1921.02.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18η

Τρίτη 9ης Φεβρουαρίου 1921

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΥ

(Ὥρᾳ 5 μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἑξῆς. Ἔφεδροι ἀξιωματικοί, ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν πίνακα Βʹ τῆς μονιμοποιήσεως ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων, παρακαλοῦσιν ὅπως κληθῶσιν πρὸς μονιμοποίησιν καὶ ἀποδοθῇ αὐτοῖς τὸ δίκαιον. Πολιτικοὶ συνταξιοῦχοι, ζητοῦσιν αὔξησιν τῆς συντάξεώς των. Τὰ μέλη τοῦ Λαϊκοῦ Συλλόγου Σερρῶν ἡ «Ἄμυνα» ζητοῦσι 1) ὅπως τὰ ταχύτερον ἀποστείλῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς διανομὴν εἰς τοὺς μὴ λαβόντας Κρατικὸν δάνειον τὸ ὑπόλοιπον τῶν 2 ἑκατ. δραχ. (ἐξ 1.400.000 δραχμ.), ὅπερ ἡ τέως Κυβέρνησις ὑπεσχέθη νὰ χορηγήσῃ, 2) ὅπως οἱ λαβόντες πλέον τῶν 5 χιλιάδων δραχμῶν, παρανόμως ἐκ τοῦ Κρατικοῦ δανείου, ἐπιστρέψωσι τὰ ἐπὶ πλέον, 3) ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ἀνοικοδόμησις, καέντος τμήματος τῆς πόλεως, 4) ὅπως καταργηθῇ ὁ φόρος δεκάτης, ὅπως κατασκευασθῶσιν ἔργα συγκοινωνίας καὶ ἀντιπλημμυρικά, ὅπως παύσῃ τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράττῃ ὑπερβολικὰ ἐνοίκια ἀπὸ τὰ μεσεγγυημένα ἀστικὰ ἀδέσποτα κτήματα, ὅπως ὑποτιμηθῇ ὁ μέλας ἄρτος καὶ καταργηθῇ ἤ τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ καθαρᾶς προσόδου. Ὁ κ. Θεμιστοκλῆς Μπαμίχας, πληρεξούσιος Ἀργυροκάστρου καὶ Πρόεδρος Ἠπειρωτικοῦ Συλλόγου, ἀναφέρει ὅτι αἱ Ἀλβανικαὶ Ἀρχαὶ Ἀργυροκάστρου ἀσκοῦσι τρομοκρατικὰ μέσα, ὅπως ἐπιτύχωσιν ἐνέργειαν ἐκλογῶν. Κατάδικοι ἐπανορθωτικῶν φυλακῶν Πύργου, παρακαλοῦσι τὴν Συνέλευσιν, ὅπως μεριμνήσῃ νὰ μετριασθῇ ἡ ποινή των. Ὁ Ταξιάρχης Ἀρχανιώτης, κάτοικος Σπερχειάδος, παρακαλεῖ ὅπως τὸ εὐεργέτημα τοῦ στρατολογικοῦ νόμου 425 περὶ μεταφορᾶς εἰς τὴν βʹ σειρὰν ἐφεδρείας τῶν ἀδελφῶν τῶν φονευθέντων ἤ ἀποθανόντων ἐν πολέμῳ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς τῶν τυφεκισθέντων, εἴτε διὰ ψηφίσεως νέου νόμου εἴτε διὰ προσθήκης ἄρθρου εἰς τὸν ὑπάρχοντα. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Νεοχωρίου Νεβροπόλεως παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν ὅπως ψηφισθῇ νόμος, δι’ οὗ τὰ δάση νὰ γίνωσι κοινοτικά. Ὁ Μιχαὴλ Δούκας δημοσιογράφος Βαθέος Σάμου ζητεῖ, ὅπως ἀποζημιωθῇ διὰ τὴν ἐπίταξιν καὶ μεταβολὴν εἰς Στρ. Νοσοκομεῖον ὑπὸ τοῦ τότε Γεν. Διοικητοῦ Κωνστ. Μελᾶ τῆς οἰκίας του. Ὁ Σύνδεσμος ὑπαλλήλων κρεοπωλῶν Πειραιῶς παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν, ὅπως ἐνεργήσῃ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διαταγή, δι’ ἧς ἀπαγορεύεται ἡ σφαγὴ καὶ ἐκδορὰ ζώων ἐντὸς τῆς ἀγορᾶς Πειραιῶς. Ἡ Ὀρθόδοξος Ἑλλην. Κοινότης «Ἅγιος Γεώργιος» Τορόντου Καναδᾶ παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ὁμογενῶν, ὧν τὰ καταστήματα κατέστρεψαν καὶ ἐλεηλάτησαν τῇ 2ᾳ Αὐγούστου 1918 στρατιῶται ἐπιστρέφοντες ἐκ τοῦ Μετώπου. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις τραυματιῶν πολέμου, παρακαλεῖ τὴν Συνέλευσιν, ὅπως μεριμνήσῃ, ν’ ἀποδοθῇ ἀνάλογος καὶ δικαία μηνιαία σύνταξις εἰς τοὺς τραυματίας τῶν ἐνδόξων πολέμων. Ὁ πληρεξούσιος Κοζάνης κ. Γ. Βαρβούτης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἰσχύοντος νόμου Κανονισμοῦ τῆς Συνελεύσεως». Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ δημοτικῶν στρατολόγων».

§2Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰ ἔγγραφα τὰ ζητηθέντα παρὰ τοῦ κ. Καλαντζάκου, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐνοικίασιν τοῦ ὕδατος εἰς τὸν Πόρον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ πληρεξούσιος Δράμας κ. Γ. Ζερβὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§4Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω διὰ δύο καὶ μόνον λεπτὰ ἐπὶ ζητήματος καθαρῶς προσωπικοῦ. Πρό τινων ἡμερῶν ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ κ. εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν Αἰγαίου αἴτησις πρὸς τὴν Συνέλευσιν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἄδεια πρὸς ποινικήν μου δίωξιν. Τὰς ἡμέρας ἐκείνας ἔτυχε νὰ ἀπουσιάζω ἐκ τῶν Ἀθηνῶν, ἔλαβον δὲ γνῶσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου τῆς αἰτήσεως ταύτης τοῦ εἰσαγγελέως, ἔσπευσα δὲ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τηλεγραφικῶς, ὅπως ἡ Συνέλευσις χορηγήσῃ ἀμέσως τὴν ζητουμένην ἄδειαν. Ἐπληροφορήθην ὅτι ἀπεστάλη ἡ αἴτησις τοῦ κ. εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην ὅπως ὑποβάλῃ πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὸ πόρισμά της. Παρακαλῶ προκαταβολικῶς τὴν Συνέλευσιν ὅπως χορηγήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὴν ἄδειαν τῆς ποινικῆς μου διώξεως.

§5Μ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Εἶμαι εἰσηγητὴς τῆς προτάσεως καὶ ἂν θέλητε νὰ σᾶς δώσω τὴν πληροφορίαν ὅτι αὔριον θὰ ὑποβάλω τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§6Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἐπείγομαι πρὸς τοῦτο, καὶ διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἀποδοθῇ ὅσον τάχειον τὸ δίκαιον ἐκεῖ ὅπου ἀνήκει, ἀλλὰ καὶ διότι ὁ κόσμος ὁ ὁποῖος ἀνεγίνωσκεν τὰς τελευταίας ἡμέρας τὰς ἐφημερίδας ἐκείνας, θὰ ἐνόμιζεν ὅτι πρόκειται περὶ ἐγκληματίου μεγάλου ἐπὶ τῆς διοικήσεως, τοῦ ὁποίου διεπράχθησαν ὄργια. Ἄλλος κόσμος θὰ ἐνόμιζεν ὅτι πληρεξούσιος Φιλελεύθερος καταδιώκεται ὑπὸ πολιτικῶν ἀντιθέτων διὰ κομματικοὺς λόγους. Καὶ διὰ μὲν τὸν πρῶτον κόσμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐνόμιζεν ὅτι πρόκειται περὶ μεγάλου κακούργου, θὰ εἶχον ἴσως νὰ ἀπαντήσω, ἄν μοῦ ἐπετρέπετο τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ ἐξιστορήσω τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐν τούτοις οὔτε μοῦ ἐπιτρέπεται οὔτε καὶ θὰ ἐπεθύμουν τὸ τοιοῦτον, ἀφίνων τὴν δικαιοσύνην νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον της. Διὰ δὲ τὸν δεύτερον κόσμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐνόμιζεν ἴσως ὅτι ἀφορμὴ τῆς διώξεως μου θὰ ἦσαν κομματικοὶ λόγοι, ἔχω νὰ προσθέτω ὅτι ἡ δίωξις γίνεται κατόπιν καταγγελίας, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔχουν ὑποβάλει πληρεξούσιοι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς πολιτικῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω.

§7Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῶν οἰκείων τὰ βέλη.

§8Ε. ΧΑΤΖΗΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, Κύριε Πρόεδρε. Εἰς μίαν τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων τῆς Συνελεύσεως ἀπεφασίσθη, ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τοῦ ζητήματος τῆς Βορείου Ἠπείρου. Ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς γενομένας σχετικὰς συστάσεις ἐκ μέρους διαφόρων πληρεξουσίων ἐδέχθη, ὅπως γίνῃ ἡ συζήτησις αὕτη, ὑπεσχέθη δὲ ὅτι λίαν συντόμως θὰ ὡρίζετο ἡ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τοῦ ζητήματος. Παρῆλθεν ἔκτοτε τόσος χρόνος καὶ δὲν ὡρίσθη ἡμέρα πρὸς συζήτησιν. Ἡ παρατεινομένη ἐκκρεμότης τῆς λύσεως τοῦ Ἠπειρωτικοῦ ζητήματος κρατεῖ, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἐν δικαίᾳ συγκινήσει τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν, διότι ἡ ὁριστικὴ τῆς Βορείου Ἠπείρου ἀπελευθέρωσις ἀποτελεῖ ἕνα τῶν κυριωτέρων καὶ λαμπροτέρων ἐθνικῶν πόθων, τὸν πόθον ἐκεῖνον, διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ ὁποίου καὶ ὁ δοῦλος καὶ ὁ ἐλεύθερος Ἑλληνισμὸς ἔχυσεν ἀφθόνως τὸ αἷμα του εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν. Ἡ ἀγωνία αὕτη ἐπετάθη ἀκόμη περισσότερον ἀφ’ ὅτου ἐγνώσθη ὅτι ἡ διάσκεψις τῆς εἰρήνης ἀπεφάσισε τὴν ὁριστικὴν παραχώρησιν τῆς Βορείου Ἠπείρου εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐξουσιοδότησε δὲ αὐτήν, ἵνα καταλάβῃ τὴν Βόρειον Ἤπειρον, μετὰ τὴν λύσιν τοῦ Ἀδριατικοῦ ζητήματος, ὅπως δὲ εἶναι γνωστὸν ἡ λύσις τοῦ Ἀδριατικοῦ ζητήματος ἐπῆλθε διὰ τῆς Συνθήκης τοῦ Ράπαλλο. Εἶναι ἑπομένως δικαία ἡ ἀγωνία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, βλέποντος ὅτι παρατείνεται ἡ ἐκκρεμότης καὶ δὲν γίνεται ἡ δέουσα ἐνέργεια πρὸς κατάληψιν τῆς Βορείου Ἠπείρου. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὅπως εὐαρεστηθοῦν νὰ κάμουν τὰς ἀναγκαίας δηλώσεις πρὸς ἡσυχίαν τῆς Κοινῆς γνώμης, διότι τὸ ζήτημα τῆς Βορείου Ἠπείρου, ἐκτὸς τῆς μεγίστης ἐθνικῆς σημασίας, τὴν ὁποίαν ἔχει δι’ ὅλον τὸν Ἑλληνισμόν, ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν διὰ τὴν Ἤπειρον, διότι δι’ αὐτὴν εἶναι ζήτημα ζωῆς ἢ θανάτου. Εἶναι εὔλογον λοιπὸν τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἐπιδεικνύει ἡ Κοινὴ Γνώμη τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Ἠπείρου διὰ τὴν λύσιν τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ ζητήματος. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ προβῇ εἰς δηλώσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ πρὸς ἡσυχίαν τῆς Κοινῆς Γνώμης.

§9Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐνδιαφέρει πάντας ἡμᾶς. Λίαν προσεχῶς ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπιληφθῇ αὐτοῦ ἡ Συνέλευσις. Τότε δὲ ἡ Κυβέρνησις θέλει προβῇ εἰς τὰς ἀναγκαίας δηλώσεις καὶ ἡ Συνέλευσις θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Τσιτσάρας, Κ. Τερτίπης καὶ Ι. Παπαλουκᾶς ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς καπνοπαραγωγῶν κοινοτήτων Ματαράγκας, Κερασόβου, Παπαδάτων καὶ Ζευγαρακίου.

§12Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Εἶναι γνωστόν, κύριοι πληρεξούσιοι, ὅτι τὸ προϊὸν τοῦ καπνοῦ εἶναι ἕν ἐκ τῶν κυριωτέρων προϊόντων τῶν ἐγχωρίων καὶ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ μέτρα διὰ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον διατρέχει κίνδυνον. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, ἔχω δὲ πλήρη περὶ αὐτοῦ πεποίθησιν, διότι βλέπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετὰ μεγάλης προσοχῆς παρακολουθεῖ ὅλα τὰ ζητήματα καὶ προστατεύει ὅλας τὰς παραγωγικὰς τάξεις. Ἔλαβον μόνον τὸν λόγον, διότι παρατηρεῖται κάποια ἀδικαιολόγητος ἀνυπομονησία εἰς τὸν λαόν, ἀδικαιολόγητος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία προέρχεται ἐκ τοῦ λαοῦ, νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ πραγματικὰ συμφέροντα αὐτοῦ. Ἡ ἀνυπομονησία αὕτη ὑποθάλπεται παρὰ πολλῶν κ.κ. πληρεξουσίων, οἱ ὁποῖοι μετ’ εὐκολίας ὁμιλοῦσι καὶ συνιστῶσι τὰς ἀναφορὰς ἐνταῦθα, διὰ τῶν ὁποίων διαβιβάζονται τὰ παράπονα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ δυστυχῶς οἱ πλεῖστοι δὲν εἶναι ἀπὸ τοὺς νεωτέρους, ἀλλ’ εἶναι ἀπὸ τοὺς ἀρχαιοτέρους. Δὲν ἐννοῶ νὰ ἀποδώσω καμμίαν μομφήν, ἀλλὰ συνιστῶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, καὶ ἄν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη νὰ συμπληρωθῇ καὶ ἐξ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι νὰ κατάγωνται ἀπὸ ὅλας τὰς καπνοπαραγωγικὰς ἐπαρχίας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ι. Παπαποστόλου, Κ. Τερτίπης, Δ. Μπούσδρας κλπ. ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐργατικοῦ Σωματείου Καρδίτσης.

§14Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἔχω νὰ κάμω μίαν σύστασιν, ὅπως ἡ ἀναφορὰ αὕτη διαβιβασθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ σχηματισθῇ, καὶ ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ τὸ σχετικὸν καπνικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ σπουδαιότερον ζήτημα τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς οἰκονομίας.

§15Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τὴν αὐτὴν καὶ ἐγὼ κάμνω σύστασιν μὲ τὸν κ. Παπαποστόλου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μάτεσις ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐπαναδιορισθέντων ὑπαλλήλων τῶν Τ.Τ.Τ. πρὸ τῆς 1ης Νοεμβρίου 1920.

§17Α. ΜΑΤΕΣΙΣ. Συνιστῶ θερμότατα τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ νὰ προκαλέσῃ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§18Ν. ΜΟΥΖΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γνωρίζω πολλοὺς ἐκ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν πολλὰς καταδιώξεις καὶ ἐπὶ τέλους εὑρέθησαν εἰς δυσχερεστάτην ἀνάγκην, καὶ παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπὲρ αὐτῶν μέριμναν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μερκούρης ἐπὶ ἀναφορᾶς Νικολάου Καραντζᾶ πρὸς ἐλάττωσιν τῆς βαρείας φορολογίας ἐπὶ ἀδειῶν θήρας.

§20Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶμεν εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν ἀδειῶν θήρας, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ κυνηγεσία ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι προνόμιον τῶν πλουσίων ἀλλ’ εἶναι εἶδος λαϊκοῦ σπόρτ, τὸ ὁποῖον ἕκαστος Ἕλλην κάμνει καὶ διὰ νὰ κυνηγήσῃ ἀλλὰ καὶ δι’ ὑγιεινοὺς λόγους. Διὰ τοῦτο συνιστῶ θερμότατα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα καὶ νὰ ὑποβιβάσῃ τὰ κυνηγετικὰ τέλη, τὸν βεβαιῶ δὲ ὅτι τοῦτο θὰ εἶναι συμφέρον καὶ ὄχι ζημία τοῦ Κράτους, διότι θὰ εἰσπράξῃ πολὺ περισσότερα. Τὴν σύστασιν ταύτην ὑποβάλλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§21Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Τὸ μέτρον τοῦτο τῆς αὐξήσεως τῶν τελῶν διὰ τὰς ἀδείας θήρας τὸ εἶχε δοκιμάσῃ ἄλλοτε καὶ ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης. Τότε ηὐξήθη τὸ τέλος εἰς 20 δραχ. διὰ μίαν ἑξαμηνίαν, ἀλλὰ μετὰ δοκιμὴν τοῦ νόμου ἐκείνου ἐπὶ ὀλίγον χρόνον τὸ κατήργησεν ὁ ἴδιος, διότι ἀπεδείχθη ὅτι ὁ ταμιευτικὸς σκοπὸς τοῦ νόμου ἐκείνου ἀπέτυχεν. Καὶ ἤδη ὁ νόμος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐφηρμόσθη, δὲν ἀπέδωκε τοὺς καρπούς, τοὺς ὁποίους ὑπελόγιζεν ὁ ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον. Διότι, ἐνῷ προηγουμένως ἐξεδίδοντο ἄδειαι, ὥστε τὸ τέλος τὸ μικρότερον, τὸ ὁποῖον εἰσεπράττετο νὰ εἶναι τόσον, ὥστε νὰ δύναται νὰ ὑπολογισθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ σοβαρὰ σκέψις τοῦ Ὑπουργείου ὡς πρὸς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, ἤδη αἱ ἄδειαι εἶναι τόσον ὀλίγαι, ὥστε τὸ ποσὸν τὸ εἰσπραττόμενον εἶναι πολὺ ὀλιγώτερον τοῦ πρότερον εἰσπραττομένου, καὶ τοῦτο, διότι οἱ κυνηγοὶ κυνηγοῦν ἤδη χωρὶς νὰ λαμβάνωσιν ἀδείας. Ἑπομένως ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος καὶ ἀφοῦ ἡ θήρα εἶναι μία διασκέδασις, καὶ ὑγιεινὴ μάλιστα, ἐκ τῆς ὁποίας δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὠφέλεια κοινωνική, διότι εἶναι μία ἄσκησις εἰς τὸ πεζοπορεῖν, εἰς τὸ ἀσκεῖσθαι εἰς τὰ ὅπλα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ καθίσταταί τις καὶ καλὸς στρατιώτης, καὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ παύσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχῃ ἀνάγκην καλῶν στρατιωτῶν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως ὑποβάλῃ ταχέως νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου τοῦ ἐπιβάλλοντος τὴν βαρεῖαν ταύτην φορολογίαν.

§22Σ. ΣΤΑΗΣ. Εὐτυχῶς εἶμαι εἰς θέσιν νὰ διαβεβαιώσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους τοὺς ἐνδιαφερομένους περὶ τοῦ θέματος τούτου, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι διατεθειμένος εἰς πρώτην εὐκαιρίαν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐλαττώσῃ τὸ τέλος τῆς παροχῆς ἀδείας πρὸς θήραν ἀπὸ 50 δραχμῶν εἰς 5 δραχμάς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ αἰτήσεως τῶν δημοτικῶν στρατολόγων ὁ κ. Στρατηγὸς ἔχει τὸν λόγον.

§24Ξ. ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ. Μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν μεγίστας ὄντως ὑπηρεσίας εἶναι καὶ οἱ δημοτικοὶ καὶ κοινοτικοὶ στρατολόγοι, οἱ ὁποῖοι μισθοδοτοῦνται ἀπὸ τοὺς δήμους καὶ κοινότητας. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη διωργανώθη ἀκριβῶς ἵνα διευκολύνῃ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὸ κοινὸν κατόπιν ἐπιτακτικῆς ἀνάγκης, κατὰ τὸ 1914 ὅτε ἐγένετο ὁ νόμος οὗτος νὰ κανονίσουν τοὺς μισθοὺς αὐτῶν ἀναλόγως πρὸς τὰς τότε βιωτικὰς ἀνάγκας καὶ τοὺς πόρους τῶν Δήμων. Σήμερον ὅμως αἱ συνθῆκαι ἤλλαξαν καὶ οἱ μισθοὶ ηὐξήθησαν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων καὶ μόνον οἱ μισθοὶ αὐτοὶ τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν στρατολόγων παραμένουν οἱ αὐτοί. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως αὐτῇ ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ θεωρήσῃ γενικώτερον τὸ ζήτημα τῆς στρατολογικῆς ὑπηρεσίας, διότι ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὰ κατ’ αὐτὴν εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας καὶ ὁ ὁποῖος νόμος ἔμεινεν ἀνεφάρμοστος. Παρατηρεῖται σήμερον πανταχοῦ μεγάλη ἔλλειψις πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν στρατολογικῶν ἀναγκῶν τῶν πολιτῶν, ἀποτέλεσμα δὲ τούτου εἶναι ὅτι πανταχόθεν ζητοῦνται παραρτήματα στρατολογικῶν γραφείων. Αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει μεγάλην δυσκολίαν τὸ νὰ ἱδρυθοῦν δηλαδὴ στρατολογικὰ γραφεῖα καὶ εἰς τὰς μικροτέρας πόλεις. Δὲν εἶναι δὲ μόνον ζήτημα δαπάνης τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ τὸ κακὸν εἶναι ὅτι τοιαύτη κατάτμησις τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, θὰ ἐπιφέρῃ σύγχυσιν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε σοβαρῶς νὰ πρέπῃ νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἄν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς δικαίας ἀπαιτήσεις τοῦ κοινοῦ, πολλαπλασιάζουσα τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα ἐπ’ ἄπειρον. Δι’ αὐτὸ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐξετάσῃ ἐκ νέου τὸν νόμον αὐτὸν περὶ δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν στρατολόγων καὶ εἰ δυνατὸν νὰ τὸν θέσῃ ἐν ἐφαρμογῇ. Εἰς τὸ ἐπιτελεῖον ὑπάρχει κανονισμὸς πλήρης, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπεξεργασία ἐγένετο ἀπὸ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν τὸ 1915. Εἶναι λεπτομερέστατος, εἶναι σωστὸς τυφλοσύρτης. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν αἴτησιν τῶν δημοτικῶν στρατολόγων, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὅπως αὐξηθῶσιν οἱ μισθοὶ τούτων, καθόσον κυμαίνονται ἀπὸ 90 ἕως 100 δραχ. μηνιαίως, καὶ εἶναι ὡς γνωστὸν ἀνεπαρκέστατοι.

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σχετικῶς πρὸς τὸ τελευταῖον θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνεται ὁ μισθὸς τῶν στρατολόγων.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σλῆμαν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§27Α. ΣΛΗΜΑΝ. Μετὰ τὴν ὑποβολὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀπομένει εἰς ἐμὲ ἤ νὰ τὸν εὐχαριστήσω.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Παναγιώτου, Λ. Παπαζαχαρίας κλπ. ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν Λέσβου.

§29Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἐλαίων πρέπει σοβαρῶς νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπάρχουν ἀρκετὰ ἔλαια πρὸς ἐξαγωγήν, γνωρίζω ὅμως ὅτι μετὰ τὴν ἐξαγωγὴν, ἄν δὲν φροντίσωμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ τὴν κατανάλωσιν τὴν καθημερινὴν θὰ ἔχωμεν ὕψωσιν τῶν τιμῶν καὶ θὰ φάγωμεν πρὸς 10 δραχ. τὸ ἔλαιον. Διὰ τοῦτο συνιστῶ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις κρατήσῃ παρακράτημα, ὥστε ἐὰν ἤθελε παρουσιασθῇ τάσις πρὸς αἰσχροκέρδειαν νὰ διανείμῃ ἐξ αὐτοῦ εἰς τὰ πρατήρια, ὥστε ὄχι μόνον νὰ μὴν αὐξήσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐλαττωθῇ ἡ τιμή. Διότι μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν καὶ τοῦτο, ὅτι παρουσιάσθη περίσσευμα 10 ἑκατομμυρίων περυσινῆς παραγωγῆς, ἐνῷ πέρυσιν εἴχομεν ἔλλειψιν. Ἐὰν γίνῃ δεκτὸν τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως θὰ ἐπιτύχωμεν νὰ παραμείνῃ ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου παγία καὶ νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἡ περυσινὴ αὔξησις.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κρεμέζης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§31Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω, ἵνα αἱ ἄδειαι ἐξαγωγῆς δίδωνται ὄχι μόνον εἰς ἐμπόρους, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς παραγωγούς.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παρίτσης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§33Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Καίτοι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς ἐγένετο μακρὸς λόγος κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ τρόπου τῆς διεξαγωγῆς τῶν ἀδειῶν, νομίζω ὅτι οἱ κάτοχοι τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς Λέσβου δὲν εὗρον τοὺς καλοὺς ὑποστηρικτὰς εἰς τὸν τρόπον τῆς συνηγορίας τῶν συναδέλφων, διότι ἀντὶ οὗτοι νὰ ὑποστηρίξωσι τὰ δίκαια καὶ εὔλογα παράπονα τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, ἦλθον νὰ καταπολεμήσωσι τὴν ἀναφοράν. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψωσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ τοὺς παρατηρήσω ὅτι χωρὶς νὰ ἴδωσι τὰ αἰτήματα τῶν παραγωγῶν Λέσβου ἦλθον νὰ παρουσιασθῶσιν ἀμύντορες τῶν παραγωγῶν. Οἱ παραγωγοὶ τῆς Λέσβου λέγουσιν ὅτι ὑπάρχει ἐκεῖ ἔλαιον ἐφετεινῆς ἐσοδείας ὑπὲρ τὰς 35 ἑκατομμυρίων ὀκάδας, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ πωληθῶσιν ἐντὸς τοῦ κράτους καὶ ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ μεριμνήσωσιν, ὄχι περὶ καλλιεργείας, ἀλλ’ οὔτε περὶ τοῦ καθ’ ἡμέραν βίου των ἐὰν δὲν ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰ αἰτήματα ταῦτα πρὸς ἐνίσχυσιν ἄλλως τε τῆς δεδηλωμένης γνώμης ὅτι ἡ χώρα ἔχει ἐπάρκειαν ἐλαίου καὶ ὅτι ἑπομένως πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοῦ περισσεύματος.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Καζάκης ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς προέδρου τῆς κοινότητος Καρυᾶς.

§35Δ. ΚΑΖΑΚΗΣ. Τὸ ἀντικείμενον τῆς ἀναφορᾶς ταύτης δὲν ἀφορᾷ μόνον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὰς τόσας δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον παρενεβλήθησαν διὰ τοῦ νόμου εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν προσετέθη καὶ τὸ ὅτι παρεκωλύθη ἡ ἑκουσία ἀπαλλοτρίωσις, διὰ τῆς ἀπ’ εὐθείας συνενοήσεως καὶ ἀπ’ εὐθείας συμβάσεως τῶν ἀκτημόνων μετὰ τῶν ἰδιοκτητῶν. Εὐτυχῶς ἡ αἴτησις τοῦ προέδρου τῆς Κοινότητος Καρυᾶς διεβιβάσθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ τὸ ἁρμόδιον τμῆμα ἐγνωμοδότησεν ὑπὲρ αὐτῆς. Θὰ παρακαλέσω ὅπως ἡ ἀναφορὰ αὕτη διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως τὴν ὑποβάλῃ τάχιστα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἵνα αἰρομένης τῆς ἀπαγορεύσεως ἐπιτευχθῇ ἡ διὰ τῆς ἀπ’ εὐθείας συνεννοήσεως μεταξὺ ἰδιοκτητῶν καὶ ἀκτημόνων δικαιοπραξία.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Δαγκλῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς Α. Ἠπίτου ἀποστράτου συνταγματάρχου.

§37Π. ΔΑΓΚΛΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ τοῦ συνταγματάρχου ἐν ἀποστρατείᾳ κ. Ἠπίτου εἶναι σχετικὴ πρὸς τὴν ἀναφοράν, ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη χθές, διαφόρων ἀποστράτων περὶ τῆς ὁποίας τινὲς τῶν κ. συναδέλφων ἐζήτησαν τὰ δέοντα. Ὡς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τῷ 1916 ἐψηφίσθη νόμος περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεως τῶν ἀξιωματικῶν. Ὁ νόμος αὐτὸς ὅσον ἦτο δίκαιος ἀφ’ ἑνός, τόσον ἦτο ἀφ’ ἑτέρου ἄδικος διά τινας τάξεις ἀξιωματικῶν, διότι ὁ νόμος ἐκεῖνος ὑπεστήριζε τὰς τάξεις τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐντεῦθεν, παρέβλεπε δὲ τοὺς ἀποστρατευθέντας πρότερον. Τὸ μέτρον αὐτὸ ἦτο ἄνισον καὶ ἀδικεῖ ἐκείνους, τοὺς πρότερον ἀποστρατευθέντας ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἕνεκεν τῶν περιστάσεων τῶν τελευταίων ἐτῶν περιῆλθον εἰς δυσχερεστάτην οἰκονομικὴν κατάστασιν. Σημειωτέον ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ἀξιωματικοὶ προσεκλήθησαν κατὰ τοὺς πολέμους τοῦ 1912 καὶ τοῦ 1913 καὶ κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον καὶ προσέφερον μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα καὶ ὅμως ἐξακολουθοῦν νὰ λαμβάνωσι τὴν μικρὰν σύνταξιν τὴν παλαιάν. Ἐπειδὴ δὲ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ εἶνε ἐλάχιστοι, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ μέτρον τῆς αὐξήσεως τῆς συντάξεως καὶ εἰς τοὺς ὀλίγους αὐτοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἀπομένουν σήμερον. Τὴν σύστασιν αὐτὴν ἐπανειλλημμένως εἶχον κάμει καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Βενιζέλου, ἡ ὁποία ἂν καὶ ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον, ἐν τούτοις, διὰ διαφόρους λόγους, ἀνέβαλε νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν σύνταξιν καὶ εἰς αὐτούς. Παρακαλῶ τὴν Σεβαστὴν Κυβέρνησιν νὰ φανῇ φιλανθρωποτέρα πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς καὶ νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως καὶ εἰς αὐτούς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζουρμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Μουφτῆ Καβάλλας Ἀβδουλὰχ Χιλμῆ.

§39Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, ὁ μουφτῆς Καβάλλας ἀπέστειλεν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως ἀναφοράν, διὰ τῆς ὁποίας παραπονεῖται ὅτι ἔχει παυθῇ ἐκ τῆς θέσεώς του. Δὲν θὰ ἐξετάσω βεβαίως τοὺς νομικοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἠνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν παῦσιν τοῦ μουφτῆ Καβάλλας, ἀλλ’ ἤθελον νὰ πληροφορήσω τοὺς κ. πληρεξουσίους, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέστησαν ἀκριβῶς τὴν παῦσιν τοῦ μουφτῆ Καβάλλας. Ὁ Ἀβδουλὰχ Χιλμῆ ἦτο μουφτὴς Καβάλλας κατὰ τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπηλευθερώθη ἡ Καβάλλα, διετέλεσε τοιοῦτος μέχρι τοῦ 1916 καὶ κατὰ τὴν εἰσβολὴν τῶν Βουλγάρων συνελήφθη ὑπ’ αὐτῶν καὶ παρεδόθη εἰς τοὺς Τούρκους. Μὴ θέλων νὰ γίνῃ ὄργανον τῶν Τούρκων διὰ τὴν στρατολογίαν μετεφέρθη εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, παρεπέμφθη εἰς τὸ στρατοδικεῖον, κατεδικάσθη εἰς τριετῆ φυλάκισιν καὶ ἀπεμακρύνθη εἰς τὸ Ἰκόνιον. Μετὰ τὰ εὐτυχῆ γεγονότα, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προέβη εἰς διαβήματα, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων ὁ μουφτῆς Καβάλλας ἐπανῆλθεν καὶ πάλιν εἰς Καβάλλαν καὶ ἐγκατεστάθη εἰς τὸ ἀξίωμά του. Ἤδη ὁ μουφτῆς Καβάλλας ἐπαύθη, ὡς λέγει ἀκριβῶς ἡ ἀναφορὰ αὐτοῦ, τῇ εἰσηγήσει κἄποιων βέηδων Χαμδήδων, θείου καὶ ἀνεψιοῦ, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο ἐν Καβάλλᾳ, κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσέβαλον οἱ Βούλγαροι εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν. Ὀκτὼ ἡμέρας μετὰ τὴν εἰσβολὴν τῶν Βουλγάρων ἀκριβῶς ἐγκατεστάθησαν εἰς τὸ Δημαρχεῖον οἱ Τοῦρκοι Χαμδῆδες καὶ ἰδίως ὁ Σουλεϊμὰν Χαμδής.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε πληρεξούσιε, μὴ λησμονῆτε τὸν Κανονισμόν, παρακαλῶ.

§41Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐντὸς τοῦ θέματος, ἀλλ’ ἡ ὥρα περνᾷ.

§43Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ἀκριβῶς τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου.

§44Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. 2½ λεπτὰ ἐπέρασαν.

§45Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ὁ Σουλεϊμὰν Χαμδῆς εἶναι ἐκεῖνος ἀκριβῶς, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ διάστημα τῆς Βουλγαρικῆς κατοχῆς ἤσκει τὴν Δημοτικὴν ἀρχήν. Σημειωτέον δ’ ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ ἐπὶ τῶν Βουλγάρων εἶχον καὶ τὸν ἐπισιτισμόν, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν Καβάλλαν ἀπέθνησκον σωρηδὸν οἱ Χριστιανοί. Δέον ν’ ἀναφέρω τὰ ἐπίσημα ντοκουμέντα, τὰ ὁποῖα ἡ διεθνὴς ἐπιτροπὴ συνέλεξε ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, καὶ τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψιν. Θ’ ἀναφέρω μόνον δύο ἀνακρίσεις ἀκριβῶς, αἱ ὁποῖαι εἶναι καὶ οὐσιωδέστεραι, ἑνὸς ὑπαλλήλου δικαστικοῦ, διερμηνέως τῶν δικαστηρίων μας καὶ ἑνὸς δημοτικοῦ ὑπαλλήλου. Ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ὀνομαζόμενος Ζάμπας, ὑπάλληλος δικαστικός, ὅπως λέγει, καὶ ὅστις λέγει τὰ ἑξῆς εἰς τὴν κατάθεσίν του, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 8 Φεβρουαρίου 1919 σελίδα 207 τοῦ τόμου τῶν διεθνῶν ἀνακρίσεων γαλλιστὶ ἐκδοθέντος. (ἀναγινώσκει). «Ταυτοχρόνως οἱ Τοῦρκοι μεταξὺ τῶν ὁποίων τὴν πρώτην θέσιν κατεῖχον οἱ Χαμδῆδες κατέλαβον τὸ Δημαρχεῖον τῇ συγκαταθέσει τοῦ φρουράρχου Κίρκεφ καὶ διὰ νὰ νομιμοποιήσῃ τὴν κατοχὴν συνέλαβε καὶ ἐφυλάκισεν ἐπί τινας ἡμέρας ὅλας τὰς νομίμους ἑλληνικὰς ἀρχὰς τοῦ Δήμου. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς καταλήψεως τοῦ Δήμου ὑπὸ τῶν Τούρκων ἡ κατάστασις τῆς πόλεως ἐχειροτέρευσεν, οἱ θάνατοι ηὔξανον ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν.... κλπ.». Ὁ δεύτερος Δημοτικὸς ὑπάλληλος, λέγει τὰ ἑξῆς ὡς φαίνεται εἰς σελίδα 223 τοῦ τόμου τῶν ἀνακρίσεων τῆς Διεθνοῦς ἐπιτροπῆς.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε πληρεξούσιε, μὴ λησμονῆτε τὸν Κανονισμόν.

§47Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ κ. Πρόεδρε, τελειώνω. Δὲν ἔχω παρὰ μίαν ἀκόμη ἀνάγνωσιν.

§48Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Εἶναι ἐθνικὸν τὸ ζήτημα.

§49Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. (ἀναγωνώσκει)...Ἡ δημαρχία καταλαμβάνεται ὑπὸ τῶν Τούρκων· ἀρχίζει ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἡ καταστροφὴ τῆς Καβάλλας, αἱ πιέσεις, ἡ πεῖνα, τὰ ὁποῖα κακὰ προὐκλήθησαν κατὰ μέγα μέρος ὑπὸ τῶν Τούρκων τοῦ Δημαρχείου Ἀχμὲτ κτλ. καὶ ἰδίως τῶν δύο ἀδελφῶν Χαμδήδων, τῶν ὁποίων ὁ εἷς ὁ Σουλεϊμὰν ἦτο Δήμαρχος. Καὶ διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀπὸ θρησκευτικὸν μῖσος πρὸς τοὺς Τούρκους λέγουν αὐτὰ τὰ πράγματα, θ’ ἀναφέρω καὶ δύο καταθέσεις Τούρκων, τοῦ Ἀγᾶ Μεχμέτ, (σελ. 222) ὁ ὁποῖος λέγει τὰ ἑξῆς. «Δὲν ἔχω ἄλλό τι νὰ προσθέσω εἰμὴ ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Βούλγαροι ἦλθον ἐδῶ συνέλαβον καὶ ἐφυλάκισαν ὅλους τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους καὶ ἀντικατέστησαν αὐτοὺς διὰ ἄλλων Τούρκων, Χαμδῆ Σουλεϊμὰν καὶ Χαμδῆ Σαΐτ ὀνομαζομένων, μὲ τὴν βοήθειαν τῶν ὁποίων ἐξετέλεσαν παντὸς εἴδους ἐγκλήματα» καὶ ἑνὸς ἄλλου, Ἀγᾶ Μεχμὲτ (σελ. 195) ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι οἱ Χαμδῆδες, συνεργαζόμενοι, μετὰ τοῦ Φουάτ–μπέη, ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἐστρατολόγησε 18.000 Τούρκους, διὰ νὰ πολεμήσῃ τὰ στρατεύματά μας. Αὐτοὶ εἶναι οἱ Χαμδῆδες, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον ἀκριβῶς τὴν ἰδέαν τῆς παύσεως τοῦ μουφτῆ Καβάλλας. Ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Συνέλευσιν, τὴν Ἐθνικήν, ἐπικαλοῦμαι τὴν συνείδησιν τὴν Ἐθνικὴν διὰ τὰ θύματα τῆς Καβάλλας. Σημειώσατε ὅτι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν σᾶς ὁμιλῶ, οἱ κύριοι αὐτοὶ ἐξακολουθοῦν νὰ κομπάζουν ἐντὸς τῆς Καβάλλας, τῆς ὁποίας τὰ θύματα, ἐπὶ ἕξ ὁλοκλήρους μῆνας διέσπειραν εἰς τοὺς δρόμους παρουσιαζόμενοι ὡς πανίσχυροι Κυβερνητικοὶ παράγοντες καὶ παρακαλῶ τὴν Σὴν Κυβέρνησιν, ὅπως, σεβομένη τὴν Ἐθνικὴν συνείδησιν τῶν Καβαλλιωτῶν, ἀνακαλέσῃ τὴν παῦσιν τοῦ μουφτῆ καὶ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον ἐκεῖ ὅπου εἶναι, καθ’ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ψυχὴ τῆς Καβάλλας πάσχει βλέπουσα τοὺς αἰτίους τῶν θανάτων τῶν ἀδελφῶν καὶ συγγενῶν των, νὰ παρουσιάζωνται ἄγοντες καὶ φέροντες κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς τὰς ἐκεῖ Ἑλληνικὰς ἀρχάς.

§50ΑΜΠΑΣ ΣΕΪΤ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέπεται, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἀφορᾷ τὸ Ὀθωμανικὸν στοιχεῖον;

§51ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§53Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Καὶ ἐγώ, παρακαλῶ κ. Πρόεδρε.

§54ΑΜΠΑΣ ΣΕΪΤ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Μουφτῆς Καβάλλας ὤφειλεν ὡς θρησκευτικὸς λειτουργὸς τῶν Μουσουλμάνων ν’ ἀναφέρῃ τὸ ζήτημά του εἰς τοὺς 40 Μουσουλμάνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐδῶ πληρεξούσιοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Τίποτε δὲν εἰξεύρομεν περὶ αὐτοῦ. Μόνον ἕν πρᾶγμα εἰξεύρομεν ὅτι αὐτὸς ὁ μουφτῆς εἶναι ἀνίκανος.

§55ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἀνήθικος (θόρυβος ἐν τῇ ἀριστερᾷ).

§56ΑΜΠΑΣ ΣΕΪΤ. Πέρυσιν ἤ μᾶλλον πρόπερσι μία γυναῖκα ἐκατηγορήθη. Ἀμέσως ὁ μουφτῆς μετὰ τὴν ἐξέτασιν δύο μαρτύρων ἀποφασίζει νὰ τὴν χωρίσῃ, νὰ δώσῃ δηλ. εἰς αὐτὴν διαζύγιον. Κατὰ τὰ Τουρκικὰ νόμιμα γυνὴ λαβοῦσα διαζύγιον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπανδρευθῇ μὲ ἄλλον ἄνδρα, ἄν δὲν περάσουν τρεῖς μῆνες. Γίνεται δευτέρα ἀγωγὴ ἐν τῷ μεταξὺ ὅτε ἡ γυνὴ αὐτὴ ἀπεδείχθη ὅτι ἦτο παρθένος. Ὁ μουφτῆς χωρὶς νὰ τηρήσῃ τ’ ἀπαιτούμενα ἀποφασίζει μὲ δύο μάρτυρας ὅτι ἡ γυνὴ αὐτὴ δὲν εἶναι παρθένος. Γίνεται τρίτη ἀγωγή. Αὐτοστιγμεὶ πάλιν ἀποφασίζει καὶ τὴν πέρνει ὁ ἴδιος ὁ μουφτῆς (γέλωτες παρατεταμένοι). Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔπαυσε τὸν μουφτὴν αὐτὸν τὴν συγχαίρω. (χειροκροτήματα). Αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον τὸν μουφτὴν, τὸ γνωρίζει, ὡς φαίνεται ὁ κ. συνάδελφος, ἀπὸ τὰς ἐκλογάς. Θὰ τὸν ὑπεστήριξεν. Ἄν τὸν ἔπαυσεν ἡ Κυβέρνησις, ἔκανε πολὺ καλὰ καὶ δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ τὴν συγχαρῶμεν. (χειροκροτήματα).

§57Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Οἱ κ. κ. Μ. Θεοδωρίδης, Ξ. Μαυρομμάτης καὶ Η. Θαλασσινός ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δικηγόρων Ρεθύμνης. Ὁ κ. Μαυρομμάτης.

§59Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Θαλασσινὸς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§61Η. ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ. Ἐκπεσὼν τῆς ἀρχῆς ὁ κ. Βενιζέλος, ἕνεκα διαφωνίας πρὸς τὸ στέμμα, νύκτα τινὰ ἀσέληνον καὶ σκοτεινὴν ἔφυγεν ἐξ Ἀθηνῶν καὶ ἐγκαθίδρυσε τὸ Κράτος τῆς Θεσσαλονίκης. Τὸ Κράτος τῆς Θεσσαλονίκης ἐπέβαλεν εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, δικαστικούς, διοικητικοὺς καὶ ἄλλους, καὶ εἰς τοὺς δικηγόρους νὰ ὀμόσωσιν ὅρκον εἰς αὐτόν. Οἱ δικηγόροι τῆς Ρεθύμνης, ὡς καὶ οἱ ἄλλοι δικηγόροι τῶν ἄλλων μερῶν τῆς Ἑλλάδος ἠρνήθησαν, διότι δὲν ἤθελον νὰ κάμψωσι τὴν συνείδησίν των καὶ τὴν νομιμοφροσύνην των, καὶ διὰ τοῦτο ἀπεκλείσθησαν ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν. Δὲν ἠδύναντο πλέον νὰ δικηγορῶσιν. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, ἀφοῦ παρανόμως ἠμποδίσθησαν, ὑπέστησαν ὑποθετικὴν ζημίαν, δηλονότι ἐστερήθησαν κερδῶν, τὰ ὁποῖα μετὰ βεβαιότητος θὰ ἀπέκτων διὰ τῆς ἐνασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματός των, ὑπάρχει νόμος ὅστις λέγει ὅτι ὁ ἐκ δόλου ἤ ἐξ ἀμελείας προξενήσας βλάβην εἰς ἄλλον, ὀφείλει νὰ ἀνορθώσῃ τὴν ζημίαν ταύτην. Ἡ βλάβη αὕτη δύναται νὰ εἶναι εἴτε θετικὴ εἴτε ὑποθετική, δηλονότι τὸ «luoumn sessam» ὅπως λέγουν καὶ οἱ νομικοί. Ἦτο δόλος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης τὸ νὰ θέλῃ ἐνῷ οἱ ἄνθρωποι εἶχον ὁρκισθῆ εἰς τὸν νόμιμον Βασιλέα των, νὰ θελήσουν νὰ δώσουν ὅρκον εἰς αὐτὸν τὸν Ἐπαναστάτην. Φρονῶ δὲ ὅτι ὄχι μόνον αὐτός, ἀλλὰ καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέδραμον αὐτόν, εἶναι ὑπεύθυνοι εἰς ἀποζημίωσιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐπαναστάσεως καὶ ἡ ἐπανάστασις αὐτὴ ἐπετύγχανε, τότε βεβαίως θὰ ἀπέκτα νόμιμον κῦρος, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑπῆρξε στάσις καὶ ἡ στάσις αὕτη, ὑποβοηθηθεῖσα ὑπὸ ξενικῆς βίας, ἐπεκράτησε.

§62Κ. ΦΙΛΑΝΔΡΟΣ. Ἐν ὀνόματι τοῦ Θεοῦ τῆς Ἑλλάδος ὕψιστα ἐθνικὰ συμφέροντα δὲν ἐπιτρέπουσι ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον τὴν συζήτησιν τοιούτων ζητημάτων.

§63Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν εἰς τὸ Λονδῖνον ὅτι οἱ Ἕλληνες εὐγνωμονοῦσι δι’ αὐτὰ τὸν Βενιζέλον. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἀκούονται διακοπτόμεναι (ἀπὸ κωδωνοκρουσίας).

§64Η. ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ. Παρακαλῶ ὅπως ἡ ἀναφορὰ αὕτη παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀποζημιώσεων.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μητσόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐξορίστων Ἑλλήνων Αἰγύπτου εἰς Ἱσπανίαν.

§66Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν, κύριοι, ἀναφορὰ ἔσχε ποτὲ ἀνάγκην ἀναπτύξεως, εἶναι ἡ περὶ ἧς πρόκειται τῶν ἐν Αἰγύπτῳ τυραννιθέντων. Ἀπευθύνεται ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰδικῶς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, νῦν ἀπόντα.

§67ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§68Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ προκαλοῦν.

§69Β. ΣΚΟΥΛΑΣ. Νομίζετε ὅτι δὲν θὰ ὁμιλοῦμεν;

§70Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα, κ. πρόεδρε, νὰ τοὺς βγάλετε ἔξω.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τηρῶ τὴν τάξιν.

§72Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφ’ ἑνὸς λείπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν......

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐρώτησις;

§74Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναπτύξω αὐτὴν πέραν τῶν πέντα λεπτῶν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§76Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ Συνέλευσις καὶ ὁ Πρόεδρος νὰ λέγῃ «ὄχι» ὁπόταν πρόκειται περὶ ἀφηγήσεως τῆς τυραννίας (χειροκροτήματα) τοῦ Βενιζελισμοῦ εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας; Ἀπορῶ πῶς λέγετε «ὄχι». Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω ὅσον θέλω ἤ νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων; Νὰ μεταβληθῇ εἰς ἐπερώτησιν ὁπόταν θὰ ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν, νὰ εἶναι δὲ ἐδῶ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθητε νὰ διευθύνητε σεῖς. Οὐδεὶς, κ. πληρεξούσιε ἐξ Ἀττικῆς, δὲν εἶπεν ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε ὅταν θέλετε, ὅπως θέλετε καὶ ὅσον θέλετε. Ἀρκεῖ αὐτό;

§78Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι εὐτυχής.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ συμμορφωθῆτε πρὸς τὸν Κανονισμόν. Νὰ ὑποβάλητε πρότασιν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ γίνῃ ἐπερώτησις.

§80Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ ἐγγραφῇ ὡς ἐπερώτησις.

§81Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πράττω ἀκριβῶς αὐτό. Ὑμεῖς προσωπικῶς ἀρέσκεσθε ἀδιακόπως εἰς τὸ νὰ διακόπτετε. Νὰ μοὶ δοθῇ ἡ ἐλευθερία νὰ ὑπερβῶ τὰ πέντε λεπτά, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν παραδέχεσθε, ἐνῷ ἡ Συνέλευσις παραδέχεται.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Συνέλευσις;

§83ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§84Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, διότι τὸ θέμα εἶναι παμμέγιστον.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις;

§86ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§87Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ ἀναβληθῇ καὶ νὰ ἐγγραφῇ ὡς ἐπερώτησις, ἵνα συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Πέμπτην.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Μητσόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων φυλακῶν Συγγροῦ.

§89Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ θέμα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ κατευνάσῃ τὰ νεῦρα τῆς Συνελεύσεως. Ζητῶ τὴν ἐπιείκειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, τόσον διὰ τὰς φυλακὰς Συγγροῦ ὅσον καὶ διὰ οἱανδήποτε φυλακὴν τῆς Ἑλλάδος. Ζητῶ, εἰ δυνατόν, νὰ μὴ περιορισθῇ ἁπλῶς εἰς τὴν ἐπιείκειαν τοῦ Συμβουλίου, τοῦ ὁποίου ἡ ἐργασία εἶναι μακρὰ καὶ δὲν πρόκειται εἰς τέρμα νὰ καταλήξῃ, ἀλλὰ ἐὰν εἶναι δυνατὸν διὰ ψηφίσματος νὰ βελτιώσῃ τὴν τύχην τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς ἀδίκως κρατουμένων.

§90Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπούσιος ἐπὶ ἀναφορᾶς Μουσουλμάνων κατοίκων πόλεως Γρεβενῶν.

§92Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὑπάρχει ἕν παράπονον ἐν ταῖς Μουσουλμανικαῖς Κοινότησι Γρεβενῶν, ὅτι συνέλαβον τὸν Μουφτὴν δι’ ἕν ζήτημα ἀλλαξοπιστίας. Ἦλθον συνάδελφοι καὶ ἐζήτησαν πληροφορίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον;

§93Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μέχρι σήμερον τὸ ἀπόγευμα δὲν ἦλθον, ἔδωκα ἐντολὴν τηλεγραφικῶς, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ κώλυμα νομικὸν ν’ ἀφεθῇ ἀμέσως ἐλεύθερος.

§94Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μόλις ἀνηγγέλθη καὶ εἰς ἐμὲ αὐθωρεὶ διέταξα, ἀλλὰ δὲν ἔχω ἀπάντησιν.

§95Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἰωαννίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀκτημόνων ἀγροτῶν τοῦ Δήμου Φερρῶν.

§97Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐπίσης νὰ ἀναβληθῇ καὶ ἡ ἄλλη ἀναφορά.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Α. Ζουρμπᾶς καὶ Α. Ἰωαννίδης ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἀνταποκριτῶν ἐπαρχιακῶν ἐφημερίδων.

§99Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, οἱ ἀνταποκριταὶ τῶν ἐπαρχιακῶν ἐφημερίδων δι’ ἀναφορᾶς των παραπονοῦνται διὰ τὴν ἄσκησιν λογοκρισίας ἐπὶ τῶν τηλεγραφημάτων των. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου διάφορα φύλλα ἐπαρχιακῶν ἐφημερίδων, τὰ ὁποῖα εἶχον περικεκομμένας εἰδήσεις, ἄλλα 20, ἄλλα 25 καὶ ἄλλα 100 λέξεις κατὰ τηλεγράφημα. Καὶ χθὲς ἀκόμη εἶχον ἀπὸ τὴν Καβάλλαν ἕνα τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔλεγε ὅτι περιεκόπησαν ἀπὸ ἕνα τηλεγράφημα 250 λέξεων 100. Σημειωτέον ὅτι πρόκειται περὶ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ ὄχι περὶ τῆς Θράκης. Ἀναγνωρίζω τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα καὶ θὰ ἀπέδιδον πλῆρες δίκαιον εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν ἐφήρμοζε λογοκρισίαν ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν τηλεγραφημάτων. Διότι εἶναι κοινῶς παραδεδεγμένον ὅτι μία Κυβέρνησις ὀφείλει πρὸ παντὸς νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἁρμονίαν τῶν πνευμάτων, ὅταν εὑρίσκωνται τὰ ἐξωτερικὰ ζητήματα εἰς τοιαύτην κατάστασιν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς ἐσωτερικῆς λογοκρισίας, προκειμένου δι’ ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι κυκλοφοροῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ φέρουν εἰδήσεις αἱ ὁποῖαι εὐρύτατα, ὡς γνωρίζητε, δημοσιεύωνται εἰς τὰς Ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας, δὲν γνωρίζω ποῖος λόγος ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς λογοκρισίας. Ὄχι μόνον οὐδένα σκοπὸν πρακτικὸν τὸ μέτρον τοῦτο ἔχει, διότι αἱ εἰδήσεις, αἱ ὁποῖαι γράφονται εἰς τὰ Ἀθηναϊκὰ φύλλα μετὰ δύο ἡμέρας γίνονται γνωσταὶ καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἀλλὰ γίνεται ἴσως καὶ πρόξενος ἐρεθισμοῦ τῆς κοινῆς γνώμης. Διότι εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν γνωρίζουν καὶ λέγουν «ποῖος ἠξεύρει τὶ πράγματα συμβαίνουν, τὰ ὁποῖα ἡ λογοκρισία δὲν τὰ ἐπιτρέπει». Ἀναγινώσκω ἀπὸ μίαν ἐπαρχιακὴν ἐφημερίδα τῶν Ἰωαννίνων, ἡ ὁποία γράφει ὅτι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 17 τηλεγράφημα ἔφθασε ἐκεῖ περικεκκομένον κατὰ 24 λέξεις. Καὶ ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ σχολιάζει τὸ γεγονὸς πολὺ δυσμενῶς ἀκόμη καὶ διὰ τὴν ἀξιοπιστίαν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εὑρίσκω τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ ἐγκαταστημένον εἰς τὸ τηλεγραφεῖον τὸν γνωστὸν ἄνθρωπον καὶ νὰ λογοκρίνῃ εἰδήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ γνωσθῶσιν μετὰ δύο ἡμέρας. Ὅτι δὲ γίνεται τοῦτο εἶναι ἀποδεδειγμένον. Θὰ παρακαλέσω συνεπῶς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ὅπως λάβει τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ παύσῃ ἡ λογοκρισία, ἡ ὁποία πλὴν τῶν ἄλλων γίνεται αἰτία ζημίας εἰς τὰς ἐφημερίδας τῶν ἐπαρχιῶν.

§100Α. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ. Ἀληθῶς, συμβαίνουν τοιαῦτα ὥστε εἰς τὰς ἐφημερίδας τοῦ Βόλου ἡ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία δὲν μεταδίδει ταχέως τὰ τηλεγραφήματα καὶ δὲν μεταδίδωνται καὶ ὅλα. Εἰς τὰς ἐφημερίδας τοῦ Βόλου δὲν περιέρχονται ἐγκαίρως τὰ τηλεγραφήματα, διότι ἐνῷ φθάνουν εἰς τὰς 2 τὴν νύκτα τὰ παραδίδουν εἰς τὰς 4 καὶ τὰς 5 ὁπότε πλέον εἶναι πολὺ ἀργά.

§101Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς εἶχε ἐγγραφῆ τὸ ζήτημα ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως δὲν ἠδυνάμην νὰ γνωρίζω περὶ τίνος ἐπρόκειτο, ἵνα μᾶλλον συγκεκριμμένως καὶ μετὰ πληροφοριῶν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας δυνηθῶ ν’ ἀπαντήσω. Λέγω ὅμως γενικῶς ὅτι λογοκρισία δὲν ὑφίσταται. Εἶναι ὅμως γνωστὸν ὅτι ὑπάρχει κανονισμὸς τῶν ταχυδρομείων καὶ τῶν τηλεγραφείων, κατὰ τοὺς ὁποίους δύνανται οἱ προϊστάμενοι τῶν ὑπηρεσιῶν νὰ ἐμποδίσουν ὡρισμένα τηλεγραφήματα ὡς ἐκ τοῦ περιεχομένου των κατὰ τὴν μεταβίβασιν. Τοῦτο γίνεται δι’ ἐξαιρετικὰ γεγονότα, ὅταν πρόκηται περὶ διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως. Δὲν ἔχω ἀκριβῶς ὑπ’ ὄψιν τὸν Κανονισμὸν ἐν προκειμένῳ. Εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησαν οἱ κ. πληρεξούσιοι δὲν ἔχω τὶ θετικὸν ν’ ἀπαντήσω, θὰ τοὺς παρακαλέσω μόνον νὰ μοῦ δώσουν τὴν χρονολογίαν τῆς ἀναφορᾶς, ἵνα ἐξετάσω συγκεκριμμένως τὸ θέμα.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΗΣ

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2125 περὶ καταργήσεως εἰσφορῶν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως κλπ.». Ὁ κ. Ε. Κώνστας ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§103Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, κ. κ. πληρεξούσιοι, ὑπεβλήθη ἵνα συμπληρώσῃ τὸν νόμον 2125. Ἀτυχῶς ὅμως καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν τοῦτο σχέδιον νόμου οὐδόλως προβλέπει περὶ τῶν κοινοτήτων ἐκείνων, αἵτινες ἔχουν πληθυσμὸν κάτω τῶν 5.000 κατοίκων, ἰδίως περὶ τῶν κοινοτήτων τῶν Νέων Χωρῶν καὶ μάλιστα τῆς Σάμου. Ἡ Σάμος, κύριοι, βιώσασα ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ὑπὸ αὐτόνομον πολίτευμα, οὖσα ὀργανωμένη καὶ συντεταγμένη συνταγματικῶς καὶ ἔχουσα κοινοβούλιον ἀρχαιότερον μάλιστα κατά τι καὶ τοῦ κοινοβουλίου τῆς Ἑλλάδος, ἑπόμενον ἦτο νὰ ἔχῃ καὶ δημοτικὴν νομοθεσίαν καὶ τολμῶ νὰ εἴπω καὶ τελείαν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Εἰς τὴν δημοτικὴν αὐτὴν νομοθεσίαν ὀφείλεται τὸ ἀνθηρὸν καὶ τὸ ἀκμαῖον ὅλων τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων τῆς Σάμου. Ἀτυχῶς ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἥτις ἠρέσκετο, νὰ αὐτοκαλῆται Κυβέρνησις τῆς ἀνορθώσεως, Κυβέρνησις ἥτις τίποτε δὲν ἀφῆκε ὄρθιον ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ ἔρριξε εἰς φοβερὸν μαρασμὸν καὶ τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας διὰ τοῦ μεταρρυθμιστικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐφήρμοσε εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ ἰδίως εἰς τὴν Σάμον. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου λαμβάνεται πρόνοια μόνον περὶ τοῦ δήμου Βαθέος. Οἱ ἀνθηροὶ δῆμοι τῆς Σάμου οἵτινες διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς τῆς ἀπαισίας μνήμης Κυβερνήσεως ἐκείνης μετεβλήθησαν εἰς κοινότητας, εἶναι καταδικασμένοι εἰς ἀφάνειαν καὶ εἰς τέλειον ἐξαφανισμόν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ὅπως δεχθῇ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τὴν αʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 3 καὶ μετὰ τὴν φράσιν «διὰ τὸν δῆμον λιμένος Βαθέος» νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς προσθήκη «καὶ ἁπάσας τὰς κοινότητας τῆς νήσου Σάμου ὁσονδήποτε πληθυσμὸν καὶ ἄν ἔχουν». Ὡσαύτως εἰς τὴν βαν παράγραφον τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου μετὰ τὴν φράσιν «τὸ ποσὸν ὅπερ ὁ δῆμος λιμένος Βαθέος» νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς προσθήκη «καὶ ἅπασαι αἱ κοινότητες τῆς νήσου Σάμου μὴ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῶν». Ὡσαύτως εἰς τὸ 4ον ἄρθρον καὶ μετὰ τὴν φράσιν «τοῦ δήμου λιμένος Βαθέος» νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς προσθήκη «καὶ ὅλων τῶν κοινοτήτων τῆς νήσου Σάμου μὴ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῶν». Διὰ τῶν τροποποιήσεων αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ βιώσωσι προσωρινῶς οἱ δῆμοι αὐτοί. Φρονῶ δὲ ὅτι ὁ νόμος εἶναι τόσον ἀτελὴς καὶ τόσον ἀμελέτητος ὥστε τάχιστα θὰ πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἶνε ἀνάγκη νὰ μεταρρυθμισθῇ τελείως, διότι διὰ τῶν μεταρρυθμίσεων τὰς ὁποίας διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου προτείνει θὰ δυνηθῇ μόνον νὰ συντηρηθῇ ὁ δῆμος Βαθέος. Οὐδεμίαν δ’ ἀμφιβολίαν ἔχω ὅτι τάχιστα θὰ καμφθῇ ὑπὸ τῆς ἀνάγκης νὰ εἰσηγηθῇ καὶ νέα νομοθετικὰ μέτρα διὰ τοὺς δήμους καὶ κοινότητας τῶν Νέων Χωρῶν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§105ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προικὸς τῆς Βασιλόπαιδος Ἑλένης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου διαθέσεως ἐξαγωγῆς ἐλαίου». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Μ. Καβαλλιεράτος ἔχει τὸν λόγον.

§107Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριοι πληρεξούσιοι, λαμβάνων τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, προτίθεμαι νὰ περιορισθῶ εἰς γενικωτάτας μᾶλλον παρατηρήσεις, διότι αἱ λεπτομέρειαι αὐτοῦ ἐὰν ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν θὰ μὲ εὕρωσι θερμότατον συνήγορον. Τὸ μέτρον τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἐγχωρίων προϊόντων, ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κατὰ μέγα μέρος καταναλίσκονται ἐν τῇ χώρᾳ, ἀπεδείχθη μέτρον προνοίας. Διότι ἐὰν μὴ τι ἄλλο, προλαμβάνει τοὐλάχιστον τὰς ὑπερμέτρους αὐξήσεις τῶν τιμῶν τῶν προϊόντων τούτων. Εἰδικῶς δέ, προκειμένου περὶ ἐλαίου τὸ μέτρον αὐτὸ ἐπιβάλλεται νὰ κριθῇ αὐστηρότερον, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς προϊόντος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ συμπλήρωμα τῆς πρώτης τοῦ ἀνθρώπου τροφῆς μετὰ τὸν ἄρτον. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας προσεκόμισεν εἰς τὴν Συνέλευσιν διὰ τῆς εἰσηγητικῆς του ἐκθέσεως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ ἐπισιτισμοῦ Ὑπουργός, ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τοῦ καταναλισκομένου κατ’ ἔτος ἐν τῇ χώρᾳ προϊόντος τούτου, εἶναι ἀκριβεῖς. Δεδομένας στατιστικὰς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου δὲν ἔχομεν, ὑποθέτω ἑπομένως ὅτι αἱ πληροφορίαι αὗται βασίζονται ἐπὶ εἰκασιῶν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Ἄγομαι δὲ εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἐκ τοῦ ἑξῆς ἁπλοῦ ὑπολογισμοῦ. Ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι 50 ἑκατομμυρίων ὀκάδων ἐλαίου καταναλίσκονται ἐτησίως ἐν τῇ χώρᾳ, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ πληθυσμὸς αὐτῆς ἀνάρχεται εἰς 7.000.000, ἀναλογοῦν κατ’ ἄτομον 7 ὀκάδες κατ’ ἔτος, τουτέστιν 7½ δράμια καθ’ ἑκάστην. Εἶναι δυνατὸν 7½ δράμια ἐλαίου νὰ καταναλίσκῃ ἕν ἄτομον; Θὰ μοῦ ἀντιτάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἰς τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν περιλαμβάνονται καὶ τὰ βρέφη, τὰ ὁποῖα δὲν τρώγουν ἔλαιον. Ἀλλὰ ἐὰν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἔλαιον καταναλίσκεται εἰς τὰς ἐκκλησίας, ἔλαιον εἰς τὰ εἰκονοστάσια τῶν οἰκιῶν, ἔλαιον εἰς τὰς διαφόρους μηχανὰς καὶ εἰς πλείστας ὅσας ἀνάγκας τῆς βιομηχανίας, ἄν λάβῃ ἀκόμη ὑπ’ ὄψιν ὅτι καταστρέφεται κατ’ ἔτος ἔλαιον πολὺ ἐκ διαφόρων λόγων, ἕνεκα πυρκαϊῶν, σεισμῶν, ναυαγίων, δὲν θὰ θεωρηθῇ σπουδαῖος ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι τὰ βρέφη δὲν τρώγουν ἔλαιον. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι πράγματι δὲν καταναλίσκεται μεγαλύτερον ποσὸν τῶν 50.000.000 ὀκάδων, δὲν νομίζετε ὅτι ἅμα ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ περισσεύματος ἐκ τῆς παραγωγῆς ποσοῦ ἤτοι τῶν 40.000.000 ὀκάδων, δὲν νομίζετε ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο θὰ χειραγωγήσῃ τὴν αἰσχροκέρδειαν;

§108Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Κατὰ τὸ ἔτος 1918–1919 ἡ παραγωγὴ ἦτο 81.000.000 ὀκάδες, τὸ 1919–20 ἦτο 20.000.000, 100.000.000 περίπου εἰς δύο ἔτη ὁμοῦ. Ὑποθέτω ὅτι ἐξήχθη ἔλαιον κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, διότι ἦτο ἐλευθέρα ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου τῆς παρελθούσης ἐσοδείας καὶ ὅμως σήμερον περισσεύουν 8.000.000.

§109Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Θὰ ἀντιτάξω τοῦτο εἰς τὰς παρατηρήσεις σας, τῶν ὁποίων τὴν ἀκρίβειαν νὰ ἀμφισβητήσω δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται, ὅτι ἄν εἶνε ἀκριβὲς ὅτι ὑπάρχει σήμερον περίσσευμα ἐλαίου 50.000.000 περίπου ὀκάδων, διατὶ ἡ λιανικὴ αὐτοῦ τιμὴ ἀνῆλθεν σήμερον εἰς 6 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν; Εἶναι ἀκριβὲς αὐτό; Τὶ σημαίνει τοῦτο; Ὅτι ἀποκρύπτεται τὸ ἔλαιον καὶ ἐπειδὴ στηρεῖται ἡ ἀγορὰ ἐλαίου κατ’ ἀνάγκην τοῦτο ὑπερτιμᾶται. Ἐὰν λοιπὸν ἐξαγάγωμεν ὅλο τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζετε ὅτι ὑπερβαίνει τὴν κατανάλωσιν τῆς χώρας, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ὅτι ἕνεκα τῆς συστηματοποιηθείσης ἀποκρύψεως ἡ λιανικὴ πώλησις τοῦ ἐλαίου κατ’ ὀκᾶν θὰ ὑπερβῇ τὰς 10 δραχμάς. Διότι, ἀφοῦ σήμερον μὲ ὅλην τὴν περίσσειαν αὐτοῦ ἔφθασεν εἰς τὰς 6 δραχ. διατὶ μεθαύριον ὅτε δὲν θὰ ὑπάρχῃ τὸ σημερινὸν περιθώριον πλέον, δὲν θὰ φθάσῃ τὰς 10; Σημειώσατε ἀκόμη καὶ τοῦτο ὅτι ὁ νόμος δὲν τίθεται ὑπὲρ τοῦ παραγωγοῦ, τίθεται ὑπὲρ τῶν ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἅμα ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ διττῶς θὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον τὸ ἔλαιον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἐν τῇ χώρᾳ. Συλλογισθῆτε δὲ ὅτι τὴν ὑπερτίμησιν αὐτὴν θὰ τὴν πληρώσῃ ὁ πτωχὸς λαὸς καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Βεβαίως εἰς οἵαν κατάστασιν εὑρίσκονται τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξεύρῃ πόρους, ὥστε νὰ τροφοδοτηθῇ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἵνα ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, ἀλλ’ ἀπέναντι 5.000.000, τὰ ὁποῖα ὑπολογίζεται κατ’ ἀνώτατον ὅριον ὅτι θὰ εἰσπράξῃ τὸ δημόσιον, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι αἱ ἄδειαι διὰ δημοπρασίας θὰ δοθῶσιν εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ καταβάλῃ 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, τὰ 5.000.000 εἶναι μηδὲν πρὸς τὰ 30.000.000, τὰ ὁποῖα θὰ πληρώσῃ ὁ λαὸς διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὸ ἔλαιόν του. Δι’ αὐτοὺς καὶ μόνον τοὺς λόγους εἶμαι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου.

§110Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Τὰ 40.000.000 ὀκάδας τὰ ὁποῖα περισσεύουν τὶ νὰ τὰ κάμωμεν;

§111Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Νὰ τὰ προσφέρωμεν εἰς τὴν ἀγοράν, ἥτις στερεῖται ἔλαιον. Μήπως ἡ σημερινὴ τιμὴ ἡ λιανικὴ δὲν ἱκανοποιεῖ τοὺς παραγωγούς;

§112Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Ἔχομεν 40.000.000, ἀφ’ οὗ κρατήσωμεν ὅσα χρειάζονται διὰ τὴν Ἑλλάδα, τὰ ἄλλα τὶ νὰ τὰ κάμωμεν;

§113Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Νὰ τὰ φέρητε εἰς τὴν ἀγοράν.

§114Ο. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ. Περισσεύουν αὐτά.

§115Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἡ ἀγορὰ τῆς Ἑλλάδος παρουσιάζει καταπληκτικὴν ἔλλειψιν ἐλαίου· ἄς τὸ φέρουν εἰς τὴν ἀγοράν. Ἡ τιμὴ θὰ εἶναι ἱκανοποιητικὴ καὶ ἄν ξεπέσῃ ὀλίγον. Ὅταν δὲ κάμνουν τὰς προμηθείας των οἱ μεταχειριζόμενοι σήμερον ἔλαιον, δὲν ὑπάρχει λόγος ἵνα μὴ ἐπιτραπῇ τότε ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ περισσεύματος. Ἡ καταναλισκομένη ἐτησίως εἰς τὴν χώραν ποσότης ἐλαίου δὲν εἶναι ἀκριβῶς καθωρισμένη. Ὑπάρχουν εἰκασίαι ὅτι αὕτη ἀνέρχεται εἰς 50 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι στατιστικῶς ἀποδεδειγμένον. Διότι συμβαίνει καὶ τοῦτο ἀκόμη παρ’ ἡμῖν σήμερον ὅτι τὸ ἔλαιον λόγῳ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ βουτύρου ἀντικατέστησε τοῦτο εἰς τὴν μαγειρικὴν πάσης οἰκογενείας. Ηὔξησεν ἑπομένως καὶ ἕνεκα τούτου τοῦ λόγου ἡ κατανάλωσις. Διὰ νὰ προλάβωμεν λοιπὸν τὰς μεγάλας ὑπερτιμήσεις, τὰς ὁποίας βεβαίως θὰ προκαλέσῃ ἅμα ὡς γνωσθῇ, ὅτι ἐπετράπη ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου, θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ κρατηθῇ εὐρὺ περιθώριον διὰ νὰ δυνάμεθα εἰς δεδομένην περίστασιν νὰ τὸ ῥίψωμεν εἰς τὰ πρατήρια τοῦ δημοσίου, ὥστε δι’ αὐτοῦ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν αἰσχροκέρδειαν, ἡ ὁποία θὰ ὀργιάσῃ ἀσφαλῶς μετ’ ὀλίγας ἡμέρας. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. Ἄν ἡ Συνέλευσις δεχθῇ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἔχω ἀντίρρησιν εἰς τὰς λεπτομερείας του. Ἄς εἰσπράξῃ τότε τὸ δημόσιον ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ραδινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§117Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ὄχι διὰ νὰ συζητήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ διὰ νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καθιεροῖ. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἢ τὸν προορισμὸν αὐτοῦ ἐξεπλήρωσε, εἶναι δὲ ἄξιος συγχαρητηρίων ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι ἔλαβε τὴν πρωτοβουλίαν νὰ δίδωνται αἱ ἄδειαι διὰ δημοπρασίας, συνιστῶ δὲ ὅπως τοῦτο ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ ἄλλων εἰδῶν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παρίτσης ἔχει τὸν λόγον.

§119Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Καλῶς ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν τοῦ περισσεύοντος ποσοῦ τῆς ἐφετεινῆς ἐλαιοπαραγωγῆς. Τὸ ζήτημα δὲν ἐνδιαφέρει μόνον ὡρισμένην περιφέρειαν τοῦ κράτους, ἀλλ’ ὅλας τὰς ἐλαιοπαραγωγοὺς περιφερείας τῆς Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ αὐτὸ καὶ μόνον τὸ προϊὸν περιμένουσιν. Κατὰ στατιστικὴν τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία τοῦ ἐλαίου εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἐκτὸς τῆς Μικρασιατικῆς Ἑλλάδος, ἡ παραγωγὴ τῆς ὁποίας εἶναι ἀρκετὰ μεγάλη, ἀλλὰ δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὰς στατιστικὰς ταύτας, διότι τὸ ἔλαιον ἐκεῖνο διατίθεται ὄχι κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καθ’ ὑπόδειξιν Συμμαχικῆς ἐπιτροπῆς ἑδρευούσης ἐν Κωνσταντινουπόλει, κατὰ τὰς στατιστικὰς λέγω αὐτάς, ἡ ἐφετεινὴ παραγωγὴ τοῦ κράτους ἀνέρχεται εἰς 112.000.000 περίπου ὀκάδας. Κατὰ τὰς στατιστικὰς ὅμως τῶν οἴκων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἀσχολοῦνται εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν τοῦ ἐλαίου, ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία ἀνέρχεται κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς εἰς 140.000.000 ὀκάδας. Δέχομαι ὅμως τὴν στατιστικήν, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῶν 112.000.000, εἰς τὰ ὁποῖα προσθέτω 8 ἀκόμη ἑκατομμύρια περισσεύσαντα ἐκ τῆς περυσινῆς ἐσοδείας καὶ ἀναβιβάζω οὕτω τὴν ἐφετεινὴν παραγωγὴν μετὰ τοῦ ἀποθέματος τῆς περυσινῆς μόνον εἰς 120.000.000 ὀκάδας. Ποῖαι εἶναι αἱ ἀνάγκαι, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ κατανάλωσις τοῦ κράτους κατ’ ἔτος; Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὑπελόγισεν ὅτι κατ’ ἔτος τὸ κράτος ἔχει ἀνάγκην 50.000.000 ὀκάδων, πλουσιοπαροχώτατα ὑπολογίσαν τὴν ποσότητα, τὴν ὁποίαν καταναλίσκομεν κατὰ κεφαλὴν καὶ κατ’ ἔτος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ συνυπολογίσῃ καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ προσεχοῦς ἔτους, ὥρισε τὸ ἀναγκαιοῦν πρὸς κατανάλωσιν διὰ μίαν διετίαν ποσὸν εἰς 100.000.000 ὀκάδας, τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ὁποίων καὶ ἔχει σκοπὸν νὰ πραγματοποιήσῃ, οὕτω δὲ περισσεύουσι πάντως 20.000.000. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος τὸ κράτος θὰ ἔχῃ νέαν ἐσοδείαν, τὴν ὁποίαν μετριώτατα πράγματι ἡ ὑπηρεσία τῶν Ὑπουργείων ὑπελόγισεν μόνον εἰς 20.000.000, καίτοι τὸ πλεῖστον μέρος τῆς Κρήτης, μέγα μέρος τῆς Λέσβου καὶ πλεῖστα ἄλλα μέρη δὲν ἔχουσιν ἐφέτος λάδια, ὁπωσδήποτε ὑπολογίζει μόνον 20 ἑκατομμύρια ὡς ἐσοδείαν τοῦ ἐπιόντος ἔτους καὶ οὕτω φθάνει ἡ ὑπηρεσία εἰς τὸ ποσὸν τῶν 40.000.000 ἐξακτέων ὀκάδων. Πρωτίστως ἐρωτῶ, τὰ 100.000.000 ἀρκοῦσι διὰ τὴν κατανάλωσιν 2 ἐτῶν; Θέμα, τὸ ὁποῖον ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐκ Κεφαλληνίας πρὸ μικροῦ ἐξήτασεν. Ὑπεραρκοῦσι, κ. συνάδελφε, διότι καὶ πρὸς 7 ὀκάδας ἐὰν ὑπολογίσωμεν κατὰ κεφαλὴν τὸ καταναλισκόμενον ἐτησίως ποσὸν τοῦ ἐλαίου, ποσότης μεγάλη διότι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι οἱ ζῶντες ἐντὸς τοῦ κράτους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταναλώσουν τὰς 7 ὀκάδας, πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν ἕνα ὄγκον μέγιστον τῶν μικρῶν παιδίων τῶν μέχρι 4 καὶ 5 ἐτῶν, τὰ ὁποῖα φυσικὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φάγωσι 7 ὀκάδας λάδι.

§120Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καθωρισμένον αὐτὸ, ὅτι 7 ὀκάδες ἀναλογοῦν εἰς ἕκαστον ἄτομον;

§121Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἡ στατιστικὴ αὐτὸ λέγει.

§122Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία στατιστική;

§123Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ὅλων ἐκείνων τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουσι στατιστικὰς π.χ. ὅλοι οἱ Βαλκανικοὶ λαοὶ λογαριάζουν 6–7 ὀκάδας κατ’ ἔτος κατ’ ἄτομον, δηλαδὴ ἡ Βουλγαρία, ἡ Σερβία καὶ οἱ Βλάχοι, οἱ ὁποῖοι καταναλίσκουσι πολὺ λάδι. Θέλω δι’ αὐτοῦ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὁρίσαντα ποσότητα 40 ἑκατομμυρίων ὀκάδων ἐξακτέαν ὥρισαν ποσὸν πολὺ μικρότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐδικαιοῦντο οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ νὰ ζητήσουν ὅπως ἐξαχθῇ, διότι εἰς τὴν Μιτυλήνην π.χ. ἐφέτος ἡ ἐσοδεία μας ὑπολογίζεται κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς καὶ ἀπὸ τοὺς καταλληλοτέρους κτηματίας— ἠξεύρετε δὲ ὅτι εἰς τὰ μέρη αὐτὰ ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὰ ἔτη ἐξασκήσαντες αὐτὸ τὸ ἐπάγγελμα εἶναι ἱκανοὶ μὲ μίαν προσέγγισιν 5% νὰ προϋπολογίσωσιν ἐπακριβῶς τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς— ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία ὑπολογίζεται εἰς 35.000.000 ὀκάδας.

§124Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔφθασεν ἄλλοτε;

§125Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Εἰς 52.000.000 ὀκάδας ἔφθασεν ἄλλοτε. Ὑπολογίζουν λοιπὸν 35.000000 ὀκάδας ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον ὑπελόγισεν εἰς μόνον 20.000.000 ὀκάδας, δὲν εἶνε δὲ δυνατὸν νὰ καταναλωθῇ ἐντὸς τοῦ Κράτους ἡ ποσότης αὕτη τῆς Μυτιληνιακῆς παραγωγῆς, ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐνῷ ἡ ἀγορὰ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς στερῆται ἐλαίου καταναλώσεως πρὸς βρῶσιν, δηλαδή, ἐνῷ εἰς τὴν Μιτυλήνην τὰ ὡραιότερα τῶν ἐλαίων τιμῶνται κατὰ λαγήνιον, δηλαδὴ εἰς ποσότητα 6 ὀκάδων καὶ 100 δραμίων ἀπὸ 17 ἕως 19 δραχμῶν, ἤτοι περίπου 3 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ἔλαια πρώτης ποιότητος μὲ ὀξύτητα ἕνα τὸ πολὺ μόνον βαθμόν, ἀπὸ μηδὲν μέχρις ἑνὸς βαθμοῦ ὀξύτητα ἔχουν τὰ ἐφετεινὰ ἔλαια, ποιότης θαυμασία, ποιότης ἔκτακτος, ἐν τούτοις, κύριοι, ἐκεῖ δὲν εὑρίσκονται ἀγορασταί, ἐδῶ δὲ ἐν Ἀθήναις, ἐν τόπῳ ἀπέχοντι 24 ὥρας μόνον ἀπὸ ἐκεῖ λέγουσιν ὅτι τὸ ἔλαιον πωλεῖται πρὸς 8 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Λοιπὸν ἐφέτος τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν 60.000.000 ὀκάδων ἐλαίου, ἐκτὸς ἐὰν θέλῃ κατὰ τὴν παραστατικὴν φράσιν παλαιοῦ ἐλαιοπαραγωγοῦ Μιτυληναίου νὰ ἐπιβάλῃ τὸ Ἰατροσυνέδριον νὰ κολυμβήσουν ὅλοι οἱ κάτοικοι τοῦ Κράτους ἐντὸς ἐλαίου, νὰ βαπτισθῶμεν ἐντὸς ἐλαίου. Αὐτὸ λέγει ἐλαιοπαραγωγὸς ἄριστα πληροφορημένος, εὑρισκόμενος εἰς στενὴν ἐπικοινωνίαν μὲ τοὺς καταναλωτάς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ἡ Κυβέρνησις, εἶναι πολὺ μικρότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ, ἀλλὰ πρὸ τῆς ἀρνήσεως, πρὸ τῆς ὁποίας εὑρισκόμεθα ἡμεῖς οἱ ἀντιπροσωπεύοντες ἐλαιοπαραγωγὰ μέρη εἴμεθα εὐτυχεῖς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ μελετήσας τὸ θέμα μετὰ προσοχῆς καὶ ἐνδελεχῶς κατέληξεν εἰς τὸ ν’ ἀποδεχθῇ τὴν γενικὴν εὐχὴν τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν τοῦ Κράτους, καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ ἔστω καὶ 40.000.000 ὀκάδων μόνον τὴν ἐξαγωγήν. Ἀλλ’ ἐνῷ μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου εἴμεθα συμφωνότατοι καὶ ἐπικροτοῦμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εὑρισκόμεθα δυστυχῶς ἐν ἀντιθέσει κατ’ ἀρχὴν εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐξαγωγῆς, δηλαδὴ εἰς τὸν τρόπον, καθ’ ὅν θὰ ἐπιτρέψῃ τὸ Κράτος τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου αὐτοῦ. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Τὸ ζήτημα τῶν εἰδικῶν ἀδειῶν δὲν τὸ ἐπικροτῶ, οἱοσδήποτε καὶ ἄν εἶναι ὁ ἐξαγωγεὺς. Κατὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ πάντοτε διεμαρτυρήθημεν, οὐδέποτε τὸ ἠνέχθημεν, καὶ δὲν θὰ παύσωμεν νὰ διαμαρτυρώμεθα δι’ ὅσα ἴσως ἐγένοντο κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθοῦν ἐφαρμοζομένου τοῦ ἰδίου συστήματος. Ἑπομένως ὅ,τι εἰσήχθη καὶ ἔγινεν εἰς τὸ παρελθὸν δὲν εἶναι λόγος ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἀφοῦ τὰ ἐν τῷ παρελθόντι γενόμενα ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος προκαλοῦσι τοσαύτην ἐξέγεσιν καὶ δικαίως τῆς Κοινῆς Γνώμης. Λοιπὸν ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ ὅλα της τὰ μέτρα, ὥστε νὰ μὴ ὑπερβῇ τὸ ἐξαχθησόμενον ποσὸν τὴν ποσότητα, τὴν ὁποίαν αὐτὴ θέλει νὰ ὁρίσῃ καὶ μόνον, δηλαδὴ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν καταδολίευσιν τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θέλει νὰ λάβῃ διὰ νὰ κρατήσῃ ἐντὸς τοῦ Κράτους τὴν ποσότητα ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν κατανάλωσιν δύο ἐτῶν, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ φρονῶ ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται, τῆς παροχῆς εἰδικῶν ἀδειῶν πρὸς ἐξαγωγήν, δὲν εἶναι τὸ λυσιτελές, δὲν εἶναι τὸ τελεσφόρον.

§126Σ. ΣΤΑΗΣ. Διὰ δημοπρασιῶν.

§127Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Μάλιστα, αὐτὸ θέλω νὰ εἴπω. Οἱ λόγοι δὲ εἶναι κύριοι, οἱ ἑξῆς. Βεβαίως εἶναι δύσκολον εἰς τὸ Κράτος μας καὶ ἡ καλλιτέρα θέλησις τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἔχῃ ἀγαθὰ ἐπίσης ἀποτελέσματα. Βεβαίως ὑπάρχουσι πλεῖστοι ὅσοι, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦσι μὲ κάθε τρόπον νὰ ὑπερπηδήσωσι τὰ κωλύματα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ θέσῃ ἐπὶ τοῦ ἑνὸς ἤ τοῦ ἄλλου ζητήματος, καὶ μάλιστα τοιούτου ζητήματος ἐνδιαφέροντος τὰ συμφέροντα, οὐ μόνον τῶν παραγωγῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν καταναλωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἴσου δικαιοῦνται μὲ τοὺς παραγωγούς, ἄν ὄχι περισσότερον, εἰς τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν προστασίαν τῶν ἀναγκῶν των. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις σήμερον εἰσηγεῖται, νὰ χορηγῆται δηλαδὴ εἰδικὴ ἄδεια διὰ δημοπρασίας, ἡ ὁποία θὰ γίνεται ἐνταῦθα βεβαίως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ........

§128Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν εἶναι δεδηλωμένον αὐτὸ· μὴ τὸ θέτετε ὡς βάσιν.

§129Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Δὲν τὸ θέτω ὡς βάσιν, ἀλλ’ ὁπουδήποτε καὶ ἂν γίνηται, καὶ μάλιστα ἄν γίνηται εἰς ἄλλα τμήματα, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι εἶναι χειρότερον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐδοκιμήσῃ. Τὰ ἐκ τοῦ παρελθόντος διδάγματα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταστήσουν σοφωτέρους πάντας ἡμᾶς εἰς τὴν ἔρευναν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει πάντοτε ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ διὰ τὴν προφύλαξιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μείνῃ ἐδῶ, διὰ τὸ παρακράτημα οὕτως εἰπεῖν. Θὰ μοὶ εἴπητε, καλά, ἐὰν δὲν θέλωμεν αὐτὸ τὸ σύστημα, ποῖον νομίζετε ὅτι δύναται νὰ εὐδοκιμήσῃ;

§130ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Διατὶ εἶναι κακόν;

§131Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Εἶναι κακὸν πρώτιστα πάντων διότι αὐτὴ ἡ ἰδέα τῆς εἰδικῆς ἀδείας κατὰ τὴν ταπεινήν μου ἀντίληψιν καὶ μάλιστα ὑπαρχόντων τῶν τύπων τοὺς ὁποίους ἔρχεται νὰ ζητήσῃ τὸ κράτος ἵνα ἐπωφεληθῇ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου, τῆς ἐνταῦθα μὲ τὴν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος τὸ κράτος νὰ εἴπῃ εἰς τὸν παραγωγόν, ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς εἶναι τοσαύτη, τὰ κέρδη σου εἶναι τόσον μεγάλα ὥστε θέλω νὰ σὲ φορολογήσω. Πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος τὸ κράτος, καθ’ ἣν στιγμὴν νομίζει ὅτι ὁ παραγωγὸς κερδίζει ὑπερβολικὰ νὰ τῷ εἴπῃ, θὰ σὲ φορολογήσω καὶ ἀφοῦ ἤλθομεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ ἔλαιον φορολογεῖται ὑπερβολικά, ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐν Μυτιλήνῃ πληρώνομεν τρεῖς φόρους ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐν τῇ ἐξαγωγῇ, χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν.

§132ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Περισσότερον φορολογεῖται ἐνταῦθα.

§133Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ μὲ αὐτὰς τὰς τιμὰς ὁ ἐλαιοπαραγωγὸς ἐν Μυτιλήνῃ δὲν δύναται νὰ ζήσῃ, δὲν δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ τὰ ἔξοδα τῆς συντηρήσεώς του. Ἀλλ’ ἄς ἴδωμεν ποῖαι εἶναι αἱ τιμαὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διὰ νὰ ἴδωμεν μήπως εἶναι ὄντως ὑπερβολικὰ τὰ κέρδη. Κατὰ τὴν στατιστικὴν, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν τελευταίαν ἡ Μασσαλία, τόπος ὁ ὁποῖος προμηθεύεται ἀρκετὰ ἔλαια, προσφέρει 570 φράγκα τὰ 100 κοιλὰ παραδοτέα ἐν Μασσαλίᾳ.

§134ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Τὶ ἔλαια προμηθεύεται ἡ Μασσαλία; Ὄχι τὰ φαγώσιμα.

§135Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἐφέτος ὅλα μας τὰ ἔλαια εἶναι φαγώσιμα, δὲν ἔχομεν νὰ προσφέρωμεν εἰς τὴν Μασσαλίαν ἔλαια ὀξύτητος 8 καὶ ἄνω. Λόγῳ τῆς ὑγείας τοῦ καρποῦ καὶ λόγῳ τῆς ἐλλείψεως τῶν ἀσθενειῶν ὅλα τὰ παραχθέντα ἔλαια εἶναι φαγώσιμα, ἑπομένως σήμερον ἐλλείψει χειροτέρων ἐλαίων εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τῆς δώσωμεν τὸ φαγώσιμον ἔλαιον. Εἴμεθα δὲ ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ δώσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἐξευτελιστικὴν τιμήν, ἐκτὸς ἐὰν ἀποφασίσωμεν νὰ τὸ κρατήσωμεν ἐν Μυτιλήνῃ. Ἀλλὰ τὶ νὰ τὸ κάμωμεν; Ἡ Μυτιλήνη μέχρι σήμερον δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκθλίψῃ οὔτε τὸ τέταρτον τῆς παραγωγῆς καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ τὸ ἐκθλίψῃ ἐλλείψει χρημάτων ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου διότι μὴ ἐπιτραπείσης τῆς ἐξαγωγῆς δὲν ἐκενώθησαν τὰ δοχεῖα τῆς περυσσινῆς παραγωγῆς διὰ νὰ χρησιμοποιηθῶσι διὰ τὴν νέαν. Ἑπομένως αἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ παρεχόμεναι τιμαὶ νομίζω ὅτι δὲν δικαιολογοῦσιν τὴν λύσιν τὴν ἀναγραφομένην ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§136Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αἱ τιμαὶ, τὰς ὁποίας προσφέρει ἡ Μασσαλία, ἐὰν ἐπετρέπετο ἐξ Ἑλλάδος ἡ ἐλευθέρα ἐξαγωγὴ καὶ προσεφέροντο ἀθρόα τὰ ἔλαια ἐν Μασσαλίᾳ, θὰ διετηροῦντο αἱ αὐταί;

§137Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Μάλιστα.

§138Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μὲ τὴν ἐξαγωγὴν 140 ἑκατομμυρίων θὰ εἴχομεν τὰς αὐτὰς τιμάς, τὰς ὁποίας ἔχωμεν μὲ τὴν σημερινὴν ἐξαγωγὴν τῶν 140 ἑκατομμυρίων;

§139Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Βεβαίως, διότι ἡ Μασσαλία ἐνδιαφέρεται νὰ λάβῃ τὰ ἔλαια, τὰ ὁποῖα τῇ χρειάζονται.

§140Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὥστε ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς Μασσαλίας.

§141Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἔχετε δὲ ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι δὲν εἶναι μόνον τὰ ἔλαια τῆς Μιτυλήνης, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐν Μασσαλίᾳ. Ἡ Μασσαλία λαμβάνει καλὰ ἔλαια ἀπὸ τὸ Ἀϊβαλὴ διὰ νὰ χρωματίσῃ ἄλλα ἔλαια, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζεται τῆς Τενέδου καὶ τοῦ Ἀλγερίου. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὑπάρχουν ἄλλαι ἀγοραί, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀντικαταστήσουν τὴν ἰδική μας καὶ ἡμεῖς θὰ κρατῶμεν τὰ ἔλαιά μας ἐδῶ νὰ τὰ κάνωμεν τί; Ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ τιμαὶ αἱ προσφερόμεναι ἐν Μασσαλίᾳ δὲν δικαιολογοῦσι τὸ κράτος θέλον νὰ εἰσπράξῃ καὶ ἐπὶ πλέον ἐξ αὐτῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ λόγος αὐτὸς διὰ τὸν ὁποῖον εὑρισκόμεθα κατ’ ἀρχὴν ἐν ἀντιθέσει, εἶναι καὶ ὅτι διατρέχομεν καὶ ἄλλους κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις βεβαίως πρέπει νὰ τοὺς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Πρῶτον ὁ μικρὸς παραγωγός, ὁ ὁποῖος περιμένῃ νὰ ζήσῃ ἀπὸ τὸ λάδι του διότι εὑρίσκεται ἀπέναντι πολλῶν ἀναγκῶν ἐκ τοῦ παρελθόντος, αὐτὸς δὲν δύναται νὰ ἀνταγωνισθῇ μὲ ὅλους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους γνωρίζετε καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ σχηματίσωσιν τράστ καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὰ ἄλλα κέντρα ὅπου θὰ λάβωσι χώραν δημοπρασίαι ἀδειῶν, διότι ἰσχυροὶ πάντοτε εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὠφεληθῶσι καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ θὰ τὸ μεταχειρισθῶσιν ὡρισμένοι γῦπες, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ὡς ἀτυχῶς συμβαίνει ἀφαιμάσσουσι τοὺς μικροὺς καὶ πτωχούς. Εἰς δὲ τὴν Μυτιλήνην διὰ τὴν ὁποίαν κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφέρομαι, ὡς πληρεξούσιος αὐτῆς, οἱ πολλοὶ εἶναι οἱ πτωχοὶ καὶ ζητοῦσι νὰ προστατευθῶσιν ὑπὸ τοῦ κράτους, ἵνα σώσωσιν τὴν παραγωγήν των καὶ τὴν τοποθετήσωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν καλύτερον δι’ ἑαυτούς, οἱ δὲ πλούσιοι εἶναι ὀλίγοι ὅπως συμβαίνει πανταχοῦ. Τοῦτο δὲ νομίζω συμβαίνει καὶ πανταχοῦ. Ἑπομένως τὸ Κράτος πρέπει νὰ προστατεύσῃ καὶ νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν οἰκονομικὴν ὁπωσδήποτε εὐρωστίαν τῶν πολλῶν, τῶν πτωχῶν, τῶν μικρῶν ἐλαιοκτημόνων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὸ Κράτος σήμερον περιμένουν βοήθειαν καὶ προστασίαν.

§142Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ν’ ἀπορριφθῇ τὸ νομοσχέδιον, κ. Παρίτση;

§143Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ὄχι, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ! Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον ἐπίσης κινδυνεύομεν νὰ ὑποστῶμεν, εἶναι ὅτι τὰς ἀδείας ἐξαγωγῆς θὰ τὰς πέρνουν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ λάδι. Κανεὶς ἐλαιοπαραγωγὸς ἢ κανεὶς κάτοχος ἐλαιῶν μεγάλος δὲν θὰ πάρῃ αὐτὰς τὰς ἀδείας, ἀλλὰ τὰς ἀδείας θὰ τὰς πέρνουν οἱ ἐπιχειρηματίαι κ. Ὑπουργέ, οἱ ὁποῖοι κατόπιν παρὰ τὸν μικρὸν βεβαίως δασμόν, τὸν ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ τὸ Κράτος κατ’ ὀκᾶν ἐκ τῆς δημοπρασίας, θὰ φορολογοῦν καὶ αὐτοὶ τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ λάβωσι τὰς ἀδείας, ἱδρύοντες νέαν βιομηχανίαν εἰς βάρος τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Νομίζω ὅτι μὲ ὅλας τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ καταβάλῃ διὰ ν’ ἀποφύγῃ ὅλα αὐτὰ τὰ δυσάρεστα, ὅλα αὐτὰ τὰ ἐπιβαρυντικά, μὲ ὅλην τὴν καλὴν του θέλησιν καὶ μὲ ὅλην τὴν προσοχὴν δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ τ’ ἀποφύγῃ, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἐπιχειρηματίαι ὅπου μυρισθοῦν κἄποιο κέρδος σπεύδουν καὶ λαμβάνουν ὅλα τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ καταστρατηγήσουν καὶ τὴν καλυτέραν θέλησιν τοῦ νοημονεστέρου Ὑπουργοῦ· φρονῶ ὅτι εἷς καὶ μόνος τρόπος ὑπάρχει, διὰ νὰ προστατευθῶσι λυσιτελῶς τὰ συμφέροντα, καὶ τῶν καταναλωτῶν καὶ τῶν παραγωγῶν. Καὶ ὁ τρόπος αὐτὸς θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ νομίζω ὅτι εἶναι ὁ ἑξῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν κυρίως, εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, σχεδὸν ἀκριβῶς, τὴν παραγωγὴν ἑκάστης ἐλαιοφόρου περιφερείας. Εἶναι ἐπὶ παραδείγματι γνωστὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἡ Μυτιλήνη κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἔχει 29.000.000 ὀκάδων παραγωγὴν ἐλαίου. Ἐὰν θέσωμεν τοῦτο ὡς βάσιν καὶ παραδεχθῶμεν πράγματι ὅτι εἰς τὰ κατ’ ἐξοχὴν ἐλαιοπαραγωγὰ μέρη τοῦ Κράτους, τὰ ἔχοντα ἐφέτος ἐσοδείαν, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει καὶ ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὴν ἀκριβῆ σχεδὸν ποσότητα παραγωγῆς, ἡ λύσις εὑρίσκεται καὶ εἶναι ἡ ἑξῆς, κατὰ τὸν ὑπολογισμόν, τὸν ὁποῖον ἔθεσε τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἐν τῇ εἰσηγήσει του, ἐξ ἧς ἐπιτρέπεται ἐξαγωγὴ τοῦ ⅓ σχεδὸν τῆς παραγωγῆς. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον φροντίσῃ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐξαγωγὴν ἐλαίου ἀπὸ τὰς περιφερείας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας πράγματι ὑπάρχει πλεόνασμα τῶν ἀναγκῶν τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως, καὶ ἐξηγοῦμαι, εἰς τὰ πλεῖστα μέρη τοῦ Κράτους μας, εὐτυχῶς, ὑπάρχει κἄποια ἐλαιοπαραγωγὴ ἢ ἐξικνουμένη μέχρι τῶν ἀναγκῶν τῆς περιφερείας ἢ μὴ ἐξικνουμένη μέχρις αὐτοῦ, τοῦ ποσοῦ δηλ. πολλαὶ περιφέρειαι παράγουν τὸ λάδι, τὸ ὁποῖον χρειάζεται εἰς τὸν τόπον, ἀρκεταὶ περιφέρειαι παράγουν περισσότερον, ἀπ’ ὅ,τι ταῖς χρειάζεται. Ἄλλαι δὲ περιφέρειαι παράγουν πολὺ λάδι, ὅπως ἡ Κρήτη, ἡ Μυτιλήνη, τὸ Πήλιον, ἡ Δυτικὴ Πελοπόννησος, ἡ Κέρκυρα, ἡ Πρέβεζα, ἡ Κεφαλληνία.

§144Α. ΣΛΗΜΑΝ. Πῶς θὰ καθορίσητε τὰς περιφερείας; Προκειμένου περὶ νήσων, ὅπως ἡ Μυτιλήνη, τοῦτο εἶναι εὔκολον.

§145Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Κατὰ νομούς, κ. συνάδελφε. Ὅταν ὁρίσητε τὸν νομόν, εἶσθε εἰς θέσιν νὰ γνωρίζητε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐπισιτισμοῦ, τὶ σιτάρια φέρει, τὶ ζάχαριν θέλει, τὶ καφὲ θέλει. Ἔχετε ἤδη μίαν βάσιν κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἀσφαλῆ.

§146Α. ΣΛΗΜΑΝ. Ὑπάρχουν ὅμως μερικαὶ περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι τροφοδοτοῦνται.

§147Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Καὶ αὐτὸ δύναται ἡ ὑπηρεσία νὰ τὸ γνωρίζῃ, ποῦ δίδεται τὸ λάδι καὶ ποῖοι νομοὶ δὲν εἶναι ἐλαιοπαραγωγοὶ καὶ ποῖοι εἶναι οἱ νομοὶ ἐκεῖνοι, ἀπὸ τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος εἰσπράττει ἀρκετὰ ποσά. Καὶ τοῦτο τὸ γνωρίζει ἡ ὑπηρεσία. Λοιπὸν ἐὰν οἱ συλλογισμοί μου εἶναι κανονικοί, διότι ἴσως καὶ νὰ πλανῶμαι, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον ὁρίσει τὸ ⅓ τῆς παραγωγῆς διὰ τοὺς νομοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπερπαραγωγήν, ὡς ἡ Μυτιλήνη, ὁ ὁποία ἔχει 29.000.000 κατὰ τὴν στατιστικὴν τοῦ Ὑπουργείου—καθ’ ἡμᾶς 35.000 000, ἀλλὰ δεχόμεθα τὰ 29.000.000 — ἐὰν μᾶς ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ⅓, τὸ ⅓ εἶναι περίπου 9½ ἑκατομμύρια.

§148Κ. ΔΡΟΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ⅓ ἐξῆλθε.

§149Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἀμέσως θὰ σᾶς εἴπω. Ἀφήσατέ με νὰ συνεχίσω καὶ θὰ ἰδῆτε. Τὸ ⅓ κάμνει 9½ ἑκατ. ὀκάδας.

§150Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Βάλετε 10 ἑκατομμύρια.

§151Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ὄχι, ὀλιγώτερα κάμνει. Ὁ λογαριασμός, τὸν ὁποῖον θὰ κάμω δὲν εἶναι 10.000.000. Ἀμέσως θὰ σᾶς εἴπω. Ἐὰν βάλητε μόνον 10.000.000 κοιλά, ἤτοι 8.000.000 περίπου ὀκάδες, διὰ νὰ ἐξαχθῇ ἀπὸ τὴν Μυτιλήνην ἡ ποσότης αὐτή, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, διὰ νὰ ἐξαχθῇ καὶ ἀπὸ τὴν Κρήτην ὁμοία ποσότης, πόσος καιρὸς πρέπει νὰ παρέλθῃ, κ. συνάδελφοι; Ὑπὲρ τὸ ἔτος. Σήμερον ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐκδώσῃ μίαν διαταγὴν καὶ εἴπῃ, ἐπιτρέπω εἰς τὴν Μυτιλήνην νὰ ἐξαγάγῃ ὅλον της τὸ λάδι, τὶ νομίζετε ὅτι θὰ εἰμπορέσῃ νὰ ἐξαγάγῃ καθ’ ἑβδομάδα, κ. συνάδελφοι; Οὐδέποτε καὶ κατὰ τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρξεν ἡ μεγαλειτέρα ἔλλειψις ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὑπῆρχε ἀπόλυτος ἐλευθερία ἐξαγωγῆς ἀπὸ τὴν νῆσον, οὐδέποτε ἐσημειώθη ἀπὸ 30 ἐτῶν καὶ ἐντεῦθεν ἐξαγωγὴ ἐλαίου ἐξ ὅλης τῆς νήσου τῆς Μυτιλήνης μείζων τῶν 600 βαρελίων καθ’ ἑβδομάδα. Εἶναι δὲ 600 βαρέλια πρὸς 200 ὀκάδας τὸ βαρέλι, 120.000 ὀκάδες ἐλαίου. Εἰς 50 ἑβδομάδας πρὸς 600 βαρέλια τὴν ἑβδομάδα εἶναι 30.000 βαρέλια. Ἀπὸ 200 ὀκάδες κάμνουν 6.000.000 ὀκάδας 50 ἑβδομάδες εἶναι ἕν ἔτος. Ἑπομένως ἐὰν σήμερον τὸ Ὑπουργεῖον μᾶς ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγήν, διὰ νὰ ἐξαγάγωμεν 6.000.000 ὀκάδας ἐλαίου, θὰ χρειασθῇ ἕν ἔτος. Αὐτὰ εἶναι κύριοι συνάδελφοι. 6.000.000 σὲ 50 ἑβδομάδας. 6.000.000 κοιλὰ εἶναι σχεδὸν τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον μᾶς παρέχει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον, ἐν τῇ μερίμνῃ του περὶ τῶν καταναλωτῶν, ὁρίσῃ ὅτι μόνον τὸ ⅓ τῆς παραγωγῆς θὰ ἐξαχθῇ καὶ ὁρίσῃ τοὺς λιμένας, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐξαγωγή, δηλ. ὁρίσῃ ὅτι διὰ τὴν Κρήτην οἱ ἑξῆς λιμένες μόνον ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαγάγουν, ἀπὸ τὴν Μυτιλήνην ἐπίσης κλπ. καὶ τηρήσῃ στατιστικὴν κανονικήν, Θὰ ἴδητε ὅτι μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς ἔτους ὁλοκλήρου δὲν θὰ εἶναι δυνατόν, οὔτε τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐπιτρέπουν, νὰ ἐξαχθῇ.

§152ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Σφάλλετε εἰς τοὺς ὑπολογισμούς σας, διότι λογαριάζετε δύο ἔτη.

§153Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἀφαιρῶ τὰ 20.000000 τῆς προσεχοῦς παραγωγῆς καὶ ἀφίνω καὶ 100.000.000 διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, καίτοι ὁ ὑπολογισμὸς τῶν 20.000.000 τῆς προσεχοῦς ἐσοδείας δὲν εἶναι ὀρθός, εἶναι τουλάχιστον 40.000.000. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τῇ μερίμνῃ του ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, θὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα ὥστε νὰ τύχωσι καὶ οὗτοι τῆς προστασίας, τὴν ὁποίαν δικαιοῦνται ἐξ ἴσου πρὸς τοὺς καταναλωτάς.

§154Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἴπατε τὸν τρόπον.

§155Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Τὸν εἶπον. Θέλετε νὰ τὸν ἐπαναλάβω;

§156Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὰ τὰ 10.000.000 πῶς θὰ βγοῦν;

§157Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Εἰς διάστημα ἑνὸς ἔτους μόλις θὰ μπορέσωμε νὰ βγάλωμε τὰ 6.000.000.

§158Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ποῖος θὰ βγάλῃ αὐτὰ τὰ 10.000.000;

§159Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει λάδια.

§160Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ πρῶτος προφθάσας;

§161Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ὅποιος ἔχει λάδι θὰ τὸ βγάλῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὴν Μυτιλήνην νὰ ἐξαχθῇ, περισσότερον ἀπὸ 600 βαρέλια τὴν ἑβδομάδα, ὁ κόσμος νὰ χαλάσῃ, διότι δὲν ἔχομεν, οὔτε βαρέλια, οὔτε βαπόρια, οὔτε μέσα μεταφορᾶς.

§162Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ γίνῃ διότι θὰ βγάλῃ ὅποιος ἔχει μέσα.

§163Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι ἐγὼ εἶμαι παραγωγὸς καὶ σεῖς μεγαλοβιομήχανος. Θὰ τὸ πωλήσω εἰς σᾶς καὶ σεῖς δὲν θὰ μὲ ἀδικήσετε. Ἀδικοῦμαι πολὺ περισσότερον μὲ τὸ νὰ ἔχω νὰ βγάζω ἀδείας ἢ ἄν δὲ μπορέσω νὰ βγάλω νὰ ὑπάγω εἰς ἕναν τρανὸν νὰ ἀγοράσω μίαν ἄδειαν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σκεφθῇ τὴν προτεινομένην λύσιν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον διαφέρει ὄχι μόνον τὴν Μυτιλήνην, ἀλλὰ καὶ τὴν Κρήτην, χώρας αἱ ὁποῖαι τόσα προσφέρουν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ τῶν προϊόντων των.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§165Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἀποφασίσας νὰ εἰσηγηθῇ νομοσχέδιον διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου ἐκ τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἐξησφάλιζε πρὸ παντὸς καὶ κυρίως τὴν ἐπάρκειαν διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ τόσον ἔλαιον, ὥστε ἡ τιμὴ νὰ μὴ ἀνέλθῃ εἰς ὕψη. Προέβη εἰς τὸ μέτρον τοῦ συναγωνισμοῦ, διότι τοῦτο ἦτο μία ἀνάγκη διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὰ γνωστὰ μύρια ἄτοπα. Ἀλλ’ ἐν τῇ προσπαθείᾳ του ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ παρακάμψῃ τὰ ἄτοπα αὐτά, ἐδημιούργησε κατ’ ἀνάγκην ἕνα νόμον καὶ ἐπιβάλλει μίαν πρόσθετον, μίαν νέαν φορολογίαν εἰς τὸ ἔλαιον, τὸ ὁποῖον ὡς γνωρίζομεν εἶναι διά τινας ἐπαρχίας τὸ κυριώτερον προϊόν. Σκοπὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν συντάσσοντος τὸ νομοσχέδιον δὲν ἦτο νὰ ἀποταμιεύσῃ χρήματα, ἀλλὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν καλλίτερον τρόπον διὰ τὴν ἐξαγωγήν. Καὶ ὁμολογῶ ὅτι δὲν βλέπω ἄλλον τρόπον, ἐξασφαλίζοντα ὁπωσδήποτε τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου εἰς βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ γίνῃ καταφανὴς ἡ στέρησις διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅπως διετυπώθη διαβλέπω φόβους. Ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν εἶναι ὅτι, εἶναι δυνατὸν ἐφόσον δὲν ὁρίζονται οἱ τόποι ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ ἐξάγεται τὸ ἔλαιον γεννᾶται ὁ φόβος μήπως ἐξαχθῶσιν ὅλα τὰ καλὰ ἔλαια καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἤθελον νὰ ἀποσοβηθῇ ὁ κίνδυνος αὐτός, ἐὰν κανονίσωμεν τὴν κατανομὴν τοῦ ποσοῦ ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ κάθε τόπον. Ἐπὶ πλέον δὲ λέγω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῶσι μόνον τὰ καθαρά, τὰ βαρέα ἔλαια, διότι αὐτὰ συναγωνίζονται εἰς τὸ ἐμπόριον. Τὰ βαρέα ἔλαια εἰς ὡρισμένας ἐπαρχίας δὲν καταναλίσκονται, καὶ ἄν καταναλίσκωνται, καταναλίσκονται εἰς μικροτέραν τιμὴν καὶ κατὰ συνέπειαν ἔχομεν ἕνα περιθώριον διὰ νὰ προσφύγωμεν περισσότερον εἰς τὸν συναγωνισμὸν εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν. Ἀλλὰ καὶ ἀσχέτως πρὸς τὸν τρόπον αὐτὸν ἐπὶ ζημίᾳ τῶν παραγωγῶν τῶν καλῶν ἐλαίων γεννᾶται καὶ εἷς λόγος ὥστε νὰ δυσφημισθῶσι τὰ ἔλαια εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ρυθμίσῃ τὰ τῆς ἐξαγωγῆς καλλίτερον.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παναγιώτου ἔχει τὸν λόγον.

§167Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριοι πληρεξούσιοι· τὸ παρελθὸν διδάσκει πολλὰ πράγματα καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ εἴμεθα δύσπιστοι. Ὁμολογῶ ὅτι ὁ συνδυασμὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἴσως εἶναι σοφός, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι σοφώτεροι εἶναι οἱ καταστρατηγοῦντες καὶ τοὺς καλλιτέρους νόμους καὶ τοὺς καλυτέρους συνδυασμοὺς καὶ οἱ σοφώτεροι αὐτοὶ εἶναι οἱ διάφοροι αἰσχροκερδεῖς, οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς εἶναι καὶ ἀδύνατον νὰ πολεμηθῶσι μὲ οἱαδήποτε μέτρα, ὁσονδήποτε καὶ ἄν εἶναι αὐτὰ τελεσφόρα. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἠκούσθησαν πολλοὶ τοιοῦτοι συνήγοροι ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς παραγωγοὺς νὰ ἐξάγωσι τὸ ἐμπόρευμά των διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ καλλιεργήσωσι τὸ ἑπόμενον ἔτος καὶ νὰ πολλαπλασιάσωσιν τὰ μέσα τῆς παραγωγῆς. Εἰς ἕν πρᾶγμα νὰ προσέξωμεν, νὰ μὴ πάθωμεν κρίσιν ὅπως καὶ πρότερον καὶ εἰς ἄλλας περασμένας ἐσοδείας. Εἶναι γνωστὸν δὲ ὅτι καὶ πέρυσιν ὡς καὶ ἐφέτος πρὸ 5–6 μηνῶν ἐτρώγαμεν ἔλαιον ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν εἰσαγόμενον ἀπὸ διαφόρους οὐσίας, μὲ τὸ ὁποῖον ἐνοθεύοντο τὰ ἰδικά μας ἔλαια. Αὐτὸ εἶναι ἀληθέστατον. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα σοβαρῶς, διότι πραγματικῶς εἶναι τοιοῦτον, καθότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατὰ ἐννάμισυ δέκατα τρώγει ἔλαιον. Ἤκουσα τοὺς προλαλήσαντας νὰ λέγωσι ὅτι τὰ παιδιὰ δὲν τρώγουν ἔλαιον ὅταν εἶναι 4 ἢ 5 ἐτῶν. Ἐγὼ τοὺς διαψεύδω. Τὸ ἰδικόν μου παιδίον εἶναι 16 μηνῶν καὶ τρώγει ἔλαιον, ἐξαιρέσεις ἀποτελοῦν ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων τὰ παιδιὰ δὲν τρώγουν ἔλαιον. Ἐὰν τὸ ἔλαιον ἀκριβήνῃ ἀκριβαίνουν κατὰ φυσικὴν συνέπειαν ὅλα τὰ τρόφιμα. Ἐπειδὴ δὲ ἔχω πολλὰ ἔτη ἐν Ἀθήναις καὶ παρακολουθῶ πάντοτε τὴν ἐξέλιξιν τῶν τοιούτων ζητημάτων ἔχω παρατηρήσει ὀσάκις ἀκριβαίνει ἕν εἶδος, τὸ ὁποῖον συσχετίζεται μὲ ἄλλο θὰ λάβῃ καὶ αὐτὸ τὸν ἴδιον δρόμον.

§168ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὅπως τὰ ἡμερομίσθια.

§169Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ διὰ παρακρατήματος τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, οὕτως ὥστε νὰ ρίπτῃ τὸ παρακράτημα εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ νὰ κτυπᾶται καὶ ἡ αἰσχροκέρδεια καὶ οὕτω πως νὰ προλαμβάνηται ἡ τάσις πρὸς καθημερινὴν ἀνύψωσιν τῶν τιμῶν τοῦ ἐλαίου.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§171Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος πληρεξούσιος Λέσβου ὁ τόσον ἐντριβὴς εἰς τὸ θέμα, δὲν ἀφῆκεν εἰς οὐδένα τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσῃ. Μετὰ τὴν κρίσιν τῶν καπνῶν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, τοῦ βελανιδίου καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι τίνων ἄλλων προσοδοφόρων προϊόντων, διὰ τῆς βίας θέλομεν νὰ κάμωμεν κρίσιν ἐλαίων. Εὐτυχῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ διὰ τοῦ τρόπου, τὸν ὁποῖον εὗρε κατώρθωσεν ὄχι μόνον τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν νὰ σώσῃ, ἀλλὰ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, ἔστω καὶ ἄν δὲν εἶναι ὁ ἀρχικὸς σκοπὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ, νὰ πλουτίσῃ. Διὰ τῆς ἐμμέσου, οὕτως εἰπεῖν, φορολογίας τοῦ ἐλαίου, τοῦτο θὰ κρατεῖται εἰς χαμηλὰς τιμὰς καὶ ἑπομένως οἱ καταναλωταὶ θὰ τὸ τρώγουν μετὰ τὸν ἄρτον εἰς εὐθηνὰς τιμάς. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω—διότι κατάγομαι ἀπὸ μέρος ἐλαιοπαραγωγόν, τὴν Λευκάδα—ὅτι ἡ κατανάλωσις ἡ περυσινὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπερέβη τὰ 30 ἑκατομμύρια. Ἡ παραγωγὴ τῆς Κερκύρας, Λευκάδος καὶ Πρεβέζης ἦτο μόνον 20 ἑκατομμύρια. Ἴσως νὰ ἦτο καὶ ἀπόθεμα προπερσινὸν 10 ἑκατομμύρια καὶ 10 ἑκατομμύρια ὑπολογίζουν οἱ ἔμποροι τὴν παραγωγὴν τῆς ἄλλης Ἑλλάδος, ἐκ τῶν 40 αὐτῶν ἑκατομμυρίων ἐπερίσσευσαν πλέον τῶν 10. Τρία ἑκατομμύρια ὀκάδες εἶναι σήμερον ἐν Κερκύρᾳ. Ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος ἐκ Κερκύρας γνωρίζει πολὺ καλύτερα ὅτι 3 ἑκατομμύρια ἔχουν περισσεύσει ἐκεῖ ἀπὸ πέρυσιν. Ἄν μάλιστα ἐφαρμοσθῇ καὶ ὁ ραντισμὸς τῆς ἐλαίας κατὰ τὸν τελευταῖον νόμον περὶ ραντισμοῦ ὁ ὁποῖος ἐδοκιμάσθη εἰς τὸ Πήλιον, ἡ προσεχὴς ἐσοδεία θὰ ὑπερβῇ τὰ 40 ἑκατομμύρια. Ὥστε ὁ κ. Ὑπουργὸς περιορίσας μόνον εἰς 40 ἑκατομμύρια τὸ πρὸς ἐξαγωγὴν ἔλαιον ἔλαβε μέτρα διὰ τὰ ὁποῖα θὰ εὑρεθῶμεν καὶ τοῦ χρόνου καὶ τὸ μετὰ προσεχὲς ἔτος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητῶμεν ἀδείας ἐξαγωγῆς διὰ ἔλαια τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Παπαμιχαλάκης ἔχει τὸν λόγον.

§173Μ. ΠΑΠΑΜΙΧΕΛΑΚΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Μυτιλήνης, ἀνέπτυξε μετὰ τόσης σαφηνείας καὶ πειστικότητος καὶ τόσης μαθηματικῆς ἀκριβείας τὸ ζήτημα τοῦ ἐλαίου, ὥστε θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω τὰ αὐτά. Ἔχω ὅμως τὴν πεποίθησιν ὅτι, τόσον ἡ Κυβέρνησις ὅσον καὶ ἡ Συνέλευσις θέλουσιν ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον τῶν ἰσχυρισμῶν τοῦ κ. Παρίτση καὶ θέλουν ἐπιτρέψει τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§175Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Πρὶν εἰσέλθω, κύριοι πληρεξούσιοι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα, περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν διατελοῦν οἱ ἐλαιοπαραγωγοί, τοσούτῳ μᾶλλον ἀναγκαίαν, ὅσῳ ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ εἶναι οἱ αἴτιοι τῶν ὑψηλῶν τιμῶν εἰς τὰς ὁποίας πωλεῖται ἐν Ἀθήναις τὸ ἔλαιον, ὅτι οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ἐννοοῦν νὰ αἰσχροκερδοῦν. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ὅτι ἡ ἐλαία δὲν καρποφορεῖ κατ’ ἔτος καὶ εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα ὑψώθησαν αἱ τιμαὶ ὅλων τῶν γεωργικῶν προϊόντων, μόνον οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ δὲν κατόρθωσαν νὰ ἐπωφεληθῶσι τῆς ὑψώσεως ταύτης καὶ τοῦτο ὡς ἐκ τῆς ἀφορίας, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε κατ’ αὐτά. Καὶ ἡ ἀφορία ἦτο τοιαύτη, ὥστε ἡ Λέσβος, τῆς ὁποίας μοναδικὸν προϊόν εἶναι τὸ ἔλαιον, πέρυσι ἐπωλεῖτο τοῦτο μὲ δελτίον χορηγουμένων 75 δραμίων εἰς κάθε ἄτομον ἑβδομαδιαίως. Συνεπῶς ὄχι μόνον δὲν αἰσχροκέρδισαν οἱ παραγωγοί, ἀλλ’ ὅλως τοὐναντίον κατεστράφησαν οἰκονομικῶς λόγῳ τῆς ἀκριβείας τοῦ βίου, ἡ ὁποία ἔπληξε ὅλον τὸν κόσμον. Καὶ διὰ τοῦτο μὲ ἀνακούφισιν ἀπέβλεψαν εἰς τὴν τελευταίαν παραγωγήν, ἡ ὁποία ὄντως εἶναι πλουσία, ἐλπίσαντες ὅτι θὰ δυνηθῶσι νὰ πωλήσωσιν τὸ ἔλαιον των εἰς ὁπωσδήποτε ἱκανοποιητικὴν τιμήν, ὄχι βεβαίως ὑπερβολικήν, ἀλλὰ πάντως ἀνάλογον πρὸς τὰς τιμὰς τῶν ἄλλων ἐγχωρίων γεωργικῶν προϊόντων, οὕτως ὥστε νὰ δυνηθῶσι καὶ τὰς ὑποχρεώσεις, μὲ τὰς ὁποίας εἶναι βεβαρυμένοι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, νὰ πληρώσωσι καὶ συνάμα νὰ θρέψωσι τὰς οἰκογενείας των καὶ νὰ δυνηθῶσι νὰ ἐξακολουθήσωσι τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των. Δυστυχῶς αἱ ἐλπίδες αὐτῶν διαψεύδονται. Ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ζητοῦν νὰ αἰσχροκερδίσουν ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ προϊόντος των, ἀλλ’ ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς τιμὰς εἰς τὰς ὁποίας πωλοῦνται σήμερον τὰ ἔλαια εἰς τὴν Λέσβον, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ἀντιπρόσωπος, σᾶς βεβαιῶ ὅτι οὐδεμίαν ἱκανοποίησιν ἔχουν οἱ ἐλαιοπαραγωγοί. Καὶ διὰ νὰ πεισθῆτε περὶ τούτου θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς κάμω μίαν μικρὰν ἀνάλυσιν τῶν ἐξόδων, διότι ἐφ’ ὅσον δὲν γνωρίζομεν τὶ στοιχίζει ἕνα προϊόν εἰς τὰς χεῖρας τοῦ παραγωγοῦ, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀποφανθῶμεν, πολὺ περισσότερον δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ διατεινώμεθα ὅτι ὁ παραγωγὸς αἰσχροκερδεῖ.

§176ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Οἱ ἔμποροι;

§177Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἂς πατάξωμεν τὴν αἰσχροκέρδειαν αὐτήν, ὁπουδήποτε παρατηρεῖται. Τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον ἐνδιαφέρει ἀμέσως καὶ τὸν παραγωγὸν καὶ δι’ αὐτὸ κάμνω τὴν εἰσαγωγὴν αὐτήν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν μελέτην ἑνὸς εἰδικοῦ, δημοσιευθεῖσαν εἰς τὴν Ἐφημερίδα «Θεσσαλία» τοῦ Βόλου καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν ἀναφέρονται τὰ ἔξοδα μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνεται τὸ ἔλαιον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βόλου. Δὲν θ’ ἀκολουθήσω τὴν γνώμην τοῦ διαπραγματευομένου τὸ ζήτημα, ἀλλὰ θὰ σᾶς ὁμιλήσω περὶ τῶν ἐξόδων τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς Λέσβου καὶ τοῦτο, διότι τὰ ἔξοδα τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς Λέσβου εἶναι μικρότερα τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται πρὸς τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν τοῦ Πηλίου καὶ θέλω νὰ παρουσιάσω ἐνώπιόν σας πραγματικοὺς ἀριθμούς. Δι’ 100 ὀκάδας ἐλαίου, κ. πληρεξούσιοι, ἀπαιτοῦνται τὰ ἑξῆς ἔξοδα: Διὰ καλλιέργειαν, καθαρισμόν, κλάδευμα, κ.λ.π. δρ. 15.

§178ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Πόσον ὑπολογίζετε;

§179Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Εἰς τὴν Μυτιλήνην πέρνουν ὡς βάσιν τὰς 500 ὀκάδας. Ἡ μελέτη δὲ αὐτὴ εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει δελτίου τοῦ ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Μυτιλήνης. Δὲν εἶναι ἰδικοί μου ὑπολογισμοί. βʹ). Διὰ συλλογὴν τῶν ἐλαιῶν δρ. 10. γʹ) Δι’ ἀποτύναξιν δρ. 8. δʹ) Διὰ μεταφορικὰ κατὰ μέσον ὅρον δρ. 7. Δηλαδὴ ἔξοδα 50 δρ. διὰ 100 ὀκάδας ἐλαιῶν. Ἐπειδὴ δὲ παράγουν 20 ὀκάδας ἐλαίου αἱ 100 ὀκάδες ἐλαιῶν, ἕπεται ὅτι ἑκάστη ὀκᾶ ἐλαίου στοιχίζει εἰς τὰς χεῖρας τοῦ παραγωγοῦ 2,40–2,50 δρ. Βεβαίως τὰ παραγόμενα ἔλαια δὲν εἶναι ὅλα φαγώσιμα, ἀλλ’ ἔχουν καὶ τὰ καταπάτια των καὶ πρὸς καθαρισμὸν πρέπει νὰ προστεθοῦν ἕτερα 10–20 λεπτά. Ὥστε κατὰ κατώτατον ὑπολογισμὸν τὸ ἔλαιον στοιχίζει δραχμὰς 2,60 τὴν ὀκᾶν εἰς χεῖρας τοῦ παραγωγοῦ. Καὶ κατόπιν αὐτῶν τῶν ἐξόδων πόσον νομίζετε ὅτι πωλεῖ τὸ ἔλαιον του ὁ παραγωγός; Περὶ αὐτοῦ ὁμιλεῖ τὸ δελτίον τοῦ ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Μυτιλήνης, τὸ ὁποῖον φέρει χρονολογίαν 16 Ἰανουαρίου καὶ τὸ ὁποῖον σᾶς παρουσιάζω. Τὰ φαγώσιμα ἔλαια, καλῆς ποιότητος πωλοῦνται πρὸς δρ. 19 τὸ λαΐνη δηλ. πρὸς 3 δρ. τὴν ὀκᾶν. Θὰ εἰπῆτε διατὶ εἰς τὴν Μυτιλήνην πωλεῖται τὸ λάδι πρὸς 3 δρ. καὶ ἐδῶ πρὸς 6 καὶ 8 ὅπως ἀκούω. Περὶ τούτου εἶναι ἁρμόδιος νὰ ἀποφανθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, διότι πάντως πρόκειται περὶ αἰσχροκερδείας καθαρᾶς.

§180Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ τιμὴ τῶν τριῶν δραχμῶν, εἶναι τιμὴ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως; Ἀγοράζει μὲ αὐτὴν τὴν τιμὴν ὁ ἕνας ἀπὸ τὸν ἄλλον;

§181Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Εἶναι ἡ τιμή, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ παραγωγοὶ πωλοῦν τὰ ἔλαια των ἀπὸ δύο μηνῶν. Καὶ γεννᾶται τώρα τὸ ἐρώτημα. Μὲ τὰς τρεῖς αὐτὰς δραχμὰς δηλ. μὲ ἕνα κέρδος 0,40 κατ’ ὀκᾶν, ἱκανοποιεῖται ὁ παραγωγός; Εἶναι δυνατὸν μὲ 0,40 νὰ ἠμπορέσῃ ὁ παραγωγὸς καὶ τὰς παλαιᾶς αὐτοῦ ὑποχρεώσεις νὰ πληρώσῃ καὶ νὰ ἐξοικονομήσῃ τὰ τῆς συντηρήσεως του καὶ εἰς νέαν καλλιέργειαν νὰ ἐπιδοθῇ; Βεβαίως ὄχι! Καὶ πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν καὶ νὰ μὴ ἐπιρίπτωμεν μομφὰς εἰς βάρος ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατεστραμμένοι καὶ ἄξιοι μόνον οἴκτου. Ἐθεώρησα λοιπὸν καλὸν νὰ σᾶς δώσω τὴν εἰκόνα, αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν γεωργῶν, διότι οὕτω μόνον θὰ δυνηθῶμεν δικαίως νὰ κρίνωμεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ὅλος ὁ ἐλαιοπαραγωγικὸς κόσμος τῆς χώρας ἤκουσε τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ περὶ ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς μετὰ χαρᾶς. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ σύστημα, τὸ ρυθμίζον τὸν τρόπον τῆς ἐξαγωγῆς δὲν μοῦ προκαλεῖ κανένα ἐνθουσιασμὸν καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἀποκρούω κατ’ ἀρχήν. Θὰ σᾶς ἀναπτύξω δὲ τοὺς λόγους τῆς γνώμης μου ταύτης. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν βλέπομεν τὸν δικαιολογητικὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ἤγαγε τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ εἰς τὸ νὰ εἰσαγάγῃ τὸν τρόπον αὐτὸν τῆς ἐξαγωγῆς. Καὶ λέγει ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ τιμῆς μεταξὺ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐπειδὴ ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς προέρχεται ἐκ τοῦ μέτρου τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διὰ τοῦτο φρονεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὅτι τὸ Κράτος γίνεται αἰτία εἰς τὸ νὰ ὑπάρχῃ ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς μεταξὺ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διὰ τοῦτο ὑποστηρίζει ὅτι ἔχει τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα μέρος τοῦ κέρδους, τὸ ὁποῖον (θὰ ἀπολαύουσιν οἱ ἔμποροι ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν πρὸς ἐξαγωγὴν εἰδικῶν ἀδειῶν, νὰ λάβῃ καὶ αὐτό. Ἄς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ διαφωνήσω ἐπὶ τῆς βάσεως ταύτης, διότι κύριοι, δὲν εἶναι ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος ἐκείνη, ἡ ὁποία ρυθμίζει τὰς τιμὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος, εἴτε 80.000.000 εἴτε 100.000.000 ὀκάδες, καὶ ἄν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ἐξαχθῶσι, δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ τὸν γνώμονα τῶν τιμῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τὰς τιμὰς τοῦ ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὰς ρυθμίζουν ἄλλαι μεγαλείτεραι ἐλαιοπαραγωγοὶ χῶραι. Καὶ τοιαῦται εἶναι ἡ Ἱσπανία, ἡ Τύνις ἡ Ἰταλία καὶ ἄλλαι. Ἡ Ἱσπανία ἔχει ἐφέτος παραγωγὴν 300.000.000 καὶ ἄνω. Συνεπῶς ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι καὶ ὅλη ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος ἐξάγεται, δὲν θὰ μεταβληθῶσιν αἱ τιμαὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ ἀπόδειξις ὅτι ἐνῷ μέχρι σήμερον δὲν ἐξήχθη τὸ παράπαν ἔλαιον ἐκ τῆς Ἑλλάδος, ποῖαι τιμαὶ ὑπάρχουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Ἀγγλίαν; Ἔχω ἐπιστολὴν τοῦ οἴκου Ροδοκανάκη καὶ Σια ἀπὸ τὸ Λονδῖνον, χρονολογουμένην ἀπὸ τῆς 10ης Φεβρουαρίου ἐφέτος, ἡ ὁποία ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει) «Τὰ φαγώσιμα ἔλαια κλπ.» Ὅ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν πωλεῖται τὸ ἔλαιον εἰς τιμὴν πολὺ ἐξευτελιστικήν, ἐὰν λογαριάσωμεν τὴν λίραν μὲ τὴν σημερινὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος. Ὡς πρὸς τὴν Γαλλίαν, ἔχω δελτίον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Μασσαλίας χρονολογούμενον ἀπὸ 12 Φεβρουαρίου, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει ὅτι τὰ λάδια τῆς Ἀνατολῆς ἔχουσι 4.50 φράγκα τὰ 100 χιλιόγραμμα.

§182Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δηλαδὴ 7.70.

§183Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὑπάρχει λοιπὸν πτῶσις τιμῶν. Συνεπῶς ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη τὸ νομοσχέδιον ὅτι οἱ ἔμποροι θέλουσι καρπωθῆ μέγα κέρδος συνεπείᾳ τῆς ἐξαγωγῆς καὶ ὅτι μέρους τοῦ κέρδους αὐτοῦ πρέπει νὰ ἐπωφεληθῇ τὸ Κράτος δὲν στηρίζεται, καθόσον ὡς εἶπον τὰς τιμὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν τὰς κανονίζει ἡ Ἑλλάς, ἀλλὰ ἄλλαι μεγαλείτεραι ἐλαιοπαραγωγοὶ χῶραι. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, κύριοι πληρεξούσιοι, πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ποσοῦ τῶν 40.000.000 ὀκάδων, τὰ ὁποῖα προωρίσθησαν διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ δὲ Κυβέρνησις ἔχει ὅλα τὰ μέσα νὰ παρακολουθήσῃ διὰ τῶν τελωνείων τὰς ἐξαγομένας ποσότητας καὶ ὅταν συμπληρωθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν περαιτέρω ἐξαγωγήν. Τὸ σύστημα τῶν εἰδικῶν ἀδειῶν, τὸ ὁποῖον καθιεροῦται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἔχει πολλὰ τὰ τρωτά. Ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ θὰ ἐκδώσῃ ἀδείας ἐξαγωγῆς, αἱ ὁποῖαι θὰ πωλοῦνται ἐλευθέρως εἰς τὰ κατὰ τόπους τελωνεῖα διὰ πλειοδοσίας. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου τί θὰ συμβῇ, ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι ἐλευθέρα ἡ πλειοδοσία; Θὰ δημιουργήσωμεν μίαν νέαν κατηγορίαν ἐμπόρων, τοὺς ἀδειοεμπόρους.

§184Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Τὸ σύστημα αὐτὸ ὑπῆρχεν καὶ ἐφηρμόσθη κατὰ τρόπον τρομερόν.

§185Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Συμφωνῶ, κ. συνάδελφε, ὅτι τὸ σύστημα τῶν ἀδειῶν εἶναι ἁμαρτωλὸν καὶ δημιουργεῖ πολλὰ τὰ ἄτοπα οὐχὶ μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ παντοῦ ὅπου ἐφαρμόζεται. Ἀλλὰ τὸ ἐνδιαφέρον ἡμᾶς ζήτημα, εἶναι νὰ μὴ δημιουργήσωμεν ἐπισήμως μίαν τάξιν ἐμπόρων ἀδειῶν καὶ δημιουργήσωμεν συγχρόνως πολλὰ θύματα, διότι τόσον οἱ λαδέμποροι, ὅσον καὶ οἱ παραγωγοὶ θὰ πληγοῦν διὰ τοῦ συστήματος τούτου τῶν ἀδειῶν, καὶ ἐξηγοῦμαι. Τὸ ἐμπόριον θὰ ὑποστῇ μέγα πλῆγμα, διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ τὸν ἔμπορον νὰ προβῇ εἰς προπωλήσεις, ἐφ’ ὅσον δὲν γνωρίζει εἰς ποίαν τιμὴν θὰ ἀγοράσῃ τὴν ἄδειαν, ἀφοῦ θὰ εἶναι δυνατὸν κάλλιστα νὰ τὸν συναγωνίζηται ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος. Δὲν θὰ ἀγοράζῃ ἔλαιον, ἀλλὰ θὰ φροντίζῃ πρῶτον νὰ ἀγοράζῃ ἄδειαν καὶ ἀναλόγως τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ διὰ τὴν ἀγορὰν τῆς ἀδείας, θὰ κανονίσῃ τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ εἰς τὸν ἐλαιοπαραγωγόν, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ ἔμπορος πρὶν προσφέρει τιμήν, ὑπολογίζει ὅλα τὰ ἔξοδα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ ἐμπόρευμα. Ἐρχόμεθα λοιπὸν νὰ προσθέσωμεν καὶ ἕν ἄλλο ἔξοδον καὶ μάλιστα ἐντελῶς ἀκαθόριστον διὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἀδείας. Θὰ εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ τὸ ἑξῆς κακόν. Νὰ γίνῃ τρὰστ μεγαλεμπόρων, ἢ τραπεζῶν τὸ ὁποῖον νὰ ἀγοράσῃ 1–2 ἑκατομμυρίων ὀκάδων ἀδείας, νὰ γίνῃ οὕτω κύριον τῆς καταστάσεως καὶ νὰ ἐκμεταλλευθῇ καὶ τοὺς ἐμπόρους τοὺς παραγωγούς. Ἐὰν ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὴν Μυτιλήνην, ὅταν ἡ πώλησις τῶν ἀδειῶν θὰ εἶναι ἐλευθέρα, ἔλθῃ μία τράπεζα ἢ εἷς ὅμιλος ἐπιχειρηματιῶν καὶ ἀγοράσῃ 5.000,000 ὀκάδων ἀδείας, θὰ γίνῃ ἢ ὄχι κύριος οὐχὶ μόνον τῶν ἐμπόρων, ἀλλὰ καὶ τῶν παραγωγῶν καὶ θὰ τοὺς ἐξαναγκάσῃ ναὶ ἢ ὄχι νὰ πωλήσουν τὰ λάδια τους εἰς οἱανδήποτε τιμὴν θέλει; Τοῦτο θὰ γίνῃ, διότι θὰ λείψῃ ὁ συναγωνισμός, ἀφοῦ οἱ ἄλλοι ἔμποροι στερούμενοι ἀδειῶν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς συναγωνισθῶσιν καὶ νὰ δώσουν ἱκανοποιητικωτέραν τιμήν. Ἀλλ’ ὄπισθεν τοῦ νομοσχεδίου τούτου διαβλέπω τὸν κύριον λόγον τῆς εἰσηγήσεως αὐτοῦ, καὶ ὁ κύριος λόγος εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ φορολογήσῃ τὸ ἔλαιον. Αὐτὸς εἶναι ὁ κύριος λόγος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της ὅτι τὸ ἔλαιον φορολογεῖται βαρύτερον ἀπὸ κάθε ἄλλο προϊὸν πλὴν τοῦ καπνοῦ, καθόσον ὑφίσταται διπλῆν φορολογίαν, τὴν τοῦ ἐγγείου φόρου, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 12% ἐπὶ τῆς ἀξίας καὶ τὴν τῆς καθαρᾶς προσόδου, ἡ ὁποία προκειμένου περὶ ἐλαίου δὲν εἶναι καθαρὰ πρόσοδος, ἀλλ’ ἀκαθάριστος, ἐφόσον φορολογεῖται τὸ ἥμισυ τῆς παραγωγῆς, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος, ἐπειδή, λέγω, ἐγνώριζεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι θὰ ἦτο τολμηρὸν νὰ εἰσηγηθῇ νέαν φορολογίαν ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπικρατεῖ ἡ γνώμη ὅτι πρέπει νὰ ἐλαφρυνθῇ ἡ ὑπάρχουσα φορολογία τοῦ ἐλαίου, διὰ τοῦτο ἐπενοήθη τὸ σύστημα τῶν εἰδικῶν ἀδειῶν, τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει ἓν ἄλλο φορολογικὸν μέσον. Διὰ τοῦτο καταλήγων ὑποστηρίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐξησφαλίσθη ἡ ἐπάρκεια τῆς χώρας, διὰ τῆς κατακρατήσεως τῶν 80 ἑκατομμυρίων ἐκ τῶν 120, πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἄλλων 40,000,000 ὀκάδων ἐλευθέρα, μέσα δὲ εἰς τὰ 40,000,000 ὑπάρχει εὐρὺ περιθώριον διὰ νὰ κινηθῇ ὅλον τὸ ἐμπόριον καὶ ἱκανοποιηθοῦν ὅλοι παραγωγοὶ καὶ ἔμποροι. Νὰ γίνεται δὲ παρακολούθησις τῶν ἐξερχομένων ποσῶν διὰ τῶν τελωνείων, καὶ ὅταν συμπληρωθῇ τὸ ποσὸν τῶν 40,000,000 νὰ παύσῃ περαιτέρω ἐξαγωγή. Αὐτὴν τὴν γνώμην εἶχον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Συνέλευσιν. Καὶ ἡ Ἱσπανία ἔχει τὸ σύστημα αὐτὸ τοῦ παρακρατήματος.

§186Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ Ἱσπανία δὲν ἔχει τὴν πεῖραν τῶν ἀδειῶν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἡμεῖς.

§187Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Οὔτε γίνεται αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε.

§188Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐὰν αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατόν, τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει τὰς στατιστικὰς πληροφορίας ἀπὸ κάθε ἐλαιοπαραγωγὸν μέρος, δύναται νὰ ὁρίσῃ τὸ ἐξακτέον ποσὸν ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς τὴν ὁποίαν ἔχει.

§189Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ τῆς παραγωγῆς καὶ ὁρισμοῦ κατανομῆς τῶν ποιοτήτων, μήπως ἐξαχθοῦν ὅλα τὰ ἔλαια καὶ μείνουν τὰ μὲ μεγάλην ὀξύτητα, διὰ νὰ καταστραφοῦν τὰ ἔντερα τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν.

§190Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Σαχλαμπάνης ἔχει τοῦ λόγον.

§192Μ. ΣΑΧΛΑΜΠΑΝΗΣ. Δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ εἶμαι κατὰ τοῦ συστήματος, κατὰ τὸν τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον πρόκειται ν’ ἀποφασισθῇ νὰ γίνεται ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου. Καὶ κατ’ ἀρχὴν νομίζω ὅτι οἱοσδήποτε νόμος καὶ ἂν ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως περὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ νόμος μικτός, τοὐτέστιν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε καθὼς ἀναφέρεται εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον νὰ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ψηφισθησόμενος νόμος καὶ ἐπὶ ἄλλων ἐγχωρίων προϊόντων. Νομίζω ὅτι ἀκριβῶς αὐτὸ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου αὐτὸ τοῦτο ἐγένετο ἀφορμή, ὥστε οἱ κύριοι πληρεξούσιοι νὰ προσέξωσι πολὺ περισσότερον καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν, καθ’ ἣν συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Δὲν θέλω μὲ τοῦτο νὰ εἴπω ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι δὲν προσέχουν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν συζητουμένων νομοσχεδίων, ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν ὁσάκις συζητεῖται νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐνδιαφέρει ἢ ὡρισμένα διαμερίσματα τοῦ Κράτους, τινὲς τῶν κυρίων πληρεξουσίων νὰ μὴ δίδωσι τὴν δέουσαν προσοχήν. Ἐν προκειμένῳ παρετήρησα ὅτι ἐπρόσεξα περισσότερον καὶ διότι τὸ ζήτημα εἶναι φλέγον καὶ διότι θὰ ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψίν των ὅτι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ ἐλαίου, ἀλλ’ ὅτι πρόκειται εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ψηφισθησόμενος νόμος καὶ ἐπὶ ἄλλων προϊόντων, τὰ ὁποῖα δὲν ὁρίζονται τώρα. Μὲ τοῦτο δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω οὔτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν οὔτε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τίποτε ἄλλο ἢ ὅτι διατελοῦν πληρέστατα ἐν καλῇ πίστει, ἐν τούτοις δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ψηφίσωμεν νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὸ μέλλον καὶ ἐπὶ ἄλλων προϊόντων ἐκτὸς ἐκείνων, διὰ τὰ ὁποῖα σήμερον συζητοῦμεν. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ χωρισθῇ αὐτὸ τὸ μέρος. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Εἶπον ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἰδέας ὅτι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὀρθοτάτη, πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγή, ἀλλὰ διὰ νὰ καταλήξω ἐγὼ τοὐλάχιστον εἰς ἕν συμπέρασμα θέλω νὰ ἐξετάσω τὴν αἰτίαν, διὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν τὸν νόμον αὐτόν, τοὐτέστιν ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλεται. Πάντες γνωρίζομεν, ποῖος εἶναι ὁ σκοπός, ἀλλ’ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ σφάλωμεν κατά τι καὶ διὰ τοῦτο θὰ τὸν ἐπαναλάβω. Νομίζω ὅτι ὁ σκοπὸς εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς νὰ διευκολύνωμεν τοὺς παραγωγούς, ὥστε τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον παράγουν νὰ μὴν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ κρατῶσιν ἐπὶ ἄπειρον εἰς τὰς ἀποθήκας των, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ κατορθώσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν καὶ χρήματα ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς συζητεῖ, ἐὰν εἶναι ὠφέλιμον ἢ ὄχι. Ἐκτὸς δὲ τούτου παρίσταται καὶ ἡ ἀνάγκη νὰ προσέξωμεν μήπως ἐὰν διαμερίσματά τινα τοῦ Κράτους παράγουν αὐτὸ τὸ προϊόν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ἐξ ἐκείνων τῶν διαμερισμάτων, μήπως κατορθώσωμεν νὰ κρατήσωμεν τόσον μόνον ὅσον χρειάζεται διὰ τὸ διαμέρισμα εἰς τὸ ὁποῖον παράγεται, νὰ φυγαδεύσωμεν δὲ τὸ ὑπόλοιπον, ὥστε οἱ κατοικοῦντες εἰς τὰ ἄλλα διαμερίσματα νὰ μὴν ἔχωσιν τὸ προϊόν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς εἴχαμεν ἀφθόνως καὶ ἀφήσομεν νὰ φυγαδευθῇ. Εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν παρετήρησα καὶ πρὶν ἀκόμη ἀκούσω ἀναπτυσσόμενον τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν προηγουμένως ὅτι ἡ δικαιολογία, μὲ τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν νὰ θέσωμεν εἰς πλειοδοσίαν τὰς ἀδείας εἶναι διττή. Πρῶτον, διότι ὁ ἔμπορος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξαγάγῃ τὸ ἔλαιον θὰ κερδίσῃ καὶ ἑπομένως τὸ Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ χεῖρα δικαίαν ἐπὶ τῶν κερδῶν αὐτοῦ, καὶ δεύτερον, διότι ἐνοχλῆται ἡ δημοσία ὑπηρεσία καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς συχνάκις παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι νὰ τοὺς παραχωρηθῇ ἡ ἄδεια. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὸ τελευταῖον νομίζω, ὅτι θὰ ἐτέθη ἐκ παραδρομῆς, διότι δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι πάντες οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ καὶ οἱ κύριοι πληρεξούσιοι εἶναι διατεθειμένοι νὰ παρέχωσι τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸ Κράτος, χωρὶς νὰ ἀξιῶσιν νὰ πληρώνωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προξενοῦσιν εἰς αὐτοὺς τὴν ἐνόχλησιν. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα ὅτι ὁ ἔμπορος θὰ κερδίσῃ πολλὰ καὶ πρέπει τὸ Δημόσιον νὰ βάλῃ χεῖρα εἰς τὰ κέρδη του δὲν εὑρίσκω τὴν βάσιν ὀρθὴν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, καθ’ ἣν ἐὰν ὁ παραγωγὸς ἢ ὁ ἔμπορος κερδίσουν περισσότερον ὑπάρχουν νόμοι φορολογικοί, κατὰ τοὺς ὁποίους εἶναι ὑποχρεωμένοι ὅσα περισσότερα κερδίσουν, τόσον μεγαλύτερον φόρον νὰ πληρώσουν, ὅταν δηλώσωσιν τὴν καθαρὰν αὐτῶν πρόσοδον ὡς δηλοῦσιν ὅλοι ὅσοι ἔχουν περιουσίαν. Ὡς ἀνέπτυξαν καὶ οἱ κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν προηγουμένως ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος, εἶναι δυνατόν, κατὰ τὸ νομοσχέδιον νὰ γίνῃ ἐκμετάλευσις, καὶ ἀναμφιβόλως θὰ γίνῃ ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι κάτοχοι τῶν ἀδειῶν, ἀδιάφορον ὅτι πρόκειται νὰ ἐκδίδωνται κατὰ μερίδας. Τέσσαρας, πέντε ἢ ἕξ ἄνθρωποι εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθώσωσιν διά τινος τρόπου, διά τινος ἰδιαιτέρας ἰδιοφυΐας νὰ ἔχωσιν εἰς χεῖρας των τὰς ἀδείας αὐτάς, διὰ τῶν ὁποίων θὰ πρόκειται νὰ γίνῃ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου, τοῦ ἐν Ἡρακλείῳ ἐπὶ παραδείγματι. Αὐτοὶ οἱ κύριοι δὲν θὰ ἔχωσιν νὰ κάμωσιν τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον, ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος προηγουμένως, τὸ ἐμπόριον τῶν ἀδειῶν. Θὰ ἐκμεταλλευθῶσιν ἑπομένως τοὺς παραγωγούς. Θὰ δύνανται νὰ σταματήσουν τὴν ἀγορὰν τοῦ ἐλαίου, θὰ δύνανται νὰ σταματήσουν τὴν φυσικὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου ἢ Θὰ δύνανται νὰ τὴν ὑποβιβάσωσιν ἀδικαιολογήτως. Ἑπομένως ἡ βάσις αὐτὴ τοῦ σχεδίου νόμου ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῇ καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως κατ’ ἀρχὴν δεχθῇ τὴν μεταβολὴν τῆς βάσεως αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὡρισμένον τρόπον, ὁ ὁποῖος περίπου εἶναι ὁ αὐτὸς μὲ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἡρμήνευσεν ὁ κ. Παρίτσης προηγουμένως. Νομίζω ὅμως ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ κουράζωμεν τὴν Συνέλευσιν ἐπαναλαμβάνοντες περίπου τὰς αὐτὰς γνώμας ἢ καὶ μὲ μικρὰς διαφορὰς. Καὶ διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἡ γενομένη ἀπόψε συζήτησις θεωρηθῇ ὅτι διεκόπη ἁπλῶς καὶ ὅτι πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν ἀμέσως ἑπομένην συνεδρίασιν, ἐν τῷ μεταξὺ δέ, ἐὰν τοὐτέστιν ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐαρεστηθῇ ν’ ἀκούσῃ καὶ τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον οἱ προλαλήσαντες, ἐν τῷ μεταξὺ νὰ γίνῃ κἄποια συνεργασία μὲ τοὺς καταγομένους ἀπὸ ἐλαιοπαραγωγὰ μέρη ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ μὲ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐνδιαφέρονται μὲν ὡς ἡμεῖς οἱ ἐξ ἐλαιοπαραγωγῶν, ἀλλ’ ἐκπροσωποῦσι τοὺς καταναλωτάς. Νὰ ἐπεξεργασθῶσιν οὗτοι τὸ νομοσχέδιον μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἢ τοῦ ἁρμοδίου τμηματάρχου καὶ νὰ καταρτίσωσι νομοσχέδιον κἄπως διαφορετικόν, οὕτως, ὥστε νὰ μὴ μείνῃ εἰς ἡμᾶς καμμία ὑπόνοια ὅτι καίτοι ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς διατελοῦσιν ἐν καλῇ πίστει, τὸ νομοσχέδιον ὅμως, ἐὰν ψηφισθῇ ὡς ἔχει, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει. Ἔχω αὐτὴν τὴν γνώμην καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. συνάδελφος ὑπέβαλε προηγουμένως. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι θὰ χάσωμεν τίποτε ἀπολύτως, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἀμέσως ἑπομένην συνεδρίασιν καὶ ἐν τῷ μεταξὺ γίνῃ ἡ προσήκουσα τέλος πάντων μεταβολὴ τοῦ σχεδίου τούτου πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐπιτυχίας, τῆς πλήρους ἐπιτυχίας τοῦ σχεδίου.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κοκκινάκης ἔχει τὸν λόγον.

§194Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν, κύριοι πληρεξούσιοι, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου καὶ δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω παρὰ δι’ ὀλίγων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκεται ἡ ἐπάρκεια τῆς Χώρας ἀναφορικῶς πρὸς τὸ ἔλαιον. Τοῦτο πραγματικῶς ἐπιτυγχάνεται, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διὰ τὴν ἐπάρκειαν, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὅλα τὰ μέσα νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου, ὅτε ἡ ἐπάρκεια ἐπιτυγχάνεται πληρέστατα, διότι δὲν ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχει τις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος νὰ φρονῇ ὅτι δὲν πρέπει νὰ προστατευθῶσι ἐξ ἴσου καὶ οἱ καταναλωταί. Καί ἂν δὲν πλανῶμαι κἄποια τάσις ἐκ μέρους πολλῶν πληρεξουσίων παρετηρήθη, ἵνα ὑπεραμυνθῶσι τῶν καταναλωτῶν. Ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀγωνιζόμεθα ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν καταναλωτῶν, διότι καὶ ὁ ὁμιλῶν, δὲν εἶναι ἐλαιοπαραγωγός, ἀγοράζει καὶ αὐτὸς τὸ ἔλαιον, ὡς καὶ πάντες σχεδὸν οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρακαθήμενοι. Ἑπομένως συμφέρον ἔχομεν νὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ τὰ δύο μέρη, καὶ τοὺς ἐλαιοπαραγωγοὺς καὶ τοὺς καταναλωτάς. Ὁ ἕτερος σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ μὴ ἀπασχολῆται ὁ κ. Ὑπουργός, καίτοι θ’ ἀπασχολῆται περισσότερον διὰ τοῦ συστήματος τῶν ἀδειῶν.

§195Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, ὁ ἕτερος σκοπὸς εἶναι νὰ μὴ χαρίζηται.

§196Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Νὰ μὴν ἐνοχλῆται.

§197Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μὴ χαρίζηται.

§198Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Δὲν μετεχειρίσθην ἴσως τὴν κατάλληλον λέξιν κ. Ὑπουργέ, ἤθελον νὰ εἴπω νὰ μὴ ἐνοχλῆσθε δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, διότι φυσικά, ὅταν πρόκηται δι’ ἀδειῶν νὰ ἐξάγηται τὸ ἔλαιον, θὰ ἔχητε φοβερὰς ἐνοχλήσεις ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων ἐνῷ τὸ σύστημα τοῦ πλειστηριασμοῦ τῶν ἀδειῶν, σᾶς ἀπαλλάσσει τούτων. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Ἐκεῖνος ὅμως ὁ σκοπὸς, ὁ ὁποῖος ἐπιδιώκεται, νὰ προστατεύσητε τοὐτέστι τοὺς ἐλαιοπαραγωγούς, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ δι’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου καί παρακαλῶ, ἐὰν ζητήσητε πληροφορίας ἀπὸ τὴν τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν θὰ εἰδῆτε ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἐξαχθῇ τὸ ποσὸν τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον ὁρίζεται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Οἱ κύριοι προλαλήσαντες ἐκ Μυτιλήνης συνάδελφοι, σᾶς εἶπον ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἀπολύτως νὰ ἐξαχθῇ ἔλαιον πλέον τῶν 6,000,000 ὀκάδων ἐκ τῆς Μυτιλήνης τὸ ἔτος. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐκ τῆς Κρήτης εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξαχθῶσι καὶ τὰ 6,000,000.

§199Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς πόσον χρονικὸν διάστημα;

§200Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Εἰς τὸ διάστημα τοῦ ἔτους.

§201Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς δύο ἔτη θὰ ἐξαχθῇ τὸ ὁριζόμενον ποσόν.

§202Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἔστω. Διότι δὲν θὰ ἀγνοῆτε βεβαίως πάντες ὅτι εἰς τὴν Κρήτην δὲν ὑπάρχουσι λιμένες. Οἱ ὑπάρχοντες τοιοῦτοι εἶναι μόνον διὰ μικρὰ ἱστιοφόρα. Βεβαίως ὁ λιμὴν τῆς Σούδας δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι εἶνε ὁ λιμὴν τῶν Χανίων καὶ τῆς Κρήτης ὅλης, διότι ἡ Σοῦδα εἶναι μὲν λιμήν, ἀλλὰ χρησιμεύῃ εἰς τὸ νὰ καταφεύγουσι τὰ πλοῖα ἐν ὥρᾳ τρικυμίας. Δὲν εἶναι δυστυχῶς πλησίον ἡ πόλις τῶν Χανίων, ὥστε νὰ χρησιμοποιῆται ὡς ἐμπορικὸς λιμήν.

§203Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι κατηρτισμένος ἐμπορικῶς.

§204Μ. ΣΑΧΛΑΜΠΑΝΗΣ. Οὐδὲ συνδεδεμένος μὲ τὸ ἐσωτερικόν.

§205Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Οὐδὲ ὁ λιμὴν τοῦ Ἁγίου Νικολάου εἶναι ἀρκετός.

§206Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδὲ αὐτὸς εἶναι λιμήν.

§207Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Εἶναι λιμήν, ἀλλ’ ἡ ἐξαγωγὴ ἐκεῖ εἶναι πολὺ μικρὰ. Εἶναι ὑποτελωνεῖον. Οἱ λιμένες, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐξάγεται τὸ ἔλαιον εἶναι τῶν Χανίων, τῆς Ρεθύμνης τοῦ Ἡρακλείου τῆς Ἱεραπέτρας καὶ ὁ τῆς Σητείας διὰ μικρὰν ἐξαγωγήν. Ἐξ αὐτῶν τῶν λιμένων, κύριοι, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἐξαχθῇ ἡ ποσότης αὐτὴ τοῦ ἐλαίου, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι εἶναι λιμένες μικροί, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν δύνανται νὰ καταπλεύσωσι ἀτμόπλοια, παρὰ μόνον ἱστιοφόρα καὶ δὴ μικρὰ τοιαῦτα. Δὲν θὰ εἴπω ὑπερβολήν, ἂν σᾶς εἴπω κύριοι, ὅτι κατὰ δεκαπενθήμερον ἐν καιρῷ χειμῶνος κατορθώνωμεν νὰ ἔχωμεν συγκοινωνίαν διὰ τῶν ἀτμοπλοίων τῆς γραμμῆς, τὰ ὁποῖα συνηθέστατα διακόπτουσι τὴν φόρτωσιν καὶ ἐκφόρτωσιν καὶ καταφεύγουσιν, ἐὰν μὲν εἶναι εἰς τὸ Ἡράκλειον ἀντικρὺς εἰς τὴν Δίαν, ἐὰν δὲ εἶναι εἰς τὸ Ρέθυμνον ἢ τὰ Χανιά, εἰς τὴν Σοῦδαν, ἐὰν προλάβουν, διότι ὡς εἰξεύρετε τὸ Κρητικὸν πέλαγος εἶναι τρικυμιωδέστατον καὶ συνηθέστατα διατρέχουσι τὰ πλοῖα τὸν ἔσχατον κίνδυνον. Ὅταν λοιπὸν ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, κύριοι, αὐτὰ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ τὸ ἔλαιον, διατί θέλετε νὰ δώσωμεν αὐτοὺς τοὺς περιορισμοὺς εἰς ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου;

§208Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισισμοῦ). Δὲν μοῦ δίδετε μίαν ἐξήγησιν, κύριε πληρεξούσιε, σᾶς παρακαλῶ;

§209Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Νὰ σᾶς δώσω, κύριε Ὑπουργὲ, εὐχαρίστως.

§210Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κρήτη ἐφέτος παρήγαγε 30,000,000 ὀκάδας ἔλαιον. Ἄλλοτε κανὲν ἄλλο ἔτος δὲν εἶχεν αὐτὴν τὴν παραγωγήν.

§211Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἡ ἐφετεινὴ ποραγωγή, κύριε Ὑπουργὲ, εἶναι ἐξαιρετική. Δὲν ἐνθυμοῦνται ἐν Κρήτῃ παρὰ εἰς τὰ 1880 αὐτὴν τὴν παραγωγήν.

§212Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) Ἡ προτελευταία παραγωγὴ τοῦ ἐλαίου πόση ἦτο;

§213Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω.

§214Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἦτο περίπου 25,000,000 ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§215Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἐὰν ἔχητε σεῖς τὴν πληροφορίαν αὐτήν.........

§216Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λοιπὸν αὐτὰ τὰ 25,000,000 ὅταν ἀφαιρέσωμεν τὸ ἐν τῷ τόπῳ καταναλωθὲν, πῶς ἐξήχθησαν;

§217Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Νομίζετε ὅτι ἐξήχθησαν ὅλα;

§218Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκομικῶν). Τὰ ἐπέταξε ὁ κόσμος;

§219Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Θὰ μένουν ἀκόμη ἀσφαλῶς περὶ τὰ 8,000,000 στὴν Κρήτη.

§220Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). 8,000,000 εἶναι εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§221Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ἡ πληροφορία αὕτη, τὴν ὁποίαν σᾶς δίδω δὲν εἶναι ἀκριβής.

§222Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κρήτη εἰς τὰ 1918–1919 εἶχε μεγαλειτέραν παραγωγὴν παρ’ ὅτι ἐφέτος, διότι στὰ 1918–1919 εἶχε 30.700.000 ἐνῷ ἐφέτος ἔχει μόνον 28.000.000. Ὥστε βλέπετε ὅτι πρὸ δύο ἐτῶν παρήγαγε ποσὸν μεγαλύτερον τοῦ σημερινοῦ καὶ ὅμως αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ὑπάρχει στὴν Κρήτην ἔλαιον παρελθουσῶν ἐσοδειῶν πλὴν τῶν 28.000.000.

§223Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ σημείωσις, τὴν ὁποίαν ἔχετε δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Αὐτὸ τὸ γνωρίζω, διότι εἶμαι ἀπ’ ἐκεῖ καὶ γνωρίζω ὅτι οἱ χωρικοὶ καὶ οἱ κάτοχοι ἐν γένει τοῦ ἐλαίου δὲν ἐδήλωσαν τὰς ποσότητας, τὰς ὁποίας πραγματικῶς εἶχον, καὶ τοιουτοτρόπως σήμερον εἰς τὴν Κρήτην θὰ εὑρίσκονται τουλάχιστον 8.000.000. Τὸ νομοσχέδιον ἐκτὸς τούτου εἶναι ἀσαφὲς καὶ κατὰ τοῦτο, δὲν ἀναφέρει ὅτι διὰ Β. Διατάγματος θὰ ὁρισθῇ ὁ χρόνος τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, καθ’ ἣν στιγμήν, ἐπαναλαμβάνω πρέπει νὰ δοθῇ τὸ ταχύτερον ἡ ἄδεια τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου, διότι σᾶς βεβαιῶ ὅτι οἱ παραγωγεῖς δὲν εἶχον δοχεῖα νὰ βάλουν τὸ λάδι, εὑρίσκεται δ’ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πωλῶσιν αὐτὸ εἰς εὐτελεστάτην τιμήν. Εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ χωρικὸς ἀγοράζει τὸ κρίθινο ἀλεύρι πρὸς 2 δραχμὰς καὶ πωλεῖ τὸ ἔλαιόν του πρὸς 2.80 κατ’ ὀκᾶν, εἶναι δ’ ὑποχρεωμένος νὰ τὸ μεταφέρῃ καὶ τὸ πωλήσῃ εἰς τὸ Ἡράκλειον διὰ δὲ τὴν μεταφοράν του θὰ πληρώσῃ 60 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, διότι εἰς τὴν Κρήτην δὲν ἔχομεν δυστυχῶς τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς τὰ ὁποῖα ἔχουσιν αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους καὶ ἐκτὸς τούτων ἔχει καὶ ἔξοδα συλλογῆς ἐλαιῶν καὶ ἐκθλίψεως αὐτῶν 1.50 δραχμ. τὶ τοῦ μένει; Δύναται διὰ τοῦ ὑπολοίπου τούτου νὰ συντηρηθῇ; Δι’ αὐτὸ βεβαίως ὄχι, καὶ διὰ τοῦτο κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Συνέλευσιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὰς τὰς δυσχερείας κατὰ τῶν ὁποίων παλαίει ὁ ἐλαιοπαραγωγὸς τῆς Κρήτης καὶ προστατεύσῃ αὐτόν. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον ἔχει καὶ ἄλλην ἀτέλειαν· δὲν κάμνει τουτέστιν διάκρισιν φαγωσίμων καὶ μὴ φαγωσίμων ἐλαίων, τὰ δὲ ἔλαια τῆς Κρήτης ὡς ἐπὶ τὸ ἐλάχιστον δὲν εἶναι φαγώσιμα. Τὶ τὰ θέλετε λοιπὸν τὰ ἔλαια τῆς Κρήτης νὰ τὰ κρατήσητε διὰ τὴν ἐπάρκειαν τῆς Χώρας ἀφοῦ προσφερόμενα δὲν ἀγοράζονται ἀπὸ κανένα; Ταῦτα ὡς γνωστὸν ἐξάγονται μόνον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς σαπωνοποίησιν ἢ διὰ τὰς μηχανάς. Ἀφοῦ λοιπὸν τὰ ἔλαια αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πωληθῶσιν ἐντὸς τοῦ Κράτους, διατὶ παρακαλῶ νὰ τὰ κρατῇ ἡ Κυβέρνησις;

§224Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τουναντίον κάμνει.

§225Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Ὄχι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρέπει νὰ ἀφεθῶσιν ἐλεύθερα τοὐλάχιστον τὰ μὴ φαγώσιμα ἔλαια, διότι διαφορετικά, χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ ἡ Κυβέρνησις πλήττει τοὺς ἐλαιοπαραγωγούς, καὶ ἰδιαίτατα τῆς Κρήτης, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις οὔτε ἡ Συνέλευσις ἐπιθυμεῖ. Διατὶ νὰ κρατῶμεν τὰ ἔλαια ἐκεῖνα; Διὰ νὰ κερδοσκοπήσωσιν αὔριον οἱ ἀδειοῦχοι εἰς βάρος τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν; Ἡμεῖς ἀγωνιζόμεθα ὑπὲρ τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, ὑπὲρ τῶν πτωχῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πένονται καὶ δυστυχοῦν. Νομίζω δὲ ὅτι ἔχετε ὅλα τὰ μέσα νὰ θέσητε φραγμὸν ὥστε νὰ μὴ ἐξέλθουν τὰ φαγώσιμα ἔλαια, διότι ἐκτὸς τούτου τὰ μὴ φαγώσιμα ἔλαια ἔχουν τὸν ἀνταγωνισμὸν τῶν βαμβακελαίων, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ εὐθηνότερα ἀπὸ τὰ ἰδικά μας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς σκέψεις αὐτὰς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον ἵνα μὴ καταστραφῶσιν οἱ ἐλαιοπαραγωγοί.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστοδουλιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§227Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Τὸ ἔλαιον, κύριοι πληρεξούσιοι, ὡς εἶδος πρώτης ἀνάγκης εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας χρονικὰς περιόδους ἡ τιμή του ἔφθασεν εἰς ὕψη. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύσῃ τοὺς παραγωγούς, ἀλλ’ ἐξ ἴσου ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύσῃ τοὺς καταναλωτάς. Ἐπιθυμῶ ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ λάβῃ μέτρα διὰ νὰ κτυπηθῇ ἡ αἰσχροκέρδεια καὶ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ τροφὴ τοῦ λαοῦ, δηλαδὴ νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐπαρκῶς τὸ λάδι πρὸς κατανάλωσιν τῆς χώρας καὶ δεύτερον νὰ ἱδρυθῶσι πρατήρια εἰς τὰς ἐπαρχίας. Δι’ αὐτῶν τῶν μέτρων θὰ πατάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν αἰσχροκέρδειαν καὶ θὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου, διότι ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς πληρεξουσίους, τοὺς ὁποίους ἔστειλεν ἐδῶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀναμένει οὗτος νὰ παταχθῇ ἡ αἰσχροκέρδεια.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κούλανδρος ἔχει τὸν λόγον.

§229Ν. ΚΟΥΛΑΝΔΡΟΣ. Συζητοῦμεν τὸ ζήτημα τοῦ ἐλαίου καὶ δὲν βλέπομεν ἐνταῦθα παρὰ ἐλαχίστους συναδέλφους.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς τὰ δωμάτια.

§231ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ὅταν θὰ λήξῃ ἡ συζήτησις θὰ εἶναι ἐκεῖ οἱ συνάδελφοι.

§232Ν. ΚΟΥΛΑΝΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις, πρέπει νὰ εἶναι ἐδῶ ὅλοι.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§234Ν. ΚΟΥΛΑΝΔΡΟΣ. Ἔμειναν ἐδῶ τόσοι, ὅσοι ἐνδιαφέρονται. Νομίζω ὅτι κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ μετὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν 40.000.000 ὀκάδων ἐλαίου θὰ ἔχωμεν ἐπάρκειαν διὰ τὴν χώραν μας; Ἐγὼ ἀμφιβάλλω ἂν θὰ ἔχωμεν ἐπάρκειαν καὶ φοβοῦμαι ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου θὰ αὐξηθῇ καὶ πάλιν μόλις ἀρχίσει ἡ ἐξαγωγή. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγωγῆς διὰ δημοπρασίας δὲν θὰ εἶναι τόσον τελεσφόρον, διότι εἰς τὴν δημοπρασίαν πολλοὶ δὲν θὰ δύνανται νὰ λάβωσι μέρος. Ὀλίγοι εἶναι οἱ δυνάμενοι νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου. Καὶ τότε τὶ θὰ γίνῃ; Οἱ δυνάμενοι νὰ μετάσχωσιν εἰς τὴν δημοπρασίαν θὰ δύνανται νὰ ἀποτελέσωσι μίαν ἐπιτροπὴν καὶ νὰ λάβωσι τὰς ἀδείας. Ἡ δημοπρασία θὰ προκηρύσσεται δι’ ὀλίγας ἡμέρας.

§235Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διατὶ ὀλίγας ἡμέρας; Διατὶ θέτετε ὅρους, τοὺς ὁποίους δὲν τοὺς ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον, διατὶ ὀλίγας ἡμέρας. Δύνανται ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς καὶ ἔπειτα διαρκῶς.

§236Ν. ΚΟΥΛΑΝΔΡΟΣ. Θὰ ἤμην τῆς γνώμης νὰ ὡρίζετο εἰς τὸ νομοσχέδιον ἕν ποσὸν χρηματικόν, πέραν τοῦ ὁποίου θὰ γίνεται ἡ δημοπρασία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ τεθῇ ἕν ποσὸν ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς, πέραν τοῦ ὁποίου θὰ γίνεται ἡ δημοπρασία καὶ τοιουτοτρόπως ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ γίνωσιν ἑταιρεῖαι ἔχει νὰ ὠφεληθῇ τὸ κράτος, διότι ὡρισμένος λαὸς θὰ πληρώσῃ περισσότερον τὸ ἔλαιον μόλις ἀρχίσῃ ἡ ἐξαγωγή.

§237Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ γίνωσι κύριοι τῆς ἀγορᾶς.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§239Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τὸ λάδι αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, ὡς παραγωγὴ καὶ ὡς ἐμπόρευμα. Οἱ ἐμπορευόμενοι οἱ ἐξάγοντες τὸ λάδι δὲν εἶναι τόσον πολλοί, ὅσον πιστεύεται, διότι χρειάζεται εἰδικότης ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς καὶ δὲν εἶναι τοῦ καθενὸς ἔργον. Περιορίζεται λοιπὸν τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον ἀναγκαίως εἰς ἕνα περιωρισμένον κύκλον, ὁ ὁποῖος ὑποβοηθεῖται μάλιστα ὑπὸ τῶν παραγωγῶν, ὥστε νὰ δύνανται οὗτοι νὰ ἐξάγουν τὰ λάδια των εἰς τὸ ἐξωτερικὸν οὕτως ὥστε ὅλοι δίδουν τὰ λάδια, ὅπως ἐν καιρῷ πολέμου ἔπερναν τὰ λάδια καὶ παρεκάλουν τοὺς ἐμπόρους νὰ δίδουν ἄδειαν διὰ νὰ ἐξάγουν τὰ λάδια. Δεύτερον ἡ τιμὴ τοῦ λαδιοῦ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν τοιαύτην ἢ τοσαύτην παραγωγὴν τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ οὔτε ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν παραγωγὴν τῆς Ἱσπανίας καὶ τῆς Ἰταλίας μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰ πλήθη τῶν σπορελαίων καὶ δὴ τὰ βαμβακέλαια. Εἶναι ζήτημα γενικοῦ ἐμπορίου, ζήτημα γενικῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως ὡς ἐκ τοῦ νόμου τῆς ἀντικαταστάσεως. Εἶναι ζήτημα ἀξίας εἴδους πρώτης ἀνάγκης καὶ ὅπως ὅλα τὰ εἴδη ταῦτα, ἔχουσι ξεπέσει φοβερὰ εἰς ὅλον τὸν κόσμον ἔπεσαν καὶ τὰ λάδια. Ὑπάρχει περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν εἴχομεν ἢ μικρὰν ἐσοδείαν ἐλαίων, ἐν τούτοις ἡ τιμὴ αὐτῶν ἦτο χαμηλή, ὑπάρχει πάλιν περίπτωσις, καθ’ ἣν εἴχομεν μεγάλην ἐσοδείαν καὶ ὅμως ἡ τιμή των ἦτο ὑψηλή. Ὥστε δὲν ἐξαρτᾶται ἡ τιμὴ αὐτῶν ἀπὸ τὴν μεγάλην ἢ μικρὰν παραγωγὴν τοῦ ἐλαίου ἐν Ἑλλάδι. Ἐὰν δὲν γνωρίζωμεν ὅλα ταῦτα τὰ πράγματα δὲν δυνάμεθα νὰ κρίνωμεν ἀσφαλῶς τόσον, ὥστε νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὰ ἔλαιά μας μὲ πρόσθετον βάρος καὶ νὰ λύωμεν τὸ πρόβλημα τῶν ἀδειῶν ἐξαγωγῆς μὲ δημοπρασίας.

§240ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Καὶ ἡ ἐσωτερικὴ τιμή.

§241Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μάλιστα. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν κεκτημένην ταχύτητα τῆς πολεμικῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ Κράτη ὅλα εἶχον ἀπαγορεύσει πολλὰ ἐκ τῶν ὑπ’ αὐτῶν παραγομένων τροφίμων καὶ ἐπειδὴ δὲν ἐπέτρεπον τὴν ἐξαγωγὴν παρὰ μὲ εἰδικὰς ἀδείας ὑπὲρ κρατῶν στερουμένων αὐτῶν. Ὑπῆρχε πάντοτε μεγάλη διαφορὰ τιμῆς μεταξὺ τοῦ παράγοντος κράτους καὶ τοῦ καταναλίσκοντος, δεδομένων καὶ τῶν ὑψηλῶν ναύλων καὶ ἀσφαλίστρων, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπεβαρύνοντο, ἀλλὰ σήμερα πρόκειται περὶ ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ πάλιν τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον λαμβάνει διαστάσεις προπολεμικάς.

§242Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις εἰδικοῦ ξένου γεωπόνου, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἡ κατεργασία τῶν χημικῶν βαμβακοελαίων ἔφθασεν εἰς σημεῖον τοιοῦτον, ὥστε ἐγένοντο τὰ βαμβακέλαια φαγώσιμα ἄνευ οἱασδήποτε βλάβης· κατὰ συνέπειαν ὁ χημικὸς ἀνταγωνιστὴς τοῦ ἐλαιολάδου εἶναι μέγιστος καὶ σήμερον ἀνταγωνίζεται αὐτό.

§243Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μάλιστα. Ἤρχισε καὶ πάλιν νὰ παράγηται βαμβακέλαιον ἐν Ἀμερικῇ ἄφθονον ἀντικαθιστὸν τὸ ἔλαιον καὶ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο ἐπιμένω ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαιολάδου δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν παραγωγήν μας ὥστε νὰ φοβώμεθα συναγωνισμὸν καὶ ἀντικατάστασιν διὰ νὰ προβαίνωμεν εἰς περιοριστικὰ μέτρα. Ἄλλως τε τὸ σύστημα αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, τῆς ἐκποιήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους παρεχομένων ἀδειῶν ἔχει πλέον χρεωκοπήσῃ, διότι ὅλοι οἱ ἐκμεταλλευταὶ τῶν ἐμπολέμων κρατῶν τὸ ἔχουν ἐφαρμόσει κατὰ τὸν πόλεμον. Ἔπερναν ἀδείας ἐπιτηδείως καὶ τὰς παρεχώρουν εἰς ἐκεῖνον τῶν ἐξαγωγέων, ὁ ὁποῖος ἐπλειοδότει. Ἔρχεται λοιπὸν τὸ Κράτος σήμερον καὶ ζητεῖ νὰ κάμῃ τὸ ἴδιον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διότι, ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς τῆς ἐν τῷ τόπῳ προσφορᾶς ἀπὸ τῆς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ζητήσεως δὲν θὰ εἶναι τοιαύτη, οὕτως ὥστε νὰ καλύπτηται εἰς τοῦτο τὸ ἔξοδον ἐκ μέρους τῶν παραγωγῶν.

§244Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου ἐν Ἑλλάδι, καὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εἶναι ἐλαχίστη τότε ἡ ἄδεια θὰ πωληθῇ ἀντὶ πέντε λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν.

§245Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ πολλοὶ θὰ ἐπιμένουν εἰς αὐτὴν τὴν ἄδειαν θὰ καπαρώσουν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§246Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κλπ.). Θὰ πωλῇ διαρκῶς ἡ Κυβέρνησις.

§247Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Κράτους, διαθέτοντος εἰς πλειοδοσίαν τὴν ὑποχρέωσίν του πρὸς προστασίαν τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου δὲν ἐξασφαλίζεται.

§248Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κλπ.). Ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Κράτους δὲν ἐξευτελίζεται ὅταν ἐκδίδῃ ἀδείας διὰ τὸν Α ἢ Β. Ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Κράτους δὲν θίγεται ὅταν δὲν βοηθῇ τὴν λήστευσιν τοῦ χρήματος καὶ εἰς τοὺς ἐμπόρους ὑπὲρ ὡρισμένων εὐνοουμένων προσώπων.

§249Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς ὑποδείξω τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐφηρμόσθη ἤδη εἰς τὴν Μυτιλήνην. Οἱ ἐξαγωγεῖς τῶν ἐλαιῶν, ὡς εἶπον ἤδη, εἶναι πολὺ ὀλίγοι, ἐνῷ οἱ παραγωγοὶ εἶναι παρὰ πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμφέρον ἄμεσον ὅπως ὑποβοηθῆται πᾶς ἐξαγωγεὺς ἐλαίου καὶ οὕτως, ὑπαρχούσης ἐξαγωγῆς, διατηρεῖται ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος των. Καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ ἐξαγωγεὺς ἐλαίου δέον νὰ ἔχῃ εἰδικὴν ὀργάνωσιν εἰς ἀνταποκριτὰς κλπ. πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εὔκολον διὰ τὸν καθένα. Διὰ τοῦτο δὲ ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην ἀδειῶν, ἀλλ’ ὑπάρχουν ἀσυγκρίτως περισσότεροι, οἱ ὁποῖοι θὰ συνηγορήσουν ὅπως αἱ ἄδειαι κατανεμηθοῦν μόνον μεταξὺ τῶν ὀλίγων ἐξαγωγέων, ὅλων τῶν ἄλλων οὐδεμίαν ἐχόντων ἀνάγκην ἀδειῶν ἐξαγωγῆς, διότι δὲν ἐξάγουν. Πρέπει ν’ ἀποτρέψωμεν τὸν κίνδυνον, ποὺ θὰ δημιουργηθῇ ἀπὸ τοιοῦτον παράδοξον νόμον. Ὁ μόνος τρόπος, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἶναι οὗτος ὡς καὶ κατὰ τὸν πόλεμον ἐφηρμόσθη. Εἰς τὴν Μυτιλήνην νὰ παραχωρηθῇ ἕνα ποσόν καὶ διὰ τῆς διοικήσεως ἐκεῖ, μέσῳ τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου, νὰ κατανεμηθῇ ἀναλόγως εἰς τοὺς διαφόρους ἐξαγωγεῖς, οἱ ὁποῖοι παρὰ πολὺ ὀλίγοι εἶναι ἐπαναλαμβάνω καὶ δὲν θὰ ὑπάρχει ἀνάγκη ἐγέρσεως οὐδενὸς παραπόνου.

§250Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κλπ.). Καὶ ὅμως ὀλίγοι ὄντες, θὰ πάρουν τὸ λάδι 5 δραχμὰς καὶ θὰ τὸ δώσουν 6.

§251Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐν Ἑλλάδι τιμὴν, σᾶς ἀπέδειξα.

§252Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κλπ.). Ἐὰν τὸ λάδι ἔχει εἰς τὴν Μυτιλήνην 4 δραχμὰς καὶ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν 8 μὲ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον μᾶς προτείνεται, θὰ δωρήσωμεν εἰς αὐτοὺς τοὺς κυρίους, ἐπειδὴ εἶναι ὀλίγοι, 4 δραχμ. κατ’ ὀκᾶν. Διατὶ νὰ τὸ κάνωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§253Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἄν λάβητε αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν, μάλιστα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τόση ἡ διαφορὰ τιμῶν· διότι παρῆλθεν ἀνεπιστρεπτεὶ ἡ ἐποχὴ ἐκείνη.

§254Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κλπ.). Ἄν δὲν ὑπάρχῃ διαφορὰ οἱ κύριοι αὐτοί, θὰ δώσουν ν’ ἀγοράσουν 5 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν.

§255Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἀλλὰ δημιουργεῖται μία τάξις ἐν τῷ μεταξὺ πλειοδοτῶν ἀδειούχων εἰς βάρος τοῦ ἐμπορίου καὶ πολὺ βέβαια ὑπὲρ αὐτοῦ. Κατ’ ἀρχὴν εἶναι λυπηρὸν τὸ Κράτος νὰ καθιερώνῃ σύστημα, τοῦ ὁποίου ἐγένετο χρῆσις καὶ κατάχρησις ὑπὲρ ὡρισμένων ἐπιτηδείων.

§256Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κλπ.). Διατὶ συγκινεῖσθε μὲ τὸ σύστημα τῆς ἀδείας; Ποία εἶναι ἡ ἀξία τῆς ἀδείας αὐτῆς ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς τῆς ἔσω καὶ τῆς ἔξω; Ἡ διαφορὰ αὐτὴ θὰ κανονίσῃ τὴν τιμὴν τῆς ἀδείας. Ἄν δὲ ἡ ἄδεια αὐτὴ μείνῃ ἀχρησιμοποίητος θὰ τὴν δώσῃ πάλιν ὀπίσω μὲ ὅριον τὴν διαφορὰν τῆς ἀξίας τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς πωλήσεως. Ἄν δὲ ὑπάρχῃ διαφορὰ τιμῆς μεταξὺ ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως, ἡ διαφορὰ αὐτὴ θὰ εἶναι μικρά, ἀνταποκρινομένη εἰς τὴν κερδοσκοπίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐπεχείρησε. Κατὰ συνέπειαν ἢ θ’ ἀναγκασθῇ νὰ τὴν δώσῃ εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν ἢ θὰ τοῦ μείνῃ ἀχρησιμοποίητος.

§257Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατέχει ἀδείας θὰ δύναται νὰ αἰσχροκερδήσῃ ἐπάνω εἰς τὸν ἔχοντα ἀνάγκην νὰ ἐξαγάγῃ.

§258Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κλπ.). Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει ἀδείας ἔχει ἀνάγκην νὰ τὰς πωλήσῃ. Τὸ φυσικὸν ἀντίτιμον τῶν ἀδειῶν εἶναι τὸ περιθώριον μεταξὺ τῆς τιμῆς τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ θ’ ἀναγκασθῇ νὰ τὰς προσφέρει εἰς τιμὴν οὐχὶ μείζονα τοῦ περιθωρίου τούτου, ἀλλὰ πάντοτε ὡς σύνολον διὰ νὰ τὰς ἀγοράσῃ ὁ ἄλλος.

§259Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐμπορίου, ἄν ἕνας ἐξαγωγεύς ἔχῃ ἀγοράσει ἕνα ποσόν.......

§260Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἔμπορος αὐτὸς θὰ ὑπάγῃ νὰ προμηθευθῇ ἀδείας;

§261Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Βεβαίως, ἀλλὰ θὰ ὑπάγῃ καὶ ὁ ἄλλος, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶναι ἔμπορος καὶ θὰ πλειοδοτήσῃ καὶ θὰ ἀναγκασθῇ τότε ὁ ἔχων ἀνάγκην νὰ πλειοδοτήσῃ καὶ αὐτὸς καὶ ἔτσι βεβαίως θὰ ζημιώνηται. Θὰ γίνεται ἕνας συναγωνισμὸς μεταξὺ δύο τάξεων τῶν πραγματικῶν ἐξαγωγέων καὶ τῶν ἁπλῶν ἐπὶ τῶν ἀδειῶν κερδοσκόπων. Ἐὰν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἤδη πωλήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ λάβῃ ἀνάγκην μιᾶς ἀδείας, ὁ ἄλλος ὁ ἁπλῶς κερδοσκόπος ἀδειῶν, ὁ ὁποῖος ἤδη γνωρίζει ὅτι ὁ πραγματικὸς ἐξαγωγεὺς ἀσφαλῶς ἔχει πωλήσῃ, θὰ πλειοδοτῇ ἵνα τὸν ζημιώσῃ. Καὶ τότε ὁ ζῆλος τοῦ ἐξαγωγέως θὰ μαρανθῇ, αἱ ἄδειαι ἑπομένως θὰ γίνουν ἀντικείμενον κερδοσκοπείας διαφόρων ἐπιτηδείων, οἱ ὁποῖοι πάντοτε εἰς τοιαύτας περιστάσεις δημιουργοῦνται. Ἄν ἦσαν πολλοὶ οἱ ἐξαγωγεῖς τότε ἴσως θὰ ὑπῆρχε ἀπορία περὶ τὴν ἀκριβοδικαίαν παραχώρησιν ἀδειῶν. Ἀλλ’ εἰς Μυτιλήνην εἶναι 7–8 ἢ 10. Λοιπὸν θὰ ὑπάρξουν ἄλλοι ἔξωθεν, οἱ ὁποῖοι θὰ πλειοδοτοῦν καὶ θὰ ἀναγκάζουν καὶ τοὺς ἐξαγωγεῖς μὲ ζημίαν των νὰ πλειοδοτοῦν, μέχρις ὅτου, ὡς εἶπον, παραιτηθοῦν, ἀντὶ νὰ ἐξακολουθοῦν νὰ εὑρίσκουν ἀγορὰς ἐξωτερικὰς διὰ νὰ καταναλίσκωνται τὰ ἔλαιά μας. Καὶ ὅταν τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τοῦ ἐλαίου μαρανθῇ, τότε πλήσσεται ἡ παραγωγὴ αὐτή. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐπεβάλλετο ἕνας φόρος ἐξαγωγικὸς ἐπὶ πλέον δι’ ἕνα μικρὸν χρονικὸν διάστημα. Τουλάχιστον χιλιάκις προτιμότερον νὰ γνωρίζῃ ὁ ἐξαγωγεὺς τί ὑποχρεοῦται ὡρισμένως νὰ πληρώσῃ, διὰ νὰ κρίνῃ ἐὰν ὑπάρχῃ περιθώριον, δεδομένου ὅτι ἡ τιμὴ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν τοπικὴν μόνον παραγωγήν, ὡς εἶπον, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ποὺ οἱ ἔμποροι εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ Ἀμερικὴν πωλοῦν μὲ ζημίαν τὰ εἴδη των, διότι πολὺ ἐξέπεσαν ὅλα τὰ εἴδη πράγματι καὶ ἀγοράζωνται ἑπομένως πολὺ εὐθηνότερα ἀπὸ ὅτι κοστίζουν, ἀπόδειξις δὲ ὅτι οἱ ἐργοστασιάρχαι ἀπολύουν κατὰ χιλιάδας τοὺς ἐργάτας των, τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ διὰ τὰ ἔλαιά μας. Ἄρχεται ἤδη μία φοβερὰ κρίσις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραχθοῦν σήμερον βιομηχανικὰ ἐμπορεύματα, διότι δὲν εὑρίσκουν τιμὰς ἀναλόγους τῶν ζητουμένων ἡμερομισθίων. Ἐπίσης δὲν εὑρίσκουν τιμὰς ἀναλόγους καὶ οἱ ἐλαιοπαραγωγοί, ὥστε νὰ καταβάλλουν καὶ νέα βάρη εἰς τὸ Κράτος. Καὶ αὐτὸ θὰ ἦτο εὐκταῖον ἄν παρεχωρῆτο πρὸς ἐξαγωγὴν ἕνα ποσὸν εἰς τὴν Μυτιλήνην, τὸ ὁποῖον νὰ κατενέμετο ἀναλόγως μεταξὺ τῶν ὡρισμένων παραγωγῶν, διὰ τῆς Διοικήσεως καὶ τοῦ Ἐπιμελητηρίου.

§262Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Πρέπει πρῶτον νὰ παραπεμφθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν προτοῦ ἀποφασίσωμεν δι’ ἕνα τοιοῦτον μέτρον.

§263Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν, νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἀλλὰ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§264Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Μὰ ἡμεῖς εἰς τὴν ἀρχὴν διαφωνοῦμεν.

§265Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ψηφιζομένου κατ’ ἀρχήν, θὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ τὰ φῶτα ἄλλων ἐκτὸς τῆς Συνελεύσεως καὶ ν’ ἀποτελέσῃ διατάξεις εἰς μίαν βραχεῖαν προθεσμίαν.

§266Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἄν πρόκηται ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος νὰ ὑποβληθῇ τὸ πόρισμα τῆς ἐπιτροπῆς.......

§267Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀντίρρησιν εἰς τοῦτο. Ὅτε ἐγὼ ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον ἐζήτησα νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον λόγῳ τῶν ὑποδείξεων, τὰς ὁποίας εἶχε πανταχόθεν ὅτι ἐπείγει ἡ ἀπόφασις τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου, διότι εἰς τὰς ἐλαιοπαραγωγοὺς χώρας δὲν ἔχουν δοχεῖα διὰ ν’ ἀποταμιεύσουν τὸ ἔλαιον τὸ παραγόμενον. Ἄν ὅμως, οἱ ἐνδιαφερόμενοι κυρίως περὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου, νομίζουν ὅτι ἔχωμεν καιρὸν νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μελετηθῇ εὐρύτερον, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀντίρρησιν.

§268Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Νὰ τάξωμεν μίαν προθεσμίαν 5 ἡμερῶν.

§269Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἵνα εὐοδοθῇ τὸ ἔργον νὰ γίνῃ μία ἐπιτροπὴ ὀλιγομελής, τὸ πολὺ ἀπὸ ἐννέα.

§270Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ καταρτισθῇ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ νὰ παρακληθῇ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα, ἐὰν δὲ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν δὲν προσαγάγῃ τὴν ἔκθεσιν της, ἡ Συνέλευσις θὰ προχωρήσῃ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἀντιπροσωπευθῶσιν ὅλα τὰ περισσότερον ἐλαιοπαραγωγὰ μέρη.

§271Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ λάβωσιν μέρος ὅλοι οἱ ἀντιλέγοντες, ἵνα μὴ ἔχωμεν πολλὰς συζητήσεις εἰς τὴν Συνέλευσιν.

§272Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἀντιπροσωπευθῶσιν οἱ νομοὶ οἱ ἔχοντες τὴν μεγαλειτέραν παραγωγὴν ἐλαίου, ὡς οἱ νομοὶ Ἀργολιδοκορινθίας, Μεσσηνίας, Κερκύρας, Κρήτης, Λέσβου, Μυτιλήνης καὶ Χίου.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποφάσει τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως τὸ νομοσχέδιον παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν θὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της, ἄλλως ἡ Ἐθνοσυνέλευσις θὰ προχωρήσῃ. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἀποτελεσθῇ ἐκ τῶν κ. κ. Ι. Θεοτόκη ἐκ Κερκύρας, Ν. Παρίτση ἐκ Λέσβου, Γ. Κοκκινάκη ἐκ Κρήτης, Σ. Στάη ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας, Σ. Χριστέα ἐκ Λακωνίας καὶ Γ. Δικαιάκου ἐκ Μεσσηνίας.

§274Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε· ἡ ἐπιτροπὴ νὰ εἶναι ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§275Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι· ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ ἐργασθῇ καθ’ ἑαυτήν.

§276Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ καθορισμοῦ τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν» καὶ 2) «Περὶ τοῦ τρόπου ἐξακριβώσεως τῶν ἡλικιῶν τῶν κτησαμένων τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1913».

§277Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2222 νόμου «περὶ τμηματικῆς καταλήψεως καὶ ἀποζημιώσεως χώρου εἰς θέσιν Σκαραμαγκᾶ, τῶν τέως δήμων Ἐλευσῖνος, Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς χρησιμοποιηθησομένου πρὸς ἀνέγερσιν Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ», κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§278ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν)

§279Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ περὶ λιποτακτῶν καὶ ἀνυποτάκτων νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον, καὶ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§280Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διὰ νὰ λείψῃ ἡ μεγάλη συζήτησις, διότι ἕκαστος τῶν κ. συναδέλφων θὰ ἔχῃ νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν περὶ τῆς ὁποίας δὲν προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, θὰ παρακαλέσω τὴν Συνέλευσιν ἵνα δεχθῇ ὅπως χωρὶς νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν, ὥστε νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν, ἡ ἐνισχυομένην καὶ διά τινων τῶν ἄλλων συναδέλφων, ἡ ὁποία νὰ ἐνεργήσῃ καὶ ταχέως τὴν ἐργασίαν διὰ νὰ ἔλθῃ μετὰ τῶν ἀναγκαίων τροποποιήσεων.

§281ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Δύναται νὰ ψηφισθῇ καὶ ἀπόψε.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Συνέλευσις νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τῶν ἀνυποτάκτων καὶ λιποτακτῶν».

§283ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ ἐνισχυθῇ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. τῆς προσεχοῦς Πέμπτης. (Ὥρᾳ 9.25′ μ. μ.)