ὁ Πρόξενος ἐκάλεσε τοὺς καβάσηδες διὰ νὰ τὸν συλλάβουν καὶ ἔθεσαν χεῖρα ἐπάνω του καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Κούνδουρος δυσκόλως ὑποβάλλεται εἰς τοιαύτας αὐθαιρεσίας, ἀντέταξεν ἄμυναν καὶ ἀνεχώρησεν. Ὥστε ἐγένετο ἀπόπειρα συλλήψεως.

§29Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ σύλληψις εἶναι σύλληψις; ἢ συλλαμβάνεταί τις ἢ δὲν συλλαμβάνεται.

§30Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἀναχωρήσῃ βιαίως δὲν συλλαμβάνεται.

§31Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε, πρὸ ὀλίγου εἴπατε ὅτι διετάχθησαν καὶ κλητῆρες μάλιστα νὰ τὸν συλλάβουν. Δὲν ἀρνοῦμαι τὴν ἠράκλειον ἴσως δύναμιν τοῦ ἀξιοτίμου αὐτοῦ κυρίου, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι ἐὰν εὑρέθη μεταξὺ 2 ἢ 3 ἢ 5 ἢ 10 θὰ συνελαμβάνετο.

§32Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Δὲν ἦσαν 5, ἦσαν δύο καὶ ἔφυγε βιαίως.

§33Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὡρισμένως δὲν ἐγένετο σύλληψις, ὡρισμένως ὁ κ. πληρεξούσιος εἶναι ἐλεύθερος, διότι κατὰ ταύτην τὴν στιγμὴν ὁμιλεῖτε περὶ αὐτοῦ ὡς περὶ ἐλευθέρως περιφερομένου καὶ γράφοντος οἷα γράφει καὶ ἐνεργοῦντος ὅσα ἐνεργεῖ καὶ βυσσοδομοῦντος οἷα βυσσοδομεῖ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ.

§34Δ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ. Ὡμίλησα περὶ ἀποπείρας συλλήψεως καὶ ἐπιμένω εἰς τοῦτο, ὁ δὲ Πρόξενος ἠρωτήθη παρὰ τῶν μελῶν τῆς παροικίας καὶ ἀπήντησεν ὅτι εἶχε τοιαύτας διαταγάς. Κάμνω λοιπὸν ἔλεγχον μιᾶς Κυβερνητικῆς πράξεως διότι φρονῶ ὅτι ἐπεδείχθη ἀνευλάβεια πρὸς τὴν Συνέλευσιν.

§35Κ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ἐξ ἀφορμῆς, κύριε Πρόεδρε, τοῦ γεγονότος ὅτι ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ βήματος διὰ νὰ ὁμιλήσῃ εἷς συνάδελφος δι’ ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον βαρυτάτη μομφὴ βαρύνει, ἔρχομαι εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις περὶ τῶν εὐθυνῶν, τὰς ὁποίας ἔχει νὰ δώσῃ ὁ Βενιζελισμός. Ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν συνηγορίαν τοῦ Κονδούρου εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἱδρύσει πρακτορεῖον διὰ νὰ ἐξαγοράζῃ συνειδήσεις καὶ ἀποστέλλῃ ἀξιωματικοὺς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἶναι αἶσχος νὰ ἀνέρχωνται ἐπὶ τοῦ βήματος ἄνθρωποι, τοὺς ὁποίους τοιαῦται βαρύνουσι κατηγορίαι.

§36Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ δέ, κ. Πρόεδρε, ὁ κύριος αὐτὸς ὑπῆρξε χαφιές, διετέλεσε Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμὴ ν’ ἀπελαθῶσι πλεῖστοι ἔγκριτοι δικηγόροι καὶ ἄλλοι ὁμογενεῖς καὶ σταλῶσιν εἰς Ἱσπανίαν. (Νέαι ἀποδοκιμασίαι).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ζερβὸς ἔχει τὸν λόγον.

§38Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, μοιραῖον ἦτο νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσίς μου ταὐτοχρόνως μὲ τὴν ὑπόθεσιν πληρεξουσίου διὰ τὸν ὁποῖον τὰ αἰσθήματα τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος εἶναι γνωστά. Ἐπιτρέψατέ μοι ν’ ἀνακοινώσω περὶ τίνος πρόκειται.

§39Μ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Μὴ λησμονῆτε ὅτι μηνυτής σας εἶναι ὁ ἄξιος συνεργάτης ἐν τῷ Κόμματί σας γνωστὸς Κοκκὸς Μελᾶς.

§40Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Δὲν τὸ λησμονῶ. Ὁ νῦν πληρεξούσιος κ. Κ. Μελᾶς, πρὸ ἐμοῦ Γενικὸς Διοικητὴς ἐν Σάμῳ, ὑπέβαλε κατ’ ἐμοῦ πλείστας καταγγελίας. Τὸ Δικαστήριον μὲ παρέπεμψε μόνον ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος ἄνευ ἰδιοτελείας. Τοῦτο ἐγένετο πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Ἐπείγομαι νὰ δικασθῶ διὰ νὰ ἐκθέσω ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης τὰ τῆς διοικήσεώς μου ἐν Σάμῳ ἐπὶ μίαν τριετίαν.

§41Μ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Αἱ κατηγορίαι καθ’ ὑμῶν ἦσαν ποικῖλαι. Κατηγγέλθητε ὑπὸ τοῦ κ. Μελᾶ ἐπὶ ἀπάτῃ καὶ πλαστογραφίᾳ καὶ ἡ κατηγορία κατέληξεν εἰς τὴν παράβασιν καθήκοντος.

§42Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Οἱ Κυβερνητικοὶ πληρεξούσιοι Σάμου, δύνανται νὰ μαρτυρήσωσι περὶ τῆς διοικήσεως τῆς Νήσου ὑπ’ ἐμοῦ.

§43Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Πλὴν ἐμοῦ. Ἡ διοίκησίς σας ὑπῆρξεν ἀπαισία, ὡς ὑπῆρξεν ἀπαίσιον τὸ ὅλον τυραννικόν σας σύστημα. Ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ συζητήσωμεν περὶ τῆς καταλυθείσης τυραννίας, τότε θὰ ὁμιλήσω λεπτομερῶς καὶ δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων, καὶ τότε θὰ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ποῖοι πραγματικῶς ὑπήρξατε.

§44Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Προσωπικοὶ λόγοι σᾶς ἐμπνέουσιν εἰς τὸ νὰ ὁμιλῆτε οὕτω καὶ δι’ αὐτὸ δὲν σᾶς ἀπαντῶ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§46Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κοζάνης πληρεξούσιος ὑπέβαλεν, δὲν δύναται παρὰ νὰ θεωρηθῇ σοβαρά. Βεβαίως πληρεξούσιοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμφανίζονται ἐνταῦθα ἵνα ἐκπληρώσωσιν τὸ καθῆκόν των, τὸ ὁποῖον ἀνέθηκεν εἰς αὐτοὺς ἡ λαϊκὴ θέλησις καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἀπουσία δὲν ἐδικαιολογήθη προσηκόντως, δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὅτι δὲν εἶναι πλέον μέλη τῆς Συνελεύσεως. Ἀλλὰ ζητήματα τοιαύτης φύσεως εἶναι ζητήματα ἰδιαιτέρας λεπτότητος, ἰδίως δὲ ὅταν πρόκειται νὰ προβῶμεν εἰς μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ προσώπων, ἀπὸ τῶν ὁποίων βαθεῖα μᾶς χωρίζει ἡ ἀντίθεσις, οὐ μόνον ἰδεῶν καὶ φρονημάτων, ἀλλὰ καὶ μεθόδων καὶ αἰσθημάτων καὶ ἀντιλήψεως, περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι σεβαστὰ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα τὸ πολίτευμα ἀπονέμει εἰς τοὺς πολίτας καὶ εἰς τοὺς παρ’ αὐτοῖς πολιτευομένους. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μέτρου τοιούτου, οἷον τὸ προτεινόμενον ἐφαρμοστέον ἐπὶ ἡμετέρων φίλων, θὰ ἤμην ἕτοιμος εἰς τὴν παραδοχὴν αὐτοῦ. Ἀλλὰ καθ’ ἥν στιγμήν, κύριοι, εἶναι βέβαιον ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ καυχηθῶσιν κατόπιν ὅτι μιμούμεθα αὐτοὺς εἰς τὰς μεθόδους, μὲ τὰς ὁποίας κατήσχυναν καὶ κατεσπίλωσαν τὸ πολίτευμα τῆς χώρας, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πράξωμέν τι, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιτρέψῃ αὐτοῖς νὰ προβῶσιν εἰς τὴν σύγκρισιν ταύτην. Πρέπει νὰ σταθῶμεν ἀκλόνητοι ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τοῦ ἀπολύτως Συνταγματικοῦ διὰ νὰ δυνάμεθα μὲ ὑψηλὸν τὸ μέτωπον νὰ λέγωμεν πρὸς αὐτούς: ὑπήρξατε οἷοι ὑπήρξατε· ἡμεῖς κρατήσαντες τῇ λαϊκῇ θελήσει καὶ τῇ λαϊκῇ θελήσει ἀσκοῦντες τὴν ἐξουσίαν ἐν τῇ Χώρᾳ ταύτῃ θὰ μένωμεν ἀκλόνητοι ἐπὶ τοῦ Συνταγματικοῦ ἐδάφους ἀκολουθοῦντες τὸ παράδειγμα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὴν κοινοβουλευτικὴν ζωὴν τῆς Χώρας. Θὰ μείνωμεν εἰς τὸ ὕψος τῆς ὑγειοῦς κοινοβουλευτικῆς ζωῆς τῆς Χώρας μέχρι τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελεν λήξει ἡ ἐντολή, ἥν μᾶς ἔδωκεν ἡ λαϊκὴ θέλησις. Καὶ εἰς τὸ ὕψος αὐτὸ ἱστάμενοι θὰ ἀποτελοῦμεν οὐ μόνον ἐγγύησιν τῶν ἐλευθεριῶν τῆς Χώρας, ἀλλὰ θὰ ἀποτελοῦμεν συγχρόνως καὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων καταισχύνην ὑμῶν δι’ ὅσα ἐν τῇ Χώρᾳ ταύτῃ ἐκακουργήσατε. Καταλήγων ἤθελον παρακαλέσει τὴν Συνέλευσιν καὶ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κοζάνης συνάδελφον νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν ἀποδοχὴν τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἐξέθεσα. (Χειροκροτήματα).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μπουσίου;

§48ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἀπορρίπτεται. Ἑπομένως προβαίνομεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Θὰ γίνῃ συγχρόνως ἡ ψηφοφορία καὶ διὰ τὰς δύο διώξεις, καὶ τοῦ κ. Ζερβοῦ καὶ τοῦ κ. Κουνδούρου. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως χορηγηθῇ ἡ ζητουμένη ἄδεια διώξεως ψηφίζουσιν εἰς τὸ «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι ψηφίζουσιν εἰς τὸ «ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Ι. Κίνιας καὶ Β. Χατζηλίας. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ σφαιριδίων μυστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν πληρεξουσίων κ. κ. Ι. Κίνια καὶ Β. Χατζηλία, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. πληρεξουσίων κατὰ περιφερείας).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; «Οὐδεὶς ἀπαντᾷ». Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει): Ἐν τῇ κάλπῃ τοῦ πληρεξουσίου Δράμας κ. Γ. Ζερβοῦ, εὑρέθησαν ἐν ὅλῳ ψῆφοι 189, ἐξ ὧν εἰς τὸ «ναί» 186, εἰς δὲ τὸ «ὄχι» 3. Ἑπομένως ἡ Συνέλευσις ἐδέχθη τὴν πρότασιν διὰ ψήφων 186 καὶ παρέχει τὴν ἄδειαν πρὸς ποινικὴν δίωξιν τοῦ πληρεξουσίου Δράμας κ. Γ. Ζερβοῦ. Ἐν τῇ κάλπῃ τοῦ πληρεξουσίου Λασηθίου κ. Ι. Κουνδούρου εὑρέθησαν ἐν ὅλῳ ψῆφοι 189, ἐξ ὧν εἰς τὸ «ναί» 187, εἰς δὲ τὸ «ὄχι» 2. Ἑπομένως ἡ Συνέλευσις ἐδέχθη τὴν πρότασιν διὰ ψήφων 187 καὶ παρέχει τὴν ἄδειαν πρὸς ποινικὴν δίωξιν τοῦ πληρεξουσίου Λασηθίου κ. Ἰωσὴφ Κουνδούρου. Συνέχισις τῆς βʹ κατ’ ἄρθρον συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως Συνδικάτου Τραπεζῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§52Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἤχθη ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου προεκλήθη βεβαίως συνεπείᾳ τῆς ἀποτόμου διακυμάνσεως, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸ συνάλλαγμα τὴν 24 Ἀπριλίου. Τὸ μέτρον αὐτὸ εἶχε προϋποσχεθῆ ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ τὸ ἐλάμβανε καὶ πρὶν ἀκόμη γίνῃ καταληπτὴ ἡ τόσον ἀποτόμως αἰσθητὴ γενομένη διακύμανσις. Ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀναδράμωμεν ὀλίγον ἵνα εὕρωμεν τὴν ἐξέλιξιν ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ συναλλάγματος ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ 1919, θὰ ἴδωμεν ὅτι καθ’ ὅλον τὸ ἔτος 1919 διετηρήθη ἡ ἰσοτιμία τῆς δραχμῆς ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν λίραν. Μέχρι τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1919 διετηρήθη ἡ ἰσοτιμία τῆς δραχμῆς ἐν σχέσει καὶ πρὸς τὸ δολλάριον. Μόνον περὶ τὰ τέλη τοῦ 1919 ἀπώλεσε τὴν ἀξίαν της ἀπέναντι τοῦ δολλαρίου, τὸ ὁποῖον ἐτιμᾶτο 6,83 τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1919. Τοὐναντίον πρὸς τὸ Ἀμερικανικὸν νόμισμα ἔχομεν ὡς πρὸς τὸ Γαλλικόν, διότι ἐνῷ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους 1919 εἴχομεν ἰσοτιμίαν μὲ τοὺς Παρισίους μὲ 95.30 ἤρχισε νὰ χάνῃ τὸ φράγκον διαρκοῦντος τοῦ ἔτους εἰς τρόπον ὥστε τὸν Δεκέμβριον νὰ τιμᾶται 62.43. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦ 1920 ἐξηκολούθησεν αὐτὴ ἡ ἐξέλιξις εἰς τὴν νομισματικὴν διαφοράν. Ἀντὶ νὰ σᾶς ἀναφέρω κατὰ διαφόρους μῆνας τὴν ἐξέλιξιν, σᾶς σημειώνω ἕνα μόνον ἀριθμὸν, τὸν μέσον ὅρον τοῦ 1920. Ὁ μέσος ὅρος ἦτο ὁ ἑξῆς: Διὰ Παρισίους 65.47, διὰ Λονδῖνον 34.24 καὶ διὰ Νέαν Ὑόρκην 9.34. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ 1921. Ἔχομεν τὸν Ἰανουάριον τὸ φράγκον 93.18, τὸν Φεβρουάριον 94.17 τὸν Μάρτιον 92.63, περίπου μία κατάστασις κανονική. Ἐπίσης διὰ τὴν Ἀγγλικὴν λίραν ἔχομεν Ἰανουάριον 50.42, Φεβρουάριον 50.41, Μάρτιον 50.43. Τὸ δολλάριον 13.51, 13.30, 13.20. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸν Ἀπρίλιον. Ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τοῦ Ἀπριλίου παρατηρεῖται μία ἀπότομος σχετικῶς ὑπερτίμησις τοῦ φράγκου. Ἀρχίζει ἀπὸ 102, 105, 111, 113, 115, 119, 126, καὶ στὰς 20 τοῦ μηνὸς 130. Τί συνέβη; Εἰς τὰς 5 Ἀπριλίου ἤρχισαν αἱ πρῶται διαδόσεις περὶ συνάψεως δανείου μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἐκδόσεως χαρτονομίσματος καὶ ἤρχισεν νὰ ἐπέρχηται ἡ ἀπότομος ὑπερτίμησις τοῦ φράγκου, ἡ ὁποία παρηκολουθήθη καὶ μὲ τὴν ὑπερτίμησιν καὶ τῶν ἄλλων νομισμάτων. Ἡ Ἀγγλικὴ λίρα ἡ ὁποία εἶχε τὴν 1 Ἀπριλίου 55.80 ἀνέβηκε εἰς τὰ 60.30, ὅταν ἐψηφίσθη ἡ σύμβασις, ἔφθασε τὰ 63.55 διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὰ 68.30 εἰς τὰς 22 Ἀπριλίου. Εἰς τὰς 24 Ἀπριλίου ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐνόμισεν ὅτι τοῦ ἐπεβάλλετο, καὶ τῷ ὄντι, νὰ λάβῃ κἄποιο μέτρον ἐξελέγξεως τῶν Τραπεζῶν. Ἡ ἐξέλεγξις τῶν Τραπεζῶν βεβαίως εἶνε ἀπόλυτον δικαίωμα καὶ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα παρακολουθῇ τὴν διακύμανσιν αὐτὴν τὴν ἀπότομον, ἡ ὁποία ἤρχισεν νὰ ἐμφανίζηται. Ὁ αἰφνηδιασμὸς ὅμως αὐτός, ὁ ὁποῖος συνέβη ἐπὶ τῶν Τραπεζῶν κατ’ ἀπόλυτον δικαίωμα, ἐπαναλαμβάνω, καὶ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ φέρῃ μίαν μεγαλυτέραν διακύμανσιν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος, διότι καὶ οἱ ἐπιτήδειοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφέρον νὰ κερδοσκοπήσωσιν ἐπὶ τῆς καταστάσεως ὤθουν μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ ἐμβάλωσι τὸν πανικόν, καὶ ὁ πολὺς κόσμος, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτιμήσῃ τῆς Κυβερνήσεως τὴν μέριμναν ἢ τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς Χώρας, ἢ τὴν διεθνῆ κατάστασιν ἐν γένει τὴν οἰκονομικήν, ἐνόμισεν ὅτι εὑρίσκετο ἐνώπιον πανικοῦ καὶ ὅπως προφθάσῃ ἔτρεξε νὰ ἀγοράσῃ ξένον συνάλλαγμα καὶ εἴχομεν τὴν ἀπότομον ὑπερτίμησιν, ἡ ὁποία κυρίως ἐφάνη τὴν 26 Ἀπριλίου. Κατόπιν τῆς 26 Ἀπριλίου ἐπανερχόμεθα πάλιν εἰς μίαν κατάστασιν ὁπωσδήποτε τακτικήν, ὄχι μὲ τὰς τιμὰς πρὸ τῆς συνάψεως τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ τὰς γενομένας πρὸς ὑπερτίμησιν, κατόπιν ἐγένετο ἡ ἐξέλεγξις τῶν Τραπεζῶν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῆς ἐξελίξεως τοῦ συναλλάγματος καὶ τῆς διακυμάνσεως, ἡ ὁποία ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ἕν μέτρον σταθερὸν καὶ ὄχι ὅπως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρέθη εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ κάμῃ ἐκ τοῦ προχείρου.

§53Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβον ἦτο ἀκριβῶς διὰ τὴν πρόνοιαν ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον προτείνομεν σήμερον εἰς τὴν Συνέλευσιν, διότι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ γνωρίζῃ, ποῖα ἦσαν τὰ εἰς συνάλλαγμα ἀποθέματα τῶν τραπεζῶν.

§54Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δέχομαι τὴν ἐξήγησιν ταύτην.

§55Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ λέγω τοῦτο διότι παρ’ ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν καὶ θὰ ἀπαντήσω, ἡ ἐντολὴ τὴν ὁποίαν εἶχον λάβει οἱ μεταβάντες εἰς τὴν Τράπεζαν ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἦτο νὰ ἐξακριβώσωσι τὰ εἰς συνάλλαγμα ἀποθέματα τῶν Τραπεζῶν, ἐὰν δὲ ἐπηκολούθησεν αὐστηρὸν ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὰς Τραπέζας, ἐπηκολούθησε, διότι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔδωκαν αἱ Τράπεζαι πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου δὲν ἦσαν ὅλαι σύμφωνοι πρὸς τὰ πράγματα.

§56Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὁπωσδήποτε ἐδέησε νὰ ληφθῇ μέτρον νομοθετικόν, τὸ ὁποῖον νὰ κανονίζῃ τὴν παρέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀποτροπὴν μελλούσης τοιαύτης ἀποτόμου διακυμάνσεως. Τὸ μέτρον αὐτὸ πῶς ἔπρεπε νὰ ληφθῇ; Ἡ πρώτη ἐντύπωσις καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία προέβη εἰς τὸν προκαταρτικὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον ἐξήγησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τοῦ κοινοῦ, ἦτο ὅτι αἱ Τράπεζαι αἰσχροκερδοῦν καὶ βεβαίως τὸ συνάλλαγμα πωλεῖται καὶ ἀγοράζεται διὰ τῶν Τραπεζῶν. Ἐκτὸς τῶν Τραπεζῶν ἐγένοντο καὶ πέριξ τοῦ Χρηματιστηρίου πράξεις ἴσως περισσότεραι ἐκτὸς παρὰ ἐντός.

§57ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐντὸς οὐδεμία.

§58Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Παραδέχομαι ὅτι ἐντὸς τοῦ κτιρίου δὲν γίνονται, τὸ νὰ μὴ γίνωνται ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐξέλθωσιν οἱ ἐντὸς ἐκτὸς καὶ νὰ συμμετάσχωσιν εἰς τὰς πράξεις. Ὁπωσδήποτε ὅμως αἱ τράπεζαι ἦσαν ὑπὸ τὸ βάρος μιᾶς κατηγορίας ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχον ἀπαλλαγῆ, μέχρις οὗ ἡ Κυβέρνησις λάβει τὸ μέτρον τὸ νομοθετικὸν καὶ ὄχι μόνον δὲν εἶχον ἀπαλλαγῆ, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἠκούσαμεν ἀληθείας εἰς βάρος τῶν τραπεζῶν, αἱ ὁποῖαι ἀκόμη διαιωνίζουν τὴν εἰς βάρος αὐτῶν ἀποδοθεῖσαν κατηγορίαν ὅτι συνετέλεσαν καὶ συντελοῦν εἰς τὴν ἀπότομον διακύμανσιν τοῦ συναλλάγματος χάριν κερδοσκοπίας καὶ λαμβάνεται ἕν μέτρον, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκτέλεσις ἀνετέθη εἰς αὐτὰς τὰς τραπέζας καὶ ἀνατίθεται κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος προϋποθέτει ὅτι αἱ τράπεζαι οἰκείᾳ βουλήσει καὶ συναινέσει θὰ συμμετάσχουν εἰς τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ θὰ βοηθήσωσιν τὴν Κυβέρνησιν εἰς λῆψιν μέτρου ἀποβλέποντος αὐτὰς τὰς ἰδίας. Δὲν ὑπάρχει ἐννοεῖται εἰς τὸ ἄρθρον πρῶτον οὐδεμία διάταξις, ἡ ὁποία νὰ ὑποχρεοῖ τὰς τραπέζας νὰ συμμετάσχουν εἰς αὐτὸ τὸ Συνδικάτον· λέγει μόνον ὅτι ἐπιτρέπεται τῇ συστάσει τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐὰν θέλῃ ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ τὸ συστήσῃ καὶ ἐὰν θέλωσιν αἱ τράπεζαι δύνανται νὰ λάβωσιν μέρος. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς θέλῃ ἢ ὄχι, διότι δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ ἐξωτερικὴ τροπὴ εἰς τὴν κατάστασιν ἡμῶν, ἡ ὁποία νὰ ἀποτρέψῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου αὐτοῦ.

§59Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ καὶ ἕτερον. Δυσμενὴς ἐντύπωσις ὡς πρὸς ὡρισμένον ἵδρυμα ἢ τραπεζιτικὸν πρόσωπον.

§60Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Αὐτὸ εἶνε μονομερὴς ἀντίληψις· ἀφορᾷ μίαν τράπεζαν, ἡ ὁποία θὰ θεωρηθῇ ἀποβλητέα τῆς οἰκογενείας τῶν ἄλλων τραπεζῶν, ἄλλο ζήτημα αὐτό, θὰ τεθῇ ἐκτὸς τῆς κοινῆς τραπέζης. Ἐν πάσῃ περιπτώσει γεννᾶται ἐκ πρώτης ὄψεως ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἀνατίθεται εἰς αὐτὰς τὰς τραπέζας, αἱ ὁποῖαι διετέλεσαν καὶ διατελοῦν ὑπὸ τὸ βάρος ἀκόμη τοῦ δικαίου ἢ αἰτίου. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ὑπὸ τὸ βάρος αὐτὸ ὅτι συνετέλεσαν καὶ εἰς τὴν βαθμιαίαν ἀνατίμησιν τοῦ ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος καὶ εἰς τὴν ἀπότομον διακύμανσιν, ἡ ὁποία παρετηρήθη κατὰ τὰς τελευταίας αὐτὰς ἡμέρας τοῦ Ἀπριλίου. Ἀνατίθεται εἰς τὰς ἰδίας τραπέζας ἡ φροντίς, ὑποθέτω δὲ ὅτι τοῦτο θὰ γίνῃ πάντως μὲ τρόπον μὴ θέτοντα τὸν μηχανισμὸν τῶν τραπεζῶν εἰς τὸν κίνδυνον τῆς ἀποσυνθέσεως, θὰ ἀνατίθεται, λέγω, εἰς τὰς τραπέζας τὸ σταμάτημα τοῦ κακοῦ.

§61Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἤθελον νὰ προσθέτω ὅτι ἡ ὑποχρέωσις τῆς συμμετοχῆς τῶν τραπεζῶν προκύπτει ἐκ τῆς ὅλης ἐννοίας τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου, διότι ἡ μὴ συμμετοχὴ τραπέζης τινὸς εἰς τὸ Συνδικάτον ἐπιφέρει κατ’ ἀνάγκην τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ δοθῇ αὕτη εἰς ἰδιώτας ἐνεργοῦντας πράξεις συναλλαγματικὰς διὰ μέσου τοῦ Συνδικάτου.

§62Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Παρετήρησα καὶ πρὶν, ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ θὰ εἶναι συντελεστικὸν προκειμένου νὰ ληφθῇ ἐναντίον μιᾶς ἢ δύο ἢ τριῶν τραπεζῶν, ἐὰν ὅμως σᾶς παρουσιασθῇ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὰς ἕνδεκα τραπέζας καὶ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ σᾶς λέγωσι ὅτι δὲν ἀναλαμβάνουσιν.......

§63Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὴ λησμονεῖτε ὅτι ὑπάρχει ἕνα πιστωτικὸν ἵδρυμα καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι πίστις τοῦ Κράτους.

§64Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Μάλιστα, ἑπομένως δὲν κάμνομεν οὐδὲν ἄλλο παρὰ ἐπαναλαμβάνομεν τὴν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν πρὸ 15 ἡμερῶν, ἄν θέλωμεν νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν. Ἀλλὰ παρετήρησα καὶ τότε καὶ σήμερον παρατηρῶ, ὅτι ἡ ὑπὲρ τὸ μέτρον χρησιμοποίησις τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας, εἰς τὴν παροχὴν δανείων, εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος θὰ φέρῃ τὸ ἵδρυμα αὐτὸ εἰς θέσιν μειονεκτικὴν ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, μὲ τὰς ὁποίας τὸ ἐπιβαρύνομεν καὶ ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα φειδωλώτεροι ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον τόσας πολυτίμους παρέσχεν ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος ἡμῶν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ παράσχῃ προσκαλούμενον καὶ ἄλλας. Λάβετε ὑπ’ ὄψει, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον διαθέτει ἡ Τράπεζα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν εἶνε τόσον ὑπέρογκον εἰς ποσότητα, ὥστε νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν ὅπως τὸ μεταχειρισθῆτε καὶ φέρετε τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ τοῦ προκειμένου. Λάβετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι τὸ συνάλλαγμα αὐτὸ εἶναι πολλοστημόριον μικρὸν εἰς ἀντίκρυσμα τῶν μεγάλων καταθέσεων μὲ τὰς ὁποίας εἶναι βεβαρυμένη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀπέναντι τῶν πολυαρίθμων πελατῶν της, καταθέσεων ἀνερχομένων εἰς τὸ ποσὸν τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος δισεκατομμυρίου.

§65Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὴ λησμονῶμεν ὅτι πρόκειται περὶ μονοπωλήσεως τοῦ συναλλάγματος συνεπῶς πρόκειται περὶ ἔργου ὄχι βαρύνοντος τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλ’ ἐξυπηρετοῦντος τοὐλάχιστον τοὺς μετέχοντας τοῦ μονοπωλίου. Ἄν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἀνατεθῇ ἡ μονοπώλησις αὐτὴ τοῦ συναλλάγματος δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ δι’ ὑποχρεώσεων, ἀλλὰ θὰ τῇ ἀπονείμωμεν δικαιώματα. Τοῦτο δὲ ἠθέλησε νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἐθεώρησε ὅτι θὰ εἶναι ἄδικον ν’ ἀποκλεισθοῦν αἱ ἄλλαι τράπεζαι. Ἐὰν ἀναγκασθῇ θὰ τὸ πράξῃ βεβαίως.

§66Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς παροχῆς ἢ τῆς μὴ παροχῆς προνομίου εἰς τὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς ἐπαρκείας τῶν μέσων μὲ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἶναι ὁπλισμένη μία τράπεζα διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν μονοπώλησιν τοῦ συναλλάγματος. Ἐπὶ τοῦ τέως καθεστῶτος ὑπεβλήθη ἕνα νομοσχέδιον ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος μὲ ἄλλην βάσιν, ἀλλ’ ὑπῆρχε εἰς ἀντίκρυσμα ἕνα κρατικὸν συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀρχικῶς τῆς Τραπέζης κτῆμα ἀνερχόμενον εἰς 500 περίπου ἑκατομμύρια κατὰ τὰ τέλη τοῦ 1918 καὶ τὰ ὁποῖα διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ δανείου τῶν 850 ἑκατομμυρίων τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰς Δυνάμεις περιῆλθεν εἰς τὴν ἄμεσον δικαιοδοσίαν τοῦ Κράτους. Ἔχον λοιπὸν τὸ Κράτος εἰς τὴν διαθεσίν του αὐτὸ τὸ συνάλλαγμα κατώρθωνε νὰ διατηρῇ τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος εἰς ὅρια, τὰ ὁποῖα ἦσαν βεβαίως τὰ κανονικά, τὰ συμφέροντα διὰ τὴν κίνησιν τὴν συναλλαγματικὴν τοῦ τόπου.

§67Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀλλὰ ψευδῆ.

§68Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Σήμερον δὲν διαθέτει συνάλλαγμα τὸ Κράτος ἰδικόν του. Τὸ συνάλλαγμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι μικρὸν σχετικῶς μὲ τὸν ὄγκον τῆς ἐργασίας ἂν δὲν μετάσχουν καὶ ἄλλαι Τράπεζαι καὶ θὰ φθάσωμεν μοιραίως εἰς τήν ἐξάντλησιν τοῦ ἀποθέματος. Καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἡ ἀνάλογος ἀναπλήρωσις τοῦ εἰσερχομένου ποσοῦ θὰ πέσωμεν πάλιν εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἄλλων τραπεζῶν καὶ θὰ τὰς παρακαλοῦμεν νὰ μᾶς δώσουν συνάλλαγμα εἰς τὴν προηγουμένην τιμήν. Εἷς ἐκ τῶν ἐχόντων ἀνάγκην συναλλάγματος διὰ τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι καὶ τὸ Κράτος καὶ ἂν περιορισθῇ ἡ σχέσις αὐτὴ τῆς μονοπωλήσεως τοῦ συναλλάγματος μεταξὺ Κράτους καὶ Τραπέζης Ἐθνικῆς, δὲν θὰ εἶναι περίεργον νὰ ἐξαντληθῇ τὸ ἀπόθεμα τοῦ συναλλάγματος τῆς Τραπέζης παρ’ αὐτοῦ τοῦ Κράτους. Καὶ θὰ συμβῇ ὅ,τι συνέβη μεταξὺ δύο συνεταίρων, οἱ ὁποῖοι εἶχον εἰς τὴν τσέπην των ἕνα πεντόφραγκον καὶ ἤθελον νὰ κάνουν ἐμπόριον. Ἠγόρασαν μίαν φιάλην μὲ οὗζον καὶ ἠθέλησαν νὰ πᾶνε εἰς ἕνα χωριὸ νὰ τὸ πωλήσουν, καὶ εἰς τὸν δρόμον ὁ εἷς ἐκ τῶν συνεταίρων εὗρε ὅτι εἶχε μίαν δεκάραν. Ἐπειδὴ τὸ οὗζο τὸ εἶχον διὰ πώλησιν ἠρώτησε: μοῦ δίδεις μιᾶς δεκάρας οὗζο; Ὁ ἄλλος συνεταῖρος ἐδέχθη. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ δεκάρα ἤλλαξε ἀπὸ τὸν ἕνα συνεταῖρον εἰς τὸν ἄλλον καὶ ἐξεκενώθη ἡ φιάλη ὁλόκληρος καὶ δὲν τοὺς ἔμεινεν παρὰ μόνον ἡ δεκάρα. Ὅταν λοιπὸν περιορισθῶμεν εἰς τόσον στενὸν κύκλον συνεταιρισμοῦ μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης θὰ περιπέσωμεν κατ’ ἀνάγκην εἰς τὸ ἄτοπον αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ εἶναι συντελεστικὸν διὰ τὸν προκείμενον σκοπόν. Ἄν θελήσωμεν ν’ ἀναγνώσωμεν τὸ νομοσχέδιον θὰ εὕρωμεν ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συνιστᾶται ὡς διαρκὴς ἐπιτροπή, δίδεται μία δικαιοδοσία εὐρυτάτη. Αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ καθορίζῃ τὴν τιμὴν τῆς πωλήσεως τοῦ συναλλάγματος δι’ ὅλον τὸ Κράτος. Αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ ἐγκρίνῃ τὴν πώλησιν μὲ πίνακα καὶ δικαιολογητικὰ ἐκ μέρους τῶν αἰτουμένων τὴν ἀγορὰν συναλλάγματος. Εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν θὰ ὑπάρχουν καὶ ἀντιπρόσωποι, ἐκτὸς τῶν ἀντιπροσώπων τῶν τραπεζῶν, ἀντιπρόσωποι καὶ τῶν ἐμπόρων τῆς Πρωτευούσης, τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ Συλλόγου καὶ Ἐπιμελητηρίου τῆς Πρωτευούσης. Καὶ ἐπειδὴ αὐταὶ αἱ πράξεις δὲν θὰ γίνωνται μόνον διὰ τὴν Πρωτεύουσαν ἀλλὰ δι’ ὅλον τὸ Κράτος, ὅλοι οἱ λιμένες καὶ αἱ κοινότητες τοῦ Κράτους θὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν βιομηχάνων τῆς Πρωτευούσης, οἱ ὁποῖοι θὰ εὐλογήσουν πρῶτον τὰ γένεια των καὶ ἔπειτα θὰ σκεφθοῦν διὰ τοὺς βιομηχάνους τῶν ἄλλων πόλεων καὶ λιμένων τοῦ Κράτους. Ἐπίσης εἰς αὐτὴν τὴν Ἐπιτροπὴν ἀνατίθεται ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐγγυήσεων καὶ τῶν προθεσμιῶν ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ γίνεται ἡ ἀπόδοσις εἴτε ἡ ἔκπτωσις τῆς ἐγγυήσεως ἐκ μέρους τοῦ αἰτουμένου καὶ λαβόντος συνάλλαγμα διὰ νὰ τὸ διαθέσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ μὴ τυχὸν διαθέττοντος αὐτό. Ἐννοεῖτε ὅτι μαζὺ μὲ αὐτὴν τὴν δικαιοδοσίαν ὑπάρχουν καὶ ἕνα σωρὸ ἀπαγορεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαγορεύσεις μᾶς ὑπενθυμίζουν τὰς τροχιοδρομικὰς πινακίδας ὅπου ὅλα ἀπαγορεύονται, ἀπαγορεύεται τὸ κάπνισμα, κ.τ.λ. Ἀπαγορεύεται ἡ μεταφορὰ πάσης ἐξωτερικῆς ἀξίας καὶ τὰ λοιπά, εἶναι ὅλαι αἱ ἀπαγορεύσεις, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ὅλο αὐτὸ τὸ κατασκεύασμα προσθέτει ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἕνα σοβαρὸν γραφεῖον τὸ ὁποῖον θὰ ὑποχρεοῦται νὰ ἐργάζηται διαρκῶς, νὰ ἐπιβλέπῃ ὅλην αὐτὴν τὴν κίνησιν καὶ εἰς τὸ ὁποῖον γραφεῖον θὰ ἀποκαθίσταται ὄχι μόνον ὁ ἐμπορευόμενος κόσμος τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ἀνάγκην ν’ ἀγοράσῃ εἴτε μικρὰν εἴτε μεγάλην ποσότητα συναλλάγματος, εἴτε ὁ ἔχων ἀνάγκην νὰ τοποθετήσῃ τὰ κεφάλαιά του, νὰ ἐκδώσῃ τὰ κεφάλαιά του. Ἐννοεῖτε ὅτι αὐτὴ ἡ συγκέντρωσις δὲν θὰ ἦτο κακὴ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἔχωμεν κἄποιαν πεποίθησιν εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς τοὺς κρατικοὺς καὶ τοὺς ἡμικρατικούς, οἱ ὁποῖοι λειτουργοῦσιν. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ μὴ ἔχω μεγάλην πεποίθησιν εἰς τοὺς ὀργανισμούς, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς ἕως τώρα ἔχομεν σχηματίσει. Αὐτὸς θὰ εἶναι ἕνας ὀργανισμὸς, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι κρατικὸς ἢ σχεδὸν κρατικὸς ὀργανισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀπευθύνεται ὅλη ἡ κίνησις τοῦ τόπου ὅση θέλησις καὶ ἂν ὑπάρχῃ, πάντως ἡ γραφειοκρατία, αἱ ἀναβολαὶ, αἱ συζητήσεις δὲν δύνανται νὰ λείψουν. Ἑπομένως θὰ ἐπέλθῃ κατ’ ἀνάγκην ἕνα ἐμπόδιον εἰς τὴν κυκλοφορίαν, ἡ ὁποία θὰ δυσχεραίνῃ τὴν κατάστασιν καὶ θὰ προκαλέσῃ μίαν δυσφορίαν ὄχι ὀλιγωτέραν ἀπὸ τὴν δυσκολίαν, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσεν ἡ ἀπότομος διακύμανσις τοῦ συναλλάγματος, ἡ ὁποία ἦτο ἀποτέλεσμα ἑνὸς πανικοῦ τοῦ κόσμου ἀπέναντι τοῦ ὁποίου βεβαίως ἔπρεπε νὰ εὑρεθοῦν οἱ ἔνοχοι καὶ νὰ τιμωρηθοῦν, διότι αὐτὸ δὲν διήρκεσεν παρὰ 4–5 ἡμέρας καὶ διὰ τῶν ληφθέντων ἐγκαίρως μέτρων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τῆς φυσικῆς τακτοποιήσεως, ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τοιαύτας ἐξάψεις ἐπανήλθομεν εἰς μίαν κανονικότητα. Ἐνῷ λοιπὸν διὰ τοιούτων μεγάλων δεσμῶν, τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλομεν εἰς τὴν χρηματιστηριακὴν κίνησιν ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος δὲν ἠδυνήθημεν νὰ βελτιώσωμεν ἀκόμη περισσότερον τὴν μέχρι σήμερον παρατηρουμένην κατάστασιν ἀπέναντι τῆς ἀποτόμου ἐκείνης διακυμάνσεως, θὰ ἐδημιουργεῖτο ἀφ’ ἑτέρου καὶ μία δυσφορία διὰ τῆς γραφειοκρατικῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν γνωρίζομεν ἀπὸ ὅλας τὰς κυβερνητικὰς διατυπώσεις καὶ ἐν γένει ἀπὸ ὅλας τὰς κυβερνητικὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀναγκάζουν καὶ ἡμᾶς τοὺς πληρεξουσίους νὰ συρώμεθα δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας εἰς τὰ κυβερνητικὰ γραφεῖα, ὄχι διότι πταίει κανείς, οὔτε διότι ἔχει κακὴν θέλησιν, ἀλλὰ διότι εἶναι ἡ φύσις τῶν πραγμάτων τοιαύτη. Δὲν ἔχομεν ὀργανισμοὺς κρατικοὺς μὲ μηχανισμὸν τέλειον ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ κανονίσωμεν μίαν τόσον πολυσύνθετον μηχανήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ἐλάττωμα, κανεὶς δὲν πταίει, οὔτε βεβαίως δύναταί τις εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ ἀποδώσῃ ἄγνοιαν αὐτοῦ τοῦ πράγματος, διότι τὸ γνωρίζει πολὺ καλλίτερα αὐτὴ ἀπὸ ἡμᾶς κύπτουσα ὑπὸ τὸ βάρος αὐτὸ πολὺ περισσότερον. Μόνον ἐγὼ διαπιστῶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ παρακαλῶ ἀπὸ τώρα ὅσον τὸ δυνατόν, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸ τὸ μέτρον νὰ ληφθῶσιν ὅλα τὰ λοιπὰ συμπαρομαρτοῦντα μέτρα ὥστε νὰ ἐπιταχύνηται ἡ ἀπόφασις εἴτε εἶναι δυσμενής, εἴτε εὐμενὴς εἰς τὸν αἰτούμενον τὴν διευκόλυνσιν ἐν σχέσει πρὸς τὴν κίνησιν τὴν συναλλαγματικήν.

§69Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας ἕνα τρόπον λειτουργίας καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω ποῖον νομίζετε τρόπον λειτουργίας αὐτοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ.

§70Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δὲν ἔχω κανένα τρόπον ὑπ’ ὄψει μου αὐτόν, τὸν ὁποῖον ἔχετε σεῖς ὑπ’ ὄψει σας ἔχω καὶ ἐγώ, διότι ἐγὼ ἐὰν ἤμουν εἰς τὴν θέσιν σας δὲν θὰ εὕρισκον καλλίτερον.

§71Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δὲν θὰ συμβοῦν αὐτά, διότι δὲν θὰ μεταβληθῇ τι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ὀργανισμῶν τῶν Τραπεζῶν. Ἕκαστος πελάτης τραπεζίτης θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ παραμένῃ πελάτης, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ κάνῃ ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ὅτι αἱ αἰτήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποβάλλωνται ἀπὸ τὰς Τραπέζας περὶ παροχῆς ἀδείας, πρὸς χορήγησιν συναλλάγματος νὰ τὰς ἐγκρίνῃ ἢ ἀπορρίπτῃ καὶ συγχρόνως νὰ ἐπιβλέπῃ καὶ κανονίζῃ τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος. Ὅσον ἀφορᾷ ὅλας τὰς λεπτομερείας τῆς ἐν γένει συναλλαγματικῆς κινήσεως, ὅλας αὐτὰς τὰς λεπτομερείας τὰς ἀφίνομεν ὡς ἔχουσιν σήμερον εἰς τὰς Τραπέζας. Ἕκαστος πελάτης τῶν τραπεζῶν θὰ παραμένῃ πελάτης.

§72Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν λέγει αὐτὸ (ἀναγινώσκει). Μόνον καὶ μόνον αὐτὸ εἶναι ἀρκετὸν νὰ σᾶς δείξῃ ὅτι κάθε ἄνθρωπος, ὅστις θέλει νὰ ἀγοράσῃ ἐμπόρευμα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν ἢ νὰ πηγαίνῃ ταξείδιον χάριν ἀναψυχῆς, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ ἀποτανθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§73Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑποθέσατε ὅτι θέλω ἐγὼ νὰ ταξειδεύσω, θὰ ὑπάγω εἰς μίαν τράπεζαν π. χ. εἰς τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ὑπάγω εἰς τὰ γκισὲ καὶ θὰ εἴπω: Θέλω συνάλλαγμα διότι θὰ κάνω ἕνα ταξεῖδι. Θὰ μοῦ εἴπῃ ἡ Τράπεζα: πολὺ καλά, ἀφήσατε μίαν αἴτησιν καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν ἐντὸς 24 ὡρῶν ἢ τὸ πολὺ 48 ὡρῶν. Αὐτὰ μεθ’ ὅλων τῶν δικαιολογητικῶν, θὰ τὰ διαβιβάσουν εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἀπαντήσῃ ἐντὸς προθεσμίας καὶ τότε εἰς ὡρισμένην ὥραν θὰ ὑπάγητε εἰς τὰ γκισὲ τῆς Τραπέζης καὶ ἡ Τράπεζα θὰ σᾶς εἴπῃ; ὁρίστε τὸ συνάλλαγμα.

§74Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ἐὰν εἶσθε εἰς ἐπαρχίαν;

§75Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὴ λησμονῆτε ὅτι ὑπάρχουσιν παντοῦ ὑποκαταστήματα τῶν Τραπεζῶν ὡς καὶ πράκτορες. Ὡς θὰ λειτουργῇ ἐδῶ ἐν μεγάλῳ ὁ ὀργανισμὸς αὐτῶν, θὰ λειτουργῇ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐν μικρῷ.

§76Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐκτὸς αὐτῆς τῆς δυσκολίας, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σημειώσω, αἱ ἄλλαι δυσκολίαι αἱ ὁποῖαι ὑποπίπτουσιν εἰς τὴν ἀντίληψιν εἶναι αἱ εἰς βάρος τῶν ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἤδη προαγοράσει τὸ συνάλλαγμα. Τὸ συνάλλαγμα εἶναι καὶ αὐτὸ ἐμπόρευμα, ἀλλὰ εἶναι ἀνταλλακτικὸν νόμισμα. Ἐὰν ἤθελε τις π.χ. νὰ ἀγοράσῃ ζάκχαριν παραδοτέαν τὸν Ὀκτώβριον ἢ τὸν Νοέμβριον θὰ ἔχῃ φροντίσῃ ἀπὸ προχθὲς ἢ πρὸ μηνὸς νὰ ἀγοράσῃ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον θὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν καὶ οὕτω ὑποχρεώνει σήμερον αὐτὸν νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸν λογαριασμόν.

§77Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἴσως θὰ εἴχατε δίκαιον ἐὰν ἔμενε τὸ νομοσχέδιον ὡς ἀρχικῶς ὑπεβλήθη. Δίδεται προθεσμία ἑνὸς μηνός, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας ἀφίνεται ἐλεύθερον εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§78Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐὰν αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ ὅπως τὴν καλῆτε καὶ ὅπως τὴν καθορίζητε εἶναι ἀρκετὴ διὰ νὰ προφυλάξῃ τὸ ἐμπόρευμα ἀπὸ τὸν κίνδυνον τῆς ἀμέσου, εἴτε ἐντὸς βραχείας προθεσμίας ἐκκαθαρίσεως τοῦ συναλλάγματος, τὸ ὁποῖον κατέχει μὲ τιμὰς μὴ καθοριζομένας ὑπὸ τοῦ ἐλέγχου, ἀλλὰ μὲ τιμὰς τὰς ὁποίας κατώρθωσεν ὁ ἔμπορος νὰ ἔχῃ καθορίσῃ διὰ τῆς ἰδικῆς του πρωτοβουλίας, ἐὰν ἀπαλλάττεται τὸ ἐμπόριον ἀπὸ αὐτὸν τὸν κίνδυνον, ἀποσύρω τὴν παρατήρησίν μου.

§79Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὴν τροπολογίαν;

§80Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ναί, τὴν πενθήμερον τὴν κάμνει δεκαήμερον καί....

§81Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶνε αὐτὴ (ἀναγινώσκει).

§82Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Μένει τὸ δυνητικὸν τῆς ἐπιτροπῆς Ἐὰν θέλῃ ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ δώσῃ παράτασιν,

§83Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Φαντάζομαι ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ συντρίψῃ τὸ ἐμπόριον.

§84Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἡ παρατήρησίς μου θὰ εἶχε τὴν ἑξῆς συμπλήρωσιν. Νὰ εἴπητε ὅτι ὅλον τὸ ἀγορασθὲν συνάλλαγμα μέχρι τοῦδε, τὸ ὁποῖον ἔχει σκοπὸν τὴν εἰσαγωγὴν ἐμπορευμάτων νὰ μένῃ εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων. Δὲν τὸ λέγετε, ἀλλὰ τὸ ἀφίνετε εἰς χεῖρας τῆς ἐπιτροπῆς.

§85Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πῶς θέλετε νὰ κρίνω ἐγὼ ἢ σεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐὰν πρᾶξίς τις εἶναι καθαρῶς ἐμπορικὴ ἢ καθαρῶς κερδοσκοπική; Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ κρίνῃ τις εἰς ἑκάστην περίπτωσιν καὶ αὐτὸς ὁ ἐνδεδειγμένος, εἶναι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐπιτροπὴ καὶ συμφέρον ἔχει, λόγῳ τῆς τραπεζιτικῆς ἰδιότητος νὰ διευκολύνῃ συναλλαγματικὰς πράξεις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι θὰ ἀπαρτίζηται ἀπὸ μικρούς, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ συντρίψουν τὸ ἐμπόριον τοῦ τόπου ἐπὶ ἰδίᾳ αὐτῶν ζημίᾳ.

§86Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δέχομαι τὴν διασάφησιν αὐτήν.

§87Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Χαίρω διότι μοῦ δίδετε ἀφορμὴν νὰ κάμω τὴν διασάφησιν αὐτήν.

§88Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἀσχέτως πρὸς τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον, πῶς θὰ δυνηθῶμεν διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον δύναται μέχρι τινὸς νὰ τελεσφορήσῃ, δηλαδὴ ὄχι νὰ θαυματουργήσῃ, νὰ ὑποβοηθήσῃ τὸν μέχρι τοῦδε ἐξαχθέντα ἔλεγχον ἐπὶ τῆς τελευταίας διακυμάνσεως, πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ φέρωμεν τὴν μεγαλυτέραν ἐξυγίανσιν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ὥστε καὶ τὰ μέτρα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔχουν δίκοπον τὴν ὄψιν των, νὰ μὴ ἀναγκαζώμεθα κάθε τόσον νὰ θέτωμεν εἰς ἐφαρμογὴν καὶ νὰ θέσωμεν τὰς βάσεις μιᾶς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ὅσον τὸ δυνατὸν σταθερωτέρας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας νὰ οἰκοδομήσωμεν τὸ μέλλον τῆς Χώρας; Αὐτὸ εἶναι ἀντικείμενον γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἔλαβον τὴν τιμὴν πρὸ τριῶν περίπου μηνῶν, ὁπότε συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τῆς ἐθνολογικῆς ἐρεύνης ἐν Θράκῃ καὶ Μικρᾷ Ἀσίᾳ, νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως εἰς λίαν προσεχὲς μέλλον φέρῃ ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὸ πόρισμα τῶν μέχρι τοῦδε μελετῶν της ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Χώρας. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι τοιαύτη μελέτη, ἄν δὲν συνεπληρώθη, πάντως ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν, διότι θὰ ἠδίκουν οὐχὶ μόνον αὐτήν, ἀλλὰ καὶ ἐμαυτὸν ἄν παρεδεχόμην τὸ ἐναντίον. Δὲν δυσκολεύομαι δὲ καὶ νὰ ἐκτιμήσω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον σοβαροὶ ὄντες ἠνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ φέρῃ μέχρι τοῦδε τὴν μελέτην. Ὁσονδήποτε ὅμως καὶ ἄν εἶναι σοβαροὶ οἱ λόγοι εἶναι πολὺ σοβαρωτέρα ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις, τὴν ὁποίαν διανύομεν. Τὸ σταμάτημα τοῦ συναλλάγματος διὰ τῶν ἐκτάκτων αὐτῶν μέτρων δύναται νὰ φθάσῃ μέχρις ἑνὸς δυνατοῦ ὁρίου, πέραν τοῦ ὁποίου καὶ ἡ καλυτέρα θέλησις καὶ τὸ μᾶλλον δυνατὸν μέτρον, μέτρον βίας, μέτρον ἐπιβολῆς θελήσεως, δὲν δύναται νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ριζικὴν θεραπείαν κακοῦ, ἔχοντος τὴν ρίζαν πολὺ βαθυτέραν. Ἡ βαθυτέρα ρίζα ἔγκειται εἰς τὸ ἀνισοσκελὲς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἰς τὴν πληθώραν τοῦ κυκλοφοροῦντος πιστωτικοῦ νομίσματος, ὡς καὶ εἰς τὴν μὴ τακτοποίησιν τοῦ φορολογικοῦ μας συστήματος, εἰς τὴν ὀγκωδεστέραν εἰσαγωγὴν ἀπέναντι τῆς ἐξαγωγῆς, τὸ ὁποῖον ἀναφέρω τελευταῖον, ἐν ᾧ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναφέρω πρῶτον. Καὶ ἄν θέλετε μὲ ὀλίγους ἀριθμοὺς νὰ σχηματίσητε μίαν ἰδέαν σᾶς λέγω, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1888 μέχρι τοῦ 1913, εἰς διάστημα 26 ὁλοκλήρων ἐτῶν ἡ διαφορὰ μεταξὺ εἰσαγωγικοῦ καὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου κατὰ μέσον ὅρον ἀνήρχετο εἰς 35 ἑκατομμύρια ἐτησίως, ἕν ποσὸν ἐλάχιστον, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο ἡ χώρα διὰ τῶν ἄλλων πόρων τῶν γνωστοτάτων, τῆς ναυτιλίας, τῆς μεταναστεύσεως, νὰ τὸ ἀναπληρώσῃ. Καὶ τοῦτο ἐγένετο καὶ δι’ αὐτὸ ἐπῆλθεν ἡ ἐξυγίανσις τοῦ νομίσματος καὶ δι’ αὐτὸ εἴχομεν τὴν ἰσοτιμίαν καὶ μετὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Αὐτὴ ἡ ἀναλογία μεταξὺ εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς ἀπὸ τοῦ 1914 ἀκριβῶς, ἀφ’ ὅτου ἡ στατιστικὴ παρουσιάζει τὸ ἐμπόριον δι’ ὅλον τὸ Κράτος καὶ ὄχι μόνον διὰ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, ἀνατρέπεται ἄρδην. Ἐντὸς τοῦ 1914 ὑπάρχει διαφορὰ ὑπὲρ τῆς εἰσαγωγῆς ἀπὸ 140 ἑκατομμύρια. Εἰς τὰ 1915 ἀπὸ 71 ἑκατομμύρια. Εἰς τὰ 1916 ἀπὸ 244 ἑκατομμύρια. Εἰς τὰ 1917 ἕνεκα τοῦ ἀποκλεισμοῦ καταβαίνει εἰς 110 ἑκατομμύρια διὰ νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὰ 1918 εἰς 437 ἑκατομμύρια. Εἰς τὰ 1919 φθάνει εἰς 877 ἑκατομμύρια. Εἰς τὰ 1920 ἔχω ὑπ’ ὄψιν τοὺς 8 μῆνας, μέχρι τέλους Αὐγούστου, ἔχομεν διαφορὰν ὑπὲρ τῆς εἰσαγωγῆς 1082 ἑκατομμύρια. Ὅλη αὐτὴ ἡ διαφορὰ τὶ εἶναι; Ἐξαγωγὴ χρήματος τοῦ τόπου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν χωρὶς ἀνάλογον εἰσαγωγήν. Ἑπομένως ἐπέρχεται ἡ ὑποτίμησις τοῦ πιστωτικοῦ ἡμῶν νομίσματος. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος λόγος. Ἔπειτα εἶναι ἡ καταστροφὴ τοῦ νόμου ΓΧΜΒʹ. Καθὼς ἀνέφερα καὶ εἰς προηγουμένην ἀγόρευσιν, ὁ νόμος ἦτο ἐν ἰσχύϊ πραγματικῶς μέχρι τέλους τοῦ 1917, ὁπότε ἡ Τράπεζα εἶχεν εἰς κυκλοφορίαν 850 ἑκατομμύρια χαρτονόμισμα, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 200 περίπου ἑκατομμύρια εἶναι ἡ παλαιὰ καταναγκαστικὴ κυκλοφορία καὶ τὰ διὰ λογαριασμὸν τῆς Τραπέζης προνομιακῶς κυκλοφοροῦντα, συμποσούμενα εἰς 200 ἑκατομμύρια καὶ ἔμειναν 50 ἑκατομμύρια δυνάμει τοῦ ΓΧΜΒʹ νόμου, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀντίκρυσμα αὐτούσιον εἰς χρυσὸν ἢ εἰς συνάλλαγμα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τοιουτοτρόπως διετηρεῖτο ἡ δραχμὴ εἰς τὸ ἄρτιον. Αὐτὸ ἄλλως ἐξέλειπε διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ συμμαχικοῦ δανείου καὶ ἔλειψε τὸ ἀντίκρυσμα τοῦ ΓΧΜΒʹ νόμου καὶ ἔχομεν τὸ χαρτονόμισμα κυκλοφοροῦν ἄνευ ἀντικρύσματος, διότι αἱ πιστώσεις δὲν τίθενται εἰς τὴν διάθεσίν μας.

§89Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄνευ ρευστοῦ ἀντικρύσματος πραγματοποιουμένου τὴν σήμερον· ἄλλως ἀντίκρυσμα ὑπάρχει.

§90Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίκρυσμα, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ρευστὸν δὲν δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τοὺς κατόχους τοῦ χαρτονομίσματος καὶ νὰ μὴ τοὺς διαθέσῃ κακῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν προϋπολεγισμὸν τοῦ Κράτους ἐννοεῖτε ὅτι θὰ ἦτο ματαιοπονία παντὸς, ὅστις θὰ ἤθελε νὰ σχηματίσῃ μίαν σαφῆ ἰδέαν ποῦ εὑρίσκονται τὰ οἰκονομικά μας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δημοσιευομένων ἀπολογισμῶν, διότι οὗτοι εἶναι ἀνεπαρκέστατοι. Κυρίως εἰς τὸ τμῆμα τῶν ἐξόδων δὲν δύναται νὰ σχηματίσῃ τις καμμίαν ἀντίληψιν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ παραδείγματα. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1917 ἀναφέρονται πιστώσεις διὰ τακτικὰ ἔξοδα 440 ἑκατομ. ἐκ τῶν ὁποίων ἐπληρώθησαν τὰ 250 ἑκατομ. κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς λήξεως τῆς χρήσεως, ὑπάρχουν πιστώσεις δι’ ἐκτάκτους δαπάνας 204 ἑκατομ. ἐξ ὧν ἐπληρώθησαν μόνον τὰ 57 ἑκατομ. καὶ τοιουτοτρόπως ἐπληρώθησαν 310 ἑκατομ., ἐνῷ τὰ ἔσοδα τὰ μὲν τακτικὰ ἀπέδωσαν 259 ἑκατομ., τὰ προϊόντα δανείων 184 ἑκατομ., ἤτοι ἔχομεν 443 ἑκατομμύρια ἔσοδα ἀπέναντι 310 ἑκατομμύρια ἐξόδων. Ὥστε θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ καὶ περίσσευμα, τὸ ὁποῖον ὅμως εἶναι εἰκονικόν. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ πολυκύμαντον ἔτος 1918. Ἐκεῖ δίδονται πιστώσεις ἐν συνόλῳ 1900 ἑκατομμύρια διὰ τακτικὰς καὶ ἐκτάκτους δαπάνας καὶ ἀποσβέσεις χρεῶν, ἐξ ὧν παρουσιάζεται ὡς πληρωθὲν ποσὸν 1404 ἑκατομμύρια. Ἐπίσης εἰς τὸ 1919 δίδεται σύνολον πιστώσεων, τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων, καὶ ἀποσβέσεις χρεῶν 1662 ἑκατομμύρια ἀπέναντι τῶν ὁποίων παρουσιάζονται πληρωθέντα μόνον τὰ 1.315 ἑκατομμύρια. Τὶ ἔγιναν τὰ ὑπόλοιπα; Ἔμειναν ἀδιάθετοι πιστώσεις; Ἐπληρώθησαν κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος; Δὲν γνωρίζομεν Ἔχω καὶ πάλιν τὴν ἰδέαν ὅτι ἐκτὸς τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον καθὼς εἶπον εἶναι ἓν μέτρον ἴσως ἐνδεδειγμένον.....

§91Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀναγκαῖον κακόν.

§92Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Μάλιστα, τὸ ὁποῖον ἴσως εἶναι καὶ δοκιμαστικὸν μέτρον, ἀλλ’ εἶναι μέτρον, τὸ ὁποῖον μὲ τὴν δοκιμὴν δὲν κινδυνεύει μόνον νὰ χάσῃ τὴν ἐπιτυχίαν, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς δοκιμῆς δύναται νὰ προξενήσῃ κάτι κακόν, ἐὰν δὲν ληφθῇ ἡ δέουσα φροντίς, ὅτι ἡ ἐφαρμογή του γίνεται μετὰ μεγίστης προσοχῆς καὶ μετὰ παρακολουθήσεως συντονωτάτης, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ γίνῃ. Ἀλλὰ λέγω ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐπαναπαύσῃ, πρέπει νὰ τὸ θεωρήσωμεν μᾶλλον ὡς μὴ γενόμενον διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ ἄλλα ἐκεῖνα μέτρα, τὰ ἐνδεδειγμένα, τὰ ὁποῖα θὰ συντελέσουν εἰς τὴν ὁριστικὴν καὶ τελικὴν ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως. Λέγων ταῦτα δὲν ἐκφράζω καθόλου φόβους περὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐκ τῶν αἰσιοδοξούντων, ἀλλὰ δὲν αἰσιοδοξῶ μέχρις ὀπισθοποσίας. Δὲν λέγω ὅτι ὑπάρχουσι μεταξὺ ἡμῶν συνάδελφοι ὀπιοποτοῦντες, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κανεὶς μεταξὺ ἡμῶν, ὁ ὁποῖος νὰ θεωρήσῃ τὰ ἑκάστοτε προβαλλόμενα μέτρα ὡς πλέον ἢ ἐπαρκῆ, καὶ νὰ μὴ θελήσῃ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν θέσεως. Κυρίως ἐπιμένω καὶ πάλιν εἰς μίαν ἀρχικὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν εἶχον, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ καταστήσωμεν ἕνα ἰσοσκελῆ προϋπολογισμόν, αὐτὸς δὲ καθ’ ἕνα τρόπον ἠδύνατο νὰ κατασταθῇ, νὰ διαιρεθοῦν αἱ δαπάναι εἰς δύο μέρη, εἰς τὰς τακτικὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ὡς ἀντίκρυσμα τὰ τακτικὰ ἔσοδα καὶ τὰς ἐκτάκτους δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ὡς ἀντίκρυσμα ἐκτάκτους πόρους. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἕνα τακτικὸν προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος νὰ δίδῃ τὴν τακτικὴν ζωὴν τῆς Χώρας, καὶ τότε θὰ ἠδυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν καὶ περὶ τοῦ φορολογικοῦ ἡμῶν συστήματος, περὶ τῶν ἀμέσων φόρων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι ἕνα κυκεῶνα καὶ περὶ τῶν ἐμμέσων φόρων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀδικώτατοι, καὶ οἱ ὁποῖοι πλήττουσι τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης, χωρὶς νὰ πλήττουν τὰ εἴδη τῆς πολυτελείας ὅσον πρέπει νὰ πληχθοῦν. Ἐκτὸς τούτου, ὅταν θὰ ἔχωμεν τὰ ἔξοδα τὰ ἔκτακτα εἰς ἴδιον λογαριασμὸν κατατασσομένων θὰ ὑπάρξῃ ἴσως τρόπος νὰ δημιουργηθῶσιν καὶ ἐξαιρετικοὶ πόροι προερχόμενοι ἐκ τοῦ μέρους ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον προκαλεῖ τὰς δαπάνας αὐτάς. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἑλλὰς νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς δαπάνας τῆς Ἀσιατικῆς Ἑλλάδος, πρέπει καὶ ἡ Ἀσιατικὴ Ἑλλὰς εἴτε πολιτικῶς εἴτε καὶ στρατιωτικῶς κατεχομένη, ὀργανουμένη, νὰ ἀποδώσῃ μέρος τοὐλάχιστον καὶ αὐτὴ τῶν δαπανῶν αἱ ὁποῖαι γίνονται χάριν αὐτῆς. Ὅταν ὅλα αὐτὰ τεθῶσιν ἐπὶ τοῦ τάπητος καὶ φθάσωσιν εἰς ἓν συμπέρασμα καὶ ἀχθῶσιν ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως, θὰ συντελέσωσιν καὶ αὐτὰ ἐπίσης ἔν τινι μέτρῳ, ἴσως μείζονι τοῦ παρόντος, εἰς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως καὶ τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι τῷ ὄντι εἴμεθα αἰσιόδοξοι διὰ τὴν οἰκονομικὴν μας ἀντοχήν, ἑπομένως καὶ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν ἐθνικῶν μας διεκδικήσεων. Διότι ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πολὺ περισσότερος κίνδυνος δι’ ἕν ἔθνος εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ὑποδούλωσις ἀπὸ πάσης ἄλλης ὑποδουλώσεως. Ἀπέδειξεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς διὰ τῆς 1ης Νοεμβρίου ὅτι ἀπὸ μίαν εἰδεχθῆ τυραννίαν δύναται κατόπιν τριετοῦς ἢ τετραετοῦς ὑπομονῆς νὰ ἀπαλλαγῇ, ἀπέδειξεν ὅτι μαχόμενος ἐπὶ ἑκατονταετηρίδας ὁλοκλήρους γνωρίζει νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ ἕνα ἐξωτερικὸν ζυγόν, καὶ πρέπει νὰ ἀποδείξῃ ὅτι δύναται νὰ ἀπαλλαγῇ καὶ ἀπὸ τὸν χειρότερον ὅλων τῶν ζυγῶν, τὸν οἰκονομικόν, ὁ ὁποῖος παραμένων δύναται νὰ καταρρίψῃ τὸ φρόνημα, νὰ καταρρίψῃ τὸ αἴσθημα καὶ νὰ καταστήσῃ ψυχικῶς δοῦλον ἕνα λαόν, ὁ ὁποῖος ἔχει ὅλα τὰ δικαιώματα νὰ εἶναι πράγματι ἐλεύθερος λαός.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοκοτόπουλος ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ πρότασιν νόμου.

§94Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου «περὶ δικαστικῆς προστασίας τῶν ζημιωθέντων ὑπὸ ἐνόχων ἐσχάτης προδοσίας καὶ προδοσίας τῆς Πατρίδος κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ Βενιζέλου», μετὰ μακρᾶς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἡ ψήφισις τῆς προτάσεως ταύτης τοῦ νόμου ἐπιβάλλει τὴν λῆψιν ἐξαιρετικῶν μέτρων κατὰ τῶν ἐνόχων αὐτῶν εἰς ἀποζημίωσιν διὰ τὴν εὐθύνην τοῦ Δημοσίου. Θὰ χρειασθῇ καὶ σχετικὴ συντηρητικὴ κατάσχεσις.

§95Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως διακοπῇ ἡ συνεδρίασις καὶ ἐπαναληφθῇ αὕτη μετὰ τὸ φαγητόν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 10 μ. μ.

(Ὥρᾳ 8.45′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρᾳ 10.40′ μ.μ.) Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΥ

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§98Δ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία κ. Πρόεδρε.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἔνστασις ἀπαρτίας, μὴ ὑποβαλλομένη ὑπὸ πέντε πληρεξουσίων. Μετὰ τὸν κ. Στράτον τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βασιλακάκης.

§100Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ εἴπω πολλὰ πράγματα κατόπιν τῆς ὁμιλίας μου τῆς χθεσινῆς.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἤδη τακτικῶς ἔνστασις ἀπαρτίας.

§102ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὑπὸ τίνων κ. Πρόεδρε;

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ τῶν κ. κ. Γ. Τζωρτζοπούλου, Κ. Λυκουρέζου, Δ. Κρεμέζη, Α. Σλῆμαν καὶ Ε. Λαδοπούλου. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§104ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Οἱ κ. κ. συνάδελφοι ἀποσύρουν τὴν ἔνστασιν.

§105Δ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὴν ἀποσύρομεν ἀκόμη, ἀλλὰ δυνάμεθα ν’ ἀναμείνωμεν ἐπ’ ὀλίγον.

§106Α. ΣΛΗΜΑΝ. Ἄς ἀναμείνωμεν δέκα λεπτὰ νὰ προσέλθουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι.

§107Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὰ συμβαίνουν διότι ἐχάσαμεν τόσην ὥραν μὲ τὸν Κούνδουρον.

§108Α. ΣΛΗΜΑΝ. Τώρα ἄς ἀναγνωσθῇ κ. Πρόεδρε, ὁ κατάλογος. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῶν κ.κ. πληρεξουσίων εὑρέθησαν παρόντες 106.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλλείψει ἀπαρτίας λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 6ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 11.20′ μ.μ.)