1920.02.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 47η

τῆς 27ης Φεβρουαρίου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.35′ μ. μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ κάμω μίαν ἑρμηνείαν ὡς πρὸς τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον «περὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν» (ἄρθρον 2 παράγραφος δʹ) ὅτι ἡ φράσις «ἀλλὰ μόνον ἐὰν πρόκειται περὶ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν κεκτημένων ὑπερτεσσαρακονταετῆ ἐν τῷ στρατεύματι ὑπηρεσίαν», ἀφορᾷ μόνον τοὺς αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντας, καθόσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς ἀποστρατευθέντας εἴτε τῇ αἰτήσει των εἴτε ἕνεκεν ὁρίου ἡλικίας, τούτους δὲ ἀφορᾷ ὁ περιορισμὸς αὐτός, ἀλλὰ συμπεριλαμβάνονται ἅπαντες εἴτε ἀνώτεροι καὶ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ ἀδιαφόρως χρόνου ὑπηρεσίας.

§3Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ πρακτικὸν δὲν ἔχει ἀποδοθῇ καλῶς ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς πρὸς τὰς εἰσφορὰς τῶν ἐκ τῶν δήμων ἀποσπασθέντων χωρίων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰσφορῶν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων κλπ.».

§4Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι ὀρθῶς διατετυπωμένον. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ ἔννοια. Τὰ χωρία τῶν κοινοτήτων καὶ τῶν δήμων ἀποσπασθέντα καὶ τὰ ὁποῖα κατενεμήθησαν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἐπιτροπῶν μετὰ ποσοστοῦ εἰς τὰς κοινότητας ἀναλαμβάνονται ὑπὸ τοῦ δημοσίου διὰ τὸ ἀφορὸν τὰς κοινότητας ποσοστὸν κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 7 ἐδάφιον 4 καὶ 5.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ ὡς ἐδιωρθώθησαν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ Ἱερατικὸς Σύνδεσμος Μεσσηνίας παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ βελτιώσεως τῆς οἰκονομικῆς του θέσεως. —Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Μονοφατσίου Κρήτης παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ μεταφορᾶς τοῦ ὕδατος εἰς τὸ χωρίον των ἐκ τῆς πηγῆς τῆς θέσεως Γκιρικλῆ. —Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Καλαμῶν παρακαλεῖ ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ διαπυλίων τελῶν». —Ἡ Παμμεσσηνιακὴ Ἕνωσις τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ περὶ ἀγροφυλακῆς νόμου». —Οἱ ἱερεῖς Χίου παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ οἰκονομικῆς βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. —Οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν φόρων ἐλαίου καὶ σταφίδος τοῦ τέως δήμου Μεθώνης, παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ἐκεῖ εἰρηνοδίκου, ἀπορρίπτοντος πᾶσαν περὶ πληρωμῆς φόρων ἀγωγήν των. —Οἱ ἐν Κεφαλληνίᾳ πολιτικοὶ συνταξιοῦχοι παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεώς των. —Οἱ δυνάμει τοῦ νόμου 1514 αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντες ἔγγαμοι ὑπενωμοτάρχαι καὶ χωροφύλακες παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. —Ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν φόρων». —Ὁ κ. Κ. Ρακτιβὰν Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ μέτρων πρὸς καταστολὴν τῆς λέπρας». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ 728 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως περὶ ἐπιτάξεως οἰκιῶν καὶ καταστημάτων». —Ὁ κ. Ἀθ. Μιαούλης Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν». Οἱ κ. κ. Ἀθ. Μιαούλης Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ Κ. Σπυρίδης Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἀποσπάσεως ναυτῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς δυνάμεως τῶν λιμενικῶν ἀρχῶν». —Αἱ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐμπορίου, Βιομηχανίας Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ ὑποβάλλουσι τὰς ἐκθέσεις των ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: «Περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν δαπάνης 221.375.000 δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ κτιρίου Λιμεναρχείου καὶ Ὑγειονομείου ἐν Σύρῳ». «Περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς συνταξίμου τῆς ὑπηρεσίας λειτουργῶν τῆς Ἐμπορικῆς Ἐκπαιδεύσεως». «Περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς ὑπὸ τῶν Διαταγμάτων 1550)1917 καὶ 2217)1917 προσωρινῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας τοὺς καταγομένους ἐκ Μακεδονίας». «Περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ἐγγραφὴν εἰς τὰ Μητρῷα ἀρρένων, τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων ἐξ ὅλης τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν καταγομένων». «Περὶ ἀπροβλέπτων δαπανῶν Στρατιωτικῆς Ὑπηρεσίας καὶ ἀφέσεως χρεῶν θανόντων ἐν ἐνεργῷ ὑπηρεσίᾳ στρατιωτικῶν». «Περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ ἐν Κρήτῃ τοῦ νόμου 646 τῆς Κρητικῆς Πολιτείας περὶ προλήψεως κλοπῶν κίτρων κλπ. ἑσπεριδοειδῶν» καὶ «Περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης 37.531 δραχ. διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ Λιμεναρχείου Πειραιῶς». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§6Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῶν συμβάσεων». 2) «Περὶ διευθετήσεως ἐκκρεμῶν ἐργολαβιῶν Δημοσίων Ἔργων Κρήτης». 3) «Περὶ ἐγκρίσεως κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Χαλανδρίου– Πεντέλης–Ἐπαύλεως Δουκίσσης Πλακεντίας». 4) «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1384 «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». Διὰ τὸ τελευταῖον τοῦτο νομοσχέδιον ἐγὼ θὰ προσθέσω ὅτι διὰ τούτου διευκολύνεται κατὰ πολὺ ἡ χορήγησις τῶν σχετικῶν πιστώσεων εἰς τοὺς ἀγοραστὰς οἰκοπέδων, ἄνευ ἀνάγκης καταβολῆς μετρητῶν· ἐξ ἄλλου ἐξασφαλίζονται οἱ χρησιμοποιοῦντες κτηματόγραφα πρὸς ἀγορὰν οἰκοπέδων διὰ τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης ὡς πρὸς τὴν ὁριστικὴν των ἀξίαν, τὸν Δῆμον δὲ θέλει βαρύνῃ ἐνδεχομένη ζημία ἐκ τῆς μὴ χρησιμοποιήσεως αὐτῶν, κίνδυνος ὅμως ὅστις δὲν εἶναι σοβαρός.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῆς χρήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῶν πραγματοποιουμένων εἰς τὰς στρατιωτικῶς καταλαμβανομένας χώρας». Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως ἐπιτρέψῃ νὰ κηρυχθῇ κατ’ ἐπεῖγον καὶ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ν. Παπαδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου τῶν Ἑλλήνων τοῦ Νοτίου Καυκάσου (Καρσιώτης).

§10Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καταθέτω τὴν ἀναφοράν, κ, Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ ὅπως ἀποσταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Παπαδάκης, Μ. Σακλαμπάνης, Μ. Σφακιανάκης κλπ. ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐμπόρων ἀλεύρων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν.

§12Ν. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καταθέτω τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόδρε, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαξέας ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν περὶ τοῦ ἐν Μεσσηνίᾳ ἕλους «Ἁγίου Φλώρου».

§14Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Θὰ παρακαλέσω νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψει του.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Θεοδ. Καρανικολοῦ κατοίκου Πύργου.

§16Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει διὰ νὰ δοθῇ ἕνα τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀγγελίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Τυρνάβου.

§18Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ συμπολῖται μου ὑπέβαλον μίαν ἀναφορὰν καὶ παρακαλοῦν, ὅπως, εἰ δυνατόν, παραταθῇ ἡ προθεσμία διὰ τὰ μικρὰ καζάνια. Εἴχετε τὴν καλωσύνην ἄλλοτε κ. Ὑπουργέ, νὰ φανῆτε εὐεργετικὸς καὶ ἀπὸ 9 ἡμέρας νὰ τὰς κάμετε 21. Ἡ προθεσμία αὐτὴ λήγει τώρα. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, προτοῦ τελειώσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ παρατείνετε τὴν προθεσμίαν αὐτήν, διότι καθὼς γνωρίζετε οἱ Τυρναβῖται καὶ πολλοὶ ἄλλοι δῆμοι ἀποστάζουν μὲ τὰ μικρὰ καζάνια. Τὸ 1909 κατηργήθησαν τὰ καζάνια, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἀνεγνώρισε τὸ ἄτοπον καὶ τοὺς ἔδωκε κατ’ ἔτος μίαν μικρὰν προθεσμίαν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπαναλάβητε τὸ μικρὸ αὐτὸ εὐεργέτημα.

§19Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γερμανὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Παπαδημητρίου Οἰκονόμου, κατοίκου Ρεσινικίας Χαλκιδικῆς.

§21Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μεταξὺ τῶν ἡρώων, τοὺς ὁποίους ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ἡ ἐποποιΐα τῶν Μακεδονικῶν ἀγώνων κατὰ τὰς τελευταίας ἑκατονταετηρίδας τοῦ παρελθόντος αἰῶνος καὶ τοὺς πρώτους τοῦ αἰῶνος τούτου, μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσέτρεξαν, ὅπως ἐνισχύσουν τὸν ἀγῶνα αὐτόν, ἔχομεν καὶ τοὺς ἱερεῖς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔμεναν εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία ὅπως λαμβάνουν διαταγὰς καὶ μεταδίδωσι ταύτας εἰς τὰ διάφορα σώματα ἢ νὰ λαμβάνουν σχετικὰς πληροφορίας καὶ τοιουτοτρόπως συνετέλεσαν παντὶ σθένει εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν Ἑλλήνων μαχητῶν καὶ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ὑψηλοῦ αὐτοῦ σκοποῦ. Ἐννοεῖται, ὅτι οὕτω πράττοντες, διέτρεχον κίνδυνον ζωῆς καὶ περιουσίας διὰ πᾶσαν ὥραν. Εἷς ἐκ τῶν πολιτικῶν τούτων πρακτόρων ὑπῆρξε καὶ ὁ αἰδεσιμότατος Παπαδημήτριος Οἰκονόμου, ἐκ τῆς Χαλκιδικῆς, περὶ τοῦ ὁποίου ἀντὶ νὰ σᾶς ἀναπτύξω τί ἔκαμε, θὰ ἀναφέρω περικοπάς τινας ἐκ τῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν ὁ ταγματάρχης Β. Κοσμόπουλος συνέταξεν. Ἀναφέρει περὶ τοῦ ἱερέως τούτου τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).

§22Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτὰ εἶναι γνωστά.

§23Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἀνέφερα ταῦτα ἵνα εἴπω, ὅτι οὔτε αὐτὸς οὔτε ἡ οἰκογένειά του ἐζήτησαν ὑλικὴν ἀμοιβήν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὅταν κατὰ τὸ 1912 ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἐπλησίαζε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, Τουρκικὰ ἀποσπάσματα περιτρέχοντα τὴν Χαλκιδικὴν, ἐνεκλείσθησαν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Παπαδημητρίου καὶ ἐτυφέκιζαν δεξιᾷ καὶ ἀριστερᾷ. Οἱ κάτοικοι δὲν ἤξευραν τί νὰ κάμουν καὶ δὲν εὑρίσκετο ὁ τρόπος νὰ καταστρέψουν καὶ συλλάβουν τοὺς Τούρκους. Τότε ἐγεννήθη ἡ σκέψις νὰ πυρποληθῇ ἡ οἰκία, ἐκλήθη ὁ Παπαδημητρίου καὶ εἶπεν, ὅτι συναινῶ νὰ καύσητε τὸ σπίτι μου, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγένετο. Ἦτο ἡ μόνη περιουσία, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ Παπαδημητρίου, ὁ ὁποῖος ἦλθεν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἐζήτησεν ἀποζημίωσιν διὰ τὴν καεῖσαν οἰκίαν του, περιέτρεχεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εὑρίσκοντο οἱ ἁρμόδιοι, οὔτε ὑπῆρχε πίστωσις καὶ ἐπὶ τέλους ἀπέθανε τεθλιμένος καὶ ἔμειναν τὰ ὀρφανά του εἰς τοὺς πέντε δρόμους καὶ σήμερον ἀκόμη ἡ οἰκογένεια τοῦ Παπαδημητρίου δὲν ἀπεζημιώθη.

§24Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶχεν ἀποφασίσει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ τοῦ δίδεται 50δραχμον μηνιαῖον ἐπίδομα, καὶ μάλιστα ἀπεφάσισε τὸ Ὑπουργεῖον ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ ἀποζημίωσιν διὰ τὴν καταστραφεῖσαν οἰκίαν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπηρεσίαν.

§25Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐθυσίασε τὴν ζωήν του καὶ τὴν περιουσίαν του μαχόμενος κατὰ τῆς Τουρκίας δὲν ἔλαβεν ἀποζημίωσιν, νομίζω δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ μέτρα.

§26Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ καὶ θὰ τὴν ἐξετάσω εὐμενέστατα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ περισσότεροι τῶν κ. κ. βουλευτῶν εἶχον τὴν καλωσύνην νὰ δηλώσωσιν ὅτι ἀποσύρουν τὰς ἐρωτήσεις των χάριν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας, ὥστε δὲν ὑπολείπεται παρὰ ὁ κ. Ἀργυρός, ἐὰν καὶ ὁ κ. Ἀργυρὸς εἶναι σύμφωνος τότε θὰ ἀναβληθῶσιν.

§28Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἡ δεκάτη δὲν ἀνεγνώσθη.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς ἐπερωτήσεις εἶναι οἱ κ. κ. Πετρακᾶκος καὶ Ἀργυρός.

§30Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Διὰ τὰς ἐρωτήσεις εἶναι γενικὴ ἡ ἀπόφασις;

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§32Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Αἱ ἐρωτήσεις τὶ ἔγιναν;

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθησαν χάριν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐδήλωσαν παραίτησιν, καὶ ἡ Βουλὴ ἐδέχθη λίαν εὐμενῶς.

§34ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Καὶ αἱ ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§36Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Συμφώνως πρὸς τὴν ἐκφρασθεῖσαν ἐπιθυμίαν τῶν κ. κ. βουλευτῶν καὶ ἐπειδὴ πράγματι κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ ὁ χρόνος διὰ τὴν ἐγγραφὴν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν ἐγγραφῆς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ τοὺς καταλόγους βιβλιαρίων κατὰ τὸ ἔτος 1926 κλπ.».

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται κατεπεῖγον.

§38Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§39Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων, τοῦ νόμου 1384 περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου διευκολύνεται κατὰ πολὺ ἡ χορήγησις τῶν σχετικῶν πωλήσεων εἰς τοὺς ἀγοραστὰς οἰκοπέδων ἄνευ ἀνάγκης ἀμέσου καταβολῆς μετρητῶν· ἐξ ἄλλου ἐξασφαλίζονται οἱ χρησιμοποιοῦντες χρηματόγραφα πρὸς ἀγορὰν οἰκοπέδων διὰ τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης ὡς πρὸς τὴν ὁριστικὴν των ἀξίαν, τὸν δῆμον δὲν θέλει βαρύνει ἐνδεχομένη ζημία ἐκ τῆς μὴ χρησιμοποιήσεως αὐτῶν, κίνδυνος ὅμως ὅστις δὲν εἶναι σοβαρός. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι ἐπεῖγον, παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ τὸ νομοσχέδιον κατεπεῖγον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Κηρύσσεται κατεπεῖγον. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1675 περὶ τοῦ Σώματος Ἐλέγχου Στρατοῦ». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ τῶν συνιπισμένων δυνάμεων καὶ τῆς Βουλγαρίας Συνθήκης περὶ εἰρήνης τῆς 14)27 Νοεμβρίου 1919». Ὁ κύριος Ἀργυρὸς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§41Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐπεθύμουν κύριοι βουλευταί, πρὶν ἐξετάσω τὴν συνθήκην εἰρήνης μεταξὺ τῆς Βουλγαρίας, ὑφ’ ἃς ἀπόψεις ἐπιθυμῶ νὰ τὴν ἐξετάσω, ἐπεθύμουν λέγω νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν μίαν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἐσκεπτόμην ν’ ἀπευθύνω κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Γερμανίας. Δυστυχῶς δὲν ἀντελήφθην τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συνθήκης αὐτῆς ἀλλὰ τὸ περιεχόμενον τῆς Βουλγαρικῆς συνθήκης δίδει ἔδαφος εἰς τὴν ἐρώτησιν ταύτην. Πρόκειται περὶ διατάξεως τῆς συνθήκης, ἡ ὁποία ἐκίνησε εἰς ἀπορίαν, μεγάλην μερίδα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ καθησυχάσῃ τὴν μεγάλην αὐτὴν μερίδα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, πρόκειται περὶ τῆς διατάξεως, ἡ ὁποία περιέχεται εἰς τὸ 10ον ἄρθρον τῆς συνθήκης καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ μέλη τῆς κοινωνίας τῶν ἐθνῶν ἀναλαμβάνουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διατηρήσουν οὐ μόνον τὴν ἐδαφικὴν ἀκεραιότητα ἑκάστου τῶν μελῶν τῆς συνθήκης ἀλλὰ καὶ τῆς διατηρήσεως τῆς ὑφισταμένης πολιτικῆς ἀνεξαρτησίας. Ἡ φράσις αὕτη τῆς ὑφισταμένης πολιτικῆς ἀνεξαρτησίας ἐκίνησε τὴν ἀπορίαν πολλῶν καὶ ταῦτα, ἐν σχέσει πρὸς ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ὑπεστήριξε ἀναφορικῶς πρὸς τὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὰς τρεῖς ἐγγυητρίας Δυνάμεις, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἐφρόνει καὶ ὑπεστήριξε ὅτι αἱ τρεῖς ἐγγυήτριαι Δυνάμεις ἔχουν δικαίωμα ἐπεμβάσεως ἐπὶ τῶν πραγμάτων τῆς Ἑλλάδος. Ἐπειδὴ ἡ διάταξις αὕτη περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ εὑρίσκει τὴν Ἑλλάδα ὑπὸ τὸ κράτος τῆς πολιτικῆς ταύτης γνώμης τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων εὐλόγως ἐγεννήθη ἀπορία μὴ τυχὸν ἐν τῇ ὑποχρεώσει ταύτῃ τῶν μελῶν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ἀπέναντι τῆς πολιτικῆς ἀνεξαρτησίας τῶν διαφόρων Μελῶν τῆς Κοινωνίας, μήπως τὸ καθεστὼς τὸ πολιτικὸν τῆς Ἑλλάδος εὑρεθῇ ἀπὸ ἀνάγκης κυριαρχίας ἐννοεῖται, καὶ ἐν τῇ συνθήκῃ ὁποίαν ἐννοεῖ καὶ ἐν τῇ πράξει, ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἔχει ὑπογράψῃ τὴν συνθήκην. Ἡ παρεξήγησις αὕτη προῆλθεν διότι δυστυχῶς δὲν κατεννοήθησαν τελείως αἱ δηλώσεις τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐποιήσατο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καθ’ ἣν ἡμέραν ἐποίει εἰσήγησιν τῶν συνθηκῶν διότι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὡμίλησεν ἀληθῶς μᾶλλον περὶ ὑποθηκῶν ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς εὐχαρίστου ἀνακοινώσεως τῆς ἄρσεως τῶν ὑποθηκῶν. Ἀλλὰ ἐννοῶ εὐχαρίστως ἀναγινώσκων τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, εἰς ἃ φέρεται ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὡμίλησε περὶ ἄρσεως τῶν ὑποθηκῶν ὑπάρχει ἡ εἴδησις ἔξω τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ λόγος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐδημοσιεύθη ἐν φυλλαδίῳ δὲν ἔχω γνῶσιν τοῦ φυλλαδίου, αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ φυλλαδίῳ τούτῳ λέγεται ὅτι αἱ ὑποθῆκαι αὗται αἱ ὁποῖαι βαρύνουν τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἑλλάδος μεταβιβάζονται εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν, ἑπομένως ἡ σχέσις, ἃς εἰποῦμε, ἡ ὁποία ὑφίστατο μέχρι τοῦδε μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τῶν τριῶν ἐγγυητριῶν δυνάμεων μεταβιβάζεται εἰς τὴν σχέσιν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ἐπεθύμουν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δώσῃ ἐπὶ τῆς ἀπορίας ταύτης οἱανδήποτε νομίζῃ ἀπάντησιν.

§42Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐτελειώσατε;

§43Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Μάλιστα.

§44Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Τότε νὰ κατέλθετε ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§45Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐξήγησις αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητος τῆς εἰρήνης μετὰ τῆς Βουλγαρίας καὶ ἐδήλωσα, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ τὴν ὑποβάλλω κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συνθήκης μετὰ τῆς Γερμανίας.

§46Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ ἰδία διάταξις περιέχεται εἰς ὅλας τὰς συνθήκας.

§47Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τότε θὰ συμπληρώσω τὰς ἀπόψεις μου διὰ τὴν συνθήκην μετὰ τῆς Βουλγαρίας.

§48Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀργότερον.

§49Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Καὶ νῦν, κ. βουλευταί, αἰσθάνομαι ὑπερτάτην χαρὰν καὶ εὐχαρίστησιν, ὅτι ἔλαχεν ἐπ’ ἐμοὶ ὁ κλῆρος, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς συνθήκης τῆς Ἑλλάδος, ἂς εἰποῦμε μόνον, μετὰ τῆς Βουλγαρίας, συνθήκης, τῆς ὁποίας προηγήθη ὑπόμνημα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τοῦ Διεθνοῦς, Εὐρωπαϊκοῦ Ἀρείου Πάγου, ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Ἑλλὰς εὑρέθη εἰς θέσιν διεκδικητρίας δικαιωμάτων εἰς βάρος τῆς Βουλγαρίας. Εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Ἑλλάς. Εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν εὑρέθη ἡ Ἑλλὰς καὶ κατὰ τὸν δεύτερον Βαλκανικὸν πόλεμον, τὸν πόλεμον μεταξὺ τῶν συμμάχων καὶ ἐνῷ εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ αἰσθάνωμαι ὑπερηφάνειαν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς θέσιν διεκδικούσης ἐπικρατείας ἀπέναντι τῆς Βουλγαρίας εἶμαι ἐπίσης προσθέτως εὐτυχής, ὅτι ἔνστασιν ἀπαραδέκτου, τὴν ὁποίαν ἐσκεπτόμην νὰ ὑποβάλλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ τῆς συνθήκης μετὰ τῆς Βουλγαρίας, ὅταν τὸ πρῶτον ὑπεβλήθη ἡ συνθήκη, ἔνστασιν ἀπαραδέκτου, λέγω, ὅτι ἡ συνθήκη μετὰ τῆς Βουλγαρίας δὲν περιεῖχε ἐκδίκασιν ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει τῶν Ἑλληνικῶν διεκδικήσεων, ἐν τούτοις σήμερον ὑπὸ τὸ κράτος τῶν εὐχαρίστων εἰδήσεων αἱ ὁποῖαι κυκλοφοροῦν ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπίκαιρος πλέον τοιαύτη ἔνστασις.

§50ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διαμαρτυρόμεθα. Διαμαρτυρόμεθα.

§51Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἀλλ’ οἱ κ. κ. Συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι ἐξηγέρθησαν κατὰ τῆς ἀνακοινώσεως τῶν σκέψεών μου τούτων, δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μᾶς ἐπληροφόρει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι προκειμένου νὰ ὑπογράψῃ ἡ Ἑλλὰς συνθήκην μετὰ τῆς Βουλγαρίας, περὶ τοῦ ζητήματος τῶν μειονοτήτων, τῶν μειονοψηφιῶν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐδήλωσε ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἐδέχετο νὰ ὑπογράψῃ τὴν συνθήκην ταύτην περὶ μειονοτήτων ἐφ’ ὅσον αἱ προέχουσαι δυνάμεις δὲν ἔλαβον ἀποφάσεις σχετικὰς πρὸς τὰ ἐδάφη τὰ Βουλγαρικά, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλγαρία ἠναγκάσθη νὰ ἐμπιστευθῇ εἰς τὰς χώρας τῶν συμπραττουσῶν δυνάμεων. Καθ’ ὃν τρόπον ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία ἐνόμισε ὅτι δὲν ὤφειλε νὰ ὑπογράψῃ τὴν συνθήκην ταύτην, πρὶν ἀποφανθῇ τὸ συνέδριον τῆς εἰρήνης περὶ τῆς τύχης τῶν παραχωρηθεισῶν εἰς τὰς χώρας τῶν συμπραττουσῶν δυνάμεων χωρῶν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐνόμιζον καὶ ἐγὼ ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπροήχθησαν τὰ πράγματα κατὰ τρόπον αἰσιοδοξώτερον δὲν θὰ μοῦ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ὑποστηρίξω ὅτι ἡ συνθήκη δὲν ἔδει νὰ κυρωθῇ πρὶν ἔχομεν ἐκδήλωσιν ὅτι αἱ χῶραι αἱ ἐμπιστευθεῖσαι εἰς τὰς χεῖρας τῶν συμπραττουσῶν δυνάμεων δὲν θὰ ἐκδικάζοντο ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Σήμερον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μεταβάλλει τὴν στάσιν μου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶναι ὅτι αἱ εἰδήσεις μᾶς πλημμυροῦν περὶ ἱκανοποιήσεως ἄλλων εὐρυτέρων διεκδικήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀναγκαίως προϋποθέτουν ποῖαι εἶναι αἱ ἀποφάσεις τῶν συμπραττουσῶν δυνάμεων ὡς πρὸς τὰ ἐδάφη τὰ Βουλγαρικά. Ἀλλὰ ἐνῷ, κ. βουλευταί, θεωρῶ ὡς δεδομένον διὰ τὰς ἀποφάσεις τῶν προεχουσῶν Δυνάμεων ὡς πρὸς τὰ ἐδάφη τὰ Βουλγαρικὰ καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν τὰ ἐδάφη ταῦτα τὰ παραχωρούμενα εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀνταποκρίνονται πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς διεξεδίκησε ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐνώπιον τῆς Διασκέψεως καὶ ἀνεξαρτήτως πρὸς τὸ ἐὰν τὸ ὑπόμνημα τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας περιέλαβε τὸ σύνολον τῶν Ἐθνικῶν διεκδικήσεων, ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ καὶ μόνον ἐν σχέσει πρὸς τὴν προσδοκωμένην ἱκανοποίησιν ὡς πρὸς τὰ Βουλγαρικὰ ἐδάφη, ἀφοῦ ἔχομεν ὅπως δήποτε πιστοτάτας εἰδήσεις περὶ τῶν Τουρκικῶν ἐδαφῶν, ἀνεξαρτήτως πάντων τούτων καὶ ἡ μόνη ἱκανοποίησις τῶν Ἑλληνικῶν διεκδικήσεων ἐπὶ τῆς Βουλγαρίας μοῦ ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσω τὴν μέχρι τοῦδε χαρὰν εἰς βαθμὸν διπλάσιον, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι αἱ διεκδικήσεις αὗται ἱκανοποιοῦνται ἐν ὀνόματι ἴσως τῶν ἱστορικῶν νόμων, ἐν ὀνόματι ἴσως Νόμων φυσικῶν, ἀλλὰ βεβαίως ἀντιθέτως πρὸς τὴν Πολιτικήν, ἡ ὁποία ἐπρυτάνευσε ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ τῆς ἐκρήξεως τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου μέχρι τοῦ θέρους ἢ τοῦ φθινοπώρου τοῦ 1915. Δὲν νομίζω ὅτι διὰ τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, δὲν νομίζω ὅτι διὰ τὴν ἱστορίαν τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν διεκδικήσεών της θὰ εἶναι συγχωρημένον νὰ μὴ σημειωθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι ὑπῆρξεν πολιτική, ἡ ὁποία κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν οὐχὶ μόνον νὰ ἀποκλείσῃ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν εὐχάριστον θέσιν τῆς νικητρίας ἀπέναντι τῆς Βουλγαρίας ἀλλὰ ὅτι καὶ ἀπεδέχθη νὰ προβῇ εἰς θυσίας ἐδαφικὰς τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ ἔχῃ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἴδῃ τὴν Βουλγαρίαν συνησπισμένην εἰς τὸν πόλεμον μετὰ τῆς Ἀντάντ, ἀπέναντι τῶν Κεντρικῶν Δυνάμεων.

§52Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶναι διαστροφὴ τῆς ἱστορικῆς ἀληθείας.

§53Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν θὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ γνωστά, τὰ πασίγνωστα, ἀλλὰ θὰ εἴπω τοῦτο μόνον, ὅτι, ὅταν τὸ πρῶτον ἐκλεγεὶς Βουλευτὴς ἦλθον ἐξ Ἀμερικῆς εἰς Ἀθήνας καὶ ἐζήτησα νὰ παρουσιασθῶ ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῆς τότε Κυβερνήσεως διὰ νὰ δηλώσω εἰς αὐτόν, ὅτι καίτοι ἐξελέγην ἐν συνδυασμῷ Βενιζελικῷ, ὡς ἐκ τῶν προηγουμένων, ὡς ἐκ τῶν φρονημάτων μου, ὡς ἐκ τοῦ ἔργου μου ἐν Ἀμερικῇ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνω φίλος τοῦ Κόμματος. Ὅτε μετέβην παρὰ τῷ Προέδρῳ διὰ νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ταύτην, ἔλαβεν δὲ ἐκ τούτου τὴν ἀφορμὴν ὁ κ. Πρόεδρος νὰ μοῦ ἐξηγήσῃ τὰ τῆς πολιτικῆς τῆς Ἑλλάδος τῆς τότε ἐποχῆς καὶ μοῦ εἶπεν ρητῶς ὅτι ἠθελήσαμεν νὰ συμμετάσχωμεν τῆς Ἐκστρατείας τῶν Δαρδανελλίων ἐπὶ τῇ ἐλπίδι καὶ τῇ βεβαιότητι.

§54Σ. ΓΕΡΟΜΙΧΑΣ. Τί εἶναι αὐτά; ὅτι θέλετε λέτε.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§56Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Μοῦ ἐδήλωσε ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς πολιτικῆς ἦτο νὰ παρασυρθῇ ἡ Βουλγαρία εἰς τὸν συνασπισμὸν τῆς Ἀντάντ, ὅτε ἀκόμη εὑρισκόμην εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ παρηκολούθουν τὴν ἐξέλιξιν τῶν πραγμάτων καὶ ἔβλεπον ὅτι ἡ Τουρκία ἐξῆλθε τῆς οὐδετερότητος ὑπὲρ τῶν Κεντρικῶν Αὐτοκρατοριῶν, ηὐχαρίστησα τὸν Θεὸν διὰ τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν ἐπέκλωθε ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος.

§57Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Σᾶς παρακαλῶ. Πῶς εἶνε δυνατὸν νὰ ὁμιλῆτε περὶ πολιτικῆς τηρηθείσης ἐκ μέρους τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων φιλικῆς πρὸς τοὺς Βουλγάρους, σεῖς οἱ ὁποῖοι ὡδηγήσατε τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν πρὸς αὐτομόλησιν πρὸς τοὺς Βουλγάρους. Σεῖς οἱ ὁποῖοι..........

§58Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Αὐτὰ εἶνε ἄλλα. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι).

§59Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Δὲν εἶνε ἀνεκτός.

§60Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐὰν ἀμφισβητῆτε τὴν ἱστορίαν, βεβαίως δὲν εἶμαι ἀνεκτός.

§61Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Σεῖς οἱ ὁποῖοι ἐκ τῶν φρονημάτων σας τῶν μὴ ἀποκρυπτομένων ἐνεπνεύσατε τὸν Καΐρην, κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ἐκρήξεως τῶν ἐχθροπραξιῶν πρὸς τοὺς Βουλγάρους, νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν Βουλγαρικὸν στρατόν. Σεῖς οἱ ὁποῖοι ἐμείνατε ἀνάλγητοι πρὸς τὰ παθήματα τῆς ἰδιαιτέρας σας Πατρίδος, μόνον καὶ μόνον, διότι ἐπάτησε τὸ ἔδαφος τὸ Ἑλληνικὸν ὁ Βουλγαρικὸς στρατὸς θύων καὶ ἀπολύων εἰς βάρος τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν. Σεῖς οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπεκρύψατε, ὅτι ἐπιθυμεῖτε νὰ κατέλθωσιν οἱ Βούλγαροι μέχρι τῶν Ἀθηνῶν.

§62Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τὸ λέγετε σεῖς.

§63Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (ὑπουργὸς Γεωργίας). Σεῖς οἱ ὁποῖοι ἀφίσατε νὰ αἰσθανθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς τὴν πτέρναν τὴν Βουλγαρικὴν ἐπικαθημένην ἐπὶ τῶν στέρνων του μόνον καὶ μόνον, ἵνα ἐξυπηρετήσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρετο εἰς τὸ τηλεγράφημα τῆς τέως Βασιλίσσης πρὸς τὸν ἀδελφόν της Κάϊζερ, ἵνα ἐξυπηρετήσητε τὰ σχέδια μόνον τῆς Γερμανικῆς Δυναστείας. Σεῖς οἱ ὁποῖοι κατηγορήσατε τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων ὡς φαντασιόπληκτον, μόνον καὶ μόνον, διότι ἐπόθησε νὰ ἴδῃ μεγάλην τὴν Ἑλλάδα, ἐμπνέοντες εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν, ὅτι πᾶσα σκέψις περὶ μεγαλύνσεως τῆς Ἑλλάδος εἶνε οὐτοπία ἀνθρώπων ἐκφρόνων, οἱ ὁποῖοι ἐφαντάζοντο, ὅτι εἶνε δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ μεγαλυνθῇ, ἐνῷ θὰ ἠδύνατο νὰ ζήσῃ κατὰ τὴν φράσιν τοῦ ἀρχηγοῦ σας, τοῦ τότε Βασιλέως, ὡς Κράτος μικρὸν παρὰ τὴν μεγάλην Βουλγαρίαν, ὅπως ζῇ ἡ Πορτογαλλία παρὰ τὴν μεγάλην ἱσπανίαν. Αὐτὴ ἦτο ἡ πολιτική σας, πολιτικὴ προδοτῶν, οἱ ὁποῖοι εἴχατε τὸ θάρρος νὰ ἐμπαίζετε τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ἀνακηρύττοντες τὴν πολιτικήν σας πολιτικὴν ὑπὲρ τῶν Ἑλληνικῶν δικαίων. (Χειροκροτήματα).

§64Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας.

§65ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κάτω, κάτω. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, θὰ ἐξακολουθήσῃ. Παρακαλῶ ἡσυχία.

§67ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, θὰ κατέλθῃ τοῦ βήματος.

§68Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Θὰ τελειώσω τὴν φράσιν μου. Διὰ νὰ μὴ ἐρεθίζω περισσότερον τὴν Βουλὴν, δὲν ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε........

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπομεν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσῃ, εἶνε δικαίωμά του.

§71ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶνε δικαίωμά του. (Θόρυβος).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶνε τυραννία.

§73Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Καθήσατε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀκούσωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ φλυαρήματα.

§74Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Χωρὶς νὰ ἀνατρέξω εἰς τὴν παλαιοτέραν καὶ πασίγνωστον ἱστορίαν, θὰ ἐπικαλεσθῶ τοὺς λόγους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Συνδιάσκεψιν ταύτην. Ἔχω σημειώσεις, καθ’ ἃς ὁ κ. Πρόεδρος διὰ τοῦ ὑπομνήματός του ἐδήλωσεν: «ἂν δὲ μετὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου ἀντιμετώπισα πρὸς στιγμὴν τὴν παραχώρησιν τῆς Καβάλλας εἰς τὴν Βουλγαρίαν, τὸ ἔπραξα ἐλπίζων, ὅτι θὰ ἐπετύγχανον τὴν ἔξοδον τῆς Βουλγαρίας εἰς τὸν πόλεμον παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Ἀντάντ, ἵνα ἐπιταχύνω οὕτω τὴν νίκην τῶν Συμμάχων...........»

§75Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὰ λεγόμενα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶνε μία διαστροφὴ τῆς ἀληθείας τῆς ἱστορικῆς, διότι αὐτὴ εἶνε ἡ μέθοδος, διὰ τῆς ὁποίας οἱ κύριοι οὗτοι ἔχουσι σήμερον τὸ θράσος, ἔπειτα ἀπὸ ὅσα διέπραξαν νὰ ἀνέρχωνται ἐπὶ τοῦ Βήματος τῆς Βουλῆς, τῆς Ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας διὰ νὰ καταγγέλλωσι τί; Διὰ νὰ καταγγέλλωσι τὸν ἀρχηγὸν ὄχι πλέον ἑνὸς κόμματος ἀλλὰ μιᾶς ὁλοκλήρου φυλῆς, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε παρ’ ὅλα τὰ προσκόμματα, τὰ ὁποῖα οἱ κύριοι οὗτοι ἐδημιούργησαν, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε παρ’ ὅλα τὰ προσκόμματα, τὰ ὁποῖα συνήντησε παντοῦ ὅπου διῆλθε, διότι παντοῦ ἐλλοχεύουν οἱ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ πραγματοποιήσῃ μίαν μεγαλεπήβολον πολιτικὴν, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ πραγματοποιήσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς χθὲς οἱ πλέον αἰσιόδοξοι τῶν Ἑλλήνων ἐθεώρουν φαντασιοπληξίαν καὶ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ τὸ μέτρον τοῦ θράσους..... (χειροκροτήματα παρατεταμένα), διότι ἔχω τὴν τόλμην νὰ τὸ εἴπω, θὰ ἦτο θράσος ἐκ μέρους οἱουδήποτε νὰ ἔλθῃ μὲ τὰ ἐπιχειρήματα ἐκεῖνα νὰ ψέξῃ τὴν στιγμὴν ταύτην πολιτικὴν ἀναφερομένην εἰς ἐποχὴν παρῳχημένην καὶ ἡ ὁποία δὲν ἐπραγματοποιήθη λόγῳ τῆς ὑπαιτιότητος τοῦ αὐθέντου τοῦ κυρίου τούτου καὶ τῶν συναδέλφων τούτου. Ἀλλ’ αὐτὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο τόλμη καὶ τόλμη μεγάλη ἐκ μέρους οἱουδήποτε Ἕλληνος, εἶναι αἶσχος.

§76ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι Ἕλληνες.

§77Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶναι αἶσχος ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πρὸς στιγμὴν διὰ λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους φέρουσι πᾶσαν τὴν εὐθύνην ἐνώπιον τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ ἔπαυσαν νὰ σκέπτονται καὶ νὰ ἐργάζονται ὡς Ἕλληνες, αὐτὸ δὲ δὲν εἶναι πλέον τόλμη εἶναι θράσος, εἶναι αἶσχος, (χειροκροτήματα).

§78Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν ὅτι προηγουμένως δὲν ἠθέλησε νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ λέγων ὅτι εἶμαι διαστρεβλωτὴς τῶν γεγονότων καὶ τῆς ἀληθείας.

§79Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶσθε, εἶσθε.

§80Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Θὰ τὸ ἴδωμεν.

§81Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Διότι αὐτὸ εἶναι ἀνανδρία.

§82Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ὅταν ἔρχομαι μὲ τὰς σημειώσεις, μὲ τὰ ντοκουμέντα αὐτὰ δὲν ἔρχομαι νὰ διαστρεβλώσω τὴν ἀλήθειαν (Θόρυβος).

§83Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Προσθέτω εἰς ὅσα εἶπον, κύριοι Βουλευταί, ὅτι δὲν ἔχει τοὐλάχιστον τὸ θάρρος τῆς εἰλικρινείας.

§84Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Μὲ τὸ παραπάνω.

§85Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Διότι ἂν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος τῆς Γεωργίας δὲν εἶχεν ἤδη τὸ πρῶτον ἐπέμβει, ἂν ἔπειτα ἐγὼ δὲν εἶχον ἐπέμβει διὰ νὰ διακόψω αὐτὴν τὴν ἀσελγίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν θὰ ἐξηκολούθη νὰ φέρῃ τὸ ἐπιχείρημα μέχρι τέλους καὶ θὰ ἔμενε τὸ πρᾶγμα μὲ τὴν διαστροφὴν ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ 1915 προέτεινεν ἀνταλλαγὴν ἐδαφῶν ἢ παραχώρησιν ἐδαφῶν εἰς τὴν Βουλγαρίαν ὅπως δὶς τὸ εἶπε καὶ τὸ ἐτόνισε διὰ νὰ ἔχῃ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἴδῃ τὴν Βουλγαρίαν ἐξερχομένην εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Ἀντάντ, αὐτὸ εἶπον ὅτι εἶναι φυσικὴ διαστροφή.

§86Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Καθόλου.

§87Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Σιωπή.

§88Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Διότι ἡ ἔξοδος τῆς Βουλγαρίας καὶ ἡ θυσία, τὴν ὁποίαν ἐδέχετο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἦτο ὁ σκοπός, ἦτο τὸ μέσον ἦτο μέσον μικρότατον, ἀλλὰ μέσον διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ μία μεγαλεπίβουλος πολιτικὴ καὶ ἀκριβῶς ἡ πολιτικὴ τῆς μεγενθύνσεως τῆς Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν σεῖς τὴν ἐχλευάσατε.

§89Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἰδοὺ ὅτι ἐπραγματοποιήθη ἐκεῖνο ὅπου ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῇ ἐπὶ τῆς Θράκης.

§90Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν σεῖς, ὡς δικαίως ὑπέμνησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ἐθεωρήσατε ὡς φαντασιοπληξίαν διὰ τὴν ὁποίαν, ὡς εἶπεν ὁ ἀρχηγὸς τῶν φιλελευθέρων, προσέθετε ὁ τότε αὐθέντης σας ὅτι ἦτο τόσον βέβαιος ὁ κ. Βενιζέλος ὥστε ἐνόμιζεν ὅτι ἀκούει τὰ κουδούνια τὰ ὁποῖα βόσκουν εἰς τὴν Μ. Ἀσίαν, ἡ πολιτικὴ αὐτὴ σήμερον δὲν εἶναι φαντασιοπληξία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ ψυχὴ παντὸς Ἕλληνος καὶ λυποῦμαι ὅτι δὲν τὴν ἔχετε (χειροκροτήματα).

§91Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Πρόκειται, κύριοι Βουλευταί, περὶ αὐτοφώτου καὶ αὐταποδείκτου ἱστορίας.

§92Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νὰ ψηφίσωμεν τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν πληθυσμῶν νὰ τὸν στείλωμεν τὸν κύριον εἰς τὴν Σοβράνιε.

§93Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; ἐπὶ τῆς συνθήκης συζητεῖτε ἢ ἐπὶ τῆς Ἐξωτερικῆς Πολιτικῆς τοῦ κ. Βενιζέλου; Σήμερον τὸ ζήτημα δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔρχεσθε νὰ θέσητε, ζήτημα πολιτικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ κ. Βενιζέλου σήμερον πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ μιᾶς συνθήκης καὶ ὅμως σεῖς ἔρχεσθε ἐδῶ καὶ λέγετε ὅσα ἀνόητα δημοσιεύονται εἰς τὰς ἐφημερίδας αὐτὰς τὰς ἡμέρας, μὲ τὰς ὁποίας συνεργάζεσθε.

§94Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἀνόητα τὰ δέχομαι ἀλλὰ εἶναι ἀληθῆ.

§95Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθεῖτε νὰ γράφετε ἀνταποκρίσεις εἰς τὴν Ἀτλαντίδα ἠμπορεῖτε νὰ γράφετε ἐλευθέρως ταῦτα, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς εἶναι ἀσέβεια καὶ ἀπορῶ πῶς ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ἀντιμετωπίζετε τὴν Βουλήν.

§96Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐὰν εἶναι ἀσεβὲς νὰ πιστεύῃ τις εἰς ὅσα φρονεῖ ὅτι εἶναι ἀληθῆ θὰ ἀποδεχθῶ καὶ αὐτὴν τὴν μομφήν, ἀλλὰ θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν.

§97Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Νὰ ὁμιλήσετε ἐπὶ τῆς συνθήκης.

§98Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Θὰ μὲ ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσω;

§99Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Πρέπει νὰ τὸ ἐννοήσετε ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτραπῇ, εἰς ἕναν ὁ ὁποῖος δὲν ἔχῃ Ἑλληνικὴν ψυχὴν νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ.

§100Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Θὰ ἀφήσω τὸ βῆμα εἰς σᾶς τὸν Ἕλληνα. κ. Λαγοπάτη, θὰ κατέβω, ἐὰν θέλετε νὰ κατέβω. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὁ ὁποῖος μετῆλθε ἐναντίον μου γλῶσσαν τὴν ὁποίαν βεβαίως οἱανδήποτε καὶ ἂν θέλω νὰ κάμω παραχώρησιν δὲν δύναμαι νὰ τὴν θεωρήσω Κοινοβουλευτικήν, μάλιστα εἰς τὸ στόμα ἑνὸς Ὑπουργοῦ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐλησμόνει ὅτε ἀπηύθυνε τὰς ὕβρεις του ἐναντίον μου ὅτι αὐτὸς μὴ ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ ὕβριζε ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ λαοῦ.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σεῖς, σεῖς ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ;

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ὕβρισε.

§103Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν μὲ ὕβρισε; μοῦ εἶπε ὅτι εἶναι αἶσχος, ὅτι εἶναι θράσος.

§104Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ γνωρίσητε εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐν τοιούτῳ σημείῳ ἀγνοίας τῶν πολιτικῶν ἐθίμων ὅτι οἱ παρακαθήμενοι εἰς τὰ ἑδώλια τῶν Ὑπουργῶν εἴτε μέλη εἶναι εἴτε μὴ μέλη τῆς Βουλῆς, ἔχουσι τὸ δικαίωμα ὁσάκις ἐπερωτῶνται εἴτε ἐμμέσως εἴτε ἀμέσως νὰ ἀπαντοῦν. Αὐτὸ τὸ καθῆκον ἐξασκῶν καὶ εἰς αὐτὸ τὸ καθῆκον παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ ἔχῃ ἐστραμμένην τὴν προσοχήν του καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ ὅσα εἶπε.

§105Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τί εἶπον;

§106Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὅτι ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν ὅσῳ δὲν εἶμαι μέλος τῆς Βουλῆς δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω ὅσα εἶπον.

§107Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ κ. Πρόεδρε. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι).

§108Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἀνακαλῶ κ. Σταμάτη ἂς γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἀνακαλῶ.

§109Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ὑπῆρξαν στιγμαὶ κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἐδικαιολογεῖτο ὁ ἐρεθυσμός μου καὶ νὰ κακοεμεταχειρίσθην τὸν κ. συνάδελφον καὶ ὁμολογῶ ὅτι ὁ ἐρεθισμός μου εἶναι μεγαλείτερος τὴν στιγμὴν ταύτην ἀλλὰ δὲν προβαίνω εἰς χειροδικίαν. Εἶναι ἀνόσιον εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κάθε Ἑλληνικὴ ψυχὴ πανυγηρίζει ἐν συγκινήσει ἀφάτῳ τὴν πραγμάτευσιν ὀνείρων αἰώνων νὰ εὑρίσκηται ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὁ ὁποῖος ἀντὶ νὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ μὲ συντετριμμένην τὴν ψυχὴν νὰ ζητήσῃ συγγνώμην ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὸν ὁποῖον ἐπρόδωσε, ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὸν ὁποῖον αὐτὸς καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ παρέδωσαν ἕρμαιον εἰς τὴν τυραννίαν, εἶναι ἀνόσιον λέγω τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος......

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ θράσος!

§111Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ νὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ συζητῇ ἐπὶ τῆς πολιτικῆς, ἐν ᾧ ὤφειλε νὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κάθε Ἕλλην πράττει αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ βροντοφωνήσῃ καὶ νὰ ἀναφωνήσῃ. Ζήτω ἡ Μεγάλη Ἑλλὰς (Χειροκροτήματα).

§112Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Αἱ ἀντιλήψεις σας καὶ αἱ ἀντιλήψεις μας. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴν ἐξερεθίζω τὴν Βουλήν, θὰ εἴπω τοῦτο εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν τῇ ἰδιότητί του νομίζει ὅτι παραβλάπτεται κανὲν ἐθνικὸν συμφέρον ἐν τῇ ἱστορικῇ ἐρεύνη......

§113Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κανὲν συμφέρον μόνον ἡ ὀλίγη ἀξιοπρέπεια τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνασθε ἀκόμη ὡς ἄνθρωπος νὰ ἔχητε.

§114Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Βλέπετε ὅτι διεμαρτυρήθητε διὰ τὴν κοινοβουλευτικότητα τῆς γλώσσης;

§115Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἔχει κανεὶς Βουλγαρικὸν αἷμα μέσα του διὰ νὰ λέγῃ ὅσα λέγει ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος. Λυποῦμαι ὅτι ἡ Βουλὴ ἐξερεθίζεται διὰ τὰς ἀντιλήψεις μου, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἱστορικαὶ ἀλήθειαι.

§116Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κ. συνάδελφε, νὰ σᾶς ὁμιλήσω ὡς συνάδελφος νεοελλαδίτης. Δι’ ἡμᾶς τοὺς ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν καταγομένους βουλευτὰς, τοὺς ἔχοντας τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύωμεν πληθυσμοὺς ἑλληνικοὺς προχθὲς ἀπολαύσαντας τῆς ἐλευθερίας τοῦ θειοτάτου αὐτοῦ δώρου δι’ ἡμᾶς λέγω, τοὺς ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν βουλευτὰς εἶναι διπλοῦν τὸ καθῆκον ὅπως προβαίνωμεν μετὰ μείζονος εἰλικρινείας εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἀντιλήψεων τὰς ὁποίας δέον νὰ ἔχωμεν διὰ τὸ ἔργον αὐτοῦ τοῦ Μεγάλου ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος καὶ σήμερον ἀκόμη ἀγωνίζεται εἰς τὸ Παρίσι. Ἔχομεν λέγω διπλοῦν τὸ καθῆκον πρὸς αὐτὸν διότι εἰς τὴν πολιτικὴν του ὀφείλομεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπηλαύσαμεν. Ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ εἰλικρίνεια ἐπιβάλλει ἀνεξαρτήτως τῶν κομματικῶν ἀντιλήψεων ἢ τῶν πολιτικῶν πεποιθήσεων, τὰς ὁποίας δικαιούμεθα νὰ ἔχωμεν ἕκαστος ......

§117Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δικαιούμεθα;

§118Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Βεβαίως δικαιούμεθα ὡς ἄνθρωποι ἀνεπτυγμένοι καὶ ὡς ἄνθρωποι καλῆς πίστεως, τὴν καλὴν πίστιν θέττοντες ὡς βάσιν. Ἀνεξαρτήτως λέγω τῶν πολιτικῶν ἀντιλήψεων καὶ πεποιθήσεων, ὑποχρεούμεθα νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι ἡ πολιτικὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐχωρίσθητε ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐκήρυξε καὶ ἐφήρμοσεν αὐτὸς ὁ μέγας Ἕλλην ἐμπράκτως ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1916 μέχρι τῆς ἡμέρας αὐτῆς, αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ ἐκείνη ἡ ὁποία ἔσωσε τὸν Ἑλληνισμόν, ἡ ὁποία ἐμεγάλωσε τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία προορίζεται νὰ τὴν καταστήσῃ τοιαύτην οἵαν οἱ ἰδικοί μας τοὐλάχιστον προπάτορες, ὑμῶν καὶ ἐμοῦ δὲν ἐτόλμων οὔτε νὰ ὀνειρευθῶσιν διότι ἐθεωρεῖτο γελοῖος πρὸ πενταετίας ἀκόμη καὶ ἔπρεπε νὰ κλεισθῇ εἰς τὸ φρενοκομεῖον πᾶς ὅστις θὰ ἐφαντάζετο ὅτι θὰ ἤρχετο ἐποχὴ καθ’ ἣν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ τῆς ἐλευθέρας πατρίδος θὰ περιελάμβανε ἀντιπροσώπους χωρῶν, αἱ ὁποῖαι ἔκυπτον τὸν αὐχένα μέχρι τοῦ 1912 ὑπὸ τὴν πτέρναν τοῦ Τούρκου ἢ τοῦ Βουλγάρου καὶ θὰ ἐχειροκρότει τὴν μετὰ τῆς ἐλευθέρας πατρίδος ἕνωσιν τῶν χωρῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας σήμερον αὐτὴ ἡ πολιτικὴ, προσθέτει ἀναποσπάστως πλέον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἁλουργίδα. Καὶ αὐτὸ ἠξίουν ἀπὸ ὑμᾶς ὡς φίλος σας, διότι γνωρίζω ὅτι εἶσθε ἄνθρωπος ἰσχυροῦ χαρακτῆρος καὶ περιέμενον νὰ εἴπητε ἐδῶ ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτὸ ἀποτεινόμενος ὄχι πρὸς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος οὕτως, ἔτι μᾶλλον θὰ σᾶς ἐξετίμα, νὰ εἴπητε: Ὁμολογῶ τὴν πλάνην μου, ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησα καὶ ἐγὼ ἐκ καλῆς πίστεως καὶ ἀπὸ χρηστοῦ τοῦ συνειδότος μέχρι τῆς ἡμέρας ταύτης ἀπεδείχθη χρεωκοπήσασα. Ἀπεδείχθη ὅτι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἐκήρυσσε ἀπὸ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, τὰς ἀρχὰς αἵτινες ἐθριάμβευσαν καὶ ἕνεκα τῆς μὴ ἀποδοχῆς τῶν ὁποίων ὑπὸ τῶν ἀντιθέτων διεσπάσθη ἡ ἑνότης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ προσωρινῶς πάντοτε εἶχε πληρέστατα δίκαιον, καὶ ὅτι ἐκεῖναι ἦσαν αἱ ἀρχαί, τὰς ὁποίας ἔπρεπε πᾶς Ἕλλην πονῶν πράγματι τὸν Ἑλληνισμόν, ἀγαπῶν πράγματι τὴν πατρίδα του, ποθῶν πράγματι τὸ μεγαλεῖον της αὐτὸς καὶ μόνον αὐτὸς ἔπρεπε νὰ ἀποδεχθῇ, νὰ υἱοθετήσῃ καὶ ὑπὲρ αὐτῶν νὰ ἀγωνισθῇ. Αὐτὸ τὸ ἀνέμενον ἀπὸ σᾶς ὡς νεοελλαδίτης βουλευτής, τοῦ ὁποίου ἡ πατρὶς σήμερον μόλις ἀπολαύει τῆς μεγάλης αὐτῆς εὐτυχίας νὰ ἑνωθῇ μετὰ τῆς μεγάλης μητρός της. (Χειροκροτήματα).

§119Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐὰν μὲ ὀνομάσατε ἰσχυροῦ χαρακτῆρος κ. συνάδελφε, περιέμενον νὰ μοῦ δώσητε ἔδαφος συζητήσεως νὰ προσθέσητε ὅτι εἶμαι καὶ καλῆς πίστεως (διαμαρτυρίαι). Ἐφ’ ὅσον δὲ μοῦ ἀπέμεινεν ἡ καλὴ πίστις.....

§120Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ποῖος τὴν ἔχασε διὰ νὰ τὴν εὕρῃς σύ;

§121Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἡ ὅλη ἐπιχειρηματολογία καθ’ ὅσον μὲν ἅπτεται γενικῶς τῶν πραγμάτων, εἶναι ἐπιχειρηματολογία, τὴν ὁποίαν ἠκούσαμεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἐπιχειρηματολογία σας αὕτη ἔλαβε κατεύθυνσιν προσωπικήν.....

§122Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Ἄνευ κακῆς διαθέσεως.

§123Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐσχετίσατε τὰ πράγματα πρὸς ἐμὲ ὡς νεοελλαδίτην βουλευτήν.

§124Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Μάλιστα.

§125Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ ἐπιχειρηματολογία σας ἔλαβε προσωπικὴν κατεύθυνσιν πρὸς ἐμέ, μοῦ δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπω ὅ,τι ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ καὶ ἐν πάσῃ καλῇ πίστει ἐτόνισα ὅτι ἡ χαρά μου εἶναι διπλῆ διὰ τὴν ἀναμενομένην ἀπελευθέρωσιν τῶν Θρακικῶν ἐδαφῶν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ περιπίπτομεν εἰς τὰς προσωπικάς μας ἀντιλήψεις, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδικαιολόγει καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἀκούσωσι δικαιολογίας, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ὅταν εὑρισκόμην εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἔβλεπον ὅτι ἦτο ἐνδεχόμενον ἡ Βουλγαρία νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν Ἀντάντ, ἔκτοτε ἠσθανόμην παλμοὺς μέσα εἰς τὴν ψυχήν μου ἐθνικοῦ πόνου.

§126Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω.

§127Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Διότι κ. συνάδελφοι ἐφρόνουν, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ τὸ Ἔθνος σήμερον ἂν ἐπιχαίρῃ, ἐπιχαίρει διὰ τὰς ἐπιτυχίας μας εἰς τὰ Θρακικὰ ἐδάφη, ἐφρόνουν ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποβαίνει μέγα ἐθνικὸν ἀπόκτημα διὰ τὴν Ἑλλάδα εἶνε ἡ ἐπέκτασις πρὸς τὰς Θρακικὰς χώρας, διὰ τὸ ὁποῖον αἰσθάνομαι διπλῆν χαράν. Καὶ ὅταν λέγω ὅτι αἰσθάνομαι διπλῆν χαρὰν τὸ λέγω διὰ νὰ ἐκφράσω τὸν πόνον, ὅτι ἐκινδύνευσεν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀποκλεισθῇ ἀπὸ τὴν ἐπέκτασιν πρὸς τὰς Θρακικὰς χώρας.

§128Δ. ΠΑΖΗΣ. Καὶ ὅμως ἂν ἀνατρέξετε εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ 1916 θὰ εὕρετε ὅτι ἐκεῖ ἀναγράφεται ἡ χαρὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐπὶ τῇ καταλήψει ὑπὸ τῶν Βουλγάρων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας.

§129Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν ἤκουσα τί εἴπατε καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ τὸ ἐπαναλάβετε διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἀφίνω τὸ θέμα αὐτὸ διὰ νὰ προχωρήσω εἰς ἓν σχετικώτερον. Θὰ εἴπω τοῦτο ὅτι ὅσον καὶ ἂν εἶνε μεγάλη ἡ χαρά μου διὰ τὴν ἀναμενομένην ἀπελευθέρωσιν τῶν Θρακικῶν ἐδαφῶν, δὲν δύναμαι νὰ μὴ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, ἡ ὁποία πιστεύω ὅτι εἶναι λύπη Ἐθνική, ὅτι αἱ ἀξιώσεις, τὰς ὁποίας ὁ πρῶτος ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος ἐνώπιον τοῦ συνεδρίου ἐπέβαλεν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Βουλγαροκρατουμένης Θράκης, αἱ ἀξιώσεις αἱ ὁποῖαι ἔφερον τὰ σύνορά μας μέχρι τοῦ σημείου ὅπου εὑρίσκονται σήμερον, αἱ ἀξιώσεις αὗται δὲν ἔγειναν ἀποδεκταί. Ἀλλ’ ἐνῶ κατὰ τοῦτο ἡ λύπη μου ἀφορᾷ τοὺς δικαστάς, τοὺς διαιτητάς, δὲν δύναμαι ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους καὶ εἰδικῶς ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν Σερρῶν ἢ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου ὅτι ὁ πρῶτος ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ συνέδριον δὲν ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπεν νὰ ἀποβλέψῃ εἰς ἱκανοποίησιν ὅλως διόλου ἰδιαιτέραν τῶν πληθυσμῶν τοῦ Νομοῦ τῶν Σερρῶν. Ὁ Νομὸς τῶν Σερρῶν ὅπως διαγράφεται σήμερον δὲν εἶνε τὸ σύνολον τοῦ οἰκονομικοῦ ὀργανισμοῦ ὁ ὁποῖος ὑφίστατο πρὸ τῆς ἑνώσεώς του μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἔχω, κύριοι βουλευταί, καὶ ἕνα μικρὸν ἰδιαίτερον λογαριασμὸν μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀφ’ ὅτου τὸ πρῶτον εἶχον λάβει τὸν λόγον περὶ τῆς συνθήκης μετὰ τῆς Γερμανίας. Εἶπον τότε περὶ τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη τὸ ἔργον τῆς εἰσπράξεως τῶν δόσεων ἐκ μέρους τῆς Γερμανίας ὅτι ἡ διασυμμαχικὴ αὕτη ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῆς Ἀγγλίας, τῆς Γαλλίας, τῆς Ἰταλίας, ὅτι διὰ τῶν σχετικῶν διατάξεων περὶ ὀργανώσεως τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης ἕκαστον τῶν μελῶν δύναται νὰ ἀποσυρθῇ, οὐδεμία δὲ λαμβάνεται πρόνοια περὶ τοῦ τὶ θὰ γείνῃ ἂν ἀποσυρθῇ ὁ εἷς καὶ ἂν κατόπιν τοῦ ἑνὸς ὁ δεύτερος ἢ καὶ ὁ τρίτος. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δυνάμεθα νὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ μὴ ἔχωμεν ἐν Βουλγαρίᾳ ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς εἰσπράξεως τῶν δόσεων τῶν ἀποζημιώσεων.

§130Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δυνάμεθα ὄντως νὰ περιέλθωμεν εἰς αὐτὸν τὸν κίνδυνον ἀλλὰ προσθέτω, ὅτι ὁ ἴδιος κίνδυνος δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ δι’ οἱανδήποτε ἄλλην ἐπιτροπὴν καὶ δὴ διὰ τὴν μεγάλην ἐπιτροπὴν τῶν ἐπανορθώσεων, ἡ ὁποία ἑδρεύει εἰς Παρισίους. Καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα ἀπασχολεῖ ἐπίσης τὰς μεγάλας κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι νὰ λάβωσι πολὺ μεγαλύτερα ποσὰ ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν νὰ λάβωμεν ἡμεῖς ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν. Ἀλλὰ σᾶς ὑπομιμνήσκω ὅτι ὅταν συντάσσεται μία συνθήκη καὶ ἓν συμβόλαιον οἱουδήποτε, ὑπόθεσις ἀναγκαία εἶνε ἡ καλὴ πίστις ἐκ μέρους τῶν συμβαλλομένων καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ πιστεύσω ὅπως πιστεύω ὅτι ὅταν λέγετε ὅτι ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς δύναται νὰ ἀποχωρήσῃ, ὅτι δὲν δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο, εἰ μὴ ἂν ὑπάρξωσι σπουδαῖοι λόγοι. Ἑπομένως ὁ κίνδυνος, τὸν ὁποῖον παρατηρεῖτε θεωρητικῶς εἶνε πραγματοποιήσιμος φρονῶ ὅμως ὅτι ἐν τοῖς πράγμασι δὲν θὰ πραγματοποιηθῇ.

§131Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εὐχαριστοῦμαι πολὺ ὅτι τοιαύτη εἶνε ἡ ἀντίληψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἀλλ’ ἤθελον νὰ προσθέσω τοῦτο, ὅτι ἐν συνόλῳ τὰ τῆς ὀργανώσεως τῆς Ἐπιτροπῆς εἶνε κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε μὲ τὸ γενικὸν πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε τῆς ἐπιεικείας ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀποζημιώσεων ὅτι εἶνε κίνδυνος νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ μιᾶς καταστάσεως καὶ ἡ ὁποία νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν Βουλγαρίαν ἀπὸ πάσης καταβολῆς ἀποζημιώσεως. Παρατηρῶ λοιπὸν ὅτι προκειμένου νὰ συζητηθῇ πρότασις περὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλγαρίας ἐνδέχεται νὰ ἀπουσιάσουν τὰ 2 μέλη, ἡ ἀπουσία των νὰ θεωρηθῇ ὡς ἔκφρασις ἐναντίον τῆς προτάσεως καὶ νὰ ἀπορριφθῇ ἢ ἂν πρόκειται περὶ προτάσεως ὑπὲρ τῆς Βουλγαρίας ἡ προσέλευσις τῶν 2 νὰ ἐξηγηθῇ ὡς ψῆφος ὑπὲρ αὐτῆς. Θὰ ἦτο λοιπὸν εὐχῆς ἔργον ἡ κυβέρνησις νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπὶ τῶν 2 τούτων ζητημάτων διότι οἱ Ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ κατ’ ἐξοχὴν ἐζημιώθησαν ἐκ τῆς ἐνεργείας τῆς Βουλγαρίας.

§132Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ ἀπαντήσω ἀμέσως εἰς τὸ τελευταῖον σημεῖον τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἐπειδὴ δυνατὸν νὰ ἐνδιαφέρῃ τὴν Βουλήν. Ὅταν ἡ Βουλὴ θὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν νὰ ἐξετάσῃ τὰ ἀλλεπάλληλα ὑπομνήματα, τὰς ἀλλεπαλλήλους σημειώσεις, τὰ ἀλλεπάλληλα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν ἀντιπροσωπείαν ἐνώπιον τοῦ συνεδρίου τῆς εἰρήνης, εἶμαι πλέον ἢ πεπεισμένος ὅτι θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ὡς πιστός, καλός, φιλότιμος, φιλόπονος συνήγορος ἐξήντλησεν ὅλα τὰ μέσα ὅπως ἐπιτύχῃ τοὺς εὐνοϊκωτέρους ὅρους ὄχι μόνον ἐπὶ τῶν ἐδαφικῶν σημείων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν καὶ δὴ ἐπὶ τοῦ σημείου, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. βουλευτής. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Βουλήν, ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμή, τὰς διαφόρους ἐπικρίσεις, τὰς ὁποίας ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία ἔκαμε εἰς τὸ σχέδιον τῆς εἰρήνης, τὸ ὁποῖον ἐν πολλοῖς παρέμεινεν ὡς ὁριστικὸν κείμενον. Ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὸ μέλλον θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν βελτίωσιν τῶν σημείων ἐκείνων, εἰς τὰ ὁποῖα εἶνε δυνατὴ ἡ βελτίωσις, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Ἀλλὰ θὰ παρατηρήσω, καὶ ὁ κ. βουλευτὴς τὸ γνωρίζει κάλλιον παντὸς ἄλλου καὶ ἤδη κατὰ τὴν τελευταίαν μου ἀγόρευσιν παρετήρησα ὅτι εἰς τὰ οἰκονομικὰ ἰδίως ζητήματα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Γερμανίαν ὑπάρχει τάσις περὶ ἀναθεωρήσεως ἢ συμπληρώσεως τῆς συνθήκης οὐχὶ βεβαίως ὑπὸ τὸ πνεῦμα μιᾶς ἀδικαιολογήτου ἐπιεικείας, διότι οὐδεμίαν τοιαύτην ἐπιείκειαν δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ ἡ Δύναμις ἐκείνη, ἡ ὁποία κατέστρεψε πλοῦτον ἀμύθητον καὶ χώρας ἀπεράντους, ἀλλὰ διὰ τὸ ἴδιον συμφέρον τῶν παθόντων. Δηλαδὴ νὰ δοθῶσιν εὐκόλως εἰς τὴν Γερμανίαν ὅπως ταχύτερον ἀναλάβῃ καὶ καλύτερον δυνηθῇ νὰ πληρώσῃ τὰς ἐπιβαλλομένας ἀποζημιώσεις. Λοιπὸν παρατηρῶ ὅτι ὅσον τοιαύτη τάσις ὑπάρχει νὰ δοθῶσιν διευκολύνσεις οἰκονομικῆς φύσεως ὅπως ταχύτερον καὶ εὐκολώτερον ἐπιτευχθῇ ἡ ἐκτέλεσις τῆς συνθήκης δὲν εἶνε δυνατὸν καὶ λογικὸν ἐκ μέρους μιᾶς Κυβερνήσεως ἰδίως, ἡ ὁποία δὲν ἀντιπροσωπεύει μεγάλην καὶ ἰσχυρὰν Δύναμιν νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων τῶν οἰκονομικῶν οἱασδήποτε συνθήκης καὶ δὴ ἀπέναντι τῆς Βουλγαρίας. Λέγω ἑπομένως ὅτι καίτοι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συνθήκης καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ οἱανδήποτε τυχὸν βελτίωσιν, ὀφείλω νὰ εἶμαι εἰλικρινὴς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι ἡ τάσις ἡ σήμερον κρατοῦσα δὲν εἶνε πρὸς βελτίωσιν τῶν ὅρων τῶν συνθηκῶν, ἀλλὰ μᾶλλον πρὸς διευκόλυνσιν τῶν διαφόρων ἐχθρικῶν Δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν νὰ ἀντικρύσουν ἐπανορθώσεις ζημιῶν. Ἔχομεν τὸ 10 ἄρθρον τῆς συνθήκης, ἡ ὁποία προβλέπει περὶ τῆς ἀκεραιότητος καὶ ἀνεξαρτησίας τῶν Κρατῶν, ἀλλ’ ὅταν ἀπὸ τῆς θεωρείας κατελήξατε εἰς τὴν πραγματικότητα ὀφείλετε νὰ παρατηρήσετε ὅτι τὸ ὅλον σύστημα μιᾶς κοινωνίας, εἴτε πρόκειται περὶ ἀτόμων εἴτε περὶ ἐθνῶν εἶνε μία ἀλληλεγγύη, ἡ ὁποία προνοεῖ περὶ ἀμοιβαίων δικαιωμάτων ἀλλὰ καὶ περὶ ἀμοιβαίων ὑποχρεώσεων. Ὅταν δὲ ἡ ὑποχρέωσις κατὰ τὴν γνώμην τῶν πολλῶν, κατὰ τὴν συνείδησιν μιᾶς ἐποχῆς, δέον νὰ εἶνε κἄτι περισσότερον ἀπὸ μίαν ὑποχρέωσιν ἠθικήν, ἀπαιτεῖ νὰ ἔχῃ καὶ κάποιο στήριγμα πραγματικὸν καὶ κάποιαν ἐποπτείαν καὶ κάποιαν ἀσφάλειαν. Ταῦτα προέβλεψεν ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν. Ἀλλὰ ὁ κ. βουλευτὴς παρετήρησε καὶ ἄλλο τι. Τὸ ἄρθρον 10 τοῦ καταστατικοῦ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, προβλέπει περὶ ἀμοιβαίας ἐγγυήσεως ὅλων τῶν μελῶν τῆς Κοινωνίας ὄχι μόνον ὅπου ἀφορᾷ τὴν ἐδαφικὴν ἀκεραιότητα ἀλλὰ καὶ τὴν παροῦσαν ἐθνικὴν ἀνεξαρτησίαν ὅλων τῶν μελῶν. Ἡ ἐγγύησις λοιπὸν ἡ διδομένη εἰς τὰ Κράτη ἀφορᾷ ὄχι μόνον τὴν διατήρησιν τῆς ἐδαφικῆς των ἀκεραιότητος, ὅπως ἔχουν σήμερον, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποστήριξιν διὰ τὴν ἐνδεχομένην περίστασιν, καθ’ ἣν μία δύναμις οἱαδήποτε ἤθελε ἀποπειραθῇ τὴν μείωσιν τῆς ἀνεξαρτησίας ἑνὸς ἄλλου Κράτους διὰ τῆς ἐπιβολῆς ἑνὸς προτεκτοράτου ἢ ἄλλου τρόπου ὑποδουλώσεως. Ὥστε βλέπετε ὅτι αἱ διαλέξεις ἀποκαθιστοῦν πλήρη τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἑλλάδος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην παρατήρησιν, δηλ. τὴν διατήρησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς βασιλείας καὶ τὴν διατήρησιν τῶν βασιλικῶν τύπων, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶνε ἀπολύτως ἐλεύθερος νὰ ἀποφασίσῃ. Ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τούτου, γενόμενον μέλος τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν ὑποστήριξιν ὅλων τῶν ἄλλων Κρατῶν, ἐὰν, ὃ μὴ γένοιτο, δύναμίς τις ἤθελεν ἐπιζητήσει νὰ ἐγκατασταθῇ ἐν Ἑλλάδι ἓν σύστημα πολιτικῆς ὑποδουλώσεως. Αὐτὰ εἶχον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς ἐρωτήσεις τοῦ κ. βουλευτοῦ. (Χειροκροτήματα).

§133Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέπτυξε θεωρίας τῆς μέχρι τοῦδε ἐξαρτήσεως τῆς Ἑλλάδος ἐκ μέρους τῶν ἐγγυητριῶν Δυνάμεων. Ἀλλὰ δὲν εἶνε τὸ θέμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἔθιξε. Τὸ ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 10 ἀφορᾷ τοὺς κινδύνους μικρῶν Κρατῶν κατ’ ἐνασκήσεως προτεκτοράτου Μεγάλων Δυνάμεων, δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν. Ἐγὼ φοβοῦμαι μήπως ἐν τῇ ὑφισταμένῃ πολιτικῇ ἀνεξαρτησίᾳ ἐννοεῖται ἡ ὑπὸ ὑποθήκην ἀνεξαρτησία.

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§135Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἀλλ’ ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν προσέθεσε περὶ τῶν νέων ὑποθηκῶν ἔρχονται εἰς ἐνίσχυσιν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγὼ, ὅτι αἱ συνθῆκαι αὗται δὲν δύνανται νὰ κριθῶσι παρὰ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως. Καὶ ἂν ἠθέλομεν νὰ λάβωμεν τὸ παράδειγμα τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τῶν ὁποίων τὰ νομοθετικὰ Σώματα ἀπὸ μηνῶν ἤδη ἀσχολοῦνται ἐπὶ τῆς συμβάσεως, θὰ ἠδυνάμεθα ἴσως νὰ ἐνεργήσωμεν μίαν ψήφισιν τῆς συνθήκης τώρα, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἐπιφύλαξιν ὅτι αἱ συνθῆκαι αὗται δὲν δύνανται νὰ κυρωθῶσιν παρὰ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως. Καὶ ἂν ἠθέλωμεν νὰ λάβωμεν τὸ παράδειγμα τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τῶν ὁποίων τὰ νομοθετικὰ σώματα ἀπὸ μηνῶν ἤδη ἀσχολοῦνται ἐπὶ τῆς συμβάσεως, θὰ ἠδυνάμεθα ἴσως νὰ ἐνεργήσωμεν μίαν ψήφισιν τῆς συνθήκης τώρα, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἐπιφύλαξιν ὅτι αἱ συνθῆκαι αὗται θὰ τεθοῦν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὐδὲ τυπικὴ τις παράλειψις.

§136Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Αὐτὴ ἡ θεωρία εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτος καὶ δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ τὴν ἀφήσω ἀπαρατήρητον. Εἰς τὰ συνταγματικὰ Κράτη ἐν γένει, ἐκτὸς ἂν ἀναφέρεται ρητῶς εἰς τὸν Συνταγματικὸν χάρτην, οἱαιδήποτε συνθῆκαι ὑπογράφονται παρὰ τῶν πληρεξουσίων τοῦ Κράτους καὶ ἔχουν ἀνάγκην κυρώσεως παρὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας κατόπιν ἐγκρίσεως τῆς νομοθετικῆς. Δὲν γνωρίζω παράδειγμα εἰς τὰ συνταγματικὰ Κράτη, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶνε ἡ εὐρύτης τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνει ἕνα Κράτος διὰ τῆς συνθήκης, νὰ ἀπαιτῆται, ὅπως ἡ κύρωσις ἢ μᾶλλον ἡ ἔγκρισις μὴ γίνεται ὑπὸ τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, ἀλλὰ παρὰ τῆς Συνελεύσεως. Τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἀντίκεινται εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ ἡμετέρου Συντάγματος, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ παρατηρηθῇ ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτα, διότι ἠδύνατο νὰ μείνῃ εἰς τὴν ἐντύπωσιν τινῶν ὅτι μετὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἐπίσημον κύρωσιν τοῦ Κράτους ἠδύνατο νὰ μείνῃ ἡ ἀμφιβολία ὅτι αἱ ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνει τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἔναντι τῶν ἄλλων δὲν εἶναι τελεσίδικοι, ἀλλ’ ὅτι ἐξαρτῶνται ἐκ τῆς ψήφου τῆς Συνελεύσεως.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερμανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§138Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δὲν παραγνωρίζω, κ. βουλευταί, ὅτι δὲν ἀπόκειται εἰς ἡμᾶς νὰ τροποποιήσωμεν συνθήκας, αἱ ὁποῖαι συνεζητήθησαν μεταξὺ τῶν μεγάλων Δυνάμεων καὶ συνεπῶς παρέλκει πᾶσα μακρυγορία. Ἐν τούτοις ἐνόμισα καλὸν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ δύο σημείων τῶν πολιτικῶν ὅρων τῆς συνθήκης, ἴσως δὲ, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῶν παρατηρήσεών μου ὁ κ. Ὑπουργὸς θελήσῃ νὰ προβῇ εἰς ἐξηγήσεις τινάς. Παρατηρῶ ὅτι ὑπάρχουν διατάξεις ἀφορῶσαι τὴν ὑπηκοότητα τῶν Σέρβων, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι εὐμενέστεραι ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπηκόους τῆς Σερβίας. Εἰς τὸ ἄρθρον 40 παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας. Ἐντὸς προθεσμίας δύο ἐτῶν οἱ κάτοικοι τῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι παραχωροῦνται εἰς τὴν Σερβίαν θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιλογῆς ὑπηκοότητος, δηλαδὴ θὰ δύνανται νὰ δηλώσωσιν ὅτι θέλουσι νὰ γίνωσι Βούλγαροι ὑπήκοοι ἀντὶ Σέρβοι. Αὐτοὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἀπολαμβάνωσι τῶν πλεονεκτημάτων τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται εἰς τὸ 40 ἄρθρον, θὰ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ἀποκομίσωσι τὴν κινητὴν περιουσίαν των, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἀκίνητον θὰ ἔχωσι τὴν ἐλευθερίαν νὰ ἐκμεταλλεύωνται αὐτήν. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Βουλγάρους ὑπηκόους, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσωσι νὰ προτιμήσωσι τὴν Βουλγαρικὴν ὑπηκοότητα καὶ ὄχι τὴν Σερβικήν. Ἀλλὰ ἀκολουθεῖ καὶ δευτέρα διάταξις, ὄχι οἱ Βούλγαροι, ἀλλὰ καὶ οἱ Σέρβοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται σήμερον εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ αὐτοὶ θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα ἐντὸς διετίας νὰ δηλώσωσιν ἐὰν προτιμῶσι νὰ γίνωσι Βούλγαροι ὑπήκοοι ἢ νὰ ἀποκτήσωσι τὴν Σερβικὴν ὑπηκοότητα καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἀπολαμβάνωσι καὶ ἐντὸς τῶν πλεονεκτημάτων αὐτῶν, δηλαδὴ θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ ἀποκομίσωσι τὴν τοιαύτην περιουσίαν των καὶ νὰ διατηρήσωσι τὴν ἀκίνητον ἐν Βουλγαρίᾳ χωρὶς νὰ χάσωσι κανὲν δικαίωμα. Ἀλλὰ εἶναι ἡ τρίτη διάταξις διὰ τοὺς Σέρβους ὑπηκόους ὅτι καὶ οἱ Σέρβοι, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ διαφόρους λόγους εἴτε διότι κατεδιώκοντο ἀπὸ τὴν Βουλγαρικὴν κυβέρνησιν, εἴτε δι’ ἄλλους λόγους αὐτοὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ δηλώσωσιν ἐὰν θέλωσι νὰ προτιμήσωσι τὴν Βουλγαρικὴν ὑπηκοότητα καὶ ἑπομένως θὰ ἀπολαμβάνωσιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφει τὸ 4 ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 40. Ὥστε, κύριοι, συγκεφαλαιώνων, παρατηρῶ, ὅτι οἱ Σέρβοι ὑπήκοοι δικαιοῦνται ἐὰν θέλωσι νὰ διατηρήσωσι τὴν Σερβικὴν ἢ Βουλγαρικὴν ὑπηκοότητα εἴτε ἐν Σερβίᾳ, εἴτε ἐν Βουλγαρίᾳ, εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εὑρίσκονται. Ἔρχομαι εἰς τοὺς πολιτικοὺς ὅρους, οἱ ὁποῖοι ἀναγράφουσι τὰ δικαιώματα αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα, ὅσοι ὑπήκοοι Βούλγαροι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι παραχωροῦνται εἰς τὴν Ἑλλάδα αὐτοὶ θὰ προτιμήσωσι τὴν ὑπηκοότητα τὴν Βουλγαρικὴν καὶ ἐὰν μετὰ δύο ἔτη ὑπάγωσιν εἰς τὴν Βουλγαρίαν θὰ διατηρήσωσι τὴν περιουσίαν των, ἐν τούτοις ὅσοι Ἕλληνες εὑρίσκονται σήμερον εἰς τὴν Βουλγαρίαν ἀπὸ ἐτῶν ἐγκατεστημένοι ἐκεῖ ἔχοντες κτήματα καὶ ἀναγκασθέντες νὰ μένωσιν ἐν Βουλγαρία διὰ διαφόρους λόγους αὐτοὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ θελήσωσιν ἐντὸς διετίας ὅτι προτιμῶσι τὴν Ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα καὶ φεύγοντες νὰ ἀποκομίσωσι τὴν κινητὴν περιουσίαν καὶ νὰ διατηρήσωσι τὴν ἀκίνητον ὅπως καὶ οἱ Βούλγαροι; Αὐτὸ δὲν ἀναγράφεται.

§139Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐδῶ εἶνε μία παρατυπία τῆς Συνθήκης, διότι αὐτὸ ἔγεινε στερεωτύπως.

§140Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Παραλείπεται.

§141Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Μάλιστα. Αὐτὸ θὰ διορθωθῇ εὐκόλως καὶ ἡμεῖς τὸ ἐπαρατηρήσαμεν. Μόνον διὰ τὴν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εὑρισκομένην δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν ἔχωμεν συμφέρον ἡμεῖς νὰ εἴπωμεν ποῖα ἄλλα συμφέροντα ἔχομεν, ὅπως οἱ Ἕλληνες τὸ γένος ἀπαντήσωσι........... αὐτὸ δὲν μᾶς ἐθίγει τὸ ζήτημα.

§142Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Θὰ ἔχωσι τὴν ἀκίνητον περιουσίαν καὶ θὰ τὴν ἐκμεταλλεύωνται.

§143Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Μάλιστα.

§144Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἶδον ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐξεφράζοντο μετὰ πόνου, ὅτι δὲν δύνανται νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν Σερβίαν νὰ κάμωσι χρῆσιν τῶν κτημάτων αὐτῶν.

§145Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Συνθήκη ἀφορᾷ τὰς σχέσεις ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἐμπολέμων μετὰ τῆς Βουλγαρίας. Δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν ἰθαγένειαν τὴν ὑπηκοότητα μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Σερβίας ἦτο ἐκκρεμῆ ἀπὸ τοῦ 1913, ἤδη εἰς τὰ 1913 ἤρχισαν διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι λόγῳ τῶν περιστάσεων διεκόπησαν, σήμερον ὅμως ἐπανελήφθησαν καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγετε ὡς καὶ ἄλλα παραπλήσια θὰ κανονισθῶσι διὰ μελλούσης Συνθήκης μετὰ τῆς Σερβίας.

§146Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, διότι πολλοὶ Ἕλληνες εὑρισκόμενοι εἰς τὸ Μοναστήριον κατεστράφησαν.

§147Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Μάλιστα.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§149Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι ἔχομεν κάμει μίαν παράλειψιν μὴ ἀναπτύξαντες τὰς γνώμας τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Βουλγαρικῆς Συνθήκης. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ θέμα τῆς εὐτυχίας καὶ τοῦ ἐνθουσιασμοῦ τοῦ ἐθνικοῦ ἦτο ἐξηντλημένον ἀφ’ ἑαυτοῦ καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη λόγων ὅπως ἐξαρθῇ τὸ γεγονός. Ἴσως ἔπρεπε νὰ λυθῶσι πράγματα τινα, τὰ ὁποῖα ἢ δὲν θέλουσιν ἢ δὲν ἐπρόσεξαν διὰ νὰ δώσωσι τὴν προσήκουσαν σημασίαν. Θὰ σᾶς φανῇ ἴσως παράδοξον ὅτι ἂν ὑπάρχωσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ χαίρωνται περισσότερον κατόπιν τῶν γεγονότων αὐτῶν αὐτοὶ εἶνε ἀκριβῶς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχαιρον διὰ νὰ φέρωσιν ἀντιρρήσεις καὶ νὰ διατυπώσωσιν γνώμας ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τῶν Συνθηκῶν. Καὶ ἔπρεπε νὰ χαίρωνται αὐτοὶ περισσότερον, διότι ἐὰν δὲν ἠσκεῖτο ἡ πολιτικὴ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐὰν δὲν ἐπήρχοντο τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπήρχοντο ἀσφαλῶς θὰ εἶχον καὶ προσωπικὴν τιμωρίαν, διότι ἀσφαλῶς θὰ ἐλιθοβολοῦντο ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Δὲν θὰ ὁμιλήσω, κύριοι, διὰ μακρῶν, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶνε μόνον τὸ ἔργον τὸ γνωστὸν εἰς πάντας, τὸ ὁποῖον εἶνε ἀξιοθαύμαστον διὰ τὴν κυβέρνησιν, δὲν εἶνε μόνον τὰ γεγονότα τὰ Ἐξωτερικὰ τὰ τοῖς πᾶσι γνωστά, τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἠδυνάμεθα νὰ ἐξέλθωμεν νικηταὶ μεταξὺ ἄλλων συμμάχων. Τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἀντιπροσωπείας ἡμῶν ἐν Παρισίοις ὑπῆρξεν ἐπίσης μέγα ὅπως εἰς τὸ πολεμικόν, καὶ τῆς πολιτικῆς κατευθύνσεως ὑπῆρξε δὲ μέγα, διότι ὁ πόλεμος αὐτὸς δὲν ἦτο πόλεμος ἐκ τῶν συνήθων κατὰ τὸν ὁποῖον ὅταν ἐπικρατήσῃ τις ἐπιβάλλει αὐθαιρέτως καὶ ὅπως τὸν συμφέρει τοὺς ὅρους τῆς Εἰρήνης. Ἡ Εἰρήνη αὐτὴ ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβληθῇ ὄχι διότι εἶμαι νικητής, ἀλλὰ μετὰ συζήτησιν περὶ τοῦ δικαίου, διότι μὲ αὐτὴν τὴν σημαίαν ἐξῆλθον οἱ Σύμμαχοι καὶ ἐπολέμησαν καὶ ἐνίκησαν, ἐννοεῖται δὲ ὅτι οὐδεὶς πρέπει νὰ ἐκπλήσσεται ὅταν ἔβλεπε πολλοὺς ἐκ τῶν συμμάχων ἔχοντας αἰσθήματα εὐμενείας πρὸς τοὺς Βουλγάρους. Διότι ναὶ εἶνε ἀληθές, ὅτι ἓν τῶν μεγαλυτέρων ἔργων τῆς Κυβερνήσεως, τῆς Ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας ἐν Παρισίοις, ἦτο νὰ κατανικήσῃ αὐτὴν τὴν πρόληψιν, τὴν ὁποίαν διὰ μακρῶν εἶχον κατορθώση νὰ ἐπιβάλλωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Μὴ λησμονῆτε τὸ ὑπόμνημα τοῦ Σίξιον τῶν Βουρβώνων καὶ θὰ ἰδῆτε ὅτι κατὰ τὸ 1917 ἀκόμη αὐτὸς ὁ μέγας φίλος τῆς Ἑλλάδος Λόϋδ Τζώρτζ, λόγῳ ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ μόνον φίλοι ὑπάρχουν, ὑπεστήριζεν τὴν Βουλγαρίαν καὶ διήρκει τότε ὁ πόλεμος καὶ ἐπολέμει λυσσωδῶς ἡ Βουλγαρία τοὺς συμμάχους καὶ ἐν τούτοις τὸ αἴσθημα αὐτὸ ὑπῆρχε καὶ τὸ λέγει ῥητῶς ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἀγγλίας. Λοιπὸν ἀναλογισθῆτε ὁποία ἐργασία ἀπῃτεῖτο διὰ νὰ μεταβληθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων, ἦτο ἐργασία ἡ ὁποία ἦτο ἀπολύτως ἀπαραίτητος διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὰ σημερινὰ ἀποτελέσματα τῶν συνθηκῶν τῆς εἰρήνης. Κύριοι βουλευταί, συνήθως ἔχομεν τὸ ἐλάττωμα νὰ θεωροῦμεν ὅτι, ὅταν ἡμεῖς ἔχομεν δίκαιον, εἶνε τὸ καλλίτερον πρᾶγμα νὰ τὸ γνωρίζῃ ὅλος ὁ κόσμος. Καὶ θὰ σᾶς εἰπῶ ὅτι εἷς ἐξ ἡμῶν εἶχε τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Μακεδονία δὲν θὰ διέτρεχε κανένα κίνδυνον, ἦτο τόσον δίκαιον τὸ πρᾶγμα καὶ εἴχομεν τόσην πεποίθησιν ἡμεῖς, ὥστε τὸ ἐθεωρήσαμεν ὡς τὸ καλλίτερον τῶν πραγμάτων, ἦτο δὲ πολὺ φυσικὸν νὰ θεωροῦμεν ὅτι δι’ αὐτὴν οἱ ξένοι θὰ ἐφέροντο χριστιανικώτατα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δύναμαι νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, χωρὶς νὰ φανῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ παρεσύρθην ἀπὸ τὴν ἐπιπολαιότητα αὐτήν, ὅταν δὲ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐσκέφθη κατὰ τὸ 1917 τὴν Κορυτσὰν καὶ ἐδήλωσεν ἀπὸ τοῦ ἐξώστου τοῦ ξενοδοχείου τῆς Μητροπόλεως εἰς τὸν Λαόν, ὅτι τὰ μέρη αὐτὰ θὰ κριθοῦν ἀπὸ τὸν Ἄρειον Πάγον τῆς Εὐρώπης, ὅτι διὰ τὰ μέρη αὐτὰ θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Εὐρώπη εἰς ποῖον ἀνήκουν, σᾶς βεβαιῶ ὅτι, ὑπέστην μίαν δεινὴν ψυχρολουσίαν καὶ ἔκτοτε ἐπρόσεχα πολὺ περισσότερον εἰς τὰ ζητήματα αὐτά, καὶ ἔκτοτε ἔμαθα νὰ ἐκτιμῶ τὰ πράγματα καὶ ἔμαθα ὅτι ἐκινδύνευε καὶ ὅτι ἐκινδύνευσεν ἡ Μακεδονία ἀποδεικνύεται ὄχι μόνον ἀπὸ τῶν ἀρχῶν ἀπὸ τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ εἰρήνη, ἀλλὰ καὶ διότι εἴχομεν σοβαρὰς ἀντιδράσεις.

§150Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἴπατε ὅτι ἐκινδύνευσε ὡς ἐκ τῶν ἀρχῶν. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ ὅτι δὲν ἐκινδύνευσεν ὡς ἐκ τῶν ἀρχῶν, διότι δὲν ἀμυνόμεθα περὶ ἐφαρμογῆς, ἐκτὸς τῶν ἀρχῶν ἀπὸ τῶν ὁποίων ἐδηλώθη ἀπ’ ἀρχῆς ὅτι θὰ ρυθμισθῶσιν τὰ πράγματα, ἀμυνόμεθα μάλιστα περὶ αὐτῶν, καὶ εἶμαι εὐτυχὴς ὅτι τὸ γνωρίζετε ὁ ἴδιος εἰς τὴν Βουλήν, ἀμυνόμεθα μετὰ πάθους ἐναντίον τῆς στραγγαλίσεως τῶν ἀρχῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας τόσον δεξιῶς οἱ ἐχθροί μας προετοιμάσαντες τὸ ἔδαφος διὰ καταλλήλου προπαγάνδας, ἡ ὁποία διήρκεσεν ὁλοκλήρους μῆνας, εἶχον προετοιμάσει τὴν Εὐρώπην ὅτι αὐτὴ ἐκινδύνευεν. Εἴχομεν λοιπὸν ἀντιμέτωπον μίαν προκατάληψιν εἰς τὸ νὰ ἐπιβάλλωμεν τὰς ἀντιλήψεις μας ἐπὶ τῶν μεγάλων Κρατῶν εἰς τὰ ἐπίπεδα τῆς ὀρθοφροσύνης καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶμεν αὐτὴν ταύτην τὴν ἀρχὴν τῆς ἐφαρμογῆς καὶ ὄχι νὰ πολεμήσωμεν ἐναντίον τῶν ἀρχῶν αὐτῶν. Εἶχον καθῆκον νὰ τὸ παρατηρήσω, διότι εἶνε σπουδαῖον σημεῖον.

§151Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐνῷ ἐνόμιζον καὶ ἤθελον νὰ εἴπω αὐτὰ εἶπον ἄλλα, δὲν ἔχω παρὰ νὰ παραδεχθῶ τὸ ἄστοχον τῆς φράσεώς μου. Ἤθελον νὰ εἰπῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ κίνδυνος τῆς Πατρίδος μου, τῆς Μακεδονίας, προήρχετο, ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἕνεκα τῶν προλήψεων καὶ τῆς πλάνης ἡ ὁποία ἐπεκράτει ἐν Εὐρώπῃ περὶ τῶν δικαίων μας, ἡ Βουλγαρία εἶχε κατορθώσῃ νὰ πείσῃ ἰσχυροὺς παράγοντας ἐν Εὐρώπῃ, ὅτι ἦτο Βουλγαρικὴ ἡ Μακεδονία. Ὀφείλω νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ᾐσθάνθην ἀνακούφισιν ὅταν ἀνέγνωσα τὰ ὑπομνήματα, τὰ ὁποῖα ἡ ἐθνική μας ἀντιπροσωπεία ὑπέβαλεν εἰς τὴν Διάσκεψιν ὑποστηρίζουσα τὰ δίκαιά μας περὶ τῆς Μακεδονίας. Βεβαίως δὲν ἐπελήφθη ἡ Διάσκεψις τοῦ ζητήματος τῆς Μακεδονίας, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τούτου ἡ Διάσκεψις προηγήθη ἐργασία καὶ ἐν αὐτῇ ἔγκειται ἡ μεγάλη ἐργασία τῆς ἀντιπροσωπείας ἡμῶν παρὰ τῇ Διασκέψει. Ἄνευ τῆς ἐργασίας αὐτῆς ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος ὅπως εἰσέλθῃ ἡ Διάσκεψις εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ, ὁπότε θὰ εἴχομεν νὰ ἀγωνισθῶμεν ἀκόμη περισσότερον διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταὶ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀποζημιώσεων δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι οἱ ὅροι τῆς συνθήκης δὲν εἶνε ὅροι, οἱ ὁποῖοι συνεγράφησαν μόνον διὰ λογαριασμὸν ἡμῶν, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπεστήριξε μετὰ σθένους τὰ Ἑλληνικὰ δίκαια. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ Ἑλληνικῶν δικαίων, ἀλλὰ περὶ δικαίων συμφερόντων ὅλων τῶν Συμμάχων, διότι δὲν πρόκειται ἡ Ἑλλὰς νὰ εἰσπράξῃ μόνον παρὰ τῆς Βουλγαρίας ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἰσπράξῃ πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν ζημιῶν της. Γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχει ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἐπανορθώσεων, ἡ ὁποία θὰ συλλέξῃ ὅλας τὰς ἀποζημιώσεις παρὰ τῶν διαφόρων Συμμάχων καὶ θὰ τὰς κατανείμῃ ἀναλόγως τῶν ζημιῶν καὶ τῶν δικαίων ἑκάστου. Συνεπῶς ὅταν λέγουν, ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετὰ αὐστηροὶ οἱ ὅροι οἱ ὁποῖοι ἐπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλγαρίαν, διότι δὲν ἐλήφθησαν ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα διὰ νὰ καταστῶσιν οἱ ὅροι αὐτοὶ βαρύτεροι πρὸς τὴν Βουλγαρίαν, θὰ ξεχνοῦν ὅτι ἦτο πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν ἰδικήν μας ἀντιπροσωπείαν, ἦτο ζήτημα τὸ ὁποῖον ἦτο γενικὸν ζήτημα Συμμαχικὸν, δύναμαι νὰ εἴπω. Διότι ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἐκθέσεων, τὰς ὁποίας εἶχεν προσαγάγει ἡ ἀντιπροσωπεία ἐν τῇ Διασκέψει ἀνεπτύχθησαν ἐν πλάτει τὰ ζητήματα αὐτὰ καὶ ὑπερησπίσθησαν μετὰ σθένους, ὥστε δὲν ἔχω παρὰ συγχαρητήρια νὰ ἐκφράσω εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν. Κύριοι βουλευταί. Θὰ ἤξιζε νὰ εἰσέλθῃ κανεὶς εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας τῆς συνθήκης, νὰ τὴν ἐξετάσῃ καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὸ ἔργον τῆς ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ μέγεθος τῆς ἐργασίας καὶ τῆς εὐστοχίας, τὴν ὁποίαν ἔσχε. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν εἶνε πλέον τοῦτο δυνατὸν, διότι εὑρισκόμεθα περὶ τὸ τέλος τῆς συζητήσεως ἐντὸς τῆς συνθήκης αὐτῆς. Ἕν μόνον εἶνε δίκαιον νὰ ὑπενθυμίσῃ κανεὶς εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔρχονται νὰ συζητήσουν περὶ λεξιδίων καὶ φρασιδίων, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦν ποτὲ ὅτι διὰ νὰ φθάσωμεν ὅπου ἐφθάσαμεν σήμερον διηνύσαμεν περίοδον αἰώνων, κατὰ τὴν ὁποίαν ἄφθονον ἔρευσεν καὶ ἐχύθη τὸ Ἑλληνικὸν αἷμα καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπέστημεν ταπεινώσεις καὶ ἀπογοητεύσεις, καὶ εἴχομεν φθάσει εἰς τὸ σημεῖον ὥστε οἱ ἴδιοι νὰ ἐντρεπώμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπιδιώκωμεν τὴν πραγματοποίησιν τῆς μεγάλης ἰδέας. Καὶ ἐν τούτοις, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρὸ ἐτῶν δὲν ἐτολμῶμεν ἡμεῖς πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, νὰ εἰποῦμε φανερὰ ἀπέναντι τῶν ξένων καὶ ἴσως ἀπέναντι ἡμῶν αὐτῶν τὸ βλέπομεν πραγματοποιούμενον. Καὶ ὅταν τοιαῦτα γεγονότα εὐχάριστα συζητοῦμεν, ὅταν τοιαῦται εὐτυχίαι ἔρχονται, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ λέγωμεν «ζήτω τὸ Ἔθνος». (Χειροκροτήματα).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§153ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας Συμβάσεως περὶ ἀμοιβαίας καὶ ἐθελουσίας μεταναστεύσεως τῶν φυλετικῶν μειονοτήτων τῆς 14)27 Νοεμβρίου 1919». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ν. Παρίτσης ἔχει τὸν λόγον.

§155Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλων ὡς εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς εἰδικῆς ταύτης συμβάσεως, ὀφείλων λέγω τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις νὰ ἀναπτύξω, νὰ εἰσαγάγω τὴν Βουλὴν εἰς τὸ θέμα τοῦτο διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, τὸ καθῆκον τοῦτο δὲν ἐξετελέσθη τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Σήμερον νομίζω ὅτι μοῦ ἐπιβάλλεται δι’ ὀλιγίστων νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν εἰδικὴν ταύτην σύμβασιν περὶ ἀμοιβαίας καὶ ἐθελουσίας μεταναστεύσεως ἐθνολογικῶν καὶ θρησκευτικῶν μειονοτήτων μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Βουλγαρίας. Κατ’ ἀξίωσιν τῆς Ἑλλάδος ἐγκριθεῖσαν ὑπὸ τῆς Διασκέψεως ἐζητήθη ὅπως ἐπιτραπῇ ἐλευθέως εἰς τὰς γλωσσικὰς, ἐθνικὰς καὶ θρησκευτικὰς μειονότητας τῶν δύο χωρῶν νὰ μεταναστεύσωσιν ἀμοιβαίως εἰς τὴν χώραν πρὸς τὴν ὁποίαν καλεῖ αὐτοὺς ἡ ἐθνικὴ ἢ ἡ θρησκευτική των συνείδησις. Καὶ ἡ σύμβασις αὕτη συνήφθη, εἶναι παράρτημα τῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας, παράρτημα τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ 56 ἄρθρου τῆς συμβάσεως τῆς συνθήκης. Κατὰ ταῦτα ἐντὸς δύο ἐτῶν, ἀφ’ ἧς συγκροτηθῇ ἡ μικτὴ ἐπιτροπὴ ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἐντὸς δύο ἐτῶν δικαιοῦνται ὅλοι οἱ Ἕλληνες οἱ ἐν ταῖς Βουλγαρικαῖς χώραις ἀπομένοντες οἱ ἄγοντες τὸ 18ον ἔτος τῆς ἡλικίας των, δικαιοῦνται νὰ δηλώσωσιν ἐλευθέρως, ὅτι θέλουσι νὰ μεταναστεύσωσιν. Τὴν ἐλευθέραν ταύτην δήλωσίν των, ἐγγυᾶται αὐτὴ ἡ μικτὴ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία καὶ ἀναλαμβάνει μὲ κῦρος ἀπόλυτον καὶ μὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ ἀποφάσεις ἀνεκκλήτως, ἀναλαμβάνει νὰ ἐκτελέσῃ καὶ ἐφαρμόσῃ τὴν σύμβασιν. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀκόμη ἄξιον παρατηρήσεως καὶ προσοχῆς ὅτι ἐλήφθη μέριμνα ὄχι μόνον διὰ τοὺς πολίτας τοὺς ἐλευθέρους τοὺς μηδεμίαν ἔχοντας δοσοληψίαν μὲ τὴν Βουλγαρικὴν δικαιοσύνην νὰ μεταναστεύσωσι, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολλὰς δοσοληψίας μετὰ τῆς Βουλγαρικῆς δικαιοσύνης πλὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὁριστικῶς καταδικασθῆ καὶ οἱ ὁποῖοι βεβαίως θὰ ἀποτίσωσι τὴν ποινήν των. Οἱ λοιποὶ οἱ ἔχοντες ἐκκρεμῆ κατηγορίαν θὰ παραδοθῶσιν εἰς τὰς ἑλληνικὰς δικαστικὰς ἀρχὰς ἵνα δώσωσι λόγον τῶν πράξεων των. Ἐλήφθη μέριμνα ὅπως μεταναστεύσωσιν οἱ πολῖται καὶ αἱ οἰκογένειαι των ὄχι ὡς πρόσφυγες, ὄχι ὡς ἔχοντες ἀνάγκην τῆς προστασίας τοῦ ἐλευθέρου Κράτους εἰς τὸ ὁποῖον καταφεύγουσιν. Ἐλήφθη πρόνοια ὅπως ἔλθωσιν ἐνταῦθα ὑπὸ τὸν ἐλεύθερον οὐρανὸν τῆς πατρίδος των φέροντες καὶ ἅπασαν τὴν περισωθεῖσαν περιουσίαν των καὶ ὄχι μόνον τὴν κινητὴν ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ἀκίνητον ἐκτιμωμένην ὑπὸ τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἀπέναντι τῆς ὁποίας λαμβάνουν παρ’ αὐτῆς καὶ προκαταβολικῶς ποσὸν τοιοῦτον ὥστε νὰ δυνηθῶσιν ἐλευθέρως νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν πατρίδα των ὅπου νὰ μὴ γίνωσι βάρος εἰς τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν. Καὶ ὄχι μόνον αἱ περιουσίαι τῶν ἰδιωτῶν σώζονται, ἀλλὰ σώζονται καὶ αἱ περιουσίαι καὶ αὐτῶν τῶν κοινοτήτων ὅσαι περιεσώθησαν τέλος πάντων μετὰ τὰς διαφόρους καὶ ἐπανειλημμένας ἁρπαγάς, τὰς ὁποίας ὁ βουλγαρικὸς λαὸς καὶ τὸ βουλγαρικὸν δημόσιον διεξήγαγεν ἐναντίον τῶν περιουσιῶν τῶν ἐθνικῶν τῶν διαφόρων κοινοτήτων τῆς τε κυρίως Βουλγαρίας καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας δηλονότι ὁ κύριος σκοπὸς τῆς Συμβάσεως ἡ προστασία τῶν ἑλληνικῶν μειονοτήτων τῶν ἐν τῇ Βουλγαρίᾳ ὑπαρχουσῶν, ἐκπληροῦται τελείως διὰ τῆς συνθήκης ταύτης. Δύνανται οὕτω νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα φέροντες ἅπασαν τὴν περιουσίαν των. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ χρόνος ἐντὸς τοῦ ὁποίου ὀφείλουσιν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν δήλωσιν περὶ μεταναστεύσεως εἶναι βραχὺς κατὰ τοῦτο καθ’ ὅσον αἱ περιουσίαι των αἱ ἀκίνητοι ρευστοποιούμεναι ἐντὸς τοῦ βραχέως διαστήματος δὲν θὰ ἀποδώσωσι τὴν ἀξίαν ἐκείνην τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον ἐὰν ἐρευστοποιοῦντο μετὰ τὴν πάροδον 5 ἢ 6 ἐτῶν, διότι καθ’ ἃ ὑπελογίσθη ἐν Βουλγαρίᾳ μόλις μετὰ 5 ἔτη τὸ Βουλγαρικὸν νόμισμα θὰ ἔχῃ ὁπωσδήποτε φθάσῃ εἰς τὸ ἥμισυ τῆς προπολεμικῆς του ἀξίας.

§156Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε ἐδῶ εἶναι μία σύγχυσις ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ ἀνησυχήσῃ τοὺς ἐνδιαφερομένους. Δὲν πρόκειται περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐντὸς τῆς διετίας διότι συνέπεια τῆς συνθήκης εἶναι ἀκριβῶς — καὶ θεωρῶ ὅτι εἶναι μία ἀπὸ τὰς σπουδαιοτέρας βάσεις αὐτὸ — ὅτι ἡ ἰδιοκτησία τῶν ἀκινήτων τῶν μελλόντων νὰ μεταναστεύσωσιν ἰδιοκτητῶν μεταφέρεται εἰς τὸ Βουλγαρικὸν δημόσιον τὸ ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένον ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπίσης ὑποχρεωμένον ἀπέναντι τῶν ἐνδιαφερομένων ἰδιοκτητῶν, νὰ πληρώσῃ τὸ ἀντίτιμον τὸ ὁποῖον θὰ προσδιορίσῃ ἡ μικτὴ ἐπιτροπή. Ὥστε τὸ ζήτημα τοῦ συναλλάγματος δὲν ἔχει σχέσιν. Θὰ ἐπιδιώξωμεν δὲ ὅπως, ἐὰν τυχὸν ἔχῃ σχέσιν τινὰ νὰ ἀπαλλαγῇ οἱασδήποτε δυσχερείας ὅλη ἡ ἐκκαθάρισις τῆς ἀκινήτου περιουσίας, δηλαδὴ νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν μικτὴν ἐπιτροπὴν ὅπως παραμείνωμεν δανεισταὶ τῆς Βουλγαρίας ἐπί τινα χρόνον, τὸ ποσὸν δὲ θὰ κανονίσωμεν μεταξὺ Ἑλλήνων ἐρχομένων νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἐν Ἑλλάδι καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ πληρωμὴ τῶν ποσῶν αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἡ Βουλγαρία θὰ χρεωστᾷ εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ κανονισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς διὰ νομοσχεδίου.

§157Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Εἶμαι εὐτυχὴς διότι ἔδωκα ἀφορμὴν νὰ προβῆτε εἰς αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν ἡ ὁποία πράγματι εἶναι πολύτιμος καὶ λίαν ἐνθαρρυντικὴ διότι εἶναι γνωστὸν βεβαίως ὅτι αἱ ἰδιωτικαὶ περιουσίαι αἱ σήμερον ὑφιστάμεναι ἐν Βουλγαρίᾳ ὑπερβαίνωσιν τὰ 150.000.000 δραχμῶν, θὰ ἦτο δὲ μία μεγάλη ζημία διὰ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς μετανάστας ἐὰν δὲν ἐγένετο ὡς ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν. Διὰ τῆς συμβάσεως ὅμως ταύτης ἐλύθη καὶ ἓν ἄλλο σοβαρώτατον ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξ ἐκείνων διὰ τῶν ὁποίων ὀφείλεται ἡ εὐγνωμοσύνη καὶ τὰ συγχαρητήρια τῆς Βουλῆς πρὸς τοὺς ἀγωνισθέντας διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς συνθήκης ταύτης ἀντιπροσώπους τοῦ Κράτους καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἀπὸ τῆς Βουκουρεστιακῆς ἤδη συνθήκης ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις ἐζήτει καὶ ἐπέμενεν ὅπως ποικίλα καὶ ὕποπτα στοιχεῖα Βουλγαρικὰ ζῶντα ἄλλοτε ἐν Μακεδονίᾳ καὶ φυγόντα ἐκεῖθεν εἴτε ἐξ οἰκείας βουλήσεως εἴτε καὶ κατὰ πρόκλησιν τῶν κομητάτων τῆς Σόφιας, ἐζήτει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν ἄλλοτε ὁ τρόμος τῶν ἀγροτικῶν καὶ ἀστικῶν πληθυσμῶν τῶν διαφόρων Μακεδονικῶν πόλεων, ἐζήτει νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ τὰ ἐγκαταστήσῃ καὶ πάλιν εἰς τὰ κτήματά των τὰ ἐν τῇ Μακεδονίᾳ ὑπάρχοντα καὶ νὰ τοὺς ἀναγνωρίσῃ ὡς τέλος πάντων πολίτας τῆς Ἑλλάδος. Ἔκτοτε ἡ Ἑλλὰς ἠγωνίσθη καὶ ἔκτοτε ἠρνήθη νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν ταύτην τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης ἐλύθη ὁριστικῶς τὸ ζήτημα· ἐγένοντο δεκταὶ αἱ βλέψεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως· ἀποκλείεται ἡ ἐπάνοδος εἰς τὴν Μακεδονίαν τῶν στοιχείων τούτων τῶν ὑπόπτων καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπαλλάσσεται ἡ Μακεδονία ἀπὸ ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἐπὶ μακρὸν χρόνον τὰ ὄργανα καὶ οἱ ἐκτελεσταὶ τῶν κομητάτων, τὰ ὁποῖα ἐδῄουν καὶ κατέστρεφον τὴν Μακεδονικὴν χώραν. Αὐτὸς ἦτο ἐν συντομίᾳ ὁ σκοπὸς καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς συμβάσεως ταύτης. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι. Ἡ σύμβασις ἐπεκρίθη καὶ διὰ τὸ κατ’ ἀρχήν, δηλαδὴ πολλοὶ ἡμέτεροι ἐξ ἀγαθοῦ συνειδότος καὶ ἐξ ἀγαθῶν προθέσεων, καὶ ὅταν λέγω ἡμέτεροι ἐννοῶ Ἕλληνας οὐχὶ πολίτας τῆς ἐλευθέρας πατρίδος, ἀλλ’ ἐννοῶ Ἕλληνας τῶν ὁποίων ὁ τράχηλος κύπτει καὶ σήμερον ὑπὸ ζυγόν, οἱ ὁποῖοι λίαν συντόμως ἐναλλάσσουν τύχην καὶ ἀποκαθίστανται καὶ ἐκεῖνοι ἐλεύθερα τέκνα ἐλευθέρας πατρίδος, πολλοὶ ἐξ αὐτῶν μετὰ δυσθυμίας εἶδον ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀπεδέχθη τὴν μετανάστευσιν τῶν μειονοτήτων τούτων κατ’ ἀρχὴν καὶ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ὅπως μὴ ἐπιτραπῇ ἐλευθέρως εἰς τὰς ἐν Βουλγαρίᾳ ὁπωσδήποτε ὑφισταμένας Ἑλληνικὰς μειονότητας ἢ ἐλευθέρα παλινόστησις εἰς τὸ ἐλεύθερον ἔδαφος ἔχοντες τὴν ἀξίωσιν ὅπως αἱ 12 χιλιάδες Ἑλληνικαὶ οἰκογένειαι αἱ παραμένουσαι ἢ παραμείνασαι ἐν Βουλγαρία καὶ Ἀνατολικῇ Ρωμυλίᾳ ἐξαναγκασθῶσιν ἐφ’ ὅρου ζωῆς καὶ πάντοτε νὰ παραμένουσιν ἐκεῖ ἀγωνιζόμεναι τὸν ἀγῶνα τῆς ἐθνικῆς ὑπάρξεως καὶ τῆς διατηρήσεως τῶν ἐθνικῶν ἑστιῶν τῶν ἐκεῖ ὑπαρχουσῶν καὶ λέγουν, διατὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Ἑλλὰς μεγαλύνεται καὶ ἰσχυροποιεῖται εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ὥστε νὰ δύναται ἀποτελεσματικῶς νὰ προστατεύσῃ τὰ τέκνα της, τὰ ὁποῖα ζῶσι εἰς ὅμορον ἐπικράτειαν, διατὶ ἀντὶ νὰ ἐνισχύσητε τὰς ἑστίας ταύτας ἀποδέχεσθε νὰ τὰς διαλύσετε φέροντες εἰς τὴν Ἑλλάδα αὐτὰ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀπὸ πατρὸς εἰς τέκνον καὶ εἰς ἔγγονον ἔχουσιν ἀναλάβῃ νὰ διατηρήσωσιν ἄσβεστον τὸ πῦρ τῆς Ἑλληνικῆς ἑστίας, ἡ ὁποία ὑφίστατο ἐν Φιλιππουπόλει, ἐν Στενημάχῳ, ἐν Ἀγχιάλῳ, ἐν Πύργῳ, καὶ ταῖς λοιπαῖς πόλεσι τῆς Βουλγαρίας καὶ Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας; Τοσοῦτῳ δὲ μᾶλλον λέγουσι τοῦτο καθ’ ὅσον διὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ τῶν διαφόρων ἄρθρων τὰ ὁποῖα ἐν εἰδικῷ κεφαλαίῳ τῆς συνθήκης ὑπάρχουσι, κατηργήθη τὸ ἀρχαῖον δόγμα καθ’ ὃ δὲν ἐπετρέπετο εἰς κανὲν Κράτος νὰ ἀναμιγνύεται εἰς ζητήματα τῶν ὁμοφύλων του μειονοτήτων τῶν ὑφισταμένων ἐν γειτονικαῖς χώραις, διότι τοῦτο ἐθεωρεῖτο ὡς ἀνάμιξις εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τοῦ Κράτους, καὶ σήμερον διὰ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν ῥητῶς ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα νὰ ἀποτείνεται ἓν Κράτος εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν καὶ νὰ διαμαρτύρεται δι’ ὡρισμένας παραβάσεις λαμβανούσας χώραν ἐναντίον τῶν συμφερόντων τῶν μειονοτήτων τούτων. Ἐννοεῖται, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μία τοιαύτη ἄποψις δὲν εἶναι ἀσυμπαθὴς πρὸς ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι παρηκολουθήσαμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς αὐτοὺς τοὺς ἀγῶνας, τοὺς ὁποίους ὑπέστησαν οἱ ἀδελφοί μας τῆς βορειωτέρας Θράκης, ὡς ὠνομάζετο ἄλλοτε ἡ Ἀνατολικὴ Ρωμυλία, μετὰ τῶν ὁποίων δεσμοὶ καὶ αἵματος καὶ ἐκτιμήσεως μᾶς συνδέουν ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ σωβινιστική, ἂς μοῦ ἐπιτρέψητε τὴν φράσιν, ἀντίληψις τῶν κύκλων τούτων δὲν εἶναι καὶ ἡ ὀρθή, δὲν εἶναι καὶ ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τὴν μεγαλυνομένην σήμερον Ἑλλάδα. Πρῶτον διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσῃ τὸ Κράτος ὅπως μία δρὰξ ὁμογενῶν, ἡ ὁποία ἐπὶ μακρότατα ἔτη ὑπέστη ἀληθῆ μαρτύρια, ὅπως μέχρι συντελείας τῶν αἰώνων ἐξακολουθήσῃ τὸ μαρτύριον αὐτὸ διότι καὶ αὐτοὶ εἶναι ἄνθρωποι καὶ ἀποκαρτεροῦσι καὶ ἐξαναγκάζονται πολλάκις, ὡς ἐξηναγκάσθησαν πλεῖστοι δυστυχῶς ἐν Φιλιππουπόλει, νὰ προσχωρήσουν εἰς ἀντιλήψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι διόλου σύμφωνοι μὲ τὰς ἐθνικάς μας ἀντιλήψεις· ἄλλως τε ποῖος εἶναι βέβαιος καὶ μετὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ τὴν μεγάλυνσιν τοῦ Κράτους ὅτι αἱ μέθοδοι, τὰς ὁποίας εὐθὺς μετὰ τὸν Κριμαϊκὸν πόλεμον ἤρχισεν ἐφαρμόζων ὁ Βούλγαρος μέχρις ἐσχάτων καὶ δι’ ὧν κατώρθωσε τὰς 200 καὶ πλέον χιλιάδων τῶν ὁμογενῶν νὰ τὰς περιορίσῃ εἰς 12 μόνον χιλιάδας οἰκογενείας, ποῖος εἶναι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἐξακολουθήσουν καὶ εἰς τὸ μέλλον ἐναντίον ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι καὶ λόγῳ μορφώσεως καὶ λόγῳ ἀναπτύξεως καὶ λόγῳ δυνάμεως εἶναι ἱκανοὶ νὰ παράσχωσι πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος εἰς τὸ ὁποῖον θὰ σπεύσωσιν εὐθὺς ὡς ἡ σύμβασις αὕτη ψηφισθῇ; Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, κύριοι, ἅτινα λέγω προθυστέρως βεβαίως ἐπὶ τῆς συμβάσεως ταύτης. Κρίνων αὐτὴν ὄχι πλέον ὡς βουλευτὴς φιλελεύθερος ἢ ὡς εἰσηγητὴς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς ἣν ἀνετέθη ἡ μελέτη, ἀλλ’ ἁπλῶς ὡς Ἕλλην δὲν δύναμαι νὰ ἀποκρύψω τὴν χαράν μου καὶ τὴν εὐχαρίστησίν μου διότι δι’ αὐτῆς τὸ πρῶτον ἤδη κατωρθώθη ὥστε τὸ Κράτος νὰ προστατεύσῃ ἀποτελεσματικῶς ὄχι μόνον τὰς δωδεκακισχιλίας οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι ἐκεῖ μένουσιν, ἀλλὰ νὰ διασώσῃ καὶ τὰς περιουσίας των καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀποκτήσῃ ἓν στοιχεῖον ὑγιὲς ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ μείνῃ ἄεργον, ἀλλὰ θὰ μεταφέρῃ ἐνταῦθα τὴν φιλοπονίαν του, τὴν δραστηριότητά του, τὰ κεφάλαιά του διὰ νὰ συνεργασθῇ μετὰ τῶν λοιπῶν ἀδελφῶν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὑλικῆς εὐημερίας τῆς πατρίδος, ἡ ὁποία εἶναι τόσον χρήσιμος ἀπὸ σήμερον καὶ ἐφεξῆς καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θεωρῶ καθῆκον μου νὰ ὑποβάλω εὐλαβῆ συγχαρητήρια καὶ πάλιν πρὸς τοὺς ἐπιλέκτους λειτουργοὺς τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν πράγματι ἐν Παρισίοις διὰ νὰ ἐπιτύχωσι τὴν ἀποδοχὴν τῶν ἀρχῶν τούτων διὰ τῶν ὁποίων σώζονται αἱ 12 χιλιάδες αὐταὶ τῶν Ἑλληνικῶν οἰκογενειῶν εἰς τὸ μέλλον. (Χειροκροτήματα).

§158Δ. ΠΑΖΗΣ. Ἤθελον μίαν διασάφησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12. Ἄν δὲν ἀπατῶμαι τοῦτο ἀποβλέπει οὐ μόνον τῶν νῦν ἐγκατεστημένων ἀλλὰ καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ 1913 καὶ 1914 ἀναγκασθέντων νὰ φύγωσιν. Ὅπως γνωρίζετε πολλοὶ ἐκ τῶν ἐγκαταλιπόντων τὰς περιουσίας των ἐκεῖ δὲν ἔχουσι ἤδη περιουσίαν, διότι οἱ Βούλγαροι κατέστρεψαν τὰ μέρη ἐκεῖνα. Τὶ θὰ γίνῃ;

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§160Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποδείξω ὅτι ἡ Κυβέρνησις διανοεῖται νὰ ὑποστηρίξῃ ἐνώπιον τῶν μικτῶν ἐπιτροπῶν τὴν εὐρυτέραν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἀρκοῦμαι νὰ εἴπω ὅτι ἐν τῷ πνεύματι τῶν εἰσηγηθέντων τὴν διάταξιν ταύτην ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου τῆς Διασκέψεως ἡ ἔννοια αὐτῆς εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα ἀπὸ ὅτι δύναταί τις νὰ φαντασθῇ. Εἶναι ὅμως ἀνάγκη νὰ μὴ ἐξηγήσω περισσότερον ποῖα τὰ ὅρια τῆς διατάξεως ταύτης καὶ μὲ ποίας ὁδηγίας θὰ ἐφοδιασθῇ ὁ ἐν τῇ Μικτῇ Ἐπιτροπῇ Ἕλλην ἀντιπρόσωπος. Ἀρκεῖ νὰ προσθέσω ὅτι, κατὰ τὴν ἡμετέραν ἀντίληψιν, οἱ καθ’ οἱανδήποτε ἐποχὴν καὶ ὁπωσδήποτε ἐγκαταλείψαντες τὸ Βουλγαρικὸν ἔδαφος διὰ νὰ προσφύγωσιν ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, δικαιοῦνται εἰς πλήρη ἀποζημίωσιν τῶν παρ’ αὐτῶν ἐγκαταλειφθέντων ἐν Βουλγαρία κτημάτων. Συμπληρῶν τὰς ἀξιολόγους παρατηρήσεις τοῦ κ. εἰσηγητοῦ θὰ ἐπεθύμουν νὰ προσθέσω ὅτι ἡ ὑπὸ συζήτησιν σύμβασις προβλέπει διαφόρων εἰδῶν προθεσμίας. Παρετήρησα ἐν τῇ ἀγορεύσει τοῦ κ. εἰσηγητοῦ ὡς καὶ προηγουμένως ἐν διαφόροις ἄρθροις ἐν τῷ τύπῳ ὅτι πολλοὶ νομίζουσιν ὅτι ἐντὸς διετίας δέον νὰ συντελεσθῇ ὅλη ἡ διαδικασία τῆς μεταναστεύσεως καὶ τῆς ἐκτιμήσεως τῶν περιουσιῶν. Τοιαύτη δὲν εἶναι ἡ ἔννοια τῆς συμβάσεως. Ἡ διετία, ἀρχομένη ἀπὸ τῆς συγκροτήσεως τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς ἀφορᾷ μόνον τὰς δηλώσεις περὶ μεταναστεύσεως (ἄρθρον 4). Ἡ δικαιοδοσία τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὴ ἡ δικαιοδοσία τῆς ἐκτιμήσεως τῶν περιουσιῶν τῶν ἐντὸς τῆς διετίας δηλούντων ἐπιθυμίαν μεταναστεύσεως δὲν περιορίζονται ἐντὸς οἱουδήποτε χρονικοῦ ὁρίου. Ἕτερον σημεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἶναι ὅτι ἡ σύμβασις προνοεῖ, οὐ μόνον περὶ τῶν ἤδη ἐν Βουλγαρίᾳ ζώντων Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν, οὐ μόνον περὶ ἐκείνων οἵτινες κατώκουν ἄλλοτε ἐν Βουλγαρίᾳ καὶ ἐγκατεστάθησαν ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν Ἑλληνικῶν Κοινοτήτων, ἐν αἷς περιλαμβάνονται αἱ ἐκκλησίαι, αἱ μοναί, τὰ σχολεῖα, τὰ νοσοκομεῖα καὶ τὰ πάσης φύσεως καθιδρύματα (ἄρθρον 6). Τοῦτο εἶναι λίαν σημαντικόν. Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ εἶναι βεβαία ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως ταύτης θὰ ἐπιδιωχθῇ μετ’ ἰδιαιτέρας φροντίδος. Τέλος τὸ ἄρθρον 16 περιέχει διάταξιν γενικῆς φύσεως, διὰ τῆς ὁποίας αὐτομάτως τὸ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας σύστημα δύναται νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς ἄλλας χώρας γειτονικάς. Παραπλήσια ζητήματα δύνανται νὰ παρουσιασθῶσι μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ ἄλλων χωρῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις καθῆκον εἶχε νὰ προνοήσῃ διὰ τὴν δυνατὴν γενίκευσιν τοῦ τοιούτου συστήματος. Ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς ἐξήγησε τοὺς διαφόρους λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους συμφέρον καὶ καθῆκον ἔχει ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐπιδιώξῃ ὅπως μὴ ἀπολεσθῶσι διὰ τὸν Ἑλληνισμὸν αἱ ἐν Βουλγαρίᾳ ἀπομείνασαι Ἑλληνικαὶ οἰκογένειαι. Εἰς τοὺς διαφόρους λόγους, οὓς ἀνέφερον ὀφείλω νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς. Οἱ γνωρίζοντες τὰς ἐν Βουλγαρίᾳ συνθήκας τοῦ βίου, τὰς διοικητικὰς μεθόδους, τὸν προπαγανδιστικὸν χαρακτῆρα τῶν σωματείων καὶ τῶν ἀτόμων, ἠξεύρουν πόσον ταχέως ἐπέρχεται ἐν τῇ χώρᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἄνευ πιεστικῶν μέσων, ἄνευ ἐπαναλήψεως τῶν διωγμῶν τῆς Ἀγχιάλου, ἡ πλήρης ἀφομοίωσις τῶν ξένων στοιχείων, Ἑλληνικῶν ἢ ἄλλων, μετὰ τοῦ Βουλγαρικοῦ περιβάλλοντος. Καίτοι δὲ τοῦτο εἶναι λυπηρὸν ὀφείλομεν μετὰ σθένους νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι οἱ μεγαλείτεροι διῶκται τοῦ Ἑλληνισμοῦ, οἱ πλέον σημαίνοντες πολιτικοὶ ἄνδρες οἱ δράσαντες ταυτοχρόνως διὰ τὴν μεγέθυνσιν τῆς Βουλγαρίας καὶ τὸν διωγμὸν τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἦσαν πρώην Ἕλληνες, ἀπὸ τὰ ὀνόματα τῶν ὁποίων μόνον ἡ κατάληξις ἤλλαξε, καὶ τὴν ὁποίαν ἀρκεῖ νὰ ἀφαιρέσῃ τις διὰ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν Ἑλληνικὴν καταγωγήν!

§161Ν. ΠΑΡΙΤΣΗΣ. Οὐ μόνον Ἕλληνες, ἀλλὰ καὶ οἱ πλεῖστοι ἀνήκουσιν εἰς τὰς ἐγκριτοτέρας οἰκογενείας τῆς Φιλιπουπόλεως, καὶ εἶναι τέκνα Ἑλληνίδων μητέρων συζευχθεισῶν μὲ Βουλγάρους.

§162Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δι’ αὐτοὺς θὰ εἶχα μεγαλειτέραν ἐπιείκειαν, διότι, ἀφοῦ ἅπαξ ἡ γυνὴ εἰσέλθῃ εἰς μίαν οἰκογένειαν, ἀσπάζεται οὐ μόνον τὴν ἐθνικότητα, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδεολογίαν καὶ τὰ διάφορα αἰσθήματα αὐτῆς. Δὲν ὁμιλῶ περὶ αὐτῶν. Ἀνέφερον τὸ περιστατικὸν ὅτι πλεῖστοι τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν τῆς Βουλγαρίας, οἵτινες ὑπῆρξαν οἱ μεγαλείτεροι διῶκται τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἦσαν πρώην Ἕλληνες. Πρὸ πόσου δὲ καιροῦ ἦσαν Ἕλληνες; Εἶναι λυπηρὸν νὰ τὸ ὁμολογήσω: Πρὸ μιᾶς καὶ μόνης γενεᾶς! Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἐπαναλαμβάνω, ὀφείλομεν νὰ ἐπιδιώξωμεν μετ’ ἰδιαιτέρας προσοχῆς τὴν διάσωσιν τῶν ἐν Βουλγαρίᾳ ἀπομεινασῶν Ἑλληνικῶν οἰκογενειῶν, αἵτινες ἀνέρχονται εἰς 12 χιλιάδας περίπου καὶ αἵτινες θὰ ἀπολεσθῶσιν ἀσφαλῶς διὰ τὸν Ἑλληνισμὸν, ἐὰν δὲν ληφθῇ ἄμεσος πρόνοια. Σώζοντες δὲ αὐτοὺς ἀποφεύγομεν ταὐτοχρόνως τὸν κίνδυνον νὰ ἴδωμεν μεταξὺ αὐτῶν ἀναφαινομένους καὶ ἄλλους πολιτικοὺς ἄνδρας ἐφαμίλλους ἐκείνων, τῶν ὁποίων ὡμίλησα πρὸ ὀλίγου. Ἔχοντες ἑπομένως ὑπ’ ὄψιν τὰ προσδοκώμενα ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν τὴν σύναψιν ταύτης ὡς ἀληθῶς ἐθνικὸν εὐεργέτημα. (Χειροκροτήματα).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ζητεῖ τὸν λόγον. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο;

§164ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ τῶν Συνησπισμένων Δυνάμεων καὶ τῆς Αὐστρίας, Συνθήκης περὶ εἰρήνης τῆς 28 Αὐγούστου)10 Σεπτεμβρίου 1919».

§166Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Κύριε Πρόεδρε, οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ, ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω τὸ γεγονὸς τῆς ψηφίσεως τῆς συνθήκης μετὰ τῆς Αὐστρίας, μὲ μίαν μεγάλην καὶ ἱστορικὴν ἀνάμνησιν. Πρὸ 122 ἐτῶν ὁ πρωτομάρτυς τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀγῶνος καὶ ὁ ὡραῖος ψάλτης τοῦ ᾄσματος τῆς Ἐλευθερίας τῶν λαῶν τῆς Ἀνατολῆς Ρήγας Φερραῖος, συνελαμβάνετο ἐν Βιέννῃ ὑπὸ τῆς Αὐστριακῆς Κυβερνήσεως καὶ μετὰ 7 ἄλλων συντρόφων του ἐξαπεστέλετο εἰς τὸν πασσᾶν τοῦ Βελιγραδίου, ὅπου καὶ ὑπέστη τὸν μαρτυρικὸν θάνατον. Ἀποθνήσκων ὁ πρωτομάρτυς εἶπε κατὰ τὴν παράδοσιν, τὰς ἑξῆς τελευταίας λέξεις: «Ἀρκετὸν σπόρον ἐγὼ ἔσπειρα· θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ βλαστήσῃ καὶ τὸ γένος μου θὰ δρέψῃ τοὺς γλυκεῖς αὐτοὺς καρπούς». Πράγματι ἡ στιγμὴ αὕτη εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐπροφήτευσεν ἡ μεγάλη ψυχὴ τοῦ Ρήγα Φερραίου. Ἡ Ἑλλὰς θέτει τὴν στιγμὴν ταύτην τὴν ὑπογραφήν της εἰς τὴν διάλυσιν τῆς Αὐστροουγγρικῆς μοναρχίας καὶ ἐκδικεῖται τὴν μνήμην τοῦ μεγαλομάρτυρος τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς. Ἡ νέα Δημοκρατικὴ Αὐστρία θὰ ἔχῃ ὅλην ἡμῶν τὴν συμπάθειαν καὶ τὰς εὐχὰς ὑπὲρ τῆς προόδου της, ἀλλ’ ἡ παλαιὰ Αὐστριακὴ Μοναρχία, ἡ διώκτις τῶν μικρῶν λαῶν καὶ ἡ ἀπαγχονίστρια τῶν ἐλευθεριῶν τῶν Χριστιανικῶν λαῶν τῆς Ἀνατολῆς, δὲν ὑπάρχει πλέον. Ἔπεσεν ὑπὸ τὰς κατάρας πάντων, ὑπὸ τὴν κατάραν τοῦ Ρήγα Φερραίου μας. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς καὶ τῶν θεωρείων).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§168ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἱσπανίας ἐν Μαδρίτῃ τὴν 21 Φεβρουαρίου 6 Μαρτίου 1919 ὑπογραφείσης συμβάσεως πρὸς διακανονισμὸν τῶν κληρονομιῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καλλιεργείας τῆς ἐμπορίας καὶ τῆς καταναλώσεως χασίς».

§170Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν θέλω νὰ φέρω ἀντίδρασιν ἐπὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι ὑπάρχουσι γενικώτεροι λόγοι ἀπαγορεύοντες τὴν ἐπιψήφισιν, ἀλλ’ ἔχω νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐπειδὴ οἱ καλλιεργηταὶ τοῦ εἴδους τούτου ἀγνοοῦντες τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου προέβησαν εἰς σπορὰς καὶ καλλιέργειαν αὐτοῦ τί θὰ γίνῃ δι’ αὐτούς. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει αἱ διατάξεις τοῦ νόμου τούτου νὰ ἐμποδίσωσι τὴν συλλογὴν τοῦ προϊόντος.

§171Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπιτρέπεται νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Ἅμα τῇ ὑποβολῇ τοῦ νομοσχεδίου εἰδοποιήθησαν πᾶσαι αἱ περιφέρειαι, εἰς τὰς ὁποίας καλλιεργεῖται τὸ χασίς, ὅτι πρόκειται νὰ ψηφισθῇ μέτρον ἀπαγορευτικὸν τῆς καλλιεργείας. Ἀλλὰ πρὸς ἀποτροπὴν ζημιῶν, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ προκύψωσι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τυχὸν δὲν ἔλαβον ἐγκαίρως γνῶσιν τῆς μελετωμένης τοιαύτης ἀπαγορεύσεως θὰ προτείνω τὴν προσθήκην ἑνὸς ἄρθρου, κατὰ τὸ ὁποῖον «ἐπιτρέπεται ἡ καταβολὴ ἀποζημιώσεως διὰ τὴν καλλιέργειαν καὶ τὴν σποράν».

§172Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἀρκεῖ διὰ νὰ προλάβῃ μεγάλας ζημίας.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐλέγχου, βεβαιώσεως καὶ ἐκτιμήσεως τῶν ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου ζημιῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1971 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Ἰουνίου 1919 Ν. Δ. «περὶ πλεονεξίας, αἰσχροκερδείας καὶ ἐνοικιοστασίου ἐπιμισθώσεως βοσκῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἐξασκήσεως τοῦ ὀδοντοϊατρικοῦ ἐπαγγέλματος ἐν ταῖς Νέαις χώραις διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰσφορῶν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Ἀστυνομίας καὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ δημοτικῶν δασμῶν».

§177Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Προχθὲς ἐξηντλήθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἐσταματήσαμεν εἰς τὸ προτελευταῖον ἄρθρον διὰ νὰ περιλάβωμεν μίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω καὶ ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).

§178Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταργεῖται ὁ φόρος ἢ μᾶλλον ἐλαττοῦται ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἰχθύων τῶν λιμνῶν καὶ ποταμῶν. Ἐν τούτοις εἰς Μακεδονίαν ἔχομεν λίμνας καὶ ποταμοὺς, εἰς τοὺς ὁποίους εἰσπράττεται φόρος ὄχι μικρός. Ἐὰν λοιπὸν σήμερον θελήσωσιν αἱ κοινότητες νὰ ἐπιβάλωσι καὶ νέαν φορολογίαν, θὰ καταντήσῃ τὸ δημόσιον καὶ αἱ κοινότητες νὰ παίρνουν τὸ ἥμισυ τῆς τιμῆς τῶν ἰχθύων κατ’ ὀκᾶν καὶ οἱ ἁλιεῖς νὰ παίρνουν τὸ ἄλλο ἥμισυ. Νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος τῶν 20 ἢ 30% ἢ νὰ ὀλιγοστεύσῃ καὶ μέρος μὲ τὸν φόρον τοῦ εἰσπραττομένου σήμερον νὰ περιέρχεται εἰς τὸ δημόσιον, μέρος δὲ νὰ περιέρχεται εἰς τὰς κοινότητας. Ἄλλως εἶναι προτιμότερον νὰ διορίσωμεν ἐπιστάτας νὰ παίρνουν τὰ ψάρια. Νομίζω, ὅτι μεγαλυτέρα ἀδικία δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Ἀρκεῖ, ὅτι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν μεθ’ ὅλας τὰς παραστάσεις ἡμῶν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἰσότης εἰς τὴν φορολογίαν τῶν παλαιῶν καὶ νέων χωρῶν δὲν εἰσηκούσθημεν καθόλου. Σήμερον παρουσιάζεται ἡ εὐκαιρία αὐτὴ καὶ ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ θελήσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς κατοίκους τῶν Ν. Χωρῶν, ἀπὸ τοὺς ὁποίους μόνον φόρους εἰσέπραξεν ἕως τώρα ἔρχεται καὶ προσθέτει καὶ 10% ἀκόμη εἰς τὸν φόρον ἐπὶ τῶν ἰχθύων. Διαμαρτύρομαι ἐντόνως καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παρέλθῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ χωρὶς νὰ ἐλαττωθῇ τοὐλάχιστον ὁ φόρος τῶν ἁλιευομένων ἰχθύων εἰς τοὺς ποταμοὺς καὶ τὰς λίμνας τῆς Μακεδονίας. Οὐδένα τοιοῦτον φόρον εἰσπράττει τὸ Δημόσιον οὐδὲ εἰς τὸ Μεσολόγγι, οὐδὲ εἰς τὴν Γλαρέντζαν, οὐδὲ εἰς καμμίαν λίμνην τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, τὸ ἠνέχθημεν μέχρι σήμερον διὰ νὰ μὴ φέρωμεν προσκόμματα εἰς τὴν διοίκησιν καὶ νὰ μὴ φέρωμεν ἐλάττωσιν εἰς τὰς εἰσπράξεις τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι παρουσιαζομένης σήμερον εὐκαιρίας πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν ὁριστικὸν μέτρον. Ἔχομεν ἐπισήμως βεβαιωμένον, ὅτι ὁ φόρος εἶναι 30%. Ἐπίσης πρό τινων ἡμερῶν ἔχομεν τηλεγραφήματα ἀπὸ τὰς Νέας Χώρας, ὅτι οἱ κύριοι ὑπάλληλοι τοῦ φόρου ἀνεβίβασαν αὐτὸν εἰς 40% καὶ ἐδέησε νὰ κάμωμεν διαμαρτυρίας ἐπὶ διαμαρτυριῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος εἰς 30%. Ἠκούσθη ποτὲ φόρος 30% ἐπὶ μιᾶς ὀκᾶς ἰχθύων; θεωρῶ λοιπόν, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος εἰς 15% ἐκ τῶν ὁποίων 10% νὰ εἰσπράττῃ τὸ Κράτος καὶ τὰ 5% νὰ μένουν εἰς τὰς κοινότητας.

§179Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ εἰσπραττόμενον ὑπὸ τοῦ Δημοσίου δικαίωμα ἐπὶ τῶν ἁλιευομένων ἰχθύων δὲν εἶναι φόρος εἶναι δικαίωμα νομήματος, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον, διότι αὐτὸ εἶναι ἰδιοκτήτης τῶν ἰχθυοτροφείων, τοῦτο δὲ τὸ δικαίωμα τὸ εἰσπράττει δι’ ἐνοικιάσεως ὄχι μόνον ἐν τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ. Ἐφ’ ὅσον δὲ τοῦτο εἰσπράττεται δι’ ἐνοικιάσεως, εἶναι προφανές, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς θὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του.

§180Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶναι δικαιολογημένα ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὅτι τὰ ἰχθυοτροφεῖα εἶναι ἰδιοκτησία τοῦ Κράτους, διότι αὐτὰ ἦσαν τοῦ Σουλτάνου καὶ περιῆλθον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἀλλ’ εἶναι ὑπερβολικὸν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον πληρώνουν οἱ πτωχοὶ αὐτοὶ ἄνθρωποι, οἱ ἁλιεῖς, οἱ ὁποῖοι ὅλην τὴν νύκτα εὑρίσκονται εἰς τὰ νερά. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἄδικον, διὰ τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν διεμαρτυρήθημεν καὶ ὁ κόσμος τῶν ἁλιέων διεμαρτυρήθη πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀνεγνώρισε δὲ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ μᾶς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ἐλαττώσῃ τὸν φόρον. Παρακαλοῦμεν λοιπὸν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος αὐτὸς καὶ μέρος τοῦ φόρου νὰ δοθῇ εἰς τὰς κοινότητας.

§181Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὑπάρχουν δύο εἰδῶν ἰχθυοτροφεῖα. Τὰ ἰχθυοτροφεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ τὰ ἰχθυοτροφεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς ἰδιώτας. Λοιπὸν τὸ δημόσιον τὰ ἰδικά του ἰχθυοτροφεῖα ἐνοικιάζει εἰς ἐνοικιαστάς, ἑπομένως λαμβάνει ὡρισμένον κατ’ ἔτος ἐνοίκιον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου παίρνει φόρον 30% ἐπὶ πλέον.

§182Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον αἱ λίμναι τῆς Μακεδονίας νὰ ὑπάγωνται εἰς μίαν κατηγορίαν εὐνοϊκωτέραν ἀπὸ τὰς λίμνας τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§183Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, ἡ ἐλευθέρα ἁλιεία τοῦ Μεσολογγίου τί πληρώνει; τίποτε ἀπολύτως. Ἡ ἐλευθέρα ἁλιεία τῆς λίμνης τοῦ Λαγκαδᾶ καὶ τοῦ Ἁγίου Βασιλείου πληρώνει 30%.

§184Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Λίμνη εἶναι ἡ θάλασσα τοῦ Μεσολογγίου;

§185Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἶναι λιμνοθάλασσα. Πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα, κ. Ὑπουργέ, καλύτερον.

§186Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δύο λέξεις, κ. Πρόεδρε. Νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἀναμφισβήτησις ἐγένετο περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ δημοσίου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπὶ τῶν ἰχθυοτροφείων καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ἁλιευόντων εἰς ἐλευθέραν θάλασσαν. Τὸ δικαίωμα αὐτὸ ὑπάρχει τόσον εἰς τὴν Νέαν ὅσον καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Τώρα ἂν πρέπει νὰ μειωθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ, ὅτε θὰ μειωθῇ καὶ τὸ ἐνοίκιον, τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα· ἄλλο τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον διὰ τῆς τροπολογίας τώρα δημιουργεῖται, τῆς ἐπιβολῆς φόρου καὶ τῆς διαθέσεως τοῦ φόρου τούτου εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας. Τοῦτο θὰ ἀπασχολήσῃ ἐμὲ διὰ νὰ φέρω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Ἀναγνωρίζω ὡς ὀρθὸν βεβαίως νὰ παραχωρηθῇ τοῦτο εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας, θέλω ὅμως νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ὁ τρόπος, καθ’ ὃν θὰ διεξάγεται ἡ φορολογία αὕτη, εἶναι κατάλληλος. Τὸ δικαίωμα τῆς ἁλιείας π. χ. εἶναι εἰς μίαν ἀνοικτὴν θάλασσαν. Ποῖος δῆμος καὶ ποία κοινότης θὰ ἔχῃ δικαίωμα ἐπὶ τῆς φορολογίας αὐτῆς; Ἡ καταναλίσκουσα, λέγει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, διότι ἄλλος ὁ τόπος τῆς ἐξαγωγῆς καὶ ἄλλος ὁ τόπος τῆς καταναλώσεως. Διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἑξῆς καὶ θὰ ἐπέλθῃ ἀσφαλῶς. Εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, διότι ὅπως ἔχετε τὴν διάταξιν, θὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ὑπάρχει μέρος ἀκτῆς πρόσφορον διὰ σταθμὸν τῶν ἁλιέων, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξάγουν τὰ προϊόντα τῆς θαλάσσης. Ἐκεῖ εἶναι μία μικρὰ κοινότης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἕνα συνοικισμὸν ἀπὸ 30–40 οἰκογενείας. Νομίζετε, ὅτι εἶναι δίκαιον τὸν φόρον αὐτὸν, ὁ ὁποῖος εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις θὰ φθάσῃ εἰς πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν, ὅτι πρέπει νὰ τὸν πάρῃ ἡ μικρὰ αὕτη κοινότης, διότι ἔτυχε νὰ εἶναι ἐκεῖ; Ἐξ ἄλλου σᾶς φέρω τὸ ἑξῆς παράδειγμα: Εἰς τὴν Ραφίναν γίνεται ἁλιεία. Τὴν φορολογίαν θὰ τὴν πάρῃ ὅλην ὁ συνοικισμὸς τῆς Ραφίνας καὶ αἱ Ἀθῆναι τίποτε; Ἐπ’ αὐτοῦ σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας· ἐγὼ δὲ νομίζω, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς δὲν εἶναι κἂν δημοτικός, οὔτε πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς Βουλῆς. Εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ζητεῖται ἡ διοικητικὴ ἀποκέντρωσις καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ φθάσωμεν εἰς αὐτὴν, εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ νόμου ἢ νομικοῦ προσώπου μὲ ἰδίαν περιουσίαν καὶ μὲ ἴδια δικαιώματα, νομίζω ὅτι καλὸν θὰ εἶναι νὰ μὴ δημιουργοῦμεν τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑπαινιχθῶ. Ἂν ἀναγνωρισθῇ ἀπὸ τοῦδε ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς ἀνῆκε κατ’ ἐλάχιστον εἰς τὸν νομόν, νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ νομαρχιακὸν ταμεῖον, δύναται δὲ ἀπὸ σήμερον νὰ κατατίθεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ λογαριασμὸν τοῦ νομικοῦ προσώπου, ἐντὸς τῆς περιφερείας τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ ἁλιεία. Θὰ σχηματισθῇ κεφάλαιον οὕτω διὰ τὸ λίαν προσεχὲς μέλλον, κατὰ τὸ ὁποῖον νομικὸν πρόσωπον θὰ ἔχῃ περιουσίαν, ὥστε νὰ κάμῃ ἔργα γενικωτέρας φύσεως καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ δοθοῦν ἑκατομμύρια δραχμῶν εἰς ἕνα μικρὸν συνοικισμόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἄσκοπον καὶ περιττὸν, διότι ἂν ἓν χωρίον ἀπὸ 100 κατοίκους πάρῃ 100.000 δραχμὰς καὶ ἡ πόλις δὲν πάρῃ τίποτε, δὲν κερδίζει τίποτε. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγω, εἶναι ὑπὲρ τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων, εἶναι ὑπὲρ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, τὴν ὁποίαν νομίζω, ὅτι ὅλοι ὑποστηρίζουν. Ἐν πάσῃ πετριπτώσει, κ. Ὑπουργέ, δὲν θὰ εἶναι ἄσκοπον καθόλου νὰ ἀπασχολήσετε τὴν σκέψιν ὑμῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§187Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Τοιοῦτον ζήτημα περὶ διαθέσεως τῶν προσόδων καὶ τῆς πωλήσεως τῶν ἰχθύων δὲν γεννᾶται τοὐλάχιστον διὰ τὰς νέας χώρας, διότι ἐκεῖ τὰ ζητήματα εἶναι ὠργανωμένα καὶ συνεπῶς ὅταν ὁ φόρος διατεθῇ ὑπὲρ τῶν δήμων ἠξεύρομεν ἡμεῖς καὶ τὸν μοιράζομεν.

§188Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πῶς θὰ τὸν κατανείμετε;

§189Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ὅπως κατανέμωμεν τὸν φόρον ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων. Σύμφωνα μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργός. Θὰ εἰσπράξῃ τὸν φόρον τὸ δημόσιον καὶ θὰ κατανείμῃ αὐτὸν εἰς δημοτικὰς περιφερείας.

§190Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν κάμῃ αὐτὸ μάλιστα, ἀλλὰ δὲν τὸ κάμνει αὐτό.

§191Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τῆς τροπολογίας διὰ νὰ τοὺς ὑποδείξωμεν ἡμεῖς πῶς πρέπει νὰ γίνῃ.

§192Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν δυνάμεθα νὰ παραχωρήσωμεν δικαιώματα, ἄλλος εἶναι ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως.

§193Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι ἐξαγωγή, δὲν εἶναι κατανάλωσις. Δημιουργήσατε ἐὰν θέλετε ζώνας, ὡρισμένας ἐπιτροπὰς πρὸς διανομήν.

§194Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ εἰσπράξεις νὰ κατανέμωνται εἰς ὅλας τὰς κοινότητας.

§195Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§196Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§197Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἔτσι.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§199Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τοῦ φόρου εἰς τοὺς πληθυσμοὺς, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦσι, δηλαδὴ εἰς τοὺς ἁλιεῖς.

§200Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπόρροια τῆς συζητήσεως εἶναι, ὅτι πρέπει ὁ φόρος νὰ κατανέμεται μεταξὺ τῶν κοινοτήτων, εἰς τὰς ὁποίας καταναλίσκονται.

§201Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Τοιαύτη διάταξις δὲν δύναται νὰ ὑποβάλλεται τὴν τελευταίαν στιγμὴν χωρὶς νὰ ἔχῃ γνῶσιν ἡ Βουλή. Νὰ ἀναβληθῇ ἕως αὔριον, διότι θίγονται συμφέροντα σοβαρώτατα. Εἶναι περίεργον διατὶ νὰ μὴ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§202Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ διαγράψωμεν διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα.

§203Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος.

§204Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἕν συγκεκριμένον παράδειγμα θὰ ἀναφέρω. Ἡ λίμνη τοῦ Λαγκαδᾶ ἔχει εἰς τὴν περιφέρειάν της 25 ἰχθυοτροφεῖα ἐκτὸς τοῦ ἀνοικτοῦ μέρους, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ ἁλιεῖς ἁλιεύουν ἐλευθέρως. Τὰ 25 αὐτὰ ἰχθυοτροφεῖα εἶναι ἰδιοκτησία Ὀθωμανῶν μὲ κυτάπια ἰδικά τους, ὅπως καὶ τὰ σπήτια των, τὰ ὁποῖα ἐνοικιάζουν, τὰ δέκα εἶναι ἰδιοκτησία τοῦ Κράτους. Ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ λέγει· τὰ δέκα ἰχθυοτροφεῖα τὰ βγάζω εἰς τὴν δημοπρασίαν, τὰ ἐνοικιάζω καὶ παίρνω τὸ ἐνοίκιον. Ἔρχονται οἱ Ὀθωμανοὶ ἰδιοκτῆται καὶ τὰ δέκα τὰ ἐνοικιάζουν, ἑπομένως τὸ δικαίωμα τῆς ἁλιείας, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ Κράτος αὐτὸ εἴτε ἄλλοι, πληρώνεται μὲ τὸ ἐνοίκιον, οἱ δὲ ἐλεύθεροι ἁλιεῖς τοῦ Μεσολογγίου, δὲν πληρώνουν τίποτε. Ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ λέγει, ὅτι σοῦ ἐνοικιάζω τὰ δέκα καὶ παίρνει τὸ ἐνοίκιον συγχρόνως ἀπὸ τοὺς ἁλιεῖς, ἀλλὰ θὰ παίρνῃ καὶ 30% ὡς φόρον, τί θὰ γίνῃ ἡ λίμνη, δὲν ἠξεύρω ἐὰν τὰ ἐλαττώσητε.

§205Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Περὶ τῶν Βυσσικίων; Εἶναι παλαιὰ σύμβασις.

§206Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Πρὸ τριετίας 30%.

§207Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θέλετε νὰ ἀρνηθῆτε τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Κράτος;

§208Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Πῶς ἔρχεσθε καὶ βάζετε πρόσθετον 30%, καὶ ἐντούτοις ἐνῷ οἱ ἁλιεῖς πληρώνουν τὸ ἐνοίκιον εἰς τὸ Δημόσιον καὶ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, λέγουσι δεχόμεθα νὰ πληρώσωμεν 15% καὶ ὅμως ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν ἐλαττώνετε τὸν φόρον αὐτὸν τὸν πρόσθετον, θέλετε καὶ 10% διὰ δημοτικὸν φόρον.

§209Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν θέτομεν.

§210Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Θέλομεν δημοτικὸν, ὄχι κρατικὸν φόρον. Ἅμα ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ βάλῃ φόρους θὰ βάλῃ καὶ 50%. Αὐτὸ τὸ παράδειγμα νὰ λύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀλλὰ δὲν λύονται τὰ ζητήματα τὴν τελευταίαν στιγμήν, πρέπει νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους πρὸς τὰ ἰχθυοτροφεῖα, καὶ ἅμα φωτισθῶσι νὰ ὑποβάλωσι τροπολογίας διὰ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἐλάττωσις τῆς φορολογίας.

§211Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Νομίζω, ὅπως τίθεται διὰ τῆς τροπολογίας ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν ἰχθύων, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς, ἐὰν τεθῇ ὁ φόρος καταναλώσεως τότε διὰ τοὺς δήμους, ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, καὶ τὰ ψάρια, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσάγωνται θὰ ὑφίστανται φορολογίαν. Λοιπὸν ἐὰν πρόκειται τὸ Κράτος νὰ ἐνισχύσῃ εἴτε τοὺς δήμους, εἴτε τὰς κοινότητας, τοῦτο εἶναι ἐξεταστέον. Διὰ μὲν τὰς κοινότητας, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐνισχύσῃ τὸ Κράτος διὰ τοῦ φόρου φυσικὰ πρέπει νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ τόποι οἱ μικροὶ ὅπου παράγονται. Νομίζω, ὅτι οὔτε ἡ σκέψις τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, οὔτε ἡ διάθεσις τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ ἐνισχύσῃ τοιαύτας μικρὰς κοινότητας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην ἐνισχύσεως οἰκονομικῆς. Τὸ ζήτημα νομίζω ἐγεννήθη ἐκ παραστάσεων γενομένων ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐκ τοῦ ὅτι οἱ δῆμοι, ὡρισμένοι δῆμοι, ὑφίστανται μείωσιν τῶν εἰσοδημάτων αὐτῶν ἐκ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Συνεπῶς ἂν ἐπρόκειτο ἡ Βουλὴ νὰ ἐνισχύσῃ ὡρισμένους δήμους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἰχθυοτροφεῖα, ἢ κοινότητες, τότε πρέπει τὸ Κράτος νὰ κάνῃ παραχώρησιν τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ ἐπὶ τῶν ἰχθύων, οἱ ὁποῖοι ἁλιεύονται εἴτε εἰς τὴν θάλασσαν εἴτε εἰς τὰς λίμνας. Τοῦτο θὰ εἶχε σημασίαν, δηλαδὴ ἐξηγοῦμαι εἰς τὸν Παγασσητικὸν κόλπον ὑπάρχουν δύο ἰχθυοτροφεῖα καὶ ἠμπορεῖ νὰ εἰπῇ τὸ Κράτος τὰ δικαιώματά μου τὰ παραχωρῶ εἰς τὸν δῆμον Παγασσῶν. Τὸ «ἀλλὰ» δὲν χρειάζεται νὰ προστεθῇ, διότι ὁ δῆμος τὰ ψάρια θὰ τὰ φορολογήσῃ ὅταν ἔρχονται ἀπὸ ἀλλοῦ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάνῃ μνείαν.

§212Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἄν πάῃ πάρα πάνω τὶ θὰ γίνῃ;

§213Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ἄς τεθῇ ὡς ἐξήγησις νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὰς κοινότητας τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως ἐπὶ τῶν ἰχθύων διὰ τὰς κοινότητας, διότι τότε ἀναδημιουργεῖτε τὸν φόρον τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα ἤδη κατηργήθησαν διὰ τὰς κοινότητας καὶ θὰ θέσωμεν φόρον μόνον εἰς τὰ ψάρια. Νομίζω, ὅτι ὁ φόρος καταναλώσεως δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ κάνῃ παραχώρησιν τῶν ἰδίων δικαιωμάτων ἐπὶ τῶν ἰχθυοτροφείων νὰ τὰ παραχωρήσῃ εἰς ὡρισμένους δήμους, οἱ ὁποῖοι κεῖνται πλησιέστερον εἰς τὰ ἰχθυοτροφεῖα ἢ νὰ καταστήσῃ κοινωνοὺς καὶ τοὺς δήμους εἰς τὰ εἰσοδήματα. Ἄν τοῦτο δὲν θέλει, τότε βεβαίως πρέπει νὰ γίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Γόντικας εἰς τὰ νομικὰ πρόσωπα, διότι ἔτσι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μία εἰδικὴ φορολογία, διότι εἰς τὸ δημόσιον δὲν προσθέτει τίποτε, ἐνῷ εἰς τοὺς δήμους προσθέτει πολύ.

§214Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἄν ἐκ τοῦ φόρου τῆς παραγωγῆς, δηλαδὴ εἰς τὰ ψάρια, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξαχθοῦν ἀπὸ τὸν ἄλφα τόπον θὰ λαμβάνεται ἀπὸ τὴν κοινότητα ἐκεῖνος ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως;

§215Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα διαγράφεται τὸ «φόρος καταναλώσεως» καὶ μένει διὰ τὰς νέας χώρας.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ τυπωθῇ ἡ τροπολογία καὶ ἂν ἔχω καλὴν ἐντύπωσιν τῶν διαθέσεων τῆς Βουλῆς, αὕτη ἐπιθυμεῖ τὴν ἀναβολήν.

§217Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἱ κύριοι βουλευταί, τοὺς ὁποίους ἐνδιαφέρει, γνωρίζουν τὸ ζήτημα.

§218Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς τοῦ συζητεῖν, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ τρόπος ὑποβολῆς τοιούτων σπουδαιοτάτων ἄρθρων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ τὰ μελετήσῃ.

§219Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφῆστε νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§220Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἀφῆστε δι’ αὔριον.

§221Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν, πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε.

§222Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ὑπῆρχεν ὁ φόρος αὐτὸς, πρὸ δέκα δὲ μηνῶν ὁ φόρος αὐτὸς παρεχωρήθη εἰς τοὺς δήμους. Δυστυχῶς ὅμως διεμαρτυρήθησαν καὶ εἶπον ὅτι εἰς ἓν μέρος τῆς Ἑλλάδος ἔγινεν ἡ παραχώρησις καὶ εἰς ὑμᾶς δὲν παρεχωρήθη τίποτε. Αὐτὸ εἶναι ὅλο τὸ ζήτημα· λοιπὸν σήμερον ἐρχόμεθα καὶ λέγομεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκάναμεν πρὸ τριῶν μηνῶν τὸ παραχωροῦμεν καὶ εἰς τὰς νέας χώρας καὶ εἴπομεν ὅτι ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει φόρος δύνανται νὰ ἐπιβάλλουν ἐν τῷ μέλλοντι καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι. Ἀφοῦ διαμαρτύρονται ὅμως διαγράφεται.

§223Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν γνώμην ἡμῶν τῶν ἐκ τῶν νέων μερῶν βουλευτῶν, παρὰ μόνον ὡρισμένων βουλευτῶν τῶν νέων χωρῶν, ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν καὶ δηλοῖ πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐνδιαφέρεται, διότι πρόκειται περὶ φορολογίας ἐν ταῖς νέαις χώραις, καὶ νὰ μὴ συζητῶμεν ἀφοῦ ἀπαλείφεται ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὰς χώρας τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ἐγὼ δηλῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἡμεῖς οἱ ἐκ Μακεδονίας, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν πολλάκις περισσότερον συμφέρον. Ἑπομένως ἡμεῖς οἱ ἀποτελοῦντες τὴν πλειοψηφίαν παρακαλοῦμεν, ἐπειδὴ εἰσάγεται ἡ τροπολογία αὐτὴ ἱεροκρυφίως ἀπόψε, διότι μόλις τὴν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ δὲν τὴν ἀντελήφθημεν, διότι πᾶσα τροπολογία πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ἀπὸ πρότερον καὶ κατόπιν νὰ ψηφισθῇ. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀφοῦ τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τόσον χρόνον ἔμεινε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ διὰ μίαν νύκτα μέχρι τῆς αὔριον νὰ μᾶς διανεμηθῇ ἡ τροπολογία αὐτή, ἀφοῦ οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος ἔχουν τὴν εὐχαρίστησιν νὰ τὴν μελετήσουν καὶ νὰ τὸ ψηφίσωμεν αὔριον. Δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ ἐπείγεσθε τόσον.

§224Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Μὴ λέγετε ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος. Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ διδασκαλικόν.

§225Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν καταστρέφετε διὰ μίαν ἡμέραν. Δὲν πρόκειται νὰ ὠφελήσωμεν μίαν τάξιν ἀνθρώπων καὶ νὰ καταστρέψωμεν ἄλλην. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀκούσῃ καὶ ἡμῶν τὴν ἀσθενῆ φωνὴν καὶ νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολήν.

§226Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀκριβῶς αὐτὸ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τροπολογίας ὑποβαλλομένης διὰ πρώτην φορὰν, πρόκειται περὶ προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. βουλευτὴς Λέσβου ἀπὸ προχθὲς καὶ ἡ διατύπωσις ἐγένετο. Ταὐτοχρόνως λέγω, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς θὰ ἐπιβληθῇ μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ὑφισταμένων συμβάσεων, ἔχουσι δὲ τὸν καιρὸν, ἕως ὅτου λήξουν αἱ ὑφιστάμεναι συμβάσεις. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένου τοῦ συνόλου).

§229Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκα, καταθέτω νομοσχέδιον συνιστῶν τὰ τῆς δημοτικῆς φορολογίας καὶ προσαρμόζων αὐτὴν εἰς τὴν ὑφισταμένην. Τὸ νομοσχέδιον θὰ χρησιμεύσῃ ὡς προπαίδεια εἰς τοὺς δήμους ἵνα ἴδωσι πόθεν θὰ ἀντλήσωσι τοὺς πόρους αὐτῶν καὶ νὰ μὴ βασίζωνται εἰς τὸν φόρον τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τοῦ ὁποίου ἀγγέλω τὴν προσεχῆ κατάργησιν. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Ἐπίσης καταθέτω νομοσχέδιον περὶ ἐπιτάξεων ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ περὶ μέτρου περιστολῆς αὐτῶν.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΓΤΝΔʹ (3354) ΓϠΝΘʹ καὶ ΓΧΝΕʹ (3655) περὶ ἱδρύσεως ἐν Ἀθήναις Νοσοκομείων τῶν ἀφροδισίων νοσημάτων ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Νοσοκομεῖον Ἀνδρ. Συγγροῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου διοικητικοῦ καὶ τεχνικοῦ προσωπικοῦ καὶ τροποποιήσεως αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης μέχρι δραχμῶν 65.000 πρὸς ἐπισκευὴν τοῦ Διοικητηρίου Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 36 περὶ συστάσεως Διευθύνσεως Στατιστικῆς κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρεωλυτικοῦ λαχειοφόρου δανείου μέχρι δραχμῶν 300.000. 000». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ γεωργικοῦ ἐνεχυρογράφου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς καὶ δικαιολογήσεως ὁδοιπορικῶν ἐξόδων τῶν διὰ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ Ἀστυνομίας ἐκτελουμένων μεταγωγῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Νοσοκομείου τῶν λοιμωδῶν νόσων ἐν Ἀθήναις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 595». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου 6 εἰς τὸ ἀπὸ 5 Σεπτεμβρίου 1919 Β. Ν. Διάταγμα «περὶ χορηγήσεως πιστώσεως δι’ ἐγκατάστασιν καὶ στέγασιν παθόντων τῆς περιφερείας Ἀϊδινίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀναφυομένων διαφωνιῶν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἢ παραλαβὴν τῶν ἔργων τῶν ἀφορώντων τὴν κατασκευὴν τῶν λιμένων Κρήτης τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 131 νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 6.000.000 πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ καὶ Βουλγαρίᾳ ἀπόρων ὁμογενῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν καὶ προσθήκης νέων ἄρθρων εἰς τὸν νόμον 535 περὶ Ναυτικῆς Στρατολογίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μισθοδοσίας τῶν πληρωμάτων τοῦ Π. Ν. καὶ συναφῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως συνεργείου ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυστάθμῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ τῆς ἐν εἰρήνῃ μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Πρακτικοῦ Γεωργικοῦ Σχολείου Γόρτυνος Μεσσαρᾶς–Κρήτης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1.300.000 δι’ ἔξοδα ἐν γένει περιθάλψεως, παλινοστήσεως καὶ ἐγκαταστάσεως τῶν λόγῳ τοῦ πολέμου μετατοπισθέντων ἐκ τῆς ἑστίας των προσφύγων ὁμογενῶν πάσης κατηγορίας ὡς καὶ δι’ ἐπιχορήγησιν τῶν ἐν Τουρκίᾳ Φιλανθρωπικῶν Ἱδρυμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως διατάξεων διαφόρων νόμων καὶ εἰς τοὺς ὁμοιοβάθμους ὑπαλλήλους τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου τῆς πληρωμῆς τῶν ἀποδοχῶν τῶν μελῶν τῆς Ν. Βρεττανικῆς Ἀποστολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατατάξεως ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ Ἐπικούρων καὶ Ἐφέδρων ναυπηγικῶν καὶ μηχανικῶν ἀξιωματικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ναυτολογικοῦ Γραφείου ἐν Πειραιεῖ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 7 καὶ 10 τοῦ νόμου 549 τῆς 31 Δεκεμβρίου 1914 «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου ΑΦΕʹ καὶ ΓΥΠΘʹ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως τυπογραφείου καὶ βιβλιοπωλείου παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως κλάδου τηλεφωνητῶν ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν 1830 καὶ 1831 νόμων περὶ ραδιοτηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ κλάδου τῶν δυτῶν καὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν προαγωγὴν τῶν πληρωμάτων τοῦ Στόλου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1917 Β. Δ. περὶ τῶν προσόντων καὶ τοῦ τρόπου τῆς κατατάξεως τῶν ὑπολογιστῶν καὶ τοῦ τρόπου καὶ τῶν προσόντων τῆς προαγωγῆς τούτων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λογιστοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μὴ ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τῆς δʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου 728 διὰ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ φαρμακευτικοῦ κλάδου τοῦ Π. Ν.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ χρήσεως 1918». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως κειμένων τινῶν φόρων ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας κινητῶν ἀξιῶν καὶ ἐπὶ ἀσφαλίστρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας πιστώσεων εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1919–20». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἰαματικῶν πηγῶν καὶ λουτρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ληξιαρχικῶν πράξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 15 καὶ 23 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης 221.375.00 δρ. διὰ τὴν κατασκευὴν κτιρίου λιμεναρχείου καὶ ὑγειονομείου ἐν Σύρῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁρκομοσίας Ὑπάτου Ἁρμοστοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 24 καὶ 280, 41, 353, 425, 565–568 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης μέχρι δραχμῶν 338.000 διὰ τὴν ἀνέγερσιν Ἀστυνομικῶν καταστημάτων εἰς Γενῆ–Μαχαλᾶ, Πρόσηκ, Μπούτκοβον, Τζουμαγιὰν καὶ Τσάγεζι τοῦ Νομοῦ Σερρῶν, καὶ θέσιν Χάνι Τζαμαλῆ Ἀγᾶ τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν συνοικισμῶν Παλαιᾶς Κουτσούφλιανης καὶ Παλαιᾶς Σμόλιας εἰς τὸν Νομὸν Τρικκάλων καὶ τῆς ἐδαφικῆς ἐκτάσεως Ἀρμπορίση ἢ Μεσρᾶς Καλαρρυτῶν εἰς τὸν Νομὸν Ἄρτης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων χρήσεως 1919–1920 τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 36 χιλιάδων ὑπὲρ παθόντων ἐκ πλημμύρας τοῦ Ἀλιάκμονος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας δανείων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους εἰς τοὺς παλινοστήσαντας κατοίκους κλπ. τῆς Μικρᾶς Ἀσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως ἀκινήτων τῆς ἐν Ἀθήναις Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς συνδρομῆς ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου ὑπὲρ τοῦ ἐν Βόλῳ Παρθεναγωγείου τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας Θετταλομαγνησίας, τῶν ἐν Χίῳ, Χανίοις, Ρεθύμνῃ καὶ Ἡρακλείῳ νυκτερινῶν σχολῶν καὶ αὐξήσεως τῆς πρὸς τὴν Λαϊκὴν Σχολὴν Ζακύνθου χορηγίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνοικισμοῦ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Καλυδῶνος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ἔργων ὁδοποιίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκχωρήσεως εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας τῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἰσπραττομένων σταθμικῶν καὶ μετρικῶν δικαιωμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9.30′ μ. μ.).