1920.02.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 49η

τῆς 29ης Φεβρουαρίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.35′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Εἰς τὸ τέλος κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου Β. Διατάγματος ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔκανε δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀναφέρονται καὶ εἶναι οὐσιώδεις. Ἡ δήλωσις ἐκείνη λέγει τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς ὅποιο μέρος τοῦ κράτους δὲν παρέχονται 2.000 σιγαρέτα εἰς τοὺς σιγαροποιοὺς πρὸς κατασκευὴν θεωρεῖται ὅτι ἐλλαττοῦται ὑπὸ τῶν ἐργοδοτῶν ἡ ἐργασία, τὴν ὁποίαν ὤφειλον νὰ παρέχουν εἰς τοὺς σιγαροποιοὺς ἐκείνους καὶ ἑπομένως θὰ θεωροῦνται ὅτι ἔχουν δικαίωμα διὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ ἑπομένως δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως ἀναλόγου, αὐτὴν τὴν δήλωσιν ἔκανε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἀντελήφθην.

§4Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὴ μὲ ἐξαναγκάζετε νὰ ὁμιλήσω, διότι κατόπιν τῶν λεχθέντων ἐνόμισα ὅτι εἶχε λήξει τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ὅπως ἔχει ὁ νόμος ἡ μὴ παροχὴ 2.000 σιγαρέτων ἀποτελεῖ μόνον μερικὴν μὴ παροχὴν ἐργασίας, ἡ ὁποία δὲν δύναται παρὰ νὰ ὑπολογισθῇ εἰς τὸ ποσὸν τῶν ἀποζημιώσεων.

§5Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται τὰ πρακτικά. Ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι σύμφωνος νὰ εἰσέλθῃ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας.

§7Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§9Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Πρὸ 15 ἡμερῶν κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον αἴτησιν καὶ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ τὴν δικογραφίαν τὴν σχηματισθεῖσαν συνεπείᾳ καταγγελίας τοῦ πολίτου Στεφάνου Μπούζιου κατὰ ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ, κατὰ τοῦ κ. Ἀγγελάκη συνταγματάρχου τῆς ἐπιμελητείας. Ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ ἡ δικογραφία διότι αὐτὸς ὁ πολίτης ὁ Μπούζιος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντιμότατος καὶ ἠργάσθη ποικιλοτρόπως διὰ τὴν πατρίδα, διότι εἰς τοὺς Μακεδονικοὺς πολέμους ἔλαβε μέρος εἶχε τὸ θάρρος νὰ καταγγείλῃ διαφόρους παρανόμους πράξεις τοῦ ἐν λόγῳ ἀξιωματικοῦ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ κατατεθῇ ἡ δικογραφία διότι παρῆλθε ἀπὸ τότε τόσος καιρὸς καὶ μένει εἰς τὴν θέσιν του ὁ κατηγορούμενος ἀξιωματικός. Ὅταν λοιπὸν ἔχω τὴν δικογραφίαν τότε θὰ ἔχῃ τὸν λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ τιμωρήσῃ τὸν ἐν λόγῳ ἀξιωματικὸν ἄν πραγματικῶς παρενόμισε καὶ νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ τοῦ κ. Ἀγγελάκη ἀπὸ τὴν Λάρισσαν διότι εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔχομεν δικαιολογημένα παράπονα. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ ὑπόμνησις εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ καταθέσῃ τὴν δικογραφίαν, τὴν ὁποίαν κατ’ ἐπανάληψιν ἐζήτησα.

§10Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1) «Περὶ ταχυδρομικῶν συνοδῶν, ὁδηγῶν, ταχ. αὐτοκινήτων καὶ ποδηλάτων καὶ φορτωτῶν ταχυδρομικῶν». 2) «Περὶ ἐσωτερικῆς τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ἀνταποκρίσεως» καὶ 3) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ΒΨΞΘʹ «περὶ ταχυδρομικῶν ἐνσήμων καὶ ταχυδρομικοῦ Μονοπωλίου».

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐνάρξεως τῶν προβιβασμῶν ἐν τῇ χωροφυλακῇ». Ὁ κ. Ἀθ. Μιαούλης (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ναυτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ζητεῖ ἄδειαν τριμήνου ἀπουσίας παρὰ τῆς Βουλῆς διὰ τὸ ἐξωτερικόν. (Συναινέσει τῆς Βουλῆς ἡ ἄδεια χορηγεῖται. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Καλομενόπουλος καὶ Ι. Μαραγκὸς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ νομοσχεδίου «περὶ καθορισμοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων ἀνυποτάκτων». Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου–Βιομηχανίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 11)24 Ἰανουαρίου τοῦ 1919 Συμβάσεως μεταξὺ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. A. Pouayanne ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ Γαλλοελληνικοῦ Συνδικάτου πετρελαίων ἐν Ἠπείρῳ, Αἰτωλίᾳ καὶ Ἀκαρνανίᾳ, Πελοποννήσῳ καὶ Ἰωαννίνοις».

§12Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Προετάθη ἡ ἀναβολὴ τῶν ἐρωτήσεων;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθησαν, διότι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ὅπως εἰσέλθωμεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§14Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Εὑρίσκω ἐπιβεβλημμένον νὰ ἀναπτύξω τὴν ἀναφορὰν καὶ ὅσοι δὲν παραιτοῦνται ζητοῦν τὸν λόγον.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε ἀλλὰ δὲν θὰ κάνετε οὔτε πέντε λεπτὰ. Ἡ συνεδρίασις αὐτὴ εἶναι μόνον διὰ νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§16Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιμένῃ ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἔλαβε ἀπόφασιν.

§17Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω, κ. βουλευταί, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τοῦ ὑπομνήματος, τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τοῦ συνδέσμου τῶν ξενοδόχων ὕπνου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ τὸ ὁποῖον ὑπόμνημα ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς μελέτην κατόπιν τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐκτάκτων κερδῶν καὶ ἀπαλλαγῆς ἑτέρων τινῶν φόρων σχετικῶν ὡς ἐπίσης καὶ περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς διαφόρων εἰδῶν ὑλικῶν πρὸς ὑποστήριξιν βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ξενοδοχειακῶν κτηρίων. Δὲν θὰ εἰσέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην ἀλλὰ ὀλίγας μόνον λέξεις θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον προτείνω ὅπως ἐνδιατρίψει εἰς τὸ ὑποβληθὲν ὑπόμνημα τὸ μελετήσει καὶ κρίνει κατὰ τὸ ἐνὸν τὰ δίκαια παράπονα τοῦ συνδέσμου αὐτοῦ, ἐγὼ δὲ δι’ ὀλιγίστων θὰ ἀναπτύξω τὸ ὑπόμνημα τοῦτο. Ὡς εἶναι διατυπωμένον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον εἰς ὡρισμένα ἐδάφια προβλέπει περὶ τῆς ὑποστηρίξεως δι’ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς διαφόρων ὑλικῶν ὑπὲρ ἀνωνύμων τινῶν ἑταιρειῶν ὧν τὸ κεφάλαιον εἶναι 5.000.000 καὶ ἄνω. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι προσβάλλει τὰ συμφέροντα μεγάλου ἀριθμοῦ ἐπιχειρηματιῶν, οὐ μόνον τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπαρχιῶν.

§18Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι μετὰ εἰδικὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία γίνεται μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι αὐτὴ ἡ εἰδικὴ σύμβασις θὰ ὑποβάλῃ καὶ ὑποχρεώσεις εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§19Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Τώρα εἶναι βέβαιον ὅτι γίνεται μία μεγάλη παροχὴ εἰς αὐτούς. Ἐκ τῶν πολλῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα δύνανται ν’ ἀναπτυχθῶσι κατὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τοῦ νομοσχεδίου ἀρκοῦμαι εἰς δύο. Εἷς λόγος τῆς διαμαρτυρίας ταύτης εἶναι ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτάκτων κερδῶν ἐδόθη ὑπόσχεσις παρὰ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει πάντοτε αἱ περιουσίαι καὶ ἡ θέσις τῆς προσόδου ἐκ τῶν ἐκτάκτων κερδῶν τῶν διαφόρων ἐπιχειρηματιῶν καὶ ὅτι ἀναλόγως τοῦ εἰσοδήματος αὐτῶν καὶ τῆς οἰκονομικῆς των ὑποστάσεως ἡ φορολογία θὰ διαβαθμισθῇ δικαίως. Τὸ τοιοῦτον ἀποτελεῖ ἀναίρεσιν διότι βλέπομεν τὴν στιγμὴν ταύτην εἰς ἀνώνυμον ἑταιρείαν, ἡ ὁποία διαθέτει κεφάλαιον ἀρκετὰ σεβαστὸν δίδονται παροχαὶ τόσον μεγάλαι, ὥστε οἱ μικρότεροι ἐπιχειρηματίαι νὰ μὴ δύνανται νὰ συναγωνισθῶσιν. Ὁ δεύτερος λόγος εἶναι τὸ 4ον ἐδάφιον τοῦ 2ου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἀπαλλάσσει παντὸς φόρου, παντὸς δασμοῦ καὶ λιμενικοῦ τὰ ὑλικά, καὶ αὐτὰ τὰ ὑλικὰ εἶναι ἐπὶ πλέον σκεύη μηχανήματα καὶ διάφορα ἄλλα εἴδη, ὥστε πῶς θὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιμετρηθῇ εἷς μικρὸς ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος κατηνάλωσε τὴν ζωήν του εἰς μίαν ἐπιχείρησιν ἀπέναντι τόσων κολοσσιαίων προνομίων;

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρῆλθεν ἡ ὥρα. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§21Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἐτελείωσα, κύριε Πρόεδρε.

§22Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν μοῦ ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμὸς νὰ ἐπεκταθῶ αὐτὴν τὴν ὥραν δηλῶ ὅμως ὅτι ὑπάρχουν τόσοι πολλοὶ λόγοι δυνάμενοι νὰ ἀναιρέσουν ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὥστε ἅμα τοὺς εἰπῶ καὶ ὁ ἴδιος θὰ πεισθῇ.

§23Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἴσως.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰσφορῶν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Ἀστυνομίας καὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ δημοτικῶν δασμῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἐξασκήσεως τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ ἐπαγγέλματος ἐν ταῖς Νέαις Χώραις διατάξεων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1919 Β. Διατάγματος περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἀπὸ 21 Φεβρουαρίου 1919 Ν. Διατάγματος περὶ προσωρινῆς ρυθμίσεως τῶν ἐργατικῶν σχέσεων ἐν τῇ καπνοβιομηχανίᾳ, ὡς τροποποιεῖται». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Πρόκειται περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας στενογράφου, τοῦ ὁποίου ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ κ. Πετρακάκου. (Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία).

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή. Δεκτή. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Πετρακάκου).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1919–1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρεωλυτικοῦ λαχειοφόρου δανείου μέχρι δραχ. 300.000.000.» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐλέγχου βεβαιώσεως καὶ ἐκτιμήσεως τῶν ἐκ τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου ζημιῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως δανείων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους εἰς τοὺς παλιννοστήσαντας κατοίκους κτλ. τῆς Μικρᾶς Ἀσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1918» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς συνταξίμου τῆς ὑπηρεσίας λειτουργῶν τῆς Ἐμπορικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν ἀδειῶν καὶ συντάξεως τῶν λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§27Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἑσπέραν ταύτην εὐχὴν καὶ ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ὅπως ἐπέλθουν βελτιώσεις οὐσιώδεις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως καὶ ἀποδοχῶν τῶν Λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως», βελτιώσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ τείνουν εἰς ἱκανοποίησιν τῶν ἀξιώσεων τοῦ ἐν ὑπηρεσίᾳ προσωπικοῦ τῆς στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ εἰς ἐξασφάλισιν τῆς προσελεύσεως ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ εἰς τὰς τάξεις τῶν Δημοδιδασκάλων, ὅπως ἐξεφράσθη ἐπανειλημμένως εὐχὴ ἐν τῇ Βουλῇ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ τροπολογηθέν, τὸ ὁποῖον διενεμήθη εἰς τοὺς ἀξιοτίμους βουλευτάς, ἐπέρχονται αἱ ἑξῆς οὐσιώδεις μεταβολαὶ εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον. Ὁ ἀρχικὸς μισθὸς τῶν δημοδιδασκάλων ὁρίζεται εἰς δραχ. 240 ἀντὶ τῶν δραχ. 200, ἐν τῷ σημείῳ δὲ τούτῳ ἐπέρχεται πλήρης ἐξίσωσις καὶ ὡς πρὸς τὰς Δημοδιδασκαλίσσας, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ ἀρχικῶς ὑποβληθὲν Νομοσχέδιον ἐλάμβανον ἀρχικὸν μισθὸν δραχ. 180, ἐνῷ κατὰ τὸ ὑποβληθὲν λαμβάνουσι 240 δραχμάς. Διαβαθμίζονται οἱ Δημοδιδάσκαλοι εἰς 3 τάξεις 1ης, 2ας, καὶ 3ης τάξεως. Ὁ ἀρχικὸς δὲ μισθὸς τῶν 240 δραχ. εἶναι ὁ μισθὸς τῶν τῆς 3ης τάξεως. Προαγόμενοι οἱ δημοδιδάσκαλοι οὗτοι εἰς 2ας τάξεως λαμβάνουν μισθὸν 320 δραχ. μηνιαίως, προαγόμενοι δὲ ἀπὸ 2ας εἰς 3ην λαμβάνουσιν ἀρχικὸν μισθὸν δραχ. 400. Αἱ προαγωγαὶ ἐπέρχονται μετὰ τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον, ἤτοι μετὰ συμπλήρωσιν 8ετίας, ἡ διαφορὰ ὡς πρὸς τὸν χρόνον εἰσάγεται διὰ τοῦ τροπολογηθέντος νομοσχεδίου, ὡς πρὸς τὰς δημοδιδασκαλίσσας, τῶν ὁποίων ὁ χρόνος τῆς προαγωγῆς ὑποβιβάζεται ἀπὸ 8 ἔτη εἰς 6 ἔτη διότι ἐφόσον τὸ νομοσχέδιον, ἐδέχθη τὴν ἀρχὴν ὅτι ὀρθὸν εἶναι αἱ δημοδιδασκάλισσαι συμπληροῦσαι 15ετῆ ὑπηρεσίαν νὰ δύνανται ν’ ἀποχωρῶσι τῆς ὑπηρεσίας λαμβάνουσαι τὴν σύνταξιν αὐτῶν, ἦτο εὔλογον μέχρι τῆς ἐποχῆς τῆς ὑπηρεσίας ἐκείνης νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοῖς δίδεται ὁ καιρὸς νὰ προάγονται εἰς ἀμφοτέρους τοὺς βαθμούς. Ἀλλὰ κατ’ ἀνάγκην ὑπάρχει ἡ διαφορὰ τῆς μισθοδοσίας, τὴν ὁποίαν δίδει ἡ προαγωγὴ εἰς ἀνώτερον βαθμόν, ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ δημοδιδασκάλων καὶ διδασκαλισσῶν διότι ἐννοεῖται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ εἰς ἀνώτερον βαθμὸν προαγωγὴ νὰ δώσῃ διαφορὰν μισθοῦ μεγαλειτέραν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν δίδουν ἐν τῷ μεταξὺ αἱ προσαυξήσεις, τὰς ὁποίας λαμβάνουν κατὰ τὸ διαρρεῦσαν διάστημα. Ὡς πρὸς τὰς προσαυξήσεις, τὸ νομοσχέδιον προσηρμόσθη πρὸς τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι ἐκράτησαν καὶ διέπνευσαν τὰς μέχρι τοῦδε συζητήσεις ἐπὶ τοῦ πανυπαλληλικοῦ νομοσχεδίου, ἐπεκράτησε τοὐτέστιν ἡ ἀρχὴ ἵνα δοθῶσι εἰς ἕκαστον ἐκ τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως 3 μὲν ἀνὰ ἑκάστην τριετίαν συμπεπληρωμέναι προσαυξήσεις ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ, 3 δὲ προσαυξήσεις ἀσχέτως πρὸς τὸν βαθμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἕκαστος λειτουργὸς ὑπηρετεῖ μετὰ συμπλήρωσιν 15ετοῦς συνολικῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, καὶ ἀνὰ ἑκάστην 5ετίαν μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 15ετίας.

§28Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Μίαν προσαύξησιν ἔχομεν;

§29Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τρεῖς κ. Πρόεδρε, μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 15ετοῦς ὑπηρεσίας λαμβάνουσι κατὰ 20 δραχ. μηνιαίως προσαύξησιν, μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 20ετοῦς συνταξίμου δημοσίας ὑπηρεσίας ἑτέρας 20 καὶ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 25ετίας ἐπίσης ἑτέρας 20 ἤτοι ἐν ὅλῳ 60.

§30Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς ὑπαλλήλους δὲν ἔχει ἀποφασισθῆ τίποτε ὁριστικόν. Αὐτὸ ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω ὅτι ὑπάρχει κάποια διαφορὰ μεταξὺ τῶν δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν καμίαν προαγωγήν, καὶ τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι προαγωγήν.

§31Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Μάλιστα. Οὕτω ὁ τελικὸς μισθός, εἰς τὸν ὁποῖον δύνανται νὰ φθάσωσι οἱ μὲν τῆς 3ης τάξεως δημοδιδάσκαλοι ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 360, οἱ τῆς 2ας εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 440 καὶ οἱ τῆς 1ης τάξεως δημοδιδάσκαλοι εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 520 μετὰ συμπλήρωσιν 25ετοῦς ὑπηρεσίας. Αἱ διδασκάλισσαι ἔχουσι κἄτι τι μικρότερον τελικὸν μισθὸν διότι ὡς εἶπον τὸ νομοσχέδιον ἐκανόνισε τὸ ζήτημα ὥστε μετὰ συμπλήρωσιν 15ετοῦς ὑπηρεσίας νὰ εἶναι δυνατὸν αὗται νὰ ἀποχωρήσωσι, ἐφ’ ὅσον δὲ παραμένουσι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ τοσοῦτον βεβαίως αὐξάνεται ὁ μισθὸς αὐτῶν. Ἐφόσον ὅμως δὲν παραμένουσι πλέον τῆς 15ετίας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, τόσον καιρὸν ὅσον καὶ οἱ δημοδιδάσκαλοι, εἶνε φυσικὸν ὅτι τὸ τελικὸν ὅριον, εἰς τὸ ὁποῖον φθάνουν, εἶναι ὀλιγώτερον τοῦ τῶν δημοδιδασκάλων. Ὄσον ἀφορᾷ τοὺς ὑποδιδασκάλους τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει μισθόν, τῶν μὲν τριτοβαθμίων 160 δραχμῶν, τῶν δευτεροβαθμίων 170 καὶ τῶν πρωτοβαθμίων 180. Ἔχουν δὲ καὶ αὐτοὶ ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ τρεῖς προσαυξήσεις ἀνὰ ἑκάστην τριετίαν ἴσην πρὸς 10% ἐπὶ τοῦ ἀρχικοῦ μισθοῦ ἑκάστου βαθμοῦ εἰς τρεῖς προσαυξήσεις ἐκ 15 δραχ. ἑκάστην, μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 15 ἐτῶν συνεχοῦς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἤτοι μίαν μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 15 ἐτῶν ὑπηρεσίας, μίαν μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 20 ἐτῶν ὑπηρεσίας καὶ μίαν μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 25 ἐτῶν ὑπηρεσίας. Οὕτω θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ οἱ ὑποδιδάσκαλοι νὰ φθάσουν εἰς μισθὸν τελικὸν δραχμῶν 280 περίπου. Ὄσον ἀφορᾷ τὴν διαβάθμισιν τοῦ νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ προσωπικοῦ καὶ τὸν κανονισμὸν τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν, ἐτηρήθησαν αἱ αὐταὶ βάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον καὶ εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τουτέστιν, ἐπειδὴ ὁ μισθὸς τῶν νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ δημοδιδασκάλων ποικίλει ἕνεκα διαφόρων λόγων, ἕνεκα τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας, ἕνεκα τῶν βαθμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους κατετάχθησαν οὗτοι, ὡρίσθη ὅτι ἕκαστος ἐκ τῶν νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ δημοδιδασκάλων, θὰ λάβῃ τὴν διαφορὰν τῆς βάσεως τοῦ μισθοῦ μεταξὺ τοῦ μισθοῦ τοῦ νῦν τὸ πρῶτον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἰσερχομένων δημοδιδασκάλων καὶ τοῦ μισθοῦ, τὸν ὁποῖον ἐλάμβανε κατὰ τὸ τροπολογούμενον νομοσχέδιον ὁ εἰς τὸ μέλλον, μέλλων νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δημοδιδάσκαλος, δηλ. τὸ ποσὸν τῶν 140 δραχμῶν. Εἰς τοὺς ἔχοντας συμπεπληρωμένην 15ετῆ ὑπηρεσίαν δίδονται ἐπίσης αἱ προσαυξήσεις αἱ ὑπὸ τοῦ νέου νομοσχεδίου ἀναγνωριζόμενα εἰς τοὺς ἔχοντας ὑπὲρ τὰ 15 ἔτη ὑπηρεσίαν. Καὶ ἑπομένως εἰς τοὺς ἔχοντας συμπεπληρωμένην 15ετῆ ὑπηρεσίαν δημοδιδασκάλους δίδονται ἄλλαι 20 δραχμαί, εἰς τοὺς ἔχοντας συμπεπληρωμένην 25ετῆ ὑπηρεσίαν ἄλλαι 30 δραχ. Ἐπὶ πλέον δι’ ὅλην τὴν προηγουμένην ὑπηρεσίαν δίδεται καὶ μία νέα τριετὴς προσαύξησις ἐξ εἴκοσι δραχμῶν. Ὥστε τὸ νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ προσωπικὸν λαμβάνει αὔξησιν μισθοῦ ἀναλόγως τοῦ μείζονος ἢ ἐλάσσονος χρόνου τῆς προϋπηρεσίας αὐτοῦ, ποικίλλουσαν ἀπὸ 120 μέχρι 160 δραχμῶν. Ἡ ἐφ’ ἅπαξ αὕτη διδομένη εἰς τὸ νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ προσωπικὸν αὔξησις, εἶνε ἴση καὶ ὡς πρὸς τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ ὡς πρὸς τὰς δημοδιδασκαλίσσας. Ἀνάλογος ἐπέρχεται αὔξησις καὶ εἰς τοὺς ὑποδιδασκάλους, τηρηθείσης πάντοτε τῆς αὐτῆς βάσεως, ὅτι ὁ μισθὸς ἑκάστου ὑποδιδασκάλου αὐξάνει κατὰ τὴν βασικὴν διαφορὰν τοῦ ἀρχικοῦ μισθοῦ, ἡ ὁποία εἶναι 105 δραχμῶν, καὶ τόσας τριετίας, ὅσοι ἔχουν πενταετῆ ὑπηρεσίαν συμπεπληρωμένην πέραν τῆς 15ετοῦς συνολικῆς ὑπηρεσίας ἑκάστου. Πάντως δὲ οἱ νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ διατελοῦντες δημοδιδάσκαλοι διαβαθμίζονται πλέον ἀναλόγως τοῦ μισθοῦ, τὸν ὁποῖον κατόπιν τῶν αὐξήσεων, τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου εἶπον, λαμβάνει ἕκαστος ἐφ’ ἅπαξ, ἀναλόγως τοῦ μισθοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον καταλήγει λαμβάνων τὰς αὐξήσεις ταύτας. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλη βάσις νὰ τηρηθῇ, διότι ὅπως γνωρίζετε, οἱ νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ δημοδιδάσκαλοι διεβαθμίσθησαν ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ τῶν πτυχίων των. Ὁ νέος νόμος διαβαθμίζει τοὺς δημοδιδασκάλους εἰς τρεῖς τάξεις ἀναλόγως τῶν ἐτῶν τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἀναλόγως τῆς εὐδοκιμήσεως ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Τὰ δύο ταῦτα στοιχεῖα ἔλειπον ἀπὸ τῆς γενομένης μέχρι τοῦδε διαβαθμίσεως, διότι κατετάσσετο ὡς πρωτοβάθμιος δημοδιδάσκαλος καὶ ὁ ἔχων ἑνὸς ἢ δύο ἢ πέντε ἐτῶν ὑπηρεσίαν μόνον, διότι εἶχεν εἰς τὸ πτυχίον του τὸν βαθμὸν ἄριστα καὶ ὅλως ἀσχέτως ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ηὐδοκίμησεν ἢ ὄχι. Ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἄλλη βάσις ἢ νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸν μισθόν, τὸν ὁποῖον θὰ λαμβάνῃ ἕκαστος δημοδιδάσκαλος μετὰ τῆς ἐφ’ ἅπαξ αὐξήσεως, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἐξήγησα, καὶ ἄν ὑπερβαίνῃ τὸν μισθὸν τοῦ πρωτοβαθμίου δημοδιδασκάλου, νὰ γίνῃ πρωτοβάθμιος, ἄν ὑπερβαίνῃ τὸν μισθὸν τοῦ δημοδιδασκάλου τῆς βʹ τάξεως νὰ γίνῃ βʹ τάξεως καὶ ἄν ὑπερβαίνῃ τὸν μισθὸν τοῦ δημοδιδασκάλου γʹ τάξεως, νὰ καταταχθῇ εἰς τὴν γʹ τάξιν. Οὕτω κατετάχθησαν αἱ διάφοροι τάξεις τῶν δημοδιδασκάλων καὶ ὡρίσθη ὅτι πρὸς πλήρωσιν τοῦ ἀριθμοῦ, τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος, ὅτι δύνανται νὰ ἀποτελέσωσιν οἱ τῆς αʹ τάξεως δημοδιδάσκαλοι καὶ τὸ ὁποῖον ἀνώτατον ὅριον εἶναι τὸ ¼ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ δημοδιδασκάλων ἀντὶ τοῦ ⅕, τὸ ὁποῖον εἶχε τὸ νομοσχέδιον προηγουμένως, ὡρίσθη ὅτι προάγονται κατὰ τὰ πρῶτα 4 ἔτη ἀνὰ 20 ἐκ τῶν ὡς δευτεροβαθμίων κατατασσομένων πρωτοβαθμίων δημοδιδασκάλων εἰς τὴν αʹ τάξιν, καὶ τὰς κενουμένας ὑπ’ αὐτῶν θέσεις εἰς τὴν βʹ τάξιν ἴσος ἀριθμὸς γʹ τάξεως δημοδιδασκάλων πληρεῖ προαγομένων εἰς τὴν βʹ τάξιν. Ὑπολογίζομεν ὅτι μετὰ τὴν πάροδον τῆς αʹ τετραετίας θὰ φθάσωμεν περίπου εἰς τὸ ὅριον, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, τουτέστιν ἵνα οἱ τῆς αʹ τάξεως δημοδιδάσκαλοι ἀποτελέσωσι τὸ ¼ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ὑπηρετούντων δημοδιδασκάλων. Περαιτέρω θὰ προάγωνται τόσοι ἀπὸ τῆς βʹ τάξεως εἰς τὴν αʹ ὅσα κενὰ δημιουργοῦνται ἐν αὐτῇ εἴτε διὰ τῆς ἀπαχωρήσεως τῶν καταταχθέντων ὡς αʹ τάξεως δημοδιδασκάλων, εἴτε διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ δημοδιδασκάλων, ἡ ὁποία αὔξησις θὰ ἔχῃ ἀναγκαίαν συνέπειαν τὴν αὔξησιν καὶ τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοδιδασκάλων τῆς αʹ τάξεως. Διὰ τῆς τοιαύτης διαβαθμίσεως τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ δημοδιδασκάλων ἐπιτυγχάνεται καὶ τὸ ἀποτέλεσμα, ὥστε οἱ νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ εὑρισκόμενοι δημοδιδάσκαλοι νὰ κατορθώσωσι νὰ φθάσωσι μετὰ ἐτῶν τινων ὑπηρεσίαν τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς μισθοδοσίας, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ νέον νομοσχέδιον, οὕτω π. χ. οἱ ἔχοντες 25ετῆ ὑπηρεσίαν φθάνουν τὸ ἀνώτατον ὅριον τοῦ μισθοῦ μετὰ ἐννεαετῆ ὑπηρεσίαν ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου, οἱ ἔχοντες 20ἐτῆ ὑπηρεσίαν μετὰ ὑπηρεσίαν ἐπίσης ἐννεαετῆ, καὶ ἀναλόγως αἱ ἄλλαι τάξεις τῶν δημοδιδασκάλων. Τὰς ἄλλας ἐν ταῖς λεπτομερείαις ἐπελθούσας μεταβολὰς θὰ ἴδητε, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ ὑποβληθέντος τροποποιουμένου νομοσχεδίου. Ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι αἱ τροπολογίαι αὗται θά φέρωσι τὴν μισθοδοσίαν τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον πᾶς τις ἠδύνατο εὐλόγως καὶ δικαίως νὰ ἀξιώσῃ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας καὶ τῶν πραγμάτων. Ἴσως, ἴσως, ὅπως ἀκριβῶς ἐδήλωσε πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος, ἀπὸ ἀπόψεως ἀποτελέσματος, ἦτο καὶ ἀπροσδόκητον, ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς ἀρχικὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον κρατήσει. Ἔχομεν τὴν ἐλπίδα ὅτι διὰ τῶν νέων ἀποδοχῶν, τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι δυνατὸν ὄχι μόνον τὸ νῦν ἐν ὑπηρεσίᾳ προσωπικὸν τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως νὰ μείνῃ ἀπολύτως ἱκανοποιημένον, ἐὰν ἀποβλέψῃ εἰς τὴν μισθοδοσίαν, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν οἱ λοιποὶ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ εὑρισκόμενοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἀλλ’ ὅτι θὰ εἶνε δυνατὸν καὶ νὰ ἐνισχυθῇ οὐσιωδῶς καὶ ἐπιζήλως ἐν τῷ μέλλοντι διὰ τῆς προσελεύσεως νέων κατατασσομένων εἰς τὸν κλάδον τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἐπιθεωρητῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ὁρίζεται βασικὸς μισθὸς 400 δραχμῶν, προσαυξανόμενος ἐπὶ 4 πενταετίας ἀνὰ 50 δραχμὰς καθ’ ἑκάστην πενταετίαν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος ἔχει τὸν λόγον.

§33Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Διὰ τοὺς εἰθισμένους, κύριοι βουλευταί, νὰ λέγωσιν ἐκ τῆς θέσεως ταύτης τὴν σκάφην σκάφην καὶ τὰ σῦκα σῦκα ὑπάρχουν ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῶν λαῶν σημεῖά τινα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐμφανίζωνται φίλοι καὶ ἀντίπαλοι. Ἕν ἀπὸ τὰ σημεῖα ταῦτα εἶναι ἀσφαλῶς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον καὶ δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν κόσμον ἀντίρρησις διὰ τὴν μετ’ ἐπευφημιῶν ἀποδοχὴν αὐτοῦ. Ἂν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, ἡ ἀντίρρησις αὕτη θὰ εἶναι ὅτι τὸ κράτος δὲν δύναται νὰ παραχωρήσῃ πλείονα εἰς τοὺς σκαπανεῖς τοῦ ἐθνικοῦ μεγαλείου. Τὰ ὀλίγα ταῦτα εἶνε ἀρκετὰ διὰ νὰ πείσουν ὑμᾶς, ὅτι ἀπὸ τὴν ψυχήν μου ἀπορρέει ἓν καθῆκον, τὸ καθῆκον μου ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ λαοῦ, ἵνα ἐκφράσω τὴν ζωηράν μου εὐγνωμοσύνην πρὸς τοὺς σχόντας τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας, διδάσκαλος ἀποτελεῖ κἄτι τι πλειότερον παρὰ εἰς τὰ ἄλλα ἔθνη, ἀποτελεῖ τρόπον τινα προνομιοῦχον ἐμφάνισιν. Λέγω προνομιοῦχον, διότι ὁ διδάσκαλος ἀπέρρευσε καὶ αὐτὸς ἀπὸ τὴν πίστιν ἡμῶν. Ὁ ἀρχαῖος κόσμος μὲ ὅλον τὸν πολιτισμόν του ἔδιδε τὰ γράμματα εἰς τοὺς ὀλίγους. Ἀρκεῖ νὰ ἐνθυμηθεῖτε τὸν θεσμὸν τῆς δουλείας διὰ νὰ ἰδῆτε εἰς ποῖον στυγνὸν σκότος ἔπλεε ἡ ἀνθρωπότης. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὕψωσε τὸ ἀξίωμα τοῦ διδασκάλου ὑπῆρξε ὁ Θεάνθρωπος ὅστις ἐδίδαξε τὰς ἀρχὰς τῆς χριστιανωσύνης καὶ ὅστις παρέδωσε τὴν θρησκείαν εἰς τοὺς ἁλιεῖς, τοὺς ὁποίους ἔκανε διδασκάλους. Ἐνθυμηθῆτε τοὺς χρόνους τῆς δουλείας, ὁ ἐφημέριος ἀπομένει καὶ ὁ διδάσκαλος, ὁ ἐφημέριος εἰς τὸν νάρθηκα τῆς ἐκκλησίας διδάσκει τοὺς παῖδας ὀκλαδὸν καθημένους τὸ ὀκτώηχον, ὁ αὐτὸς ἐφημέριος ὁ ὁποῖος ὡδήγει αὐτοὺς ὡς ἀρματωλοὺς καὶ κλέφτες εἰς τοὺς κατὰ τῶν τυράννων ἀγῶνας. Ἂν προχωρήσωμεν θὰ ἴδωμεν ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ πολιτεία ἀτυχῶς πολὺ ἀργὰ ἐσκέφθη νὰ βελτιώσῃ τὸν κλάδον τῶν διδασκάλων. Μόλις κατὰ τὸ 1896 δημιουργῆται ὁ νόμος τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ εἶναι χαρακτηριστικὸν φαινόμενον ὅτι εἷς νόμος ἀποκεντρωτικὸς ἀνέτυλε, ἀνέτυλε ὁ εἷς ἴσως καὶ μόνος ὁ τῆς ἀποκεντρώσεως τῶν διδασκάλων. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν τὴν βάσιν τῆς μισθοδοσίας τῶν διδασκάλων ὀλίγον εὐρυτέραν. Ἐνθυμοῦμαι τὶ εἶπε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προχθὲς προκειμένου περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν, ὅτι αἱ αὐξήσεις πρέπει νὰ ἔχουν ἀναλογίαν δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ δημοσίου, ἀφοῦ ἐψηφίσαμεν μισθοὺς ἀνθυπασπιστῶν 335 δραχ. πῶς θέλετε μισθὸν διδασκάλου 210. Ἐγὼ νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ αὐξήσωμεν τὴν βάσιν μέχρι 280. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὀφείλωμεν νὰ λάβωμεν ἀνάλογον πρόνοιαν καὶ ὑπὲρ τῶν ὑποδιδασκάλων, ὄχι διότι ἡ μισθοδοσία αὐτῶν δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἀλλὰ κυριώτατον διότι μένουσιν στάσιμοι ἐν τῇ ἐξελίξει τοῦ σταδίου αὐτῶν. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἄν διὰ τοὺς ὑποδιδασκάλους καθιερωθῇ ἡ προαγωγὴ αὐτῶν δι’ ἐξετάσεων ὥστε νὰ δύνανται νὰ προάγωνται βελτιώνοντες καὶ αὐτοὶ τοὺς ὅρους τῆς ζωῆς των. Βεβαίως αἱ προτάσεις αὗται δημιουργοῦσιν αὐξήσεις προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτετραμένον εἰς ἡμᾶς νὰ ὑπολογίσωμεν τὰ ἔξοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δώσωμεν ὑπὲρ τῶν διδασκάλων προκειμένου ταῦτα νὰ ἀποδώσουν πλείονας καρπούς. Ἡ διὰ τοῦ πολέμου δημιουργηθεῖσα νέα πολιτικοοικονομία, ὁ μέγας ἀγὼν ὁ ἐπικαλούμενος εἰρηνικὸς ἀγὼν, ἀξιοῖ διδασκάλους ἡγήτορας τῆς κοινωνικῆς τάξεως καλῶς ὀργανουμένους. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀνάγκη ὅπως βελτιώσωμεν τοὺς ὅρους ἀλλὰ πολὺ περισσότερον ὅπως διὰ τῆς μισθοδοσίας ἀποκτήσωμεν ἐκλεκτὰς φύσεις. Ὁ κλάδος τῶν διδασκάλων ὁλονὲν μειοῦται, κινδυνεύομεν νὰ ἴδωμεν τόσους διδάσκοντας ὅσους καὶ διδασκομένους ἐπιβάλλεται, νὰ ἔχωμεν ἐκλεκτικὰς φύσεις διδασκάλων ὅπως δυνηθῶσιν οἱ παῖδες μας νὰ ριφθῶσιν εἰς τὴν πάλιν τῶν λαῶν τῆς Ἀνατολῆς. Καλὸν σχολεῖον καλὸς διδάσκαλος, ἀλλὰ καλὸς διδάσκαλος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀμείβεται καλῶς. Νὰ σκεφθῶμεν ὅτι ὁ διδάσκαλος εἶναι ἐκεῖνος ὅστις διαπλάττει τοὺς ἀγρότας ἵνα διεκδικήσουν τὸ ἐθνικὸν μεγαλεῖον. Ἐν αὐτῷ ὑπάρχει ἡ νίκη τῶν δύο πολέμων καὶ τοῦ μετέπειτα νικηφόρου ἀγῶνος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ψηφίζουσα τὸ νομοσχέδιον θὰ δεχθῇ μετὰ χαρᾶς τοῦτο ἀλλὰ θὰ προσπαθήσῃ ὅπως ἐξεύρῃ τρόπον ἐνισχύσεως τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§34Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἦτο δυνατὸν παρ’ ὅλους τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας, τοὺς ὁποίους διεξάγῃ νὰ μὴ ἐνθυμηθῇ καὶ τὸν κλάδον τῶν διδασκάλων. Ἐγὼ ζητῶ κ. Ὑπουργὲ νὰ διατηρηθῇ τὸ πολεμικὸν ἐπίδομα ὡς ἔχει καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ μία πρόνοια ὑπὲρ τῶν ὑποδιδασκάλων, ὅπως ἐλήφθη πρόνοια διὰ τοὺς ὑποδιδασκάλους τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν Μακεδονίᾳ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ γίνουν διδάσκαλοι κατόπιν ὡρισμένων ἐξετάσεων. Ἄν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ κάποια πρόνοια καὶ διὰ τοὺς λοιποὺς διότι διὰ τῆς πείρας καὶ τῆς μελέτης των διὰ τῆς πρὸς τὴν πρόοδον τάσεως θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐξυπηρετήσουν σκοπιμώτερον τὴν μόρφωσιν τῶν ἑλληνοπαίδων ἐν τῷ συμφέροντι τῆς κοινωνίας.

§35Α. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως λάβει ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ζήτημα τῶν ὑποδιδασκάλων, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως δηλ. τοῦ ζητήματος τῆς προαγωγῆς διότι ὁμολογουμένως ὑπάρχουν πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἱκανότητα ἔχουν ἀλλὰ καὶ κἄποιαν ὑπηρεσίαν ἔχουν προσφέρη καὶ ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀξιώσουν ὅπως ἡ πολιτεία δείξῃ μίαν μεγαλυτέραν μέριμναν ὑπὲρ αὐτῶν ἐξασφαλίζουσα τὴν προαγωγὴν των καὶ τὴν μετατόπισιν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς εἰς τὸν ἄλλον κλάδον, εἰς τὸν κλάδον τῶν διδασκάλων. Θὰ παρακαλέσω διὰ τοῦτο τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ τὸ λάβῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψει του.

§36Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὥστε οἱ ὑποδιδάσκαλοι νὰ ἀφομοιωθῶσιν μετὰ τῶν διδασκάλων ἐφ’ ὅσον οἱ μὲν ὑποδιδάσκαλοι εἶναι μαθηταὶ τοῦ ἑλληνικοῦ σχολείου καὶ φοιτῶσιν ἕν ἔτος εἰς τὸ ὑποδιδασκαλεῖον, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθῶσιν καὶ καταταχθῶσιν εἰς τὸν κλάδον τῶν διδασκάλων, ἐνῶ οἱ διδάσκαλοι εἶναι μαθηταὶ τῆς δευτέρας ἢ τῆς τρίτης ἢ καὶ ἀπόφοιτοι τοῦ γυμνασίου καὶ φοιτῶσιν κατόπιν ἐπὶ τριετίαν εἰς τὸ διδασκαλεῖον δηλ. ἔχουν τριετῆ μόρφωσιν διδασκαλικὴν ὅπως ἔχουν καὶ οἱ Ἑλληνοδιδάσκαλοι; Ἐξαίρεσις γίνεται μόνον διὰ τοὺς ὑποδιδασκάλους τῆς Μακεδονίας ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ἀγγελίδης ἀλλὰ αὐτοὶ ἔχουν κατ’ οὐσίαν τριετῆ φοίτησιν εἰδικὴν ἐν τῷ διδασκαλείῳ τοῦ Μοναστηρίου. Ἄλλωστε ἡ διαφορὰ αὐτὴ εἶναι μόνον κατὰ βαθμὸν διότι ἡ μισθοδοσία εἶναι ἡ ἰδία.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§38Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 φρονῶ κ. ὑπουργὲ ὅτι μία τάξις διδασκάλων ἀδικεῖται. Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ λέγετε ὅτι «ὁ ἔχων ὑπηρεσίαν μικροτέραν τῶν 14 ἐτῶν .... κλπ.» ὁ ἔχων δηλ. ὑπηρεσίαν μικροτέραν ἀπὸ 14 ἐτῶν μέχρι ἑνὸς ἔτους λαμβάνει 160 δραχμάς. Βλέπετε ἐδῶ ἕν μέγα ἄδικον διότι ὑπάρχει καὶ διευθυντὴς ἑνὸς ἑξαταξίου σχολείου, ὁ ὁποῖος λαμβάνει μισθὸν ἀνωτέρου, εἶχε δύο πενταετεῖς προσαυξήσεις, τῆς πρώτης καὶ δευτέρας, ἐλάμβανε καὶ 20 δραχμὰς ὡς διευθυντὴς τοῦ σχολείου καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξισοῦται μὲ τὸν διδάσκαλον, ὁ ὁποῖος ἔχει ἑνὸς ἔτους ὑπηρεσίαν καὶ δὲν ἔχει οὔτε προσαυξήσεις οὔτε τὰς 20 δραχμὰς τοῦ διευθυντοῦ. Νομίζω ὅτι ἐδῶ εἶναι μία προφανὴς ἀδικία καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ὅριον αὐτὸ καὶ ἀντὶ 15 ἐτῶν νὰ γίνῃ 8 ἐτῶν. Δὲν εἶναι ὀρθὸν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει 2 προσαυξήσεις καὶ ἕν 20 δραχμον νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν τὰ ἔχει αὐτά. Κάμνετε καὶ ἕν ἄλλο ἄδικον, ὅλας τὰς πρωτοβαθμίους διδασκαλίσσας τὰς κάμνετε δευτεροβαθμίους καὶ τοὐλάχιστον δι’ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔχουν μακρὸν χρόνον ὑπηρεσίας δὲν θέτετε μίαν οὐσιατικὴν διάταξιν ἀλλὰ μεταχειρίζεσθε δυνητικὴν διάταξιν ὅτι αὗται δύνανται νὰ προαχθῶσιν εἰς πρωτοβαθμίους. Αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν καμμίαν φορὰν διότι αἱ μὲν δύνανται νὰ διαθέτωσι μέσα περισσότερα νὰ εἶνε καὶ ἐπιτηδειότεραι, νὰ προάγωνται αὐταὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πρωτοβαθμίου καὶ νὰ μὴ μένουν δευτεροβάθμιοι, ἐκεῖναι δὲ ἢ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἔτη διετέλεσε διευθυντὴς νὰ μένῃ δευτεροβάθμιος. Ἡ ἀδικία δὲ αὕτη ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὸν μισθόν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§40Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ προσθέσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας περὶ τοῦ ἑξῆς πράγματος διότι μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ὑπάρχει πλήρης κατανόησις τοῦ πράγματος, ὑπάρχει μικρὸς ἀριθμὸς ὑποδιδασκάλων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ παραβληθῶσι πρὸς τοὺς καλοὺς δημοδιδασκάλους, διότι ἐνῷ δὲν εἶχον τὸ πτυχεῖον κατὰ τὴν εἰσαγωγήν των εἰς τὰ ὑποδιδασκαλεῖα, δὲν ἕπεται ὅτι ἔκτοτε δὲν προήχθη ἡ κατάστασις των διὰ τῆς μελέτης. Γνωρίζω ἐγὼ ὑποδιδασκάλους τινὰς, οἱ ὁποῖοι εἶναι παρὰ πολὺ καλοί. Ἀλλὰ θὰ εἴπῃ τις, τὶ ζητοῦμεν οἱ ὑποστηρίζοντες ὅτι καὶ οἱ ὑποδιδάσκαλοι πρέπει νὰ τυγχάνωσι τοῦ εὐεργετήματος. Δὲν πρόκειται περὶ εὐεργετήματος, ζητοῦμεν νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχον νὰ προάγωνται. Ὑποστηρίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ῥητῶς διὰ τοῦ νόμου εἰς τοὺς ὑποδιδασκάλους νὰ φοιτῶσιν εἰς τὰ ὑποδιδασκαλεῖα μὲ τὰς ἀποδοχάς των καὶ τοῦτο εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸ νομοσχέδιον τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἑτοιμάζεται οὕτως ὥστε μετὰ εἰσιτηρίους ἐξετάσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὑποστῶσιν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ διδασκαλεῖον, νὰ φοιτήσωσιν ἐπὶ ἕν ἔτος καὶ ἄν μετὰ νέας ἐξετάσεις ἀπολυτηρίους κριθῶσιν ἱκανοὶ νὰ προαχθῶσιν εἰς δημοδιδασκάλους. Δὲν εἶναι μόνον ἡ ὑλικὴ προαγωγή, εἶναι καὶ ἡ ἠθική, ποτὲ δὲν πρέπει νὰ σταματῶμεν τὴν ἠθικὴν προαγωγὴν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν διάθεσιν καὶ τὴν δύναμιν νὰ προαχθῶσιν.

§41Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπησχόλησε καὶ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἶναι ἄξιον μελέτης. Ἀλλὰ δὲν περιελήφθη εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον διότι πρέπει νὰ συστηθῶσιν εἰδικὰ διδασκαλεῖα τὰ ὁποῖα θὰ καθορισθῶσι δι’ εἰδικοῦ μέτρου. Τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον μελέτης καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἄλλου νομοσχεδίου, εἴτε νὰ ὁρισθῇ τοῦτο διὰ κεχωρισμένου ἄρθρου.

§42Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν ἐφαντοζόμην ὅτι εἶχε τὰς δυσχερείας αὐτὰς δὲν θὰ εἶχον οὐδὲν νὰ ἀντείπω. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος τῶν ὑποδιδασκάλων καὶ διὰ νὰ μὴ λαμβάνω τὸν λόγον ἐκ δευτέρου ἄς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπω ἀκόμη ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω καὶ τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ὑπεστήριξα εἶναι ὁ περιωρισμένος ἀριθμὸς τῶν τάξεων, διότι ὅταν λέγετε ὅτι τὸ ¼ θὰ καταλαμβάνεται ἀπὸ πρωτοβαθμίους, τὸ ¼ ἀπὸ δευτεροβαθμίους καὶ τὰ 2)4 ἀπὸ τριτοβαθμίους εἶναι ὡσὰν νὰ λέγωμεν ὅτι τὸ ἥμισυ τῶν δημοδιδασκάλων θὰ εἶναι ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὴν τρίτην τάξιν Ἡ προαγωγὴ ὅταν εἶναι προαγωγὴ καὶ ὅταν πρέπει νὰ δοθῇ ὡς γέρας ὄχι ὑπηρεσίας ἀλλὰ καὶ ἱκανότητος δὲν ἔχει βαθμοὺς καὶ θέσεις.

§43Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὂχι δά, δὲν ὑπάρχουν ἱκανώτατοι ὑπάλληλοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, οἱ ὁποῖοι δὲν προαγάγωνται δι’ ἔλλειψιν ὑπηρεσίας;

§44Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ διδάσκαλος δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ τμηματάρχης. Διδάσκαλος εἶναι διδάσκαλος θὰ μείνῃ.

§45Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶναι προσαύξησις. Ἄλλως τε δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα ὁ φόβος αὐτός.

§46Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον. Δὲν εἶναι διαβάθμισις ὑπαλληλική. Δὲν εἶναι προαγωγὴ ἀπὸ βαθμὸν εἰς βαθμόν. Ὁ δημοδιδάσκαλος εἶναι δημοδιδάσκαλος καὶ δημοδιδάσκαλος θὰ εἶναι. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι εὐχερεστέρα ἡ προαγωγὴ ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν, διότι ἡ τάξις χρειάζεται ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, διότι δὲν ἔχει σειρὰν προτεραιότητος ὁ διδάσκαλος ὁ εἷς ἀπὸ τὸν ἄλλον, χρειάζεται ἵνα ὑποκινῇ τὸν ζῆλον τοῦ ἐργαζομένου. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὅτι μετὰ ὀκταετίαν θὰ ὑποστῇ μίαν δοκιμασίαν ἵνα λάβῃ ἀμοιβήν. Προαγωγὴ λοιπὸν δὲν εἶναι. Προαγωγὴ θεωρῶ τὸ δικαίωμα μετὰ ὡρισμένας σπουδὰς νὰ λαμβάνῃ ἀνωτέραν θέσιν, τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τοῦ καθηγητοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἀνωτέρα θέσις. Μὴ θέλομεν νὰ λέγωμεν ὅτι ἡ ὑποδιαίρεσις τοῦ δημοδιδασκάλου εἰς τρεῖς τάξεις σημαίνει προαγωγὴν αὐτοῦ καὶ ἀπόκτησιν ἀνωτέρου βαθμοῦ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὄντως ὁμιλήσαμεν ἀρχικῶς διὰ τὸ ἄρθρον 5, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι διαπράττεται μία ἀδικία· Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐγήρασαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ κατέχοντες τὸν βαθμὸν τοῦ πρωτοβαθμίου δημοδιδασκάλου, ἄνθρωποι τοὺς ὁποίους ἐσυνήθισαν οἱ συνάδελφοι των, οἱ μαθηταὶ νὰ τοὺς λέγουσιν πρωτοβαθμίους, σεῖς τοὺς ὑποβιβάζετε. Διατί; Τουλάχιστον δὲν ἀφίνετε διὰ τοὺς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ νὰ ἔχωσιν ὅ,τι ἔχουσιν. Τὶ εἶναι τὸ ἀναγκαῖον ὥστε νὰ ὑποβιβάζετε τοὺς πρωτοβαθμίους εἰς δευτεροβαθμίους καὶ τοὺς δευτεροβαθμίους εἰς τριτοβαθμίους. Αὐτὸ δύναται νὰ γίνῃ διὰ τοὺς νέους.

§47Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εὐχαριστῶ πολὺ διὰ τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς καὶ θὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ἡ κατάταξις ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ποσοῦ τῆς μισθοδοσίας, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν καὶ οἱ νῦν διδάσκαλοι. Πλὴν δὲ αὐτοῦ λαμβάνουν καὶ τριετεῖς προσαυξήσεις ἀνὰ 20 δραχμάς. Ἑπομένως λαμβάνοντες σήμερον 400 δραχμὰς δύνανται νὰ λάβουν 400 διὰ τρεῖς τριετίας ἔχουν δὲ δικαίωμα νὰ προαχθοῦν εἰς τὴν ἀνωτέραν τάξιν καὶ ἡ προαγωγή των αὐτὴ θὰ τοὺς δώσῃ ἀμέσως μίαν διαφορὰν μισθοδοσίας 60 δραχ. καὶ περαιτέρω θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ μισθοδοσία των νὰ προσαυξάνῃ κατὰ 30 δραχ. ἀνὰ τριετίαν, οὕτως ὥστε θὰ κατορθώσουν καὶ αὐτοὶ νὰ φθάσουν μετὰ 9ετῆ ὑπηρεσίαν τὸ ποσὸν τῶν 520 δραχ. Ἀκριβῶς λοιπὸν ἐγένετο αὐτὴ ἡ εὐμένεια τῶν διδασκάλων.

§48Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἐρωτήσω πόσοι διδάσκαλοι εἶναι σήμερον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ;

§49Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). 3333, ἐκ τῶν ὁποίων πρωτοβάθμιοι 1018.

§50Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δηλ. τὸ τρίτον. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν λοιπὸν ἕνα πρωτοβάθμιον ἔχοντα 30ετῆ ὑπηρεσίαν δὲν θὰ κάμῃ τίποτε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπατε.

§51Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ναί, ἀλλὰ προάγοντα 200 ἕκαστον ἔτος.

§52Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἄλλην ἄποψιν ὅτι κεκτημένα δικαιώματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρωραθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπητε ὅτι ἄν κάμετε ἕνα νέον ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ καταργήσετε τὸν συνταγματάρχην, θὰ κάμετε τὸν συνταγματάρχην ταγματάρχην. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπετε σήμερον εἰς τὸν πρωτοβάθμιον ὅτι τὸν κάμνετε δευτεροβάθμιον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ παύσῃ ἡ διαλογικὴ συζήτησις.

§54Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰς αὐτὸ δὲν πταίει ἡ Βουλὴ, ὅταν τὸ νομοσχέδιον διανέμεται αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§55Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς παρατηρήσεως αὐτῆς. Τὸ νομοσχέδιον συνεζητήθη εὐρύτατα κατὰ τὰς δύο προηγουμένας ἀναγνώσεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπεσχέθη νὰ φέρῃ τροποποιήσεις, βελτιῶν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἔφερε τοιαύτας καὶ μέτρον ἀληθῶς ἀπροσδόκητον καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Ἑπομένως δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. βουλευτὴς εἰπὼν ὅτι μόλις διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκει) Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Γερμανός.

§59Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Μετὰ τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς μισθοδοσίας δὲν ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐν τούτοις θὰ ἦτο καλόν, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ περαιτέρω αὔξησις, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν κατὰ τούτων συνθηκῶν τοῦ βίου, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα σήμερον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προστεθῇ μία διάταξις ἀκροτελεύτητος, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ λέγεται ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἰσχύσῃ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν, μετά τινα χρόνον. Ἐπὶ τοῦ παρόντος αἱ μισθοδοσίαι θὰ πληρώνωνται κατὰ ἕνα ποσοστὸν ἐπὶ πλέον, ἐφ’ ὅσον νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐξακολουθῶσιν αἱ παροῦσαι πηριστάσεις καὶ κατόπιν νὰ ἐκδοθῇ Β. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἰσχὺς τοῦ νομοσχεδίου.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν τὸν λόγον.

§61Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅτι ἐδήχθη ἱκανοποιητικῶς διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους παρὰ προηγουμένως, ἀλλὰ εὑρίσκω μεταξὺ τοῦ μισθοῦ τῶν γʹ τάξεως κάποιαν δυσαναλογίαν διότι ὁ μισθὸς τῶν γʹ τάξεως εἶνε 360, τῶν δευτεροβαθμίων 440 καὶ τῶν πρωτοβαθμίων 520.

§62Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). 526, εἶνε λάθος.

§63Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ εὑρίσκω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον ἐπειδὴ τὸ ἥμισυ τοῦ ὅλου εἶναι οἱ τριτοβάθμιοι δικαιότερον θὰ ἦτο νὰ ἀμείβετο ἡ τάξις αὐτὴ ἔστω καὶ ἂν περιεκόπτοντο δραχμαί τινες ἐκ τῶν 526 τῶν πρωτοβαθμίων. Συνεζήτησα μετὰ τῶν δημοδιδασκάλων πρὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν τροπολογιῶν, καὶ δι’ ὑπομνήματός των ἐζήτησαν ὡς ἀνώτατον ὅριον μισθοῦ 460 δραχμάς, σεῖς δὲ πολὺ ὀρθῶς γενναιότερον ἀμείβεται τοὺς πρωτοβαθμίους. Δὲν εὑρίσκω ὅμως ὅτι εἶνε δικαία ἡ τροπολογία ἐπὶ τῆς τελευταίας τάξεως. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ὀρθότερον καὶ δικαιότερον θὰ ἦτο αἱ δύο τάξεις αἱ κατώτεραι νὰ ἔχωσι γενναιότερον μισθὸν καὶ πρὸ παντὸς ἡ γʹ τάξις. Παρακαλῶ καὶ τώρα ἐὰν εἶνε δυνατὸν νὰ γίνῃ τροπολογία ἀφοῦ ἡ γʹ τάξις ἀποτελεῖται ἐκ τοῦ ἡμίσεως τοῦ ὅλου. Τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὰς δημοδιδασκαλίσσας, ὁ μισθὸς τῆς γʹ τάξεως εἶναι 360, ἡ διαφορὰ δὲ ἀπὸ τῶν τῆς αʹ τάξεως εἶνε μεγάλη, ἠξεύρομεν δὲ ὅτι ὅπως καὶ ὀρθῶς ὁ κ. ἐξ Ἀχαϊοήλιδος συνάδελφος ἀνεγνώρισε τὴν ἰδικήν μου γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα ἀπὸ τοῦ βήματος ἄλλοτε ὅτι οἱ διδάσκαλοι δὲν εἶνε ἀξιωματικοὶ νὰ ἔχωσι βαθμίδας καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μεγάλη διαφορὰ μισθοδοσίας τῶν τριῶν διαφόρων τάξεως. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς ὥρισε τοιουτοτρόπως τὴν μισθοδοσίαν, ἀλλ’ ὁ τρόπος τῆς βάσεως δὲν εἶνε δίκαιος.

§64Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν τὴν κρίνετε δικαίαν τὴν βάσιν;

§65Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Διότι τὸ ἥμισυ τοῦ ὅλου τῶν δημοδιδασκάλων θὰ λαμβάνουν 360 δρχ. καὶ ὅμως κάμνωσι τὴν αὐτὴν ἐργασίαν μὲ τοὺς πρωτοβαθμίους.

§66Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τότε ὁμιλήσατε ἐναντίον τῶν διαβαθμίσεων, ὅλοι νὰ γίνωσι πρωτοβάθμιοι καὶ νὰ λαμβάνωσι 526 δραχμάς.

§67Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν λέγω αὐτό.

§68Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφόσον ὁ ἴδιος σεῖς δὲν ἐζητήσατε αὔξησιν μεγαλυτέραν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο;

§69Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν ἐζήτησα τὴν βασικὴν ἀλλὰ τὸ ἀνώτατον ὅριον, τὸ ὁποῖον θὰ λαμβάνωσι οἱ τριτοβάθμιοι εἶνε ἐλάχιστον ἐν σχέσει πρὸς τοὺς πρωτοβαθμίους.

§70Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ζήτημα εἶνε ἐὰν θὰ προαχθῶσιν εἰς τὰ 8 χρόνια ἢ εἰς τὰ 12.

§71Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐν τούτοις ἔχετε ἐπιείκειάν τινα εἰς τὴν ἀρχήν, πάντοτε τὸ ἥμισυ τῶν διδασκάλων θὰ ἀνήκει εἰς τὴν γʹ τάξιν, θὰ ἐπεθύμουν δὲ νὰ λαμβάνωσι 500 οἱ πρωτοβάθμιοι καὶ 400 οἱ τριτοβάθμιοι.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σφακιανάκης ἔχει τὸν λόγον.

§73Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ αἱ διδασκάλισσαι δὲν ἔχουσιν ἀκόμη ἐκ τοῦ φύλου των ἀντιπροσώπους, περιῆλθον διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς εἰς τὰς διαφόρους ἐπιτροπὰς καὶ ὑπέβαλον παράπονα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§74Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κατὰ τοῦ νομοσχεδίου;

§75Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Κατὰ τοῦ 3ου ἄρθρου.

§76Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὸ διάστημα δύο ἑξαετιῶν ἔλαβον δύο προσαυξήσεις, ἐνῷ οἱ δημοδιδάσκαλοι προάγονται μετὰ 8 ἔτη.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἄρθρον 3ον. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκει).

§78Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 παρατηρῶ ὅτι γίνεται μία παράλειψις, ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον φοιτῶσιν εἰς τὰ διδασκαλεῖα δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν διὰ τὴν μισθοδοσίαν, διὰ τοὺς ἀπολυομένους ἢ ἀπολυθησομένους δὲν θὰ ὑπολογίζηται ὁ χρόνος τῆς λήψεως τοῦ πτυχίου των.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενες τὴν ψήφισιν τοῦ 4ου ἄρθρου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 5–7).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8ον. (ἀναγινώσκει).

§81Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἡ αὔξησις τῶν δημοδιδασκάλων κατὰ τριετίαν δὲν θὰ προέρχηται διὰ τῆς προτάσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν ὑποχρεωτικῶς;

§82Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 8ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§84Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν ἔχω παρὰ νὰ ἐκφράσω τὰ συγχαρητήριά μου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διότι ἐξήλειψεν ὅλα τὰ ἐμπόδια καὶ ὥρισε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ δίδεται τὸ ἐπιμίσθιον. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 8, 9, 10 καὶ 11).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 12ον. (ἀναγινώσκει).

§86Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 12 λέγει ὅτι ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῶν σχολείων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ διδάσκωσιν ἰδιαιτέρως τοὺς μαθητὰς τῶν σχολείων των, ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι εἶναι εἰς ἕν χωρίον ἕν σχολεῖον καὶ ἔχει 3 ἢ 4 τάξεις δὲν θὰ δικαιοῦται ὁ διδάσκαλος νὰ διδάσκῃ μαθητὰς ἄλλης τάξεως;

§87Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 12, 13 καὶ 14).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον (ἀναγινώσκει.)

§89Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ὑποδιδασκάλων ὡς ἐλήφθη καὶ διὰ τοὺς ἐκτάκτους δημοδιδασκάλους τοὺς προερχομένους ἐξ ἀπολυτηρίου Γυμνασίου.

§90Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἶνε τό ἴδιον, ἐκεῖνοι ἔχουσιν ἀπολυτήριον γυμνασίου, ἐνῷ οἱ ὑποδιδάσκαλοι ἑλληνικοῦ σχολείου.

§91Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὑπάρχουν ὅμως ὑποδιδάσκαλοι ἔχοντες προσφέρει ὑπηρεσίας πολλὰς καὶ ἔχοντες καὶ μόρφωσιν. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ τοὺς ζητήσητε νέας σπουδὰς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ εἷς διαγωνισμός.

§92Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λαμβάνεται πρόνοια ἐντὸς τῶν κειμένων νόμων, συνεστήθη νὰ φοιτήσωσιν εἰς τὰ πλησιέστερα γυμνάσια. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 15, 16, 17, 18 καὶ 19).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 20. (ἀναγινώσκει).

§94Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον 20 ἀναφέρει ὅτι οἱ λειτουργοὶ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἂν ἔχωσιν 30 ἐτῶν ἐν συνόλῳ ὑπηρεσίαν δημοσίαν ἐξ ὧν ὅμως τὰ τελευταῖα ἕξ ἔτη ἄνευ διακοπῆς τότε δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τὴν σύνταξιν ἔρχεται περαιτέρω τὸ ἐδάφιον βʹ, τὸ ὁποῖον λέγει ποῖοι λόγοι μόνον δὲν θεωροῦνται λόγοι διακοπῆς. Ἂν ὅμως ὑποτεθῇ ὅτι εἷς δημοδιδάσκαλος ἠσθένησεν ἐπὶ τρεῖς ἢ ἕξ μῆνας καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον του αὐτὸ θεωρεῖται διακοπή;

§95Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κατὰ τοὺς κειμένους νόμους εἰς τοὺς ἀσθενοῦντας δημοσίους ὑπαλλήλους χορηγοῦνται ἀναρρωτικαὶ ἄδειαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ παρατείνονται ὄχι 3 καὶ 4 μῆνας ἀλλὰ 11 μῆνας, ἑπομένως δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ διακοπὴ αὐτή.

§96Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐπίσης ἔχομεν ὑποβάλει τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας οἱ ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοὶ τῶν Νέων Χωρῶν ἀποχωροῦντες δυνάμει τῆς διατάξεως ταύτης ἀπαλλάσσονται τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς καταβολὴν κρατήσεων συντάξεως διὰ τοῦ πρὸ τῆς προσαρτήσεως τῶν Νέων Χωρῶν χρόνου, λαμβάνοντες ἀκεραίαν τὴν σύνταξιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κατάγεται ἐκ Μακεδονίας καὶ γνωρίζει πόσας ὑπηρεσίας προσέφερον διδάσκαλοι ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, ἀλλὰ σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταβάλωσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα, ὑποχρεοῦνται. Δὲν εἶνε δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ φανῇ γενναιόδωρον καὶ νὰ τοὺς χαρίσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπόχρεοι νὰ καταβάλωσι διὰ τὸν χρόνον ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐντεῦθεν ἢ τοὐλάχιστον νὰ τὰ μετριάσῃ;

§97Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ Κράτος δὲν κάμνει δωρεὰς πρὸς κανένα οὔτε πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Τὸ Κράτος ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐξαιρετικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ὑπάλληλοι τῶν νέων Χωρῶν καὶ διὰ νόμου τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν, ἔλαβε πᾶν προστατευτικὸν μέτρον καὶ τοῦτο πρέπει νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν νέων Χωρῶν τὸ θάρρος νὰ τὸ δηλώσωμεν εἰς τοὺς ζητοῦντας ὅτι δὲν εἶναι λογικὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ.

§98Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν κατὰ πλάνην ἢ ἐκ κακῶν εἰσηγήσεων δὲ θὰ ληφθῇ πρόνοια;

§99Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ αὐτό.

§100Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὐλάχιστον δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν καὶ ἐπαναδιωρίσθησαν μετὰ ἕνα μῆνα διότι διεγνώσθη ἡ πλάνη.

§101Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ αʹ § τοῦ ἄρθρου 20 δημιουργεῖ εὐεργέτημα ὑπὲρ τῶν δημοδιδασκάλων, ἀλλ’ ἡ βʹ § ἐπεκτείνει τὰ εὐεργετήματα καὶ ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν τῆς δημοτικῆς ἢ μέσης ἐκπαιδεύσεως ἢ ἐπιθεωρηταὶ δημοτικῶν σχολείων. Νομίζω ὅτι ἡ ἐπέκτασις τοῦ εὐεργητήματος καὶ ἐπὶ λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὁποῖοι ρυθμίζονται ὑπὸ ἄλλων διατάξεων, εἶναι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καὶ οὗτοι δὲν ἔχουσι τοὺς μισθοὺς τῶν δημοδιδασκάλων διέπονται ὑπὸ ἄλλων διατάξεων καὶ ἡ σύνταξις αὐτῶν κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἄλλων ἰσχυουσῶν διατάξεων, νομίζω ὅτι ἡ ἐπέκτασις δὲν δικαιολογεῖται διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ὅπως λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῶν ὀργάνων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ δηλώσῃ τί ἐννοεῖ καὶ ποῖα πρόσωπα περιλαμβάνονται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§102Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ τροπολογία ἀφορᾷ ὑπηρετοῦντας εἰς τὴν Κεντρικὴν ὑπηρεσίαν καὶ προερχομένους ἐκ τοῦ κλάδου τῆς ἐκπαιδεύσεως. Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν ἱκανοὶ νὰ παράσχωσιν ὑπηρεσίας εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἑπομένως εἶναι εὔλογον νὰ τύχωσιν τῶν αὐτῶν εὐεργετημάτων, τῶν ὁποίων τυγχάνουσι οἱ συνάδελφοί των οἵτινες παρέμειναν εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν.

§103Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἰς τὴν σύστασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Γερμανός, ἔχω νὰ προτείνω κάτι τι εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον. Εἶναι 20 ἢ 30 εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, 5 ἢ 6, ὡς ἐπληροφορήθην παρὰ συναδέλφων, ἐν Κρήτῃ δὲν ἠξεύρω ἂν εἶναι 2 ἢ 3 ἐν Ἠπείρῳ, οἱ τοιοῦτοι δημοδιδάσκαλοι, κύριοι, ἐθυσίασαν τὴν ζωήν των χάριν τῆς ἐθνικῆς δράσεως κατὰ τοὺς ἀγῶνας τοὺς Μακεδονικούς. Ἐγὼ ὡς ἐπιθεωρητὴς ἐν Μοναστηρίῳ ἔστειλα αὐτοὺς εἰς χωρία ὅπου κανεὶς δὲν ἠδύνατο νὰ μεταβῇ διὰ νὰ μείνουν ἐκεῖ καὶ κάμουν προπαγάνδαν ἑλληνικὴν εἰς τὰ ξενόφωνα χωρία. Λοιπὸν θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀπάνθρωπον νὰ ἀφήσωμεν 20, 30, ἢ καὶ 40 πρόσωπα νὰ ἀποθάνουν τῆς πείνης σήμερον. Ἂς προστεθῇ λοιπὸν διάταξις νὰ τοὺς δοθῇ μία σύνταξις οὕτως ὥστε νὰ διευκολυνθῇ καὶ ἡ ἀπομακρυνσίς των ἐκ τῆς ὑπηρεσίας διότι δὲν ἠμποροῦν πλέον αὐτὰ τὰ σαράβαλα νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίας. Ἄλλην παρατήρησιν ἔχω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου εἰς τὸ ἐδάφιον στʹ ὅπου λέγετε ὅτι αἱ ἀνωτέρω διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου ἰσχύωσι, περὶ πάντων ἐν γένει τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως;

§104ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐννοεῖται καὶ περὶ λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως;

§105Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι, τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως.

§106Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ εἰσακουσθῇ ἡ παράκλησίς μου θὰ ὕψωνα φωνὴν ὑπὲρ τῶν παλαιμάχων ἐκείνων ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ἐν μέσαις Ἀθήναις καὶ δὲν ἔχουσι τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως. Αὐτοὺς δὲν θὰ εὑρεθῇ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ τοὺς παύσῃ καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ τοὺς παύσῃ, διότι δὲν δύναται καὶ νὰ τοὺς παύσῃ θὰ εἶναι καὶ ἐμπόδιον εἰς τὴν εὐδόκιμον λειτουργίαν τῶν δημοτικῶν σχολείων. Εἶναι λοιπὸν καὶ συμφέρον καὶ δίκαιον νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς μία ἱκανοποίησις διὰ νὰ θελήσουν νὰ ἀποχωρήσουν τῆς ὑπηρεσίας. Ἐπικαλοῦμαι τὸ αἴσθημα καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§107Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πόσα ἔτη ἔχουσιν;

§108Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὑπὲρ τὰ 25 ἔτη.

§109Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἔχουσιν τοιαύτην συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς διδασκάλους τοὺς ἀγωνιστάς, ὅπως λέγουν, παραδόξως τὸ συναίσθημα ἐκεῖνο ἐκδηλοῦται ὑπὸ τούτων εἰς τὴν Βουλὴν μόλις σήμερον κατὰ τὴν τελευταίαν ὥραν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ διαμαρτύρονται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν ἔλαβε μέτρα τοιαῦτα ἢ τοιαῦτα. Εἰς ἀπάντησιν τούτων ἔχω νὰ δηλώσω τὰ ἑξῆς: Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ τροπολογία γενική, τῆς ὁποίας τὰς οἰκονομικὰς συνεπείας δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Δὲν εἴμεθα βέβαιοι ἂν πρόκειται περὶ 5 ἢ 10 ἀτόμων ἢ περὶ 100 καὶ πλέον. Ἐὰν εἴμεθα βέβαιοι ὅτι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀληθῶς προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας αὐτῶν, δὲν ὑπῆρχεν ἀμφιβολία ὅτι τοιαύτη σύστασις δὲν θὰ εὕρισκεν κεκλεισμένα τὰ ὦτα τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὸ μέτρον τοῦτο δὲν εἶναι ἀπαραιτήτως συναφὲς πρὸς τὸ νομοσχέδιον καὶ δύναται νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον εἰδικοῦ νόμου. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ μέτρον τῆς ὑποχρεώσεως, ἡ ὁποία τὸ ἐπιβάλλει, νὰ ἐκτιμήσῃ δὲ καὶ τὰς οἰκονομικὰς συνεπείας αὐτοῦ ἀναλόγως πρὸς τὴν αἰτίαν καὶ νὰ κανονίσῃ καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἐπικουρίαν τοῦ Κράτους πρὸς αὐτούς, τότε βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν θὰ λείψῃ ἀπὸ τοῦ νὰ πράξῃ ὅ,τι πρέπει. Διότι σήμερον ἠμπορεῖ νὰ λέγωμεν ὅτι εἶνε 20–30–70 καὶ αὔριον νὰ παρουσιασθοῦν 180! Δὲν ὑποθέτω δὲ ὅτι θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ κινήσουν τὴν συμπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ δὲν πρόκειται περὶ συμπαθείας, διότι δὲν εἶναι αἱ συμπάθειαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ὁδηγοῦν τὰς Κυβερνήσεις εἰς τὴν πολιτικὴν της ταύτην ἢ ἐκείνην, ἀλλ’ εἶναι ἡ συνείδησις τοῦ καθήκοντος. Ἡμεῖς δὲν πράττομεν παρὰ τὸ καθῆκον μας. Κατὰ συμπάθειαν δίδει κανεὶς ἀπὸ τὴν τσέπην του! Ὅταν δίδῃ ὅμως ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου δίδει κατ’ ἐκτίμησιν τῶν προσφερομένων ὑπηρεσιῶν. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ πρὸς αὐτοὺς παρὰ νὰ δοθῇ κατ’ ἐκτίμησιν τῶν παρασχεθεισῶν ὑπηρεσιῶν, ποίαν δὲ ἐκτίμησιν παρέχει ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Βλέπετε ὅτι, ὅταν ἀρχικῶς ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἡ πρώτη πρόσθετος δαπάνη ἀνήρχετο εἰς 10,500,000 δρχ. Κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως ὁ κ. Ὑπουργὸς προέβη εἰς δηλώσεις, διὰ τῶν ὁποίων ἡ δαπάνη αὕτη ἀνεβιβάζετο κατ’ ἄλλας 2,500,000 δρχ. Ἦλθεν καὶ σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ δηλώσῃ ὅτι ἡ βραδύτης τῆς μέχρι σήμερον ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐπῆλθεν ἐξ ἄλλου λόγου παρὰ ἐκ λόγου βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν δημοδιδασκάλων καὶ ηὔξησεν ἐν συνόλῳ τὰς δαπάνας ἀπὸ δραχ. 10,500,000, ὅσην πρόθετον δαπάνην ἐπέφερεν τὸ ἀρχικῶς ὑποβληθὲν νομοσχέδιον εἰς 6,000,000 δρχ. περίπου, οὕτως, ὥστε ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις ἡ ὁποία εἶχε δαπάνην μέχρι σήμερον 11,000,000 δρχ., ἅμα τῇ ψηφίσει τοῦ παρόντος νομοσχεδίου θὰ ἔχῃ δαπάνην 27,300,000 δρχ. κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογήν... Πάντα ταῦτα ἀποδεικνύουν περιτράνως καὶ ὀφείλουν νὰ τὰ ἀναγνωρίσουν τοὐλάχιστον οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως ὅτι, ὅσα παρέσχεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους ἀποδεικνύουσι, λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τελείαν συνείδησιν τῆς ἐκτιμήσεως, ἥτις ὀφείλεται εἰς τὴν θέσιν τῶν δημοδιδασκάλων, καὶ τοῦτο μαρτυρεῖται ὅταν σχετισθοῦν πρὸς τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπολογισμούς, οἱ ὁποῖοι δέον νὰ ρυθμίζουν πᾶσαν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει πλήρη συνείδησιν καὶ πρὸς τὰς ὑπηρεσίας ἐκείνων, περὶ ὧν ὡμίλησαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι καὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὁ πύργος τῆς φιλοπατρίας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν δύναται νὰ μᾶς κάμῃ νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκ τοῦ προχείρου μίαν πρότασιν, τὰς συνεπείας τῆς ὁποίας δὲν δύναται νὰ σκεφθῇ ἡ Βουλή.

§110Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἀναγνωρίζω ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει πολὺ δίκαιον. Ἡ στιγμὴ αὕτη δὲν εἶναι κατάλληλος διὰ νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον συνιστῶμεν. Ἀλλ’ ἐφόσον ἔκαμεν αὐτὴν τὴν δήλωσιν, ἡ λύσις διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἶναι ἀπὸ σήμερον δεδομένη καὶ δύνανται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ εἶναι ἥσυχοι, διότι εἶναι πλέον ζήτημα ἡμερῶν δι’ αὐτούς.

§111Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 9ου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 20. Λέγει ἡ τελευταία παράγραφος «Δικαιοῦνται νὰ ἀποχωρήσουν τῆς ὑπηρεσίας καὶ λάβωσιν ἀνάλογον πρὸς τὰ ἔτη τῆς ὑπηρεσίας των σύνταξιν καὶ αἱ νῦν ἔγγαμοι, αἱ ἔχουσαι ὑπερδεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν». Ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ πῶς θὰ δοθῇ ἡ σύνταξις εἰς τὰς ἐχούσας ὑπηρεσίαν ὑπερδεκαπενταετῆ. Ὑποθέσατε ὅτι σήμερον ὑπηρετεῖ μία δημοδιδασκάλισσα ἔχουσα 16 ἔτη ὑπηρεσίαν καὶ ἀποχωρεῖ μετὰ ἕν ἔτος.

§112Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἐδαφίου τούτου προτείνω σχετικῶς τὴν ἑξῆς τροποποίησιν «Δημοδιδασκάλισσαι δὲ ἔχουσαι εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν δύνανται ν’ ἀποχωρήσωσι ἐντὸς ἑξαμήνου ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου λαμβάνουσαι ὡς σύνταξιν τὰ ⅗ τοῦ τελευταίου μισθοῦ των».

§113Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἴσως θὰ πρέπῃ νὰ διακανονισθῇ καὶ τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῆς συντάξεως.

§114Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅσον ἀφορᾷ τὰ περὶ τῆς συντάξεως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ὑπὸ μελέτην τὴν σύνταξιν εἰδικοῦ νόμου περὶ συντάξεως ὅλων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος θὰ κανονίσῃ τὰς λεπτομερείας.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 21ον ἀναγιγνώσκει.

§116Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 21 νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ πολεμικὸν ἐπίδομα ὡς πρὸς τοὺς ἐγγάμους.

§117Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶνε δυνατὸν αὐτό.

§118Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ὀφείλω νὰ ἐπαινέσω τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀπήλλαξε τοὺς δημοδιδασκάλους ἀπὸ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἦτο ἀφόρητος. Νομίζω ὅτι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἔργον ἀπολύτου δικαιοσύνης.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 21 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα ἡ ψήφισις δὲ τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου Ὀρεστιάδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τελωνειακοῦ δασμολογίου».

§120Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Προκειμένου περὶ τῆς συστάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν τελωνειακῶν ἀμφισβητήσεων τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς ὡρίσθη νὰ προσλαμβάνηται καὶ ἕν μέλος τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς, ἀλλ’ ὅπως γνωρίζετε τὰ ἐμπορεύματα τὰ ἐν Πειραιεῖ ἐκτελωνιζόμενα προορίζωνται κατὰ τὸ πλεῖστον διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν Ἀθηνῶν, ὥστε θὰ ἔπρεπε καὶ ἓν μέλος τοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν νὰ μετέχῃ. Πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω σχετικὴν τροπολογίαν.

§121Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δεκτὴ ἡ τροπολογία σας. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρυθμίσεως τοῦ νόμου 815 περὶ κανονισμοῦ τιμῆς πωλήσεως ἐφημερίδων κλπ.». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§123Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ζητεῖται νὰ ἐπιβληθῇ εἰς βάρος τοῦ λαοῦ ὁ ὁποῖος δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι τρέφεται διανοητικῶς καὶ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, ἕν πρόσθετον βάρος κατὰ 55 λεπτὰ ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν ἐφημερίδων. Θὰ ἐνθυμεῖσθε ὅτι πρὸ ἔτους καὶ πλέον ἐνῷ ἡ τιμὴ τῶν ἐφημερίδων ἦτο παγία εἰς τὰ 5 λεπτὰ ἡ Βουλὴ ἐχορήγησε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ὑποχρεώσῃ τὰς ἐφημερίδας νὰ πωλοῦνται ἀντὶ δεκαλέπτου. Τότε εἶχεν μίαν αἰτιολογίαν τὸ πρᾶγμα ὡς ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς πρώτης ὕλης ἰδίως τῆς τιμῆς τοῦ χάρτου. Ἐτιμᾶτο ὁ χάρτης τότε ἀντὶ 7½ ἕως 8 δραχ. τὴν ὀκᾶν.

§124Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Πότε;

§125Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὅταν ἐψηφίσθη τὸ δεκάλεπτον.

§126Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Τότε εἶχε 1,40.

§127Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἔχω ἐπισήμους πληροφορίας ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ προσαγάγῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπῆρξεν ἐποχὴ καθ’ ἣν ἐπωλοῦντο αἱ ἐφημερίδες 10 λεπτὰ ἐνῷ ἐτιμᾶτο ὁ χάρτης 7½ δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Σήμερον ὅτε ἡ τιμὴ τοῦ χάρτου κατῆλθεν εἰς δραχμὰς 2,80, ἐνῷ οἱ μισθοὶ τῶν συντακτῶν ἀπὸ τῆς αὐξήσεως τοῦ δεκαλέπτου δὲν ἔχουν αὐξήσῃ, ὡς μὲ πληροφοροῦν οἱ ἴδιοι κύριοι συντάκται, σήμερον ζητεῖται αὔξησις. Νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα—καὶ λέγω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ δύνανται ἂν θέλωσιν νὰ μὲ διαψεύσωσιν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς θὰ ἐπεθύμουν, διότι ἐπὶ πληροφοριῶν ἐγὼ στηρίζομαι, νὰ μᾶς παράσχουν καὶ ἐπισήμως τὰ στοιχεῖα τῶν ἐξόδων τῆς ἐπιχειρήσεως τῆς ἐφημεριδογραφίας, πρὶν ἢ ἔλθῃ εἰς νέαν συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον—λέγω λοιπὸν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔχω αὐτὰς τὰς πληροφορίας δικαίως ὑποστηρίζω ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς βάρους τοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως δικαιολογίαν καὶ τοῦ ὁποίου ὁ μόνος σκοπὸς θὰ ἦτο νὰ πλουτίσῃ τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐφημερίδων. Ἐὰν ἐπειθόμην ὅτι πράγματι συντρέχει περίπτωσις νὰ δοθῇ μία αὔξησις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τῶν ἐπισήμων περὶ τῶν ἐξόδων τῆς ἐπιχειρήσεως τῶν ἐφημερίδων, τότε θὰ ἠνόουν ὅτι ἀπολύτως δικαιολογημένον θὰ ἦτο ὅπως εἰς τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ θὰ ἐπέτρεπεν ἐμοῦ ἀντιλέγοντος, νὰ εἰσκομίσωσιν οἱ κύριοι ἰδιοκτῆται τῶν ἐφημερίδων, εἰς τὸ κέρδος τοῦτο λάβωσιν συμμετοχὴν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξασφαλίζουν τὸ κέρδος τοῦτο, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καταβάλλουσι ἐργασίαν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξαντλοῦσι τὰ ἐγκεφαλικά των κύτταρα, ἐξαντλοῦσι τὸ αἷμα τῆς καρδιᾶς των διὰ τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν καὶ οὗτοι εἶναι οἱ συντάκται καὶ οἱ ἐργάται τῶν τυπογραφείων. Τοῦτο θὰ ἦτο τὸ καλύτερον. Ἄν πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ ἕν βάρος εἰς τὸν λαὸν σήμερον, ἕν μέρος τοῦ κέρδους, τὸ ὁποῖον θὰ προκύπτῃ ἐντεῦθεν, νὰ μὴ πηγαίνῃ εἰς τὸ θυλάκιον τῶν κυρίων ἰδιοκτητῶν, οἱ ὁποῖοι πλὴν τῶν ἐξόδων τῆς ἐπιχειρήσεως διαχειριζόμενοι τὴν ἐνεργητικότητα τῶν ἄλλων κατωρθώνουν νὰ συγκομίσωσι πλοῦτον καὶ νὰ εἶναι πλούσιοι καὶ καταφανῶς πλούσιοι, διότι γίνονται καὶ ἰδιοκτῆται μεγάρων καὶ αὐτοκινήτων, καί, αὐτοὶ ἔχουν τὰ κέρδη τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἑπομένως, ἄν πρόκειται νὰ κερδίσουν ἐπὶ πλέον, πρέπει τοῦ κέρδους αὐτοῦ ἕν τμῆμα δίκαιον νὰ δοθῇ εἰς τοὺς συντελοῦντας εἰς τὴν ἀπόκτησιν τοῦ κέρδους αὐτοῦ, νὰ δοθῇ εἰς τοὺς συντάκτας καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω ἀλλὰ βεβαιῶ ὅτι κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, διότι δὲν πείθομαι ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν μου ὅτι πραγματικῶς συντρέχουν λόγοι ἵνα δεχθῶμεν τὴν αὔξησιν, ὅτι ἡ ἐπιχείρισις ἀποφέρει ζημίας, ὅταν βλέπωμεν ὅτι ὅλοι οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἐπιχειρήσεων τούτων γίνονται καὶ ἰδιοκτῆται μεγάρων.

§128Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Περιθάλψεως). Κύριε Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν ὀφείλω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κύριον συνάδελφον νὰ κάμω ἐν ὀνόματι τοῦ τύπου, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐγὼ ἔχω τὸ θάρρος νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἀπέσχον καὶ δὲν εἶμαι οὔτε ἰδιοκτήτης ἐφημερίδος, οὔτε διευθυντὴς ἐφημερίδος, ἀλλ’ ἔχω μίαν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπερασπίσω τὸ δίκαιον ἀπέναντι τοῦ στραπατσαρίσματος, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ἀπὸ τὸν συνάδελφον. Λυποῦμαι ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ὁ ὁποῖος ἦλθεν νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου δὲν μᾶς ἔφερεν, ὡς εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη.

§129Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὄχι δά! Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν, ἡ ὁποῖα εἰς βάρος τοῦ λαοῦ ἐπιβάλλει ἕνα φόρον.

§130Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποῖαν ἀναιρεῖται τὸ ἐπιχείρημα τῶν 8 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι εἴπατε ὅτι ἦσαν ἡ τιμὴ τοῦ χάρτου, ὅταν ἔγινε τὸ δεκάλεπτον τῶν ἐφημερίδων, ἐν ᾧ ἐκ τῶν στατιστικῶν τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀποδεικνύεται ὅτι τότε εἶχεν μόνον 1 καὶ 40, δὲν ἠμπορεῖ νὰ χωρήσῃ περαιτέρω συζήτησις.

§131Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἴπατε τὸ ἄλλο, κ. Ὑπουργέ ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ δεκαλέπτου ἐπωλεῖτο ὁ χάρτης ὁ δημοσιογραφικὸς πρὸς 7½ δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ μὲ βεβαιώσῃ περὶ τούτου.

§132Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Λοιπὸν ὅταν ἐψηφίσθη τὸ δεκάλεπτον, τὸ χαρτὶ ἐτιμᾶτο πρὸς 1,40 Ἔχω κἄτι τι ἄλλο νὰ εἴπω ἀκόμη εἰς τὸν κ. συνάδελφον. Μὴ νομίζῃ ὅτι εἶνε πρωτοφανὴς ἡ ἀξίωσις αὐτὴ τῶν δημοσιογράφων περὶ αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ χάρτου; Σημερινὸν τηλεγράφημα, ἂν εἶχε τὴν εὐκαιρίαν ὁ κ. συνάδελφος νὰ τὸ ἀναγνώσῃ εἰς τὴν «Ἑστίαν» βεβαιοῖ ὅτι εἰς τὸ Παρίσι, ὅπου, ὡς γνωστόν, αἱ ἐφημερίδες ἀπὸ τὰς ἀγγελίας ἀπολαύουσιν ἄπειρα κέρδη, ηὐξήθησαν εἰς 25 λεπτὰ τὸ φύλλον, εἰς 20 λεπτὰ εἰς τὴν Ἰταλίαν. Τί ἀποδεικνύει τοῦτο; Ὁ κ. συνάδελφος ὁμίλησε περὶ κερδῶν χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ περιμένῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐδικαιοῦτο νὰ ζητήσῃ καὶ φυσικὰ ὑποχρεοῦται ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον, νὰ προσκομίσῃ τὰς βεβαιώσεις καὶ βεβαίως θὰ τὰς προσκομίσῃ. Καὶ ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἡ τιμὴ τοῦ χάρτου, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ καὶ τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν τῶν ἐργαζομένων μόνον 5 ὥρας τὴν ἡμέραν ἀνέρχονται εἰς 30 δραχμὰς τὴν ἡμέραν. Βάλλετε τὰ ἔξοδα τῆς ὅλης κινήσεως τῆς μηχανῆς καὶ θὰ ἴδητε ὅτι πράγματι ὁ τύπος εὑρίσκεται σήμερον εἰς θέσιν οὐχὶ εὐχάριστον οἰκονομικὴν καὶ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ νομοσχεδίου θέλει νὰ προστατεύσῃ τὸν τίμιον τύπον καὶ ὄχι ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ζήσῃ εἰς βάρος τῶν ἐφοπλιστῶν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σταμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§134Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, διότι διετέλεσα καὶ ἐγὼ ἕνα διάστημα μέλος τῆς δημοσιογραφικῆς οἰκογενείας, δὲν εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι τοῦτο τὸ ἐνθυμοῦμαι πολὺ δυνατά. Ὡς διευθυντὴς μιᾶς ἐφημερίδος παρετήρησα πολλά, ὑπέστην πολλά, ἀλλ’ ἐφωτίσθην καὶ εἰς πολλά. Ἴσως θὰ εὑρεθῶ εἰς διαφωνίαν μέ πολλοὺς φίλους, οἱ ὁποῖοι διεξάγουν τὴν ἐπιχείρησιν αὐτήν, ἀλλ’ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν, ἐπειδὴ νομίζω ὅτι πνευματικὴ τροφὴ τοῦ λαοῦ εἶνε καὶ αἱ ἐφημερίδες καὶ ὅτι οἱ διευθυνταὶ αὐτῶν δὲν πρέπει νὰ ἀποβλέπωσι μόνον εἰς τὰ ὑλικὰ κέρδη, ἀλλὰ καὶ εἰς ἰδεολογίαν ὑψηλοτέραν, εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ πολλοῦ κόσμου, εἰς τὴν μετάδοσιν πρὸς αὐτὸν τῶν ὑγιῶν ἀρχῶν, εἰς τὴν διάδοσιν ὅλων ἐκείνων τῶν αἰσθημάτων, τὰ ὁποῖα συντελοῦν εἰς τὴν ἐμπέδοσιν καὶ τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Κράτους, καὶ ἐπειδὴ μερὶς τοῦ τούτου ἐν πολλοῖς δὲν ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του καὶ θέλω νὰ βλέπω τύπον βιώσιμον, ὁ ὁποῖος πράγματι νὰ ἐξυπηρετεῖ τὰς ὑγιᾶς ἀρχὰς ἰδίως καὶ τὰ αἰσθήματα, ἐπειδή, λέγω, παρετήρησα κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τὸ μικρὸν κατὰ τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ διευθύνω καὶ ἐγὼ μίαν ἐφημερίδα, ὅτι πράγματι εἰς τὰς ἐφημερίδας πλὴν τινων ἐξαιρέσεων πλὴν τῶν ἐκτάκτων συνεργατῶν, πλὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνεισφέρουσι τὰ πνευματικὰ αὐτῶν φῶτα, οἱ πραγματικοὶ ἰθύνοντες τῆς ἐπιχειρήσεως ὀλίγον ἀπασχολοῦνται μὲ αὐτήν, τὴν ψυχὴν δὲ καὶ τὴν ζωὴν μιᾶς ἐφημερίδος ἀποτελεῖ τὸ ἐργατικὸν προσωπικόν της αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συστήσω εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εὕρῃ ἡ Βουλὴ σκόπιμον νὰ ψηφίσῃ μίαν φορολογίαν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ ἐκεῖνο τὸ στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον οὐσιαστικῶς ἐργάζεται εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἔπρεπε νὰ γνωρίζετε τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελεῖ τὸ ἐργατικὸν προσωπικὸν καὶ ἐννοῶ ἐργατικὸν προσωπικὸν τὸ συντακτικὸν ἰδίως τῶν ἐφημερίδων, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ εἴπω δημοσίᾳ ὅτι εἶναι καὶ αὐτὸ δουλεῦον προσωπικόν, εἶνε τὸ προσωπικὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς ἐποχῆς μου ἐν ᾧ εἰργάζετο ἀπελάμβανε μόνον 80 δραχμὰς μηνιαίως ἢ κατά τι περισσότερον καὶ ἐθεωρεῖτο, κύριοι, αὐτὴ ἡ ἀμοιβὴ μεγάλη, καὶ ἐπέπρωτο ἐγὼ ὁ ξένος πρὸς τὸν δημοσιογραφικὸν κόσμον νὰ ἴδω τὸ μέγεθος τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία προσεγίνετο εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ εἰσαγάγω νέον σύστημα οἰκονομικῆς διευθύνσεως, τὸ ὁποῖον ἐπίκρανεν ἴσως πολλοὺς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διηύθυνον τότε τὰς δημοσιογραφικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ ἐχρησιμοποίησαν εἰς βάρος μου τὸ ὅτι ηὔξησα τοὺς μισθοὺς τῶν συντακτῶν. Οἱ συντάκται εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰσφέρουν πολὺ εἰς τὰς ἐφημερίδας, οἱ ρέπορτερ λεγόμενοι εἶνε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι φέρουν τὰς εἰδήσεις ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τρέχουν νυχθημερὸν καὶ δυστυχῶς οἱ ὁποῖοι οὐδὲν κερδίζουν. Ἄν ἤθελεν ἡ Βουλὴ κρίνῃ σκόπιμον, ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν ἐκείνων.

§135Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Τί σχέσιν ἔχουν αὐτὰ μὲ τὸ νομοσχέδιον;

§136Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Δίδετε 3½ λεπτὰ εἰς τοὺς ποιητὰς καὶ ἕν ποσὸν εἰς τὸ πρακτορεῖον, διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ πρακτορείου, τὸ ὁποῖον πρακτορεῖον, ὅπως ἠξεύρετε, εἶναι μία ἐπιχείρησις ἰδιωτική, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω ἂν ἐξυπηρέτησε τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἔχει προορισθῇ καὶ ἂν ἔπρεπε ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις νὰ λάβῃ ἄλλα μέτρα ἡ Κυβέρνησις κατὰ τοῦ πρακτορείου. Ἠξεύρετε πρὸ παντὸς ὑμεῖς τί ἔκαμεν αὐτὸ τὸ πρακτορεῖον καὶ πῶς διεχειρίσθη τὸν μέγαν ἐθνικὸν σκοπόν. Μέχρι τῆς στιγμῆς ποῦ διηύθυνα τὴν ἐφημερίδα ἐκείνην, ἐπολέμει κατὰ πάσης ἐφημερίδος, ἡ ὁποία ἐξυπηρέτει μίαν ἰδεολογίαν τιμίαν, ἰδεολογίαν ἐθνικήν. Ἐφόσον λοιπὸν ἤθελεν κρίνῃ σκόπιμον ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ μίαν πρόνοιαν γενικὴν ὑπὲρ τῆς ἐπιχειρήσεως τῶν ἐφημερίδων, πρέπει νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ ἐκείνου τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται καὶ δὲν ἀπολαμβάνει ἀναλόγως. Ἐφόσον λαμβάνει τὸ νομοσχέδιον πρόνοιαν περὶ τοῦ πρακτορείου καὶ περὶ τῶν πωλητῶν πρὸ παντὸς πρέπει νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶνε μία δύναμις ἂν μὴ ἡ ψυχὴ καὶ τὸ αἷμα τῆς ἐφημερίδος.

§137Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Πῶς θὰ τὴν λάβῃ τὴν πρόνοιαν αὐτήν;

§138Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἀφίνων ἕν ποσοστὸν ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῆς ἑνώσεως, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ ἕνα σπουδαιότατον σκοπόν, τὴν βοήθειαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἐν ὥρᾳ ἀνάγκης, ἐξυπηρετεῖ τὴν ὑγείαν αὐτῶν. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψει σας, κύριοι βουλευταί, ὅτι μία ἀνώνυμος Ἑταιρία, ἡ Λαϊκὴ Τράπεζα, κατέστησεν κοινωνοὺς καὶ συμμετόχους εἰς τὰς ἐργασίας αὐτῆς τοὺς ὑπαλλήλους της καὶ τί ἀποτελέσματα εἶχεν ἡ τοιαύτη συμμετοχή.

§139Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις ἥμισυ λεπτόν.

§140Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὄχι ἥμισυ, ἕν. Νὰ τροποποιηθῇ οὕτω τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ δοθῇ ἕν λεπτὸν κατὰ φύλλον.

§141Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Γνωρίζετε καὶ τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ φθάσωμεν διὰ τοῦ καθορισμοῦ ἑνὸς λεπτοῦ;

§142Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. 140.000 λεπτὰ τὴν ἡμέρα.

§143Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Δηλαδὴ 500.000 δραχ. τὸν χρόνον· ἀλλὰ ὁ συνάδελφός μου ἐκ Κορινθίας ὡμίλησε καὶ περὶ παροχῆς ποσοστῶν καὶ δι’ ἄλλα σωματεῖα. Πῶς παραιτεῖται ἤδη;

§144Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν παραιτοῦμαι, διότι ὅταν μοῦ δίδετε σεῖς τὸ ἐπιχείρημα ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται θὰ κερδίσουν 1400 δραχ. τὴν ἡμέραν, ἐγὼ προτιμῶ ἀφοῦ θὰ τὸ πληρώσῃ ὁ λαός, νὰ ὑπάγῃ πάλιν εἰς τὸν λαόν.

§145Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὅπου ἔγεινε συνεργασία, καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν Λαϊκὴν Τράπεζαν, διότι ἡ Λαϊκὴ Τράπεζα ἤρκεσε νὰ καταστήσῃ συμμετόχους τῆς ἐργασίας καὶ τοὺς ὑπαλλήλους της, καὶ βλέπετε ἀμέσως τὴν τιμὴν τῶν μετοχῶν της ἀνερχομένην εἰς 750 δραχ. ἀπὸ ὀνομαστικὴν ἀξίαν 100 δραχμῶν. Βλέπω μίαν πρόνοιαν τῆς πολιτείας ὑπὲρ τῆς ἐπιχειρήσεως τῶν ἐφημερίδων, ἀλλὰ δὲν βλέπω καὶ πρόνοιαν καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐργαζομένου ὡς εἴρητε συντακτικοῦ προσωπικοῦ. Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελεν ἐπιμείνει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ προσκομίσῃ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν πίνακα ἐμφαίνοντα, ποῖα εἶναι τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα βαρύνουν τὴν ἐπιχείρησιν καὶ ποία εἶναι ἡ ζημία, διότι τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ μιᾶς βάσεως ἀσφαλοῦς, ἄλλως τε καταλήγων σᾶς λέγω καὶ τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ ζήσουν ἐκεῖνα τὰ φύλλα, τὰ ὁποῖα εἶναι βιώσιμα, διότι σήμερον ἐὰν ἐξέλθητε εἰς τὰς ὁδούς, θὰ ἴδητε πληθώραν φύλλων λαθροβίων.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§147Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὁ ἐπίλογος τοῦ κ. συναδέλφου μὲ ἀπαλλάσσει τοῦ κόπου τῆς δικαιολογίας τοῦ μέτρου. Δὲν διστάζω ἄλλως τε νὰ εἴπω ὅτι προσωπικῶς ὁμολογῶ ὅτι ἀμφιταλαντεύομαι ὡς πρὸς τὴν πολιτικὴν σκοπιμότητα τοῦ μέτρου. Διότι ἄν λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐξ ὅλων τῶν ἐκδιδομένων ἐφημερίδων πέντε, ἄν δὲν ἀπατῶμαι ἢ ἕξ εἶναι αἱ ὑποστηρίζουσαι τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, συμφέρον πολιτικὸν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν πτῶσιν τῶν ἄλλων ἐφημερίδων. Ἐὰν λοιπὸν οὕτω ἐσκέπτετο ἡ Κυβέρνησις, τοῦτο θὰ ἔπραττε καὶ διὰ τοῦτο ὁμολογῶ ὅτι μετὰ τινος ἀπορίας ἄν ὄχι καὶ δυσφορίας ἤκουσα πάλιν ἀπόψε διαμαρτυρίας κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἀλλὰ τὶ ἤγαγε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτήν; Ὁ ὑπολογισμὸς, τὰ στοιχεῖα τοῦ ὁποίου εὐλόγως ζητοῦν οἱ κ. κ. συνάδελφοι καὶ τὰ ὁποῖα ὀφείλει νὰ προσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ὁ ὑπολογισμὸς περὶ τοῦ βιωσίμου, τῶν ἐφημερίδων ὑπὸ τὰς οἰκονομικὰς συνθήκας τῆς σήμερον. Τὸ εὐρύτερον δὲ στοιχεῖον δὲν ἀποτελεῖ ἡ τιμὴ τοῦ χάρτου, ἀλλὰ οἱ ἄλλοι ὅροι τῆς ἐκδόσεως μιᾶς ἐφημερίδος, οἱ ἄλλοι παράγοντες τῶν δαπανῶν. Διότι ἄν ἡ Κυβέρνησις ἐσκέπτετο πολιτικῶς, ὤφειλε νὰ ἀφίσῃ τὸν Τύπον εἰς τὴν τύχην του. Ἐγὼ δὲ ἀδιστάκτως εἶπον εἰς στενὸν κύκλον, θέλετε νὰ σκεφθῶμεν πολιτικῶς; Ἄς ἀφήσωμεν τὸν τύπον εἰς τὸ ἀλληλοφάγωμα. Δὲν ἔχουν ἀνάγκην τοιαύτης ἀρωγῆς αἱ 5–6 ἐφημερίδες, αἱ ὑποστηρίζουσαι τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὑπάρχουν καὶ αὐτάρκεις ἐφημερίδες, δυνάμεναι νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰ ἔξοδά των. Ἀλλὰ εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην μᾶς ἤγαγεν ἡ ἀντίληψις περὶ τοῦ ἂν εἶναι ἢ ὄχι ἀναγκαία ἡ διατήρησις τοῦ μέτρου τούτου ὑπὸ ὅρους ἐξασφαλίζοντας αὐτῷ αὐτάρκειαν, ὥστε νὰ μὴ προσφεύγῃ εἰς ἄλλα μέσα διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ ζήσῃ, μὴ δυνάμενος νὰ ἀνταπεξέλθῃ ἐκ τῆς ἐργασίας του. Ἐπροτάθη ὅμως παρὰ μὲν τοῦ δευτέρου ἀγορεύσαντος συναδέλφου ἴσως καὶ ἡ μόνη ἀντίρρησις ἡ ἀξίωσις ὅπως εἰσαχθῇ ἡ διάταξις ἐπικουρίας ἐπὶ τῆς προσόδου τοῦ ταμείου τῶν συντακτῶν. Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς εἶπεν κάμετε καὶ αὐτὸ τουλάχιστον ἐφόσον ἠθέλατε ἐπιμείνῃ ἡ σκέψις αὐτὴ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. συνάδελφον ὅτι ἦτο ἡ σκέψις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν οἱ ὑπολογισμοὶ, τοὺς ὁποίους θὰ φέρῃ ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως θὰ πείσωσι τοὺς κ. βουλευτὰς περὶ τοῦ δικαίου τῆς ψηφίσεως ἢ τουλάχιστον θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ μειώσῃ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν ἄλλων. Ἐὰν ἠθέλομεν φθάσῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ μέτρου βεβαίως δὲν δύναται παρὰ νὰ ληφθῇ πρόνοια ἐπικουρίας τοῦ ταμείου τῶν συντακτῶν τῶν ἐφημερίδων πάντως ὅμως μὲ τὴν περιωρισμένην δήλωσιν τοῦ κ. Ἀραβαντινοῦ ἄς δώσωμεν εἰς τὸ Ταμεῖον καὶ μεθαύριον εἰς τοὺς ἄλλους, διότι τότε θὰ ἦτο μέτρον ὄχι βελτιώσεως, ἀλλὰ χειροτερεύσεως τοῦ ταμείου. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ὅτι πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως θὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν μελέτην αὐτῆς ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὑπολογισμοί, οἱ ὁποῖοι θὰ πείσωσιν ὅλους ἡμᾶς διότι καὶ ἐγὼ εἶπον ὅτι μετὰ δισταγμοῦ προσωπικῶς βαδίζω εἰς τὰ μέτρα αὐτά, οἱ ὁποῖοι ὑπολογισμοὶ θὰ πείσωσιν ἡμᾶς περὶ τῆς ὀρθότητος καὶ τοῦ δικαίου ἢ μὴ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§149Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ὁμιλήσω, ἐὰν εἴπω ὀλίγας λέξεις τοῦτο τὸ πράττω μόνον διὰ νὰ ὑποβάλω τὴν γνώμην μου ὡς κατ’ ἀρχὴν διαφωνοῦντος. Προκειμένου ὡς εἶπε καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν νέαν συζήτησιν νὰ προσαχθῶσι τὰ νέα στοιχεῖα θὰ πείσωσιν ἔτι περισσότερον ἐὰν πρέπει ἢ δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ, αἱ ἀντιρρήσεις ὅμως αἱ ἰδικαί μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου εἶναι ἀντιρρήσεις ἄκυροι, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν βλέπω παρὰ μόνον διατίμησιν πρὸς τὰ ἄνω, εἶνε μία διατίμησις πρὸς τὰ ἄνω καὶ στερεῖ τὴν ἐλευθερίαν τῆς ὑποτιμήσεως πρὸς τὰ κάτω. Πρὸς ποῖον σκοπόν; Διατὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡμεῖς διατιμῶμεν τὰς ἐφημερίδας εἰς τὸ ἐλάχιστον; Τότε διατιμήσατε ὅλα τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα εἰς τὸ ἀδύνατον, διατὶ ἐκεῖ ὁρίζομεν μίαν διατίμησιν καὶ ἀφίνομεν τὸν συναγωνισμὸν ἐλεύθερον πρὸς τὰ κάτω.

§150Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Διὰ νὰ προφυλαχθῶμεν κατὰ τῆς νοθείας.

§151Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα μέτρα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀναλυθῶσιν, εἶναι εἰδικὰ Τμήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀφοσιωθῆ εἰδικῶς εἰς τὴν νοθείαν, ἀλλὰ ἐὰν εἶναι πρόνοια διὰ τὴν νοθείαν δυστυχῶς τὴν βλέπω διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ αὐξανομένην, καὶ θὰ ἐρωτήσω· ἀφοῦ ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ ὅπως ἰσχυρίζεται ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τόσον ἐπιβλαβὴς καὶ ἐπιζημία ἐγὼ δέχομαι, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς τελευταίους μῆνας οἱ διάφοροι ἐπιχειρηματίαι μήπως ἐγκατέλειψαν ἐπιχειρήσεις τινὰς καὶ ἐσταμάτησαν ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκοντο ἢ μήπως ἴδωμεν διαφόρους ἐπιχειρηματίας νὰ τραποῦν εἰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις; Θὰ ἤθελον νὰ ἔλεγον πόσαι ἐφημερίδες ἐξεδόθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κρίσεως, κατὰ τὴν ἀκρίβειαν τοῦ χάρτου καὶ τῶν ἡμερομισθίων.

§152ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τὰ Μέγαρα.

§153Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν μὲ χαρὰ καὶ μὲ ὑγείαν τους, ὁποῖοι τὰ ἔχουν καὶ ἄν τὰ ἔχουν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνει ἐντύπωσιν εἶναι τὸ ἐπιζήμιον τῆς ἐπιχειρήσεως, τοῦ νὰ βλέπω πλῆθος νὰ τρέχῃ πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν αὐτήν, νὰ βλέπω πενταπλασίας ἐφημερίδας καθ’ ἡμέραν ἐκδιδομένας καὶ εἰς τοὺς δρόμους τοιχοκολλημένα ἔντυπα, θὰ πῇ ὅτι εἶναι ἐπικερδὴς ἡ ἐπιχείρησις.

§154ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχουσιν ἀδήλους πόρους.

§155Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τότε εἶναι ἀντάξιοι ὑποστηρίξεως.

§156Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Δὲν ἔχουσιν.

§157Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχουσιν, ἀλλ’ εἶναι ἀρκετὰ ἐπικερδής. Ὁ ὁμιλῶν εἶναι καταναλωτὴς, καὶ ἐγὼ καθ’ ἡμέραν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταναλίσκω ἀπὸ τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον διατιμᾶτε σεῖς, ἀγοράζω 3–4 ἐφημερίδας, συνεπῶς δικαιοῦμαι νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῶν ἀδικουμένων καταναλωτῶν διὰ τοὺς ὁποίους ὁρίζετε διατίμησιν πρὸς τὰ ἄνω· εἶναι ἀναγκαία τροφὴ δι’ ἐμὲ καὶ διὰ τὸν ἄλλον κόσμον ἡ ἐφημερίς, λέγετε ὅτι ἀπαγορεύεται νὰ τὰς πωλήσωσι μίαν δεκάρα, διατί; Πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ Σύλλογος ἐκπαιδευτικός, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ διαδώσῃ τὰ γράμματα, τὰς νέας ἰδέας, πολλὰ πράγματα............

§158Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν;

§159Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τόσοι πλεῖστοι ἐδημιουργήθησαν, τόσοι φιλόλαοι ὑπάρχουσι, καὶ δὲν εἶναι ἀπίθανον νὰ καταρτίσωσιν συλλόγους καὶ τὰ φύλλα νὰ εἶνε εὔωνα νὰ τὰ ἀγοράζωσι μίαν πεντάρα, εἶνε ὠφέλεια πνευματικὴ εἰς τὸν κόσμον. Ἀλλ’ ἔρχεσθε διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ λέγετε ὅτι ἡμεῖς θέλομεν 15 λεπτά.

§160Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν ἀντελήφθητε τὶ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος τῆς Περιθάλψεως. Ἡ παρατήρησις ἦτο δι’ ὑπαινιγμοῦ.

§161Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι θὰ ἔλθῃ ταμεῖον Ἀμερικανικὸν ἐδῶ.

§162Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν ἠξεύρω ἐγώ.

§163Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ κ. συνάδελφός σας μήπως θὰ τὸ ἀποτρέψωμεν; Ἐν θέλῃ νὰ ἔλθῃ τὸ εἰδικὸν Ἀμερικανικὸν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδίδῃ ὡρισμένας ἐφημερίδας θὰ εὕρῃ, καὶ ὑποστήριξιν ἀπὸ σᾶς μὲ 15 λεπτὰ ἑκάστη δὲν θὰ διανέμωνται δωρεάν.

§164Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Τὶ θὰ κάμωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔχωσι τὰς ἐξ Ἀμερικῆς προσόδους;

§165Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νὰ προστατεύσωμεν τὴν ὑπάρχουσαν ἐπιχείρησιν, ὅταν κάμνετε τὸ 15λεπτον ἔπρεπε νὰ εἴπητε ὅτι θὰ προστατεύσωμεν τὸ δεκάλεπτον ἐὰν ἦτο ἀνάγκη νὰ προστατευθῇ ἡ ἐπιχείρησις προστατεύεται ἡ ὑπάρχουσα ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία ἕνεκα τῶν συνθηκῶν τοῦ πολέμου ἐξετράπη τῆς κανονικῆς τροχιᾶς, τὴν ὁποίαν εἶχεν. Ἀλλὰ δὲν εἶνε τὸ ἴδιον.

§166Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρας, ἀπὸ ἀπόψεως δικαίου ἀποσκοποῦντος εἰς τὴν προστασίαν τοῦ Τύπου, ἐλευθέρας ἀποχρώσεως καὶ ἐκτὸς ἀνταγωνισμοῦ. Εἰς τοὺς μετερχομένους τὴν δημοσιογραφικὴν ἐπιχείρησιν ἀνεξαρτήτως ὅλων αὐτῶν τῶν μέτρων ἕν μόνον χωρεῖ παράπονον ὄχι ὑπὲρ τοῦ φορολογουμένου λαοῦ, μία διαμαρτυρία χωρεῖ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ ἀξιώσωσιν ὅπως τοὺς ἀφήσωμεν ἐλευθέρους, ἡ μόνη διαμαρτυρία κατὰ τούτου τοῦ νομοσχεδίου εἶνε αὐτή, ἀλλ’ οὐδεμία ἐφάνη. Ἕνας δημοσιογράφος ἢ ἕνας ἐκδότης ἐφημερίδος δύναται νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ εἴπῃ ἀφῆστε με διότι ἐγὼ ἐννοῶ νὰ ἀνταγωνισθῶ μὲ ἐλεύθερον τὸ δικαίωμα τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ ἐμπορεύματός μου μὲ ζημίαν ἔστω αὐτὸ τὸ δίκαιον παράπονον τὸ παραδέχομαι. Ἡ μόνη παρατήρησις, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐγερθῇ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι τοῦτο καὶ μόνον. Τὸ ἄλλο εἶναι συμφέρον πολιτικόν, τοιοῦτα μέτρα συμφέρει νὰ ληφθοῦν μέτρα νομοθετικὰ μέλλοντα νὰ ἐνισχύσωσιν τὸν τύπον ἀφοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐφημερίδων ἀριθμὸς ἐλάχιστος εἶναι ἀντίθετος καὶ συμφέρει νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος ὁ ἀνταγωνισμὸς, ἵνα πέσουν ὅσαι πέσουν ἀφοῦ συμφέρει τὴν Κυβέρνησιν ὁ ἀνταγωνισμὸς αὐτὸς ἀφοῦ πάντως θὰ πέσουν περισσότεραι ἐκ τῶν ἀντιθέτων ἢ ἐκ τῶν ἡμετέρων διότι εἶναι ὀλιγώτεραι. Αὐτὴ ἡ παρατήρησις δύναται νὰ λεχθῇ κατ’ ἰδίαν ἀλλ’ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐξεταζομένων τῶν πραγμάτων ὑπὸ ἔποψιν δικαίαν καὶ κοινωφελῆ ἡ μόνη ἀντίρρησις, ἡ ὁποία δύναται νὰ σταθῇ εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν λέγουν ὅταν εὑρίσκονται δημοσιογράφοι δυνάμενοι νὰ μᾶς εἰποῦν ὅτι μὴ μᾶς ὁρίσετε τὴν τιμὴν εἰς τὴν παροχὴν τῶν προϊόντων μας, ἀφῆστε μας ἐλευθέρους.

§167Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον λέγετε ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸ κεκτημένον δὲν πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν ὑπάρχουσαν βιομηχανίαν, τὴν ὑπάρχουσαν τοιαύτην. Εἶπον ἐπίσης καὶ τὸ ἕτερον παράδειγμα ὅτι ἐμποδίζετε ἕνα σύλλογον, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ διανέμῃ τὸ βιβλίον δωρεὰν καὶ συμφωνῶ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅταν βλέπωμεν δημιουργουμένας καθ’ ἡμέραν ἐφημερίδας, διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα λαμβάνετε φρονῶ ὅτι πλήττετε τὰς ὑπαρχούσας ἐφημερίδας καὶ τὰς ὑπαρξάσας, πλήττετε τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐφημερίδων διότι αὐξάνει ὁ ἀνταγωνισμὸς, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖται διὰ τῆς αὐξήσεως καὶ αὔριον θὰ ἔλθουν νὰ ζητήσουν 20 λεπτὰ καὶ μεθαύριον 30 λεπτά. Ἂν τὰ πράγματα ἦσαν ἐλεύθερα ὅποιος εἶχε νὰ ζήσῃ θὰ ἐζοῦσε καὶ ὅποιος δὲν εἶχε νὰ τρώγῃ δὲν θὰ ἔτρωγε καὶ θὰ εἶχε καὶ ἕνα ἄλλο ὅτι δὲν θὰ ἐδημιουργοῦσε καὶ 10 ἀκόμη ἐφημερίδας ἄνευ κεφαλαίου, ἄνευ σοβαρᾶς βάσεως, ἄνευ ἐλπίδος μέλλοντος εἰς τοὺς ἐκδίδοντας ἐφημερίδας μὲ προσωρινὸν προσωπικὸν ἐργατῶν καὶ τὰς συντρέχωμεν. Τοιαύτην ἀνωμαλίαν δὲ μόνον ἐπεθύμουν νὰ τὴν ἔβλεπον νὰ τὴν ἐνισχύσωμεν δι’ ἑνὸς τοιούτου νομοσχεδίου.

§168Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Περιθάλψεως). Καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ μὴν αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τῶν ἐφημερίδων αἱ ἐφημερίδες αἱ νέαι θὰ βγοῦν, δὲν θὰ ἐμποδισθοῦν ἀπὸ αὐτό.

§169Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπον καὶ νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴπω τὰ ὀλίγα ταῦτα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ παρατηρήσω καὶ ἐγὼ ἐκεῖνον, τὸ ὁποῖον παρετήρησαν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες διότι βλέπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον κανονίζει καὶ τὰ ποσοστὰ, τὰ ὁποῖα θὰ διανέμωνται εἰς τοὺς διαφόρους ὀργανισμούς. Δὲν προνοεῖ δηλ. περὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐφημερίδων ἀλλὰ καὶ περὶ διανομῆς ποσοστοῦ εἰς ἄλλους ὀργανισμούς, ἄλλου εἴδους ἐπιχειρήσεις ἀπὸ τοὺς ὀργανισμοὺς τῶν ἐφημερίδων καὶ τοὺς κανονίζει κατὰ περίεργον τρόπον.

§170Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι ἀλληλένδετα μὲ τὴν ὅλην οἰκονομίαν τῆς δημοσιογραφικῆς ἐπιχειρήσεως. Ὁρίζει τὸ ποσοστὸν τοῦ πρακτορείου ὁ νόμος διότι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ καθορίσωμεν τὴν τιμὴν καὶ διὰ τοῦτο καθορίζομεν τὸ σημεῖον τοῦτο καὶ μερικὰς ἄλλας λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ἀκριβῶς τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ὑποδεικνύεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Θέλομεν δηλαδὴ νὰ ὁρίσωμεν τὰς λεπτομερείας ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθῃ ὁ λεγόμενος συναγωνισμὸς, τὸν ὁποῖον ὑπαινήχθη ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰπὼν ὅτι ἄν ἀφήσωμεν ἐλευθέραν τὴν τιμὴν θὰ ἐπέλθῃ ἕνας ἀνταγωνισμὸς, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ἀγριώτερος τοῦ συνήθους καὶ ἔχωμεν ἕνα παράδειγμα. Ὁμιλήσατε περὶ ἐπιχειρήσεως ὅτι ἀκριβῶς ἄν ὑπάρχῃ ζήτησις καὶ προσφορὰ ἄν ὑπάρχουν ἄνθρωποι διατεθειμένοι νὰ κερδίσουν ὀλίγα ἢ περισσότερα. Δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸ δύναται νὰ λεχθῇ προκειμένου περὶ ἐπιχειρήσεως ἐφημερίδος. Αἱ ἐφημερίδες ἔχουν ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ παραβάλλωμεν μὲ τὰς πλείστας ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀξία συγχαρητηρίων καὶ ἐπαίνων διὰ τὴν ἀπόφασίν της αὐτήν.

§171Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οὔτε καὶ ἀποτελεῖ πρᾶγμα ἀπαραίτητον.

§172Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν δύνασθε νὰ κακίσητε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κράτος διὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν εὐτυχῶς ἔλαβον, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς σκοπιμότητος νὰ κανονίσῃ τὴν λειτουργίαν καὶ αὐτῶν τῶν ὀργάνων τῶν δημοσιογραφικῶν, τὰ ὁποῖα φυσικῷ τῷ λόγῳ δύνανται νὰ ἐκπροσωποῦν κοινωνικὰ ὠφέλη καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ ὠφέλη ταῦτα δύνανται νὰ ἔχουσι κέρδος ἄνευ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ. Νομίζω ὅτι ἐπιτελοῦμεν ἕνα καθῆκον πολὺ χρήσιμον.

§173Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ὑποστηρίζετε τὰ ἀντίθετα πολιτικὰ συμφέροντα, ἐγὼ τὸ βλέπω καὶ πολὺ ὀρθῶς καὶ σᾶς συγχαίρω διὰ τοῦτο, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μαζύ σας εἰς τὴν ἐκδοχήν, τὴν ὁποίαν θέτετε ὅτι εἶναι ὑποστηρίξιμος ὁ Τύπος ἀδιάφορον ἄν ἐξακολουθοῦν νὰ βγαίνουν ἐφημερίδες. Ἀλλ’ ἐπίσης φρονεῖτε ὅτι πρέπει νὰ συντρέξωμεν τὸν πρακτορειακὸν αὐτὸν ὀργανισμόν, ὥστε καὶ ἐκεῖνος νὰ μὴν ἔχῃ ἀνταγωνιστήν, νὰ μὴ δύναται νὰ δημιουργηθῇ ἄλλο πρακτορεῖον ὅταν δίδωμεν ¾ τοῦ λεπτοῦ. Ἀλλὰ ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι μήπως κάνει κανεὶς ἄλλος ἀνταγωνισμὸν πρακτορειακόν;

§174Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Μήπως εἶναι ὀνομαστικὴ ἡ παροχή;

§175Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὄχι, ἀλλὰ βλέπω ὅτι ὁμιλεῖ περὶ πρακτορείων. Ὑποθέτω ὅμως ὅτι ἡ περικοπὴ ἡ τελευταία θὰ εἶναι λάθος διότι λέγετε τὸ ¼ διατίθεται πρὸς βελτίωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ πρακτορείου. Μήπως πρέπει νὰ τοὺς πληρώσωμεν ἔξοδα ἀποσβέσεως, ἐγκαταστάσεως κλπ.;

§176Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρόκειται περὶ ἱδρύσεως νέων πρακτορείων εἰς μέρη, τὰ ὁποῖα ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ ἀποκτήσωμεν.

§177Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ ¼ αὐτὸ τοῦ λεπτοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ ὡς κεφάλαιον ἀποσβέσεως, δὲν ἠξεύρω τίνος ὀργανισμοῦ, προτείνω νὰ δοθῇ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἀλληλοβοηθείας τῶν συντακτῶν καὶ δὲν ζητεῖται ὑπὲρ ἀτόμων, διότι ἐγὼ δὲν ἔχω μίαν ἄλλην ἐπιχείρησιν, οὔτε ζητεῖται ἀρωγὴ ἢ προστασία τῶν ἐφημερίδων ὅπως δὲν ζητεῖται ἀπὸ ἕνα σιδηρόδρομον ἢ ἄλλην τινὰ ἑταιρείαν ἡ τιμὴ εἰσητηρίου διότι ἔχει ἐπιβληθῇ ἡ διατίμησις. Ηὐξήθη διὰ μιᾶς ἀντιστοίχου ὑποχρεώσεως. Ὑπεχρεώθησαν αἱ ἑταιρεῖαι τῶν τροχιοδρόμων καὶ σιδηροδρόμων νὰ αὐξήσουν τὸν μισθὸν τοῦ προσωπικοῦ. Νομίζω, λοιπὸν ὅτι αὐξανομένης τῆς τιμῆς τῶν ἐφημερίδων ἀντιστοίχως πρέπει νὰ αὐξηθῶσιν οἱ μισθοὶ τοῦ προσωπικοῦ.

§178Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν τῶν ἐφημερίδων καθὼς γνωρίζετε διαιρεῖται εἰς δύο, εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν τυπογράφων καὶ εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν συντακτῶν. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τοὺς συντάκτας δὲν γνωρίζω ἂν ηὐξήθησαν οἱ μισθοί των ἢ ὄχι, νομίζω ὅμως ὅτι δὲν ηὐξήθησαν καὶ ὑποθέτω ὅτι ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου θὰ ληφθῇ μία πρόνοια καὶ δι’ αὐτούς, προκειμένου ὅμως περὶ τῶν ἡμερομισθίων τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ, τυπογράφων, στοιχειοθετῶν, πιεστῶν καὶ ἄλλων ἐργατῶν τὰ ἡμερομίσθιά των ηὐξήθησαν ὑπερβολικὰ καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος δηλαδὴ νὰ δοθῇ τὸ ποσοστὸν ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων, ἐγένετο προκαταβολικῶς. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦ μισθοῦ τῶν συντακτῶν συνηγορῶ καὶ ἐγώ, ἔχω δὲ τὴν ἰδέαν ὅτι καὶ οἱ διευθυνταὶ τῶν ἐφημερίδων δὲν θὰ θελήσωσι νὰ ἀποκρούσωσι κατ’ ἀρχὴν ὅτι ἕν εἰκοστὸν τοῦ ποσοστοῦ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ διατεθῇ ὑπὲρ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν συντακτῶν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρακάκος ἔχει τὸν λόγον.

§180Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν νὰ λάβω τὸν λόγον εὐρύτερον. Νῦν θὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Ὅστις παρηκολούθησε τὴν ἐξέλιξιν τοῦ Τύπου δὲν ἀμφιβάλλει ὅτι ὁ πραγματικὸς ἐργάτης τῆς ἐφημερίδος δὲν εἶναι ὁ διευθυντής, ἀλλὰ ὁ συντάκτης. Εἰς τὸν Εὐρωπαϊκὸν Τύπον εἶναι ὅλως διάφορα τὰ πράγματα. Ἐκεῖ αἱ ἐφημερίδες εἶναι τεχνικαὶ ἐπιχειρήσεις καὶ ἡ θέσις τῶν συντακτῶν εἶναι πολὺ ἀνωτέρα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ συντάκτης ὑπῆρξε μέχρι ἐσχάτων εἰς θέσιν ἄλλην, μειούσαν τὴν ἀξίαν αὐτοῦ. Ἔχω λοιπὸν τὴν γνώμην ὅτι δίκαιον εἶναι ἕν ποσοστὸν εἰσπράξεως νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῶν πρακτορείων, ἀλλὰ δίκαιον ἐπίσης εἶναι νὰ δοθῇ καὶ ἀνάλογον ποσοστὸν διὰ τοὺς συντάκτας.

§181Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἐνισχύσεως τοῦ ταμείου αὐτοῦ.

§182Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Προβλέπω καὶ ἐγὼ διὰ τὸ μέλλον. (γέλωτες).

§183Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πολλοὶ συντάκται ἀπέθανον εἰς τοὺς δρόμους σύροντες τὰ ράκη τῆς ζωῆς, ὅπως ὁ Ράπτης καὶ ὁ Μπενάκης. Τὸ μέτρον τοῦτο ἀποτελεῖ τιμὴν διὰ τὴν Κυβέρνησιν.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ὅπως κηρυχθῶσι κατεπείγοντα τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ μεταρρυθμίσεως κειμένων τινῶν φόρων ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας κινητῶν ἀξιῶν καὶ ἐπὶ ἀσφαλίστρων». καὶ 2) «Περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων ΔΦΟΒʹ τοῦ 1913»

§186ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ Συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5 μ.μ. τῆς αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ.μ.).