1921.05.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39η

Τρίτη, 4η Μαΐου 1921

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΥ

(Ὥρᾳ 6 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§3Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δηλαδή, ἀκριβῶς εἰπεῖν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, ἀλλ’ ἤθελον νὰ κάμω εὐλαβέστατα παρατήρησίν τινα περὶ τῆς συντάξεως τῶν πρακτικῶν. Ὑποθέτω ὅτι οὐδ’ ἐκ τῶν συγχρόνων, οὐδ’ ἐκ τῶν μεταγενεστέρων θὰ ὑπάρξῃ τις τόσον ἀνόητος, ὥστε νὰ καθήσῃ νὰ ἀναγνώσῃ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως. Εἶναι τόσα ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν νὰ ἀναγινώσκουν οἱ μὴ ἀνόητοι, ὥστε, καὶ ἄν ὑπάρξῃ τις ἀναγινώσκων τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως θὰ εἶναι πολὺ ἀνόητος, εἴτε σύγχρονος ἄν εἶναι, εἴτε μεταγενέστερος. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ φροντίζωμεν περὶ αὐτῶν. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω κἄτι τι, καίτοι δὲν δίδω καὶ τόσην σημασίαν, ὅπως προεῖπον, εἰς τὰ γραφόμενα ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς. Τινῶν μὲν τῶν κυρίων πληρεξουσίων αἱ ἀγορεύσεις γράφονται ἐν ἐκτάσει, ἴσως διότι μεταβαίνουσιν εἰς τὰ Γραφεῖα, καλῶς πράττοντες, ὑποθέτω, καὶ δίδουσιν αὐτοὶ τὶ πρέπει νὰ γραφῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ἄλλοι ὅμως ἔχοντες τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔχω περὶ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν δὲν λαμβάνουσιν αὐτὸν τὸν κόπον. Ἀλλὰ παρατηρῶ ὅτι τὰ πρακτικὰ ταῦτα μεταδίδονται εἰς τὴν δημοσιογραφίαν, ἡ δὲ δημοσιογραφία παριστᾷ τὰ λεγόμενα ἐνταῦθα, κυρίως ἕνεκα τῆς ἀκουστικῆς καὶ δὲν εἰξεύρω τίνων λόγων, ἀτελῶς. Ἐκτυποῦνται τὰ λεγόμενα ἐπίσημα πρακτικὰ καί τινων μὲν πληρεξουσίων ὑπάρχουσιν αἱ ἀγορεύσεις ἐν αὐτοῖς ἐκτεταμέναι, τῶν κυρίων Ὑπουργῶν πάντοτε λίαν ἐκτεταμέναι, τινῶν δὲ πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων κοπιῶσι καὶ καταγίνονται νὰ ἐκφέρωσι τὰς γνώμας αὐτῶν ὀρθῶς ἢ μὴ ὀρθῶς, δίδονται αἱ ἀγορεύσεις οὕτως εἰπεῖν, διὰ τοῦ σταγονομέτρου. Ἴσως τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν προσωπικῶν συμπαθειῶν ἐκείνου τοῦ κυρίου, ὁ ὁποῖος συντάσσει τὰ πρακτικὰ καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ἐντελῶς δὲν ἐνδιαφέρομαι, οὐδ’ ἐὰν ἔχω μικράν τινα ἱστορίαν ἐν τῷ τόπῳ θὰ ἠξίουν νὰ γραφῶσι δέκα λέξεις πλείονες ἐξ ὅσων λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ἐν τῇ Συνελεύσει, ἀλλὰ παρατηρῶ ὅτι τοῦτο δὲν γίνεται μόνον κατ’ ἐμοῦ· γίνεται καὶ κατὰ πολλῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δὲν καταδέχονται νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὸν κύριον ἐκεῖνον καὶ νὰ τὸν παρακαλῶσιν ὅπως γράψῃ περισσότερα ἐξ ὅσων αὐτοὶ εἶπον. Παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ σκεφθῆτε καλῶς αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὴν τιμὴν καὶ τὸ θάρρος νὰ σᾶς ὑποβάλω, διότι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἀπὸ τοῦδε σᾶς ἀναγγέλλω, ὅτι θὰ δαπανήσω πολλὴν ὥραν, ὁμιλῶν περὶ τῆς συντάξεως τῶν πρακτικῶν. Εἰξεύρετε δὲ ὅτι ἄν θέλω ἐγὼ νὰ κωλυσιεργήσω κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δύναμαι νὰ κωλυσιεργήσω περισσότερον παντὸς ἄλλου (ἰλαρότης). Εἰς μίαν σελίδα αὐτῶν τῶν πρακτικῶν, σελὶς 6, γράφουν περὶ ἐμοῦ ὅτι: (ἀναγινώσκει) «ἐπ’ εὐκαιρίᾳ δὲ συνιστᾷ ὅπως ὑποβληθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ συνταχθῇ οὗτος οὐχὶ ὅπως συνετάσσοντο οἱ προϋπολογισμοὶ ὑπὸ τῶν προκατόχων του». Αὐτὸ εἶναι μία μεγάλη ἀνοησία, τὶ θὰ εἰπῇ αὐτό; Ὅτι εἶπον ἐγὼ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φροντίσῃ νὰ συντάσσωνται οἱ προϋπολογισμοί, οὐχὶ ὅπως συνετάσσοντο ὑπὸ τῶν προκατόχων. Ἀκριβῶς εἶπον τὸ ἐναντίον. Δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἔννοιαν αὐτά, ὁπωσδήποτε καὶ ἄν τὸ ἐξηγῆτε, ἐγὼ ὡμίλησα ἐπὶ τόσην ὥραν καὶ εἶπον ὅτι οἱ προϋπολογισμοὶ τοῦ Κράτους δέον νὰ βασίζωνται ὅπως καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Ἐὰν ὁ γραμματεὺς δὲν γνωρίζῃ, νὰ φροντίσητε περὶ αὐτοῦ. Ἡ παρατήρησις αὐτὴ εἶναι σοβαρωτάτη.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§5Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Περὶ αὐτοῦ παρετήρησα, ἀλλὰ δὲν βλέπω οὐδεμίαν λέξιν. Αὔριον ἢ μεθαύριον θὰ δημοσιευθοῦν τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ ἀναγινώσκουν ὅτι ὁ κ. Λεβίδης εἶπεν ὅτι συνιστᾷ ὅπως ὑποβληθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ συνταχθῇ οὗτος, οὐχὶ ὅπως συνετάσσοντο οἱ προϋπολογισμοὶ ὑπὸ τῶν προκατόχων του, θὰ λέγουσιν δὲ ὅτι εἶπον μίαν ἀνοησίαν. Δὲν πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, πρόκειται περὶ τῆς σοβαρότητος τοῦ ἔργου τῆς Συνελεύσεως. Σᾶς βεβαιῶ δὲ ὅτι προτιμότερον εἶναι νὰ μὴ συντάσσωνται τὰ ἐπίσημα πρακτικά, ἀλλὰ τὰ ἐστενογραφημένα ἐπιμελῶς καὶ ἐγκαίρως διὰ νὰ λείπῃ αὐτὸ τὸ ἀστεῖον τεῦχος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§7Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ ἰδιαιτέραν ἔκπληξίν μου εἶδον τὸ πρῶτον τὴν ἰδιαιτέραν πρὸς ἐμὲ εὔνοιαν τοῦ πρακτικογράφου, ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἕως τώρα εἶχον καὶ ἐγὼ τὰ αὐτὰ παράπονα νὰ κάμω μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Δὲν ἀποδίδω τοῦτο εἰς εὔνοιαν καὶ ὁ κ. συνάδελφος πρέπει ἀκόμη ὀλιγώτερον νὰ ἀποδώσῃ τοῦτο εἰς ἰδιαιτέραν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ κατεδεχόμην νὰ κάμω, ἐὰν ἐγένετο ἐνέργεια τοιαύτη, τοῦτο θὰ ἀφεώρα τὸ δελτίον τοῦ τύπου, τὸ ὁποῖον συνήθως μὲ ἀγνοεῖ, ἀπόδειξις δὲ εἶναι ὅτι κατόπιν ἀγορεύσεως μιᾶς καὶ ἡμισείας ὥρας χθὲς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐδέχθη μερικὰς τροποποιήσεις, οὔτε λέξις ἐλέχθη περὶ αὐτοῦ. Δίδω τὴν ἐξήγησιν ὅτι ἐπειδὴ ἡ ὥρα ἦτο περασμένη, ἐζητήθη ἀπὸ ἕνα χειρόγραφον νὰ συνταχθῇ μία περίληψις καὶ ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ οἱ πρακτικογράφοι περιέλαβον σχεδὸν ὁλόκληρον τὴν περίληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχουσι καταχωρίσῃ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Συνελεύσεως νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ζήτημα τῆς ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Συνελεύσεως, δηλαδὴ τὸ γραφεῖον τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, τῆς συντάξεως τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν καὶ τοῦ δελτίου τοῦ τύπου, διότι δὲν ὑπάρχουσιν οἱ ἀναγκαῖοι ὑπάλληλοι ὅπως ἡ ἐργασία αὕτη βαίνῃ ἀπροσκόπως. Εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ δὲν ὑπάρχουσι παρὰ ὀκτὼ ὑπάλληλοι, ἐνῷ ὁ Κανονισμὸς διαλαμβάνει δεκατρεῖς, ἀναμφισβητήτως δὲ ἔπρεπε νὰ εἶναι πλέον τῶν 15. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐλλείπουν πρακτικογράφοι, πάντως ὅμως ὑπάρχουν διὰ νὰ προσληφθοῦν δευτέρας καὶ τρίτης κατηγορίας καὶ οἱ λοιποὶ μέχρι τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀριθμοῦ 13. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὰ ἄλλα γραφεῖα. Τὸ γραφεῖον τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν ὡς καὶ τὸ δελτίον τοῦ τύπου ὑστεροῦσι καταπληκτικῶς καὶ πρέπει νὰ προσληφθῶσιν εἰδικοὶ καὶ ἱκανοὶ ὑπάλληλοι, ὥστε τὰ πρακτικὰ νὰ δημοσιεύωνται κανονικῶς.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀναστασόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§9Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Παρεμβαίνω οὐχὶ διότι ἔχω λόγον τινά, εἴτε διότι λείπει ἡ ἀγόρευσις μου, εἴτε διότι δὲν προσετέθη τι περισσότερον τοῦ δέοντος, ἀλλὰ διὰ νὰ δικαιολογήσω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιρριφθῇ μομφὴ κατὰ τοῦ Προεδρείου καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Πρέπει νὰ διακρίνωμεν τὸ γραφεῖον εἰς τὸ ὁποῖον συντάσσονται τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ τὸ γραφεῖον τοῦ δελτίου τοῦ τύπου. Ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς κατὰ διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ ἀναγράφονται τὰ ὀνόματα τῶν πληρεξουσίων καὶ τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠγόρευσαν οἱ κύριοι πληρεξούσιοι, περιληπτικῶς, πολλάκις ὅμως ἐὰν τοῦτο δὲν γίνεται, οὐδὲν παράπονον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Ὁ σεβαστὸς συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ὡμίλησε περὶ Κανονισμοῦ. Βεβαίως εἰς πολὺ προγενέστερον χρόνον ἐδίδετο μεγαλειτέρα προσοχὴ ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς καὶ ἰδίως ἐπὶ τῆς ἀναλύσεως τῶν πιστώσεων. Ἄλλοτε ἐν ἡμέραις πονηραῖς, ὅτε οὐδὲν ἐπετρέπετο νὰ ἀναγραφῇ ὑπὸ τοῦ Τύπου παρὰ ὅ,τι ἐδίδετο διὰ τοῦ δελτίου τοῦ τύπου, διότι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον ἡ ἀναγραφὴ τῶν λεγομένων ἐν τῇ Βουλῇ, τότε εἶχε λόγον ὑπάρξεως τὸ γραφεῖον αὐτό, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξεδίδετο τὸ δελτίον τοῦ τύπου ὑπῆρχε δὲ ὑποχρέωσις εἰς τὸν ἐλεύθερον Τύπον νὰ δημοσιεύσῃ ὅλας τὰς ἀγορεύσεις ἢ νὰ παραλείψῃ καὶ ὀνόματα τῶν βουλευτῶν, διότι τοιαύτη ἦτο ἡ ἀντίληψις τότε. Ἑπομένως τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς δίκαιον εἶναι τὸ παράπονον καὶ ἡ σύστασις τῶν κυρίων πληρεξουσίων, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ δελτίου τοῦ τύπου οὐδεμία ὑποχρέωσις ὑπάρχει. Λοιπὸν νὰ καθαρισθῶσι τὰ πράγματα. Ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ συντάκτης τῶν πρακτικῶν νὰ ἀναγράφῃ τὰ ὀνόματα τῶν πληρεξουσίων, ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἀνάγκη θέματά τινα νὰ ἀναγραφῶσι λαμβάνει τὸν κόπον ὁ συντάκτης καὶ ζητεῖ περίληψιν, ἵνα μὴ ὑποπέσῃ εἰς αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν ὁ συντάκτης τῶν πρακτικῶν. Οἱ ὑπάλληλοι ὀφείλουσι νὰ ἀκούωσι τὰς εὐλόγους καὶ δικαίας παρατηρήσεις τῶν κυρίων πληρεξουσίων, ὑποθέτω δὲ ὅτι τίθεται τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ βεβαιώσω τὴν Συνέλευσιν καὶ τοὺς κυρίους προαγορεύσαντας ὅτι θέλω λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις των καὶ ὅτι πᾶσα ἡ δέουσα φροντὶς θὰ καταβληθῇ ὅπως ἡ σύνταξις τῶν πρακτικῶν γίνηται ἐπιμελεστέρα καὶ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ σημερινὸν ἄτοπον τὸ ὁποῖον δέον νὰ ἀποδοθῇ κυρίως εἰς τὸ ὅτι ἡ συνεδρίασις χθὲς παρετάθη ἐπὶ πολύ.

§11Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπησχόλησαν πλειστάκις οἱ παλαιότεροι ἐξ ἡμῶν τὴν Βουλήν. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν ἐξευρέθη ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ πρακτικὰ θὰ δημοσιεύωνται τὴν ἑπομένην. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἄν ἦτο δυνατὸν ἑκάστην ἡμέραν νὰ δημοσιεύωνται τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, ἐξ ὑπαιτιότητος ἡμῶν τῶν ἰδίων οἱ ὁποῖοι δὲν διορθώνομεν ἀμέσως τὰς ἀγορεύσεις μας.

§12Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μᾶς καθυστεροῦν τριῶν μηνῶν ἀγορεύσεις.

§13Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἐπαρκεῖ τὸ γραφεῖον.

§14Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ κατάστασις τοῦ ἐστενογραφικοῦ γραφείου δὲν εἶναι εὐχάριστος, ἡ δὲ βελτίωσίς του δὲν εἶναι εὐχερής, διότι ἐν Ἑλλάδι οἱ στενογράφοι δὲν εἶναι εὔκολον ν’ ἀποδίδουν μετ’ ἀκριβολογίας τὰ λεγόμενα. Ἑπομένως γίνονται λάθη καὶ ἡ διόρθωσις εἶναι κοπιωδεστάτη καὶ ἕνεκα τούτου πολλοὶ τῶν κ.κ. πληρεξουσίων δὲν διορθώνουσι ταύτας, ἀδιαφοροῦντες ἄν οἱ μεταγενέστεροι μάθωσι πλημμελῶς τὰ ὑπ’ αὐτῶν λεχθέντα. Λοιπὸν ἡ διόρθωσις καὶ ἡ βελτίωσις τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου εἶναι λίαν δυσχερής, διότι δὲν εὑρίσκονται στενογράφοι καὶ ἤκουσα μάλιστα ὅτι τελευταίως ἐξησθένησεν τὸ γραφεῖον διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως στενογράφου καὶ δὲν εὑρίσκονται στενογράφοι.

§15Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑπάρχουσιν στενογράφοι ἀρκεῖ νὰ προκηρύξητε διαγωνισμόν.

§16Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὔτε θὰ ἦτο εὔκολον νὰ δημοσιεύωνται αὐτὰ ἐν ταῖς ἐφημερίσει διὰ δύο λόγους. Πρῶτον διότι τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ δὲν θὰ ἦσαν ἕτοιμα τὴν ἑπομένην πρωΐαν καὶ δεύτερον ἀμφιβάλλω ἄν θὰ ὑπάρχῃ χῶρος εἰς τὰς ἐφημερίδας διὰ νὰ δημοσιεύωνται ἐστενογραφημένα πρακτικὰ ἐν αὐταῖς. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους εὑρέθη ἀνάγκη νὰ μεριμνήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ περὶ ἑτέρου τινὸς δημοσιεύματος δηλ. περὶ μιᾶς περιλήψεως τῶν ἀγορεύσεων, αἱ ὁποῖαι νὰ δίδωνται εἰς τὸν Τύπον καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ δελτίον τοῦ τύπου. Παλαιότατα δὲν ὑπῆρχε, ἀλλ’ ἐγεννήθη πρὸ δεκαετίας περίπου, κατὰ τὸ 1907.

§17Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλειτούργησε κυρίως ὅταν δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ἀναγράφωνται αἱ συζητήσεις ἐκτὸς τοῦ δελτίου τοῦ τύπου.

§18Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σήμερον ἐπῆλθε πλήρης ἐλευθερία. Σήμερον τὸ δελτίον εἶναι μία διευκόλυνσις τῶν δημοσιογράφων, εἰς τοὺς ὁποίους δίδεται ὑπὸ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς, μὲ πλήρη ἐλευθερίαν αὐτῶν νὰ δημοσιεύσουν ὅσα θέλουν ἢ νὰ δημοσιεύουν καὶ εὐρυτέραν περίληψιν ἄν θέλουν. Πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἄν εἰς αὐτὸ τὸ δελτίον οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κ.κ. πληρεξουσίων τῶν ἀγορευσάντων δώσῃ ὁ ἴδιος τὴν περίληψιν τοῦ λόγου του οὐδὲν παράπονον. Ἄν ἐγὼ ἀγορεύσω καὶ ἀπαλλάξω τὸν συντάκτην τοῦ κόπου νὰ συντάξῃ τὴν περίληψιν καὶ τὴν δώσω ἐγὼ ὁ ἴδιος, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι ὁ συντάκτης ὀφείλει νὰ δεχθῇ τὴν περίληψιν οἵαν τὴν δίδω ἐγὼ ὁσονδήποτε εὐρεῖα καὶ ἄν εἶναι. Ἄν τοῦτο γίνῃ δεκτὸν δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν παράπονον κατ’ ἐκείνων, τῶν ὁποίων αἱ περιλήψεις εἶναι εὐρύτεραι, δυνάμεθα ὅμως νὰ ἔχωμεν παράπονον κατὰ τοῦ συντάκτου τοῦ δελτίου τοῦ τύπου, ἂν αἱ περιλήψεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδωσαν τὴν περίληψιν τῆς ἀγορεύσεώς των ἐγένοντο ὑπερβολικῶς ἀτελεῖς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον πάντοτε νὰ παρακολουθῇ ὁ συντάκτης οὐδὲ εἶναι εὐχερὲς αὐτὸς νὰ κάνῃ πάντοτε τὴν περίληψιν συμφώνως μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀγορεύοντος καὶ δι’ αὐτὸ θὰ συστήσω εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἵνα ρίπτωσιν ἕν βλέμμα εἰς τὴν περίληψιν, τὴν ὁποίαν κάνει ὁ συντάκτης μετὰ τὸ πέρας τοῦ λόγου των καὶ νὰ διορθώνουσιν αὐτὰς ὅπου τυχὸν δὲν εἶναι ἐν τάξει. Αὐτὰ εἶναι τὰ σχετικὰ μὲ τὸ δελτίον.

§19Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὅταν δίδωνται περιλήψεις δὲν καταχωροῦνται.

§20Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Πρέπει νὰ καταχωροῦνται.

§21Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβαλλόμεθα εἰς τὸν κόπον νὰ συντάσσωμεν περιλήψεις καὶ κατόπιν δὲν καταχωροῦνται εἰς τὸ δελτίον τοῦ τύπου ἀσχέτως ἂν δὲν δημοσιεύωνται εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§22Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁσάκις δίδονται περιλήψεις πρέπει νὰ περιλαμβάνωνται αὐταὶ εἰς τὸ δελτίον, ἀσχέτως ἂν καταχωροῦνται εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§23Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν δὲν δίδουν νὰ μὴ δημοσιεύεται παρὰ μόνον τὸ ὄνομα.

§24Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ τότε εἶναι ὁ συντάκτης;

§25Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γίνεται τότε τὸ ἑξῆς ἄτοπον, ὅτι οἱ πληρεξούσιοι τότε θὰ δίδουν περιλήψεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι μακραὶ καὶ δὲν θὰ ἐκπληροῦται ὁ προορισμὸς τοῦ δελτίου τοῦ τύπου καὶ τότε οἱ πρακτικογράφοι τῶν ἐφημερίδων θὰ εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκη νὰ κάμνουν περίληψιν τῶν ἀγορεύσεων.

§26Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ κ. κ. πληρεξούσιοι πρέπει νὰ εἶναι πρακτικοί, διότι ἄλλως οἱ δημοσιογράφοι δὲν θὰ προφθάνουν..............

§27Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ἁπλούστερον εἶναι νὰ ὀργανωθῇ τὸ δελτίον τοῦ τύπου μὲ δημοσιογράφους πεπειραμένους καὶ νὰ μὴ ὑποβαλλόμεθα ἡμεῖς εἰς περιλήψεις.

§28Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Αὐτὸ κάμνωμεν. Θὰ συστήσω δὲ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας νὰ συντάσσηται μετὰ μείζονος, ὄχι περιεκτικότητος, ἀλλ’ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέρας ἀκριβολογίας τὸ δελτίον τοῦ τύπου καὶ τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§29Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ δελτίον τοῦ τύπου εἶναι θεσμός, ὅστις ἀπέτυχε καθ’ ὁλοκληρίαν, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν. Πρὶν εἰσαχθῇ τὸ δελτίον τοῦ τύπου ἐτηροῦντο πρακτικὰ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν διαφόρων ἐφημερίδων, τὰ ὁποῖα ἐτυπώνοντο πολὺ καλύτερον παρ’ ὅ,τι τὸ δελτίον τοῦ τύπου χορηγεῖ.

§30Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι δά.

§31Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὰ πρακτικὰ τῶν ἐφημερίδων ἐτηροῦντο καλύτερον τότε. Τὸ μέτρον τοῦ δελτίου τοῦ τύπου ἰδίως ἐφηρμόσθη ἐντατικῶς μετὰ τὸ διάστημα τοῦ 1917 καὶ ἐντεῦθεν, ὁπότε προσηρμόζετο εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Στρατιωτικοῦ Νόμου ὁπότε αἱ ἐφημερίδες, λόγῳ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ Στρατιωτικοῦ Νόμου, ἦσαν ὑποχρεωμέναι νὰ δημοσιεύουν τὸ ὅλον δελτίον τοῦ τύπου καὶ τοῦτο ἀπεστέλλετο ἐπιταγῇ τῆς στρατιωτικῆς λογοκρισίας. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ὑπηρεσίας της καταρτίζει δελτίον τύπου αἱ δὲ ἐφημερίδες εἶναι ἐλεύθεραι νὰ δημοσιεύουσι ὅ,τι θέλουν ἐκ τοῦ δελτίου αὐτοῦ, τὶ θέλει συμβεῖ ὅταν ἐφαρμοσθῇ ὅ,τι ἐσύστησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός; Ἐκτὸς τοῦ ὀδυνηροῦ κόπου νὰ συντάσσουν οἱ κ. κ. πληρεξούσιοι περίληψιν τῶν ἀγορεύσεών των διὰ νὰ τὰς δίδουν εἰς τὸ δελτίον τοῦ τύπου, θὰ συμβῇ καὶ τὸ ἑξῆς ἄτοπον ὅταν θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν 5 ἢ καὶ 6 ὡρῶν. Ἐνῷ οἱ ὁμιλήσαντες ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων θὰ συντάσσουν πρότερον περιλήψεις διὰ τὸ δελτίον τοῦ τύπου, τὸ ποῖον διὰ νὰ μὴ δυσαρεστῇ κανένα θὰ τὰ τυπώνῃ, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν μετέπειτα ἐργασίαν δὲν θὰ γίνεται τίποτε. Διότι αἱ ἐφημερίδες ἀρχίζουν νὰ τυπώνουν τὴν πρώτην προσκομιζομένην ὕλην, ὅταν δὲ ἔρχεται ἡ ἐργασία δὲν θὰ ὑπάρχει θέσις εἰς τὰς Ἐφημερίδας διὰ νὰ τυπώσουν τὰ ἰδικά των. Τοῦτο εἶναι τὸ ἄτοπον ὅτι ὁ προλαμβάνων καταλαμβάνει θέσιν εἰς τὰς ἐφημερίδας εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μετέχουν τῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ συμβαίνει καὶ ἄλλο τι. Ὅτι τὸ μὲν ἐξ ἱεραρχίας τινὸς ὑπαρχούσης ἐν τῇ Συνελεύσει, τὸ δὲ ἐκ λόγων προσωπικῶν πρὸς τὴν ἑκάστοτε πλειονοψηφίαν συμβαίνει ὥστε τῶν ἰσχυροτέρων, τῶν ἐχόντων μείζονα θέσιν ἱεραρχικὴν ἐν τῇ Συνελεύσει ἀρχηγῶν μονάδων, Ὑπουργῶν, καὶ πρωθυπουργῶν, αἱ ἀγορεύσεις νὰ δημοσιεύωνται εἴτε ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων, εἴτε ἐν εὐρυτάτῃ περιλήψει, ἀδικοῦνται δὲ τότε αἱ ἀγορεύσεις τῶν ἄλλων πληρεξουσίων, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ δημοσιεύωνται ἐν ἰδίῳ μέτρῳ ἵνα καὶ οἱ νεώτεροι καταλάβωσι τὰς θέσεις τῶν ἀνωτέρων. Καὶ εἶναι ἀνάγκη αἱ δημοσιεύσεις ἐν πάσῃ ἀμεροληψίᾳ νὰ δίδωνται εἰς τὸ κοινὸν, διότι τὸ κοινὸν εἶναι τὸ κριτήριον. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐσυνηθίσαμεν τὴν δημοσίαν γνώμην νὰ παρακολουθῇ ὅσα λέγομεν, νὰ τὴν στερήσωμεν τῆς εὐκαιρίας ἵνα παρακολουθῇ τοὺς ἄλλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ διαδεχθῶσιν ἡμᾶς. Προφανῶς μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πράττομεν σήμερον δυσχεραίνομεν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν νεωτέρων. Τοῦτο εἶναι τὸ ἕν κακόν, τὸ ὁποῖον κατεργάζεται σήμερον τὸ δελτίον ὡς λειτουργεῖ. Ἀλλὰ παρατηρῶ καὶ ἄλλο τι, ὅτι ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ἀπὸ τὸ 1917 μέθοδος, ἡ ὁποία καὶ ἐφαρμόζεται σήμερον δυστυχῶς, ἵνα πᾶσα ἀγόρευσις Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ δημοσιεύεται ἐστενογραφημένη. Ἡ μέθοδος αὐτὴ ἐφηρμόζετο κατὰ τὴν τριετίαν 1917–1920 διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους οἱ διέποντες τὰ τῆς τριετίας ἐκείνης ἐννόουν νὰ ἐφαρμόσωσιν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς στάδιον διάφορον καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, γενομένης μιᾶς συζητήσεως, νὰ παρουσιάζηται τὸ σύνολον τῶν ἐπιχειρημάτων ἑνὸς τῶν Ὑπουργῶν καὶ ὁ ἄλλος νὰ παρουσιάζεται ἀποσβολωμένος, καίτοι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ παραπονεθῶ διὰ τὴν ἔκτασιν τῶν δημοσιευμάτων. Παρετήρησα ὅμως κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας καὶ ἐξεδήλωσα καὶ δημοσίᾳ τὴν ἀγανάκτησίν μου ὅτε πολλάκις ἡ σπουδαιότης τοῦ ζητήματος ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ ἀναγκασθῇ νὰ δημοσιεύσῃ τὴν ἰδικήν μου ἀγόρευσιν ἐστενογραφημένην, ἐδημοσιεύθησαν περιλήψεις, αἱ ὁποῖαι ἀπέδιδον τὰ ἀντίθετα. Μίαν ἡμέραν εἰς μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐμοῦ καὶ ἄλλων τινῶν πληρεξουσίων σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῶν ἀποδοχῶν τοῦ Διαδόχου τοῦ Θρόνου, τὰ ἰδικά μου ἐτέθησαν εἰς τὸ στόμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐγὼ δὲ παρουσιάσθην μὲ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα κατεσκεύασε τὸ δελτίον καὶ τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀνόητα.

§32Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι διὰ τὴν παρὰ τὴν θέλησίν μου ἰδιοποίησιν τῶν ἐπιχειρημάτων σας.

§33Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχετε λόγον νὰ λυπηθῆτε οὔτε νὰ εὐχαριστηθῆτε, διότι δὲν πταίετε σεῖς. Σήμερον εἰς τὰς σημερινὰς ἐφημερίδας τὸ δελτίον μὲ παρουσιάζει λέγοντα πράγματα ἀσύνδετα, τὰ ὁποῖα ὅταν ἀνέγνωσα μὲ κατέλαβε ἀγανάκτησις καὶ ἐὰν ἐγὼ δὲν ἤμην ὁ εἰπὼν θὰ αἰσθανόμην ἀηδίαν, διότι εἶπον τοιαῦτα πράγματα. Ἢ νὰ εἶναι ἡ ὑπηρεσία δελτίου τελείως ἀμερόληπτος, ἔχουσα καθῆκον πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ ὄχι πρὸς τὰ ἄτομα, ἢ νὰ παύσῃ τὸ Κράτος νὰ μισθοδοτῇ ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν μισθοδοτῇ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Συνελεύσεως.

§34Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δὲν κατενοήθην ἐπαρκῶς. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ἀποστολὴ τοῦ δελτίου εἶναι ἄλλη. Νὰ μεταβιβάσῃ εἰς τὸν Τύπον περίληψιν τῶν λεγομένων ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ, ἵνα διευκολύνῃ τὸ ἔργον τοῦ Τύπου. Τοιαύτην ἔχον ἀποστολὴν τὸ δελτίον καὶ τὸ σχετικὸν γραφεῖον οὐδαμῶς παρακωλύεται τὸ ἔργον τοῦ Τύπου. Ὁ Τύπος δύναται ἐὰν θέλῃ νὰ καταρτίζῃ οἱανδήποτε περίληψιν καὶ νὰ θέτῃ κατὰ μέρος ἐκείνην τὴν ὁποίαν τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου ἀποστέλλει. Μένει μόνον τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ Τύπος δὲν ἤθελεν ἔχει τὴν διάθεσιν διά τινας τῶν κ.κ. πληρεξουσίων νὰ συντάξῃ περίληψιν τοῦ λόγου των, διευκολύνεται ἐν τῷ ἔργῳ αὐτοῦ ὅταν λαμβάνῃ τὴν τοιαύτην περίληψιν. Ἔν τινι δὲ ὠφελεῖ τοῦτο τοὺς πληρεξουσίους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ὑπέμνησεν ὁ κ. ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας συνάδελφος, τοὺς νεωτέρους, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι ἀποκτήση ἐν τῇ χώρᾳ τοιοῦτον κῦρος, ὥστε αἱ γνῶμαι αὐτῶν νὰ ζητοῦνται νὰ ἀκουσθῶσιν καὶ ἑπομένως ὁ Τύπος νὰ αἰσθάνεται τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεταδώσῃ αὐτὰς πρὸς τοὺς πολίτας τοὺς ἔχοντας ἐπιθυμίαν νὰ ἀκούσωσι τὴν γνώμην αὐτῶν. Ὑπηρετεῖ τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν ἀνάπτυξιν τῶν νέων πολιτευομένων καὶ τῶν πολιτευομένων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι ἀσφαλῶς τὸ φυτώριον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐρχόμενοι εἰς ἐπαφὴν θὰ ἐπιτύχωσιν τὴν ἀνάπτυξιν, ἥτις εἶναι ἀπαραίτητος, ἵνα καταλάβωσιν τὴν προσήκουσαν θέσιν καὶ διαδεχθῶσι ἡμᾶς τοὺς δρῶντας ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως λοιπὸν ταύτης, ἀπὸ τῆς ὁποίας ὁ κ. συνάδελφος ἐνόμισεν ὅτι εἶναι ἐμπόδιον τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου, λέγω, ὅτι τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου εἶναι διευκόλυνσις. Πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς νεαροὺς πολιτευομένους, τοὺς μὴ ἔχοντας ἐπαφὴν μετὰ τῆς κοινῆς γνώμης, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωσιν εἰς ἐπαφὴν μετὰ τοῦ Τύπου καὶ νὰ διαδώσωσι διὰ τοῦ Τύπου ἀνακοίνωσιν τῶν γνωμῶν των καλυτέραν ἢ ἐκ τοῦ γραφείου τοῦ τύπου; Ἐὰν δύνανται δι’ ἰδίων ἐνεργειῶν νὰ ἐπιτύχωσι τοῦτο οὐδὲν κωλύει νὰ τὸ πράξωσι. Ἔρχεται τὸ δεύτερον ζήτημα. Τὸ γραφεῖον τοῦ δελτίου τοῦ τύπου συντάσσει ἀκριβῶς τὰ πρακτικά; Τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου συντάσσει τὰ πρακτικὰ κατὰ τὴν ἰδίαν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν καὶ συνέστησα καὶ συνιστῶ νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν πληρέστερα καὶ ἀκριβέστερα. Ἀλλὰ προσέθεσα κατὰ τὴν προηγουμένην μου ὁμιλίαν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κ. κ. πληρεξουσίους νὰ δίδωσι οἱ ἴδιοι περίληψιν τῶν ἀγορεύσεων αὐτῶν ἵνα αὗται, ἐφ’ ὅσον εἶναι συντεταγμέναι ἐντὸς τῶν προσηκόντων ὁρίων, ἐφόσον δὲν ἀποτελοῦσι τι τὸ ὁποῖον ὑλικῶς εἶναι ἀδύνατον νὰ διαβιβάζῃ τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου καὶ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ χρησιμοποιήσῃ ὁ Τύπος, διότι δὲν θὰ ἔχῃ χῶρον νὰ τὰ περιλάβῃ ἵνα αὗται δημοσιεύωνται. Ἐὰν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τοὺς ὁποίους συνέστησα νὰ πράξωσι τοῦτο, δίδωσι περιλήψεις εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου, καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ παρέχει τοῦτο τὴν εὐχέρειαν νὰ διοχετεύσῃ εἰς τὴν δημοσιότητα τὰ ὑπ’ αὐτῶν λεγόμενα, εὐχέρειαν, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶχον ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ γραφεῖον τοῦ τύπου. Καὶ ἡ εὐχέρεια ἀφορᾷ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ κάμωσι χρῆσιν τοῦ πλεονεκτήματος καὶ τοιοῦτοι εἶναι οἱ νεώτεροι τῶν πολιτευομένων. Εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θέλουν καὶ ὀφείλουν νὰ θέλουν νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μεγαλειτέραν μετὰ τῆς κοινῆς γνώμης, ἵνα οὕτω καθιστάμενοι γνωστοὶ, ἀποκτήσωσι τὸ κῦρος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον, ἵνα ἀποτελέσωσι τὸ φυτώριον τῶν μελλόντων νὰ διαδεχθῶσιν ἡμᾶς πολιτευομένων. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην εἶναι χρήσιμον τὸ δελτίον.

§35Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸ ὀργανώσωμεν.

§36Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ τὸ βοηθήσωμεν. Νὰ συντάξητε σεῖς τὴν περίληψιν τῆς ἀγορεύσεώς σας ὅταν νομίζητε ὅτι ἡ περίληψις τῆς ἀγορεύσεώς σας ἀξίζει νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν δημοσιότητα, διὰ νὰ γίνῃ ἡ περίληψις ἐντὸς πάντως τῶν δυνατῶν ὁρίων ἀλλὰ σύμφωνος πρὸς τὰς ἀντιλήψεις σας. Μὴ ἀναμένωμεν βεβαίως νὰ ἐπιτύχωμεν τὸ ἰδανικὸν, διότι τὸ ἰδανικὸν δὲν ὑπάρχει. Τὸ ἰδανικὸν θὰ ἦτο ἄν ἐδημοσιεύοντο αὐτοστιγμεὶ τὴν ἑπομένην πρωΐαν ὁλόκληρα τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, ἀλλὰ ταῦτα νὰ εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ προκαλοῦν τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κοινοῦ καὶ ὄχι νὰ πνίγεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δυνατὸν νὰ εἶναι ἐνδιαφέρον ἐντὸς τῶν ἄλλων τῶν μὴ ἐνδιαφερόντων.

§37Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Φρονῶ ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀρτιωτέρα ὀργάνωσις τοῦ Δελτίου Τύπου.

§38Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των οἱ κ.κ. πληρεξούσιοι ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι ἀτέλειαι ὀφείλονται καὶ εἰς τὴν κακὴν ἀκουστικὴν τῆς αἰθούσης.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς: Οἱ κάτοικοι Ἀνδραβίδος τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν, ὅπως τὸ Κράτος ἔλθῃ αὐτοῖς ἀρωγὸν λόγῳ τῆς καταστροφῆς, ἣν ὑπέστησαν ἐκ τῆς πεσούσης χαλάζης. Ἡ Μαρία, χήρα Ἀντωνίου Σέρφου, αἰτεῖται ὅπως ἀναθεωρηθῇ ἡ σύνταξίς της καὶ ἀπονεμηθῇ ἡ δικαία, ὑπολογιζομένη ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1918. Ὁ Νέαρχος Φισεντζίδης, ἔφεδρος λοχαγός, ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς τὴν Συνέλευσιν, σχετιζόμενον πρὸς τὴν ἐπαναφοράν του εἰς τὴν ἐνεργὸν τοῦ Στρατοῦ ὑπηρεσίαν. Ὁ πληρεξούσιος Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Ξ. Μαυρομμάτης ὑποβάλλει τὰς ἑξῆς προτάσεις νόμων: 1) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΤΝΕʹ (3355) τοῦ 1909» καὶ 2) «Περὶ παραχωρήσεως τοῦ Ἰχθυοτροφείου Μυρταρίου εἰς τὴν Κοινότητα Βονίτσης, χάριν ἐξυγιαστικῶν ἔργων». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ι. Δ. Ράλλης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) «Περὶ ὑποχρεωτικῆς ἀναπληρώσεως τῶν ἀπολεσθέντων σκαφῶν καὶ περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1184» 2) «Περὶ παρατάσεως προθεσμίας τῶν νόμων 2038 καὶ 2087». Ὁ αὐτὸς Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως Συνδικάτου Τραπεζῶν». Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 1240 καὶ 1920 περὶ ἐκδόσεως γραμματίων Ἐθνικῆς Ἀμύνης». Οἱ Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. κ. Ν. Θεοτόκης, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Π. Πρωτοπαπαδάκης καὶ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Π. Μαυρομιχάλης ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «Περὶ ὁρισμοῦ τιμῆς δραχμῆς εἰς γρόσια Τουρκίας διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ ὁπλιτῶν καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων, καὶ τῶν γυναικῶν νοσοκόμων, τῶν ὑπηρετούντων εἰς πόλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ εἰς Κωνσταντινούπολιν». (Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κηρύσσεται κατεπεῖγον). Ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ν. Θεοτόκης, ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐξόδων παραστάσεως Διοικητῶν μονάδων καὶ Στρατιωτικῶν Διοικητῶν» καὶ 2) «Περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῶν τῶν ἐξ ἀποτάξεως, ἀποστρατείας κ.λ.π. ἐπανερχομένων ἀξιωματικῶν ὡς καὶ τῶν ὁδοιπορικῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ τέως Δʹ Σώματος Στρατοῦ τῶν ἐπανακαμψάντων ἐκ Γερμανίας καὶ περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2550 νόμου». Οἱ Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Περιθάλψεως κ. κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης καὶ Ἀντώνιος Καρτάλης ὑποβάλλουσιν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1233 τοῦ 1918 περὶ παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετούντων ἀνδρῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπὴ τῆς Συνελεύσεως ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν περὶ ποινικῆς διώξεως τοῦ πληρεξουσίου Λασιθίου Ἰωσὴφ Κουνδούρου, δεχομένη τὴν αἴτησιν. Ὁ Πληρεξούσιος Σ. Σωτηριάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἀκυρώσεως τῆς ποινικῆς διώξεως καὶ παραπομπῆς εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως Σκουλούδη καὶ Λάμπρου». Ὁ ἴδιος κ. Πληρεξούσιος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Συνδικάτου Τραπεζῶν». Ὁ Πληρεξούσιος κ. Π. Ρεδιάδης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 555 τῆς 2–8 Φεβρουαρίου 1915 περὶ διορισμοῦ διοικητικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ταμείων χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Γ. Μπούσιος, Π. Παναγιωτόπουλος, Γ. Χλωρός, Ἠλ. Μπασδέκης, Ν. Κουλάνδρου, Σ. Σωτηριάδης, Ἀριστ. Ζάχος, Ἀνδρ. Μιαούλης, Δ. Κρεμέζης, Ξ. Μαυρομμάτης, Δ. Στεφανόπουλος καὶ λοιποὶ ὑποβάλλουσι πρότασιν ψηφίσματος «περὶ ἐκπτώσεως τοῦ ἀξιώματος τοῦ πληρεξουσίου τῶν μὴ προσελθόντων νὰ ὁρκισθῶσι πληρεξουσίων». Οἱ πληρεξούσιοι κ. κ. Γ. Ἀναστασόπουλος καὶ Μ. Σουλτάνης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης».

Ἡ Συνέλευσις εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ν. Λεβίδης ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς Συνδέσμου χηρῶν καὶ ὀρφανῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν περὶ βελτιώσεως τῶν συντάξεων των.

§40Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται λόγος ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ περὶ τῶν χηρῶν καὶ τῶν ὀρφανῶν τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τῶν παλαιῶν. Εὐτυχῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπ’ ἐσχάτων πρό τινος ἀκόμη ὑπεσχέθη ὅτι θέλει προνοήσει περὶ τούτων, δὲν ἀμφιβάλλω δὲ ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν σπουδαίως μελετᾷ τὸ ἐν λόγῳ ζήτημα. Ἐὰν λαμβάνω τὸν λόγον περὶ τοῦ ἐν λόγῳ ζητήματος καὶ ἂν ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι πρόκειται νὰ λάβωσι τὸν λόγον περὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος, τοῦτο δὲν γίνεται διὰ νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν γνώμην, καὶ τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς περὶ προστασίας τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ τοῦτο γίνεται διὰ νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ συγκίνησις τῆς Ἐθνικῆς συνειδήσεως περὶ τῶν προσώπων αὐτῶν. Οὐδεὶς εἶναι διατεθειμένος, οὐδὲ δύναται νὰ ὑποτεθῇ ὅτι δὲν παρέχομεν τὴν δέουσαν τιμὴν καὶ δὲν ἀναγνωρίζομεν τὴν ἀξίαν τῶν νεωτέρων ἀξιωματικῶν. Καὶ ἡ μόρφωσις αὐτῶν καὶ τὸ ἀδιακόπως ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη χυνόμενον αἷμα αὐτῶν εἶνε τίτλος, ὅστις θέλει χρησιμεύσῃ διὰ νὰ ἀναγραφῶσι χρυσοῖς γράμμασι ἐν τῇ Ἱστορίᾳ τοῦ Ἔθνους οἱ ἀγῶνες αὐτῶν. Ἀμφιβάλλω ἂν εἶναι εὔκολον νὰ ἀνεύρῃ τις ἐν τῇ Ἱστορίᾳ μέχρι σήμερον ὅμοια παραδείγματα τῆς πρὸς τὸ καθῆκον ἀφοσιώσεως καὶ τοὺς ἡρωϊκοὺς ἀγῶνας τῶν νεωτέρων ἀξιωματικῶν διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀκόμη καὶ περὶ τῆς μορφώσεως αὐτῶν. Ἀλλ’ ἤθελεν εἶσθαι ἄδικον, κύριοι, ἂν δὲν ἀνεγνωρίζομεν ὅτι εἰς τὴν τοιαύτην κατάρτισιν τῶν νέων ἀξιωματικῶν συνετέλεσαν καὶ οἱ διδάσκαλοι αὐτῶν, οἱ παλαιότεροι ἀξιωματικοί. Δὲν ὑπῆρχεν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ παλαιότεροι ἀξιωματικοὶ νὰ μὴ ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον αὐτῶν. Στρέφω τὸ βλέμμα δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ διακρίνω ἀκόμη γενναιοτάτους καὶ ἐμπειροτάτους ἀξιωματικοὺς ἐκ τῶν παλαιῶν, οἵτινες καὶ τὸ πρὸς τὴν Πατρίδα καθῆκον ἐξετέλεσαν εὐόρκως, καὶ τὰ φῶτα αὐτῶν ἦσαν ἀνεγνωρισμένα, καὶ τὸ αἷμα αὐτῶν ἀφθόνως ἐχύθη κατὰ τοὺς πολλοὺς καὶ ἀδιακόπους ἀγῶνας τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶμεν ὅτι ὁ Στρατὸς εἶναι τι ἑνιαῖον καὶ ἀδιάλειπτον, δὲν ἔχει οὔτε ἀρχὴν οὔτε τέλος, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν νεώτεροι ἀξιωματικοὶ ἄξιοι τοῦ ὀνόματος αὐτῶν, ἐὰν δὲν προηγοῦντο τούτων ἄλλοι ἐπίσης ἄξιοι τοῦ ὀνόματος αὐτῶν. Δίκαιον ἄρα εἶναι, κύριοι, μεθ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν καὶ τὴν ἐκτίμησιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν πρὸς τοὺς νεωτέρους ἀξιωματικοὺς νὰ στρέψωμεν εὐγνωμόνως τὰ βλέμματα καὶ πρὸς τοὺς παλαιοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς διδασκάλους καὶ ἡγέτας αὐτῶν, καὶ φροντίσωμεν κατά τίνα τρόπον τάχιον εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἀειμνήστων αὐτῶν ἀνδρῶν. Λέγω ταῦτα, ἐπαναλαμβάνω, οὐχὶ διότι νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ δὲν ἔχει αὐτό, ὡς ἔπρεπεν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, ἀλλ’ εἶπον τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις διὰ νὰ ἐκφράσω ἐκ τῆς θέσεως ταύτης, ὡς ἐπὶ μακρὰ ἔτη ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὴν ψυχήν, τὴν ἀληθῆ ψυχήν, τὴν ἀληθῆ γνώμην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, περὶ τῶν παλαιῶν ἀξιωματικῶν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ρεδιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπίσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§42Π. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, μὲ τοὺς ὁποίους δὲν μὲ συνδέει ἀνάμνησις παλαιά, ἀλλ’ εὐγνωμοσύνης αἴσθημα, εἶναι δὲ καθῆκον καὶ ἐμοῦ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς συντάξεως τούτων, διότι εἶναι ἐλάχιστα τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσι σήμερον.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παναγιώτου ἔχει τὸν λόγον.

§44Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, εἶναι ἀναφορά, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν εἶναι τιμητικὸν διὰ τὸ Κράτος αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ ἔχωσι συζύγους καὶ γονεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα, νὰ πένωνται. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σπεύσουν τάχιστα καὶ λάβουν μέτρα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος ἀρωγόν, ὅσον εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τὰς ταμειακὰς στενοχωρίας, ὑπὸ τὰς ὁποία εὑρίσκεται σήμερον.

§45Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ ὁμοίως τὴν ἀναφοράν, διότι παρατηρεῖται μία μεγάλη ἀδικία. Ὑπάρχει μία ἀνισότης μεγάλη μεταξὺ τῶν παλαιῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν πρὸ τοῦ 1912 καὶ τῶν μετὰ τὸ 1912. Αὐτὴ ἡ ἀνισότης πρέπει νὰ λείψῃ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§47Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ διέλθῃ δι’ ἐπερωτήσεως. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ ἐπιβεβλημένον ἐκ μέρους τῆς Συνελεύσεως νὰ ὁρίσῃ μίαν ἡμέραν γενικῆς συζητήσεως τοῦ ζητήματος τούτου. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ παρελθόντος, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔμειναν ἀπαθεῖς εἰς πᾶσαν πρόσκλησιν τῆς Πατρίδος. Καὶ εἰς τὴν Κρήτην καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον, καὶ ὅπου ἡ φωνὴ τῆς Πατρίδος ἐκάλει αὐτοὺς, παρητοῦντο τῶν ἀξιωμάτων των καὶ ἀνελάμβανον τὸν ἀγῶνα. Ὑπηρέτησαν λοιπὸν καὶ αὐτοὶ μὲ τὸ αἷμά των τὴν Πατρίδα καὶ κατὰ τὸ 1917 ἀκόμη εἰς τὴν Ἤπειρον πολλαὶ οἰκογένειαι ἀξιωματικῶν ἐπωρφανίσθησαν. Δὲν εἶναι τάχα καὶ αὐτοὶ τέκνα τῆς Πατρίδος; Δὲν πρέπει τάχα καὶ αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν νὰ ζητήσωσι προστασίαν ἀπὸ τὴν Πατρίδα; Πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν αὐτοὶ ὡς ξένα τέκνα τῆς Ἑλλάδος; Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἕν τοιοῦτον ζήτημα νὰ παρέλθῃ δι’ ἁπλῆς ἐρωτήσεως. Νομίζω ὅτι ἡ Συνέλευσις ἔχει καθῆκον νὰ κάμῃ συζήτησιν γενικήν, καὶ νομίζω ὅτι πρὸς τοῦτο ἔχω μὲ τὸ μέρος μου τοὺς πλείστους τῶν κ. κ. συναδέλφων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ἀγῶνες τῶν σημερινῶν ἀξιωματικῶν ὑπῆρξαν μεγάλοι, ἐνῶ αἱ περιστάσεις τοῦ ὅλου κόσμου καθίστων τὸν βίον δυσχερῆ καὶ δύσκολον. Ἡ Πολιτεία ὡς ἐκ τῆς μεταβολῆς ἔλαβεν μέτρα διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀλλ’ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐθεώρησεν τοὺς παλαιοὺς ἀξιωματικοὺς ὡς ἀναξίους. Ζητῶ λοιπὸν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν ἐπειδὴ γνωρίζω ὅτι πολλοὶ τῶν συναδέλφων εἶναι σύμφωνοι εἰς τοῦτο καὶ διότι νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ζήτημα ὑψίστης σημασίας, νὰ δεχθῇ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἵνα ἐπέλθῃ μία ἀποκατάστασις τῶν ἀξιωματικῶν τῶν συνταξιούχων ἵνα μὴ ὑπάρχῃ κακὸν προηγούμενον πρὸς δυστυχίαν τῆς Πατρίδος.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καβαλλιερᾶτος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ὑποδίκων Κεφαλληνίας.

§49Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ ἐκτοπισθῶσιν ὅλοι σχεδὸν οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ περισσότεροι ἀξιωματικοί, διότι ὁμολογουμένως οὗτοι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἐκπεσόντος καθεστῶτος ἔδοσαν πολλὰς ἀφορμὰς εἰς βάρος των. Ἐμεσολάβησε τοιουτοτρόπως μία περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκυριάρχησαν τῆς νήσου οἱ φυγόδικοι, οἱ ὁποῖοι ἔθυσαν κυριολεκτικῶς καὶ ἀπώλεσαν. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἐξήγειρε τὴν γενικὴν ἀγανάκτησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις πράγματι, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθησαν οἱ πληρεξούσιοι τοῦ νομοῦ διέταξε τότε καὶ ἐστάλη ἀπόσπασμα. Ἀλλ’ ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἀποσπάσματος ἀντὶ νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν τὴν ἐχειροτέρευσε καὶ τοιουτοτρόπως ἐπάθαμεν κατὰ τὴν παροιμίαν θέλοντες ν’ ἀποφύγωμεν τὸν κίνδυνον ἐπέσαμεν εἰς αὐτόν, δηλαδὴ ἔθεσαν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀποσπάσματος ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους ἐξέλεγον ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν οἱ φανατικώτεροι. Οἱ ἀξιωματικοὶ ἐσκέφθησαν ἀντὶ νὰ κάμουν ὑπηρεσίαν νὰ κάμουν πολιτικήν. Συνέπεσε καὶ τὸ ἄλλο πρᾶγμα, τὸ δικαστήριον δηλαδὴ νὰ ἀποτελεσθῇ ἀπὸ διαφόρους προβιβασθέντας· οὗτοι λοιπὸν παραλαμβάνοντες τοὺς ἀντιφρονοῦντας τοὺς ἔρριπταν εἰς τὰς φυλακάς. Ἐφόσον δὲ ἄνω τῶν 600 ἐξεπατρίσθησαν, διότι καὶ αὐτῶν ἠπειλεῖτο ἡ προσωπικὴ ἀσφάλεια, ἀλλὰ καὶ τὰ ἀποσπάσματα ἀντὶ νὰ καταδιώκουν φυγοδίκους κατεδίωκον ὄρνιθας, κατσίκια καὶ ἀρνιά, ὅλην τὴν ἡμέραν ἐμεθυκοποῦσαν καὶ τὴν νύκτα κατέλυον εἰς τὰ καλύτερα σπίτια τῶν χωρικῶν ἐξυπνοῦσαν περὶ τὴν 10ην καὶ ἐξηκολούθουν τὰ ἔργα των. Αὐτὴ ἦτο μία κατάστασις πρωτοφανὴς εἰς τὴν Κεφαλληνίαν· Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ μέτρον ὅπως καταστῇ γνωστὸν εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς ὅτι δὲν πρέπει ἄνευ ἀφορμῆς νὰ προβαίνωσιν εἰς προφυλακίσεις ἀνθρώπων οἰκοκυραίων, διότι οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἔμποροι εὐυπόληπτοι, κτηματίαι ἄξιοι πάσης ὑπολήψεως. Συγχρόνως θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τάξῃ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀποσπασμάτων ἀξιωματικοὺς τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης, ὥστε ὄχι μόνον νὰ ἠξεύρουν, ἀλλὰ καὶ νὰ θέλουν νὰ κάμουν τὸ καθῆκόν των, ἰδίως διὰ νὰ ἐπιβάλλωνται ἐπὶ τῶν ἀνδρῶν, ὥστε νὰ μὴ ἐκτροχιάζωνται οὗτοι καὶ μᾶς ἐνθυμίζουν τὴν ἀπαισίαν ἐποχὴν τῶν Σταυρωτήδων.

§50Σ. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ παράπονα αὐτὰ τῶν ἀναφερομένων ὑπεβλήθησαν ὑπ’ αὐτῶν καὶ ἐγγράφως εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον καὶ προφορικῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπὸ τῶν κ. κ. πληρεξουσίων. Ἅμα τῇ ὑποβολῇ τούτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πάραυτα εἰδοποιήθη τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, ὅπως ἐξετάσῃ τὰ παράπονα αὐτὰ διὰ τῆς ἀποστολῆς διακεκριμμένου ἀξιωματικοῦ. Ἀπάντησις ἐπὶ τούτου δὲν ἐλήφθη εἰσέτι. Ἡ καταδίωξις ὅμως τῶν ἀποσπασμάτων ἔφερε τὸ ἀγαθὸν ἀποτέλεσμα ὅπως πλῆθος ἐπικεκηρυγμένων λῃστῶν τῆς Κεφαλληνίας προσέλθῃ. Πληροφορῶ ὅμως τὸν κ. πληρεξούσιον ὅτι θέλομεν σπεύσῃ νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀνάκλησιν τῶν ἀτιθάσσων ἐκείνων στοιχείων, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ παρεξετράπησαν καὶ θὰ περιορίσω τὰ ἀτοπήματα ταῦτα ὅσον τὸ δυνατὸν ἄνευ ἀναβολῆς.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς χήρας Παναγιώτου Μοντσενίγου ὁ κ. Ἀργυρόπουλος.

§52Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν 2αν Νοεμβρίου, ἑπομένην ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν, περὶ ὥραν 10ην πρωινὴν ὀρδὴ βαρβάρων ἐπέδρομεν κατὰ τῆς οἰκίας μου. Πρὸ τούτου εἶχε παρέλθῃ ἕν αὐτοκίνητον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέβαινον δύο γνωστὰ ὄργανα, γνωστά, διότι ταῦτα προὐκάλεσαν πάσας τὰς ἐν Ἀθήναις ταραχάς. Μετὰ ἡμίσειον ὥραν ἐπέδρομεν ἡ ὀρδή, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα καὶ ἔχω πᾶν δεδομένον νὰ πιστεύω ὅτι ἀπεστάλη ἐπὶ τούτῳ. Πρὸ τῆς οἰκίας μου εὑρίσκετο ἕν μέγα αὐτοκίνητον κατάφορτον ἐκ κλάδων ἐλαιῶν, τὸ ὁποῖον εἶχε μεταφέρῃ τοὺς χωρικοὺς τῶν χωρίων τῆς Ἀττικῆς κομίζοντας τὰ ἀποτελέσματα. Τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐρρίφθησαν χιλιάδες πυροβολισμῶν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν οἱ ἐντὸς τῆς οἰκίας εὑρισκόμενοι καὶ συζητοῦντες εἰρηνικώτατα διὰ τὰ ἀποτελέσματα, πόθεν οἱ πυροβολισμοί. Ἐπρόκειτο περὶ ὀργάνων κακοποιῶν καὶ ἀριθμοῦ μεγάλου στρατιωτῶν τοῦ περιφήμου σώματος τῆς ἀσφαλείας τοῦ Γύπαρη. Ἐπὶ τοῦ αὐτοκινήτου εὑρίσκετο εἷς παῖς ἡλικίας 6 ἐτῶν, οἱ στρατιῶται δὲ τοῦ Γύπαρη καὶ οἱ ἄλλοι μετ’ αὐτῶν ἐρχόμενοι ἀπὸ τῆς ὁδοῦ Φιλελλήνων ἔρριπτον ὁμαδὸν πυρὰ ἐπὶ τοῦ αὐτοκινήτου καὶ τὸ μὲν αὐτοκίνητον ἐθρυμμάτισαν, τὸ δὲ παιδὶ ἐτραυμάτισαν καὶ ἀγνοῶ τὴν τύχην του, νομίζω ὅτι ἀπέθανε. Ἀλλὰ πρὸ τούτου εἶχον φονεύσει καὶ ἕνα ἔφηβον ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Φιλελλήνων. Πρὸ τοιαύτης καταστάσεως, βλέπων ὅτι οἱ βάρβαροι οὗτοι θὰ ἀνήρχοντο εἰς τὴν οἰκίαν μου, —σημειώσατε δὲ ὅτι ὑπῆρχεν ἐν αὐτῇ μέγας ἀριθμὸς χωρικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν νὰ ἁρπάσωσιν ὅπλα ἀρχαῖα, νέα καὶ ἐργαλεῖα διάφορα, τεμάχια σιδήρου καὶ διάφορα τῆς μαγειρικῆς ἀκόμη σκεύη ἵνα ἀμυνθῶσι—ἠναγκάσθην νὰ εἴπω νὰ ρίψουν πυροβολμισμούς τινας εἰς τὸν ἀέρα. Τοῦτο ἔσωσε τὴν κατάστασιν, διότι οἱ κακοῦργοι ἀπεσύρθησαν εἰς τὴν ὁδὸν Φιλελλήνων καὶ ἐκεῖθεν ἐπολιόρκησαν ὁλόκληρον τὴν ὁδὸν, ἐφ’ ἧς ἡ οἰκία μου, καὶ τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Μαυρομιχάλη ἐπὶ 2 ὁλοκλήρους ὥρας. Χιλιάδες πυροβολισμῶν ἐρρίφθησαν δι’ ὅπλων μάνλιχερ τῶν στρατιωτῶν τοῦ Σώματος τῆς ἀσφαλείας. Ὁσάκις δὲ προέκυπτον ἐκ τοῦ παραθύρου ἐδεχόμην ὁμοβροντίαν πυροβολισμῶν. Κατὰ μίαν τῶν περιστάσεων ἐκείνων, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξήρχετο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐκ τῆς ὀπισθίας θύρας τῆς οἰκίας του ἵνα ἀνέλθῃ εἰς τὴν οἰκίαν μου καὶ μοὶ δώσῃ βοήθειαν —ἐξήρχετο δὲ μετὰ τοῦ δυστυχοῦς Παναγιώτου, τοῦ συζύγου τῆς ἀναφερομένης χήρας Μοντσενίγου, ὁ ὁποῖος ἐπὶ 30 ἔτη ὑπῆρξεν οἰκονόμος εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Κυριακούλη Μαυρομιχάλη— ἔπεσε μία ὁμοβροντία πυροβολισμῶν, εὗρε τὸν δυστυχῆ αὐτὸν εἰς τὴν κεφαλὴν καὶ τὸν ἀφῆκεν ἄπνουν. Πρόκειται περὶ τῆς χήρας τοῦ ἀθώου αὐτοῦ θύματος, διότι καὶ αὐτὸς διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν του ἐπὶ 30 ὅλα ἔτη κἄτι προσέφερεν ὡς οἰκονόμος τῆς οἰκίας ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐπὶ ὁλόκληρον 30ετίαν ἐδέχετο πάντα ἐπίσημον ἢ ἀνεπίσημον, ὁ ὁποῖος διήρχετο ἐξ Ἀθηνῶν καὶ συνετέλεσεν ὀλίγον εἰς τὴν καλὴν παράστασιν ἀπέναντι τῶν ξένων τῆς οἰκίας αὐτῆς. Παρακαλῶ ὅθεν ὅπως ληφθῇ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν ἡ αἴτησις αὕτη τῆς χήρας Μοντσενίγου καὶ τρόπον τινὰ νὰ γίνῃ ἰδιαιτέρα σύστασις ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία, δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποζημιώσεως τῶν παθόντων, πρόκειται νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ ὅπως προκειμένου περὶ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἐφονεύθη ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν τοῦ περιφήμου ἐκείνου σώματος τῆς ἀσφαλείας γίνῃ ἰδιαιτέρα σύστασις τῆς Συνελεύσεως κατὰ τὴν διαβίβασιν τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, νὰ ἐπισπευθῇ δὲ καὶ ἡ ἀνάκρισις. Ἐγὼ ἀκόμη δὲν ἐκλήθην νὰ ἀνακριθῶ, θέλω δὲ κατὰ τὴν ἀνάκρισίν μου συμπληρώσει τὸ σημαντικώτερον στοιχεῖον, διότι αὐτοὶ οἱ δύο περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν μὲ συνήντησαν ἐπ’ αὐτοκινήτου καὶ ὀλίγον δεῖ θὰ ἐγένετο σύγκρουσις, διότι μόλις μὲ εἶδον ἐφάνησαν ὅτι ἡ ἐπιθυμία των ἦτο νὰ προκαλέσωσι τοιαύτην. Ἔχω λοιπὸν τὴν πεποίθησιν ὅτι αὐτοὶ οἱ δύο εἶναι οἱ ὑποκινηταὶ τῶν ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Βασιλικῆς Τσάμη ὁ κ. Λεβίδης.

§54Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς ἑλληνοδιδασκάλων Παπασταματίου καὶ λοιπῶν ὁ κ. Ι. Κούσουλας.

§56Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ μίαν Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ διαβιβασθῶσι πρὸς μελέτην οἱ νόμοι οἱ ἐκπαιδευτικοί, οἱ ψηφισθέντες κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν, ἵνα ἐπέλθῃ ἡ προσήκουσα τακτοποίησις αὐτῶν, ἥτις δὲν ἔχει γίνει ἀκριβῶς ἐξ αἰτίας τῶν νόμων αὐτῶν. Οἱ νόμοι οὗτοι πρέπει τάχιστα νὰ τροποποιηθοῦν, διότι ἄλλως μετὰ μίαν πενταετίαν τὸ πολὺ δὲν θὰ ἔχωμεν καθηγητὰς καὶ διδασκάλους. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἐπιτροπὴ νὰ διορθώσῃ τοὺς νόμους αὐτούς, διὰ νὰ ἔχωμεν σπουδαστάς, τελειοφοίτους τοῦ Γυμνασίου εἰσερχομένους καὶ εἰς τὴν Φιλολογικὴν Σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ εἰς τὰ Διδασκαλεῖα. Σήμερον οὐδὲ ἕν σχολεῖον τοῦ Κράτους εἶναι πλῆρες. Πλὴν τῆς πρωτευούσης τῆς Ἑλλάδος ὅλα τὰ ἄλλα σχολεῖα τῆς Ἑλλάδος ἔχουν ἢ ἕνα ἢ δύο τὸ πολύ.

§57ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ πολλὰ εἶναι κλειστά.

§58Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη οἱ νόμοι αὐτοὶ νὰ διορθωθοῦν τάχιστα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Εὐαγγέλου Σγούρου, κατοίκου Ἀθηνῶν, ὁ κ. Μητσόπουλος.

§60Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ θερμῶς, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν ὡς δικαίαν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεβίδης.

§62Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάτεσις ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§64Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Πρόκειται περὶ παλαιοῦ ὑπαξιωματικοῦ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ πρώην ὑπαξιωματικοῦ τοῦ στρατοῦ ἡρωικῶς ἐκτελέσαντος ἐπὶ μακρὰ ἔτη τὸ καθῆκόν του. Κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν Εὐαγγελικῶν εὑρέθη πλησίον τοῦ ἀειμνήστου τότε Πρωθυπουργοῦ Θεοτόκη καὶ ὑπερασπιζόμενος τὴν ἀρχὴν ἐναντίον τῆς τότε ἐξεγέρσεως τοῦ πλήθους εὑρέθη ἀναμεμιγμένος καὶ ἐρρίφθησαν εἰς αὐτὸν τὰ βάρη τῆς τότε γενομένης δυστυχῶς ταραχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπεσαν καὶ θύματα. Ἦτο, ὡς φαίνεται ἐκ τῆς κατόπιν ἐνεργηθείσης διαδικασίας καὶ ἐκ τῆς σπουδῆς, μετὰ τῆς ὁποίας τὸ δικαστήριον τῶν συνέδρων ἐζήτησε τὴν χάριν του, ἦτο πράγματι ὁ ὀλιγώτερον ἐπιβαρυνόμενος. Ἐνεπλάκη εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐκτελῶν καθῆκον δημοσίας ἀρχῆς καὶ ἡ περίστασις ἔφερε νὰ γίνῃ τὸ μόνον θῦμα τότε, ἐπειδὴ ἡ Δικαιοσύνη ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσῃ πρὸς τὴν ἀπαίτησιν τοῦ λαοῦ κἄποιαν ἱκανοποίησιν. Ἤδη ὅμως φαίνεται ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι ἠδικήθη ὁ ὑπαξιωματικὸς οὗτος καὶ θὰ ἦτο ἔργον δικαιοσύνης, ἀναφέρομαι δὲ εἰς τὴν εὐθυδικίαν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅπως προνοήσῃ περὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ στρατιωτικοῦ τούτου, διότι ἂν δὲν τῷ συνέβαινε τὸ ἀτύχημα ἐκεῖνο ἡ μέχρι τότε ὑπηρεσία του καὶ τὰ προσόντα του καὶ ἡ ἱκανότης του θὰ εἶχον ἀγάγῃ σήμερον αὐτὸν εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμούς.

§65Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι πράγματι ἀδικημένος ὁ ἄνθρωπος αὐτός.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Παναγιώτου, Δ. Χατζίσκος καὶ Χ. Μητσόπουλος ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς κατωτέρου προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ.

§67Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῶν ὑπαλλήλων τῶν Τ.Τ.Τ. εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πολλάκις μᾶς ἔχει ἀπασχολήσει, ἐπιτροπὴ δὲ ἐκ τοῦ Συνδέσμου τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων τῶν Τ.Τ.Τ. μετέβη εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπανειλημμένως ὡς καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ἀξιοτίμους κυρίους Ὑπουργοὺς καὶ παρεκάλεσε ὅπως βελτιωθῇ ἡ κατάστασίς των, διότι πραγματικῶς εἶναι οἰκτρὰ κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, τὸ ψωμὶ μόνον ἔχει 2½ δραχμὰς ἡ ὀκᾶ καὶ ὅλα τὰ ἄλλα τρόφιμα ἔχουν ἀνέλθη εἰς δυσθεώρητα ὕψη. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ προσωπικὸν αὐτὸ, ἐργαζόμενον νυχθημερὸν, νὰ ζήσῃ μὲ 6 καὶ 7 δραχμὰς τὴν ἡμέραν. Διὰ τοῦτο εἶναι ἐπάναγκες ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ πᾶν μέτρον, ὅπως βοηθήσῃ τοὺς ἀνθρώπους, αὐτοὺς διότι πῶς θὰ ἐργασθοῦν, ὅταν πεινοῦν ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ;

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζῖσκος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§69Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφοράν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μητσόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§71Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ ὡσαύτως, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων τῶν Τ.Τ.Τ. Εἶναι τάξις, ἡ ὁποία πραγματικῶς δρᾷ πατριωτικώτατα καὶ φιλετιμώτατα καὶ εἶνε ἁμαρτία ὅτι τόσον ἐγκατελείφθη καὶ τόσον πραγματικῶς ἐλησμονήθη ὑπὸ τοῦ Κράτους, διότι κυριολεκτικῶς πένονται καὶ δυστυχοῦν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§73Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς οὐδεμίαν Χώραν εὐνομουμένην καὶ ἀξιοπρεπῆ ἡ κατάστασις τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν Τ.Τ.Τ. δὲν ἐμφανίζεται, ὡς ἐμφανίζεται εἰς τὴν ἡμετέραν Χώραν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας πρέπει νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ταχυδρομικοὶ εἶναι ἡ πρώτη ἐμφάνισις τοῦ πολιτισμοῦ μιᾶς Χώρας, τὸ πρῶτον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ὑποπίπτει εἰς τὴν ἀντίληψιν εἶναι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ διανομεῖς τῶν ἐπιστολῶν καὶ τηλεγραφημάτων καὶ ἐν γένει τὸ κατώτερον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον διατρέχει τὰς ὁδοὺς καὶ ἐμφανίζεται εἰς τὰς οἰκίας· ὅταν ἡ κατάστασις αὐτῶν εἶναι θλιβερὰ καὶ ἀθλία, ὅπως εἶναι ἡ τοῦ ἡμετέρου κατωτέρου προσωπικοῦ, τότε λαμβάνει τις αἰσχίστην ἰδέαν περὶ τοῦ πολιτισμοῦ τῆς Χώρας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ τὸ μέτρον τῆς γενικῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἐκτὸς δὲ τούτου νὰ μεριμνήσῃ καὶ περὶ τῆς ἐξωτερικῆς παραστάσεώς των. Καὶ δύο καὶ τρεῖς στολαὶ ἐν ἀνάγκῃ κατ’ ἔτος δὲν εἶναι μία δαπάνη περιττή. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εὐτυχῶς μειδιᾷ καὶ αὐτὸ μοὶ δίδει τὸ θάρρος νὰ ἐλπίζω ὅτι θὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὴν σύστασίν μου.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βογιατζῆς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§75Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφοράν.

§76Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορᾷ τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν ταχυδρομείων καὶ βεβαίως θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα σχετικῶς πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅτι μελετῶνται ἀκριβῶς διὰ τὸ κατώτερον προσωπικὸν τῶν Τ.Τ.Τ. Μάλιστα δὲ ἔχει ὑποβληθῇ καὶ νομοσχέδιον.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παναγιώτου ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐργατικοῦ Κέντρου Ἀθηνῶν.

§78Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου, διὰ τῆς ὁποίας παραπονεῖται διὰ τὰς ἀλλεπαλλήλους ἐπεμβάσεις τοῦ κ. Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν, εἶναι δικαιοτάτη, διότι δὲν ἐσημειώθη ποτὲ εἰς τὰ ἐργατικὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος, ἀφ’ ἧς στιγμῆς οἱ ἐργάται συνασπιζόμενοι εἰς ὀργανώσεις συμφώνως πρὸς τὸ δικαίωμα αὐτῶν, τὸ ἀπορρέον ἐκ τοῦ νόμου καὶ τοῦ Συντάγματος, δὲν ἐσημειώθη, λέγω, ποτὲ μέσα εἰς τὰς ἐργατικὰς ὀργανώσεις νὰ παρατάσσωνται πυραμίδες ὅπλων καὶ ξιφολογχῶν. Ἐὰν ὑπάρχωσι, κ. Πρόεδρε, ἐργάται, οἱ ὁποῖοι διδάσκουσι θεωρίας τῶν ἄκρων, αἱ ὁποῖαι ἀντίκεινται εἰς τὸ Πολίτευμα, ὑπάρχει τρόπος νὰ καταδιωχθῶσι καὶ νὰ καταδικασθῶσι χωρὶς ἡ ἀρχὴ ἡ ἀστυνομικὴ νὰ ἐπεμβαίνῃ λίαν σκανδαλωδῶς διὰ μερικὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα μετροῦνται πολλάκις εἰς τὰ 5 ἢ 10 δάκτυλα τῶν χειρῶν, καὶ νὰ καταπιέζονται γενικῶς οἱ ἐργάται, οἱ ὁποῖοι δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο συνασπιζόμενοι, παρὰ μόνον νὰ προσπαθῶσι νὰ βελτιώσωσι τὴν θέσιν των, διότι καμμία Κυβέρνησις ποτέ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἐφρόντισε νὰ ἴδῃ πῶς ἐργάζονται οἱ ἐργάται, ποῦ διαιτῶνται, διότι αἱ ὀργανώσεις αἱ ἐργατικαὶ ἔχουν καταντήσῃ φθισιατρεῖα. Εἰς τὸ σωματεῖον τοῦ ὁποίου ἐγὼ εἶμαι πρόεδρος, ἔχομεν ἑπτὰ φθισιῶντας, ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν. Ἐπίσης τὸ σωματεῖον τῶν ἐργατῶν παραπονεῖται δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, διατὶ δὲν τοὺς λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὸ Ὑπουργεῖον; Δὲν ἔχουσι δίκαιον οἱ ἐργάται νὰ εἶναι ἐναντίον τῆς οἰκτρᾶς αὐτῆς καταστάσεως; Πότε εὑρέθη μία Κυβέρνησις νὰ ποδηγετήσῃ τοὺς ἐργάτας καὶ νὰ φροτίσῃ διὰ τὸ σπίτι τῶν ἐργατῶν, διὰ τὰ παιδιὰ τῶν ἐργατῶν; Ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις ἐκμεταλλευομένη τὴν ἀδυναμίαν τῶν ἐργατῶν ἐψήφισε νόμον, τὸν ὁποῖον ἡ ἰδία κατεστρατήγησε, ὅταν δὲ ἐνόμισεν ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, ὅτι δὲν τοὺς εἶχεν ἀνάγκην τοὺς ἐγκατέλειψε, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐργάται τῆς ἔδωκαν ἕνα καλὸ μάθημα. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ αἱ ἐπεμβάσεις νὰ γίνωνται μετὰ μεγάλης προσοχῆς, διότι οἱ ἐργάται δὲν εἶναι οὔτε ἀναρχικοί, οὔτε κομμουνισταί, ὅπως θέλουσιν νὰ τοὺς παραστήσωσιν πολλοί. Ἐγένετο καὶ ἕν ἄλλο ἀκόμη. Ἐστάλη παρὰ τοῦ κ. Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας ἔγγραφον, δι’ οὗ διετάσσετο, ὅπως συνέλθῃ τὸ συμβούλιον τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου καὶ νὰ συντάξῃ ψήφισμα ἐναντίον τῶν Μπολσεβίκων, οἱ ὁποῖοι ἐφοδιάζουν τὸν Κεμάλ. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Διευθυντής, ὅτι τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον δὲν εἶναι πολιτικὴ ὀργάνωσις, ἀλλ’ εἶναι ἐπαγγελματικὴ ὀργάνωσις. Ὁ ἀγὼν εἶναι ἐργατικός, διατὶ δὲ αἱ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις νὰ μὴ κάμωσι διαμαρτυρίαν καὶ εἰς ἄλλας Δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἐφοδιάζουν τὸν ἐχθρόν, διατὶ νὰ μὴ γίνῃ αὐτό, εἶναι φανερόν, ὅτι αὐτὸ γίνεται ἐνῶ ἀπὸ τοὺς Μπολσεβίκους δὲν εἶναι φανερόν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ὅπως αἱ ἐπεμβάσεις κατὰ τῶν ἐργατῶν νὰ γίνωνται μετὰ μεγίστης προσοχῆς, διότι δημιουργοῦνται παράπονα.

§79ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Δύνασθε αὐτὰ τὰ λόγια μὲ ἄλλον τρόπον νὰ τὰ λέγητε, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμητε χειρονομίας.

§80Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Ὁμολογῶ, ὅτι ὁ τόνος θὰ ἦτο ἴσως ὀλίγον βαρύτερος.

§81ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὄχι ὅμως καὶ νὰ φωνάζητε.

§82Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν γνωρίζω τί περιέχει ἡ ἀναφορὰ, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔλαβε τὸν λόγον ὁ συμπολίτης καὶ φίλος μου κ. Παναγιώτου, ἀλλὰ νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ἐὰν ἠδύνατο νὰ χαρακτηρισθῇ, ὅτι ὡμίλησεν ἐκ προαιρέσεως καὶ ἐν βρασμῷ ψυχῆς, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἀδικαιολόγητον.

§83Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ὄχι.

§84Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀποδίδω ὅμως τὴν ζωηρότητα τῆς ἐκφράσεως καὶ τῆς φράσεως καὶ τῶν ἐν γένει κινήσεων αὐτοῦ εἰς τὴν ἔλλειψιν ἀρκετῆς πείρας κοινοβουλευτικῆς, τὴν ὁποίαν βαθμηδὸν δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θὰ ἀποκτήσῃ καὶ ὡς ἐκ τούτου νομίζω, ὅτι ἐπίσης ἀδικαιολόγητος εἶναι ἡ ἔξαψις συνδέλφων τινῶν διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐξέφρασε τὰς ἰδέας του ὁ κ. πληρεξούσιος Ἀττικοβοιωτίας. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις περὶ πολλοῦ ἔχεται τοῦ ζητήματος τοῦ ἐργατικοῦ. Γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι ἓν τῶν σπουδαιοτέρων κεφαλαίων τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ἐργατικόν, γνωρίζει ὅμως ἐπίσης, ὅτι τὸ βραχὺ μέχρι τοῦδε τοῦ διαρρεύσαντος χρόνου δὲν ἐπέτρεψεν, ὥστε τὰ σοβαρώτερα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὰ ἐργατικὰ πράγματα, νὰ ἀπασχολήσωσι τὴν Κυβέρνησιν. Ὀφείλω νὰ καταστήσω γνωστὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις λίαν προσεχῶς θέλει ὑποβάλει εἰς τὴν Συνέλευσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θεωρεῖ πραγματικῶς ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν καὶ τὴν εὐημερίαν τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου, διότι δὲν ἔπαυσε τοῦ νὰ ἔχῃ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἅπαντες ἡμεῖς ἐξεδηλώσαμεν ἀπὸ τοῦ προεκλογικοῦ σταδίου καὶ δὲν παύομεν νὰ ἐκδηλοῦμεν. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὴν Συνέλευσιν καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι αἱ δηλώσεις αὐταὶ θὰ καταστήσωσιν αὐτὸν εἰς τὸ μέλλον ἠπιώτερον.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐταξίας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βαρυμπόμπης τῆς Φθιώτιδος.

§86Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βαρυμπόμπης, τῶν ὁποίων κατεστράφησαν ὅλα σχεδὸν τὰ σπαρτά. Οἱ κάτοικοι ἀνεφέρθησαν τηλεγραφικῶς εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Πρόκειται περὶ συστάσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν, Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, δὲν εἶναι δὲ κανεὶς ἐξ αὐτῶν. Οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ πρέπει νὰ παραμένωσιν ἐνταῦθα, ὅταν γίνωνται αἱ ἐρωτήσεις.

§87Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐξῆλθον δι’ ἐπείγουσαν ὑπηρεσίαν.

§88Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ εἰσέλθῃ εἷς ἐξ αὐτῶν ν’ ἀκούσῃ τὰ παράπονα τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας αὐτῆς διὰ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα.

§89Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὰ διαβιβάζομεν ἡμεῖς.

§90Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀνάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, Οἰκονομικῶν καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὀφείλει νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ πράγματος καὶ νὰ διατάξῃ τὸν Νομάρχην, ὅπως ἀποστείλῃ πρόσωπον ἐπιτοπίως καὶ ἐρευνήσῃ, ἐὰν ὄντως ἐγένετο ἡ καταστροφή, τὴν ὁποίαν ἀναφέρουσιν οἱ κάτοικοι καὶ νὰ ὑποδείξῃ τὴν ζημίαν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σκεφθῇ ποῖα μέτρα πρέπει νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἐπίκουρος.

§91Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἁρμόδιος πρὸς τοῦτο εἶμαι ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, καὶ εἰς ἐμὲ δέον νὰ διαβιβάζωνται αἱ τοιαύτης φύσεως ἀναφοραί. Ὁ Ὑπουργὸς δ’ ἐπὶ τῆς Γεωργίας λαμβάνει τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅτι διὰ τοὺς συμπολίτας σας θέλει πράξει, ὡς ἤθελε διαβιβασθῇ ὑπὸ τοῦ Προεδρείου ἡ ἀναφορὰ τούτων, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπραξεν καὶ διὰ τοὺς χαλαζοπλήκτους σταφιδοκτήμονας Πελοποννήσου, διὰ τοὺς ὁποίους διέταξα τηλεγραφικῶς τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, ὅπως ἐπιληφθῶσιν τῆς ἐξακριβώσεως τῶν ζημιῶν καὶ μοῦ ὑποβάλωσι τάχιστα τὰς ἐκθέσεις των, ἵνα οὕτω, ἐν γνώσει τοῦ ποσοῦ τῶν ζημιῶν, ὑποβάλλω τῇ Συνελεύσει τὸ προσῆκον σχέδιον νόμου.

§92Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Βαρυμπόμπης νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ νὰ διαταχθῇ πάραυτα ὁ ἐκεῖ νομογεωπόνος νὰ μεταβῇ καὶ νὰ βεβαιώσῃ τὰς καταστροφάς. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ μιᾶς περιφερείας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ὄντως κατ’ ἐξοχὴν γεωργική, ἀλλὰ πρόκειται περὶ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπέστη ὑπὸ τοῦ πρώην ἐπαναστατικοῦ καθεστῶτος τὰ πάνδεινα. Πρόκειται περὶ λαοῦ, ὅστις πάντοτε προσέτρεξε κληθεὶς ὑπὸ τὰ ὅπλα προθυμότερον, παντὸς ἄλλου λαοῦ τοῦ Κράτους καὶ σήμερον τὰ τέκνα τῆς περιφερείας ἐκείνης μάχονται παρὰ τῷ Οὐσσάκ. Ἀνήκουν εἰς τὴν σιδηρᾶν 13ην Μεραρχίαν, ἀνήκουν εἰς τὸ 5ον ἔνδοξον εὐζωνικὸν σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ἐπλευροκόπισε τὸν ἐχθρὸν παρὰ τὸ Τουμλοῦ–Μπουνάρ. Εἶναι ἄξιοι λοιπὸν νὰ τύχουν τῆς ἰδιαιτέρας μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, λαμβάνων γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς, εἰ δυνατόν, τηλεγραφικῶς νὰ διατάξῃ αὔριον τὴν μετάβασιν ἐπιτοπίως τοῦ νομογεωπόνου Λαμίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας θὰ ὑποβάλλῃ οὗτος, θὰ παρακαλέσω τόν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἴδῃ πῶς δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἐπίκουρος εἰς τὰς ζημίας αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἐπὶ ἀναφορᾶς Κοσμᾶ Παπαδοπούλου ἱερέως.

§94Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας μετὰ θερμοτάτης συστάσεως.

§95Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Μόλις λάβω γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Σταμούλης παρακαλεῖ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Συνέλευσιν διὰ ποίους λόγους, ἐνῷ εἰς τὴν Θράκην ἐφαρμόζονται οἱ τουρκικοὶ φορολογικοὶ νόμοι, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ περὶ προστασίας τῆς βιομηχανίας σχετικὸς τουρκικὸς νόμος καθ’ ὃν τὰ ἐργοστάσια καὶ οἱ ἐργοστασιάρχαι ἐξαιροῦνται τῆς καταβολῆς φόρου κτημάτων καὶ ἐπιτηδεύματος.

§97Μ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Εἰς τὴν Θράκην ἐφαρμόζονται οἱ τουρκικοὶ φορολογικοὶ νόμοι. Διατί δὲν ἐφαρμόζεται ὁ περὶ ἐργοστασίων καὶ βιομηχανίας εἰδικὸς νόμος;

§98Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ Τουρκικοὶ φορολογικοὶ νόμοι ἐν Θράκῃ σχεδὸν ἔχουν ἀφομοιωθῇ μὲ τοὺς Ἑλληνικούς, διότι ἡ φορολογία τῆς γῆς, ἡ φορολογία τοῦ καπνοῦ καὶ ἄλλα ἔχουν ἀφομοιωθῇ δι’ ἑνὸς Βασιλικοῦ Διατάγματος.

§99Μ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἀπὸ πότε;

§100Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τώρα τὰς τελευταίας ἡμέρας ὑπέγραφον ὅλα αὐτὰ τὰ σχετικὰ διατάγματα, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἄν ἐδημοσιεύθησαν. Πάντως ὅμως θὰ εἶναι ζήτημα ὀλίγων ἡμερῶν. Ὅσους δυνάμεθα νὰ ἀφομοιώσωμεν ἄνευ νόμου τοὺς ἀφομοιώσαμεν καὶ θὰ ἔχουν ἀποτέλεσμα τὴν ἐλάττωσιν τῶν φόρων.

§101Μ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Μέχρι σήμερον ἐφαρμόζονται οἱ παλαιοὶ νόμοι καὶ ἐρωτῶ, διατί δὲν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος αὐτός;

§102Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω, θὰ μελετήσω καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμοίως ὁ κ. Μ. Σταμούλης παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσουν τὴν Συνέλευσιν διατί διετάχθη τὸ ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἑλληνικὸν Προξενεῖον νὰ μὴ δέχηται πρὸς πληρωμὴν δραχμὰς καὶ ὥρισεν τὴν τιμὴν τῆς δραχμῆς εἰς ⅕ τοῦ δολλαρίου, ἤτοι εἰς τουρκικὸν νόμισμα ἀντὶ τῆς πραγματικῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς τιμωμένης σήμερον περὶ τὰ 6–7 γρόσια νὰ εἰσπράττει δὲ γρόσ. 30. Τὸ αὐτὸ γίνεται καὶ διὰ τὰ ταχυδρομικὰ τέλη, δι’ ὃ καὶ καταφεύγουσι οἱ πολῖται εἰς τὰ ξένα ταχυδρομεῖα.

§104Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Συνέβη κἄποιο λάθος διότι σήμερον τὸ ἀπόγευμα ἔλαβον γνῶσιν παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου καὶ ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν εἰς ὅλα τὰ ἐρωτήματα σας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον ἐρώτημά σας ἐνθυμοῦμαι τὸ πρᾶγμα καὶ δύναμαι κἄπως νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἡ παρατήρησίς σας ὅτι ἔχει ἐγκαταληφθῆ ἡ θέσις τοῦ Προέδρου τοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου ἐπὶ 6μηνον αὐτὴ δὲν εἶναι ὀρθή. Ἔχει δὲ ὁρισθῆ Πρόεδρος τοῦ προξενικοῦ δικαστηρίου ἱκανώτατος δικαστὴς ὁ κ. Χοϊδᾶς. Ἀλλ’ ὁ κ. Χοϊδᾶς ἐσχάτως ἦτο ἀσθενὴς καὶ ἐζήτησεν ἄδειαν, τὴν ὁποίαν ἐπαραχωρήσαμεν. Προετίμησα ὅμως νὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἀνάρρωσιν τοῦ κ. Χοϊδᾶ καὶ νὰ μὴ στερηθῇ τὸ δικαστήριον Κωνσταντινουπόλεως τῶν ὑπηρεσιῶν του. Ὁ κ. Χοϊδᾶς ἀνεχώρησεν καὶ εὑρίσκεται εἰς Κωνσταντινούπολιν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1240 τοῦ 1920». Ὁ κ. Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§106Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, ἵνα αὔριον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀναγραφῇ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν παθόντων».

§107Ν. ΚΡΙΤΣΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ.

§108Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλῶ νὰ προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§109Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ συναλλάγματος θὰ συζητηθῇ αὐτό.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ΔϞΔʹ καὶ προσθήκης ἑτέρων διατάξεων «περὶ ἀξιωματικῶν κλπ.».

§111Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον 3 νὰ τυπωθῇ καλῶς. Οὕτω (ἀναγινώσκει): «Κυροῦται τὸ ἀπὸ 4 Δεκεμβρίου κτλ». Ὄχι νὰ ἔχῃ ἀπὸ κάτω ἀπὸ τὸν νόμον τὸ διάταγμα, νὰ τὸ θέσῃ ἐντὸς τοῦ νόμου.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 87 τοῦ ἐν ἰσχύϊ προξενικοῦ νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναπληρώσεως στρατευομένων ὑπαλλήλων τῆς Μέσης Ἐμπορικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος Β. Ἐπιτρόπου». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Γ. Μπούσιος, ἔχει τὸν λόγον.

§113Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κύριε Πρόεδρε, δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως γενομένην τὴν ἑσπέραν καθ’ ἣν συνεζητεῖτο ἡ σύμβασις τοῦ δανείου, ὅτι θὰ ἐγκατασταθῇ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ὁλόκληρον γραφεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ παρακολουθῇ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰς ἐργασίας τῆς Τραπέζης. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν προβλέπει τοιοῦτον γραφεῖον, ἀλλὰ προβλέπει περὶ πενταετοῦς θητείας τοῦ Β. Ἐπιτρόπου. Ἤθελον νὰ μάθω ἂν παρῃτήθη ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ἄλλην σκέψιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχεν ἀνακοινώσει πρὸς τὴν Συνέλευσιν καὶ ἂν παρῃτήθη νὰ συζητήσωμεν περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Β. Ἐπιτρόπου μὲ πενταετῆ θητείαν, ἂν δὲ δὲν παρῃτήθη τότε νὰ τὸ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ πληρέστερον.

§114Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς ἐργασίας περὶ ἧς ὡμίλησα. Ὁ διορισθησόμενος Β. Ἐπίτροπος θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑποδείξῃ τὰ τῆς ὀργανώσεως τοῦ συσταθησομένου γραφείου.

§115Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀνεπαρκὲς διὰ τὸν σκοπὸν εἰς ὃν ἀποβλέπει. Ἐπίσης θεωρῶ καὶ τὴν πενταετῆ θητείαν ὡς ἀσυμβίβαστον πρὸς τὰς μέχρι τοῦδε ὀργανικὰς θέσεις τῶν ὑπηρεσιῶν.

§116Ι. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχομεν νομικοὺς συμβούλους.

§117Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Δι’ αὐτὸ εἶμαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τῆς διπλῆς αὐτῆς ἀπόψεως, διότι οὔτε ὁ σκοπὸς τῆς ἱδρύσεως διαρκοῦς καὶ πραγματικοῦ ἐλέγχου ἐπιτυγχάνεται διὰ τοιαύτης ἀναθέσεως τοῦ ἔργου εἰς ἕνα Β. Ἐπίτροπον, οὔτε ἡ πενταετὴς θητεία εἶναι θεσμὸς σύμφωνος πρὸς τοὺς ὀργανικοὺς νόμους τοῦ Κράτους.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§119Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ θεσμὸς τῶν Β. Ἐπιτρόπων γενικῶς ἀπέτυχε. Πρόκειται περὶ θέσεων εὐχαρίστων μὲ τίτλον ἠχηρὸν καὶ μὲ μισθὸν ἠχηρότατον. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, ὁ ὁποῖος ὑπενθύμισε σχετικὴν δήλωσιν περὶ συστάσεως εἰδικοῦ γραφείου εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐκπληροῦται ὁ σκοπὸς τοῦ Β. Ἐπιτρόπου. Τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἀναμένει τὴν τοποθέτησιν τοῦ προσώπου αὐτοῦ ὅπως ἐκ τῆς γνώμης τοῦ διορισθησομένου φωτισθῇ τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ γραφείου, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἀναμφισβητήτως τὸ Ὑπουργεῖον δύναται νὰ λάβῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας θέλει καὶ νὰ προβῇ εὐθὺς ἀμέσως σὺν τῇ ὑποβολῇ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὀργανωτικοῦ του γραφείου, εἰς τρόπον ὥστε ὁ Β. Ἐπίτροπος καὶ ἐν γένει τὸ γραφεῖον τοῦ Β. Ἐπιτρόπου νὰ ἐκπληρῇ τὸν προορισμόν, ἄλλως νὰ καταργηθοῦν γενικῶς οἱ Β. Ἐπιτρόποι Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ὑπάρχῃ Β. Ἐπίτροπος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὅταν αὐτὸς δὲν ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του, διότι οὐδέποτε τὸν ἐξεπλήρωσε. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἀναφέρεται ὅτι μέχρι τοῦδε παρέργως κατὰ τὸ πλεῖστον ἐνεργοῦνται τὰ καθήκοντα τοῦ Β. Ἐπιτρόπου. Τοῦτο θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐφ’ ὅσον δὲν γίνῃ εἰδικὸν γραφεῖον τὸ ὁποῖον νὰ ἐκπληρῇ τὸν προορισμὸν του. Ἔχω νὰ προσθέσω ὅτι τὸ ἄρθρον 2 ὁμιλεῖ διὰ τὰ προσόντα καὶ λέγει: Πρὸς δὲ τούτοις οἰκονομικὴ μάθησις καὶ μόρφωσις. Εἶναι τοῦτο πολὺ ἀφῃρημένον. Περιττὸν νὰ προσθέσω ὅτι καὶ ἡ θητεία εἶναι μακρά.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Λεβίδης ἔχει τὸν λόγον.

§121Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ θεσμὸς τοῦ Β. Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος καθιερώθη ἅμα τῇ ἱδρύσει τοῦ πολιτικοῦ τούτου ἱδρύματος, ἔκτοτε δὲ ἐπεκράτησεν ἡ κακὴ ἀρχή, ἡ θέσις τοῦ Β. Ἐπιτρόπου νὰ εἶναι ἕν εἶδος ἀργομισθίας. Ὑπῆρξαν πραγματικῶς σεβασμιώτατοι ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι κατέσχον τὴν θέσιν ταύτην, ἀλλ’ ὅσον ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ γνωρίζομεν τὴν Κινεζικὴν γλῶσσαν, ἄλλο τόσον ἐγνώριζον οἱ ἀείμνηστοι ἐκεῖνοι ἄνδρες τὰ καθήκοντα, διὰ τῶν ὁποίων ὁ νόμος περιέβαλλεν αὐτούς. Ἐνθυμοῦμαι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρὸ ἐτῶν πεντήκοντα καὶ δύο εἶχον προσληφθῇ ὑπάλληλοι παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος, διηύθυνα δὲ τότε τὸ Secretariat τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὑπῆρχε τότε Βασιλικός τις Ἐπίτροπος ἀληθῶς ἀείμνηστος ἀνήρ, ὅστις πολλάκις μὲ ἠνώχλει ζητῶν ἐφημερίδας Γαλλικάς, διότι ἦτο Γαλλομαθής, διὰ νὰ μανθάνῃ τὰ συμβαίνοντα, ἐγὼ δὲ πολυάσχολος ὤν πολλάκις ἔδιδον εἰς αὐτὸν παλαιὰ φύλλα, τὰ ὁποῖα ἀνεγίνωσκε μετὰ μεγάλης ἡδονῆς. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἰς τὰ 1870 ἡμέραν τινὰ ἦλθε καὶ ἐζήτησε τὸ φύλλον τῶν «Debats». Ἐγώ, δὲν εἰξεύρω πῶς, τοῦ ἔδωκα ἕν φύλλον τοῦ 1848 καὶ τότε ἔκπληκτος ὁ Β. Ἐπίτροπος ἐπανῆλθεν ἐρωτῶν με: πῶς, συνέβη πάλιν ἐπανάστασις εἰς τὴν Γαλλίαν; Τὸ παράδειγμα τοῦτο, κύριοι, εἶναι ἱστορικώτατον. Τοιοῦτοι ὑπῆρξαν οἱ ἀείμνηστοι αὐτοὶ Β. Ἐπίτροποι. Δὲν εἰξεύρω ἐὰν σὺν τῷ χρόνῳ ἡ ἐξέλιξις τοῦ Κράτους παρακολουθήσῃ καὶ τὴν ἐξέλιξιν τῶν Β. Ἐπιτρόπων. Ἀλλὰ κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον ὁ Β. Ἐπίτροπος, ἐὰν δὲν εἶναι ὡς πρὸς τὰς γνώσεις καὶ τὴν πεῖραν ἀνώτερος τοῦ διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, πρέπει τοὐλάχιστον νὰ εἶναι ἴσος πρὸς αὐτὸν ἄλλως θὰ εἶναι ἀστεῖος. Ἤθελον, συμπαθῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ προφυλάξω τοὺς ἀξιοτίμους κ. Ὑπουργοὺς ἀπὸ τοῦ νὰ συμβῇ ἐξαίφνης νὰ εὕρωσι κανένα Β. Ἐπίτροπον, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ δώσῃ τις φιλοπαίγμων τὴν ἐφημερίδα τοῦ 1848 διὰ νὰ εὕρῃ ἐὰν ὑπάρχῃ πάλιν ἐπανάστασις εἰς τὴν Γαλλίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι ἀπὸ τὸν ἀστέρα τὸν μέλλοντα νὰ διορισθῇ, τὸν ὁποῖον ὅμως ἡμεῖς ἀκόμη δὲν γνωρίζομεν ποῖος εἶναι, πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ μὴ τὸν περιφρουρήσωμεν διὰ τῆς τοιαύτης οἱονεὶ μικρᾶς ἰσοβιότητος, διότι ἐὰν ἐξαίφνης μετὰ 5 ἑβδομάδας ἀποδειχθῇ ὅτι εὐχαριστεῖται νὰ ἀναγνώσῃ τὰς «Debats» τοῦ 1848, κατὰ τίνα τρόπον, κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἀπαλλαγῆτε τοῦ δυστυχοῦς αὐτοῦ ἀνθρώπου; Ἑπομένως τολμῶ νὰ σᾶς συμβουλεύσω, ὅπως τοὐλάχιστον αὐτὴ ἡ διάταξις μὴ περιληφθῇ εἰς τὸν νόμον. Ἄς ψηφισθῇ ὁ νόμος ὅπως θέλει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅπως ἔχει κατὰ τὰς ἄλλας αὐτοῦ διατάξεις, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἂς ἀφήσωμεν νὰ ἴδωμεν ποῖος θὰ εἶναι αὐτὸς ὁ ἀστήρ, καὶ κατόπιν δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία νὰ τοῦ βάλωμεν αὐτὴν τὴν πενταετῆ ἰσοβιότητα. Δὲν νομίζω ἐπίσης ὅτι αὐτὴ ἡ ἀοριστολογία εἶναι ἐγγύησις. Διότι ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτὸν ἑξαετῆ δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Καὶ ἐρωτῶ: Τὶ εἴδους δημοσία ὑπηρεσία εἶναι αὐτή; Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κανεὶς, ἀπὸ αὐτούς, τοὺς ὁποίους λέγει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅτι διορίζονται διὰ νὰ διώχνουν τὰς χελιδόνας, διὰ νὰ μὴ κάθηνται ἐπὶ τῶν τηλεγραφικῶν συρμάτων, ἢ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ πρώην Ὑπουργός. Ἐνθυμοῦμαι Ὑπουργόν, ὅταν συνεζητεῖτο ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, καὶ τὸν ἠρώτησαν δι’ ἕν οἰκονομικὸν ζήτημα, αὐτὸς εἶπεν ὅτι ἀπ’ αὐτὰ τὰ πράγματα αὐτὸς χαμπάρι δὲν εἶχεν, καὶ ὅμως ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν! Ἐνθυμοῦμαι ἄλλον Ὑπουργὸν εἰς Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἐπὶ μακαρίτου Δηληγιάννη, καθ’ ὃ παριστάμην καὶ ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς, ὅταν ὁ Δηληγιάννης ἐπὶ συζητήσεώς τινος εἶπε, νὰ ἴδωμεν τὴν διαδήλωσιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἠγέρθη ὁ ταλαίπωρος ἐκεῖνος καὶ εἶπε: μὰ καὶ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον κάμνει διαδηλώσεις; Διότι ἐνόμισεν ὅτι ἐπρόκειτο περὶ διαδηλώσεως! Λοιπὸν συμβουλεύω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ εἶναι τοσοῦτον ἀφειδὴς εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα. Κατ’ ἀρχὴν ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ἄνευ αὐτῶν τῶν περιφρουρήσεων ἀπὸ τοῦ Β. Ἐπιτρόπου, ὅστις δὲν γνωρίζομεν βεβαίως ποῖος θὰ εἶναι, ἀλλὰ σᾶς διαβεβαιῶ, κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς μακρᾶς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι θὰ εἶναι δύσκολον νὰ εὑρεθῇ Β. Ἐπίτροπος, διὰ πολλοὺς λόγους δυνάμενος νὰ ἐλέγξῃ τὸν διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Καλαντζᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§123Ν. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὁ θεσμὸς, κύριε Πρόεδρε, τοῦ Β. Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ὑφίσταται ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν καὶ ἔχει πολλὰς καὶ μεγάλας ὑπηρεσίας νὰ ἐπιτελέσῃ. Δι’ αὐτὸ κηρύσσομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν, διότι τὰ καθήκοντα τοῦ Β. Ἐπιτρόπου ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ εἶναι σπουδαῖα. Ἐπίσης εἶναι σπουδαιοτάτη ἡ ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν θὰ συνεισφέρῃ ὁ Β. Ἐπίτροπος ἔναντι τοῦ Κράτους, καὶ διὰ νὰ δύναται ὁ Β. Ἐπίτροπος ν’ ἀποδώσῃ τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ γνώσεις εἰδικάς, ὡς προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ καὶ πεῖραν ὁπωσδήποτε μακράν. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν προϋπηρεσίαν, ἔστω καὶ ἑξαετῆ, δημοσίου ὑπαλλήλου, καὶ φυσικὰ δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος εὐθὺς ὡς εἰσέλθῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ γίνῃ ἀμέσως ἐνήμερος τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ παρέλθωσι πρὸς τοῦτο 3–4 ἑβδομάδες, καὶ δι’ αὐτὸ κατὰ τὴν γνώμην μου ὁ τοιοῦτος ὑπάλληλος, διὰ νὰ ἐπιτελέσῃ καλὰ τὴν ὑπηρεσίαν του, πρέπει νὰ ἔχῃ κάποιαν μονιμότητα ἐπὶ χρονικόν τι διάστημα. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς, καὶ ἡ θητεία ἡ πενταετὴς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, διότι τότε θὰ εἶναι δυνατὸν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, νὰ φέρῃ τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα. Δι’ αὐτὸ δὲν ὑφίσταται σήμερον κατ’ οὐσίαν ἡ θέσις τοῦ Β. Ἐπιτρόπου. Ἐὰν ὅμως κατὰ τὸ σύστημα τῶν νομικῶν συμβούλων γίνῃ μία μακρὰ θητεία—καὶ εἶμαι ὑπὲρ τῆς μακροτέρας θητείας—τότε καὶ αὐτὸς πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ κῦρος ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως. Κηρύσσομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ μὲ προθεσμίαν πολὺ μακροτέραν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάτεσις ἔχει τὸν λόγον.

§125Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ὡς προτείνεται τὸ νομοσχέδιον ζητεῖ νὰ θεραπεύσῃ μίαν ἀνάγκην πραγματικὴν καὶ ὑφισταμένην, καὶ ὡς τοιοῦτον κατ’ ἀρχὴν τὸ θεωρῶ ψηφιστέον καὶ ἀποδεκτέον ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως. Ἐν ταῖς λεπτομερείαις ὑπάρχουσι σημεῖά τινα, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις. Δὲν βλέπω διατὶ νὰ δεσμευθῇ ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία ὡς πρὸς τὸν διορισμὸν τοῦ Β. Ἐπιτρόπου ἀπὸ τὸ προσὸν τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Δύνανται νὰ ὑπάρξωσι πρόσωπα κεκτημένα τὴν προσήκουσαν νομικὴν κατὰ πρῶτον, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκονομικὴν κατὰ δεύτερον ἀπαραίτητον μόρφωσιν, οἱ ὁποῖοι ὅμως νὰ μὴ ἔτυχε νὰ ἐχρημάτισον μέχρι τοῦδε εἰς τὴν δημοσίαν ὑπαλληλίαν, καὶ δή, ἐπὶ ἑξαετίαν. Κατὰ τοῦτο λοιπόν, ὑπερθεματίζων εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὡς προσάγεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιθυμῶ νὰ λύσω τὰς χεῖρας αὐτῆς καὶ τὴν ἀπαλλάξω ἀπὸ τὴν δέσμευσιν τοῦ νὰ ἀνεύρῃ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα νὰ ἔχωσι τὴν ἑξαετῆ αὐτὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, καὶ τὰ ὁποῖα ἴσως δὲν θὰ εἶχον τὰ ἄλλα προσόντα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι παρ’ ἄλλῳ προσώπῳ καταλλήλῳ. Καὶ ὡς πρὸς αὐτὸ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῇ τὸ ἄρθρον 2. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν θητείαν, τοῦτο θέλει ἐξαρτηθῇ ἐκ μιᾶς δοκιμαστικῆς ὁπωσδήποτε περιόδου. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελεν ἐξευρεθῇ πρόσωπον κατέχον τοιαύτην θέσιν ἐν τῷ ἐπιστημονικῷ καὶ τῷ οἰκονομικῷ κόσμῳ οὕτως ὥστε τὸ κῦρος αὐτοῦ νὰ εἶναι τοιοῦτον, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀττικοβοιωτίας, ὥστε νὰ μὴ εἶνε εὔκολον νὰ θιχθῇ ἑκάστοτε ἀπὸ μίαν Ὑπουργικὴν μεταβολήν, τότε δὲν θὰ ὑπῆρχε κανεὶς λόγος νὰ τεθῇ ἡ θητεία. Ἐὰν ὅμως πρόκειται περὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἴσως ἄλλην τινα θέσιν καὶ ζητοῦντα νὰ καταλάβωσι τὴν περίβλεπτον αὐτὴν θέσιν τοῦ Β. Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, ζητοῦσι νὰ ἐξασφαλίσωσιν ἑαυτοὺς διὰ πενταετῆ θητείαν, μὴ ἔχοντα τὸ κῦρος, τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἐμνήσθην, πρέπει νὰ τεθῇ ὅτι δύναται μετὰ πάροδον ὡρισμένου χρόνου ὑπηρεσίας νὰ μονιμοποιηθῇ ὁ οὕτως διοριζόμενος ἐν τῇ θέσει ταύτῃ ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον ἢ ἐπὶ ὡρισμένην θητείαν, διότι καὶ τότε θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιδιωκόμενος σκοπὸς νὰ ἐπιτευχθῇ σκοπίμως καὶ εὐστόχως.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λυκουρέζος ἔχει τὸν λόγον.

§127Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὅτι βεβαίως εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐγκατασταθῇ μία ἐποπτεία καὶ εἷς ἔλεγχος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἀλλὰ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν νομίζω ὅτι δὲν τὴν ὑπηρετεῖ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἥκιστα δικαιολογεῖται ἀπὸ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὸν ἀξιότιμον πληρεξούσιον ἐκ Κοζάνης. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἡ ἀναρμοδιότης του δικαιολογεῖ τὴν ἔλλειψιν, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε εἶναι δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ νομίζω ὅτι δύνομαι νὰ ἐλέγξω ὅτι αἱ δηλώσεις αὗται δὲν δικαιολογοῦν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται εἰς τὴν Συνέλευσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Λέγει ὅτι ζητεῖ τὸν διορισμὸν τοῦ Β. Ἐπιτρόπου ὡς προαγγέλου, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποδείξῃ· ὁ διοριζόμενος, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἠδύνατο νὰ ὀνομασθῇ μηνύτωρ, ἢ ἠδύνατο νὰ ὀνομασθῇ ἐντολεύς, ἠδύνατο νὰ ὀνομασθῇ ὅπως ἄλλως θέλετε, ὄχι ὅμως καὶ Β. Ἐπίτροπος, μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν Β. Ἐπιτρόπου τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Τὸ νομοσχέδιον, φαίνεται καὶ ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ἀποβλέπει εἰς ὡρισμένον πρόσωπον. Νομίζω ὅτι αἱ περιστάσεις, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, δὲν ἐπιτρέπουσι νὰ εἰσάγωνται τοιαῦτα νομοσχέδια. Λέγω δὲ ὅτι ἀποβλέπει εἰς ὡρισμένον πρόσωπον, ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῆς πρώτης διατάξεως, διὰ τῆς ὁποίας γίνεται μέριμνα ὅπως ἐξασφαλισθῇ διὰ θητείας ὁ διορισθησόμενος, καὶ τῆς ἄλλης ἡ ὁποία καθιεροῖ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα δὲν νομίζω ὅτι θεωρεῖτε ὅτι ἔχουσι σπουδαιότητά τινα ὡς προσόντα Β. Ἐπιτρόπου, τεταγμένου εἰς τοιαῦτα καθήκοντα καὶ τεταγμένου εἰς τοιαύτην ἀποστολήν. Ζητεῖτε τὴν θητείαν διὰ τίνα λόγον; Ἡ θητεία εἶναι μία ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ἡ νομοθεσία ἡ Ἑλληνικὴ διὰ τὸν θεσμὸν τῶν νομικῶν συμβούλων, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τὴν κατήργησε, διότι καὶ τοὺς Νομικοὺς συμβούλους ἀνεγνώρισε καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας οἱ νομικοὶ σύμβουλοι θεωροῦνται μόνιμοι. Ἀλλὰ ζητεῖτε τὴν θητείαν διὰ τὸν Β. Ἐπίτροπον. Ποῖον Β. Ἐπίτροπον; Ἐκεῖνον, διὰ τὸν ὁποῖον ζητεῖτε δίπλωμα Νομικῆς Σχολῆς, ἑξαετῆ δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ οἰκονομικὴν μόρφωσιν; Τώρα τὸ δίπλωμα τῆς Νομικῆς Σχολῆς γνωρίζομεν πάντες πῶς ἀποκτᾶται κατὰ τὰς σημερινὰς μάλιστα περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας διάφορα αἴτια καὶ διάφοροι λόγοι προκαλοῦσιν ἀθρόαν τὴν προσέλευσιν τῶν ἐξεταζομένων φοιτητῶν καὶ τὴν ἐκδήλωσιν μεγάλης ἐπιεικείας μέχρις σημείου ἀδικαιολογήτου τῶν κυρίων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου. Τὰ διπλώματα τοῦ Πανεπιστημίου χορηγοῦνται εἰς πολλούς, οἱ ὁποῖοι, μετὰ θάρρους δύναμαι νὰ εἴπω, δὲν ἔχουσιν ἀκόμη ἐννοήσει τί εἶναι νομικὴ ἐπιστήμη. Ἀρκεῖ ὅτι κατώρθωσαν εἰς διάστημα ἑνὸς μηνὸς νὰ ἀναγνώσωσι μερικὰς περιλήψεις, τὰς ὁποίας πολλοὶ ἔμπειροι περὶ τὰ τοιαῦτα καταρτίζουσι, προσέρχονται εἰς ἐξετάσεις καὶ ἐξέρχονται τὴν ἑπομένην διὰ νὰ ἀναγγείλωσιν εἰς τὸ κοινὸν τὸ Ἑλληνικὸν ὅτι ἀπέκτησαν τὸ δίπλωμα τοῦ διδάκτορος. Αὐτὰ εἶναι τὰ διπλώματα τῆς Νομικῆς Σχολῆς σήμερον. Τὶ ἄλλο δὲ ζητεῖτε; Ζητεῖτε ἑξαετῆ δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ δὲν ὁρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ποία εἶναι ἡ δημοσία αὐτὴ ὑπηρεσία. Δύναται δηλ. ἡ δημοσία ὑπηρεσία νὰ εἶναι καὶ γραφέως, διότι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν ὁρίζεται τοὐλάχιστον εἷς βαθμός, προκειμένου περὶ θέσεως Β. Ἐπιτρόπου μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ Β. Ἐπιτρόπου τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, Θέσεως Β. Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, ἐν τῇ ὁποίᾳ, ὡς ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. πληρεξούσιος ἐξ Ἀττικῆς, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ὑπάγῃ ὡς ἐλεγκτής, πρέπει νὰ εἶναι δεινὸς καὶ εἰς τὴν νομικὴν ἐπιστήμην καὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν μόρφωσιν, ἀλλὰ καὶ δεινὸς καθ’ ὅλα. Ποῖος θὰ κρίνῃ τὴν οἰκονομικὴν μόρφωσιν; Ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργός, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ ἔχω πολλὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διά τινα μάλιστα ἐκ τοῦ προσφάτου παρελθέντος θὰ ἴδῃ ὅτι δὲν κατεβλήθη ἡ προσπάθεια ἐκείνη, ἥτις ἔπρεπε, διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ὄντως ἔπρεπε νὰ προΐστανται εἰς τὰς ὑπηρεσίας τὰς εἰδικὰς καὶ τὰς ἐπιστημονικὰς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θέλετε λοιπὸν νὰ διορίσητε ἕν ὡρισμένον πρόσωπον; Εἴπετέ το καθαρὰ ὅτι θέλετε νὰ τὸ διορίσητε, ἀλλὰ νὰ μὴ τὸ περιφρουρήσητε διὰ θητείας ὥστε νὰ μὴ δύναται μία διάδοχος Κυβέρνησις νὰ ἀπαλλάξῃ τὸ Κράτος ἀπὸ αὐτό.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βασιλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§129Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Εὑρίσκω πολὺ φρόνιμον τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ χωρίσῃ τὴν θέσιν τοῦ Γεν. Γραμματέως τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπὸ τὴν θέσιν τοῦ Β. Ἐπιτρόπου τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς, διότι βεβαίως ἡ συγκέντρωσις καὶ τῶν δύο αὐτῶν ἀξιωμάτων εἰς ἕν πρόσωπον, τὸν Γεν. Γραμματέα, ἔχει πολλὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα βεβαίως τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται καὶ θέλει νὰ τὰ προλάβῃ. Μίαν μόνον παρατήρησιν θὰ εἶχον νὰ κάμω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ὀφείλει νὰ δεσμευθῇ μὲ τὸ προσόν, τὸ ὁποῖον θέτει, τὴν ἑξαετῆ τοὐλάχιστον δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Αὐτὸ τὸ προσὸν θὰ ἐπροτίμων νὰ μὴ ἀπαιτῇ ἡ θέσις τοῦ Β. Ἐπιτρόπου, θὰ ἐπροτίμων ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὴν ἐλευθερίαν νὰ διορίσῃ οἱονδήποτε εἰδικόν.

§130Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα. Αὐτὸ θὰ διαγραφῇ. Δέχομαι τὴν παρατήρησίν σας καὶ θὰ τὸ διαγράψω.

§131Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ὡραῖα. Θὰ ἤθελον λοιπὸν ὁ θεσμός, ὅπως διαγράφεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, νὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν φρόνησιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ διορίσῃ τὸν κατάλληλον καὶ αὐτὸς βεβαίως ὁ κατάλληλος θὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναγάγῃ τὸ ἀξίωμα αὐτὸ εἰς τὴν ἐμπρέπουσαν αὐτοῦ θέσιν. Ἐὰν διορίσῃ ἀκατάλληλον, οἱαδήποτε προσόντα καὶ οἱανδήποτε θητείαν καὶ ἂν βάλετε, θὰ ἀποτύχῃ ὁ θεσμὸς τοῦ Β. Ἐπιτρόπου, ὅπως ἀπέτυχε μέχρι σήμερον καὶ ὅπως λίαν ἐμφαντικῶς παρετήρησεν ὁ κ. Λεβίδης.

§132Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συμπληρῶ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. πληρεξουσίου ὡς πρὸς τὴν νομικὴν μόρφωσιν. Νὰ μὴ ἀπαιτῆται κανὲν προσόν.

§133Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ καταλλήλου προσώπου. Ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἔχῃ συγγράμματα καὶ νὰ εἶναι ἀκατάλληλος.

§134Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Πρόεδρε, ἀποδέχομαι τὰς γενομένας παρατηρήσεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαγραφὴν τῶν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατυπουμένων προσόντων, ὡς καὶ τῆς θητείας. Λυποῦμαι σφόδρα, διότι ὁ ἀξιότιμος φίλος μου κ. Λυκουρέζος δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην πρὸς ἡμᾶς, ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ ἐκτελέσω τὰ καθήκοντά μου καὶ νὰ μὴ χάσω ἐγὼ τὴν πρὸς ἐμαυτὸν ἐμπιστοσύνην.

§135Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅλα τὰ προσόντα τὰ διαγράφετε;

§136Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι. Θὰ διαγράψω τὴν ἑξαετῆ τοὐλάχιστον δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν οἰκονομικὴν μάθησιν καὶ μόρφωσιν, διότι τοῦτο εἶναι ἀόριστον. Δὲν νομίζω ὅτι βλάπτει αὐτή ἡ ἀοριστία, ἀλλὰ τέλος πάντων.

§137Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ σᾶς ἐπρότεινα κ. Ὑπουργέ, νὰ διαγράψητε ἐντελῶς πᾶν προσόν. Τοῦτο νομίζω ὅτι ἁρμόζει πρὸς τὸ ὕψος τῆς θέσεως, διότι ἡ θέσις τοιούτου κύρους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιφρουρῆτε διὰ προσόντων τυπικῶν. Γινώσκομεν δὲ ὅλοι ὅτι τὰ προσόντα τὰ τυπικὰ, προκειμένου περὶ τῶν ἀνωτάτων θέσεων δὲν εἶναι κατοχύρωσις τῆς θέσεως, ὅτι πρὸ παντός, ἄν ὁ θεσμὸς τοῦ Β. Ἐπιτρόπου προώρισται νὰ λειτουργήσῃ ἀξίως τῆς ἀποστολῆς του, πρέπει νὰ διορίζωνται εἰς τὴν θέσιν ταύτην προσωπικότητες, προσωπικότητες ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἴθισται νὰ καταλαμβάνωσι καὶ τὰ καθίσματα αὐτά, διότι θὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος τοῦ Κράτους παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, πρώτιστον δὲ προσὸν τοῦ Β. Ἐπιτρόπου θὰ εἶνε κῦρος κοινωνικὸν πρωτίστως καὶ ἐπιβολή. Τοῦτο θὰ εἶναι ἀνώτερον ἀπὸ τὸ δίπλωμα τῆς Νομικῆς.

§138Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα.

§139Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅτι τοιοῦτον πρόσωπον ἴσως 100% θὰ εἶναι διδάκτωρ τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι βέβαιον, ἀλλὰ μὴ μειοῦτε τὴν θέσιν ἀπαιτοῦντες τὸ αὐτὸ προσὸν δι’ ἕνα Γραμματέα τῶν Πρωτοδικῶν καὶ διὰ τὸν Β. Ἐπίτροπον παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ.

§140Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει δίπλωμα Στρατιωτικῆς Σχολῆς.

§141Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως. Ἡ θέσις τοῦ Β. Ἐπιτρόπου εἶναι κατ’ ἐξοχὴν θέσις ἐμπιστοσύνης τοῦ Κράτους καὶ πολιτικῆς ἐμπιστοσύνης τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων.

§142Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι μηχανικός.

§143Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πολὺ σωστά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι διπλωμάτης, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι μαθηματικὸς. Λοιπὸν αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ τεχνικὴ εἰδικότης εἶναι ἐντελῶς περιττή, ὅταν ὑπάρχωσι τὰ κατ’ οὐσίαν προσόντα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξετάσῃ μία Κυβέρνησις, προβάλλουσα ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην της διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προσώπου.

§144Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πολὺ καλά. Νὰ ἀπαλειφθῇ ὁλόκληρος ἡ βʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 2.

§145ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Προκειμένου περὶ Β. Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι ἀνάγκη οὗτος νὰ ἔχῃ καὶ νομικὴν μόρφωσιν πρὸς τοῖς ἄλλοις πλεονεκτήμασι καὶ δίπλωμα τῆς Ἑσπερίας, νὰ ἔχῃ δὲ καὶ συγγράψει οἰκονομολογικὰς ἢ ἄλλας μελέτας, ἀναλόγως πρὸς τὸ ἀξίωμα ὅπερ θὰ καταλάβῃ;

§146Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μία προσωπικότης τοιαύτη, κύριε συνάδελφε, κατὰ 100% θὰ ἔχῃ δίπλωμα τῆς Νομικῆς, διότι σπανίως σήμερον ἀνέρχεταί τις εἰς τὰ ὕπατα ἀξιώματα χωρὶς νὰ ἔχῃ δίπλωμα Νομικῆς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἀντάξιον τοῦ κύρους τῆς θέσεως νὰ ἀπαιτηθῇ μόνον τοιοῦτο προσόν. Ἡ ἔλλειψις παντὸς προσόντος σημαίνει ἀνάληψιν τῆς εὐθύνης τῆς ἐκλογῆς ὑπὸ τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ.

§147Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἦτο ἡ θεωρία τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη, ὅστις ἔλεγεν ὅτι τὴν εὐθύνην τοῦ διορισμοῦ προσώπων εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§148Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις. Ἀλλὰ προσθέτω καὶ κάτι τι ἄλλον ὅτι ἡ θέσις αὕτη, ἄν πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ ἡ ὑπηρεσία, καθ’ ὃν τρόπον ἡ Κυβέρνησις ὑποδεικνύει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ δι’ ἑνὸς καὶ μόνον προσώπου. Πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἄν πρόκειται νὰ διεξάγηται ἀδιάλειπτος καὶ συνεχὴς ἔλεγχος παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦτο τοῦ Β. Ἐπιτρόπου νὰ εἶναι ἀξίωμα πραγματικῶς ἐλεγκτικὸν καὶ ἐποπτικὸν τῆς ὅλης λειτουργίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐντολὴ αὕτη, τὴν ὁποίαν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Β. Ἐπιτρόπου θὰ δώσῃ τὸ Κράτος, νὰ εἶναι ἀντικείμενον χειρισμοῦ ἑνὸς καὶ μόνον προσώπου. Πρέπει ὑπὸ τὸ πρόσωπον αὐτὸ νὰ ταχθῶσιν ἄλλα πρόσωπα, ἵνα ἀσκήσωσι καὶ τὸ λογιστικὸν καὶ τὸ νομικὸν μέρος τῆς ἐντολῆς. Διὰ τὰ πρόσωπα δὲ ταῦτα τὰ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς ἐξεχούσης προσωπικότητος τοῦ Β. Ἐπιτρόπου διορισθησόμενα, πρέπει νὰ ζητηθῶσιν αἱ τεχνικαὶ πλέον ἱκανότητες, παρ’ ἄλλῳ μὲν λογιστικαί, παρ’ ἄλλῳ δὲ νομικαί. Λυποῦμαι μόνον διὰ τοῦτο, ὅτι τὰ πράγματα ἔρχονται καθ’ ἣν στιγμὴν δίδεται ἡ ἐντολὴ εἰς ἕνα Β. Ἐπίτροπον νὰ μελετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐντολῆς, ἡ ὁποία τῷ δίδεται. Ἠδυνάμην νὰ ἐρωτήσω, οἱ κύριοι Γεν. Γραμματεῖς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οἱ ὁποῖοι καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα, ὄχι τώρα, ἀλλὰ καὶ πρότερον κατ’ ἀλληλοδιαδοχὴν ἐξήσκησαν τὰ καθήκοντα Β. Ἐπιτρόπου, αὐτοὶ οἱ κύριοι χειριζόμενοι τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ Κράτους παρὰ τῇ Ἐθν. Τραπέζῃ δὲν ἐμελέτησαν μέχρι τοῦδε τὸ σύστημα τοῦ ἐλέγχου, τῆς ἐποπτείας τῆς Τραπέζης, ὥστε σήμερον νὰ ἔχωμεν παρ’ αὐτῶν πλέον προπαρασκευασμένην τὴν ὕλην, ὅπως διοργανώσωμεν τὴν ἐντολὴν τοῦ ἐλέγχου; Τοῦτο κατ’ ἐξοχὴν ὤφειλον νὰ κάμουν οἱ κύριοι Γεν. Γραμματεῖς διότι ἀκριβῶς δὲν ἦσαν μόνον Ἐπίτροποι παρὰ τῇ Ἐθν. Τραπέζῃ, ἀλλ’ ἦσαν καὶ Γεν. Γραμματεῖς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπερ ἐκ τοῦ ὀργανισμοῦ του ἔχει τὴν ἁρμοδιότητα νὰ ἐλέγχῃ τὰς Τραπέζας, καὶ ὤφειλον νὰ συγκομίσωσιν ὅλην τὴν ὕλην, ἡ ὁποία κατόπιν θὰ μετεβάλλετο εἰς νομοθεσίαν ὀργανικήν. Οἱ κύριοι Γεν. Γραμματεῖς ὅμως ἠσχολοῦντο εἰς τὸ νὰ μεταβαίνωσι μόνον εἰς τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις, νὰ ἐγείρωσι, νὰ δημιουργῶσι διενέξεις μεταξὺ τῶν μετόχων καὶ νὰ εἰσπράττωσι καὶ τὸ ἀντίτιμον τῆς ὑπογραφῆς τῶν τραπεζογραμματίων. Εὔχομαι ἵνα ὁ νέος Β. Ἐπίτροπος ἐκλεγῇ ἀντάξιος τῶν προσδοκιῶν τῆς Συνελεύσεως καὶ τῶν προσδοκιῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὴ συντελέσῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ νέου Β. Ἐπιτρόπου εἰς νέαν ἔκπτωσιν τοῦ ἀξιώματος τούτου.

§149Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ λοιπόν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ βʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 2, ὡς καὶ ἡ πρώτη περίοδος τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1, ὡς περιττεύουσα τελείως. «Τὰ τῆς θητείας κανονίζονται συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Νομ. Συμβούλων τοῦ Δημοσίου».

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκει). Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς ἐτροποποιήθη;

§151Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ ἡ «θητεία»

§152Ι. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι «θητεία».

§153Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρὸς ἀποφυγὴν συγχύσεως νὰ ψηφισθῇ, ὡς ἔχει καὶ εἰς προσεχῆ συζήτησιν θὰ ἔλθῃ μὲ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις τὸ ἄρθρον 1ον;

§155ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ Νομοσχεδίου).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις δέκα πληρεξουσίων ζητούντων, ὅπως προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 63 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει πρότασις νόμου «περὶ μεταφορᾶς εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν τῆς ἐφεδρείας τῶν ἐχόντων πατέρας ἢ ἀδελφοὺς θανόντας ἐν πολέμῳ».

§157Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀναβάλλεται.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἀκυρώσεως τῆς ποινικῆς διώξεως καὶ παραπομπῆς εἰς εἰδικὸν δικαστήριον τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως Στεφ. Σκουλούδη καὶ Σπ. Λάμπρου».

§159Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἔχω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. (Ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν).

§160Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Μομφεράτου ἀφορᾷ τὸ κῦρος καὶ τὴν ἰσχὺν τῆς Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ καὶ αὐτή, ὅπως συζητηθῇ μετὰ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑποβάλῃ περὶ ἐπαναστατικῆς νομοθεσίας. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Συνέλευσις, ὅτι δύναται καὶ αὐτὴν νὰ συζητήσῃ καὶ τὴν πρότασίν μου περὶ Ἐπαναστατικῆς νομοθεσίας δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, ὅπως ἀμέσως συζητήσωμεν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ματαία ἡ συζήτησις, διότι, ὅταν συζητηθῇ ἡ πρότασις περὶ Ἐπαναστατικῆς νομοθεσίας ἡ ἄλλη πρότασις παρέλκει, διότι ἀφορᾷ πράξεις εἰδικῶς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἡ Συνέλευσις θέλει νὰ συζητήσωμεν ἄς μοὶ δοθῇ ὁ λόγος.

§161Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Δὲν βλέπω τὶ σχέσιν ἔχει ἡ μία πρότασις μὲ τὴν ἄλλην.

§162Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς......

§163Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη τροπολογία.

§164Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός).... ἀλλὰ μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ παρακαλέσω τὸ ἑξῆς. Ὁ κ. Σωτηριάδης ὁμιλεῖ περὶ τροπολογίας, δηλαδὴ μιᾶς προτάσεως ἀλλέως διατετυπωμένης τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ψηφίσματος, ὑποθέτω, δὲν ἤκουσα τὸν συνάδελφον ἐξ Ἀττικῆς λέγοντα ὅτι ἔχει ἄλλην τροπολογίαν.

§165Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Μάλιστα.

§166Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ν’ ἀναβληθῇ ἀπόψε καὶ νὰ τυπωθῶσιν ὅλαι ὁμοῦ εἰς τὸ αὐτὸ κείμενον, εἰς τὸ αὐτὸ φύλλον διὰ νὰ ἴδωμεν ὅλα τὰ σχέδια.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§168Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς ἤθελον συστήσῃ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναβολήν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. ἐκ Κυκλάδων πληρεξούσιος ἔχει σχέσιν. Ἀκριβῶς εἶναι ἀνάγκη εἰς τὰς πράξεις ἡμῶν τὰς σχετιζομένας μὲ τὰς πράξεις τῆς Βουλῆς τῆς 31ης Μαΐου νὰ εἴμεθα ὁμοιόμορφοι. Εἴτε τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς ἐκείνης θὰ κηρυχθῇ ἄκυρον ἐν τῷ συνόλῳ καὶ θὰ ἀκυρώσωμεν καὶ αὐτὰς τὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀκυρωθῶσιν, ὡς πράξεις δημοσίου δικαίου καὶ εἶναι πάμπολλαι τοιαῦται, εἴτε θὰ θεωρήσωμεν τὴν Βουλὴν ἐκείνην διαγραπτέαν ὡς πολιτικὸν σῶμα ἐκ τῆς ἐπισήμου ἱστορίας, ἀλλὰ τὰς πράξεις αὐτῆς, ὡς ἔργῳ ἐπιβληθείσας εἰς τὴν Χώραν νὰ ἐπικυρώσωμεν. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῇ θὰ προχωρήσωμεν, καὶ διὰ τοῦτο ἤθελον συστήσῃ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίρρησιν περὶ τούτου νὰ καταρτισθῇ ὀλιγομελὴς ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ περισσότερα τῶν πέντε μελῶν, καὶ ἡ ὁποία θὰ ἐπιληφθῇ ἐν τάχει τοῦ ἔργου αὐτοῦ, ἐντὸς δύο ἡμερῶν, διὰ νὰ φέρῃ ἕνα πόρισμα.

§169Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τί πόρισμα;

§170Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πόρισμα περὶ τῆς νομικῆς κατευθύνσεως.

§171Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη.

§172Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ διὰ νὰ μορφώσωμεν γνώμην ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ περὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ τύπου τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ δεκτόν. Τώρα θέλετε νὰ συζητήσωμεν τὸ ψήφισμα αὐτό; Κεχωρισμένως δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ἐν τῇ συζητήσει τοῦ ψηφίσματος τούτου μοιραίως θὰ ἔλθῃ ἡ ἐξέτασις καὶ τῆς κατευθύνσεως τὴν ὁποίαν θὰ τηρήσωμεν ἐπὶ τοῦ γενικοῦ ζητήματος καὶ ἐκ τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἡ Συνέλευσις θὰ προκριθῇ καὶ τὸ ζήτημα τῆς νομοθεσίας. Διότι τὸ ζήτημα τῆς διώξεως τῆς ποινικῆς νομίζω ὅτι εἶναι ἀστικὸν καὶ χρειάζεται μόνον νὰ ἐκδώσῃ μίαν ἀπόφασιν της ἡ Συνέλευσις διὰ ν’ ἀποδειχθῇ εἰς τὸν κόσμον τὸν ἔχοντα συνείδησιν ὅτι ὑπάρχει ἡ πεποίθησις ὅτι ὑπάρχει μία συκοφαντία εἰς βάρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος. Τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ καὶ δὲν πιστεύω οὐδεὶς τῶν ἀξιοτίμων πληρεξουσίων νὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην.

§173Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δὲν ἐνδιαφέρομαι ποσῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς νομοθεσίας. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιληφθῶμεν τῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐκείνης κακῶς καὶ νὰ κρίνωμεν ποίους ἐκ τῶν νόμων τούτων θὰ διατηρήσωμεν, ποίους ἐκ τῶν νόμων τούτων θὰ ἄρωμεν, ποίας ἐκ τῶν συνεπειῶν, αἱ ὁποῖαι προβάλλουν ἐκ τῆς ἰσχύος τούτων θὰ σεβασθῶμεν καὶ ποίας δὲν θὰ σεβασθῶμεν. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὑπὸ οὐδεμιᾶς ἐπιτροπῆς, καὶ οὐδεμιᾶς ὑπηρεσίας ὅσον δήποτε χρόνον καὶ ἂν δώσωμεν. Διότι θὰ λάβουν τοὺς νόμους τῆς Βουλῆς ἐκείνης, οἱ ὁποῖοι εἶναι 2000, θὰ λάβουν ἕκαστος ἐξ αὐτῶν καὶ θὰ......

§174Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δέν πρόκειται νὰ ἐξετάσῃ ἡ ἐπιτροπὴ τοὺς νόμους.

§175Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κρίνουσα ποίους ἐξ αὐτῶν θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ κυρώσωμεν, θὰ κρίνῃ ποίους ἐξ αὐτῶν δυνάμεθα ἄνευ περαιτέρω συνεπειῶν νὰ ἀκυρώσωμεν κ.λ.π. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι μία ἐργασία, ἡ ὁποία οὔτε διὰ 50 νόμους δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ. Φαντασθῆτε πόσον δυσχερὴς εἶναι ἡ ὑπόθεσις, οὔτε ὁ Ἰουστινιανὸς, ὁ ὁποῖος εἶχε ὅλους τοὺς Ρωμαίους νομικοὺς, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ κάμῃ αὐτό. Λοιπὸν τοῦτο ἀποκλείεται. Τούτων ἀποκλειομένων ἡ ἐπιτροπὴ τί ἔχει νὰ συζητήσῃ; Ἕνα ζήτημα νομικὸν. Τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία θὰ κανονίσῃ τὸ πρᾶγμα. Δύναται λοιπὸν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ ψήφισμα καὶ νὰ συζητήσωμεν ἄν εἶναι καλῶς διατετυπωμένον ἢ πρέπει κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ διατυπωθῇ. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε.

§176Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποβάλῃ ἕτερον ψήφισμα;

§177Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, ἕτερον ψήφισμα ἢ ἕνα οἱονδήποτε ψήφισμα συναδέλφου.

§178Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε ἀποσύρω τὴν πρότασιν.

§179Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ μὲ τὸ ψήφισμα τοῦ κ. Βοκοτοπούλου.

§180Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι διότι εἶναι τελείως ἀκυρωτικόν.

§181Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλετε τροπολογίας.

§182Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν ἔχει σχέσιν, διότι πρόκειται περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς Βουλῆς τῆς 31ης Μαΐου. Διότι μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἡ Συνέλευσις ἡ ἰδική μας ἀσχολεῖται διὰ πλεῖστα νομοθετήματα καὶ τροποποιήσεις νομοθετημάτων ἀναγομένων εἰς τὴν Βουλὴν ἐκείνην, ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν ἕπεται ὅτι ἀναγνωρίζει τὰ ἔργα αὐτῆς. Μὴ λησμονῆτε δὲ ὅτι ἕνα χρονικὸν ὅριον τῆς Βουλῆς ἐκείνης ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Συνελεύσεως. Λοιπὸν θέλω νὰ εἴπω ὅτι καθ’ ὃν τρόπον συζητοῦμεν ἄλλα νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ὡς βάσιν νομοθετήματα ψηφισθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐκείνης, δὲν πρόκειται ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν περὶ τῆς διώξεως αὐτῆς, δοθέντος ὅτι ἔχομεν ἕνα Βασιλικὸν Διάταγμα ἐκδοθὲν ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀναιρεῖ ὅλας τὰς διώξεις.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος συζήτησις. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως τῆς ἀποφάσεως τῶν ἀποστρατευθέντων αὐτεπαγγέλτως ἀξιωματικῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ΓΧΝΓʹ (3653)». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 15 Δεκεμβρίου 1920 περὶ ἀποκαταστάσεως ἀξιωματικῶν εἰς τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητός των». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας ἐφ’ ἅπαξ ποσοῦ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἐν τῷ Ταμείῳ Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπάρχοντος ὑπολοίπου δυνάμει τοῦ νόμου ΓΧΞΖʹ, πρὸς ἀναδιοργάνωσιν τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως δαπανῶν στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1917». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 Νομ. Διατάγματος περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῶν ποινῶν τῆς λιποταξίας καὶ ἀνυποταξίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 Ν. Β. Διατάγματος περὶ ἀνασυντάξεως τοῦ σώματος τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομ. Διατάγματος τῆς 22 Δεκεμβρίου 1920 περὶ παραγωγῆς καὶ ἐμπορίας τοῦ ὀπίου, τῆς μορφίνης, κοκαΐνης καὶ τῶν ἁλάτων αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως προσωρινῆς Γεν. Διευθύνσεως ἐποίκων ὁμογενῶν Μακεδονίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ ἐκτάκτου ἡμερησίας ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ ναύτας τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ τοὺς μεταβαίνοντας δι’ οἱονδήποτε λόγον εἰς τὰς Ν. Χώρας κ.λ.π.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τροφείων τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ὑποτρόφων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως χημικῆς ὑπηρεσίας στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνακαθάρσεως τῶν καταλόγων ἐκλογικῶν βιβλιαρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 11 καὶ 26 τοῦ νόμου 2461 τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν αἱρετῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἐν ἄρθρῳ 7 τοῦ νόμου 1222 προθεσμίας πρὸς ἀπόκτησιν ἀδείας ἀσκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων πρὸς ἵδρυσιν μονίμων συμμαχικῶν Νεκροταφείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 1954». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας τῶν Μουσουλμάνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ παροχῆς συνδρομῆς ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ὑπὲρ τοῦ πανελληνίου συνδέσμου κατὰ τῆς φυματιώσεως καὶ τοῦ Θεραπευτηρίου «Παραθαλάσσιον Ἀσκληπεῖον Παίδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διακανονισμοῦ στρατιωτικοῦ βαθμοῦ εἰς τὸν διευθυντὴν τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων παρά τινι τῶν Στρατιῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ 2126 νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸν νόμον Δ Π «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩΝΕʹ «περὶ συνδρομῶν καὶ ἑτέρων δαπανῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Νοεμβρίου 1899 Β. Διατάγματος «περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου ΒΧΝΒʹ περὶ Ναυτικῶν πειθαρχικῶν ποινῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 535 περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσλήψεως πολιτικῶν ὀδοντοϊάτρων εἰς τὸ Β. Ναυτικόν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Β. Ναιτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ τῆς τροφῆς τῶν καταδίκων, ὑποδίκων καὶ τῶν διὰ φυλακίσεως τιμωρουμένων ἀνδρῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν Β. Διαταγμάτων τῆς 25 Νοεμβρίου 1920 περὶ προσωπικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸν ὀργανισμῶν Σχολῆς τῶν Ναυτικῶν Δοκίμων, καὶ τῆς 11 Δεκεμβρίου 1920 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Νοεμβρίου 1920 Β. Διατάγματος περὶ προσωρινῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸν ὀργανισμῶν σχολῆς τῶν Ναυτικῶν Δοκίμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῶν συμμάχων καὶ τῶν συνησπισμένων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς Οὐγγαρίας ἀφ’ ἑτέρου συνθήκης εἰρήνης τῆς 22 Μαΐου / 4 Ἰουνίου 1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταβολῆς προμηθείας διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δανείου τῶν σιδηροδρόμων Θεσσαλονίκης–Κωνσταντινουπόλεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1920 Ν. Διατάγματος περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2024 περὶ ὁρισμοῦ διατάξεων περὶ προβιβασμοῦ καὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ καὶ καταργήσεως τοῦ 880 νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων μονίμων δημοσίων ὑπαλλήλων Νομοθετικοῦ Διατάγματος». Ὁ κ. Ἀναστασόπουλος ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§184Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκόμη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν εἶναι, ἐκ τῶν μᾶλλον ἐπειγόντων νομοσχεδίων. Ὡς τοιοῦτον ἐκρίθη ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως καὶ παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπὴν ὄχι διὰ νὰ διαιωνισθῇ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ὅμως, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐθεώρησε τοῦτο ὡς τὸν συνταγματικὸν χάρτην, διότι πρὸ τῶν διακοπῶν παρεπέμφθη εἰς Ἐπιτροπήν, ἥτις ὅμως δὲν ἐπεράτωσε τὸ ἔργον της, ἐν ῷ ἐπρόκειτο περὶ τροπολογιῶν, αἵτινες ἔδει νὰ ρυθμισθῶσιν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως παρακληθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ὅπως ὅσον τάχιον περατώσῃ τὸ ἔργον της, διότι ἕξ μῆνες παρῆλθον ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου καὶ πλῆθος ὑπαλλήλων δικαιουμένων νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι παρονόμως ἀπελύθησαν περὶ ὧν δὲν εἶχε ληφθῇ ἐν πλήρει λεπτομερείᾳ πρόνοια διὰ τοῦ νομοθ. διατάγματος, μένουσιν ἐκτὸς ὑπηρεσίας. Δὲν ἀσκῶ βεβαίως ἔλεγχον, ἀλλ’ οὔτε δικαιοῦμαι πρὸς τοῦτο, παράκλησιν ὑποβάλλω πρὸς τοῦτο ἐκπροσωπῶν τὴν γνώμην καὶ ἄλλων συναδέλφων ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ τὰς παρακλήσεις τῶν ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας εὑρισκομένων ὑπαλλήλων, περὶ ὧν προνοεῖ τὸ νομοθέτημα τοῦτο.

§185Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Κύριε Πρόεδρε. Βεβαίως ὑπάρχει ἀνάγκη ταχύτητος περὶ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ καὶ ἐγὼ μέλος. Τὴν ἀνάγκην τῆς ταχύτητος ταύτης ἀνεγνώρισε πρὸ παντὸς ἄλλου ἡ Ἐπιτροπή. Ἀλλ’ ἄν δὲν εἶναι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νέος συνταγματικὸς χάρτης, ὡς ἐχαρακτήρισεν ὁ πολύπειρος συνάδελφός μας, εἶναι ὅμως νομοθέτημα τὸ ὁποῖον μία εὐσυνείδητος ἐργασία μιᾶς ἐπιτροπῆς δὲν δύναται νὰ τὸ παρέλθῃ ἐν ὀλίγαις στιγμαῖς. Διότι ὅταν ἐγένετο τὸ Ν. Διάταγμα καλῶς ἐγένετο, διότι ἐπρόκειτο νὰ θεραπευθῶσιν αἱ ἀνάγκαι τῆς τότε στιγμῆς, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς διαφόρους ὑπαλλήλους παθόντας κατὰ τὸ διάμεσον ἐκεῖνο διάστημα, νομίζω, ὅτι ἄν παρέλθουν ὀλίγαι ἡμέραι ἀκόμη οὕτως ὥστε νὰ μὴ λησμονηθῇ κανείς, νὰ μὴ εὑρεθῇ καμμία ἀδικία εἰς τοὺς διαφόρους ὑπαλλήλους δὲν θὰ ἦτο μεγάλη ζημία ὅταν πρόκειται τὸ ἔργον καὶ τὸ ποιὸν τοῦ νομοσχεδίου, εἰ δυνατόν, νὰ βελτιωθῇ. Ἐπειδὴ δὲ ἡ κατάστασις παρουσιάζει διάφορα σημεῖα, διότι πρόκειται περὶ διαφόρων Ὑπουργείων καὶ ἐπειδὴ ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἀνυπομονεῖ, ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει ὅπως συμπεριληφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὁ κ. Ἀναστασόπουλος, ὅπως ἔλθῃ καὶ συνεργασθῇ μεθ’ ἡμῶν ἵνα φθάσωμεν εἰς τὸ πέρας.

§186Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠρνήθην νὰ μετάσχω διότι ἔχω γνώμην ἐκπεφρασμένην ὅτι τὸ ἔργον τῶν ἐπιτροπῶν ματαιοῖ τὸ ἔργον τῶν Βουλῶν.

§187Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε, νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ εἰργάσθη κατὰ τρόπον ὅστις, ὅταν ἐκτεθῇ θὰ προκαλέσῃ καὶ τὴν ἰδικήν σας ἐπιδοκιμασίαν. Ἀλλ’ εἶναι τοσαῦται αἱ περιπτώσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ὥστε ἡ Ἐπιτροπὴ εἶχεν ἀνάγκην ὄχι μόνον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλους τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι σχετίζονται μὲ τοὺς διαφόρους κλάδους τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα, ἀλλὰ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ ἀπὸ τὰ ἁρμόδια πρόσωπα καὶ ἠναγκάσθη ἐπὶ δύο συνεδριάσεις νὰ καλέσῃ ἀνωτάτους ὑπαλλήλους ὅλων τῶν Ὑπουργείων. Ἐστὲ ὑπερβέβαιος ὅτι ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς κατέβαλον πᾶσαν προσπάθειαν συμμεριζόμενα τὴν γενικὴν εὔλογον ἀξίωσιν τῆς Συνελεύσεως, ὅτι πρέπει ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιον νὰ παρασχεθῇ ἡ προσήκουσα ἱκανοποίησις εἰς τοὺς ἀδικηθέντας ὑπαλλήλους, ὥστε μὴ ἀδημονῆτε.

§188Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δικαιολογεῖτε τὴν ἀδημονίαν μου;

§189Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Δὲν σᾶς δικαιολογῶ διότι δὲν ἔρχεσθε νὰ συνεργασθῆτε μαζί μας.

§190Ι. ΚΟΥΣΟΥΛΑΣ. Εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν τοῦ κ. συναδέλφου, διότι πρόκειται περὶ παθόντων, οἱ ὁποῖοι ἀδημονοῦσι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι βεβαιότατον ὅτι ὅλοι οἱ κ. κ. Ὑπουργοί, δυνάμει Διατάγματος τῆς 3 Δεκεμβρίου, ἐπανέφερον τοὺς ἀπολυθέντας μονίμους ὑπαλλήλους. Πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ τακτοποιηθῶσι μερικὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα τὸ Διάταγμα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προΐδῃ καὶ προλάβῃ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔρχεται νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ δίκαια εἰς ἀκέραιον ὅλων τῶν παρανόμως ἀπολυθέντων. Ὅλοι πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, ἔχουν ἐπανέλθει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Περὶ αὐτοῦ λοιπὸν πρόκειται καὶ παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν, διότι ἐντὸς 5–6 ἡμερῶν θὰ εἶνε ἕτοιμον τὸ νομοσχέδιον καὶ τότε θὰ ἴδῃ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι θὰ ἐπιδοκιμάσῃ τὴν στάσιν ταύτην.

§191Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐπιδοκιμάζω ἀπὸ τοῦδε τὴν ταχεῖαν ἐνέργειάν σας.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ νόμου 2495 τῆς 10ης Σεπτεμβρίου 1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον κηρυσσόμενον κατεπεῖγον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1920 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ὁρισμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν ὑποναυάρχων».

§193Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ καλλίτερον «δύο θέσεις ἀρχηγῶν στόλου», διότι ὁ καθορισμὸς θεωρητικῆς μοίρας καὶ ἐλαφροῦ στόλου εἶναι ζήτημα ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας.

§194Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Νὰ τροποποιηθῇ διὰ τοῦ νόμου τὸ ὑφιστάμενον Β. Διάταγμα.

§195Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα.

§196Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίρρησις;

§198ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον κηρυσσόμενον κατεπεῖγον).

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σχεδιαστῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον κηρυσσόμενον κατεπεῖγον). Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ.μ.)