1920.02.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 48η

τῆς 28ης Φεβρουαρίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.30′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ ἐν Ἀθήναις Σύνδεσμος τῶν ξενοδόχων ὕπνου παρακαλεῖ ὅπως τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτων κερδῶν. Ὁ ἐν Θεσσαλονίκῃ Σύνδεσμος τῶν Εὐελπίδων Μελενίκου, διαμαρτυρόμενος διὰ τὴν ἐπιδίκασιν τῆς Πατρίδος αὐτοῦ εἰς τὸν Βουλγαρικὸν ζυγόν, διαδηλοῖ ὅτι δὲν θέλει παύσῃ νὰ ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας του πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῆς πατρίδος του. Ὁ κ. Γ. Καφαντάρης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 853 «περὶ ὀργανισμοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας». 2) «Περὶ συστάσεως Διοικητικοῦ Δικαστηρίου παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Γεωργίας». 3) «Περὶ κατωτέρων πρακτικῶν γεωργικῶν σχολείων». 4) «Περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Γεωργικῆς Μηχανικῆς καὶ Ὑδραυλικῆς» καὶ 5) «Περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ἐξωτερικῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας καὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως Νόμων τινῶν τῆς Γεωργικῆς καὶ Κτηνοτροφικῆς ὑπηρεσίας». Ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τῆς καταστραφείσης φορτηγίδος «Εὐανθία». 2) «Περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν δι’ ἐπισκευάς, κατασκευὰς κλπ. Τελωνειακῶν καταστημάτων Μούδρου, Μιτυλήνης, Πέτρας καὶ Πατρῶν». Οἱ βουλευταὶ Δ. Γκλαβᾶς καὶ Κ. Γόντικας ὑποβάλλουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον ΧΝΒʹ τοῦ 1866 περὶ συντάξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ βουλευταὶ Γ. Καλδῆς, Ἀντ. Παπαγεωργίου, Ἀπ. Σιφναῖος, Ἀλ. Μητρέλιας, Γρ. Βαμβούρης, Χ. Βασιλακάκης, Μ. Μανασάκης, Θ. Κωτούλας, Μ. Σφακιανάκης, Θ. Τικόπουλος, Δ. Πάζης καὶ πλεῖστοι ἄλλοι ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐκτάκτων κερδῶν καὶ ἑτέρων κειμένων φόρων κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Θ. Παπαστρατῆς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἐπιτάξεως ἀκινήτων χρησίμων εἰς τὴν Χωροφυλακὴν καὶ τὴν Ἀστυνομίαν». Ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 97 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ἡ ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου Ὀρεστιάδος (λίμνης)».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ι. Λεκανίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Συντεχνίας τῶν Ἑλληνοθωμανῶν κρεοπωλῶν.

§3Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἡ παροῦσα ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ δι’ αὐτοῦ πρὸς τὴν Βουλήν, προέρχεται δὲ ἀπὸ τὸ σωματεῖον τῶν Ἑλληνοθωμανῶν κρεοπωλῶν Θεσσαλονίκης τοῦ ὁποίου προΐσταται ὁ Στυλιανὸς Βαρουχάκης. Παρακαλοῦν δὲ οἱ ἀναφερόμενοι ὅπως ἀπαλλαγῇ ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὸν φόρον τῶν πρὸς σφαγὴν ἀγομένων ζώων τὸν ὀνομαζόμενον Ἰγκιδὰρ, ὁ ὁποῖος εἰς οὐδὲν ἄλλο μέρος τοῦ Κράτους εἰσπράττεται. Ἔχει τοῦτο τὸ κακὸν ὁ φόρος ὅτι ὅταν πωλῇ ὁ παραγωγὸς ἓν ζῶον πρὸς σφαγὴν πληρώνει τὸν δημοτικὸν φόρον ὅταν δὲ ὁ ἀγοραστὴς πωλήσει εἰς ἕτερον τὸ αὐτὸ ζῶον πληρώνει καὶ αὐτὸς φόρον καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Οὕτω δὲ ἐπιβαρύνονται μεγάλως τὰ πρὸς σφαγὴν ἀγόμενα ζῶα καὶ γίνεται ἀφορμὴ νὰ ὑπερτιμᾶται ὑπερβολικῶς τὸ κρέας τὸ ὁποῖον ἐν Θεσσαλονίκῃ καίτοι εἶναι κέντρον κτηνοτροφικὸν ἡ Μακεδονία, τῆς ὁποίας αὕτη εἶναι πρωτεύουσα, καταντᾷ πολὺ ἀκριβώτερον ἢ ἀλλαχοῦ. Διὰ τοῦτο ἡ συντεχνία τῶν κρεοπωλῶν παρακαλεῖ νὰ ψηφισθῇ νόμος δυνάμει τοῦ ὁποίου νὰ ἀπαλαγῶσι τὰ σφάγια ἀπὸ τοῦ φόρου τούτου. Κατόπιν ὑποβάλλεται μία ἄλλη ἀναφορὰ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τὸν ἱερέα Ἐμμανουὴλ Σαρρῆν ὁ ὁποῖος εἶχε διορισθῆ ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἱερεὺς τοῦ πρώτου Συντάγματος Κρητῶν, τοῦ ἐν Χανίοις, τὸ ὁποῖον κατόπιν ἐγένετο 7ον, μὲ μισθὸν 100 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Συντάγματος αὐτοῦ ἐκ Χανίων εἰς τὸ μέτωπον, ὁ ἱερεὺς αὐτὸς δὲν διετάχθη νὰ τὸ ἀκολουθήσῃ, ἀλλὰ διετάχθη νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντα τὰ ἱερουργικὰ εἰς τὸ ἐν Χανίοις Ἔμπεδον. Ἐν τούτοις δὲν τῷ ἐδόθη πλέον μισθὸς, ἐνῷ ἔχει διορισθῆ διὰ Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν ἀντιγράφῳ προσηρτημένον τῇ ἀναφορᾷ. Πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἀπευθύνεται μία ἀναφορὰ ἀπὸ 5 ἰδιωτικοὺς τεχνίτας τῆς ἐν Κρήτῃ Γεωργικῆς ὑπηρεσίας· δηλαδὴ ἀπὸ τὸν εἰδικὸν ἀμπελουργόν, ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς ἐλαιοκόμους, ἀπὸ τὸν δασικὸν καλλιεργητὴν καὶ τὸν εἰδικὸν μελισσοκόμον. Οὗτοι εἶχον διορισθῆ διὰ διαφόρων νόμων τῆς Κρητικῆς Πολιτείας, ἔχουν δὲ μεγάλας ὑπηρεσίας παράσχει εἰς τὴν Γεωργικὴν ὑπηρεσίαν τῆς Κρήτης, ἀλλὰ κατόπιν κατὰ τὴν ἀφομοίωσιν τῆς Κρήτης μετὰ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος ἀντὶ νὰ αὐξηθῇ καὶ αὐτῶν ὁ μισθὸς ἐμειώθη ἡ θέσις των, ἐμειώθη καὶ ὁ μισθός. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀφοῦ μελετήσῃ καλῶς τὴν ὑπόθεσιν δώσῃ καὶ αὐτὸς τὴν προσήκουσαν θέσιν καὶ παράσχῃ εἰς αὐτοὺς τὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον δικαιοῦνται νὰ λάβωσι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Χαλκίδος Δημ. Γ. Ἀναστασίου.

§5Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀποτείνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπὸ τὸν Δημήτριον Γ. Ἀναστασίου, ἐργολάβον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἐν Χαλκίδι ἁλυκῆς. Ὁ ἐργολάβος αὐτὸς τῆς περὶ οὗ ὁ λόγος ἁλυκῆς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τοῦ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν δυνάμει τῆς ὁποίας εἶχεν ἀναλάβη τὴν καλλιέργειαν τῆς ἁλυκῆς κατ’ ὀκᾶν τοῦ ἅλατος, ἀπὸ 2½ λεπτὰ εἰς μίαν τιμὴν ἀνωτέραν, τὴν ὁποίαν θὰ νομίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς λογικὴν τέλος πάντων, ὅπως καλύπτῃ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας τῆς ἁλυκῆς, τὰ ὁποῖα σήμερον ἐπολλαπλασιάσθησαν. Αὐτὸς ἀνέλαβε τὴν ἐργολαβίαν τῆς ἁλυκῆς ἀπὸ τοῦ 1917. Πρὸ τριῶν ἐτῶν τὰ ἡμερομίσθια ἦσαν πολὺ εὐθηνά, ἡ δὲ τιμὴ τοῦ ἅλατος μικρά, παρὰ τοῦ Δημοσίου ἐπωλεῖτο 15 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, σήμερον πωλεῖται 25 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Φυσικὰ ἡ τιμὴ τοῦ ἅλατος ηὐξήθη παρὰ τοῦ Δημοσίου, διότι ηὐξήθησαν τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς· ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς δὲν ἀπήλαυσε τίποτε. Ὅταν τὸ Δημόσιον ἐπώλει τὸ ἅλας πρὸς 15 λεπτά, ὅταν οὗτος παρέλαβε πρὸς καλλιέργειαν τὴν ἁλυκήν, τὰ ἡμερομίσθια ἦσαν πολὺ κατώτερα παρ’ ὅσον εἶναι σήμερον. Ἀπετάθην εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ ὁποία μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι ἀδυνατεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἄνευ εἰδικοῦ νόμου νὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν διὰ τοὺς καλλιεργητὰς καὶ ἐκμεταλλευτὰς τῶν ἁλυκῶν τοῦ Κράτους. Εἶναι δὲ πολλοὶ οὗτοι, δὲν εἶναι μόνον ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος Ἀναστασίου. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοιοῦτον νομοσχέδιον διὰ νὰ δώσῃ δίκαιον εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι σήμερον ζημιοῦνται τρομερά, ἕνεκεν τῆς μεγάλης ὑπερτιμήσεως τῶν ἡμερομισθίων καὶ ἐν γένει παντὸς ἐξόδου μεταφορᾶς κλπ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασίν μου ταύτην.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράς τινας κατοίκων τοῦ Νομοῦ Ἀχαϊοήλιδος.

§7Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ψηφίσματα θὰ ὑποβάλω ὡς ἀναφοράς. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Γρόπα τῆς Ἠλείας διὰ ψηφίσματός του παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν νὰ ἐπισκευάσῃ δρόμον ἐπαρχιακὸν διὰ τοῦ ὁποίου συγκοινωνοῦσιν αἱ ἐπαρχίαι Καλαβρύτων, Μαντινείας, Γόρτυνος καὶ Ἠλείας. Δίκαιον εἶναι δι’ ἐλαχίστης δαπάνης νὰ διευκολυνθῇ ὁ κόσμος αὐτός. Δεύτερον. Ψήφισμα τοῦ Κτηματικοῦ συνδέσμου Πατρῶν. Πρό τινος ὁ σύνδεσμος οὗτος δι’ ἐπιτροπῆς του ὑπέβαλεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας σχέδιον νόμου εἰδικῶς διὰ τὴν περιφέρειαν Πατρῶν ἀγροφυλακῆς. Βεβαίως αἱ πολλαπλαὶ αὐτοῦ ἀσχολίαι καὶ δὴ ὁ ἀγροτικὸς νόμος δὲν ἐπέτρεψαν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐγκύψῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς εἶναι πάνδημος ὑπόθεσις. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ἓν μέτρον, διότι δυστυχῶς ἡ ὕπαιθρος χώρα εὑρίσκεται εἰς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν ὁ δὲ κτηματικὸς κόσμος θὰ σᾶς εὐγνωμονῇ, κ. Ὑπουργέ.

§8Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ἀναγνωρίζω πληρέστατα. Δὲν ὑπάρχει πραγματικῶς πλέον ἐπείγουσα ἀνάγκη διὰ τὴν ὕπαιθρον χώραν.

§9Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τρίτον. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ψήφισμα μετ’ ἀναφορᾶς τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Γερακίου τοῦ δήμου Ἀμαλιάδος τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν. Εἶναι ἀναφορά, ἡ ὁποία πρέπει νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εὐρυτέρας σκέψεως καὶ μελέτης δι’ ἓν ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγεται διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης. Ὡς εἶναι γνωστόν, τὰ ὅρια τὰ κοινοτικὰ καθωρίσθησαν κατ’ ἀρχὴν ἀπὸ τὸ πρωτοβάθμιον δικαστήριον, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ δευτεροβάθμιον δικαστήριον τὰ ἔκαμε θάλασσα. Ὑπῆρξεν ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εὑρίσκετο ἐν ἐφεδρείᾳ καὶ ἐν ἀναμονῇ ἐθνικῇ. Δυστυχῶς ἐπεβλήθησαν οἱ ἁρμόδιοι τότε καὶ μετεχειρίσθησαν ὡς ὄργανα πλέον ὑποχείρια εἰς αὐτοὺς καὶ ἐκανόνισαν τὰς κοινοτικὰς περιφερείας κατὰ βούλησιν. Βεβαίως ἀντελήφθησαν ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι σπουδαῖον. Δὲν πιστεύω νὰ γίνῃ δευτέρα ἀναθεώρησις, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂς μελετήσῃ τὸ ζήτημα ὁ κ. Ὑπουργός, διότι θὰ ἐπισύρῃ τὴν εὐγνωμοσύνην ὅλου τοῦ κόσμου. Τέταρτον· παραπονοῦνται τηλεγραφικῶς συμπολῖται μου ἐξ Αἰγίου ὅτι τὸ Βʹ Σῶμα Στρατοῦ προβαίνει εἰς πράξεις αὐθαιρέτους σχετικῶς μὲ τὴν ἐπίταξιν ἀκινήτων ἐν Αἰγίῳ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ γνῶσιν τούτου, ἵνα ἐκτιμήσῃ κατὰ πόσον ἔχουν δίκαιον οἱ συμπολῖταί μου. Δὲν θέλομεν συμβιβασμοὺς οὐδὲ ἐπιείκειαν· θέλομεν δικαιοσύνην, τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς περιμένομεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Χρυσοστάλης, Π. Καραπᾶνος, Ε. Βελλιανίτης κλπ. ἐπὶ ἀναφορᾶς φοιτητῶν περὶ παρατάσεως ἐγγραφῶν.

§11Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀποτείνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἀπὸ φοιτητὰς τῶν διαφόρων σχολῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου μὴ δυνηθέντες νὰ ἀνανεώσωσι τὰς ἐγγραφάς των ἀπὸ τοῦ 1918 καὶ ἐντεῦθεν. Ζητοῦν καὶ παρακαλοῦν θερμότατα διὰ τῆς Βουλῆς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ θελήσῃ νὰ διατάξῃ τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον νὰ τοὺς ἐπιτρέψῃ τὴν ἀνανέωσιν τῶν ἐγγραφῶν των ἀπὸ τοῦ 1918 καὶ ἐντεῦθεν. Καὶ φέρουν ὡς ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἔχει βάσιν, ὅτι οἱ νέοι αὐτοὶ δὲν εἶχον τὰ μέσα, εἴτε ἕνεκα διαφόρων λόγων, ἕνεκα ἀσθενειῶν, ἕνεκα λόγων οἰκονομικῶν δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀνανεώσωσι τὰς ἐγγραφάς των καὶ παραπονοῦνται, ἀφ’ οὗ ἐδώσατε δικαίωμα, πολὺ δικαίως, νὰ ἀνανεώσωσι τὰς ἐγγραφάς των οἱ στρατευθέντες, πλὴν δὲ τούτων καὶ ἄλλοι ἀπὸ τὰς νέας χώρας τῆς Ἑλλάδος, διατὶ δὲν ἐπιτρέπεται καὶ εἰς τοὺς ἐκ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος διαφόρους φοιτητὰς νὰ ἀνανεώσωσι τὰς ἐγγραφάς των καὶ σᾶς παρακαλοῦν δι’ ἐπιτροπῆς των νὰ ἐπιτραποῦν αἱ ἀνανεώσεις τῶν ἐγγραφῶν ἀπὸ τοῦ 1918 καὶ ἐντεῦθεν. Λάβετε ὑπ’ ὄψει κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὸ Ἔθνος ἐταλαιπωρήθη ἀπὸ πολέμους, ἀπὸ οἰκονομικὰς στενοχωρίας, ἀπὸ ἀσθενείας κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Δὲν εἶναι καιρὸς λοιπὸν νὰ λεπτολογῶμεν διὰ τοιαῦτα πράγματα καὶ νὰ ἐμποδίζωμεν νέους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ περατώσουν τὸ ταχύτερον τὰς σπουδάς των.

§12Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, ἐπετράπη ἡ ἀνανέωσις τῆς ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ὑπηρετοῦτας ἐν τῷ στρατῷ καὶ πολὺ δικαίως, διότι οὗτοι προσέφερον ὑψίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἶναι πολὺ δίκαιον καὶ ἡ πατρὶς νὰ φανῇ ἐπιεικὴς πρὸς αὐτούς· ἀλλὰ διὰ τοὺς ἄλλους οἱ ὁποῖοι ἔστω καὶ ἐκ δικαιολογημένης ἀφορμῆς δὲν ἐφρόντισαν νὰ ἀνανεώσουν τὴν ἐγγραφὴν αὐτῶν, δὲν νομίζω, ὅτι δικαιοῦνται εἰς τοιαύτην ἐξαιρετικὴν εὔνοιαν ἐκ μέρους τῆς πολιτείας.

§13Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἐξαιρετικαὶ εἶναι καὶ αἱ περιστάσεις, τὰς ὁποίας διήλθομεν, καὶ ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα καὶ σήμερον ἀκόμη. Μὴ κάμετε τοιαύτην ἀδικίαν κ. Ὑπουργέ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Σφακιανάκης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Φουρνῆς (Λασσηθίου Κρήτης).

§15Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Οἱ κάτοικοι τοῦ παλαιοῦ δήμου Φουρνῆς τοῦ νομοῦ Λασσηθίου ὑπέβαλον ἀναφορὰν νὰ γίνῃ ἕνας δρόμος εἰς τὸν δῆμον των, διότι στεροῦνται παντὸς δρόμου βατοῦ, εἶναι δὲ ὁ δῆμος αὐτὸς ἐκ τῶν παραγωγικωτέρων τῆς νήσου. Ἐκ τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον εἰσπράττει τὸ Δημόσιον ἐκ τῶν προϊόντων τοῦ δήμου, δύναται νὰ κατασκευάσῃ τὸν δρόμον αὐτόν. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μελετήσῃ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Καραϊσκάκης, Δ. Γκλαβᾶς καὶ Α. Θανόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντων ἐγγάμων ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς.

§17Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Θεωρῶ δίκαιον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ὑπὲρ τῶν αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντων χωροφυλάκων. Αὐτοί, ὡς γνωστόν, ὑπηρέτησαν 15–30 ἔτη ἐν τῇ χωροφυλακῇ εὐδοκίμως, νῦν δὲ ἀποστρατευθέντες ἓν καὶ μόνον ἀπεκόμησαν ἐκ τῆς ἐντίμου αὐτῶν ὑπηρεσίας, μόνον τὴν ἔντιμον πενίαν των. Καὶ ναὶ μὲν οἱ νόμοι 1514 καὶ 1718 ἐπρονόησαν οὕτως ὥστε νὰ ἀπονεμηθῇ ἐφ’ ἅπαξ δι’ ἕκαστον ἔτος ὑπηρεσίας εἰς μὲν τοὺς ὑπενωμοτάρχας 250 εἰς δὲ τοὺς χωροφύλακας 200 δραχμάς, ὡς ἐπίσης ὅπως οἱ ἔχοντες 20 ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνωσι σύνταξιν τοῦ μεγαλυτέρου βαθμοῦ, ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι τὸ ἐφ’ ἅπαξ διδόμενον τοῦτο ποσὸν εἶναι πολὺ γλίσχρον, διότι δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς κεφάλαιον διὰ νὰ ἀναλάβωσιν ἐργασίαν τινά. Συνιστῶ ἑπομένως ὅπως, εἰ δυνατόν, τὸ ποσὸν αὐτὸ αὐξηθῇ εἰς 500 δραχμὰς διὰ τοὺς ὑπενωμοτάρχας, διὰ δὲ τοὺς χωροφύλακας εἰς 400. Δεύτερον νὰ ληφθῇ πρόνοια ὥστε νὰ διορίζωνται εἰς ἐπιστατικὰς θέσεις κατὰ προτίμησιν, μὴ ἀφαιρουμένων τῶν δικαιωμάτων των ἐπὶ τῆς συντάξεως καὶ τρίτον, εἰ δυνατόν, νὰ φέρωσι τὴν στολήν των. Αὐτὰ εἶναι τὰ αἰτήματα, τὰ ὁποῖα ὑποθέτω, ὅτι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κυρέλλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν τεχνιτῶν καὶ ἐργατῶν τῆς σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῆς Γενικῆς Ἀποθήκης Ὑλικοῦ Στρατοῦ.

§19Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Θεωρῶ καθῆκον μου νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ μιᾶς ἀναφορᾶς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ στρατοῦ εἴτε ὡς τεχνῖται εἴτε ὡς ἐργάται, ἐπὶ μακρὰ ἔτη. Φαντασθῆτε, ὅτι ὁ νεώτερος ἐξ αὐτῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἔχει 17ετῆ συνεχῆ ὑπηρεσίαν. Αὐτοὶ ζητοῦν πρῶτον νὰ μονιμοποιηθοῦν εἰς τὰς θέσεις, δεύτερον νὰ αὐξηθῇ κατά τι ὁ γλίσχρος μισθός των, σύμφωνα μὲ τὰ οἰκονομικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τρίτον νὰ περιληφθοῦν εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις, προσφερόμενοι εἰς τὰς ἀναλόγους κρατήσεις.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Σταμάτης, Σ. Χατζηγάκης, Ν. Γαρδικιώτης, Κ. Δημοκωστούλας, Κ. Χρυσοχοΐδης, Α. Θανόπουλος, Κ. Σταμούλης· παρακαλοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ ὁ μηχανικὸς Βόλου ἀνέστειλε τὴν ἄδειαν οἰκοδομῆς τὴν δοθεῖσαν εἰς τὴν Βιομηχανικὴν Ἑταιρείαν «Μ. Κ. Σταματοπούλου καὶ Υἱοὶ» πρὸς προέκτασιν τοῦ Μηχανουργείου των ἐπὶ τοῦ καταργηθέντος τμήματος τῆς ἐν Βόλῳ ὁδοῦ Καποδιστρίου καὶ διατὶ ὁ εἰρημένος μηχανικὸς ἀρνεῖται τὴν προσκύρωσιν τούτου εἰς τὴν ὡς ἄνω Βιομηχανικὴν Ἑταιρείαν, συμφώνως τῇ πρὸ πολλοῦ ὑποβληθείσῃ αἰτήσει, ἀφ’ οὗ τὸ καταργηθὲν τμῆμα τῆς ὁδοῦ οὐδέποτε ἐχρησιμοποιήθη ὡς ὁδὸς δημοτική, οὐδὲ ἐπ’ αὐτοῦ ἐγένετο ἔκτοτε συγκοινωνιακή τις ἐργασία ὅπως χρησιμοποιηθῇ αὐτὸ ὡς δημοτικὴ ὁδὸς καὶ ἀφ’ οὗ αὐτὸ ἀνῆκεν εἰς τὴν ὡς ἄνω Ἑταιρείαν, μετὰ τὴν κατάργησιν ὡς ἰδιοκτήτρια παροδίου, οὐδέποτε πρὸ τῆς καταργήσεως ἀποζημιωθεῖσαν ὑπὸ τοῦ δήμου Παγασσῶν κατὰ νόμον. Πρὸς δὲ παρακαλεῖται ὁ αὐτὸς κ. Ὑπουργός, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ νὰ καταθέσῃ, εἰ δυνατόν, ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα περὶ τῆς καταργήσεως τοῦ ὡς ἄνω τμήματος τῆς ὡς ἄνω ὁδοῦ εἰς τὴν Βουλήν.

§21Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ ν’ ἀπασχολήσω αὐτὴν ἐπὶ πέντε λεπτὰ τῆς ὥρας, ὅσον ἄλλως τε ἔχω ἐκ τοῦ νόμου δικαίωμα ὡς μοὶ ὑπενθύμησε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, εἰς τὸν Βόλον ὑπάρχει μία μεγάλη Βιομηχανία, ἡ βιομηχανία τοῦ οἴκου Σταματοπούλου, ἡ ὁποία παράγει γεωργικὰ ἐργαλεῖα καὶ προϊόντα βιομηχανικά, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦσι σπουδαίως καὶ τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Εἶναι γνωστὸν ὡς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι ὁ οἶκος αὐτὸς διὰ τῶν παραρτημάτων αὐτοῦ ἐν Θράκῃ ἐχρησίμευσεν ὡς πρῶτος Ἄγγελος τῆς Ἑλληνικῆς ἰδέας καὶ ὡς φορεὺς τῶν Ἑλληνικῶν αἰσθημάτων. Τὰ πρακτορεῖα τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἐχρησίμευσαν καὶ Ἐθνικὰ παρκορεῖα. Ὁ οἶκος αὐτὸς ὁ γεωργικὸς ἔχει ἕνα ἄλλον οἶκον ἀντίζηλον ἐν Βόλῳ, ἐζήτησε δὲ ὁ εἰρημένος οἶκος Σταματοπούλου δι’ αἰτήσεώς του πρὸς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ Βόλου τὴν παραχώρησιν εἰς αὐτὸν ἑνὸς τμήματος ὁδοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι παράπλευρον πρὸς τὸ ἐργοστάσιόν του. Σημειωτέον, ὅτι τὸ τμῆμα αὐτὸ εἶχε χαρακτηρισθῆ ὡς δημοτικὴ ὁδὸς ἀπὸ τὸ 1902. Τὸ ἔνθεν καὶ ἐκεῖθεν μέρος ἀνήκει εἰς τὸν οἶκον Σταματοπούλου, ἐχαρακτηρίσθη δὲ ὡς δημοτικὴ ὁδὸς χωρὶς οὐδέποτε ἀπὸ τὸ 1902 νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς τοιαύτη καὶ χωρὶς ὁ δῆμος Παγασσῶν νὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ τοῦ τμήματος αὐτοῦ οὐδὲν συγκοινωνιακὸν ἔργον, ὥστε νὰ χρησιμοποιηθῇ ὑπὸ τῶν κατοίκων ὡς δημοτικὴ ὁδός, ἔμεινε δὲ κατ’ ἀνάγκην ὡς εἷς χῶρος ἄχρηστος, ἔνθα ἐρρίπτοντο σκωρεῖαι καὶ περιττώματα. Τόσην δὲ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶχε σημασίαν καὶ διὰ τοῦτο ἔρχεται ὁ Δῆμος Βόλου καὶ προτείνει εἰς ὑμᾶς διὰ ψηφίσματός του χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς βιομηχανίας, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τὸ τμῆμα αὐτὸ εἰς τὸν παράπλευρον οἶκον Σταματοπούλου, ὁ ὁποῖος σημειωτέον, ὅτι εἶναι κύριος καὶ τοῦ ἐκεῖθεν καὶ τοῦ ἐντεῦθεν οἰκοπέδου καὶ ὁ ὁποῖος ἀρχικῶς δὲν εἶχεν ἀποζημιωθῇ, ὡς παρόδιος τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐχαρακτηρίσθη αὕτη ἡ ὁδὸς ὡς δημοτικὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ψηφίσματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων Ἔργων ἀπεδέχθη ψήφισμα καὶ κατήργησε τὸ τμῆμα, κατόπιν ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος θερμότατα συνέστησε διὰ τὸ συμφέρον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν κατάργησιν τοῦ τμήματος καὶ τὴν προστασίαν τῆς Βιομηχανίας, διότι ἐπρόκειτο διὰ τοῦ τμήματος νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον θὰ περιελάμβανε μεγάλα μηχανήματα, διὰ τῶν ὁποίων μηχανημάτων θὰ προήρχοντο βιομηχανικὰ προϊόντα πρὸς ὠφέλειαν τῆς Βιομηχανίας καὶ τοῦ Δημοσίου πλούτου. Ἐπῆλθεν ἡ κατάργησις τοῦ τμήματος ἐπὶ τῇ βάσει εἰσηγήσεως καὶ συστάσεως αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τοῦτο ὅμως ἐχόλωσε κἄποιον ἰθύνοντα, τὸν δήμαρχον Βόλου, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸν Σταματόπουλον. Καὶ ἐνῷ εἰς τὸ πρῶτον ψήφισμα ἔχει προσυπογράψει καὶ ἔχει ζητήσει τὴν κατάργησιν τῆς ὁδοῦ, μεταγενεστέρως, ἀφ’ οὗ εἶδε νομικῶς, φυσικῶς, ὅτι τὸ ζήτημα προσεκυροῦτο ὡς μὴ ἄρτιον εἰς τὸ ἐργοστάσιον Σταματοπούλου καὶ ἀφ’ οὗ δὲν εἶχεν οὐδεμίαν δικαιοδοσίαν ὁ δῆμος Παγασσῶν, διότι πάροικος ἦτο ὁ Σταματόπουλος, ἔρχεται καὶ ἐγείρει ἕνα προσωρινὸν θόρυβον μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν νέων ἐργαλείων, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ὁ οἶκος Σταματοπούλου ἐξ Εὐρώπης διὰ νὰ αὐξήσῃ τὴν βιομηχανίαν. Ἐδημιουργήθη θόρυβος ὑπὸ δύο ἢ τριῶν καὶ συνέρχεται πάλιν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Βόλου καὶ προτείνει τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πραγμάτων. Ἐρωτῶ, ἐφ’ ὅσον ὁ μηχανικὸς Βόλου ἀφ’ οὗ ἀπεκατεστάθησαν τὰ πράγματα εἰς τὸ πρώην σημεῖον μετὰ τὴν κατάργησιν τῆς ὁδοῦ, ἀφ’ οὗ ἐχορηγήθη ἄδεια πρὸς οἰκοδομὴν καὶ ἀνέγερσιν εἰς τὸν Σταματόπουλον διὰ τὸ ἐργοστάσιον, εἶχε δικαίωμα ὁ μηχανικὸς νὰ ἄρῃ τοιαύτην ἄδειαν; Κύριε Ὑπουργέ, ἐπληροφορήθητε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν σας πῶς ἐγένοντο αὐτά· ὁ Σταματόπουλος πρὸ ἑνὸς μηνὸς εἶχεν ὑποβάλλει αἴτησιν ἀδείας οἰκοδομῆς. Ὁ Δήμαρχος Βόλου χωρὶς νόμιμον δικαίωμα ἀπευθύνει πρὸς αὐτὸν ἔγγραφον καὶ τὸν διατάσσει ἐν ὀνόματι τῆς δημοτικῆς του ἀρχῆς νὰ ἐμποδίσῃ τὸ ἔργον. Εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα τὸ ὄργανον τὸ ἰδικόν σας; Ἐγὼ εἰς οὐδεμίαν νομοθεσίαν τὸ εὗρον ἀναγεγραμμένον. Ὁ μηχανικὸς μόλις ἔλαβε τὴν αἴτησιν ἢ ἔπρεπε νὰ προσεπικυρώσῃ τὴν αἴτησιν ἢ νὰ χορηγήσῃ ἄδειαν, δὲν εἶχεν οὐδὲν δικαίωμα νὰ ἐμποδίσῃ τὸ ἔργον. Καὶ ἐρωτῶ, ἀφ’ οὗ δὲν εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα πῶς ἡ ὑπηρεσία διέταξε τὴν ἀνάκλησιν τῆς προγενεστέρας ἀδείας, ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐφοδιάσθησαν, σεῖς διετάξατε τὴν ἀνάκλησιν; Ἦσαν τὰ ψηφίσματα; Ἐρωτῶ, ἀνεγνώσατε τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀναγεγραμμένα. Τί λόγους σᾶς προβάλλουν διὰ νὰ ἀνακαλέσητε τὸ ψήφισμα; Οὐδένα. Δὲν λέγετε, ὅτι ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἦτο δημοτική, τοὐναντίον, ὅτι ἡ ὁδὸς ἦτο ἄχρηστος. Εἴδατε, ὅτι τὸ κατάστημα κεῖται πέραν τῆς πόλεως, κεῖται εἰς πολὺ μακρυνὴν ἀπόστασιν, δὲν ἐξυπηρετεῖ τὸ κτῆμα αὐτὸ οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν τῶν κατοίκων, ἐδημιουργήθη αὐτὸ διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἓν ἄτομον καὶ διὰ νὰ συντρίψῃ ἄλλο ἄτομον, τὸ ὁποῖον προήγαγε τὴν βιομηχανίαν ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Δημοσίου πλούτου καὶ τῶν ἐργατικῶν χειρῶν. Ὅταν γίνωνται τοιαῦτα πράγματα νομίζω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἔχει καθῆκον νὰ προστατεύσῃ αὐτοὺς τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι στηριζόμενοι εἰς τὰς χεῖρας των προσφέρουν εἰς τὸν δημόσιον πλοῦτον μεγάλας ὑπηρεσίας. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, διότι ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐπανέλθω.

§22Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Τὰ κατέθεσεν.

§23Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὄχι, δὲν τὰ κατέθεσε, θὰ τὰ καταθέσῃ.

§24ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὀκτὼ λεπτὰ παρῆλθον.

§25Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι μοὶ παρεχωρήθη ἡ ἄδεια. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἔχετε ἕνα ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζει τὴν μεγίστην ἀνάγκην, ἐφ’ ὅσον ἔχετε τὸ ἄλλο ἔγγραφον τοῦ συναδέλφου σας, ἐφ’ ὅσον κοπτώμεθα διὰ νομοσχεδίων ὑπὲρ τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας καὶ ὁ συνάδελφός σας λέγει ὅτι πρέπει νὰ προστατεύσωμεν αὐτήν, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰσάγοντα νομοσχέδια διὰ τὴν προστασίαν τῆς βιομηχανίας, ἐρωτῶ· διότι τὸ θέλει ἕνας ἄνθρωπος καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ δήμαρχος Βόλου, ὁ ὁποῖος ἔχει προσυπογράψει τὸ ψήφισμα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν πρὸ τῆς δυνάμεως τῶν πραγμάτων νὰ ἀρνηθῇ, θὰ γίνητε σεῖς ὄργανον τῆς θελήσεως τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ; Οὐδέποτε πρέπει ὁ Ὑπουργὸς νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀτομικῶν ὀρέξεων ἑνὸς—ἔστω καὶ δημάρχου; Εἶμαι πεπεισμένος τελείως ὅτι διὰ νὰ σχηματίσητε ἀκριβῆ γνῶσιν τοῦ πράγματος—διότι ἔμαθον καὶ τοῦτο, κ. Ὑπουργὲ, ὅτι ἐπιδιώχθη διὰ πάσης θυσίας ἡ ἄμεσος εἰσαγωγὴ ἐκ νέου τῆς ὑποθέσεως εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων ἔργων, ἵνα προσπαθήσῃ τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων ἔργων νὰ ἀνακληθῇ τὸ πρῶτον Διάταγμα· ἐρωτῶ θὰ εἶσθε συνεπὴς μετὰ 15 ἡμέρας εἴτε σεῖς, εἴτε τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων ἔργων ἐφ’ ὅσον ἐλάβατε γνῶσιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων, ἐφ’ ὅσον ἐπείσθητε περὶ τοῦ δικαίου, θὰ εἶσθε ἐν τῷ δικαίῳ μετὰ 15 ἡμέρας νὰ ἀλλάξητε γνώμην; Καταλήγων παρακαλῶ ὅπως πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῆς βιομηχανίας νὰ συστήσητε εἰς τὸν νομομηχανικὸν Βόλου τηλεγραφικῶς τὴν ἀνάκλησιν τῆς προηγουμένης σας διαταγῆς καὶ τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὸν ἄνδρα αὐτὸν ὅπως συνεχίσῃ τὸ ἔργον του πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας, ἀφοῦ οὐσιαστικῶς, τυπικῶς καὶ νομικῶς εὑρίσκεται ἐν πλήρει δικαίῳ καὶ ἀφοῦ τὸ καταργηθὲν τμῆμα οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἐξυπηρετεῖ παρὰ μόνον ἕνα σκοπὸν, τὴν αὔξησιν τῆς βιομηχανίας ἐπὶ βλάβῃ κατὰ τὴν ἀντίληψιν αὐτοῦ τοῦ ἀντιπάλου Γκλαβάνη, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ χαίρῃ διότι ὁ Βόλος ἀποκτᾷ διὰ νέων μηχανημάτων μίαν σπουδαίαν βιομηχανίαν. Ἐὰν ἴδητε τὸν φάκελλον τὸν ἰδικόν σας θὰ ἴδητε ψήφισμα τοῦ βιομηχανικοῦ συλλόγου, ψήφισμα τῶν ἐργατῶν βιομηχάνων καὶ ψήφισμα τῶν περιοίκων, οἱ ὁποῖοι ἐξορκίζουν, συνιστῶσι, παρακαλοῦσι νὰ μὴ προβῆτε εἰς τὸ ἄτοπον τοῦ νὰ παρεμποδίσητε τὸ ἔργον τῆς βιομηχανίας.

§26Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξετράπη εἰς ἐπερώτησιν ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ ἐρωτήσεως. Συνέβη κακὴ ἀντίληψις τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ διεξάγεται ἡ διοικητικὴ ἐνέργεια διότι ἐνῷ ἀφορᾷ μετατροπὴν τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Βόλου, εἴχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν προέκτασιν εἰς τὸν Σταματόπουλον. Ἀλλ’ ἀφοῦ εἴδομεν νέαν ἀπόφασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἀποκατάστασις τῶν πραγμάτων εἰς τὸ πρώην καθεστὼς, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ ἀφήσωμεν νὰ προχωρήσωσι τὰ πράγματα εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ δῆμος εἰς ἀποζημίωσιν, ἐὰν ἐννοεῖται ἠθέλομεν συμφωνήσῃ μὲ τὴν γνώμην τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Εἴμεθα ὅλοι οἱ ἐν τῇ Κυβερνήσει ἀποφασισμένοι νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν βιομηχανίαν τοῦ τόπου καὶ νὰ κάμωμεν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ σεβόμεθα τὰς δημοτικὰς ἀρχάς, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλύωμεν τὰ ἐλατήρια ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὁρμᾶται μία ἀρχή. Εἴμεθα ἀντικειμενικῶς ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν εἶναι δίκαιον ἢ ὄχι, ὅταν δὲ ἴδωμεν ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀνεκάλεσε τὴν ἀπόφασίν του εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξετάσωμεν διατὶ ἀνεκάλεσε αὐτὴν, καὶ δι’ αὐτὸ διετάξαμεν νὰ σταματήσῃ ἡ ἐργασία ἐκείνη. Οὔτε καὶ εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ ὅτι τὰ ἐλατήρια τοῦ δημάρχου Βόλου εἶναι τόσον ταπεινὰ διότι ἂν ἦσαν δὲν θὰ ὑπέγραφε καὶ δὲν θὰ συνεφώνει μετὰ τῶν συναδέλφων του συμβούλων περὶ τῆς μετατροπῆς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως. Διότι τὰ ἐλατήρια αὐτὰ πρέπει νὰ ὑπῆρχον καὶ ὅταν ἐξεδόθη ἡ πρώτη ἀπόφασις. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ἀντικειμενικῶς διότι ἡ ἀπόφασις τοῦ συμβουλίου πείθῃ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ταπεινῶν ἐλατηρίων τοῦ δημάρχου Βόλου. Νὰ πεισθῇ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἔχομεν πᾶσαν προθυμίαν θὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι θὰ παραβλαφθῇ μία βιομηχανία ἡ ὁποία θὰ εἶναι κοινῆς ὠφελείας.

§27Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ποῖος θὰ ὑποστῇ τὰς ζημίας τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἀπησχόλησε 300 ἐργάτας καὶ τοῦ ἀνακαλεῖται ἡ ἄδεια;

§28Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἀνακαλεῖται, ἐσταμάτησαν αἱ ἐργασίαι.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§30Κ. ΜΕΛΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ διαζυγίων δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνέλθῃ ὀλίγον πάρα πάνω;

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§32Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι πρὸ ἡμερῶν καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐζήτησαν τὴν πρόταξιν τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 53 νομοσχεδίου «περὶ καθορισμοῦ τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων ἀνυποτάκτων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸ ἐθεώρησε ὄντως σοβαρὸν καὶ ἐπεῖγον καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνην τὴν ἡμέραν εἶπε ὅτι νὰ μὴ γίνῃ τὸ κακὸν νὰ προηγοῦνται νομοθετήματα ἀλλὰ νὰ τεθῇ αὔριον μεταξὺ τῶν πρώτων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον δεδομένου ὅτι δὲν ἔχει ἀντιρρήσεις.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων εἰς τὰς Γενικὰς Διοικήσεις». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καλλιεργείας τῆς ἐμπορίας καὶ τῆς καταναλώσεως τῆς ἰνδικῆς καννάβεως (χασίς). (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου διοικητικοῦ καὶ τεχνικοῦ προσωπικοῦ καὶ τροποποιήσεων τινῶν τῶν περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας νόμων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης μέχρι δραχμῶν 65.000 πρὸς ἐπισκευὴν τοῦ Διοικητηρίου Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως διατάξεων διαφόρων νόμων καὶ εἰς τοὺς ὁμοιοβάθμους ὑπαλλήλους τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποδοχῶν ἀδειῶν καὶ συντάξεως τῶν λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως».

§34Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καθ’ ὅτι οὐσιώδεις τροποποιήσεις θὰ ἐπέλθουν αἱ ὁποῖαι δὲν προλαμβάνουν νὰ ἐκτυπωθοῦν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§36Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Νὰ λάβωμεν ἐγκαίρως γνῶσιν τῶν τροποποιήσεων αὐτῶν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁρκομοσίας Ὑπάτου Ἁρμοστοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἐπιτάξεως ἀκινήτων χρησίμων εἰς τὴν Χωροφυλακὴν καὶ τὴν Ἀστυνομίαν». Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§38Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων κ. βουλευταί· κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ὁμολογουμένως ἐξέφρασα τὴν ἀπορίαν μου τίνες εἶνε οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν ψήφισιν τοιούτου νομοθετήματος καὶ δι’ ὀλίγων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προσεπάθησε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀλλὰ ὁμολογῶ ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην καὶ διὰ τῶν συμπερασμάτων του δὲν κατώρθωσε νὰ μὲ πείσῃ περὶ τοῦ ἀπαραιτήτου τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ συνεπῶς ἀναγκάζομαι τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ ἐπανέλθω εὐρύτερον ἐπὶ τοῦ βήματος καθ’ ὅσον βλέπω ὅτι ἐπιμένει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ χωρὶς νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τοῦ χρησίμου καὶ τοῦ ἐπιτρεπτοῦ τῆς ψηφίσεως τοιούτου νομοθετήματος, διότι ἐνέχει ὅλα τὰ στοιχεῖα μιᾶς αὐθαιρεσίας. Ἐὰν παρίστατο ἄμεσος ἀνάγκη τοιούτου μέτρου οὐδεὶς θὰ ἀντετίθετο ἀλλὰ ἐπὶ τῶν πραγμάτων δὲν δικαιολογεῖται ἡ ἐπίταξις καὶ ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις ἀκινήτων διὰ τὴν χωροφυλακὴν εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Στρατῶνες ὑπάρχουσιν ὅπως στρατωνισθῶσιν οἱ μὴ ἔχοντες τόπον εἰς τὰ οἰκεῖα τμήματα νὰ στρατωνίζωνται χωροφύλακες. Ἓν τῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα προτείνει ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ὅτι δὲν ἐπαρκοῦσι πρὸς στρατωνισμὸν τὰ οἰκήματα. Εἰς τὸ τοιοῦτον θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω ὅτι ὑπεραρκοῦσι διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν χωροφυλάκων ὁ ὁποῖος διατίθεται διὰ τὴν φρούρησιν τῆς πόλεως ἀπὸ ἐτῶν ὁλοκλήρων καὶ μὲ τὴν αὔξησιν ἀκόμη ἡ ὁποία ἐπῆλθε, δύνανται νὰ στρατωνίζωνται ἐκεῖ ἔνθα ὑπάρχουσι οἰκήματα καὶ στρατῶνες τῆς Χωροφυλακῆς. Δεύτερον ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι λόγοι πειθαρχίας ἐπιβάλλουσι τὴν ἀνετωτέραν διαμονὴν καὶ στρατωνισμὸν τῶν ἀνδρῶν τῆς Ἀστυνομίας καὶ τῆς Χωροφυλακῆς. Τὸ τοιοῦτον οὐδεὶς τὸ εὑρίσκει παράλογον καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντιτείνῃ ἀλλὰ θὰ τοῦ εἴπω ὅτι εἰσερχόμενος εἰς τεχνικὰς λεπτομερείας ὅτι καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ καὶ νόμος τοῦ Κράτους, προβῇ εἰς τὴν ἐπίταξιν οἰκήματος, ὅσον πολυτελὲς καὶ ἂν εἶναι τοῦτο πάλιν τὸ οἴκημα τοῦτο δὲν θὰ πληροῖ τοὺς ὅρους τοῦ στρατωνισμοῦ ἢ τῆς ἐγκαταστάσεως γραφείων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Διότι ὡς γνωρίζετε, εἶναι διάφορος ἡ οἰκοδομικὴ τοῦ στρατῶνος, εἶναι διάφορος ἡ οἰκοδομικὴ τοῦ Μεγάρου, ὥστε ἐν ᾗ περιπτώσει προβῆτε εἰς τὴν ἐπίταξιν τοιούτου οἰκήματος δομικὴ διότι οὕτω δύναμαι νὰ δικαιολογήσω τὴν λῆψιν τοιούτου μέτρου καταπιεστικοῦ, ὥστε ἐὰν προβῆτε εἰς τὴν κατάληψιν τοῦ καταλλήλου οἰκογενειακοῦ ἀσύλου, πάλιν δὲν θὰ πληροῖ τοὺς ὅρους οὔτε τοῦ στρατωνισμοῦ οὔτε τῆς ἐγκαταστάσεως ὑπηρεσίας Στρατιωτικῆς ὅπως εἶναι τῆς Ἀστυνομίας καὶ τῆς Χωροφυλακῆς. Ὁ λόγος οὗτος δὲν δικαιολογεῖται ὑπὸ τῶν πραγμάτων. Θὰ ἠρώτων πόθεν ὁρμώμενος ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡρμήθη εἰς τὸ μέτρον τοῦτο τὸ ὁποῖον δικαιολογεῖται ἐν περιπτώσει ἀμέσου στρατιωτικῆς ἀνάγκης; Τοῦ μέτρου τούτου ὄντος καταπιεστικοῦ κατὰ τοῦ πληθυσμοῦ, γίνεται ἐφαρμογὴ μόνον εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις καὶ ἐν ὥρᾳ πολέμου ἢ ἐπιστρατεύσεως ὁπότε εἶναι ἡ ἀνωτέρα βία ἡ ὁποία τὸ ἐπιβάλλει. Ἀλλὰ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν βλέπω νὰ γίνεται οὔτε κινητοποίησις τῆς Χωροφυλακῆς οὔτε ἀπότομος ἐπαύξησις τῆς Δυνάμεως ὥστε νὰ παρίσταται ἀνάγκη τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως διὰ τῆς ἐπιτάξεως ἀκόμη οἰκημάτων διὰ τὴν παραμονήν. Ἐκτὸς τῶν τριῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα δύναταί τις νὰ παρατάξῃ κατὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου εἶναι διάφορα τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα προκύπτουσιν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Καὶ ἐπὶ παραδείγματι· ἕνα οἴκημα ἔχει ἐνοικιασθῆ ὑπό τινος καὶ ὑπενοικιασθῆ εἰς ἕτερον, ἐὰν τὸ Κράτος θεωρήσῃ αὐτὸ κατάλληλον διὰ τὴν ἐγκατάστασιν γραφείων εἴτε τμήματος Χωροφυλακῆς, τότε πῶς θ’ ἀποζημιώσῃ τὸν ἐνοικιαστὴν δεδομένου ὅτι ἡ ἀποζημίωσις θὰ δοθῇ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ κτήματος ἢ τοῦ ἀκινήτου; Ἐὰν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὸν νόμον τοῦ ἐνοικιαστοῦ ὁ ὁποῖος προβλέπει περὶ τῆς παραμονῆς τῆς ἀνέτου τῶν κατοικούντων ὑπὸ τὰς δυσμενεῖς περιστάσεις τῆς σημερινῆς ἐξευρέσεως οἰκήματος, ἐγείρεται πάλιν καὶ τὸ ἐρώτημα πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔλαβε ὑπ’ ὄψει τὸ εὐεργετικὸν μέτρον τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ ἔρχεται διὰ νομοθετήματος ὁσονδήποτε σπουδαίου νὰ ἀντεπεξέλθῃ κατὰ τῶν εὐεργετικῶν διατάξεων τοῦ περὶ ἐνοικιοστασίου Διατάγματος; Ὁμολογουμένως τὸ νομοσχέδιον ὡς εἶναι διατετυπωμένον παρέχει σαφῶς καταστρατήγησιν αὐτοῦ ἐκ κακῆς ἐφαρμογῆς ἵνα μὴ εἴπω κατάχρησιν. Κατάχρησις τοῦ γράμματος τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ γίνῃ εἴτε ἐπ’ ὠφελείᾳ προσώπου τινὸς, εἴτε ἐπὶ ζημίᾳ ἄλλου ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς γενικῆς ἀρχῆς ὅτι πρέπει ἕνας νὰ ζημιώνεται ἵνα ὠφελεῖται ὁ ἄλλος ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ πρέπει ὁ ἕνας νὰ εὐτυχήσῃ ἵνα δυστυχήσῃ ὁ ἄλλος κατὰ τὴν γενικὴν ἰσορροπίαν τοῦ σύμπαντος. Ἴσως ὁ λόγος οὗτος συντελεῖ εἰς τὴν πραγμάτωσιν τῆς ἀρχῆς ταύτης. Καὶ θὰ ἴδωμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπ’ ὠφελείᾳ προσώπου τινὸς καὶ ἐπὶ ζημίᾳ ἄλλου προσώπου. Ὡς διαγράφεται ἐν τῷ οἰκείῳ ἄρθρῳ, διὰ μὲν τὴν πρωτεύουσαν ἀρκεῖ ἡ ἔκθεσις τοῦ προϊσταμένου τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς, διὰ τὴν Ἀστυνομίαν, ἢ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς διὰ τὴν Χωροφυλακήν. Ἀρκεῖ μία ἔκθεσις αὐτοῦ διὰ τὸ κατάλληλον ἑνὸς οἰκήματος ὅπως ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ὑποβάλλῃ ἔκθεσιν πρὸς συζήτησιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ πρὸς ἔγκρισιν τῆς ἐπιτάξεως τοῦ οἰκήματος, ἐν δὲ ταῖς ἐπαρχίαις ἀρκεῖ μία ἔκθεσις τοῦ οἰκείου ἀστυνόμου καὶ κατόπιν τοῦ νομομηχανικοῦ ὅπως ἓν οἴκημα ἐπιταχθῇ ἢ ἓν οἰκόπεδον ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριωθῇ ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῆς ἀστυνομίας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀσφαλῶς δημιουργεῖ ἀνησυχίας ὡς πρὸς τὴν κτηματικὴν τάξιν καὶ δημιουργεῖ καὶ παρεξηγήσεις. Ἀλλ’ ὡς προεῖπον δύναται νὰ γίνῃ καὶ χρῆσις ἐπ’ ὠφελείᾳ προσώπων. Οὕτω μία μερὶς θὰ ὠφεληθῇ, ἐκ τῆς ἐλευθερίας δὲ τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ νὰ ἀποφαίνηται καὶ τῆς ἀδυναμίας εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρεθῇ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἰς τὸ νὰ προέλθῃ εἰς λεπτομερῆ ἐξέτασιν τῆς ὑποβαλλομένης ὑπὸ τοῦ οἰκείου Ὑπουργείου προτάσεως πρὸς ἐπίτευξιν ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἀναμφιβόλως θὰ προκύψουν ἀδικήματα ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου.

§39Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Θὰ ὠφεληθοῦν τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς· δὲν θὰ κλείωνται εἰς τὰ κατώγεια νὰ ἀποθνήσκουν. Τὸν νόμον τὸν εἴχομεν εἰς τὴν Κρήτην· δι’ αὐτὸ οἱ χωροφύλακες ἔζων ἀνετώτερα, ἀξιοπρεπέστερα, καθαρώτερα ἀπὸ τοὺς χωροφύλακας τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ἔπρεπε νὰ πᾶτε νὰ ἰδῆτε τὰ ἐνδιαιτήματα τῶν χωροφυλάκων εἰς τὰς ἐπαρχίας, εἰς τὰ χωρία, διότι θὰ ἐξέλεγον τὰ ὄργανα τὸ οἴκημά των, τὸ διώρθωναν, τὸ ἐπεσκεύαζον.

§40Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἂς κατασκευάσῃ τὸ Κράτος ἀκόμη εὐπρεπέστερα. Ἔχω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§41Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης θὰ ἐνδιαιτῶνται εἰς τὰς Κεντρικὰς ἐνωμοτίας.

§42Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίταξις ἐγένετο ἐκεῖ;

§43Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐπίταξις.

§44Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀπαλλοτριώσεως. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§45Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ λαμβάνεται μία πρόνοια διὰ τὸ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς.

§46Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Οὐδεὶς τὸ ἀμφισβητεῖ. Ἀλλὰ ὁ τρόπος τῆς προνοίας δὲν εἶναι αὐτός. Καὶ μέγαρα ἂν ἐπιταχθῶσιν ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι κατάλληλα διὰ τὴν χρῆσιν αὐτήν, διότι ἐν τῇ ἀρχιτεκτονικῇ ὑπάρχουν διαβαθμίσεις ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν. Ἀλλ’ ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ προβῇ δυνάμει τῶν κειμένων νόμων εἰς τὴν ἀγορὰν διὰ δημοπρασίας οἰκοπέδων καὶ εἰς τὴν ἀνέγερσιν προχείρων ἐπὶ τοῦ παρόντος σταθμῶν διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν χωροφυλάκων καὶ νὰ προβῇ εἰς ἀνέγερσιν καταλλήλων οἰκημάτων. Ὁπωσδήποτε δὲν εὑρίσκω δεδικαιολογημένην τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου τοῦ ὁποίου τό τε πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα ἀποπνέει μίαν αὐθαίρετον οὕτως εἰπεῖν ἀντίληψιν περὶ τῆς ἐν γένει ἐφαρμογῆς διοικητικοῦ τινος συστήματος, ἀφήνω ὅτι καὶ αἱ περιστάσεις εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ δύναται νὰ γίνῃ καὶ κακὴ χρῆσις τοῦ νομοθετήματος.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§48Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἐκπληρῶ καθῆκον λέγων ὀλίγας λέξεις μόνον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν διὰ νὰ ἐκδηλώσω τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως καὶ ἀποκλειστικῶς ἀποκρουστικὴ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸ ὁποῖον ὑπερακοντίζει τὴν ἀνάγκην. Τὶ ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Ζητεῖ νὰ παρασχεθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου ἡ εὐχέρεια πρὸς εὕρεσιν οἰκημάτων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τῆς Ἀστυνομίας, θὰ ἔλεγον δὲ ὅτι ἐν ὅσῳ ζητεῖ διὰ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου καὶ λαμβάνει τὴν ἄδειαν νὰ ἐπιτάσσῃ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τῆς Ἀστυνομίας κτίρια ἰδιωτικά, τοῦτο θὰ ἦτο ἀρκετὸν καὶ πᾶν μέτρον πέραν τοῦ σημείου τούτου λαμβανόμενον εἶναι ὑπερακόντισις τῆς ἀνάγκης. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς τὴν βάσιν καὶ ἀμφισβητῶ τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ σκόπιμον τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπικαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν περίπτωσιν δημοσίας ὠφελείας διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν οἰκημάτων ἀνηκόντων εἰς ἰδιώτας καὶ λέγει εἰς τὴν Βουλήν: Ὑπάρχει περίπτωσις δημοσίας ὠφελείας ὅταν πρόκειται νὰ ἐγκαταστήσωμεν εἰς τὰ κτίρια τὴν Ἀστυνομίαν καὶ τὴν Χωροφυλακήν. Ἂν ὅμως ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀνάγκη, καὶ βεβαίως ὑπάρχει, τὸ δημόσιον δύναται νὰ ἀνεγείρῃ ἴδια κτίρια ἢ νὰ εὕρῃ τοιαῦτα ἰδιωτικὰ διὰ τῆς μεθόδου τὴν ὁποίαν μετέρχονται ὅλαι αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι, ἂν δὲ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον εἰσάγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι σκόπιμον, εἶναι δεδικαιολογημένον ἐκ τῶν περιστάσεων, τότε θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι καὶ πάντες οἱ Ὑπουργοὶ θὰ ἠδύναντο νὰ εἰσαγάγωσι διὰ τὰς ὑπ’ αὐτοὺς τελούσας ὑπηρεσίας νόμους ἐπιτρέποντας νὰ ἀπαλλοτριῶνται ἰδιωτικαὶ οἰκοδομαὶ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν διαφόρων ἀρχῶν, διότι δὲν νομίζω ὅτι φρονεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι μόνον τοιαύτη ἀνάγκη δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς δημοσία ὠφέλεια ὅταν πρόκειται νὰ ἐγκαταστήσωμεν εἰς ἰδιωτικὰ κτίρια Χωροφύλακας καὶ ὄχι ἄλλους ὑπαλλήλους. Ἡ ἀνάγκη ἢ ἡ δημοσία ὠφέλεια θὰ ὑπάρχῃ καὶ ὅταν θὰ πρόκειται νὰ ἐγκαταστήσωμεν εἰς ἕν κτίριον ἰδιωτικὸν ἕνα Ἔφορον, ἕνα Ταμίαν, ἕνα Τελώνην, ἕνα δικαστὴν καὶ οὕτω καθεξῆς. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις δημοσίας ὠφελείας· βεβαίως ἐξυπηρετεῖ τὸ κοινὸν συμφέρον ἡ καλὴ καὶ εὔστοχος διεξαγωγὴ τῶν Ἀστυνομικῶν ἔργων, καὶ μία τῶν εὐκολιῶν τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς εἶναι ἡ καλὴ ἐγκατάστασις εἰς κεντρικὸν σημεῖον τῆς πόλεως ὑπὸ ὄρους καὶ συνθήκας ὑγιεινάς. Ὅτι πάντα ταῦτα συντελοῦσι εἰς τὴν καλὴν καὶ εὔστοχον διεξαγωγὴν τῶν ἀστυνομικῶν ἔργων εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ὅτι ἡ εὕρεσις οἰκήματος ἐν τῷ ὁποίῳ θὰ ἐγκατασταθῶσι αἱ Ἀστυνομικαὶ Ἀρχαί, ὅτι ἀποτελεῖ περίπτωσιν δημοσίας ὠφελείας. Περίπτωσιν δημοσίας ὠφελείας ἀποτελεῖ ἡ ἐξυπηρέτησις ὁλοκλήρων συνοικισμῶν, ἢ συνοικιῶν, ἢ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως. Ἔχομεν τοιαύτην περίπτωσιν ἵνα εἴπωμεν ὅτι ἐξυπηρετεῖται ἡ δημοσία ὠφέλεια; Ἀλλὰ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δι’ ὅσων ὀλίγων ἐκθέτει εἰς τὴν αἰτιολογικήν του ἔκθεσιν ἀναγνωρίζει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ περίπτωσις αὕτη τῆς δημοσίας ὠφελείας, διότι ἐν τέλει αὐτῆς ἀναγνωρίζων οἱωνεὶ σιωπηρῶς καὶ ἐμμέσως τὸ ἄτοπον, τὸ ὑπερβολικόν, τὸ αὐθαίρετον μέτρον, θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὡς εἶπεν καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, θέλων νὰ κολάσῃ τοῦτο λέγων ἐν τέλει αὐτῆς. (Ἀναγινώσκει). Τοῦτο ἀποτελεῖ ἀναγνώρισιν, κύριοι, γινομένην παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν δημοσίαν ὠφέλειαν καὶ ὅτι εἶναι πλέον ἢ τολμηρὸν ἵνα μὴ εἴπω αὐθαίρετον, ὅτι εἰσάγεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ προβαίνω περαιτέρω καὶ λέγω ποῖα εἶναι τὰ μέτρα ἐκεῖνα καὶ οἱ ὅροι ἐκεῖνοι, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐξαρτᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν τοιαύτην ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας; Ὁ μόνος λόγος ὁ ὁποῖος χρειάζεται εἶνε ἡ δεδικαιολογημένη ἔκθεσις τῆς ἁρμοδίας Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ἀμφιβάλλετε ὅτι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν καθίσῃ εἰς τὸ μάτι ἑνὸς Διευθυντοῦ ἢ Ὑποδιευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας τὸ Α ἢ Β οἴκημα ὡς χρήσιμον διὰ τὴν Ἀστυνομικὴν Ἀρχὴν ὅτι δὲν θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς καὶ δι’ αὐτοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἠτιολογημένην ἔκθεσιν περὶ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως αὐτοῦ; Ἀλλὰ ἐξαρτᾶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦτο καὶ ἐκ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὴν ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Ἀλλὰ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς ποῖα δεδομένα θὰ ἐστηρίζετο ἵνα ὑπάρξῃ τοιαύτη ἢ τοιαύτη παρεκτὸς ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἰδίου Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας; Θὰ ἐστηρίζετο εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ἔκθεσιν τῆς ἁρμοδίας Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς.

§49Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λησμονεῖτε ὅτι παρέχεται στάδιον καὶ εἰς τὸν ἰδιώτην νὰ ἀναφερθῇ δι’ αἰτήσεώς του εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον;

§50Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ προλαμβάνετε. Ὁ ἰδιώτης βεβαίως δύναται νὰ ἀναφερθῇ δι’ αἰτήσεώς του εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀλλὰ πολὺ λυποῦμαι ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ δοθῇ ἡ ἄδεια αὕτη εἰς τὴν Ἀστυνομικὴν Ἀρχὴν ἡ αἴτησις τοῦ ἰδιώτου θὰ εἶναι φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ. Ἀλλὰ διατὶ φθάνομεν μέχρι τῆς ἀπαλλοτριώσεως ὅταν δίδομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀπὸ τοῦ 6 ἄρθρου καὶ πέραν, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα, ἀναπληροῦντα τὸ κενὸν τῆς ἡμετέρας νομοθεσίας, νὰ ἐπιτάσσῃ κτίρια ἰδιωτικὰ διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς Χωροφυλακῆς ἢ τῆς Ἀστυνομίας; Ἐὰν αἱ περιστάσεις, τὰς ὁποίας σήμερον διέρχεται ἡ Ἑλληνικὴ Κοινωνία καὶ τὰς ὁποίας θὰ διέρχεται ἴσως ἐπὶ πολλὰ ἀκόμη ἔτη, δὲν γνωρίζομεν ἀκριβῶς πόσα, εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν τὸ Δημόσιον νὰ οἰκοδομήσῃ οἰκοδομάς, ἐὰν δὲν εἶναι εὔκολον νὰ εὕρῃ οἰκήματα οἰκεία βουλήσει προσφερόμενα ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν ἂς δοθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἡ ἄδεια τῆς ἐπιτάξεως τῶν ἰδιωτικῶν αὐτῶν κτιρίων διὰ τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον προβλέπετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ τὸ μέτρον τῆς ἀπαλλοτριώσεως εὑρίσκω ὑπεράγαν σκληρόν, καὶ ὑπεράγαν αὐθαίρετον ὥστε νὰ μὴ πρέπει νὰ θεσπισθῇ. Ἀλλὰ θὰ φέρω καὶ ἄλλην τινὰ παρατήρησιν, κ. Πρόεδρε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπικαλεῖται ἐν τῇ ἐκθέσει του διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν εἰσήγησιν τοῦ τοιούτου μέτρου, τὴν δυσχέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται πολλάκις διὰ τὴν ἐξεύρεσιν καὶ μίσθωσιν καταλλήλων οἰκημάτων πρὸς ἐγκατάστασιν στρατωνισμοῦ καὶ ἄλλων. Ἡ δυσχέρεια αὕτη ὑπάρχει ἐν τοῖς πράγμασιν—ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν—ἢ ὑπάρχει ἐν τῇ δυστροπίᾳ τῶν ἰδιοκτητῶν; Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐν τοῖς πράγμασι ἡ δυσχέρεια, δὲν ὑπάρχει λόγος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, διότι, ἐὰν δὲν ὑπάρχουσι κτίρια ἱκανὰ καὶ κατάλληλα διὰ τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον τὰ προορίζει ὁ κ. Ὑποργός, ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου δὲν δύναται βέβαια νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακόν. Ἐὰν ὅμως ἡ δυσχέρεια αὕτη προέρχεται ἐκ δυστροπίας τῶν ἰδιοκτητῶν, ἡ δυστροπία αὕτη προέρχεται ἀπὸ κἄποιον λόγον, καὶ πρέπει αὐτὸν τὸν λόγον νὰ τὸν ἀναζητήσωμεν. Ἐὰν δὲν προσέρχωνται οἱ κάτοικοι νὰ παραχωρήσωσι τὰς οἰκοδομὰς αὐτῶν πρὸς ἐγκατάστασιν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν ἔχουσι κἄποιον λόγον. Δὲν πρόκειται τὸ οἴκημα τὸ ζητούμενον ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς Γραφεῖον, ἀλλὰ πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς στρατὼν συνάμα καὶ ὡς κρατητήριον τῶν κακοποιῶν στοιχείων, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ πάντας ὑμᾶς: Ὁποίαν καταστροφὴν ὑφίσταται ἡ οἰκοδομὴ αὕτη; Ὅταν δὲ ταῦτα ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὁ ἰδιοκτήτης, ὁ πονῶν διὰ τὸ κτῆμα του, εὐλόγως δυστροπεῖ καὶ εὐλόγως δὲν προσφέρεται μετὰ προθυμίας νὰ παραχωρήσῃ αὐτὸ εἰς τὸ Δημόσιον. Θὰ ἦτο λοιπὸν ἀνάγκη καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐπιτάξεως ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς οἰκειοθελοῦς συνεννοήσεως ἑκατέρωθεν, ὅπως γίνῃ τοιαύτη μίσθωσις, νὰ καταβάλλεται δικαία ἀποζημίωσις εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, ἵνα ἀρθῇ ἐντεῦθεν ἡ δυστροπία αὕτη. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐπιτάξεως ἀκόμη δὲν θὰ ἤρκει ἡ ἀποζημίωσις ἡ διδομένη εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ὑπὸ τοῦ νόμου τῆς ἐπιτάξεως· ἔπρεπε κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ κανονισθῇ ἡ δικονομία αὕτη. Τὰς παρατηρήσεις ταύτας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἐλπίζω δὲ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁ μετὰ τόσης προσοχῆς καὶ μελέτης ἐξετάζων καὶ τὰ γενικώτερα ἀλλὰ καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ μερικώτερα ζητήματα τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὑτοῦ ὅτι θέλει μελετήσει ὡριμότερον τὸ πρᾶγμα καὶ θέλει πεισθῇ ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς δημοσίας ὠφελείας καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ἀνάγκη τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἀναγκαστικῆς δὲν ὑπάρχει ἐν προκειμένῳ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἐπίταξιν νομίζω καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐκτέλεσις ἄνευ ζημίας καὶ ἄνευ ἀδικίας τῶν πολιτῶν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§52Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν τὰ νομοσχέδια πρέπει νὰ ἀποκρυσταλλώνουν καὶ τὴν κατὰ μέρος ἀλλὰ καὶ τὴν καθολικὴν πρόνοιαν τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν δημοσίων καὶ κοινωνικῶν ἀναγκῶν, ἀσφαλῶς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κυρώνει τὴν ἔλλειψιν προνοίας καὶ διὰ τὰ μέχρι τοῦδε τελεσθέντα ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ συμβησόμενα, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφισθῇ καὶ ἐὰν κατὰ τὸ ὑπόδειγμα τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἔλθουν καὶ ἄλλαι δημόσιαι ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν τὸν αὐτὸν λόγον ὑπάρξεως, ἔχουσι τοὺς αὐτοὺς τίτλους, ὡς ἡ Χωροφυλακὴ καὶ ἡ Ἀστυνομία, καὶ ἀξιώσωσι ὑπὲρ αὑτῶν τὸ δικαίωμα ὅπως τὰ Γραφεῖα των γίνωνται εἰς οἰκοδομάς, τὰς ὁποίας νὰ ἀποκτᾷ τὸ Κράτος δι’ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν ἤδη κατεσκευασμένων ὑπὸ τῶν ἰδιωτῶν οἰκιῶν. Ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἐκ Μεσσηνίας ἐτόνισεν ὅτι δὲν συντρέχει ἐπὶ τοῦ προκειμένου περίπτωσις δημοσίας ὠφελείας. Νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ προσυπογράψω εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν διότι δημοσία ὠφέλεια ἐπιτρέπουσα τὴν ἀπαλλοτρίωσιν δὲν εἶναι κάθε ὠφέλεια ἡ ὁποία δύναται νὰ προκύψῃ εἰς τὸ δημόσιον ἢ τὸ Κράτος ἀλλ’ εἶναι μόνον ἐκείνη ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον, ἐκτὸς ἂν λεχθῇ ὅτι τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν ἐχρεωκόπησεν ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ προβῇ αὐτὸ τὸ ἴδιον εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν κτιρίων τὰ ὁποῖα τῷ ἀναγκαιοῦν.

§53Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Περὶ κατασκευῆς κυρίως πρόκειται.

§54Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξυπηρετήσῃ κατ’ ἄλλον τρόπον τὴν περίστασιν ἢ μὴ δι’ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως, καθ’ ὅσον ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ δὲν τῷ ἐπιτρέπει ἄνευ δημοπρασίας νὰ προβαίνει εἰς ἀνέγερσιν κτιρίων, ὧν ἡ δαπάνη ὑπερβαίνει τὰς 30.000 δραχμῶν. Καὶ δὲν εἶναι εὐκολώτερον νὰ λύσωμεν τὰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ ἵνα δύναται νὰ προβαίνῃ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀνέγερσιν τῶν ἀναγκαιούντων εἰς αὐτὸ κτιρίων, παρὰ νὰ δημιουργήσωμεν διὰ τοῦ μέτρου τούτου πρόσθετον κρίσιν εἰς τὴν ὑπάρχουσαν σήμερον κρίσιν τῶν ἐνοικίων; Εἶπον, ὅτι δύναμαι νὰ ὑπογράψω καὶ τὴν ἀντίληψιν τοῦ προλαλήσαντος κ. συναδέλφου, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ δημοσία ὠφέλεια, τὴν ὁποίαν ἐννοεῖ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος ἐπὶ τοῦ προκειμένου· ἀλλ’ ἐνῷ δὲν ὑπάρχει δημοσία ὠφέλεια, λέγω, ὅτι ἐκ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ὑφίσταται δημόσιος κίνδυνος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ σύμπτωσιν δὲν εἶδεν εἰς ἑαυτὸν καὶ τὴν οἰκογένειάν του νὰ γεννᾶται τὸ πρόβλημα τῆς κατοικίας, διότι εὐτυχῶς εἶναι ἰδιοκτήτης καὶ κατοικεῖ εἰς ἰδικήν του οἰκίαν. Ἀλλ’ ἐρωτᾶτε, αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ στεγασθῶσιν εἰς τὰ κτίρια ταῦτα, προκειμένου περὶ τῶν πόλεων ὅπου ὑφίσταται τὸ πρόβλημα τῆς κατοικίας, τοὺς ἐξυπηρετεῖ τὸ σύστημα αὐτὸ τοῦ νομοσχεδίου ἢ θὰ ἀφαιρέσῃ κατοικίας καὶ θὰ ἀναγκάσῃ αὐτοὺς νὰ πληρώνωσι περισσότερον ἐνοίκιον, ἢ νὰ κατοικῶσιν εἰς τρώγλας; Διότι ἐκεῖ ἔχομεν καταντήσει εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, λόγῳ τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως κατέστη πρόβλημα ἀνυπέρβλητον τὸ ζήτημα τῆς εὑρέσεως κατοικίας καὶ ἔρχεσθε νὰ καταστήσητε αὐτὸ ἔτι βαρύτερον, διότι ἀφαιρεῖτε καὶ ἄλλας οἰκίας. Ἔρχεσθε νὰ παγιώσητε διὰ νόμου κἄτι τι, τὸ ὁποῖον θεωρῶ, ὅτι κακῶς διεπράχθη, διότι αὐξηθεισῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, ἐφρόντισαν νὰ ἀφαιρέσωσιν ἀπὸ τὴν χρῆσιν τοῦ λαοῦ διάφορα κτίρια πολυτελέστατα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐγκατέστησαν τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας καὶ ηὔξησαν τὰ ἐνοίκια. Διὰ τῆς ἐγκαθιδρύσεως τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν εἰς οἰκίας κατασκευαζομένας ὑπὸ ἰδιωτῶν, δημιουργοῦμεν τὴν ὑπερτίμησιν. Νομίζετε, ὅτι δύναται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ προχωρῇ ἐπ’ ἄπειρον; Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, νομίζω δὲ, ὅτι δεικνύει ἔλλειψιν προνοίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀντιμετωπίζων οὕτω τὸ ζήτημα. Ἂς κάμῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, ὅταν διὰ τῆς εἰσαγωγῆς νέων ὀργανισμῶν ηὐξήθησαν αἱ ὑπηρεσίαι, ἔκαμε πρόχειρα στεγάσματα ἵνα περιληφθῶσιν αἱ νέαι εἰς αὐτά. Τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔχει ὅλα τὰ μέσα καὶ ἔχει περιουσίαν, διότι δίδει εἰς αὐτὸ ὁ λαὸς, δύναται νὰ παρακάμψῃ ὀλίγον αὐτὰς τὰς διατυπώσεις, τὰς ὁποίας παρέχει ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ νὰ προβῇ αὐτὸ εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἀναγκαίων κτιρίων διὰ νὰ μὴ αὐξήσῃ τὰς δυσχερείας τῆς σήμερον. Ὡς βουλευτὴς προερχόμενος ἀπὸ τὰς λαϊκὰς τάξεις νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ ὑποστηρίξω τὴν τοιαύτην ἀντίληψιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§55Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὡς λαϊκὸς βουλευτὴς ἔπρεπε νὰ ὡρίσητε καὶ τὸν χῶρον, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ καταλαμβάνῃ μία οἰκογένεια ἀπαρτιζομένη ἀπὸ 3–4 ἄτομα.

§56Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Βεβαίως καὶ αὐτὸ καὶ ἄλλα μέτρα ἔπρεπε νὰ ἐπιζητήσωμεν, διὰ νὰ εὕρωμεν ἄνετον κατοικίαν διὰ τὸν λαόν. Βεβαίως ἔπρεπεν οἱ χωροφύλακες νὰ στεγάζωνται, ὡς ἄνθρωποι καὶ αὐτοὶ, ἀλλὰ δὲν πρέπει ἐκ τούτου νὰ προέχῃ τὸ πρόβλημα τῆς κατοικίας αὐτοῦ, πρέπει νὰ φροντίζωμεν καὶ γενικῶς διὰ τὸν λαόν. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ καλλίτερον εἶναι νὰ θελήσῃ νὰ ἀντικρύσῃ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος ἀνδρικῶς, θαρραλέως τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς τρόπον ὥστε τ’ ἀποτελέσματα ν’ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν λαϊκῶν συμφερόντων.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§58Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Καὶ κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατὰ τὴν σημερινὴν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, προεβλήθησαν ἀντιρρήσεις. Ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω, ὅτι τὰς ἀντιρρήσεις αὐτὰς τὰς εὑρίσκω δεδικαιολογημένας. Οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι ἀνέπτυξαν τοὺς λόγους, κατὰ πόσον θὰ ὑπάρχουν λόγοι δημοσίας ἀνάγκης ἢ ὠφελείας καὶ δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος· ἀλλ’ ὅπως κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν οὕτω καὶ σήμερον θὰ ἐκφράσω τὸν φόβον μου περὶ τῶν καταχρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐνδέχεται νὰ λάβωσι χώραν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ψηφιζομένου. Ἀνέφερα δὲ καὶ παραδείγματα τοιούτων καταχρήσεων ἐπιτάξεων γενομένων εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ὅταν νόμος τοιοῦτος δὲν ὑπῆρχεν. Φαντασθῆτε τὶ θὰ γίνῃ ἂν αἱ ἀρχαὶ αἱ ἀστυνομικαὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνουν εἰς ἐπιτάξεις. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἀπαντῶν τότε εἶχε δηλώσει, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχουν ἐγγυήσεις ἱκαναί, διὰ τῶν ὁποίων περιορίζονται οἱαιδήποτε καταχρήσεις, ἀφοῦ μάλιστα προσέθηκε προκειμένου νὰ γίνῃ ἐπίταξις εἴτε ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις οἱουδήποτε ἀκινήτου θὰ ἔχῃ κατ’ ἀνάγκην νὰ ἀποφαίνηται ἐπὶ τούτων καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἐμελέτησα τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ μελέτη τῶν διατάξεων αὐτοῦ δὲν ἐξήλειψε τοὺς φόβους μου καὶ προβλέπω τὶ μέλλει νὰ γίνῃ· οἰκήματα, τὰ ὁποῖα ἀρέσκουν εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας ἢ τὸν διοικητὴν τῆς χωροφυλακῆς θὰ ὑποδεικνύωνται ὡς κατάλληλα, ἔστω καὶ ἂν τὰ οἰκήματα ταῦτα εἶναι προωρισμένα πρὸς ἰδιωτικὴν χρῆσιν ἢ χρησιμοποιοῦνται ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου, ὁ ὁποῖος μίαν πρωΐαν κινδυνεύει νὰ εὑρεθῇ χωρὶς σπίτι. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἔλεγέ τις, μήπως τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύησιν ἀσφαλῆ; Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ κρίνῃ καὶ συγχρόνως τὸ Συμβούλιον θὰ ἀποφαίνεται κατὰ τὰς εἰσηγήσεις τοῦ διευθυντοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τὰς ἐκθέσεις τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν. Διὰ τοῦτο συμφωνῶ μετὰ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἐξοικονόμησιν τοῦ προβλήματος τῶν οἰκημάτων πρέπει νὰ ἀποβλέψῃ ἀποφασιστικῶς εἰς τὸ νὰ ἀποκτήσῃ ἴδια οἰκήματα αἴρουσα ἐκ τοῦ μέσου ὅλους τοὺς νόμους, τοὺς ἀπαιτοῦντας καὶ ἐπιβάλλοντας διαφόρους διατυπώσεις. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἤθελεν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῶσιν ἀκόμη ὀλίγαι διατάξεις.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον.

§60Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι, ἀναγινώσκων τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐνόμισα πρὸς στιγμήν, ὅτι δὲν ἀποτελῶ μέλος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ δὲν ὑποστηρίζω τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ θεωρῶ κατ’ ἐξοχὴν ἀμελέτητον, ἀλλ’ εὑρίσκω καὶ μίαν δικαιολογίαν· ἡ δικαιολογία ἔγκειται εἰς τὸ ἑξῆς: ὅτι διαρκούσης τῆς πολεμικῆς περιόδου αἱ ἀνάγκαι αἱ μεγάλαι, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν καὶ ἡ γένεσις ὑπηρεσιῶν, ἐξυπηρετουσῶν τὰς ἀνάγκας ταύτας, ἤγαγον τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν λῆψιν μέτρων, τὰ ὁποῖα ὁμαλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, βεβαίως δὲν θὰ ἐδικαιολογοῦντο. Καὶ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὴν ἀποδίδω εἰς τὴν ἀποκτηθεῖσαν ταχύτητα διαρκούσης τῆς πολεμικῆς περιόδου, εἰς τὴν ἀποκτηθεῖσαν ταχύτητα τῆς ἐπιτάξεως εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν ἀκινήτων μεγαλοπρεπῶν, παντοειδῶν διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ὑπηρεσιῶν. Νομίζω ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ μεταπολεμικὴ περίοδος δὲν δικαιολογεῖ τὴν ὑποβολὴν τοιούτου μέτρου· ἀλλ’ ἀντιθέτως ἐπιβάλλει τὴν λῆψιν μέτρων αἰρόντων τὴν ἀνωμαλίαν τὴν ἐκ τῶν περιστάσεων γεννηθεῖσαν. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς τὴν ἄποψιν ταύτην φρονῶ, ὅτι διὰ τῶν μεθόδων αὐτῶν θὰ συνηθίσῃ τὸ Κράτος νὰ προβαίνῃ εἰς ἐπιτάξεις, εἰς ἀπαλλοτριώσεις ἰδιωτικῶν ἀκινήτων καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας ἄλλων ὑπηρεσιῶν, οὕτω δὲ θὰ ἀποβάλῃ ἐντελῶς τὴν ἀντίληψιν τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ὡς Κράτος, νὰ προβῇ αὐτὸ τοῦτο εἰς τὴν οἰκοδόμησιν καταλλήλων οἰκημάτων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὴν μελέτην τοῦ μεγάλου κοινωνικοῦ ζητήματος τῆς κατοικίας, διότι ἐὰν διὰ τῶν μεθόδων αὐτῶν τῶν μὴ ἀποδεικνυουσῶν πρόγραμμα ἐπαγγελιῶν κυβερνητικῶν, ἀλλὰ πρόγραμμα ὅλως ἐμπειρικόν, ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἀντιλαμβανώμεθα τὰς ὑποχρεώσεις μας πρὸς τὴν κοινωνίαν, φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ ἐξυπηρετήσωμεν οὐδὲ τὸ Κράτος, οὐδὲ τὴν κοινωνίαν. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὰς λεπτομερίας τοῦ νομοσχεδίου, διότι οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐξήντλησαν πᾶν ἐπιχείρημα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§62Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μετὰ προσοχῆς ἤκουσα τὰς ἀναπτυχθείσας ἀντιρρήσεις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, τῶν ὁποίων μέγα μέρος ὑπεβλήθη καὶ κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν. Νομίζω ὅμως ὅτι κατὰ πολὺ αἱ ἀντιρρήσεις αὗται στηρίζονται εἰς παρεξήγησιν τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν πρώτοις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑφισταμένην ἀνάγκην, ὀφείλω νὰ τονίσω τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ ἐγκαταστάσεως ὑπηρεσιῶν ἐν γένει καὶ τοῦ στρατωνισμοῦ, τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ παράσχῃ εἰς τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς. Εἶναι περίπου ἡ αὐτὴ περίπτωσις, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ διὰ τὰ σχολεῖα. Καὶ ἡ δημοσία ἀνάγκη, ἢ ἡ δημοσία ὠφέλεια ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ προκειμένου οὐχὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους χρησιμοποιήσεως ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Κράτος νὰ παράσχῃ εἰς τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς τὸν στρατωνισμόν. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον τὸ νομοσχέδιον ἐπιζητεῖ οὐχὶ νὰ ἀφαιρέσῃ οἰκήματα διατελοῦντα ἤδη ὑπὸ μίσθωσιν, ἀλλ’ ἐπιζητεῖ πρὸ παντὸς τὴν ἀπόκτησιν οἰκοπέδων. Κρίνω περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐν μέσαις Ἀθήναις δὲν δύνανται νὰ εὑρεθῶσι τοιαῦτα οἰκόπεδα.

§63Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὁμιλεῖ περὶ οἰκοπέδων.

§64Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁμιλεῖ περὶ ἀκινήτων γενικῶς, ἐνῷ κατωτέρω προκειμένου περὶ ἐπιτάξεως κάμνει λόγον εἰδικῶς περὶ οἰκημάτων. Βεβαίως ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἀφορᾷ ἀκίνητα οἰκόπεδα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχωσι καὶ παραπήγματα τινὰ ἢ πεπαλαιωμένα κτίρια καὶ ἕνεκα τούτου ἐγένετο χρῆσις τοῦ γενικωτέρου ὅρου «ἀκίνητα». Πρόκειται ὅμως κυρίως περὶ οἰκοπέδων, τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσῃ τὸ Κράτος ὅπως ἀνεγείρῃ ἐπ’ αὐτῶν οἰκήματα, δυνάμενα νὰ στεγάσωσι τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς. Ἀκριβῶς δὲ ἔλαβεν χώραν παρανόησις καὶ εἶναι δίκαιον τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ἀραβαντινοῦ, ὅτι θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ τροποποιήσωμεν τὸν λογιστικὸν νόμον διὰ νὰ καταστήσωμεν εὐκολωτέραν τὴν ἀνέγερσιν ἰδίων καταστημάτων. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ἀκριβῶς ἔχομεν ῥητὸν ἄρθρον, τὸ 9ον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ τὰς δυσχερεῖς διατάξεις τοῦ λογιστικοῦ νόμου καὶ ἐπιτρέπει ἐπὶ τῶν ὑφισταμένων ἡ δι’ ἀπαλλοτριώσεως κτωμένων οἰκοπέδων τὴν ἀνέγερσιν καταστημάτων ὑπὸ ὅρους πολὺ μᾶλλον ἐλευθέρους.

§65Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ὁμιλεῖ περὶ οἰκοπέδων.

§66Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ οἰκόπεδα εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν μέσα καὶ κανὲν ἐρείπιον, ἢ κανὲν παράπηγμα. Περὶ αὐτῶν πρόκειται.

§67Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἔκφρασις τοῦ νομοσχεδίου δὲν τὸ λέγει.

§68Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἠμποροῦμεν νὰ τὸ διατυπώσωμεν καλλίτερον. Ὅπως εἶπον ὅμως ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου εἶναι αὐτὴ καὶ τὸ σύνολον τῶν διατάξεων αὐτοῦ ἀποδεικνύει ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μεριμνᾷ περὶ προσκτήσεως ἀκινήτων δι’ ἀπαλλοτριώσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἔχει διάταξιν περὶ εὐχερεστέρας ἀνεγέρσεως ἐπ’ αὐτῶν στρατώνων καὶ καταστημάτων Χωροφυλακῆς καὶ Ἀστυνομίας. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καλλιτέρα διατύπωσις, ἀλλ’ ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι αὐτή. Ὑπὸ τοὺς ὅρους δὲ τούτους νομίζω ὅτι λαμβάνονται πράγματι καὶ πᾶσαι αἱ δυναταὶ ἐγγυήσεις, ἐφ’ ὅσον πλὴν τῶν ἄλλων ἀπαιτεῖται καὶ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ προσφύγῃ ὁ ἰδιοκτήτης, καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένον νὰ καταπατῇ ἰδιωτικὰ δικαιώματα, ἔχει δὲ ἐπὶ πλέον νὰ δώσῃ λόγον καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς πρὸς τὴν ἐπίταξιν διαφωνῶ πρὸς τὸν κ. Μερλόπουλον. Θεωρῶ τὸ μέτρον ὅλως διόλου ἐξαιρετικόν. Ἀμφιβάλλω ἂν θὰ γίνῃ χρῆσις αὐτοῦ ἅπαξ ἢ δὶς καὶ μόνον ἐν ὑστάτῃ ἀνάγκῃ θὰ προσφύγῃ τὸ Κράτος εἰς αὐτό. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, εἶναι νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀποκτήσωμεν καταστήματα δυνάμενα νὰ παράσχουν κατοικίας ἀνθρωπίνους εἰς τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς καὶ οὐχὶ ἐκθέτοντα εἰς κίνδυνον τὴν ζωὴν αὐτῶν. Εἰς τὰ ἀπόκεντρα μέρη εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν οἰκήματα σχετικῶς καλὰ προσφερόμενα πρὸς μίσθωσιν ὡς εὑρίσκονται ταῦτα. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ σήμερον, ἡ ἀνέγερσις οἰκημάτων συστηματικῶς καὶ εἰς μεγάλην κλίμακα; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλοτριώσωμεν συγχρόνως 10 οἰκόπεδα ἐν Ἀθήναις, διὰ νὰ κάμωμεν ἰσάριθμα καταστήματα; Θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ ἓν ἢ δύο. Ἴσως δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου δύο οἰκόπεδα. Ἀπαιτεῖται ἐπίσης δαπάνη ὄχι μικρὰ καὶ ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνάδελφός μου δὲν θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὴν ἐν συνόλῳ. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, πληροῖ μίαν ἀνάγκην πραγματικὴν καὶ ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ αὐτό. Ἄν δὲ ὑπάρχωσι τροπολογίαι δυνάμεναι νὰ ἄρωσι παρεξηγήσεις ἢ νὰ ἐλαφρύνωσι τὰς διατάξεις αὐτοῦ, εἶμαι προθυμότατος νὰ τὰς δεχθῶ. Παρακαλῶ ὅμως νὰ ὑποβληθῶσιν ἐγκαίρως.

§69ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν πρόκειται περὶ οἰκοπέδων δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§70Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Περὶ οἰκοπέδων.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ζαβιτζιᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§72Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἐτόλμησα νὰ λάβω ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου τὸν λόγον διότι οἱ προλαλήσαντες ὑπεστήρηξαν ὅλα ἐκεῖνα τὰ θέματα, ἐκ τῶν ὁποίων ἀπεδείχθη ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ οὔτε πρὸς τὸ Σύνταγμα συνάδει οὔτε πρὸς λόγους σκοπιμότητος συμφωνεῖ. Δὲν ἦτο κἂν ἀνάγκη νὰ ἐξετασθῇ τὸ πρῶτον ἐφ’ ὅσον ἤρκει τὸ δεύτερον. Ὑπεδείχθησαν φόβοι καὶ φόβοι βάσιμοι, ἐλπίζω δὲ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει ἐκτιμήσει τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐξεδήλωσε σύσσωμος, δύναταί τις νὰ εἴπῃ.....

§73ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά.

§74Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Καὶ ἂν ὑπάρχῃ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία, δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο ἡ Κυβέρνησις παρὰ νὰ ζητήσῃ ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν, νὰ δηλωθῇ δὲ συγχρόνως ὅτι τὸ ζήτημα δὲν ἔχει χαρακτῆρα ἐμπιστοσύνης διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ ἰδῇ ὅτι ἐλαχίστας ψήφους θὰ συγκεντρώσῃ. Τὸ συναίσθημα τοῦτο ἤθελον νὰ ἔχῃ ἐκτιμήσῃ δεόντως ὁ κ. Ὑπουργὸς, καὶ νομίζω ὅτι τὸ ἔχει ἐκτιμήσῃ, ἐξηγήσας τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους σκέπτεται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον, ὡς καὶ τὰς ἐπιφυλάξεις, τὰς ὁποίας ἔλαβε καὶ τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωκεν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ ὅτι δὲν εἶναι ἰσόβιος Ὑπουργὸς καὶ ὅτι πιθανὸν νὰ τὸν διαδεχθῇ ἕτερος συνάδελφος μὴ ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὰ αὐτὰ συναισθήματα συντηρητικότητος, τὰ ὁποῖα ἐνώπιον ἡμῶν ὑπεστήριξε. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἐδήλωσε κατηγορηματικῶς ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ χρῆσις διοικητική, ἀλλ’ ἀπαλλοτρίωσις οἰκοπέδων, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, τουλάχιστον εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ ὑποχωρήσῃ καὶ νὰ τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον, ἵνα προσαρμοσθῇ περισσότερον καὶ πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξε καὶ τὸ ὁποῖον θὰ τὸν ὁδηγήσῃ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§76Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐνόμισα ὅτι μετὰ τὰς πειστικοτάτας ἀγορεύσεις τῶν κ. κ. συναδέλφων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, διότι ὄντως μοὶ φαίνεται ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἶναι ἀντίθετος. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς παρατηρῶ ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ἐμμένῃ εἰς τὴν γνώμην του. Ἀλλὰ ἐγὼ ἔχω καὶ ἄλλους φόβους. Εἰς τὰς Νέας Χώρας δὲν ὑπάρχει καμμία ἀσφάλεια ὅτι οἱ διάφοροι ἐνωμοτάρχαι καὶ ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς δὲν θὰ κάμουν ὅ,τι θέλουν, μὲ ὅλον τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, ὅτι θὰ ἀποφασίζῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Διότι ἀτυχῶς οἱ διάφοροι κάτοικοι φοβοῦνται νὰ ἀναφερθοῦν εἰς τὰς ἀνωτέρας ἀρχὰς καὶ ἔχομεν παραδείγματα ὅτι καὶ ὅταν ἀνεφέρθησαν δὲν εὑρῆκαν τὸ δίκαιόν των. Εἰς τὴν πατρίδα μου ἔχει καταληφθῇ ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας ἕνα οἴκημα, τὸ ὁποῖον ἐχρησίμευε πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ὡς σχολεῖον ὀθωμανικόν. Μόλις ἦλθεν ἡ Ἀστυνομία κατέλαβε τὸ οἴκημα τοῦτο. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἦτο ἡ ἀνώμαλος κατάστασις, βεβαίως οὐδεὶς ἀντέλεγεν εἰς τοῦτο. Ἀλλὰ μετὰ ἕνα ἔτος οἱ Ὀθωμανοὶ ἠθέλησαν νὰ ἀνακτήσουν τὸ σχολεῖον των ἐκεῖνο. Τότε ἡ κοινότης κατεσκεύασε κτίριον ἐπίτηδες διὰ νὰ ἐγκατασταθῇ ἡ Ἀστυνομία. Ἐπὶ τρία ἔτη ἐβασανίζοντο οἱ Ὀθωμανοὶ καὶ ἀδύνατον νὰ εὕρουν τὸ δίκαιόν τους. Μόνον ἐσχάτως διότι εὑρέθη εἷς καλὸς ἀστυνόμος, ὁ ὁποῖος εὗρε ὅτι εἶχαν δίκαιον οἱ Ὀθωμανοί, παρέλαβον τὸ σχολεῖον. Ἀλλὰ τὶ συνέβη; Ἀντὶ νὰ μεταβῇ εἰς τὸ οἴκημα, τὸ ὁποῖον ἐπεσκεύασεν ἡ κοινότης, ἐπῆγε καὶ ἐγκατεστάθη εἰς ἓν ἄλλο κτίριον, τὸ ὁποῖον ἐκτίσθη διὰ σχολεῖον ἐπίσης. Σᾶς ἐρωτῶ λοιπόν, ὅταν τοιαῦτα γίνονται, εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένωμεν ἀσφάλειαν, διότι τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ ἀποφασίζῃ; Δύναμαι δὲ νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ πλῆθος ἄλλων παραδειγμάτων ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ἡ ἀλήθεια τῶν λόγων μου. Ὅταν λοιπὸν ἔχωμεν αὐτὰ τὰ παραδείγματα ἡμεῖς ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῶμεν ὅτι θὰ ἔχωμεν ἀσφάλειαν ὅτι οἱ διάφοροι ἐνωμοτάρχαι καὶ ὑπενωμοτάρχαι δὲν θὰ καταλαμβάνουν οἱονδήποτε οἴκημα θέλουν καὶ δι’ ἀπειλῶν δὲν θὰ ἐξαναγκάζουν νὰ μὴν ὑποβάλλεται καμμία καταγγελία ἐναντίον αὐτῶν; Δι’ αὐτὸ ἐπιμένω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἄλλως πρέπει νὰ προσθέσῃ ἀκόμη καὶ ἄλλας ἐγγυήσεις διὰ τοὺς κατοίκους τῶν Νέων Χωρῶν, διότι ἄλλως δὲν θὰ ὑπάρχῃ καμμία ἀσφάλεια.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἔχει τὸν λόγον.

§78Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Νομίζω ὅτι αἱ ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἡ ἀντιπάθεια ἡ ὁποία παρατηρεῖται, ἔχουν δύο λόγους, ἀφ’ ἑνὸς ἐκ τῆς ἀφροντησίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὅτι ἡ ἀφροντισία αὕτη προβλέπει νὰ θεραπεύσῃ μίαν ὑπηρεσίαν σπουδαιοτάτην, ἀλλὰ ὄχι καὶ τόσον συμπαθῆ. Ἐὰν ἐπρόκειτο τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ὑποβληθῇ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν θὰ εὕρισκε καμμίαν ἀπολύτως ἀντίρρησιν.

§79Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἡμεῖς οἱ Κρῆτες διαμαρτυρόμεθα, διότι ἡ Χωροφυλακὴ δι’ ἡμᾶς τοὺς Κρῆτας εἶναι συμπαθεστάτη. Εἶναι μία παρηγορία καὶ μία προστασία.

§80Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Θὰ φροντίσωμεν, βεβαίως, μὲ αὐτὰ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα καταβάλλει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τοὺς ἀνυψώσωμεν καὶ ἀρχίζει ἡ ἀνύψωσις ἀπὸ τὴν ἐξωτερικὴν παράστασιν. Προκειμένου περὶ οἰκοπέδων δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις.

§81Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Εἶναι οἰκόπεδα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντὸς τῆς πόλεως.

§82Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἐὰν ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ψήφισιν ἐγὼ ἔχω αὐτὴν τὴν ἀντίρρησιν, νομίζω ὅτι ἡ ἐπίταξις, εἶναι πολὺ σκληροτέρα τῆς ἀπαλλοτριώσεως θὰ ἤθελον δὲ νὰ παραιτηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παραιτηθῇ τῆς ἐπιτάξεως καὶ νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἐπιεικεστέρα. Ἐκτὸς τούτου ἐὰν πρόκειται περὶ οἰκοπέδων ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως συμμετάσχει προκειμένου περὶ ἐξευρέσεως οἰκημάτων διὰ τὸ Φρουραρχεῖον, νὰ ρίψῃ κανένα βλέμμα εἰς τὸ Φρουραρχεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι μπροστὰ εἰς τὰ μάτια μας καὶ ἐὰν ἔθετεν ὡς δικαιολογίαν εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ εἶχε περισσοτέραν συμπάθειαν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συμπληρωθῇ καὶ διὰ τὸ Φρουραρχεῖον.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βλάχος ἔχει τὸν λόγον.

§84Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι θέλει προβῇ εἰς τὴν ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν οἰκοπέδων καὶ ἐπίταξιν οἰκιῶν ἐπιβάλλεται νὰ ψηφίσῃ ἡ παροῦσα Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἔχομεν ὑποχρέωσιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τῆς Χωροφυλακῆς, ὅταν οἱ πολῖται ἀξιώσουν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἵνα οἱ χωροφύλακες καταδιώκουσι τοὺς κλέπτας ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Βουλὴ ἵνα τοὺς χωροφύλακας, τοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι εἶναι μορφωμένοι, τοὺς στεγάσῃ εἰς ἀνθρωπινὰ οἰκήματα. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχουν δίκαιον οἱ συνήγοροι τῆς μὴ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν πρόκειται περὶ οἰκοπέδων, αἱ διαμαρτυρίαι των δὲν πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει, διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ὑπάρχουσι πλεῖστοι ταλαντοῦχοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκτάσεις οἰκοπέδων διὰ νὰ τὰς ἐκμεταλλεύωνται αἰσχροκερδῶς. Τὰ τοιαῦτα οἰκόπεδα ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Πολιτεία νὰ ἐθνικοποιήσῃ ἀναγκαστικῶς διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς χωροφύλακας ἀπὸ τοὺς ὁποίους περιμένει ἡ Πολιτεία τὴν φρούρησιν τῆς τιμῆς καὶ τῆς περιουσίας. (Χειροκροτήματα).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης ἔχει τὸν λόγον.

§86Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Παρὰ τὴν συνήθειάν μου, κ. βουλευταί, ἀναγκάζομαι δι’ ὀλίγων νὰ δευτερολογήσω καίτοι παρῆλθεν ἡ ὥρα. Ἐὰν παρήρχετο ἡ πρώτη συζήτησις νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἴσως ἠδύναντο νὰ μὴ προκαλέσωσι τοιαύτην συζήτησιν, ἐὰν παρήρχετο, παρήρχετο ἐκ τῆς φύσεως τῶν ὑπὸ συζήτησιν ὑποβαλλομένων θεμάτων, διότι καθόσον βλέπομεν ἀπὸ τὴν σημερινὴν συζήτησιν ὁ κύκλος τῆς συζητήσεως ὄχι μόνον μεταξὺ τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἑτέρας πτέρυγος καίτοι εἶναι ἀνισοσκελὴς ἡ Βουλὴ, ἀλλὰ προσεχώρησε καὶ εἰς τὴν ἑτέραν πτέρυγα καὶ ἔλαβεν εὐρύτητα ἡ συζήτησις, κατὰ τοῦτο εἶναι ἀξιοπαρατήρητον, καὶ τέλος παρετηρήθη ὅτι τοιαῦτα νομοσχέδια προκαλοῦν συζήτησιν πλειοτέραν ἀπὸ τῆς μιᾶς πτέρυγος. Ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἔχω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν· ἀνελθὼν ἐπὶ τοῦ βήματος εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ οἰκοπέδων· τώρα τὸ τοιοῦτον δὲν καθωρίσθη. Πρόκειται νὰ τὸ καθορίσῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ; Καὶ ἔχω νὰ τοῦ ὑπομνήσω τὸ ἑξῆς: Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι ἕνα οἴκημα ἑτοιμόρροπον, καλεῖτε τὸν μηχανικὸν καὶ τὸ βγάζει ἑτοιμόρροπον καὶ τὸ χαρακτηρίζει ὡς οἰκόπεδον καίτοι κατοικεῖται τὸ οἴκημα αὐτό. Ὑπάρχει τοιοῦτος κίνδυνος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ παρουσιασθῇ κατόπιν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν οἰκοπέδων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θὰ κάμῃ φειδωλὴν χρῆσιν τοῦ νομοθετήματος καὶ ὅτι πρόκειται περὶ δύο ἢ τριῶν οἰκημάτων πρὸς ἐπίταξιν ἢ ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν, καὶ τρίτον εἶπεν ὅτι θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ δεχθῇ τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ πᾶσαν βελτίωσιν αὐτοῦ. Μοὶ φαίνεται τοῦτο ὅτι εἶναι παραφωνία, διότι ἀπὸ πρόσωπον νομομαθές, ἀπὸ τὸν πρύτανιν τῆς νομικῆς ἐπιστήμης δύναμαι νὰ ἀποκαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀνέμενον νὰ φωτισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἠδύνατο ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως νὰ συντάξῃ ἐπὶ ἄλλης βάσεως τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν σημερινὴν εὐρείαν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἀνέμενον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εἴπῃ ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἴσως χρήζει πλειοτέρας μελέτης καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὸ ὑποβάλω τροποποιημένον καὶ νὰ μὴ διακοπῇ ἡ συζήτησις.

§87Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχει καὶ ἄλλην συζήτησιν.

§88Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν πολλάκις εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν νὰ μὴ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ πεισθῇ ὁ Ὑπουργός, κατὰ τὴν δευτέραν δὲ συζήτησιν δὲν δύνανται νὰ ὑποβληθῶσι τροπολογίαι, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ μορφώνῃ γνώμην καὶ δι’ αὐτὸ τὰ περισσότερα νομοθετήματα ψηφίζονται ἀτροπολόγητα καίτοι ὑποβάλλονται δικαιόταται τροπολογίαι, διότι ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος γίνεται ἀσυζητητεί, εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν λέγομεν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὴν τροπολογίαν, εἰς τὴν δευτέραν ἐρχόμεθα καὶ λέγομεν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δὲν δύναται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ μορφώσῃ γνώμην καὶ εἴτε λόγῳ συρροῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, εἴτε ἕνεκεν ἄλλων λόγων ὑφαρπάζεται τὸ νομοσχέδιον ὡς τὸ τῶν διαπυλίων τελῶν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ θὰ συνήστων εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εἴπῃ καὶ πάλιν ὅτι ὄντως ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην τῆς βελτιώσεως αὐτοῦ, ἐγὼ δὲ καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος θὰ ἐδίσταζον νὰ παρουσιάσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον ἐπὶ τοῦ γόνατος συντεταγμένον μὲ ὀλίγας γραμμάς.

§89Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πᾶν ἄλλο παρὰ ἐπὶ τοῦ γόνατος εἶναι συντεταγμένον. Εἶπον ὅτι τὸ πλανᾶσθαι εἶναι ἀνθρώπινον καὶ ὅτι θὰ δεχθῶ πᾶσαν βελτίωσιν διὰ τροπολογίας, ἡ ὁποία δύναται νὰ τυπωθῇ πρὸ τῆς προσεχοῦς συζητήσεως· δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ γόνατος συντεταγμένον, ἀλλ’ εἶναι τελείως μελετημένον.

§90Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἐὰν ἦτο τελείως μελετημένον θὰ εἶχε τροποποιηθῇ καὶ δὲν θὰ εὑρισκόμεθα πρὸ τῆς εἰκόνος τῆς ἐπιμονῆς τοῦ νὰ ψηφίζεται καθ’ ὃν τρόπον ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον. Δὲν γνωρίζω, κ. βουλευταί, διατὶ τελευταίως ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους νὰ μὴ ἐπιτελῶσι τὴν ἀποστολὴν τοῦ βουληφόρου ἀλλὰ κυρίως νὰ ἐπιτελῶσι τὴν ἀποστολὴν τοῦ ψηφοφόρου (Θόρυβος).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἡσυχία, ὁ κ. βουλευτὴς θὰ ἐξηγηθῇ, τὸν προσεκάλεσα ἐγὼ νὰ ἐξηγηθῇ καὶ θὰ ἐξηγηθῇ.

§92Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὅ,τι ψηφίζομεν τὸ ψηφίζομεν μόνον καὶ συζητοῦμεν χωρὶς νὰ εἰσακουσθῶσιν ἄλλοι οὐδέποτε καὶ δὲν ὁμιλῶ περὶ ἐμοῦ ἀλλὰ περὶ πολλῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι διὰ μακρῶν ὡμίλησαν ἀλλὰ δὲν κατέληξαν εἰς τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Καὶ θὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὁμολογουμένως παρουσιάζεται τί τὸ παράδοξον ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ὅταν βλέπομεν Ὑπουργοὺς μὲ τόσην κοινοβουλευτικότητα ὅσην δὲν ἀνέμενε τις ἀπὸ αὐτοὺς νὰ πολιτεύωνται. Παρ’ ὅλας τὰς φιλελευθέρους ἀρχὰς τὰς ὁποίας ἀντιπροσωπεύει τὸ κόμμα τοῦτο καὶ διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῶν ἀντιλήψεων τούτων ἀγωνίζεται, βλέπομεν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ν’ ἀναγράφωνται νομοσχέδια, τῶν ὁποίων πολλὰ ἔχουν αὐτόχρημα προσωπικὸν χαρακτῆρας ἀνήκει μόνον ἕνας δισταγμὸς εἰς τὸν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρακαθήμενον καὶ ἔχοντα καθῆκον νὰ δίδῃ ψῆφον μόνον ὑπὲρ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα παρουσιάζουσιν εὐεργετικὸν σκοπόν. Καὶ τὴν στιγμὴν ταύτην κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται εὐρύτερος λόγος περὶ ἐθνικῶν ἐργασιῶν, τὴν στιγμὴν ταύτην εἰς τὸ ἐσωτερικόν, δηλ. εἰς τὸ σπίτι μας, εἶναι ἄτοπον νὰ δίδωμεν εἰκόνα μιᾶς διοικήσεως ὑπὲρ τὸ μέτρον ἀπολυταρχικῆς ὑπὲρ τὸ μέτρον αὐθαιρέτου ἁπλῶς καὶ μόνον διότι εἴμεθα βέβαιοι ἐκ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὅτι θὰ περάσῃ τὸ μέτρον αὐτό. Τὴν στιγμὴν ταύτην λέγω ὅτι τοῦτο εἶναι αὐτόχρημα λυπηρὸν καὶ δὲν τὸ ἀνέμενον ποτὲ καὶ ἴσως παραβλάπτουσι τὸ ἔργον τὸ ἐθνικὸν ἡμῶν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρὸ παντὸς εἶχον καθῆκον νὰ βοηθήσωσι τὸ ἐξωτερικὸν ἡμῶν ἔργον τὸ ἐθνικόν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζητεῖτε τὸ νομοσχέδιον ἢ κάνετε κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον;

§94Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Συζήτησις ἐντὸς τοῦ πνεύματος τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀποπνέει μίαν ἀπολυταρχικότητα καὶ μίαν αὐθαιρεσίαν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ ποίαν διαφορὰν δυνάμεθα νὰ ἴδωμεν μεταξὺ τῶν λεγομένων ἐχθρῶν τῶν ἐπαναστατημένων ἐχθρῶν τοῦ Βορρᾶ καὶ ἡμῶν τὴν στιγμὴν ταύτην; Καὶ ἐνῷ διάφοροι στρατιῶται καὶ διάφορα ἄτομα μπαίνουν εἰς τὰ σπήτια καὶ ἐπιτάσσουν οἰκήματα εἶναι ἐν μικρογραφίᾳ ἡ αὐθαιρεσία ἡ ὁποία τείνει νὰ ἐπικρατήσῃ καὶ ἐδῶ. Λοιπὸν ἐν τῇ συζητήσει ὁμολογῶ ὅτι ἐπεξετάθην ὑπὲρ τὸ δέον καὶ ἐξῆλθον ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος οὐκ ὀλίγον, τοῦτο τὸ ἔπραξα ἁπλῶς καὶ μόνον διότι ὁμολογουμένως μὲ τὴν κατάστασιν τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, δυνάμεθα νὰ ἴδωμεν ψηφιζόμενα μέτρα χείρονα τοῦ παρόντος. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐδείκνυε ὑποχωρητικότητα διότι ἄλλως ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐπανέλθω.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τῶν σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 6.000.000 πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ καὶ Βουλγαρία ἀπόρων ὁμογενῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταρτισμοῦ ὁριστικοῦ μητρώου ἀρρένων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις».

§98Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Τὸ τρίτον ἐδάφιον τοῦ 5ου ἄρθρου λέγει ὅτι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ καταρτίσῃ τὰ μητρῷα ἀρρένων τῶν Νέων Χωρῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγχῃ τὴν ἡλικίαν τῶν μὴ στρατευομένων. Κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γίνεται ἡ ἐξέλεγξις αὐτὴ δὲν ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον. Ἔπρεπε νὰ εἰποῦν ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι πολῖται ὅπως εἶναι διατυπωμένον εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ γνωρίζουν πότε θὰ ἐργάζεται ἡ ἐπιτροπὴ καὶ δὲν θὰ γνωρίζουν τὸν τόπον καὶ τὸν τρόπον τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς.

§99Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρακαλεῖ νὰ ἀναβληθῇ ἕως ὅτου ἐπανέλθῃ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 928 «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1919 Β. Διατάγματος περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἀπὸ 21 Φεβρουαρίου 1919 Ν. Διατάγματος περὶ προσωρινῆς ρυθμίσεως τῶν ἐργατικῶν σχέσεων ἐν τῇ καπνοβιομηχανίᾳ, ὡς τροποποιεῖται». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§101Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κατόπιν τῶν ἀντιρρήσεων αἵτινες ὑπεβλήθησαν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐκ μέρους τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἤλπιζα ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἤρχετο τροπολογημένον κατὰ τὴν βάσιν αὐτοῦ, θὰ ἤρχετο προσηρμοσμένον πρὸς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς 25ης Φεβρουαρίου, τὸ ὁποῖον ὡς βάσιν τῆς πληρωμῆς τῶν ἀποζημιώσεων ἔθετε τὴν ἑξῆς ἀρχήν. Τὰς ἀποζημιώσεις νὰ καταβάλωσι τὰ μηχανοποίητα σιγαρέττα καὶ τὰ χειροποίητα κατόπιν ἀναλογίας ἕνα πρὸς πέντε, δηλαδὴ τὸ πενταπλάσιον θὰ ἐπλήρωνον τὰ μηχανοποίητα καὶ τὸ ἁπλοῦν τὰ χειροποίητα. Ἡ μόνη τροπολογία, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει τὸ ἐπανερχόμενον νομοσχέδιον εἶναι ὅτι ἀπηλλάγη τῆς φορολογίας ἡ τρίτη ποιότης καπνοῦ. Εἶναι ὅμως ἀπομεμακρυσμένον ἀπὸ τὴν ἀρχικήν του βάσιν διότι ἐπιβάλλεται φόρος εἰς τὰ χειροποίητα σιγαρέττα δύο δραχμῶν εἰς δὲ τὰ μηχανοποίητα 2.40 δηλαδὴ διαφορὰ 40 λεπτῶν. Τοῦτο τὸ θεωρῶ πολὺ ἄδικον. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον μὲ ἐκπλήττει εἶναι τὸ ἄρθρον 5 συμφώνως τῷ ὁποίῳ ἡ γενομένη μέχρι τοῦδε βεβαίωσις καὶ εἴσπραξις εἰς βάρος καπνοβιομηχάνων Παλαιοῦ Βασιλείου καὶ Νέων χωρῶν εἶναι ἄκυρος καὶ τὰ τυχὸν εἰσπραχθέντα χρήματα ἐπιστρέφονται. Ἀλλ’ εἶναι βεβαιωμένον ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τόσων συναδέλφων ὅτι οἱ καπνοβιομήχανοι ἰδίως τοῦ Παλαιοῦ Βασιλείου, διότι ἐδῶ ἐφηρμόσθη κατ’ ἀρχήν, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει ὅτι αὐτοὶ θὰ ἐπλήρωνον τὰς ἀποζημιώσεις ηὔξησαν τὰς τιμὰς τῶν σιγαρέττων καὶ ἐνῷ οἱ τῶν νέων χωρῶν δὲν ἐγνώριζον τίποτε. Τοῦτο εἶναι ἄδικον. Ἔρχομαι καὶ περαιτέρω. Εἰς τὸ βον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 5 παρατηρῶ ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὰ μηχανοποίητα σιγαρέττα ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1919 μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου, ἐπιβάλλεται ἕνας φόρος 40 λεπτῶν καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα διατὶ τὰ χειροποίητα σιγαρέττα ἀπὸ τώρα καὶ ἔπειτα θὰ φορολογοῦνται μὲ 2.40 καὶ τὰ μηχανοποίητα ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1919 θὰ φορολογῶνται μόνον μὲ 40 λεπτὰ ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν ὡς εἶπον ὅτι οἱ καπνοβιομήχανοι διὰ τῆς ἐπαυξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ καπνοῦ εἰσέπραξαν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν διαφορὰν αὐτήν; Ὅλα αὐτὰ τὰ εὑρίσκω ἀδικώτατα καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν ἐννοῇ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον νὰ τηρήσῃ τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν καθορίζει τὸ Διάταγμα τῆς 25ης Φεβρουαρίου, δηλαδὴ τῆς ἀναλογίας ἕνα πρὸς πέντε. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βασιλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§103Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ χωνέψῃ τὸ κεφάλι μου, ὅτι πῶς ἐνῷ ἐρχόμεθα νὰ διακόψωμεν ἕνα κακὸν, τὸ ὁποῖον ὠφείλεται εἰς κἄποιαν αἰτίαν, πῶς ἐρχόμεθα νὰ ἐπιβαρύνωμεν ὄχι μόνον τὴν τάξιν αὐτὴν, ἀλλὰ καὶ ἕν ἄλλο μέρος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ἀθῷον τοῦ ἐγκλήματος τούτου. Δὲν θέλω νὰ εἰπῶ, ὅτι πιθανὸν νὰ μὴ σηκώνῃ νερὸ τὸ 2.40, διότι οἱ καπνέμποροι πωλοῦσιν εἰς ὑψηλὰς τιμὰς, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ ὁ ἐργοστασιάρχης, ὁ ὁποῖος κάμνει χειροποίητα σιγαρέττα καὶ ἑπομένως διετήρησε τοὺς ἐργάτας, νὰ πληρώνῃ καὶ αὐτὸς, διότι ὁ ἄλλος ἠθέλησε νὰ πάρῃ μίαν μηχανὴν, νὰ διώξῃ τὸν ἐργάτην καὶ συνεπῶς νὰ τὸν ἀποζημιώσῃ. Αὐτὸ δὲ μπορεῖ νὰ τὸ χωρέσῃ τὸ κεφάλι μου, διότι μοῦ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἄδικον.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Δαζέας ἔχει τὸν λόγον.

§105Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Τὸ πολύμορφον τῶν προσχεδίων, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς φορολογίας αὐτῆς ἀποδεικνύει, ὅτι ὑπῆρξεν κἄποια ἀμηχανία, κἄποια δυσφορία ἀπὸ μέρους τῶν συνταξάντων τὸ νομοσχέδιον, ἥτις κατὰ τὴν γνώμην μου προῆλθεν ἐκ τοῦ ὅτι ἐπεδιώχθη ἡ ἐξυπηρέτησις διπλῶν σκοπῶν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐνῷ δηλονότι ἡ θέσις ἐκτὸς ἐργασίας τῶν ἐργατῶν ἕνεκα τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν ἔφερεν εἰς τὴν ἀνάγκην τὴν Πολιτείαν χάριν τῆς δημοσίου ἀσφαλείας νὰ προνοήσῃ περὶ ἀποζημιώσεώς τινος τῶν ἐργατῶν αὐτῶν, ἐθεώρησαν οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι παρέχεται εὐκαιρία νὰ ἐξυπηρετήσουν συγχρόνως καὶ ἕνα ἄλλον σκοπὸν, τὸν ὁποῖον διετύπωσαν ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἐν γένει καπνοβιομηχανικῆς παραγωγῆς τῆς Ἑλλάδος. Τοῦτο ἐγέννησε καὶ τὴν δυσχέρειαν περὶ τὸν καθορισμὸν τοῦ βάρους τῆς φορολογίας, διότι ἂν, κύριοι βουλευταί, θελήσωμεν νὰ θεραπεύσωμεν τὴν ἐπείγουσαν ἀνάγκην τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐργατῶν καὶ ἂν τὸ περιορίσωμεν τὸ πρᾶγμα εἰς τοῦτο, καθίσταται ἀναμφισβήτητον καὶ ἀμφίβολον ποῦ πρέπει νὰ ἐπιπέσῃ τὸ βάρος τῆς φορολογίας αὐτῆς, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τὴν ἀνάγκην αὐτήν. Δυστυχῶς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πᾶν ἄλλο πράττει ἢ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς αὐτοὺς, τοὺς μόνους ἐνόχους, ἀλλὰ τὴν ἐπιβάλλει εἰς ἄλλους οἵτινες οὐδόλως ἔπταισαν. Ἂν δὲ παρακολουθήσῃ τις τὴν ἱστορίαν τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ θὰ ἴδῃ ὅτι τὴν ὑφίσταται ἡ τάξις τῶν καπνιστῶν, διότι οἱ καπνοβιομήχανοι καὶ οἱ καπνοπῶλαι διαμαρτύρονται μὲν ἀλλὰ συγχρόνως συγκομίζουσι κέρδη πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἄλλοτε.

§106Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑπάρχει μία σύγχυσις. Τὸ γεγονὸς τῆς εἰσαγωγῆς τῶν μηχανῶν δὲν τὸ θεωρεῖ ἡ Κυβέρνησις ὡς ἓν κακὸν, διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ κακοῦ, περὶ τιμωρίας καὶ περὶ ἐνόχων. Τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶναι μία πρόοδος εἰς τὸν τόπον, τὸ ὁποῖον ἐπιδρᾷ εὐεργετικῶς ἐπὶ τῆς ὅλης βιομηχανίας τοῦ καπνοῦ, ἑπομένως καὶ ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατασκευάζουν χειροποίητα σιγαρέττα. Θὰ μοὶ εἴπητε: πῶς αὐτοὶ εὐεργετοῦνται διὰ τῶν μηχανῶν; Ἁπλούστατα μὴ λησμονῆτε τὴν ἱστορίαν τῆς ὑποθέσεως· αἱ μηχαναὶ ἀπηγορεύοντο ἐν Ἑλλάδι καὶ πρόκειται νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγή των· δὲν νομίζετε, ὅτι ἡ θύρα ἡ ὁποία ἀνοίγεται εἶναι εὐεργέτημα, τοῦ ὁποίου θὰ ἐπωφεληθῶσιν ὅλοι οἱ θέλοντες· καὶ ποῖος μοῦ λέγει, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατασκευάζει σήμερον χειροποίητα, δὲν θὰ κατασκευάσῃ αὔριον μηχανοποίητα; Αὐτὸς λοιπὸν, ὁ ὁποῖος ἐπωφελεῖται ἑνὸς μέτρου γενικοῦ δὲν πρέπει νὰ πληρώσῃ κἄτι τι; Ἂς παύσῃ λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἀντίληψις νὰ θεωρῶνται ὡς ἀδικούμενοι οἱ μὲν καὶ εὐεργετούμενοι οἱ δέ.

§107Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ἐξακολουθήσω φρονῶν, ὅτι ἡ φορολογία αὐτὴ ὅπως ἐπιβάλλεται, ἐνῷ ὠφελεῖ μίαν τάξιν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο ἀξία τοιαύτης εὐνοίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους καταστρέφει τελείως τοὺς μικροὺς ἐκείνους βιομηχάνους. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀποζημιώσεως, τὴν ὁποίαν χάριν δημοσίας ὠφελείας πρέπει νὰ ἀποδώσῃ τὸ Κράτος μόνον περὶ αὐτοῦ προνοεῖ, ἂν θέλετε νὰ προνοήσητε καὶ διὰ τὰς μηχανὰς δύνασθε νὰ εἰσαγάγητε ἰδιαίτερον νομοσχέδιον. Ἀναμιγνύοντες ὅμως εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ τοὺς δύο σκοποὺς ἀδικεῖτε τὴν τάξιν τῶν καπνοβιομηχάνων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατασκευάζουσι σιγαρέττα χειροποίητα καὶ ὄχι μηχανοποίητα, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἰς αὐτοὺς στοιχίζουσι τὰ σιγαρέττα κατὰ 10 λεπτὰ ἕκαστον κυτίον περισσότερον. Ὅταν ἔρχεσθε καὶ ἐπιβάλλετε τὸν φόρον αὐτὸν καὶ δὲν δύνανται νὰ κερδίσωσιν οὔτε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δαπανῶσι, δὲν νομίζετε, ὅτι καταστρέφετε τὸ μέγιστον μέρος τῶν καπνοβιομηχάνων ἐν Ἑλλάδι τῶν μὴ ἱκανῶν νὰ ἔχωσι μηχανοποίητα σιγαρέττα ἐν Ἑλλάδι; Καὶ διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ἐνῷ μένει ἄθικτος ἐκ τῆς φορολογίας αὐτῆς ἡ τάξις τῶν καπνοβιομηχάνων τῶν ἐχόντων μηχανὰς τὸ βάρος ὅλον πίπτει ἐπὶ τῶν βιομηχάνων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τοιαύτας καὶ ἐκ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑφίστανται ὑπὸ τὸ βάρος τοῦ φόρου αὐτοῦ θὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς ἐργασίας. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι ὁ γενικὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας ἐξυπηρετεῖται, ὅταν θέτητε ἐκτὸς συναγωνισμοῦ τὴν μεγαλυτέραν μερίδα τῆς βιομηχανίας.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§109Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς καμμίαν ἄλλην περίστασιν, κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐδικαιολογεῖτο, ὅσον ἐν τῇ προκειμένῃ τὸ λόγιον «ὅτι ἑνὸς ἀτόπου δοθέντος μύρια ἕπονται», διότι ἀληθῶς μύρια ἐπηκολούθησαν ἄτοπα ἐκ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐκδόσασα τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τῆς 25 Φεβρουαρίου 1919. Ἐὰν δ’ ἀποβλέψῃ κανεὶς εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν ἀφετηρίαν τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη διὰ τοῦ διατάγματος ἐκείνου, θέλει ἴδῃ, ὅτι κατηντήσαμεν σήμερον ἀκριβῶς εἰς σημεῖον ἀκριβῶς ἀντίθετον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐπεδίωκε τὸ διάταγμα ἐκεῖνο. Συνέβη τότε κ. Πρόεδρε τί; Αὐτοὶ οἱ καπνεργάται καὶ σιγαροποιοὶ οἱ ὑπηρετοῦντες ἐν στρατῷ εἶχον ἀπολυθῆ, ἀπολυθεισῶν τῶν ἡλικιῶν των, εἰς τὰς ὁποίας ἀνῆκον καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὰς ἑστίας των, ἵνα ἐπαναλάβωσι τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν διεξῆγον καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν, τὴν ἐργασίαν τοῦ σιγαροποιοῦ, ἀλλὰ τὴν ἐργασίαν ταύτην δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἔχωσι, διότι κατὰ τὸ διάστημα τῆς θητείας των εἴτε διότι ἦτο ἀνάγκη νὰ πληρωθῇ μία κοινωνικὴ ἀνάγκη εἴτε διότι ἐξωμοιώθησαν τὰ δικαιώματα τὰ πραγματικὰ τῶν σιγαροποιῶν.

§110Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶχον εἰσαχθῆ αἱ μηχαναί.

§111Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ. Εἰσήχθησαν κατόπιν. Εἴτε, λέγω, διὰ τὸν ἕνα εἴτε διὰ τὸν ἄλλον σκοπὸν ἐπληρώθη τὸ κενὸν τοῦτο διὰ τῶν λεγομένων σιγαροποιητικῶν μηχανῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον φυσικὰ εὑρέθη πρὸ μιᾶς κοινωνικῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἠξίου ὥστε οἱ ἐργάται αὐτοί, αἱ πολλαὶ αὐταὶ χιλιάδες ἐργατῶν οἱ ἀποζῶντες ἐκ τῆς ἐργασίας τοῦ καπνοῦ μὴ στερηθῶσι τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων καὶ ἐξέδωκε τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο διὰ τοῦ ὁποίου κατεβλήθησαν ἀποζημιώσεις ὅσαι ἐθεωρήθησαν δίκαιαι. Τοῦτο ὑπῆρξε τὸ ἀρχικὸν ἄτοπον, διότι μία προοδευτικὴ κίνησις τῆς ἐργασίας, οἷα ἡ εἰσαγωγὴ τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν, ἐθεωρήθη ὅτι ἦτο μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὡς συνέπειαν τὸ νὰ ἀποζημιώσῃ τὰς χεῖρας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἔμενον ἄνευ ἐργασίας διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σιγαροποιητικῆς μηχανῆς καὶ ὑπεχρεώθη νὰ πληρώσῃ ἀποζημίωσιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπέζων ἐκ τῆς τοιαύτης ἐκ τοῦ καπνοῦ ἐργασίας. Πρὸ τινος καιροῦ, ὅταν τὸ πρῶτον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ ἐκείνου Διατάγματος προέκυψαν πολλαὶ διαμαρτυρίαι πολλαχόθεν καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὑπεβλήθη ὑπὸ τῶν κ. πρώην ἐκ Μυτιλήνης συνεδέλφων, ἐπίσης δὲ ὑπεβλήθη καὶ ἐκ Καλαμῶν τοιαύτη καὶ ἐγενόμην καὶ διερμηνεὺς τῶν τοιούτων διαμαρτυριῶν. Καὶ συνέβη τοῦτο, ὅτι εἰς τὰς Καλάμας πολλοὶ ἐκ τῶν ἐργατῶν ἄρτι ἐπανελθόντες ἐκ τοῦ μετώπου μετὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἡλικιῶν των πολλοὶ τούτων ἐφιλοξενήθησαν ἐκεῖ ὅταν ἐλθόντες ἐδῶ δὲν εὗρον ἐργασίαν καὶ ἐν τούτοις εἰς τοὺς καπνοβιομηχάνους ἐκείνους τῶν Καλαμῶν ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις μία βαρυτάτη φορολογία. Ἐντεῦθεν γίνονται αἱ διαμαρτυρίαι κατὰ τῶν κατὰ τόπους καπνοπωλῶν. Ἀπέναντι τῶν διαμαρτυριῶν τούτων ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ λάβῃ ἄλλα μέτρα καὶ μετερρύθμισε τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο τὸ Νομοθετικὸν καὶ προσέθεσε νέας διατάξεις περὶ νέας φορολογίας τῶν σιγαρέττων. Ἀλλὰ τί προέκυψε καὶ ἐκ τοῦ νομοθετικοῦ ἐκείνου μέτρου ὡς εἰσήχθη τοῦτο τὸ πρῶτον εἰς τὴν Βουλήν; Προέκυψε νέον ἀδίκημα κατὰ τῶν καπνοβιομηχάνων, ἀλλὰ τὸ χείριστον πάντων προέκυψε καὶ κατὰ τῶν καπνεργατῶν τῶν σιγαρέττων, τοὺς ὁποίους τὸ μέτρον τοῦ Φεβρουαρίου 1919 ἔτεινε νὰ προστατεύσῃ διὰ τῆς φορολογίας τὴν ὁποίαν εἰσάγει ὁ νόμος οὗτος, θὰ προκύψωσι ἀναντιρρήτως τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα, ἔχω δὲ ὑπ’ ὄψει μου πληροφορίας εἰλημμένας ὄχι ἀπὸ ἓν ἢ δύο πρόσωπα, ἀλλ’ ἀπὸ πολλὰ πρόσωπα ἀσχολούμενα εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν καπνῶν. Κατὰ τὰς πληροφορίας ταύτας, κ. Πρόεδρε, τὰ μηχανοποίητα σιγαρέττα στοιχίζουσι καθ’ ἕκαστον πακέττον 0.93, θὰ πωλοῦνται δὲ πρὸς 1.05, τ. ἔ. θὰ κερδίζωσι ἐπὶ 40 πακέττων 4.80. Τὰ δὲ χειροποίητα σιγαρέττα κοστίζουσι 1.05.

§112Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Τὶ εἴδους καπνά;

§113Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς αὐτῆς ποιότητος· λαμβάνω τὴν αὐτὴν πάντοτε βάσιν καπνοῦ καὶ εὑρίσκω, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε ὁ παράγων μηχανοποίητα σιγαρέττα νὰ δύναται νὰ πωλῇ καὶ νὰ κερδίζῃ καὶ κάτω τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐπώλει ἄνευ κέρδους ὁ καπνοβιομήχανος ὁ παράγων χειροποίητα σιγαρέττα. Εἰς ποῖον ἀποτέλεσμα ἄγει τὸ μέτρον τοῦτο; Εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι οἱ ἐργάται τοὺς ὁποίους ἀρχικῶς ἤθελε νὰ προστατεύσῃ τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο, οἱ ἐργάται ἐκεῖνοι εἶναι οἱ μέλλοντες νὰ ὑποστῶσι τὴν ζημίαν καὶ οἱ καπνοπῶλαι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ζῶσιν ἐντίμως ἐκ τῆς ἐργασίας των καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὰ μέσα νὰ εἰσαγάγωσι μηχανάς, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀρκοῦνται εἰς τὰ χειροποίητα σιγαρέττα, ἐκεῖνοι καταδικάζονται εἰς ἀργίαν. Τοιαῦτα θὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα, διότι ἡ φορολογία, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται κατὰ 0.40 τῆς δραχμῆς ἐπὶ πλέον εἰς βάρος τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέττων εἶναι τόσον ἀσήμαντη καὶ μηδαμινὴ ὥστε νὰ ἀφίνῃ ἓν περιθώριον ἀρκετὰ μέγα, ὥστε νὰ γίνωνται σιγαρέττα μηχανοποίητα καὶ νὰ πωλῶσιν εἰς τιμὴν κάτω τοῦ κόστους τῶν χειροποιήτων σιγαρέττων. Διότι τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν τὸ πρᾶγμα εἶναι δεκτικὸν θεραπείας, κατόπιν τῶν ὅσων ἐγένοντο, διότι τὰ γενόμενα δὲν ἀπογίνονται, διότι αἱ ἀποζημιώσεις κατεβλήθησαν ἤδη εἰς τοὺς σιγαροποιοὺς καὶ καπνεργάτας, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσίς τις εἰς τὰ πράγματα, ἡ βελτίωσις αὐτὴ κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου καὶ τὴν γνώμην τῶν εἰδότων δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἄλλως εἰμὴ διὰ τοιαύτης φορολογίας ἐπὶ τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέττων, ὥστε νὰ εἶναι ἡ συνύπαρξις καὶ ὁ συναγωνισμὸς τῶν καπνοβιομηχάνων τῶν χειροποιήτων σιγαρέττων πρὸς τὰ μηχανοποίητα ἴση. Ἡ διαφορὰ τῆς φορολογίας, κατὰ τὴν ἀντίληψιν καὶ τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἀποκομίζω ἐκ τῆς μελέτης τοῦ πράγματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μικροτέρα τοῦ ⅕. Ἐὰν ἐπιβληθῇ φορολογία μιᾶς δραχμῆς ἐπὶ τῶν χειροποιήτων σιγαρέττων, δὲν δύναται νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 5 δραχμῶν ἀπὸ τῶν μηχανοποιήτων· κατ’ ἄλλον τρόπον τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλάβατε θὰ ἀποβῇ καὶ κατὰ τῶν καπνεμπόρων καὶ κατὰ τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ κατ’ αὐτῶν τῶν σιγαροποιῶν. Μὲ τὴν ὑπάρχουσαν φορολογίαν δὲν εἶναι δυνατὸς πλέον ὁ συναγωνισμὸς μεταξὺ τῶν παραγόντων χειροποίητα σιγαρέττα καὶ μηχανοποίητα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§115Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι, ὅπως προσάγεται τὸ νομοσχέδιον προσήγγισεν εἰς τὸ δυνατὸν νὰ γίνῃ σήμερον. Πρέπει νὰ διαιρέσωμεν τὴν περίοδον τοῦ παρελθόντος καὶ τὴν περίοδον τοῦ μέλλοντος. Εἰς τὸ μέλλον, λέγει, τὸ νομοσχέδιον, ὅτι θὰ πάρῃ ἀπὸ ὡρισμένον πακέτο καπνοῦ 5 λεπτά, θὰ τὰ πάρῃ ἀπὸ κάθε πακέττο, συνεπῶς δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ ζήτημα πλέον μεταξὺ χειροποιήτων καὶ μηχανοποιήτων σιγαρέττων, διότι ἂν πάρῃς 5 φορὲς ὀλιγώτερα ἀπὸ τὰ χειροποίητα ὁ ἔμπορος θὰ πάρῃ τὴν πεντάραν του καὶ ἑπομένως θὰ ἐξακολουθῇ τὸ χρέος· τὸ χρῆμα θὰ εἰσπράττεται ἀπὸ τὸ Δημόσιον καὶ δὲν θὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ θὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ καπνοβιομηχάνου. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει τοῦτο τὸ καλόν, ὅτι καθορίζει τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν 2 κατωτέρων ποιοτήτων, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον αἱ λαϊκαὶ τάξεις δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῶσι ποσῶς, θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ δευτέρα ποιότης καὶ ἡ πρώτη, ἡ πρώτη ἔχει ἀόριστον τὸ τίμημα, ἡ δευτέρα ἔχει περιωρισμένον τὸ τίμημα. Δὲν γεννᾶται πλέον ζήτημα μεταξὺ χειροποιήτων καὶ μηχανοποιήτων σιγαρέττων διὰ τὸ μέλλον, ἀλλὰ συμπληρώνοντες, λέγω, τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ὑπερβῶμεν τὰ ὅρια ὥστε νὰ ἀρχίσωμεν νὰ δημιουργῶμεν νέους ἐργάτας καὶ νὰ προκαλέσωμεν τὸ ζήτημα ὀξύτερον κατόπιν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω ὅτι, ἐφόσον ρυθμίζεται, ὅπως ρυθμίζῃ τὸ νομοσχέδιον, τοῦτο τὸ μέλλον ἔχει ὀρθῶς. Ἐκεῖ ὅπου διαφωνῶ εἶνε, ὅτι τὰ 40 λεπτὰ δὲν εἶνε ἀρκετὰ ἵνα ἱκανοποιηθῶμεν καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐρχόμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶνε βέβαιον ὅτι ὡρισμέναι τάξεις ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι εἰσέπραξαν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι θὰ εἰσπράττουν καὶ κατὰ τὸ μέλλον.

§116Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον κατόπιν, παρακαλῶ νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ζητήσας ἔλαβον τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους εἶχον ὑπ’ ὄψει μου περὶ τῆς τιμῆς τῆς πωλήσεως τοῦ σιγαροχάρτου εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Νέας. Ὁμολογῶ, ὅτι εἶχον διάφορας πωλήσεις τῶν σιγαρέττων δὲν εἶδον καμμίαν διαφορὰν ὡς πρὸς τὰς τιμὰς· τὸ μόνον τὸ ὁποῖον εἶχον ἐπὶ πλέον εἶνε ὅτι εἰς τὰς Νέας Χώρας ἐγένετο μεγαλυτέρα κατανάλωσις τῶν κατωτέρων ποιοτήτων Γʹ καὶ Δʹ, καὶ μεγαλυτέρα κατανάλωσις διὰ τὰς Νέας Χώρας καπνοῦ ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὰ σιγαρέττα καὶ σχετικῶς πρὸς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Τὸ τοιοῦτον μὲ ἐπηρέασε πολὺ ὅταν συνέταξα τὸ νομοσχέδιον.

§117Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω εἶναι τὸ ἑξῆς ὅτι τὰ καπνὰ τὰ ὁποῖα καταναλίσκονται ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ὅλοι τὰ γνωρίζετε, εἶνε καπνὰ τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ καταναλωθῶσιν ἐν τῇ νέᾳ Ἑλλάδι. Τὰ χειρότερα καπνὰ τῆς νέας Ἑλλάδος εἶνε καλύτερα ἀπὸ τὰς ἀνωτέρας ποιότητας τῆς Παλαιᾶς.

§118Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐδῶ ἀγοράζεται τὸ πακέτο πρὸς 2 δραχμάς.

§119Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας. Τὸ ζήτημα θὰ τὸ λύσωμεν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ὑποχρεώσεως. Δὲν εἶνε μόνον τὸ ζήτημα τοῦ τί ἐπώλουν καὶ ἀντὶ πόσον ἐπώλουν. Ἐὰν δὲν ὑπεστήριξα ὅτι πρέπει νὰ τεθοῦν 2 καὶ 40 τοὐλάχιστον εἰς τὰ ἀπὸ 1 Ἰουλίου καὶ ἐντεῦθεν, ἔχω πάντοτε τὴν ἰδέαν ὅτι εἶνε ὀλιγώτερα τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὠφελήθησαν, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι περισσότερον μὲ κάμνει νὰ ὑποστηρίζω τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ παίξιμο, ὅτι κοντεύομεν νὰ ἴδωμεν αὐτοὺς τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν αἰτία τῆς καταργήσεως αὐτῆς τῶν ἀποζημιώσεων νὰ βγοῦν καὶ μὲ χρήματα εἰς τὴν τσέπην των, δηλ. νὰ ἀκυρωθοῦν τὰ ἐντάλματα, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν καὶ τὰ ὀφείλουν νομίμως καὶ νὰ μένουν καὶ χρήματα εἰς τὴν τσέπην των. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι αὐτὸ μὲ ἔκαμε νὰ.......

§120Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δέχεσθε νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην;

§121Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὄχι διότι ἐκεῖ δὲν ἐφηρμόσθη, διότι καὶ κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν εἶπον ἂν θέλετε, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, ὅπως εἶχεν, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι τὰ δικαστήρια θὰ ἔλεγον ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται, διότι εἶνε ρητὸν τὸ ἄρθρον 11, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἐκεῖ ἐφαρμόζεται, ἐφ’ ὅσον θὰ διαταχθῇ ἡ ἐφαρμογή του, συνεπῶς σύγκρισις δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Ἐκεῖνοι δὲν εἰσέπραξαν αὐτοὶ εἰσπράττουν, θὰ πληρώσουν οἱ μὲν καὶ δὲν θὰ πληρώσουν οἱ δέ. Ἄλλως τε σᾶς εἶπον εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ νὰ τὸ περιορίσητε ὅσον θέλετε, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ νὰ μείνουν ὅλα τὰ χρήματα εἰς τὴν τσέπην των, διότι ἐπὶ τέλους αὐτοὶ εἶναι καὶ οἱ αἴτιοι καὶ τῆς ἀποζημιώσεως.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Παρίτσης ἔχει τὸν λόγον.

§123Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἡ βάσις τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τοῦ ἀφορῶντος τὴν ρύθμισιν τῶν ἐργατικῶν σχέσεων ἐν τῇ καπνοβιομηχανίᾳ, ἡ βάσις αὐτὴ κατὰ τὴν ταπεινήν μου ἀντίληψιν δὲν εἶναι δικαία. Δὲν κατώρθωσα δὲ μὲ ὅλην τὴν προσοχὴν τὴν ὁποίαν κατέβαλον, νὰ ἀντιληφθῶ τὴν θεωρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ εἰσαγωγὴ τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν, ἡ ὁποία τόσον ὠφελεῖ τοὺς καπνοβιομηχάνους τοὺς εἰσαγαγόντας αὐτάς, βοηθεῖ συνάμα καὶ τοὺς βιομηχάνους οἱ ὁποῖοι κατασκευάζουσι μόνον χειροποίητα σιγαρέττα. Ἐν πρώτοις θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ φέρω ἕν ἄλλο παράδειγμα. Ἐὰν εἷς ἐλαιοτρίβης, ὁ ὁποῖος ἔχει ἕν ἐλαιοτριβεῖον κινούμενον δι’ ἑνὸς ταπεινοῦ ὑποζυγίου, ἀποφασίσῃ νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ ἐλαιοτριβεῖον του δι’ ἑτέρου μηχανικοῦ, ἀτμοκινήτου ἢ ἠλεκτροκινήτου, εἶναι δυνατὸν δι’ αὐτῆς τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ ἐργοστασίου του καὶ τῆς βιομηχανίας του νὰ ὑποβοηθήσῃ καὶ τὸν συνάδελφόν του, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον τὸν παλαιὸν νὰ θλίβῃ ἐλαίας καὶ νὰ παράγῃ ἔλαιον; Ὁ πρῶτος ὁ εἰσαγαγὼν τὴν μηχανὴν κερδίζει πολλαπλάσια ὄχι μόνον διότι ἀπαλλάσσεται ὑποχρεώσεων πρὸς ἐργατικὰς χεῖρας πολλὰς, ἀλλὰ καὶ διότι καὶ τὸ ποσὸν τοῦ ἐκθλιβομένου ἐλαίου εἶναι περισσότερον καὶ ἡ ἐργασία του εὐρύνεται καὶ κερδίζει πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ τὴν πατροπαράδοτον ἐπεξεργασίαν τῶν ἐλαιῶν. Ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, ποία εἶναι ἡ βοήθεια τὴν ὁποίαν θὰ παράσχῃ, παρέχει ἢ παρέσχεν ἤδη εἰς τοὺς χειροποίητα μόνον σιγαρέττα κατασκευάζοντας βιομηχάνους ἡ ὑπὸ ἄλλων συναδέλφων καὶ συναγωνιστῶν των, ἂν ἐπιτρέπετε τὴν λέξιν, εἰσαγωγὴ σιγαροποιητικῶν μηχανῶν. Ὁ κερδαίνων κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ τὴν Θεωρίαν, τὴν ὁποίαν θαυμασίως εἰσήγαγεν εὐτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ κερδαίνων πολλὰ ὀφείλει καὶ νὰ πληρώσῃ πολλὰ εἰς τὸ δημόσιον, ὁ κερδαίνων ὀλίγα, ὀλίγα, ὁ δὲ κερδαίνων τόσα ὅσα τῷ ἀρκοῦν μόνον διὰ νὰ ζῇ δὲν πληρώνει τίποτε, οἱ εἰσάγοντες σιγαροποιητικὰς μηχανὰς κερδαίνουν περισσότερα ἀπὸ τοὺς πωλοῦντας χειροποίητα σιγαρέττα βιομηχάνους καὶ εἶναι δικαιότατον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς 25 Φεβρουαρίου 1919 εἰσῆγεν ὡς ἀρχὴν καὶ βάσιν αὐτῶν, δηλ. ποῖον; Τὸ νὰ τροποποιηθῇ ἡ φορολογία ἡ 1 πρὸς 5, διότι κατὰ τοὺς μετριοτέρους ὑπολογισμοὺς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει σιγαροποιητικὴν μηχανὴν τοιαύτην ἡ ὁποία ἀντικατέστησε τὸν Ἄλφα ἀριθμὸν ἐργατῶν χειροποιήτων σιγαρέττων, κερδαίνει πενταπλάσια, δηλ. ἔχει ἐργασίαν πενταπλασίαν μείζονα καὶ πενταπλασίως καρποφορωτέραν ἀπὸ τὸν μὴ ἔχοντα τὴν σιγαροποιητικὴν αὐτὴν μηχανήν. Ἄρα δικαιοτάτη ἡ βάσις τοῦ Νομοθ. Διατάγματος 1 πρὸς 5. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο—καὶ κατὰ τοῦτο θὰ διαφωνήσω μὲ τὸν συνάδελφον τὸν ἐκ Φλωρίνης, ὁ ὁποῖος πρὸ μικροῦ κατῆλθε τοῦ βήματος. Δὲν εἶμαι τῆς ἰδέας, ὅτι αἱ Νέαι Χῶραι πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσιν ἀπὸ τῆς φορολογίας ταύτης. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι τῆς σήμερον τοὐλάχιστον ὅπου εἰσήχθησαν, κ. συνάδελφε, σιγαροποιητικαὶ μηχαναί, εἴτε ἐν τῷ Παλαιῷ Βασιλείῳ, εἴτε ἐν ταῖς Νέαις Χώραις, ὅπου ἐπεδόθησαν οἱ βιομήχανοι εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς βιομηχανίας των καὶ ἑπομένως ὅπου εἰσέπραξαν κέρδη μείζονα εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ καταβάλωσιν εἴτε ἐν Θεσσαλονίκῃ, εἴτε ἐν Μυτιλήνῃ, εἴτε ἀλλαχοῦ. Ἡ δικαιοσύνη ἐπιβάλλει, ἐὰν ὑπάρχωσι καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ οἱ εἰσαγαγόντες σιγαροποιητικὰς μηχανὰς μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος ὀφείλουν καὶ ἐκεῖνοι νὰ ὑποστῶσι τὰ βάρη τὰ δίκαια καὶ λογικά, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει τὸ Νομοθ. Διάταγμα.

§124Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἶσθε ἔξω, κ. συνάδελφε.

§125Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου.

§126Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶπον καὶ τὴν ἄλλην φορὰν καὶ πρέπει νὰ τονίσω τὸ ζήτημα. Ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀκόμη αἱ μηχαναὶ αὐταὶ ἐξακολουθοῦν νὰ εἰσάγωνται. Φαντάζεσθε ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ἐλέγομεν ὅτι ἀπαγορεύομεν τὰς μηχανὰς ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, θὰ ἐξηκολούθουν νὰ εἰσάγωνται καθ’ ἣν στιγμὴν ἑκατοντάδες στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπανῆλθον ἐκ τοῦ μετώπου, ἐζήτουν θέσιν; Ἢ τοὐναντίον ἂν δὲν ἀπηγορεύομεν τὰς μηχανὰς καὶ ἂν τοῖς ἐπιβάλλομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προσλαμβάνουν ὡρισμένον ἀριθμὸν ἐπιστράτων, τότε πρέπει νὰ ἐξαναγκασθοῦν νὰ ἀποζημιώσουν τοὺς ἐργάτας. Ὥστε βλέπετε ὅτι πάντως ὠφελήθησαν καὶ αὐτοί.

§127Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ζήτημα τῆς εἰσαγωγῆς τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν, νομίζω ὅτι ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἦτο αἰτία τῆς ἀπολύσεως τῶν ἐργατῶν. Δὲν εἶνε αὐτὴ ἡ αἰτία, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ εἶνε ἀποδεδειγμένον τοῦτο. Μὴ φέρετε ὡς ἐπιχείρημα ὅτι χάριν τῶν μηχανῶν ἔγινεν αὐτό. Ὄχι. Ἔγινε χάριν ἐργατικῆς ἀνάγκης, διότι ἐπῆλθε συρροὴ ἐργατῶν.

§128Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Λοιπὸν τὸ πρῶτον φρονῶ ὅτι ἡ θεωρία τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ δὲν εἶνε τόσον πειστική, ἑπομένως ἡ βάσις τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος κατὰ τὴν ταπεινήν μου ἀντίληψιν πρέπει νὰ μείνῃ ἀμετάβλητος. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα. Διὰ ποῖον ἄρα γε λόγον τὸ δημόσιον, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ τὸ κράτος τόσων ὑποχρεώσεων, κάμνει μίαν μεγαλοπρεπεστάτην χειρονομίαν καὶ χαρίζει εἰς τοὺς κυρίους βιομηχάνους, τοὺς εἰσπράξαντας ἤδη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀρκετὰ ποσά, ἂν ὄχι ὅλα, ὅσα θὰ ὑπεχρεοῦντο νὰ καταβάλωσιν εἰς τοὺς ἐργάτας των, ἀλλ’ ἀρκετά; Διατὶ ἄραγε τοὺς τὰ χαρίζει; Καὶ τὸ κάτω, κάτω, ἂν δὲν νομίζῃ ὅτι πρέπει καὶ παρὰ τῶν βιομηχάνων τῶν κατασκευαζόντων χειροποίητα σιγαρέττα νὰ εἰσπράξῃ φόρον ἐπίσης, δὲν φρονεῖ ἄρα ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ὅτι δὲν βλάπτει τὸ νὰ εἰσπραχθοῦν καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐβεβαιώθησαν μέχρι τοῦδε; Δὲν νομίζετε ὅτι ἡ δικαιοσύνη, τοῦτο τουλάχιστον ἐπιβάλλει; Διατὶ νὰ χαριζώμεθα εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς ἐκέρδισαν καὶ οἱ ὁποῖοι εἶνε δίκαιον νὰ καταβάλωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἰσέπραξαν ἤδη ἀπὸ τὸ νοῆμον κοινὸν διὰ τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ἐπετράπη εἰς αὐτοὺς κατόπιν τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τῆς αὐξήσεως δηλ. τῆς τιμῆς τῶν σιγαρέττων; Φρονῶ λοιπὸν ὅτι τοῦτο δὲν πρέπει νὰ γίνῃ, αὐτὴ ἡ χαριστικὴ πρᾶξις πρὸς τοὺς κ. κ. καπνοβιομηχάνους ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου μέχρι τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ ψηφισθησόμενον νομοσχέδιον, πρέπει νὰ εἰσπραχθῶσι καὶ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἵνα καλύψῃ τὰς δαπάνας, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη τὸ δημόσιον χάριν τῶν ἀπολυθέντων ἐργατῶν εἰς τὰ ποσὰ ταῦτα νὰ προστεθῶσι καὶ τὰ ποσὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράξῃ τὸ δημόσιον ἐπιβαρῦνον τὰς εἰσπραχθησομένας σιγαροποιητικὰς μηχανὰς ἐν ἀναλογίᾳ πάντοτε τοῦ 1 πρὸς 5. Αὐτὰ φρονῶ ὅτι ἐπιβάλλει ἡ δικαιοσύνη, κ. Ὑπουργέ. Καὶ ἐπειδὴ ἡ πολιτεία μας, θεωρεῖται κατ’ ἐξοχὴν πολιτεία στηριζομένη ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης, δὲν ἐπιθυμῶ καθόλου, οὐδὲ κἂν εἰς τὰς Νέας Χώρας, εἰς τὰς ὁποίας βεβαίως θὰ παράσχῃ ἀρκετὰ βάρη ἡ τροποποίησις τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος, δὲν ἐπιθυμῶ καθόλου ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν Νέων τούτων Χωρῶν νὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς τὸν λαὸν ἐκεῖνον νὰ σκεφθῇ ὅτι ἐτροποποιήθη τὸ νομοθετικὸν διάταγμα διότι ὑπῆρξεν ἐπιθυμία δωρεᾶς πρὸς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι καμμίαν ἀνάγκην δωρεᾶς ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§130Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διακείμεθα πάντοτε εὐμενῶς πρὸς πᾶσαν πρόοδον εἰς οἱανδήποτε βιομηχανίαν καὶ συνεπῶς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ διανοηθῇ τις ὅτι διακείμεθα δυσμενῶς κατὰ τῆς εἰσαγωγῆς σιγαροποιητικῶν μηχανῶν, διότι ἐπαναλαμβάνω, τὸ θεωροῦμεν ὡς πρόοδον. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως πρόκειται προφανῶς περὶ νόμου, ὁ ὁποῖος δὲν ψηφίζεται προφανῶς πρὸς ὄφελος τοῦ δημοσίου Ταμείου, ἀλλὰ πρὸς ὄφελος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὑπόχρεοι νὰ καταβάλουν τὸ ποσὸν, διὰ τὸ ὁποῖον ἀνέλαβον ὑποχρέωσιν καὶ τὸ ὁποῖον εἰσέπραξαν ἀπὸ τὸν λαὸν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲ τούτου ἀπαλλάσσονται τῆς πληρωμῆς τοῦ ποσοῦ ἐκείνου καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐπιβάλλεται νὰ τὸ πληρώσῃ ὁ λαός. Ἐφ’ ὅσον ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος αὐτὸς ὄχι μόνον ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ, πρέπει νὰ ἐπωφεληθῶσι τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ τὰ ἄλλα τμήματα, τὰ ὁποῖα εἶνε ὑπόχρεα νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον αὐτόν, τὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιβαλλόμενον. Μὲ τὸ νὰ δημοσιευθῇ τὸ νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα χάριν τῶν καπνεργατῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, δὲν ἐγένετο ἡ ἐργασία ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἀναγράφει τὸ διάταγμα, ἵνα βεβαιωθῇ ἂν καὶ εἰς ἄλλα μέρη τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα ἐπαναλαμβάνω θὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον αὐτὸν, οἱ ἐργάται δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν ἀπὸ τοὺς καπνοβιομηχάνους ὅπως παρέχεται εἰς αὐτοὺς ἡμερησίως ἐργασία 2.000 σιγαρέττων. Εἰς πλεῖστα μέρη παρέχεται ἐργασία μόνον διὰ 4 ἡμέρας καθ, ἑβδομάδα, τὰς δὲ ἄλλας ἡμέρας οἱ σιγαροποιοὶ μένουν ἄνευ ἐργασίας. Δὲν φρονεῖτε λοιπὸν ὅτι εἶνε δίκαιον, ὅπως, ἀφοῦ βεβαιωθῇ ὅτι δὲν παρέχεται τόση ἐργασία, λάβουν καὶ οἱ ἐργάται τῶν μερῶν ἐκείνων τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ λάβουν καὶ οἱ ἐργάται Ἀθηνῶν–Πειραιῶς; Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶνε δικαιότατον, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ εἴτε δι’ ἑρμηνείας, εἴτε διὰ μιᾶς τροπολογίας, νὰ διορθώσῃ τὸ πρᾶγμα, ὥστε νὰ δικαιοῦνται καὶ αὐτοὶ νὰ λάβουν τὰ ποσὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ ἐδικαιοῦντο, ἂν ἐφηρμόζετο τὸ διάταγμα ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§132Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι σήμερον ἰδιαιτέρως τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐνδιαφέρει, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐφρόντισε καὶ ἀπεζημίωσε τοὺς ἐργάτας ἀλλ’ ἐπεβάρυνε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν μὲ ἕνα μέγιστον βάρος περίπου 5.500.000 δραχμῶν. Ἤκουσα μετὰ μεγάλου ἐνδιαφέροντος ὅλους τοὺς προλαλήσαντας. Ὁμολογῶ ὅτι ἀληθῶς εὑρέθην εἰς μίαν δυσχέρειαν προκειμένου νὰ εἰσπράξω αὐτὸ τὸ ποσόν. Ὅταν κατηρτίσαμεν τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν καπνεργατῶν καὶ ἐγένοντο οἱ προϋπολογισμοί, ἐθεωρήθη ὅτι ἡ ἀποζημίωσις θὰ ἀνήρχετο κατ’ ἀνώτατον ὅρον εἰς 2.000.000, διότι, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ προλαλήσας, ἡ ἀποζημίωσις δὲν ἦτο μόνον διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν μηχανῶν, ἀλλὰ καὶ ἕνεκεν τῆς ἐλλείψεως τῆς ἐργασίας. Ὑπελογίζετο δὲ ὅτι ἡ ἀποζημίωσις, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπλήρωναν ἡμερησίως διὰ τὰ τσιγάρα, δὲν θὰ ἦτο ἀνωτέρα τῆς 1 δρ. διὰ τὰ μηχανοποίητα καὶ 20 λεπτὰ διὰ τὰ χειροποίητα. Τινὲς μάλιστα ἐκ τῶν καπνοβιομηχάνων ὁμιλοῦν περὶ 40 λεπτῶν, αὐτοὶ δὲ ἐκανόνισαν τὰς τιμάς των ὑπολογίζοντες ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀποζημιώσεως, διότι αὐτοὶ δὲν ἠδύναντο νὰ γνωρίζουν εἰς τὶ ποσὸν ἀνήρχετο τὸ σύνολον τῆς ἀποζημιώσεως. Ὅταν ἐξέδωκα τὰ πρῶτα ἐντάλματα τῆς αʹ τριμηνίας, ἀπὸ παντοῦ ἤρχισε μία τρομερὰ κατακραυγὴ ὅτι κατεστρέφοντο, διότι τὸ ποσὸν τῆς τριμηνίας ἦτο παμμέγιστον, διότι δὲν ἦσαν 40 λεπτά, ἀλλὰ 2 δραχ. διὰ τὰ μηχανοποίητα περίπου καὶ 8 δραχ. διὰ τὰ χειροποίητα. Ὁμολογῶ ὅτι αὐτὸ τὸ ποσὸν μὲ ἐτρόμαξε καὶ ἔπρεπε νὰ εὕρωμεν μίαν λύσιν. Καὶ ἐσκέφθην τότε τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἐπρότεινα, νὰ ἐπιβάλωμεν αὐτὴν τὴν μικρὰν φορολογίαν εἰς τὸν λαὸν, μίαν πεντάραν δι’ ἕκαστον κυτίον σιγαρέττων, διὰ νὰ μπορέσωμε νὰ πάρωμε αὐτὸ τὸ ποσόν. Πολὺ ἐπηρέασεν ὡς ἤκουσα τὴν τελευταίαν φορὰν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ βάλωμεν μίαν φορολογίαν εἰς τὸν καπνὸν καὶ διὰ τοῦτο ἐπρότεινα τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Νομίζω ὅτι εἶναι μία ἐλαχίστη φορολογία ἡ φορολογία μιᾶς πεντάρας ἐπὶ τῆς πρώτης καὶ δευτέρας ποιότητος, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν, θὰ ἐπηρεάσῃ τὴν κατανάλωσιν αὐτῶν τῶν ποιοτήτων ἰδίως εἰς τὰς μεγάλας πόλεις εἰς τὰς ὁποίας ἔχουν εἰσαχθῆ αἱ μηχαναὶ καὶ κατασκευάζονται αὐτὰ τὰ εἴδη τῆς πρώτης καὶ δευτέρας ποιότητος, διὰ τὴν γʹ καὶ δʹ κατασκευάζονται εἰς τὰ καπνοκοπτήρια τὰ μικρότερα. Ὥστε ἀληθῶς θὰ ἐπιβαρύνῃ τὰς πόλεις, εἰς ἃς κατασκευάζονται αὐτὰ τὰ σιγαρέττα. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ψηφίσῃ αὐτὸ διὰ νὰ ἐπέλθῃ μία εὐκολία εἰς τὸ νὰ λύσωμεν ἓν ζήτημα δυσχερὲς εἰς τὸ ὁποῖον εὑρέθημεν ἕνεκα τῆς καταστάσεως.

§133Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ τηρήσητε τὴν ἰδίαν ἀναλογίαν μεταξὺ χειροποιήτων καὶ μηχανοποιήτων σιγαρέττων;

§134Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αἱ μὲν 2 δραχμαὶ τίθενται ἐπὶ τοῦ καταναλωτοῦ, τὰ δὲ 40 λεπτὰ τὰ πληρώνει ὁ κατασκευαστὴς τῶν σιγαρέττων.

§135Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Τὸ δεύτερον ἄρθρον λέγει ὅτι, (ἀναγινώσκει). «Ὁ πρόσθετος φόρος ὁρίζεται κλπ.». Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι πολὺ μικρὰ μεταξὺ μηχανοποιήτων καὶ χειροποιήτων.

§136Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μίαν πεντάραν θὰ πληρώσῃ τὸ κοινὸν τὰ 40 λεπτὰ θὰ τὰ πληρώσῃ ὁ βιομήχανος τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέττων.

§137ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐφόσον ὁ βιομήχανος κερδίζει δέκα λεπτά.

§138Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ σήμερον δύναται νὰ κερδίζῃ ἐπὶ τῆς πρώτης ποιότητος ἂν ἠδύνατο νὰ τὰ πωλήσῃ σήμερον κατὰ μίαν δραχμὴν ἀκριβώτερον θὰ τὰ ἐπωλοῦσεν, ἀλλὰ δὲν δύναται.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείροντο οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐγκρίνονται;

§142Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Τὰ πρακτικὰ ἀναφέρουσιν ὅτι ὁ κ. Γερμανὸς φέρει παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς προστασίας τῶν ἐν Βουλγαρίᾳ Ἑλλήνων, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς δίδει καὶ ἐπὶ τούτῳ τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις καὶ διαβεβαιώσεις, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι εἶναι παράληψις καὶ ὅτι θὰ διορθωθῇ. Νομίζω ὅτι πολὺ διαφέρει τοῦτο. Ἄς μείνωσιν ἕως αὔριον τὸ ἑσπέρας.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ τοὺς καταλόγους βιβλιαρίων κατὰ τὸ ἔτος 1920». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου 812 «περὶ κανονισμοῦ τιμῆς πωλήσεως ἐφημερίδων κλπ.» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1294 «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Εἰδικοῦ Ταμείου Ὀρεστιάδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5 μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.)