1919.12.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23η

τῆς 20ῆς Δεκεμβρίου 1919

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 5.15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζω τὰ ἑξῆς πρὸς τὴν Βουλήν. Τὰ ἐργατικὰ Σωματεῖα Ἰωαννίνων, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐργατικῶν νομοσχεδίων. Ἡ πανεργατικὴ ἕνωσις Βόλου, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τοὺς ἀπολυθέντας σιγαροποιούς. Οἱ διδάσκαλοι τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Σπάρτης παρακαλοῦσιν, ὅπως διπλασιασθῇ ὁ μισθός των. Οἱ ἐνοικιασταὶ Αἰκατερίνης, παρακαλοῦσιν ὅπως ἀνασταλῇ ἐπὶ τετράμηνον ἡ πληρωμὴ τῶν δύο τελευταίων δόσεων χρήσεων 1929. Οἱ ἐργατοτεχνῖται Λαμίας παρακαλοῦσιν ὅπως ἀποσυρθῶσι τὰ ἐργατικὰ νομοσχέδια. Ἡ ἕνωσις βιομηχάνων Σύρου, παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῶσι ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιστα τὰ ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν ἐργατικὰ νομοσχέδια. Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ διατηρήσεως προνομίων τινῶν τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης Limidet μετὰ τὴν 25 Ἀπριλίου 1920». Ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ χορηγήσεως νέας προθεσμίας πρὸς ἀνανέωσιν καὶ προεξόφλησιν τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον παλαιῶν χρεῶν». Ὁ κ. Α. Ἀργυρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§3Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῇ ἀφίξει του εἰς Ἀθήνας εἶχε προβῆ ἐν τῇ Βουλῇ εἰς δηλώσεις σχετικὰς πρὸς τὴν λογοκρισίαν, καὶ ἐνῷ θὰ περιέμενέ τις κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι αἱ συνθῆκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελεῖ ὁ Ἑλληνικὸς τύπος, θὰ ἐβελτιοῦντο, παρετηρήθη ἀμέσως μετὰ τὴν ἐξ Ἀθηνῶν ἀναχώρησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως σύλληψις καὶ προφυλάκισις διευθυντοῦ ἐφημερίδος. Χθὲς ἐγένετο γνωστὸν ἐκ τῶν ἐφημερίδων ὅτι καὶ ἄλλης ἐφημερίδος ὁ διευθυντὴς ἐπίσης συνελήφθη καὶ προεφυλακίσθη. Εἶνε ἀληθῶς ἀπορίας ἄξιον ὅτι κατόπιν δηλώσεων φιλελευθέρας φύσεως ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπηκολούθησαν συλλήψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον σημειωθῇ κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν.

§4Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Ἐὰν θέλητε νὰ ὁμιλήσητε, εἶνε δικαιώματά σας, θὰ σᾶς δώσω ὅμως μίαν πληροφορίαν. Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται. Πράγματι ἡ λογοκρισία ἐπέτρεψε τὴν δημοσίευσιν τοῦ ἄρθρου ἐκείνου τῆς ἐφημερίδος, τῆς ὁποίας ὁ διευθυντὴς προεφυλακίσθη. Ἡ Στρατιωτικὴ Ἀρχὴ ἐθεώρησε τὸ ἄρθρον ἐπιλήψιμον. Βεβαίως ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἄρθρου θίγοντος πρόσωπα ὡρισμένα, ὁ διευθυντὴς θὰ καταδιώκετο δυνάμει μόνον ἐγκλήσεως τῶν θιγομένων προσώπων, εὔλογος δὲ εἶναι ἡ ἀξίωσις τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κοινωνίας ὅπως καὶ ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως εἶνε ἑνιαία. Διότι βέβαια δικαίωμα μιᾶς ἀρχῆς εἶνε νὰ θεωρήσῃ ἐπιλήψιμον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἄλλη ἀρχὴ δὲν ἐθεώρησεν ἐπιλήψιμον, καθῆκον ὅμως τῆς Κυβερνήσεως εἶνε ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων νὰ δίδῃ, τὴν ἑνιαίαν κατεύθυνσιν. Ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου ἡ διάκρισις αὕτη συνεπείᾳ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἐκ μέρους τῆς λογοκρισίας ἐπετράπη νὰ δημοσιευθῇ καὶ ἴσως ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἦτο προσῆκον νὰ δημοσιευθῇ, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐπετράπη ἡ δημοσίευσίς του–δὲν ὑπάρχει δέ τις ὁ προσωπικῶς θιγόμενος ἵνα ἐγκαλέσῃ τὴν ἐνέργειαν τῆς δικαιοσύνης δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ διάκρισις. Ἡ Στρατιωτικὴ ἀρχὴ ἐθεώρησε τὸ ἄρθρον ἐπιλήψιμον καὶ ἐπελήφθη τῆς καταδιώξεως. Ἐδόθησαν αἱ διαταγαὶ περαιτέρω ἐνεργείας καὶ διετάχθη ἡ ἀπόλυσις τῶν συλληφθέντων.

§5Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἔχει καλῶς.

§6Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Μοὶ ἐδόθη ἀκριβῶς ἀφορμὴ νὰ παρατηρήσω καὶ ἐκθέσω τὴν ἀντίληψίν μου πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἐὰν ἑκάστη ἀρχὴ δύναται νὰ ἔχῃ διάφορον ἀντίληψιν τῆς ἄλλης, προκειμένου περὶ τοιαύτης φύσεως ζητημάτων, ἐν τούτοις ἐπειδὴ μία πρέπει νὰ εἶναι ἡ κατεύθυνσις καὶ ἡ ἐνέργεια ἡ κυβερνητική, ὀφείλει νὰ συμβουλεύηται προηγουμένως τὴν Κυβέρνησιν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Μπρισιμιτζάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Κοινότητος Κερατέας.

§8Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, πρὸ διετίας ἡ Ἑταιρεία Σιδηροδρόμων Ἀττικῆς διέκοψε τὴν συγκοινωνίαν τὴν ὁποίαν εἶχε μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Κερατέας.

§9Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Παρεδέχθημεν ὅμως τὴν διακοπὴν διότι καὶ ἡ κατάστασις εἶνε τοιαύτη ὥστε δὲν εἶνε εὔκολον νὰ ἀνταποκριθῇ ἡ Ἑταιρεία εἰς ταύτην.

§10Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, ἔχομεν ψηφίσματα ἀπὸ πανταχοῦ, διότι ὕψιστα συμφέροντα διακινδυνεύουν τῶν διαφόρων χωρίων καὶ κωμοπόλεων, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐπὶ τῶν γραμμῶν τοῦ σιδηροδρόμου, ὅμοια τῶν ὁποίων ἔχει λάβει καὶ ἡ Κυβέρνησις. Παρακαλοῦσιν ἂν εἶνε δυνατὸν δὶς τοὐλάχιστον τῆς ἑβδομάδος νὰ γίνεται στάθμευσις. Συνέβη δὲ καὶ τὸ ἑξῆς ἄτοπον. Ἐνῷ ἄλλοτε ἔδιδεν ἡ Ἑταιρεία εἰσιτήρια ἀνόδου καὶ ἐπανόδου, τώρα μόνον ἀνόδου ἢ καθόδου ἐκδίδει καὶ εἰς τιμὴν τριπλασίαν.

§11Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὰ τὰ ζητήματα κανονίζονται καλλίτερον κατ’ ἀντιμωλίαν εἰς τὰ Γραφεῖα τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, καὶ δὲν ἔχητε παρὰ νὰ λάβητε τὸν κόπον νὰ ἔλθητε εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως Μεταφορῶν, ἵνα ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τὰ συζητήσωμεν καὶ τὰ κανονίσωμεν.

§12Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Εὐχαριστῶ. Τοῦτο ἤθελον νὰ συστήσω ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὕτη εἶνε ἁμαρτωλή, καὶ κάμνει τὸ πᾶν ὥστε εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους νὰ μὴ παραδώσῃ τίποτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαβασιλείου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§14Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἐκφράζω τὰς εὐχαριστίας μου διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συζητήσῃ τὸ ζήτημα τῆς περὶ ἧς πρόκειται ἀναφορᾶς, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι θ’ ἀναγνωρίσῃ καὶ θὰ ἐπιβάλῃ τὸ δίκαιον τῶν αἰτημάτων αὐτῆς. Εἴμεθα ἐντεταλμένοι νὰ ὑψώσωμεν φωνὴν ὑπὲρ τῶν δικαίων αἰτημάτων τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, οὐ μόνον ἐκ τῆς Κοινότητος Κερατέας ἀλλὰ καὶ διὰ ψηφίσματος τοῦ Συλλόγου τῶν κτηματιῶν καὶ ἐργατῶν, δηλαδὴ συσσώμου τοῦ Λαυρίου, καὶ νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐνεργήσῃ τάχιστα, διότι τὸ ζήτημα εὑρίσκεται εἰς κάποιαν παραλυσίαν, τοῦτο δὲ προέρχεται ἐκ τῆς ἐλλείψεως κερδῶν, διότι τὰ κέρδη τοῦ σιδηροδρόμου τούτου ἀπολαμβάνονται κυρίως ἐκ τῆς γραμμῆς Κηρισσιᾶς, ἐὰν δὲ ὑπέστη ζημίαν τινὰ ἐκ τῆς γραμμῆς τοῦ Λαυρίου, τοῦτο προῆλθεν διότι τὰ μεταλλεῖα τοῦ Λαυρίου εἶχον σταματήσει τὰς ἐργασίας των, τοῦτο ὅμως θ’ ἀναπληρωθῇ διότι αἱ ἐργασίαι τῶν μεταλλείων ἤρχισαν τιθέμεναι εἰς ἐνέργειαν, ἐκτὸς δὲ τούτου ἤρχισεν καὶ ἡ συγκοινωνία καὶ ἔρχονται πολλοὶ ἀπὸ τὰς Κυκλάδας νήσους, μέσῳ Λαυρίου. Προσέτι καὶ ἡ ἐμπορικὴ κίνησις τοῦ Λαυρίου ἤρχισε νὰ ἀναλαμβάνῃ. Ἔτι δὲ περισσότερον ἀνέλαβον τὴν ὑποστήριξιν, διότι πληροφοροῦμαι ὅτι ἡ Ἑταιρεία σκέπτεται νὰ ἐπιβάλῃ αὐξήσεις εἰς τὰς δικτιμήσεις της, ἐνῷ ὁ σιδηρόδρομος αὐτὸς εἶνε ὁ πλουσιώτερος. Διότι τοῦτο θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τῆς μὴ αὐξήσεως πλέον τῶν τιμῶν, διότι αὗται ὑπερέβησαν τὰς ὑπὸ τῆς συμβάσεως διαγραφομένας. Ἀφοῦ ἅπαξ ηὐξήθησαν αἱ τιμαί, τώρα πρόκειται νὰ ἐξογκωθοῦν καὶ πάλιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν νοσοκόμων.

§16Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ τῶν νοσοκόμων κλάσεων 1913α καὶ 1913β. Αὐτοὶ ἐκλήθησαν πέντε μῆνες πρὶν κληθῇ ἡ ἡλικία των. Τώρα αἱ κλάσεις 1913α καὶ 1913β ἀπελύθησαν. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ τὸ αὐτὸ μέτρον καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§17Ι. ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀκολουθῶσι τὰς ἀντιστοίχους αὐτῶν μαχίμους ὑπηρεσίας. Δὲν δύναμαι νὰ προβῶ εἰς ἀπόλυσιν νοσοκόμων δι’ ἔλλειψιν τοιούτων καὶ διότι ἡ γρίππη ἤρχισεν ἐκ νέου ν’ ἀναφαίνεται.

§18Θ. ΓΟΥΣΚΟΣ. Εἶναι περισσότεροι οἱ νοσοκόμοι, ἀπὸ τοὺς πάσχοντας εἰς τὰ νοσοκομεῖα!

§19Ι. ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Σᾶς φαίνεται....

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν.....

§21Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§23Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἀνδριάντος τῆς ἐξόχου ἐκείνης διανοίας, τοῦ ἀειμνήστου Χαριλάου Τρικούπη, τὴν ἀπώλειαν τοῦ ὁποίου ἐθρήνησεν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνισμὸς καὶ σήμερον ἔτι περισσότερον θρηνεῖ. Ὁμιλῶ μετὰ συγκινήσεως καὶ πόνου περὶ τοῦ ἀνδρὸς ἐκείνου, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς Πρωθυπουργίας του καὶ διὰ τῆς σιδηρᾶς διοικήσεως του, ἔθεσε τὰ θεμέλια καὶ τὰς βάσεις τῆς προόδου τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, περὶ τοῦ ἀνδρὸς ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἐξανήγγειλε τὸ κήρυγμα τῆς αἰσιοδοξίας του διὰ τὸ λαμπρὸν μέλλον τῆς Ἑλλάδος, βροντοφωνήσας ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἐκείνου βήματος τὸ ἱστορικὸν ὅτι «ἡ Ἑλλὰς θέλει νὰ ζήσῃ καὶ θὰ ζήσῃ». Ὅσος καὶ ἄν παρέλθῃ χρόνος, δὲν θὰ λησμονήσῃ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ὀφείλει εἰς τοὺς ἀπὸ σειρὰν μακρῶν ἐτῶν ἀγῶνας τοῦ ἀειμνήστου Χαριλάου Τρικούπη ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τῆς Πατρίδος. Καὶ ἐν τούτοις ἡ ἐπίσημος Πολιτεία δὲν ἐμερίμνησε διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ ἀνδριάντος τοῦ ἀειμνήστου ἐκείνου ἀνδρός, ὡς ὤφειλε, ὡς ἐλάχιστον δεῖγμα εὐγνωμοσύνης διὰ τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας του· εὑρέθη δὲ πολίτης Ἕλλην φιλόπατρις καὶ εὐγνώμων διὰ τὰς πρὸς τὴν Πατρίδα ὑπηρεσίας τοῦ ἀνδρὸς καὶ ἀνήγειρεν ἰδίᾳ του δαπάνῃ τὸν ἀνδριάντα αὐτοῦ ἀλλ’ ὁ ἀνδριὰς τοῦ ἀνδρὸς τούτου ἐλησμονήθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων κεκκαλυμμένος διὰ μιᾶς ὀθόνης ἀπὸ πολλῶν μηνῶν, καὶ ἐγὼ ὁ διὰ πνευματικῆς συγγενείας συνδεόμενος μετὰ τῆς οἰκογενείας τοῦ ἀειμνήστου ἀνδρός, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν διατὶ μέχρι τοῦδε δὲν ὥρισε τὴν ἡμέραν τοῦ ἑορτασμοῦ τῶν ἀποκαλυπτηρίων τοῦ ἀνδριάντος, καὶ πότε θὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν αὐτήν.

§24Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Τὰ αἰσθήματα τῆς ὀφειλομένης εἰς τὴν μνήμην τοῦ ἀειμνήστου Χαριλάου Τρικούπη τιμῆς καὶ εὐλαβείας, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι καὶ τὰ αἰσθήματα τῆς Κυβερνήσεως. Ἀκριβῶς δὲ ἡ συναίσθησις τῆς ὀφειλομένης αὐτῆς τιμῆς, ἦτο καὶ αἰτία τῆς ἀναβολῆς τῶν ἀποκαλυπτηρίων τοῦ ἀνδριάντος, διότι ἐπεθύμει καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ παρίσταται αὐτοπροσώπως καὶ αὐτὸς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θεωρῶν ὅτι εἶναι ὀφειλὴ πρὸς τὸν μέγαν ἐκεῖνον ἄνδρα. Εἶχον λοιπὸν κανονισθῆ μετὰ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς τὰ τῆς τελετῆς τῶν ἀποκαλυπτηρίων, ἡ ἡμέρα εἶχε σχεδὸν ὁρισθῆ, δὲν εἶχε δὲ μόνον ἢ νὰ ἀναγγελθῇ δημοσίᾳ, διότι ἀπέκειτο νὰ κανονισθοῦν λεπτομέρειαί τινες, ὅτε ἐπῆλθεν αἰφνιδίως ἡ ἀναχώρησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐθεωρήσαμεν ὅτι τὸ μέγεθος τῆς ὀφειλομένης τιμῆς πρὸς τὴν μνήμην τοῦ Τρικούπη ἐπέβαλε τὴν ἀναβολὴν μέχρι τῆς ἐπανόδου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτε καὶ θὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα τῶν ἀποκαλυπτηρίων.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Βαλαλᾶς, Σ. Β, Λιούμπης καὶ Θ. Κωτούλας ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαλλαγῆς πλημμυροπαθῶν χωρίων ἐπὶ καταβολῆς φόρου δεκάτης 1919 κλπ.» Ὁ κ. Ι. Μᾶνος βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαυξήσεως τοῦ παρεχομένου εἰς ὑπαλλήλους τῶν Ὑπουργείων τετάρτου τοῦ μισθοῦ» κλπ. Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, Βιομηχανίας κλπ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΦΚΔʹ «περὶ μεταλλείων». Ὁ Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ. Ε. Ρέπουλης καὶ ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι νομοσχέδιον «περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τὴν μελέτην τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν χορηγηθείσης ὑπὸ τοῦ νόμου 163 πιστώσεως».

Ἡ Βουλὴ Εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς διὰ τὸ ἔτος 1919–1920». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§27Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἄδικον προσγενόμενον ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Κανονισμοῦ, εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς, καθ’ ὅσον δυνάμει τῆς μεταβατικῆς διατάξεως τῆς 5 Αὐγούστου 1917 παρέχεται, ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις μηνιαία προσαύξησις, ἥτις ὀνομάζεται προσαύξησις, διότι δὲν εἶχεν ὀνομασθῆ ἐπίδομα ὅπως ὠνομάσθη διὰ τῆς μεταγενεστέρας διατάξεως τοῦ Ἰουλίου. Οἱ λαμβάνοντες λοιπὸν μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὸ ποσὸν τῶν δρ. 150 ἐλάμβανον 180 καὶ συνεπῶς δὲν ἐδικαιώθησαν τῆς προσαυξήσεως τοῦ τριακονταδράχμου. Τὸ τοιοῦτον ὅμως δὲν θεωρῶ ὀρθόν, διότι ἡ προσαύξησις δὲν εἶναι μισθὸς καθαρός, διότι ἄν ἦτο μισθὸς θὰ ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψει διὰ τὴν σύνταξιν, καὶ συνεπῶς εἶνε ἄδικον ν’ ἀπαγορευθῇ εἰς τοὺς ἀνθρώπους τούτους νὰ λάβωσι τὸ ἐπίδομα τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τῶν 30 δρ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν ὅπως ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ Κανονισμοῦ ἑρμηνευθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ διάταξις διὰ νὰ δικαιωθῶσιν οἱ ἄνθρωποι.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄν δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν ἡ Βουλὴ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς ἑρμηνεία.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν, Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Συγκοινωνίας, Γεωργίας καὶ Θεσσαλικοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου. Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας ὁ κ. Μ. Μανασάκης ἔχει τὸν λόγον.

§32Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 817 «περὶ ἐγκρίσεως δημοσίων ἔργων ἐν Κρήτῃ», καταθέτομεν τροπολογίαν ὑπογεγραμμένην ὑπὸ δώδεκα συναδέλφων καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἀφορᾷ κυρίως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§33Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς. Σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ὑπάρχει ἕν ἀποθεματικὸν κεφάλαιον ἐκ 10 ἑκατομμυρίων καὶ ἀναπληρωματικὴ πίστωσις, σᾶς δηλῶ ἐκ τῶν προτέρων ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου θὰ δώσωμεν τὰς ἀναγκαιούσας πιστώσεις.

§34Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Πολὺ καλά.

§35Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διότι νὰ θέσωμεν ἄλλον κονδύλιον διὰ τροπολογίας, εἶναι τελείως ἀδύνατον. Ἐκ τοῦ ἀποθεματικοῦ θὰ σᾶς δώσω τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ ἡ δήλωσίς μου εἰς τὰ πρακτικά.

§36ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἀνωτέρω Ὑπουργείων θέλει διεξαχθῆ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἐξ αὐτῶν. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Λ. Κουτσοπέταλος καὶ Κ. Παζαρέντζος. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τῶν Προϋπολογισμῶν λέγουσι «Ναὶ» οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι» Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Λ. Κουτσοπετάλου καὶ Κ. Παζαρέντζου ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἄνω προϋπολογισμῶν, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τὶς μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾶ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει). Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 156, ἐξ ὧν 154 ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῶν Προϋπολογισμῶν καὶ 2 κατ’ αὐτῆς. Ἑπομένως ἐγένοντο δεκτοὶ οἱ ἀνωτέρω Προϋπολογισμοί. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς θέσεως δευτέρου Ὑφυπουργοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΦΗΣΓʹ «περὶ τῆς εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαυξήσεως τοῦ παρεχομένου εἰς ὑπαλλήλους τῶν Ὑπουργείων τετάρτου τοῦ μισθοῦ». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§40Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον ὅπως ζητήσῃ παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ μεταβάλωμεν δι’ αὔριον τὴν ὥραν τῆς Συνεδριάσεως ὅπως συνεδριάσωμεν τὸ πρωΐ, διότι πάντως αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θὰ διακοποῦν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ ἔχωσι ὑπ’ ὄψει ὅτι τὴν 10 Ἰανουαρίου αἱ ἐργασίαι θὰ ἐπαναληφθῶσι ἔχομεν πᾶσαν βάσιμον ἐλπίδα ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ θὰ εἶνε ἐδῶ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν παρὰ πᾶσαν τυχὸν ἐλπίδα ἄλλα ζητήματα ἤθελον ἀπαιτήσῃ καὶ τὴν περαιτέρω παραμονὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐν Παρισίοις ἡ Βουλὴ θὰ ἐργασθῇ, τότε καὶ ἄνευ τῆς παρουσίας του κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ, τοὺς κ. συναδέλφους νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει τοῦτο καὶ ἐπισπεύσουν τὴν ἐπάνοδόν των ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας, διότι παραμένει σοβαρωτάτη ἐργασία.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίζεται αὔριον ἡ δεκάτη πρὸ μεσημβρίας διὰ συνεδρίασιν.

§42Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν νὰ διατάξητε καὶ πλοῖα νὰ ἔλθωσιν ἐγκαίρως.

§43Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὡς ἐψηφίσθη εἰς αʹ ἀνάγνωσιν παρέχεται ἐπίδομα ἴσον πρὸς τὸ ἓν τέταρτον τοῦ μηνιαίου μισθοῦ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν πολιτικῶν ὑπουργείων (ἀναγινώσκει). Καταργοῦνται δὲ τὰ ποσοστά, τὰ ὁποῖα ἐλάμβανον οἱ ὑπάλληλοι ὡρισμένων Ὑπουργείων. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐγένοντο τρεῖς κυρίως παρατηρήσεις, πρώτη παρατήρησις, ὅτι περιορίζεται τὸ ἐπίδομα εἰς τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους ἐνῷ προσήκει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς κατωτέρους, δευτέρα παρατήρησις περιορίζεται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας ἐνῷ ἔδει νὰ ἐπεκταθῇ ἐν γένει καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς πανταχοῦ τοῦ Κράτους. Τρίτη παρατήρησις εἰδικωτέρα, αὐτή, ὅτι διὰ τῆς καταργήσεως τῶν ποσοστῶν ὁπωσδήποτε κάμνωμεν ἕν γενναῖον βῆμα πρὸς ἰσομισθίαν, διότι ὑπάρχει πράγματι ἀνισότης μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τῶν διαφόρων ὑπουργείων. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου ὅμως πλήττομεν ἤδη τοὺς μισθοὺς, τοὺς ὁποίους λαμβάνωσι ὡρισμένοι ὑπάλληλοι καὶ ἐνῷ ἐμφανίζωμεν μέτρον προοδευτικὸν ὑπὲρ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τὸ μέτρον θίγει τοὺς μισθοὺς ὡρισμένων τάξεων ὑπαλλήλων. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει πάσας τὰς γενομένας παρατηρήσεις καὶ κάθε τροπολογίαν ἡ ὁποῖα ἔχει ὑποβληθῇ, ἀπεφασίσαμεν δὲ νὰ τροποποιήσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἑξῆς: Καὶ πρῶτον διατηρῆται ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδιπλασιάσαμεν τὸ παρεχόμενον ἐπίδομα τοῦ ἑνὸς τετάρτου τοῦ μισθοῦ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, εἰς τοὺς ὁποίους παρείχετο μέχρι τοῦδε, ὡς ἐπίσης καταργοῦνται τὰ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους παρεχόμενα ποσοστά. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐθεωρήθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ὅλων τῶ ὑπηρεσιῶν ἐν γένει, ἀπεφασίσθη καὶ προτείνεται ὅπως αὐξηθῇ τὸ πρῶτον πολεμικὸν ἐπίδομα ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1920 ὡς ἑξῆς, τὸ ὁποῖον ὡς γνωρίζει ἡ Βουλὴ παρέχεται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἀπὸ 20% (ἀναγινώσκει). Τῶν κατωτέρων δηλαδὴ ὑπαλλήλων. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εὕρῃ ἐπαρκῆ τὴν παρεχομένην πρόσθετον ἀμοιβὴν εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ἔχουσα ἄλλως τε ὑπ’ ὄψει ὅτι συνεκροτήθη ἤδη ἐπιτροπή, ὅπως μελετήσῃ τὰ τῆς καταστάσεως ἐν γένει τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπὶ σκοπῷ βελτιώσεων τῆς οἰκονομικῆς αὐτῶν καταστάσεως, παγείας, ἀλλὰ βελτιώσεως καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν. Παρακαλῶ δὲ τοὺς κ. συναδέλφους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν νὰ μετάσχωσιν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ θελήσουν νὰ μετάσχουν, δεδομένου ὅτι δὲν πρόκειται νὰ παραταθῶσιν εἰς ἐργασίαν, ἡ ὁποία τοὺς ἀπασχολεῖ ἀπὸ ἄλλην ὑπηρεσίαν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἀπὸ τῆς πρώτης συνεδριάσεως τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾶ τοὺς βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι θὰ κληθῶσι νὰ λάβωσι μέρος εἰς αὐτήν, θὰ περιορισθῇ εἰς γενικὴν συζήτησιν, διότι εἶνε ἀνάγκη ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσωσι τὴν γενικὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ εἴπωσι καὶ τὰς γνώμας των. Ταὐτοχρόνως ἔχω νὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. Βουλευτάς, ὅσοι δὲν ἐκλήθησαν νὰ μετάσχωσι εἰς τὰς ἐπιτροπὰς νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει των ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο εὔκολον μήτε εὐθὺς ἀμέσως νὰ διακρίνῃ ποῖοι ἤθελον νὰ συνεργασθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, μήτε νὰ καλέσῃ πάντας ἐκείνους παρὰ τῶν ὁποίων προσεδόκα νὰ εἰσφέρωσι πολύτιμον γνώμην. Παρακαλῶ ἐάν τις τῶν κ. συναδέλφων ἐπιθυμῇ ἐκ τῶν μὴ μετασχόντων νὰ μετάσχῃ αὐτῆς, νὰ ἐκφράσῃ τὴν ἐπιθυμίαν του, διότι, ὡς εἶπον, εὐχαρίστως θὰ δεχθῶμεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν πάντας, διότι ὅσον εὐρυτέρα θὰ ἦνε ἡ πρώτη τόσον θὰ εἶνε καὶ καλλίτερον.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§45Γ. ΠΩΠ. Θὰ ἤθελα νὰ ζητήσω μίαν διασάφησιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως. Οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης τοῦ νομισματικοῦ μουσείου, οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς βιβλιοθήκης, οἱ ὑπάλληλοι οἱ συντάσσοντες τὸ λεξικὸν τὸ ἱστορικόν, μηχανικοὶ ὑπηρετοῦντες ὑπὸ τὸν μηχανικὸν τῆς πόλεως, αὐτοὶ ὅλοι θὰ λάβωσι ἐπίδομα ἢ ὄχι;

§46Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἵνα δοθῇ ἐπίδομά τι καὶ εἰς τοὺς ἄλλους.

§47Γ. ΠΩΠ. Ἐὰν εἶνε δυνατὸν νὰ δοθῇ καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον καὶ ἐπίδομα πολεμικόν. Ὑπάρχει μία τάξις ὑπαλλήλων ἥτις δὲν ἔλαβε πολεμικὸν ἐπίδομα.

§48ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ κατηγορία τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐργαζομένων εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ λεξικοῦ, δὲν ἔλαβεν ἐπίδομα.

§49Γ. ΠΩΠ. Ἀφήσατε, κύριοι, νὰ κανονίσωμεν τὸ ζήτημα τῶν ὑπαλλήλων. Ἀπομένει μία ἀσάφεια καὶ παρεκάλεσα—καὶ διὰ τοῦτο ἐπέρχεται ἀναβολὴ περὶ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου—ὅπως προστεθῇ δι’ ἁπλῆς δηλώσεως εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐδόθη εἴς τινας πολεμικὸν ἐπίδομα, οὗτοι θὰ λάβωσι τὸ ἐπίδομα ὡς ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ νόμου ἀναλόγως τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν.

§50Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πρόκειται περὶ τακτικῶν πάντοτε ὑπαλλήλων;

§51Γ. ΠΩΠ. Βεβαίως.

§52Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πρέπει πάντως νὰ προστεθῇ «τῶν τακτικῶν ὑπαλλήλων».

§53Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐργαζομένων εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας καὶ συγκεκριμμένως περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τῆς Βιβλιοθήκης τοῦ Βυζαντινοῦ Μουσείου, τοῦ ἱστορικοῦ Λεξικοῦ.

§54Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πάντες οὗτοι λαμβάνουσι τὸ πολεμικὸν ἐπίδομα.

§55Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κυρίως περὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ἱστορικοῦ λεξικοῦ θὰ προκύψῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον, ὅτι οὗτοι ἀποσπασθέντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην δὲν ἀπολαμβάνωσι τῶν εὐεργετημάτων τῆς ἀρχικῆς θέσεώς των.

§56Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον «περὶ μισθοδοσίας τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως» ἀφορᾷ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, ἐπειδὴ δὲ οἱ τοῦ ἱστορικοῦ λεξικοῦ ἀνάγονται εἰς τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν, περιλαμβάνονται καὶ οὗτοι.

§57Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ἂν περιλαμβάνωνται καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου τοῦ Κράτους.

§58Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτοὶ δὲν εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι.

§59Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Οἱ ἐπίσκοποι δὲν χαρακτηρίζονται δημόσιοι ὑπάλληλοι.

§60Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πᾶς ὅστις εἶνε δημόσιος ὑπάλληλος περιλαμβάνεται.

§61Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν περιορίζεται τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸν κύκλον τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἀναφερομένων ἐν αὐτῷ, ἀλλ’ ἐπεκτείνεται εἰς τὸν κύκλον ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐργαζομένων καὶ ὑπηρετούντων ἐν Ἀθήναις.

§62Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐξάνονται ὅλων.

§63Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Εἶνε μὲν ἀληθὲς ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰσήγαγε τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον πρῶτον παρεχόμενον ἐπίδομα αὐξάνεται καθ’ ὡρισμένην κλίμακα· καὶ θέλω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἂν ἡ αὔξησις ἡ ὁποῖα γίνεται εἰς τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν εἰσήγαγε εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἀνταποκρίνηται πρὸς τὸ ½, τὸ ὁποῖον προστίθεται πρὸς τοὺς μισθοὺς τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων, ἀφοῦ λοιπὸν παρέχεται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Ὑπουργείων τὸ τέταρτον τοῦ μισθοῦ δηλαδὴ τὸ ¼ τὸ διδόμενον αὐξάνεται εἰς τὸ ἥμισυ. Διατὶ δὲν παρέχεται τὸ ἐπίδομα αὐτὸ καὶ εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πολυτεχνείου, τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ εἰς τοὺς ὁμοιοβάθμους ὑπαλλήλους τῶν Ὑπουργείων; Ὑποθέτω ὅτι καὶ οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἶναι δίκαιον νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τοῦ πρώτου ἄρθρου. Κατόπιν νομίζω ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ τροπολογία, ἡ εἰσαχθεῖσα σήμερον εἰς τὸ ἄρθρον.

§64Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὸ λέγετε σεῖς, ὅτι ἐπεκτείνεται εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους καὶ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιος; Προκειμένου δὲ νὰ κανονισθῇ καὶ ἡ μισθοδοσία τῶν ὑπαλλήλων κατηρτίσθη ἐπιτροπή, διότι δὲν εἶναι κοινὸν ζήτημα ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω, ποία Κυβέρνησις ἦτο ἱκανὴ νὰ ἀναλάβῃ τοιοῦτον μέτρον. Δὲν εἶναι κοινὸν τὸ πρᾶγμα καὶ προκειμένου νὰ γίνῃ ἡ σταθερὰ μισθοδοσία δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους κατήρτησα μία ἐπιτροπή. Προκειμένου νὰ ψηφισθῇ τὸ ἐπίδομα δι’ ὡρισμένους ὑπαλλήλους εὑρίσκω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ δώσωμεν αὔξησιν τινὰ καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς κατωτάτους τῶν ὑπηρετούντων εἰς Ἀθήνας, καὶ εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους προσηυξήσαμεν τὸ πολεμικὸν ἐπίδομα. Δὲν δυνάμεθα νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτήν.

§65Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ἀφοῦ ἐλάβατε πρόνοιαν διὰ τοὺς ἐν Ἀθήναις ὑπηρετοῦντας ὑπαλλήλους τῶν ὑπουργείων, νὰ ληφθῇ ἡ αὐτὴ πρόνοια διὰ τοὺς ἐν Ἀθήναις ὑπηρετοῦντας ὑπαλλήλους τοὺς ὁμοιοβάθμους πρὸς τοὺς τῶν ὑπουργείων.

§66Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐξήγησα ὅτι ἀφορμὴ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἦτο μόνον ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τοῦ παρεχομένου εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν, ἀλλ’ ἡ δικαία ἐξίσωσις μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων ὅλων τῶν ὑπουργείων. Διότι εἴχομεν φθάσει, οἱ ὑπάλληλοι ὡρισμένων ὑπουργείων διὰ τῶν ποσοστῶν νὰ λαμβάνουσι πολὺ μεγαλύτερον μισθὸν τῶν ἰσοβάθμων τῶν ἄλλων ὑπουργείων καὶ ἔπρεπεν νὰ φέρωμεν μίαν ἐξίσωσιν. Αὐτὴν τὴν ἐξίσωσιν φέρομεν σήμερον. Ἐνῷ εἴχομεν μετὰ τὸ πρόσφατον παρελθὸν, μίαν αὔξησιν μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν ἐλάμβανον τὸν αὐτὸν μισθὸν πῶς θὰ ἐφέραμεν ἐξίσωσιν; Καταργήσαμεν τὰ ποσοστὰ καὶ αὐξήσαμεν τὸν μισθὸν τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§68ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ παροχῆς τοῦ τριακονταδράχμου ἐπιδόματος εἰς δημοσίους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ ὑπηρέτας».

§70Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ παρέχεται τὸ 30δραχμον ἐπίδομα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ὑπηρέτας, μόνον τοὺς ἔχοντας ὡρισμένον χρόνον ὑπηρεσίας. Θὰ ἤθελον λοιπὸν...

§71Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὰ τὰ δύο νομοσχέδια τὰ συνεζητήσαμεν καὶ ἐκάναμεν τὴν αὔξησιν τοῦ πολεμικοῦ ἐπιδόματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν τίποτε ἄλλο. Ἐκάμαμεν μίαν γενικὴν αὔξησιν διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§72Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης, ἡ ὁποία ἔχῃ πλέον τῶν 20.000 κατοίκων. Οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι μένουν ἐκεῖ ἔχουν ἐξαντληθεῖ τελείως καὶ δὲν θὰ λάβουν καὶ αὔξησιν.

§73Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω ὅπως εἰς τὸ ἐπίδομα τῶν 30 δρ. τοῦ νόμου 1087 συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου τοῦ Κράτους οἱ λαμβάνοντες μισθὸν κάτω τῶν 150 δρ. Τότε ὅτε ἐγένετο ἡ σύστασις αὕτη ἐγένετο ἀποδεκτὴ ὅτι εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ σχετικῶς θὰ τεθῇ διάταξις σχετικὴ καὶ θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς. Παρουσιάζεται σήμερον ἡ εὐκαιρία αὐτή, ὅπως τεθῇ ἡ διάταξις παρὰ πόδας τοῦ σχετικοῦ νόμου ὑπὸ τύπον ἑρμηνευτικὸν ὅτι τὸ ἐπίδομα τὸ 30δραχμον δίδεται καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου Κρήτης.

§74Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν γνωρίζω ἂν ἔχουν ποσοστά. Διότι ἄν ἔχουν θὰ δημιουργηθῇ μία ἀνισότης κακή. Εἶμαι σύμφωνος ὅτι ἀνήκει τὸ 30δραχμον ἐπίδομα εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν ὑπαλλήλων. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὅμως λαμβάνουν ποσοστὰ ἐκ τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ θὰ δημιουργηθῇ ὡς εἶπον μία ἀνισότης κακή. Δέχομαι λοιπὸν νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι δὲν λαμβάνουν ποσοστά.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως ἀποδοχῶν τῶν ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν δικαστικῶν καὶ λοιπῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ὑπαγομένων ὑπαλλήλων, πλὴν τῶν τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας». Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκει).

§78Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐὰν εἰς τὴν τροπολογίαν ἡ ὁποία ἐτέθη συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν δικηγόρων γενομένων δικαστῶν μετέπειτα.

§79Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Περιέχεται εἰς ἄλλο νομοσχέδιον.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ 1ον ἄρθρον). Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκει).

§81Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον νὰ προστεθῇ «οἱ ὑπογραμματεῖς καὶ γραφεῖς τῆς ἀνακρίσεως».

§82Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Νὰ προστεθῇ, κ. Πρόεδρε, διότι κατὰ λάθος παρελείφθη.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἐτροπολογήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4ον. (Ἀναγινώσκει).

§84Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. «Διὰ τοῦ κανονισμοῦ τοῦ μισθοῦ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων», νὰ προστεθῇ «οἱασδήποτε ἄλλης δικαστικῆς ὑπηρεσίας».

§85Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει ἄλλη ὑπηρεσία. (Ψηφίζεται τὸ 4ον καὶ 5ον ἄρθρον).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅρθρον 6ον (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§87Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 6ου ἄρθρου, ἡ ὁποία μέχρι τῆς ὥρας δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, δι’ αὐτὸ τὴν ὑποβάλλω καὶ προφορικῶς. Εἶναι ἐπάναγκες ἡ ἀμοιβὴ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων νὰ αὐξηθῇ, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ φρονῶ ὅτι ἡ πρόνοια αὕτη δὲν εἶναι πλήρης. Διὰ τὴν κατηγορίαν τῶν συμβολαιογράφων ἴσως θὰ εἶχον ὑπ’ ὄψει τοὺς ἐν πρωτευούσας ἢ εἰς μεγάλα ἐμπορικὰ κέντρα ἐργαζομένους συμβολαιογράφους καὶ τούτων τὰς ἀμοιβὰς ἐκανόνισαν, ἀλλ’ ὑπάρχουν συμβολαιογράφοι, οἱ ὁποῖοι διεξάγουν τὴν ὑπηρεσίαν των εἰς μικρὰ κέντρα ὅπου αἱ συναλλαγαὶ εἶναι περιωρισμέναι καὶ ἔχουσιν ἀντικείμενον ἐλαχίστης ἀξίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ οὐδόλως εὐεργετοῦνται αὐτοί, ἀπομένουσιν ἔξω τῆς προσθέτου ἀμοιβῆς τὴν ὁποίαν ἀπονέμει τὸ νομοσχέδιον εἰς τοὺς συμβολαιογράφους καὶ διὰ τοῦτο ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν τροπολογίαν διὰ προσθήκης ἑτέρας τρίτης παραγράφου καὶ ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἐπὶ δὲ συμβολαιογραφικῶν πράξεων συντασσομένων ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου δυνάμει εἰδικοῦ νόμου ἢ ἐπὶ χαρτοσήμου λεπτῶν 50 μέχρι 10 δραχμῶν δικαιοῦνται ἀμοιβῆς δραχμῶν δύο, δι’ ἑκάστην συμβολαιογραφικὴν πρᾶξιν».

§88Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Πλὴν τῶν ὅσων θὰ λάβωσιν ἤδη;

§89Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, διότι ἐπὶ τῶν πράξεων τῶν συντασσομένων ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου δὲν λαμβάνουν τίποτε. Ἑτέραν παρατήρησιν ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς. Προστίθεται ἑτέρα παράγραφος εἰς τὸ ἐδάφιον 2 ἔχουσα οὕτω. «Ἐπὶ συμβολαιογραφικῶν πράξεων συντασσομένων ἐπὶ τέλους χαρτοσήμου............ κλπ.». Ὡς εἶναι γνωστὸν αἱ τοιαῦται πράξεις συντασσόμεναι ἐπὶ παγίου χαρτοσήμου δὲν παρέχουσιν ἀμοιβὴν οὐδεμίαν. Νὰ λαμβάνουν λοιπὸν ἀμοιβὴν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀντικειμένου. Ἑτέρα παρατήρησις εἶναι ἡ ἑξῆς. Τὰ ἀντιγραφικὰ δικαιώματα τῶν συμβολαιογράφων ὁρίζονται εἰς λεπτὰ 50 δι’ ἑκάστην σελίδα. Εἶναι γνωστὸν μὲ τὴν ὑπερτίμησιν παντὸς εἴδους ἐργασίας, ἡ ὁποία κρατεῖ ἀπό τινος χρόνου ὅτι καὶ ἡ ἐργασία αὕτη τῆς ἀντιγραφῆς ἔφθασεν εἰς ὕψη τοιαῦτα, ὥστε νὰ πτοεῖται ὁ μέλλων νὰ καταβάλῃ τὴν ἀμοιβὴν αὐτήν. Γνωρίζετε εἰς ποῖον σημεῖον ἔχει φθάσει ἡ ἀμοιβὴ διὰ τὴν δακτυλογράφησιν δικαστικῶν καὶ δικηγορικῶν ἐγγράφων; Ἔφθασεν εἰς σημεῖον ὥστε νὰ μὴ τολμᾷ δικηγόρος νὰ δώσῃ τὰ ἔγγραφά του εἰς δακτυλογράφησιν. Αὐτὸ συμβαίνει καὶ διὰ τὰ συμβολαιογραφικὰ ἔγγραφα. Προτείνω ὅπως ἐπέλθῃ ἀνακούφισις καὶ ἐν τούτῳ αὐξανουμένης τῆς ἀμοιβῆς. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ στέρξῃ εἰς ἀποδοχὴν τῶν τροπολογιῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ τὰς υἱοθετήσῃ.

§90Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Λυποῦμαι πολὺ διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ τὰς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, διότι αἱ αὐξήσεις αἱ διδόμεναι εἰς τοὺς συμβολαιογράφους εἶναι ἐπαρκεῖς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου πᾶσα τροποποίησις τοῦ νόμου χρειάζεται κἄποιαν προπαρασκευὴν καὶ συναίνεσιν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ παρακαλέσω νὰ ἀποσύρῃ ὁ κ. συνάδελφος τὰς τροπολογίας καὶ ἄν ὁ χρόνος μᾶς ἀποδείξῃ ὅτι εἶναι ἀνάγκη τοιούτων προσθηκῶν θὰ ληφθοῦν ἐν τῷ μέλλοντι ὑπ’ ὄψιν.

§91Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ μικρὰ κέντρα στρέφονται περὶ μικρὰ ἀντικείμενα αἱ συναλλαγαὶ καὶ μολονότι ἡ ἐργασία εἶναι ἡ αὐτὴ μὲ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν καταβάλλει ὁ ἐν μεγάλῳ κέντρῳ ἐργαζόμενος συμβολαιογράφος διὰ τὴν κατάρτισιν συναλλαγῆς μεγάλης ἀξίας, ἡ ἀμοιβὴ εἶναι μηδαμινή.

§92Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἀφ’ οὗ ἐπιμένετε θὰ σᾶς προσθέσω ὅτι ἡ φορολογία τὴν ὁποίαν προτείνετε πλήττει τὰς λαϊκὰς τάξεις. Ἄν φορολογῶ τὰς μεγάλας συναλλαγὰς εἶναι διότι πρόκειται περὶ εὐπορούντων δὲν θέλω ὅμως νὰ φορολογήσω τόσον βαρέως τὸν λαὸν διὰ πλουτισμὸν μιᾶς τάξεως.

§93Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὑπάρχει ἐργασία ἐξ ἧς νὰ φαίνεται πόσα χρήματα κερδίζουν οἱ συμβολαιογράφοι; Παρατηρεῖται ὅτι ὑπάρχουν μερικοὶ οἱ ὁποῖοι κερδίζουν μεγάλα ποσὰ καὶ ἄλλοι ἐλάχιστα. Οἱ κερδίζοντες ὀλίγα εἶναι ἄξιοι πάσης συμπαθείας ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι κερδίζουν ὑπερβολικὰ καὶ θὰ ἦτο φρόνιμον νὰ εὑρίσκετο τρόπος ὥστε νὰ γίνεται δικαιοτέρα ἡ διανομή.

§94Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὡραῖον αὐτό. Ἄλλοι νὰ δουλεύουν καὶ ἄλλοι νὰ παίρνουν.

§95Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Διὰ τίνα λόγον ἔχετε τόσην διαφορὰν μεταξὺ εἰρηνοδικῶν καὶ πρωτοδικῶν; Ἡ λαϊκὴ δικαιοσύνη πρέπει νὰ ἀμείβεται καλά, διότι ἐκουρελιάσθη εἰς τὰς ἐπαρχίας δωροδοκοῦνται δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ οἱ εἰρηνοδίκαι, κατήντησαν τὰ σπίτια των παντοπωλεῖα, διότι πεινοῦν. Ὑποβάλλω λοιπὸν σχετικὴν τροπολογίαν.

§96Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον σκοπεῖ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς ποσοστοῦ ὡρισμένου, τὸ ὁποῖον καὶ γίνεται, δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν νέαν ὀργάνωσιν καὶ νὰ σκεφθῶμεν νὰ ἀφομοιώσωμεν ὅλους τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 6ον ἄρθρον;

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 6ον ἄρθρον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 7–11).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12ον. Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον.

§100Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Διὰ τὸ ἄρθρον 12 ἡ Ἐπιτροπὴ προέτεινε, ὅτι δι’ οὓς λόγους ἀναφέρει εἰς τὴν ἔκθεσίν της νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος αὐτὸς τοῦ νόμου ΑΡΚΑʹ εἰς 30 ἔτη ὁπότε ἐμφανιζομένου λόγου ἀποχωρήσεως νὰ δύναται ὁ ὑπάλληλος νὰ λάβῃ τὴν σύνταξίν του. Δυστυχῶς βλέπω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὸ ἐδέχθη, ἐκτὸς τούτου βλέπω δημιουργουμένην καὶ μίαν ἀνισότητα μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπονομὴν συντάξεως, διότι βλέπω ὅτι τινὲς μὲν δικαιοῦνται συντάξεως, ἀφ’ οὗ συμπληρώσωσιν ὑπηρεσίαν 38 ἐτῶν, ἄλλοι 40, ἄλλοι 36. Θὰ ἦτο ὀρθὸν τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ ἐπέλθῃ μία ἰσότης μεταξὺ πάντων τῶν ὑπαλλήλων. Εἶναι γνωστὸν πόσον ἐνδιαφέρονται οἱ ὑπάλληλοι διὰ τὴν σύνταξίν των. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἀφοῦ δὲν ἐδέχθη τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ δεχθῇ οὕτως ὥστε δι’ ἅπαντας τοὺς ὑπαλλήλους νὰ ἐφαρμοσθῇ χρόνος, ἀφ’ οὗ θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ λάβωσι σύνταξιν, 35ετίας, ἀκριβῶς ὅπως ὁρίζει διὰ τοὺς συμπληρώσαντας τριακονταετίαν. Ἑπομένως διὰ μιᾶς γενικῆς ἀρχῆς νὰ κανονισθῇ 35ετὴς ὑπηρεσία δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, δυνάμει τῆς ὁποίας θὰ δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τὴν σύνταξίν των δυνάμει τοῦ νόμου ΑΡΚΑʹ. Δικαιοτέρα πρότασις δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν θὰ ἀναβληθῇ διὰ αὔριον. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ χάριν τῆς ἰσότητος τῶν ὑπαλλήλων.

§101Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λυποῦμαι διότι δὲν εἶνε δυνατὸν ν’ ἀποδεχθῶ τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, καθόσον ἀνατρέπει ὑφιστάμενον νόμον περὶ ἀποχωρήσεως ὁ ὁποῖος ὁρίζει 40 ἔτη. Διετύπωσα τὸ ἄρθρον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν ἡμερομηνίας ἀποχωρήσεων διὰ νὰ λαμβάνουν τὸ ὅλον τοῦ μισθοῦ, ἀλλὰ μετὰ πάροδον χρόνου, καὶ νὰ προσεγγίζωμεν πάντοτε πρὸς τὸ ἀνώτατον ὅριον τὸ χρονικὸν, τὸ ὁποῖον ὁ πάγιος νόμος λέγει. Δὲν ἐσκέφθην νὰ μεταρρυθμίσω τὸν πάγιον νόμον, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πρότασίν του, χωρὶς ἐκ τούτου ν’ ἀποκλείεται τὸ δικαίωμα τοῦτο κατόπιν.

§102Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Οἱ λόγῳ ἀνικανότητος, πιστοποιουμένης διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως;

§103Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ πάρωσι τὸν σήμερον λαμβανόμενον μισθὸν ὁλόκληρον, ἀλλ’ ὄχι τὸν νέον μισθόν.

§104Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Περιέπεσεν εἷς εἰς παραφροσύνην. Οὗτος πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸν δικαστικὸν κλάδον, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι πρέπει νὰ πάρῃ τὸν μισθὸν τοῦ παλαιοῦ νόμου. Νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ καταβάλῃ τὴν διαφοράν, ἀλλὰ νὰ πάρῃ τὸν νέον μισθὸν ἕνεκα ἀνικανότητος πιστοποιουμένης διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως.

§105Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 13–16).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17ον. (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ζαρλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§108Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ὑπάρχουσι, κ. Πρόεδρε, τινὰ Πρωτοδικεῖα εἰς τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς μικρότητος τῶν μερῶν, ὅπου αὐτὰ εἶνε ἱδρυμένα, οἱ δικασταὶ δὲν εὑρίσκουσιν ἐκεῖ τόσον εὐκόλως τὰ μέσα τῆς ζωῆς καὶ διαμονῆς αὐτῶν, ἕνεκα τούτου εἶνε ἠναγκασμένοι ἢ νὰ φέρωσι ταῦτα μαζύ των ἐκ τῶν μερῶν ἐκ τῶν ὁποίων μετατίθενται, ἵνα μὴ στερηθῶσιν καὶ διὰ νὰ ἀπολαύωσι πάντων ἐκείνων, διὰ τῶν ὁποίων πρέπει ὡς ἄνθρωποι νὰ ζήσουν, ἢ προμηθεύωνται ταῦτα ἐκεῖ ἀλλὰ μὲ μεγάλας δαπάνας, καὶ οἱ ἔχοντες ἐξ αὐτῶν οἰκογενείας ἀφήνωσιν αὐτὰς εἰς τὰς πατρίδας των ἕνεκα τῶν ἄνω γνωστῶν δυσκολιῶν, ὑφιστάμενοι οὕτω δαπάνας. Δὲν διαφεύγει τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ὅτι τοιαῦτα εἶναι τὸ τοῦ Καρπενησίου, Γρεβενῶν καὶ 5–6 ἄλλα τὰ ὁποῖα ἢ πρέπει νὰ καταργηθῶσιν ἢ πρέπει ἡ Πολιτεία δι’ αὐτὰ νὰ λάβῃ μέτρα τοιαῦτα, ὥστε πραγματικῶς οἱ δικασταὶ μετατιθέμενοι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα νὰ μὴν νομίζωσιν ὅτι μεταβαίνουσιν ὡς πρὸς ἐξορίαν. Ἔχω πληροφορίας—διότι ἐγὼ δὲν κατάγομαι ἐξ ἐκείνων τῶν μερῶν—ὅτι οἱ μετατιθέμενοι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα δικαστικοὶ ὑπάλληλοι οὔτε οἰκίας διὰ νὰ κοιμηθοῦν οὔτε ξενοδοχεῖα εὑρίσκουσι φαγητοῦ. Πολλοὶ τῶν δικαστῶν μὴ θέλοντες νὰ μεταβῶσι ἐκεῖ διὰ τὰς ἐλλείψεις ταύτας καταβάλλουν μύρια ὅσα μέσα ὅπως ἐπιτύχουν τοῦτο, ἄλλοι πάλιν ὑποχρεωμένοι ἐκ τοῦ νόμου νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ ἵνα μὴ ὑποστῶσι τὰς συνεπείας αὐτοῦ, μεταβαίνουσιν μὲν εἰς τὰ εἰρημένα Πρωτοδικεῖα ἀλλὰ μεταχειρίζονται ἐνίοτε τοιαῦτα μέσα καὶ ἐναντίον τῆς συνειδήσεώς των μάλιστα, ὥστε νὰ ἀναγκάσουν τὴν Πολιτείαν νὰ μεταθέσῃ αὐτοὺς ταχέως ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων. Συμβαίνει δὲ ἕνεκα τῆς συνήθους ἐλλείψεως τῶν δικαστῶν εἰς αὐτὰ τὰ δικαστήρια νὰ μὴ συνεδριάζωσι τακτικά, πολλάκις δὲ νὰ μένωσι προφυλακισμένοι ὑπόδικοι καὶ ἀθῷοι ἐπὶ πολλοὺς μῆνας ἕνεκα τοῦ μὴ δυνατοῦ συγκροτήσεως συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν. Ἔτυχε ὥστε νὰ γίνω ὠτακουστὴς ἀκούσιος τῆς ἑξῆς διηγήσεως: Πρόεδρος Πρωτοδικῶν οὗ τὸ ὄνομα ἀγνοῶ, νὰ διηγῆται εἰς συνάδελφόν του, ἐν ᾧ ἐγὼ καὶ αὐτοὶ παρακαθήμεθα εἰς τι καφφενεῖον, ὅτι ἠναγκάσθη νὰ καταφέρηται κατὰ τῶν δικηγόρων τοιούτου δικαστηρίου μόνον καὶ μόνον, ἵνα ἀναγκασθῶσιν καὶ οἱ δικηγόροι νὰ ἐνεργήσωσιν ὑπὲρ τῆς μεταθέσεώς του.

§109Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν τὸν λέγετε νὰ τὸν ἠξεύρομεν;

§110Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Δὲν τὸν ἐγνώρισα προσωπικῶς, ἀλλ’ ὡς σᾶς εἶπον τὸν ἤκουσα νὰ λέγῃ ταῦτα πρὸς ἄλλον. Λοιπὸν νομίζω ὅτι ἐὰν ἡ πολιτεία δὲν νομίζει ὅτι πρέπει δι’ ἄλλους γενικωτέρους λόγους νὰ ζητήσῃ τὴν κατάργησιν τῶν Πρωτοδικείων αὐτῶν, τοὐλάχιστον ὀφείλῃ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς μετατιθεμένους δικαστικοὺς εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα αὐτὰ περισσότερα μέσα ὅπως δύνανται νὰ μεταβαίνωσιν ἀγογγύστως οὗτοι εἰς ταῦτα. Θὰ ἐλάμβανον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω τὴν προσθήκην τοῦ ἑξῆς ἄρθρου: ὅτι εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Αʹ Κατηγορίας Πρωτοδικῶν καὶ γραμματέων Πρωτοδικῶν τοὺς τοποθετουμένους εἰς τοιαῦτα Πρωτοδικεῖα νὰ παρέχηται τουλάχιστον μία αὔξησις διπλασίου ἢ τοὐλάχιστον 50% τοῦ μισθοῦ αὐτῶν. Νομίζω ὅτι οὕτω θὰ ἐδίδετο ἕν μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι εὐκόλως θὰ μετέβαινον εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα ταῦτα, καὶ θὰ μετέβαινον καὶ καλοὶ δικαστικοί. Τοιαύτη αὔξησις γίνεται καὶ εἰς ἄλλα Κράτη Γαλλίαν κ.λ.π. Πρὸς τούτοις προτείνω τὰ ἑξῆς: Νομίζω ὅτι ὁ ἔγγαμος βίος συμβάλλει πολὺ εἰς τὴν θέσιν ἐν γένει τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἰδίᾳ τῶν δικαστικῶν. Θὰ ἤθελον ὅπως ἡ πολιτεία παρέχει εἰς τοὺς ἐγγάμους ἐκ τῶν δικαστικῶν διὰ τὰ τέκνα των τοὐλάχιστον ἕν μικρὸν ποσοστὸν 5 ἕως 10% ἐπὶ τοῦ μισθοῦ των, ἵνα δύνανται οἱ δικαστικοὶ οὗτοι νὰ ἐπαρκῶσι καὶ εἰς τὰς οἰκογενειακάς των ἀνάγκας.

§111Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἐμελέτησε τὸ νομοσχέδιον. Δὲν γνωρίζω ἂν καλῶς συνέστησαν τὰ Πρωτοδικεῖα εἴς τινα μέρη ἢ ὄχι. Ἀλλ’ ἅπαξ ταῦτα συνέστησαν ἡ Πολιτεία ἔλαβε μέτρα ὥστε νὰ ὑπηρετῶσιν ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον ἀναγκαστικῶς μετατιθέμενοι οἱ ὑπάλληλοι. Ὑποθέτω ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι εἰσέρχονται εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον, καὶ πάντες οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουσιν τὴν Πολιτείαν, ἔχουσιν ὑπ’ ὄψει ὅτι δὲν θὰ ὑπηρετήσωσι μόνον εἰς τὰ κέντρα καὶ τὰς πόλεις ὅπου ἔχωσι τὴν εὐμάρειάν των, ἀλλὰ θὰ ὑπηρετήσωσι καὶ εἰς τὰ ἀπόκεντρα μέρη προσφέροντες τὰς ὑπηρεσίας των. Ἐὰν ὑπάρχῃ Πρόεδρος ἐπὶ τοσοῦτον ἀχρεῖος, ὁ ὁποῖος θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν ἀπένειμεν τὴν δικαιοσύνην ἵνα διὰ τοῦ μέσου τούτου, κατορθώσῃ νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ μοὶ ἀναφέρῃ τὸ ὄνομά του, διὰ νὰ ἀπαγγείλω καταγγελίαν κατ’ αὐτοῦ καὶ ἐπιτύχω τὴν ἀπόλυσιν, διότι μὲ τοιαύτας σκέψεις εἶναι αἶσχος νὰ παραμένῃ εἰς τὰς τάξεις τὰς δικαστικάς. Ἀποκρούω λοιπὸν τὴν πρότασιν ταύτην. Εἰδικῶς προκειμένου περὶ ἐγγάμων ἔχει ληφθῆ μέτρον ἵνα μὴ τοποθετῶνται ἔγγαμοι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Ἐκτὸς αὐτοῦ προσθέτω ὅτι τὸ πολεμικὸν ἐπίδομα ἔχει κλίμακα, καθ’ ἣν λαμβάνει περισσότερα ὁ ἔγγαμος δικαστικὸς ὅστις ἔχει τέκνα ἀπὸ τὸν ἄγαμον τοιοῦτον.

§112Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχωσιν διαφορὰν τινα μισθοῦ διὰ νὰ ἀνακουφίζωνται. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὴν λαμβάνω ὑπὸ σημείωσιν καὶ λέγω ὅτι δὲν ἐννοῶ διὰ τὴν σημερινὴν ἐποχὴν ἀλλὰ διὰ τὴν κατόπιν μεταπολεμικήν. Ὀφείλω ὅμως νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ δικαστικὸν ἐκεῖνο πρόσωπον περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμα λόγον, τὸ ἐγνώρισα μόνον ἐπὶ μίαν στιγμήν.

§113Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω, τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει ὁ κ. Ὑπουργὸς δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν μεταβαίνουσιν εἰς τὰς θέσεις των νὰ τὴν ἐφαρμόζῃ αὐστηρότερον, διότι ὁμολογουμένως ὑπάρχουν μερικὰ πρωτοδικεῖα τὰ ὁποῖα ὑποφέρουν ἐκ τῆς ἐλλείψεως δικαστῶν καὶ ἐνῷ τὸ κράτος ἔχει ἀποφασίσει νὰ λάβῃ αὐστηρὰ μέτρα διὰ τὴν μετάβασιν τῶν δικαστῶν, ὅλοι αὐτοὶ ἀποφεύγουν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον.

§115Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 18 ἄρθρου δύο λέξεις. Εἶνε γνωστὸν ὅτι ἐν γένει τὸ νομοσχέδιον καὶ δὴ τὸ 18 ἄρθρον ἀποδεικνύει ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀνάγκην νὰ προσελκύσῃ δικαστικοὺς ὑπαλλήλους. Διὰ τοῦτο πολὺ ὀρθῶς καθορίζεται ὅπως ἡ δικηγορικὴ ὑπηρεσία ὑπολογίζεται δι’ ὅλους τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους κατὰ τὸ 12 καὶ εἰς τὴν σύνταξιν. Ἀτυχῶς παρατηρῶ ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου θὰ δικαιοῦνται συντάξεως οἱ μὲν ὑπηρετοῦντες ἤδη μετὰ πενταετίαν ἀφ’ ἧς ἀπέκτησαν τὸ δικαίωμα, οἱ δὲ ἄλλοι μετὰ τριετίαν. Αὐτὸ νομίζω ἀνατρέπει τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου. Εἶνε ἀπολύτως γνωστὸν ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν εἶνε εἰς θέσιν νὰ καταβάλωσιν μίαν ὁλόκληρον ἑξαετίαν οἱ νεοδιοριζόμενοι, ἢ μίαν ὁλόκληρον πενταετίαν οἱ ὑπηρετοῦντες ἤδη διότι τὸ ποσὸν εἶνε ἀρκετὰ μεγάλον. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁρίζομεν ὅτι πρέπει νὰ καταβάλλωσι τὸ ποσὸν λέγομεν ὅτι εἶνε ὑποχρεωμένοι νὰ παραμείνωσι 5 ἔτη ἀκόμη διὰ νὰ ἀποκτήσωσι τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως. Γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι ἡ ὑπηρεσία ὑπαλλήλου εὑρισκομένου εἰς τὴν τοιαύτην θέσιν, εἶνε ὑποχρεωμένη νὰ τὸν κρατῇ ἐν ὑπηρεσίᾳ ἄν καὶ εἶνε ἀνίκανος, εἶνε ἠναγκασμένη νὰ τὸν κρατεῖ ἐξ οἴκτου ἵνα συμπληρώσῃ τὰ ἔτη τῆς συντάξεως. Ἐὰν ἐπιμείνωμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἐκδοχὴν δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν τὸ ζητούμενον. Πρέπει νὰ δεχθῇ λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δικαιοῦνται συντάξεως ἅμα τῇ καταβολῇ τῆς ὁριζομένης καταβολῆς ἢ νὰ περιορίσῃ τοὐλάχιστον τὸν χρόνον, ὅπως οἱ μὲν νεοδιοριζόμενοι νὰ δικαιοῦνται συντάξεως μετὰ 5 ἔτη, οἱ δὲ νῦν ὑπηρετοῦντες μετὰ 2 ἐτῶν διότι καὶ σεῖς ἢ ὁ διάδοχος ὑμῶν θὰ ἀναγκασθῇ νὰ κρατήσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἀνθρώπους ἀσθενεῖς συμπληρώσαντας τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας ἢ ἀνθρώπους περὶ τῶν ὁποίων ὑπεβλήθη σχετικὸς νόμος περὶ ἀποχωρήσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἐξ οἴκτου ἵνα μὴ στερηθῶσι τῆς συντάξεως. Ἑπομένως ὁ περιορισμὸς τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ νόμου ἐπιβάλλεται ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, ἐπιβάλλεται ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης, ἐπιβάλλεται ἀπὸ ἀπόψεως σκοπιμότητος καὶ χρησιμοποιήσεως τῶν δικαστῶν καὶ διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν τὸ θέαμα τὸ ὁποῖον ἔχομεν εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν, εἰς ὃ ἐξακολουθεῖ ὑπηρετῶν εἷς δικαστὴς κατὰ πάντα τὰ ἄλλα καλὸς ἀλλὰ ἀνίκανος ἐντελῶς.

§116Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λυποῦμαι μὴ δυνάμενος νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν ταύτην τοῦ κ. συναδέλφου διότι ὅ,τι ἐκανονίσθη, νομίζω, ἐκανονίσθη δικαίως. Ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προσελκύσῃ δικηγόρους ἱκανοὺς εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον καὶ ἔθηκε τὴν διάταξιν ταύτην, ἀλλὰ πέραν τούτου δὲν εἶνε τι ἄλλο ἢ μία παροχὴ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλευόμενοι τὴν τοιαύτην διάταξιν, ἤθελον ἀπέλθει τοῦ δικαστικοῦ σώματος. Τὸ ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου προτεινόμενον εἶνε ἀκριβῶς ἀντίθετον πρὸς τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευσε τὴν διάταξιν. Ἐπιθυμῶ νὰ κρατήσωμεν τοὺς καλοὺς δικαστικούς. Ἐὰν οὗτοι θέλουν ν’ ἀποχωρήσουν θὰ ἀποχωρήσουν μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 17ον ἄρθρον;

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ 17 ἄρθρον, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ 18ον ἄρθρον).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19ον (Ἀναγινώσκει).

§120Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ δεχθῇ νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου.

§121Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι κ. Πρόεδρε.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 19ον ἄρθρον;

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 19, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 84 τοῦ νόμου «περὶ ὑποθηκῶν ὡς εἶχε τροποποιηθῇ ὑπὸ τοῦ νόμου 274 καὶ περὶ ἐπεκτάσεως τῆς Ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 515». Ὁ κ. Ε. Θεοδωρίδης ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§125Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ πρώτου ἄρθρου, ὡς δικαιολογία τοῦ ὁποίου ἀναφέρεται, ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι οἱ ἀσκοῦντες καθήκοντα ὑποθηκοφύλακος ἀπορροφοῦσι τὴν ἐργασίαν τῶν ἄλλων, λέγω δὲ τοῦτο διότι θὰ ἔχῃ βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς παράδειγμα ὡρισμένου διαμερίσματος, ἀλλ’ ἐν Κρήτῃ τοὐλάχιστον συμβαίνει τὸ ἐναντίον· ἐκ πείρας γνωρίζομεν, ὅτι οἱ συμβολαιογράφοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀσκοῦσι καθήκοντα ὑποθηκοφύλακος ἔχουσι μεγαλυτέραν ἐλευθερίαν κινήσεως. Διὰ τίνα λοιπὸν ἄλλον λόγον νὰ ὁρισθῇ ὅτι ὅπου ὑπάρχουσι πλείονες τοῦ ἑνὸς συμβολαιογράφοι τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποθηκοφύλακος ν’ ἀσκῇ ὁ Εἰρηνοδίκης; Ἡ ἀνάθεσις τῶν καθηκόντων τοῦ ὑποθηκοφύλακος εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην εἶναι ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἐπιζήμιος, διότι προστίθεται καὶ ἄλλη ἐργασία ἐπὶ πλέον εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην, μαζὺ μὲ τὰ πολλὰ ἄλλα καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἔχει, τὰ τοῦ ὑποθηκοφύλακος. Ἐκτὸς τούτου εἰς τὰς ἐπαρχίας ὑπάρχουσι περιπτώσεις καθ’ ἅς τὰ εἰρηνοδικεῖα χηρεύουν ἐπὶ μῆνας, διότι δὲν ὑπάρχουσι Εἰρηνοδίκαι. Ἑπομένως θὰ ἔχωμεν τότε ἔλλειψιν ὑποθηκοφύλακος πρὸς βλάβην τῶν συναλλασσομένων. Ἐκτὸς τούτου ἔχομεν καὶ ἄλλον κίνδυνον, ὅτι ἀφαιροῦμεν τὸν ἔλεγχον τὸν ἄμεσον ἐπὶ τοῦ ὑποθηκοφύλακος διότι ὡς γνωστὸν ὁ Εἰρηνοδίκης κάθε ἡμέραν ἐλέγχει τὰ ὑποθηκοφυλακεῖα καὶ παρατηρεῖ τὰς τυχὸν παρανομίας. Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ ἀναθέσητε εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην καθήκοντα ὑποθηκοφύλακος νὰ περιμένετε δὲ μετὰ ἕξ μῆνας νὰ κάμῃ ἐπιθεώρησιν ὁ Εἰσαγγελεύς; Νομίζω, ὅτι διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς δὲν ἔχει βάσιν ἡ διάταξις αὐτή, ἔχω δὲ λόγους νὰ πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ δεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν αὐτῆς, τοὐλάχιστον διὰ τὴν Κρήτην.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαζέας ἔχει τὸν λόγον.

§127Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ ἀπαλείψητε αὐτὴν τὴν διάταξιν. Τὸ ν’ ἀφαιρέσητε ἀπὸ ὅλους τοὺς συμβολαιογράφους τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποθηκοφύλακος μοῦ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποθηκοφύλακος ἀνατίθενται πότε εἰς τὸν ἕνα καὶ πότε εἰς τὸν ἄλλον συμβολαιογράφον διὰ πολλοὺς λόγους καὶ μάλιστα διὰ τὸν λόγον, ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποθηκοφύλακος εἶναι σοβαρὰ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατίθενται εἰς χεῖρας ἑνὸς ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος ἐνδεχόμενον ν’ ἀπουσιάζῃ ἕνα χρονικὸν διάστημα. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἀποσύρεται τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§128Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λυποῦμαι διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ μὴ δεχθῶ τὰς παρατηρήσεις τῶν κ. κ. συναδέλφων, θὰ πεισθῶσι δέ, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι χωριστὰ τὰ καθήκοντα τοῦ συμβολαιογράφου καὶ τοῦ ὑποθηκοφύλακος. Τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποθηκοφύλακος ἦσαν ἀνατεθειμένα εἰς τοὺς συμβολαιογράφους, καὶ ὅταν μὲν εἶναι εἷς τὰ πράγματα βαίνουσι κανονικῶς, ὅταν δὲ εἶναι πολλοί τότε ἀρχίζει ἀγὼν καταλήψεως καὶ φυσικώτατα θὰ ἀνατεθῶσιν εἰς ἕνα, θὰ ὑπάρχῃ δὲ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἀνετέθησαν τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποθηκοφύλακος εἰς τὸν ἔχοντα περισότερα μέσα. Ἐκτὸς δὲ τούτου ὅταν ἀνατεθῶσι τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποθηκοφύλακος εἰς συμβολαιογράφον σπεύδουσι δι’ ἐργασίαν συμβολαιογραφικὴν εἰς τὸν συμβολαιογράφον, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖ καὶ καθήκοντα ὑποθηκοφύλακος, διότι εἶναι εὐχερέστερον. Αὐτὸν λοιπὸν τὸν διχασμὸν θέλω νὰ τὸν παύσω, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἰσότης τῶν συμβολαιογράφων καὶ διὰ νὰ μὴ λέγουσιν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον μεροληπτεῖ διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον συμβολαιογράφον.

§129Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Κύριοι, γνωρίζω ὅτι εἰς ἕνα Εἰρηνοδικεῖον τοῦ Νομοῦ Χανίων ἐπὶ τρεῖς μῆνας δὲν ἔχει εἰσέτι συμπληρωθῇ ἡ θέσις τοῦ Εἰρηνοδίκου. Ἐπίσης εἰς Πλουμιτσᾶν ὁ Γραμματεὺς δὲν ὑπάρχει ἐπὶ πέντε μῆνας καὶ εἰρηνοδίκης δὲν ὑπάρχει ἐπὶ 4 μῆνας καὶ ἕνεκα τούτου δὲν συνεδριάζει τὸ εἰρηνοδικεῖον.

§130Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐλπίζω ὅτι εἰς τὸ μέλλον θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀντεπεξέλθωμεν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§132Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰσήχθη ἄλλοτε ἐν Κρήτῃ, εἰσήχθη πρὸ τοῦ 1909 καὶ εἶχεν ἀποτύχει οἰκτρῶς. Ἐπειδὴ δὲ εἶχεν ἀποτύχει διὰ τοῦτο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς διοργανωτὴς τῆς δικαιοσύνης ἐν Κρήτῃ, εἰσήγαγε τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ τόσον ἀπροσκόπτως ἐν Κρήτῃ ἐπὶ τόσα ἔτη. Εἰσήγαγε τὸ σύστημα ὥστε ὁ Εἰρηνοδίκης ὁ ὁποῖος μένει καθ’ ἑκάστην ἑσπέραν, ὀφείλει νὰ ἐλέγχῃ τὰ εἰσαγόμενα πρὸς μεταγραφὴν καὶ πρὸς ὑποθήκην ἔγγραφα, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πλαστογραφία. Ὅταν δὲ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται σεῖς θὰ ἴδητε πόσα ζητήματα θὰ ἀναφυῶσιν. Σήμερον δὲν ἔχομεν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος μου προηγουμένως, δὲν ἔχομεν μόνον τὸ Εἰρηνοδικεῖον τῆς Πλουμιτσᾶς ἀλλὰ καὶ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Καρασλακίων ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους εἶναι ἄνευ Εἰρηνοδίκου καὶ ἄνευ γραμματέως. Ποῖος θὰ ἐξασκεῖ τὰ καθήκοντα τοῦ συμβολαιογράφου; Θὰ γίνῃ ἀνάγκη νὰ καταλήγουν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν τῶν Πρωτοδικῶν, νὰ σᾶς παρενοχλήσωμεν ὅπως δώσετε διαταγὴν εἰς τοὺς συμβολαιογράφους διὰ νὰ ἀσκοῦν τὰ καθήκοντά των καὶ εἰς τοὺς Δήμους αὐτούς.

§133Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Προτείνεται ἐκτὸς τῆς Κρήτης, ἢ μᾶλλον διαγράφεται ὅλο τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο;

§135ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς χρήσεως τοῦ δικαστικοῦ ἐνσήμου καὶ περὶ αὐξήσεως τῶν τελῶν τῆς ποινικῆς διαδικασίας».

§137Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἔχω ὑποβάλλει μίαν τροπολογίαν κ. Πρόεδρε.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§139Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Θεωρῶ καθῆκόν μου κ. Ὑπουργὲ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν θερμῶς ὅπως ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Εἶχον ὑποβάλῃ ἀπὸ 15 ἡμερῶν καὶ πλέον αἴτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, ὅπως δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας περὶ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης ἀστικῶς καὶ ποινικῶς. Δυστυχῶς, καίτοι παρῆλθον, ἐπαναλαμβάνω, 15 καὶ πλέον ἡμέραι ἐν τούτοις αἱ πληροφορίαι ἐκεῖναι δὲν ἐδόθησαν. Ἐν τούτοις πληροφοροῦμαι ἐξωδίκως ὅτι τὰ ἔσοδα τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης εἶναι πολὺ ἀνώτερα ἀπὸ τὰ ἔξοδα, καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ ἔσοδα τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης εἶναι πολὺ ἀνώτερα ἀπὸ τὰ ἔξοδα φρονῶ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ζητήσωμεν καὶ ἄλλα ἔσοδα διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων ἐφ’ ὅσον τὰ σημερινὰ ἔσοδα ἦσαν ἀρκετὰ ὅπως καλύψουν τὰ ἔξοδα τὰ προστιθέμενα διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν δικαστῶν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ φορολογήσωμεν τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης διὰ νὰ καλύψωμεν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ δώσωμεν διὰ τὰς αὐξήσεις. Δὲν θὰ ἤθελον ποτὲ ὅπως ἡ ἱστορία ἀναγράφῃ ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἤθελε διὰ τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης νὰ κερδοσκοπήσῃ.....

§140Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι τὸ κόμμα.

§141Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ εἰσπράττῃ. Εἶπον ὅτι δὲν ἤθελον τὴν φορολογίαν τῆς δικαιοσύνης διὰ νὰ εἰσπράτῃ τὸ Κράτος. Θὰ ἤθελον μάλιστα τὸ ἀντίθετον. Θὰ ἤθελον ἐὰν ἦτο δυνατὸν ἡ δικαιοσύνη νὰ ἀπονέμεται δωρεάν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἀποκρούω φορολογικὰ μέτρα ἄλλα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ καλυφθοῦν αἱ δαπάναι εἰς τὰς ὁποίας θὰ ὑποβληθῇ τὸ κράτος διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Δὲν θέλω ὅμως ποτὲ νὰ φορολογηθῇ ἡ δικαιοσύνη διὰ τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ κύριοι καθίσταται πλέον διὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς—ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τοὺς πολίτας, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου,— καθίσταται εἰς τοὺς ἀπόρους πολίτας ἀδύνατος ἡ προσφυγὴ εἰς τὴν δικαιοσύνην. Διότι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλλετε πλέον εἰς διπλασίας δαπάνας ἀπὸ τὰς σημερινάς, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκεῖ ποῦ ἔδιδε 10 δραχμ. διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου θὰ δίδῃ 20, διότι εἰς τὸ δεκάδραχμον χαρτόσημον θὰ προστεθῇ καὶ 10δραχμον ἔνσημον δικαστικόν, ἐκεῖ ὅπου θὰ δίδῃ διπλάσια χρήματα διὰ τὰς ἀποφάσεις τῶν Πρωτοδικείων διότι θὰ ὑποβάλλεται εἰς διπλάσια χαρτόσημα, διὰ τὰ ὑπομνήματα τὰ ὁποῖα ὑποβάλλουν οἱ κατηγορούμενοι ὑπόδικοι ἐναντίον τῶν δικαστικῶν συμβουλίων, ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ καταστήσουν πολὺ δύσκολον τὴν προσφυγὴν εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν δύναμιν, δὲν ἔχουν τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ νὰ προσφύγουν εἰς αὐτά. Δὲν γνωρίζω τὶ γίνεται εἰς τὰ ἄλλα μέρη. Εἰς τὸν τόπον ὅμως τὸν ἰδικόν μας ὅπου δὲν ὑπάρχουν πολλοὶ πλούσιοι ἀλλ’ οἱ περισσότεροι εἶναι πτωχοὶ θὰ εἶναι δύσκολος ἡ προσφυγὴ εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια. Ἐπειδὴ λοιπὸν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς αὐτοὺς νὰ ἀνέχωνται νὰ καταπατῶνται τὰ δίκαιά των, καὶ δὲν θὰ ἔχουν καὶ τὴν δύναμιν νὰ εὕρουν τὸ δίκαιον των ἂν δὲν ἐξοδεύσουν καὶ δὲν θὰ ἔχουν τὰ ἔξοδα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν θὰ δύνανται νὰ προσφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ θὰ ζητήσωσιν διὰ τῆς ἰδίας χειρός των νὰ λάβουν τὸ δίκαιόν των. Νομίζω ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ διὰ τὸν λόγον ἀκόμη ὅτι δὲν ἤθελον νὰ ἀποδοθῇ μομφὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων ὅτι θέλει νὰ κερδίζῃ διὰ τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης τὸ Κράτος, καθὼς καὶ διὰ τὸν λόγον ὅτι θὰ ἦτο ἀδύνατος ἢ μᾶλλον δύσκολος ἡ προσφυγὴ τῶν πενεστέρων τάξεων εἰς τὰ δικαστήρια καὶ θὰ ἐξηναγκάζοντο νὰ καταφεύγουν εἰς τὴν ἀπόκτησιν τοῦ δικαίου των διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν χειρός.

§142Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὶ προϋπολογίζετε ἐκ τῆς εἰσπράξεως τοῦ ἐνσήμου αὐτοῦ;

§143Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). 3.500.000.

§144Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀρκετὸν ποσόν.

§145Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὅτε εἰσηγήθην τὸ νομοσχέδιον τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν, εἰσηγήθην ταὐτοχρόνως καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ ποινικῆς διαδικασίας καὶ προσαυξήσεως τοῦ ἐνσήμου διὰ τὸ Πολιτικὸν δίκαιον. Τὰ δύο ταῦτα νομοσχέδια εἶναι συναφῆ. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ ἓν ἄνευ τοῦ ἑτέρου. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων παρόντος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐνέκρινε τὰ νομοσχέδια ταῦτα, μόνον μὲ μίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ λαοῦ ἐν μεγαλειτέρῳ μέτρῳ μὲν τῶν εὐπορωτέρων τάξεων, ἐν μικροτέρῳ δὲ μέτρῳ τῶν ἀπορωτέρων τάξεων, καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι οὐδὲν παράπονον ποτὲ ἠκούσθη ἀπὸ μέρους οἱασδήποτε τάξεως προκειμένου περὶ τοῦ μισθοῦ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§146Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Τὰ ἀποτελέσματα θὰ τὰ ἴδητε κατὰ τὰς ἐκλογάς.

§147Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ αὔξησις κατὰ 10 ἢ 15 δραχμὰς εἰς βάρος τοῦ κατηγορουμένου εἶναι αὔξησις αἰσθητή, ἀλλὰ δὲν εἶναι αὔξησις τοιαύτη ὥστε νὰ ἀποφεύγεται ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι βαρύνονται περισσότερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἔχουσι τὸ μέσον νὰ ἀποφεύγωσι τὸ ἀδίκημα μὴ ἀδικοῦντες καὶ μὴ δίδοντες ἀφορμάς.

§148Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Καὶ ἐὰν ἀδίκως ἐγκαλοῦνται;

§149Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἰς βάρος τοῦ ἀπαλλασσομένου δὲν καταλογίζονται δαπάναι.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δαζέας ἔχει τὸν λόγον.

§151Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Θεωρῶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὡς φυσικὴν καὶ ἀναγκαίαν συνέπειαν τοῦ προηγουμένως ψηφισθέντος περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν δικαστικῶν. Θὰ εἶχον ὅμως τινὰς ἀντιρρήσεις πρῶτον ὡς πρὸς τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἐνσήμου ἐπὶ τῆς δηλώσεως τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς. Εἶναι μὲν δαπάνη ἡ ὁποία θὰ ἠμπόδιζε τὸν ἀδικηθέντα πολίτην νὰ ἐπιστατήσῃ ὁπωσδήποτε διὰ τῆς παραστάσεώς του ὡς πολιτικῶς ἐνάγων εἰς τὴν πορείαν τῆς ποινικῆς ἀγωγῆς, ἀλλ’ ἔτι σπουδαιοτέρας ἔχω ἀντιρρήσεις νὰ φέρω, αἵτινες ἐλπίζω ὅτι θὰ τύχωσι τῆς προσηκούσης ὑποδοχῆς. Πρῶτον εἰς τὸ νομοσχέδιον γίνεται χρῆσις τῆς λέξεως «δικόγραφα», νὰ ἀντικατασταθῇ αὕτη διὰ τῆς λέξεως «πρωτότυπα», ἵνα μὴ ὑποτεθῇ ὅτι διὰ πᾶν ἀντίγραφον καὶ δι’ ἓν ἀκόμη ἀντίγραφον μιᾶς ἀναιρέσεως, πρέπει νὰ πληρωθῶσι 27 καὶ 30 δραχμαί.

§152Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ὄχι.

§153Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ὅπως ἔχει διατυπωθῇ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ἔννοια εἶναι τοιαύτη. Ἄρα πρέπει ν’ ἀντικατασταθῇ ἡ λέξις «δικόγραφα» διὰ τῆς λέξεως «πρωτότυπα». Ἡ δευτέρα παρατήρησις ἐλπίζω νὰ γίνῃ ἐπίσης ἀποδεκτή, ἀφορᾷ δὲ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἐνσήμου ἐπὶ τῆς ἀνακοπῆς, ὅπερ ὀφείλει νὰ καταβάλῃ καὶ ὁ ἔνορκος ἵνα ἀνακόψῃ τὴν κατ’ αὐτοῦ ἐρήμην ἀπόφασίν του. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει οὔτε κἂν δικαιολογητικὴν βάσιν ἡ τοιαύτη φορολογία ἑνὸς λειτουργοῦ δικαστικοῦ, διότι τί ἄλλο εἶναι ὁ ἔνορκος, ἢ δικαστὴς συμπράττων εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης; Καὶ ἐννοῶ βεβαίως ὁ ἀδικηθεὶς πολίτης, ὁ ὁποῖος προσφεύγει εἰς τὴν δικαιοσύνην, εἶναι ἀποχρῶντος δεδικαιολογημένον νὰ ὑποστῇ μίαν ἀνάλογον φορολογίαν διὰ τὴν προστασίαν, ἧς ἀπολαμβάνει ὑπὸ τῆς πολιτείας, ἐννοῶ ἐπίσης ὁ κατηγορούμενος νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ πληρώσῃ τὰς δικαστικὰς δαπάνας ὡς ὑπαίτιος αὐτῶν, ἀλλ’ ὁ ἔνορκος κατὰ ποῖον ὀρθὸν λόγον, θὰ ὑπεχρεοῦτο νὰ δαπανᾷ καταβάλλων φορόσημα, ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν δημοσίων του καθηκόντων; μήπως διότι καλεῖται δι’ ἕνα ὁλόκληρον μῆνα ἅπαξ ἢ δὶς τοῦ ἔτους νὰ ἀπασχολῆται ἀπὸ τὰ ἰδιαίτερά του ἔργα διὰ νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὰ ἔργα τῆς δικαιοσύνης; Καὶ ὑπάρχει μὲν μία περίπτωσις, καθ’ ἣν θὰ ἦτο δικαιολογημένη ἡ ἐπιβολὴ καὶ προστίμου ἐὰν ὁ ἔνορκος ἀπασχοληθῇ ἐκ τῶν καθηκόντων του ἐξ ἀπειθείας, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι τὸ ἐλάχιστον καὶ σπανιώτατα συμβαῖνον, ὅπερ ἄλλως τε ἀποχρῶντος κολάζει ὁ νόμος. Ἀλλὰ τὸ συνηθέστατα συμβαῖνον εἶναι ὅτι ἐκ τῶν συνεδριάσεων οἱ ἔνορκοι ἀπουσιάζουσιν ἕνεκα σπουδαίας ὑποθέσεως, ἕνεκα ἀσθενείας ἢ ἄλλης σοβαρᾶς αἰτίας; Συνηθέστατα δὲ τοῦτο ἰδίως συμβαίνει κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνόδου ἑνὸς Κακουργοδικείου, ὁπότε συμβαίνει νὰ ἀπουσιάζωσιν ἐντελῶς ἐκ τῆς κατοικίας των εἰς ταξείδιον, 1 ἢ 2 καὶ 3 ἔνορκοι ἐπανερχόμενοι κατὰ τὴν Σύνοδον ἢ μετὰ τὸ τέλος τῆς Συνόδου τοῦ Κακουργοδικείου, χωρὶς μάλιστα οὐδὲ κἂν γνῶσιν νὰ εἶχον, ὅτι εἶχον κληθεῖ εἰς τὰς ἐργασίας αὐτοῦ ὡς ἔνορκοι. Ὀφείλουσι λοιπὸν καὶ οὗτοι νὰ καταβάλλωσι τόσα πεντάδραχμα ὅσαι καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις θὰ ἔχωσιν ἐκδοθῇ κατὰ τὴν ἀπουσίαν των οἱ ἔνορκοι. Ὑποθέτω ὅτι ἀφοῦ εἶναι κατὰ βάσιν ἀδικαιολόγητος ἡ ἐπέκτασις τοῦ φοροσήμου εἰς τὰς ἀνακοπὰς τῶν ἐνόρκων, θὰ διαγραφῇ ἐντελῶς τοῦτο, ἀπαλειφομένης τῆς κατηγορίας τῶν ἐνόρκων, ὡς ὑποχρέων εἰς καταβολὴν φοροσήμου.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§155Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ ἐπικουρήσω εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Χανίων βουλευτοῦ κ. Λεκανίδου, τὰ ὁποῖα εὑρίσκω ἐντελῶς ὀρθὰ καὶ εἰς τὰ ὁποῖα θὰ προσθέσω ἓν ἀκόμη ἐπιχείρημα. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀντιεπιστημονικὸν, μάλιστα σήμερον μὲ τὴν τόσην πρόοδον τῆς φορολογικῆς πολιτικῆς, νὰ θελήσωμεν διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους νὰ ἐπιβάλλωμεν φόρους εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς δικαιοσύνης. Καὶ εἶναι ἀντιεπιστημονικὸν ὄχι μόνον διότι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ γενικῶς διότι ἐπιβάλλεται ὡς ἔμμεσος φόρος. Οἱ ἔμμεσοι φόροι εἶναι γνωστὸν πόσον ἄδικοι εἶναι, διότι ἐπιβάλλονται ἐξ ἴσου εἰς πάντας, ἀδιαφόρως τῆς οἰκονομικῆς δυνάμεως αὐτῶν. Ἄλλοτε ὅταν ἐζητεῖτο ἀπὸ ἄλλον βουλευτὴν νὰ μείνωσιν ἀκόμη μερικοὶ ἔμμεσοι φόροι ὅπως οἱ πληρωνόμενοι εἰς τὴν Κέρκυραν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐξέθηκε τὴν γνώμην ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ζήτημα πολιτισμοῦ νὰ εἰσαγάγωμεν ὁμοιόμορφον φορολογίαν, φορολογίαν τὴν ὁποίαν ἐκπροσωποῦν οἱ ἔμμεσοι φόροι. Διὰ τοῦτο ἐκπλήττομαι πῶς ἐρχόμεθα σήμερον καὶ ἐπιβάλλομεν νέους φόρους καὶ δὴ φόρους ἐμμέσους. Ἐπὶ πλέον νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅταν θέλωμεν νὰ καλύψωμεν τὰ ἔξοδα ἑνὸς κλάδου νὰ φορολογῶμεν τὸν κλάδον αὐτόν. Ἂν θέλωμεν νὰ καλύψωμεν τὰ ἔξοδα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ φορολογῶμεν τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν ἢ τὰ ἔξοδα τῆς δικαιοσύνης νὰ φορολογῶμεν τὴν δικαιοσύνην. Ὀρθὸν εἶναι τὸ Κράτος νὰ λαμβάνῃ τοὺς πόρους αὐτοῦ ἐπὶ τῇ βάσει γενικῶν φόρων μελετημένων κατὰ ἕν σύστημα, τοιούτους δὲ φόρους κατ’ ἐξοχὴν δίκαιος διὰ τοῦ ὁποίου τόσος λόγος ἔγινεν ἐνταῦθα διὰ τὴν προοδευτικότητα αὐτῶν καὶ τὴν δικαιοσύνην, εἶναι ὁ φόρος τῆς καθαρᾶς προσόδου. Ἂν τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους αὐξάνονται διὰ τῆς πληρωμῆς μεγαλειτέρων μισθῶν εἰς τοὺς δικαστὰς ἢ εἰς τοὺς διδασκάλους ἔχωμεν φόρους ἀμέσους καὶ δίκαιον εἶναι νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσοστὸν αὐτῶν διὰ νὰ καλύψωμεν τὰ ἔξοδα αὐτά. Τοῦτο δὲ ἐπέβαλλε μία ὀρθὴ φορολογικὴ πολιτική. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι ὀρθὸν οὔτε καὶ ἐπιστημονικόν, ὅτι ἐπιβάλλομεν τοὺς φόρους αὐτοὺς καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ μὴ βαρυνθοῦν ἀπὸ τοὺς φόρους αὐτοὺς δὲν ἔχουν ἄλλο παρὰ νὰ μὴ ἀδικήσουν. Δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν πρᾶγμα τὸ μὴ ἀδικεῖν οὔτε πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπιβάλλει τὸν φόρον διὰ νὰ ἀναγκασθοῦν οἱ πολῖται νὰ μὴ ἀδικοῦν, διότι εἶναι φόρος ἔχων ταμιευτικὸν σκοπὸν ἀποβλέπων νὰ προσπορίσῃ πόρους εἰς τὸ Κράτος. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἄλλο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι ὀρθόν, ὅτι τούτους θὰ πληρώσῃ, ὁ ἡττώμενος, θὰ πληρώνῃ ὁ κατηγορούμενος. Πρόκειται περὶ τούτου ἢ πρόκειται ἀκριβῶς περὶ τῆς ἀδυναμίας εἰς ἣν εὑρίσκεται ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἀρχίσῃ μίαν δίκην, ἡ ὁποία θὰ εἶναι μακρὰ καὶ θὰ βαρύνεται ἐν τῷ μεταξὺ μὲ ὅλα τὰ ἔξοδα καὶ θὰ περιμένῃ ὅταν θὰ τελειώσῃ ἡ δίκη νὰ τὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὸν ἡττώμενον διάδικον; Ἀλλ’ ὅταν δὲν ἔχῃ νὰ τὰ καταβάλῃ τοῦ ἀποκλείεται ἡ δικαιοσύνη καὶ θὰ ἀναγκασθῇ ὅπως εἶπεν ὁ κ. Λεκανίδης νὰ χειροδικήσῃ. Καὶ ἀναμφισβητήτως τοῦ ἀποκλείεται ἡ δικαιοσύνη ὅταν ἐπιβάλλονται φόροι ὄχι 10 ἢ 15 δραχμ. ἀλλὰ φόροι πολλοὶ διότι ἐπιβάλλονται εἰς ὅλα τὰ στάδια διαδικασίας, εἰς τὴν ἀποδεικτικὴν διαδικασίαν, εἰς τὴν ἀπόφασιν, εἰς τὰ εἰσαγωγικὰ ἔγγραφα, τὰ ἐπιδοτήρια, ὅλα αὐξάνονται κατὰ τρόπον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι δύσκολος εἰς τὸ μέλλον ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης καὶ ἡ προσέλευσις τοῦ ἀδικουμένου πρὸς τὸ δικαστήριον. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι καὶ διὰ λόγους δικαιοσύνης, καὶ διὰ λόγους οἰκονομικοὺς καὶ διὰ λόγους ὀρθῆς φορολογικῆς πολιτικῆς πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῇ τὸ σύστημα τοῦτο, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ εἶναι ὑποθέτω προθυμώτατος ὡς ἐκ τῶν ἐγκωμίων, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἔκαμεν ὑπὲρ τοῦ φόρου τῆς καθαρᾶς προσόδου καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἐγκώμια συμφωνῶ ἀπολύτως, θὰ εἶναι λέγω προθυμώτατος νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσοστὸν τῶν φόρων ἐκείνων διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν δαπάνην καὶ διὰ τοὺς δικαστὰς καὶ διὰ τοὺς διδασκάλους καὶ πᾶσαν ἄλλην δαπάνην. Τοῦτο εἶναι τὸ ὀρθόν, κάθε ἄλλο εἶναι μπάλωμα, εἶναι κομπογιαννίτικος τρόπος νὰ φορολογῶμεν ἀπ’ ἐδῶ καὶ ἀπ’ ἐκεῖ διὰ νὰ εἰσπράξωμεν ποσόν τι.

§156Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ φόρος τῆς καθαρᾶς προσόδου ἔχει τὸ προσὸν νὰ εἶναι ἐλαστικός, ἀλλ’ ἔχει ἕν ἐλάττωμα πρακτικὸν ὅτι δὲν πλήσσει τὰς μικρὰς περιουσίας, τὸ ὁποῖον ἐλάττωμα εἶναι σπουδαῖον δι’ ἕν μέρος ὅπως ἡ Ἑλλὰς ὅπου εἶναι ἐλάχιστος ὁ μέγας πλοῦτος καὶ διὰ τοῦτο διὰ μόνου τοῦ φόρου τῆς καθαρᾶς προσόδου δὲν θὰ εἰμπορέσητε ποτὲ νὰ εἰσπράξετε ἀρκετὰ ἔσοδα διὰ νὰ καλύψητε τὰς δαπάνας.

§157Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι δὲν ἐπιβάλλετε τὸν φόρον τῆς δικαιοσύνης διὰ νὰ κανονίσητε ἕνα φόρον ἐπὶ τῶν μικρῶν περιουσιῶν.

§158Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θεωρητικῶς περὶ τοῦ φόρου αὐτοῦ ὡμίλησα.

§159Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐγὼ ὡμίλησα ἐν σχέσει πρὸς τόν φόρον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται μία φορολογία ἴση δι’ ὅλους τοὺς προσφεύγοντας εἰς τὰ δικαστήρια καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ὁμολογήσητε ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἕνεκα τῶν ἄλλων ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Λεκαΐδης καὶ τὰ ὁποῖα δὲν πιστεύω νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀναγκαζόμενος νὰ εἴπῃ ὅτι καταφεύγει εἰς τὸ μέσον αὐτό, μόνον καὶ μόνον διότι ἔχει ἀνάγκην χρημάτων.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σταμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§161Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, κύριε Πρόεδρε, ἀλλ’ ἔχω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ ἑξῆς. Ἡ προδικασία ἡ ποινικὴ θεωρεῖται ὅτι τελεῖ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης ὡς πρὸς τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων, καὶ τῶν δικαιωμάτων της. Νὰ τροποποιηθῇ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος ἐκεῖνο, καὶ ἡ προδικασία νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα, τὸ ποσὸν δὲ τὸ ὁποῖον προϋπολογίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐσόδων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ ἐκ τοῦ πορίσματος τῆς προδικασίας, νὰ τὸ κανονίσῃ οὕτω πῶς, ὥστε νὰ ἐπιδικάζεται μετὰ τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, καὶ τοῦτο ὅπως ὁ κατηγορούμενος ὁ ἀποδεικνυόμενος ὅτι ἠδίκησε, νὰ πληρώνῃ, διότι ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου εἶναι εἰς τοῦτο. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Σίδερην ὅτι ὁ ἀδικῶν μόνον πρέπει νὰ ὑποστῇ καὶ τὰς συνεπείας τῆς ἀδικίας του. Ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ ὁ ἀμυνόμενος νὰ ἀνακουφίσῃ τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον ἔχει δαπάνας ἵνα ἀπονείμῃ δικαιοσύνην.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§163Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν πεῖραν, ἡ ὁποία ὑπάρχει περὶ δικαστικῶν τελῶν, ἐκ τῆς προξενικῆς νομοθεσίας. Βεβαίως ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης δωρεὰν εἶνε μία ὡραία ἰδέα, καὶ ὅλοι θέλομεν νὰ λέγωμεν ὅτι ἡ δικαιοσύνη πρέπει ν’ ἀπονέμηται δωρεάν. Ἐγὼ ἐνόμιζον, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ διήρχετο καὶ ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων, καὶ τότε θὰ ἐλάμβανον ἀφορμὴν νὰ ἐκθέσω ἐν εὐρύτητι τὴν ἀντίληψίν μου ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ τοῦτο διῆλθε μόνον ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ συνεπῶς ἡ πρώτη Ἐπιτροπὴ δὲν ἠσχολήθη περὶ αὐτοῦ. Εἶνε ἀναντίρρητον ὅτι τὰ δικαστικὰ τέλη δὲν ἠδύναντο μετὰ τὴν μεταβολὴν τὴν κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικήν, ἡ ὁποία ἐπῆλθε σήμερον, νὰ μείνουν εἰς ὅ σημεῖον εὑρίσκοντο πρότερον. Βεβαίως ἔπρεπε ν’ αὐξηθοῦν καί καλῶς αὐξάνονται Εἶμαι συμφωνότατος ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς αὐξήσεως τῶν τελῶν, διαφωνῶ ὅμως κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν θὰ ἔχετε τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχητε. Θὰ ἔχωμεν ἄλλα πολλὰ εὐχάριστα ἀποτελέσματα, ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν τελῶν, ἀλλ’ αὐξήσεις τῶν εἰσπράξεων δὲν θὰ ἔχωμεν. Παρετηρήθη τοῦτο εἰς τὰ προξενικὰ δικαστήρια, ὅπου ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ δικηγορήσω ἐπὶ μακρὸν. Ἐκεῖ εἶχον αὐξηθῇ τὰ τέλη εἰς τὸ διπλάσιον σὺν 10% οὐ μόνον ὡρισμένων πράξεων, ὅπως ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον ἀλλὰ γενικῶς ἐπὶ ὅλων τῶν δικαστικῶν πράξεων. Καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι οὐδεὶς ἔχει παράπονον. Ἔλειψαν μόνον αἱ δίκαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐγίνοντο ἐπὶ τῇ βάσει ἠθικῶν ἀρχῶν, ἀλλ’ ἐγίνοντο μὲ σκοπὸν εἴτε ἐκβιασμοῦ εἴτε δι’ ἄλλους λόγους. Αὐταὶ αἱ δίκαι ἠλαττώθησαν, καὶ σᾶς εἶπον προηγουμένως ὅτι δὲν ἔχῃ παρὰ νὰ χαρῇ τις ὅτι θὰ λείψωσιν αἱ δίκαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει νὰ γίνωνται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Ἐγὼ θὰ ηὐχόμην νὰ εἶχον ἕν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο τόσον μακρόν, ὅσον τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ προσαχθέν, ἀλλὰ μὲ ἕν ἄρθρον, ὅπως εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ προξενικὸς νόμος, ὁπότε καὶ τὰ πράγματα θὰ ἦσαν ὁμαλώτερα. Ἀλλὰ θὰ προσέθετον ἀκόμη καὶ ἕνα ἄλλο, ὅτι σήμερον δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον αἱ μικραὶ δίκαι νὰ φορολογῶνται ὡς αἱ μεγάλαι. Θὰ μοὶ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅτι ὑπάρχει τὸ ἔνσημον, ἀλλὰ μοῦ φαίνεται ὅτι θὰ ἦτο δικαιότερον ἐὰν ἐλέγομεν ὅτι ἐπὶ ἑκάστης ἀποφάσεως εἰσπράττεται ἕν ποσοστὸν ἀναλόγως τοῦ ἀντικειμένου τῆς δίκης. Διὰ τοῦτο εἶνε δυνατὸν νὰ ἐξαιρεθῶσι τὰ μικρὰ ποσά, ἐκεῖνα δηλαδή, τὰ ὁποῖα εἶνε ἐνδεχόμενον νὰ καταπιέσουν ἀνθρώπους μὴ πλουσίους. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν αἰσθάνομαι καμμίαν ἐπιείκειαν πρὸς ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος θ’ ἀποταθῇ εἰς τὰ δικαστήρια διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰ μεγάλα συμφέροντά του. Οὗτος ὅταν κερδίσῃ τὰς ἀξιώσεις του πρέπει νὰ πληρώσῃ ἕν ἄξιον λόγου ποσὸν δι’ ὅσα τὸ Κράτος ἔπραξεν ὑπὲρ αὐτοῦ δίδον δικαιοσύνην.

§164Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Παραβλέπετε τὸν νόμον περὶ ἐλέγχου.

§165Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ χαρτοσήμου, τὸ ἔνσημον δὲν ὑπάγεται εἰς τὸν ἔλεγχον.

§166Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Λέγετε νὰ καθιερωθῇ ἀτελὴς λαϊκὴ δικαιοσύνη.

§167Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐγὼ εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα;

§168Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Εἴπατε διὰ τὰς μικρὰς δίκας.

§169Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὂχι, ὄχι. Λέγω μόνον ὅτι τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος θὰ εἰσπράττῃ ἐπὶ τῶν ἐκδιδομένων ἀποφάσεων, περὶ μικρῶν ἀντικειμένων, δύναται νὰ εἶναι ἀσήμαντον καὶ νὰ μὴ βαρύνῃ τοὺς πτωχοὺς εἰς βαθμὸν αἰσθητόν. Ὄσον δ’ ἀφορᾷ ἐκείνους ἐκ τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ ἐπιδιώξωσι τὰ δίκαιά των μὲ μεγάλα τέλη, ὅπως ἐλέχθη παρά τινων συναδέλφων, περὶ αὐτῶν δύναται εὐρύτερον νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ δικαίωμα τῆς πενίας, ὅταν νομίζει ὅτι ἔχει ἀπαίτησιν καὶ δὲν δύναται νὰ τὴν ἀσκήσῃ. Νομίζω λοιπὸν κατ’ ἀρχὴν ὅτι ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὀρθή.

§170Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐγὼ μίαν παρατήρησιν νὰ κάμω. Διατὶ ἀπεδέχθη εὐχαρίστως ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν αὔξησιν, δὲν ἀπεδέχθη δὲ καμμίαν ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀφεώρων εἰς τὴν ἐλάττωσιν; Ἡ Ἐπιτροπὴ προέτεινε τὰς αὐξήσεις ἐκείνας καὶ ἕν ἐκ τῶν μελῶν της ἤμην καὶ ἐγὼ διότι δὲν ἤθελε νὰ φορολογηθῇ ἡ λαϊκὴ δικαιοσύνη τοῦ εἰρηνοδικείου καὶ πταισματοδικείου. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 18 ἐδάφιον εἶχε προσθέσῃ καὶ κἄτι τι. Ἡ Ἐπιτροπὴ εἶχε προτείνῃ τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει) εἶναι γνωστόν ὅτι συνήθως τακτικαὶ ἀποφάσεις αἱ ἐπιβάλλουσαι τὸν ὅρκον εἴτε ἐπακτὸν εἴτε ἀναπληρωματικὸν ἀνακαλοῦνται δι’ ἰδιαιτέρας ἀποφάσεως ἐκδιδομένης συνεπεία ἀντιρρήσεων τῶν διαδίκων ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ, εἴτε παρὰ ἀνωτέρου δικαστηρίου. Φαντάζεσθε ὅτι εἶνε δίκαιον εἷς διάδικος; ὁ ὁποῖος μετὰ πολυήμερον μακροτάτην διαδικασίαν κατορθώνει νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐπακτοῦ ἢ ἀναβλητικοῦ ὅρκου, ποῦ καταβάλῃ φόρον, ὡς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, βαρύτατον, βαρύτερον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον καταβάλλει ὁ καταρτίζων διὰ συμβολαιογραφικοῦ ἐγγράφου σύμβασιν, φαντάζεσθε, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ καταβάλῃ ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ἔνσημον, καὶ ὅταν ἀνατρέπεται ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις κλπ. φρονεῖτε ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ πληρώνων; Δὲν εἶναι δίκαιον εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ καταβάλλωνται τὰ τέλη, ὅπως καταβάλλωνται τὰ πρόστιμα ἐπὶ ἐφέσεως, ὅπως ἀναλαμβάνονται τὰ παράβολα, ὅπως ἀναλαμβάνονται τὰ τοιούτου εἴδους προστίματα;

§171Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχω νὰ εἴπω δύο λέξεις, ἐπὶ τῶν μέχρι τοῦδε λεχθέντων. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Δαζέα γίνεται δεκτή. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν ὅπως ἀπαλειφθῇ ἡ πληρωμὴ πενταδράχμου ἐνσήμου διὰ τὴν λαϊκὴν δικαιοσύνην.

§172Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἔγινεν εἰδικὸς νόμος.

§173Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Λέγω ταῦτα καὶ ἀποδέχομαι τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ δικαστοῦ. Ἀλλὰ λέγω ταῦτα διὰ νὰ γνωρίσω ὅτι κινδυνεύει τὸ λαϊκὸν δικαστήριον.

§174Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Διὰ τῆς βίας θὰ τὸ κάμωμεν αὐτό;

§175Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Χρειάζεται καὶ μία εἰδικὴ διαπαιδαγώγησις.

§176Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Παρεπονέθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ὅτι δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψει μου πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἔλαβον ὑπ’ ὄψει τὴν πρότασιν ταύτην.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζαρλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§178Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὰς ποινικὰς ὑποθέσεις πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια, ὅπως τουλάχιστον εἰς τοὺς ἀπόρους καταδικαζομένους νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τοῦτο, ὅταν πείθωνται ἐντελῶς περὶ τῆς ἀπορίας τῶν καταδικαζομένων, νὰ ἀπαλλάσσωσιν αὐτοὺς τῶν ποινικῶν ἐξόδων ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν συνέπεσε νὰ ἐπαγγέλλωνται τὸν δικηγόρον θὰ εἶδον ὅτι πολλάκις κατεδικάσθησαν πολῖται εἰς ὀλίγων ἡμερῶν φυλάκισιν, τριῶν ἡμερῶν καὶ οἱ κατηγορούμενοι οὗτοι παρέμειναν εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ πολὺν χρόνον, διότι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πληρώσωσι τὰς 100 ἢ 200 δραχμὰς τῶν ποινικῶν ἐξόδων. Μὴ ἀπορεῖτε δὲ διὰ τὸ ποσὸν τῶν ἐξόδων, δὲν εἶνε ὑποθέσεις ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀνθρώπων κατοικούντων εἰς τὰς πόλεις, εἰς τὰς ὁποίας ἑδρεύουν τὰ δικαστήρια, ἀλλ’ αἱ ὑποθέσεις αἱ περισσότεραι ἀφορῶσι κατηγορουμένους καὶ μάρτυρας, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν μακρὰν τῆς ἕδρας τοῦ δικαστηρίου, καὶ πολλάκις συμπίπτει οἱ μᾶλλον ἀπορώτεροι νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ ἄκρα τῆς περιφερείας τοῦ δικαστηρίου. Διατὶ νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν αὐτὸς ὁ πτωχὸς, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖ ἡ πολιτεία νὰ σπεύσῃ εἰς τὸν τόπον τῆς λειτουργίας τῆς δικαιοσύνης ἀντὶ ἡ πολιτεία νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸν τόπον τοῦ ἀπόρου τούτου καὶ ἀπονέμῃ τὴν δικαιοσύνην, νὰ πληρώσῃ αὐτὴν τὴν δαπάνην τὴν μεγάλην; Καὶ ὄχι μόνον νὰ πληρώσῃ τὰ ἰδικά του ἔξοδα, ἀλλὰ καὶ τὰ ἔξοδα ὅλων τῶν μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι πολλάκις συμπίπτει νὰ ἔρχωνται ἀπὸ μακρὰν, ἔξω τῆς περιφερείας τοῦ δικαστηρίου. Θὰ ἤθελον διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ δώσω τὸ δικαίωμα εἰς τὸ ποινικὸν δικαστήριον ὁσάκις πείθεται ἐκ τῆς διαδικασίας ὅτι ὁ κατηγορούμενος εἶνε πράγματι ἄπορος, νὰ ἀπαλλάσσῃ αὐτὸν ἀπὸ τὰ ἔξοδα, ὅταν δὲ πείθεται ὅτι δὲν εἶνε μὲν τελείως ἄπορος, ἀλλ’ ὅτι δὲν εἶνε εἰς θέσιν νὰ διαθέτῃ πολλά, νὰ καταδικάζεται εἰς ἐκεῖνα τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλλῃ ἐὰν ἐδικάζετο εἰς τὴν ἕδραν τοῦ δικαστηρίου τῆς κατοικίας του.

§179ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει ἡ διάταξις περὶ ἀπόρου.

§180Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀπολαύσῃ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀπόρου, πρέπει ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὁ ὁποῖος εἶνε κεκλεισμένος εἰς τὰς φυλακὰς νὰ ἐξεύρῃ τὰ ἔγγραφα τῆς ἀπορίας, τὸ ὁποῖον ἐννοεῖτε πόσον δύσκολον δι’ αὐτὸν εἶνε. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου ταύτην.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§182Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ Κύριε Πρόεδρε, εἰδικεύω τὴν παράκλησίν μου. Μὴ ἀποκρούων κατ’ ἀρχὴν τὰ τῆς τροπολογίας τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπεξηγήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅτι ἡ διάταξις ἡ ἀφορῶσα τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῶν μηνύσεων, εἶνε ἐντελῶς ἀντιπολιτικὴ καὶ ἀνελευθέρα. Νομίζω ὅτι ἡ πολιτεία ὀφείλει νὰ προστατεύσῃ τὸν πολίτην προσερχόμενον καὶ ἐπιζητοῦντα τὴν ἱκανοποίησιν τῶν καταπατηθέντων δικαίων του καὶ ὄχι νὰ γεννῶμεν εἰς τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν του, δυσκολίας αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ φέρωσι καὶ ψυχικὸν κλονισμὸν ὅταν βλέπῃ ἐν ᾗ καταστάσει ψυχικῇ παρουσιάζεται ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης ὅτι ἀντὶ νὰ τὸν ἐνισχύσωμεν, καθιστῶμεν δυσχερεστέραν τὴν ἐπιδίωξιν τῶν δικαίων του. Καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μηνύσεων μεγάλων ἀδικημάτων ἴσως τὸ πρᾶγμα ἦτο ἀνεκτόν, προκειμένου ὅμως περὶ πταισματοδικείου, εἶνε πολὺ φοβερὸν νὰ ὑποχρεώσωμεν πολίτας πτωχοὺς νὰ πληρώνωσι φόρον προκειμένου νὰ μηνύσωσιν ὑλοτομίαν παράνομον ἢ ἄλλο μικρὸν πταῖσμα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§184Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προέτεινε τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 18 φορολογοῦνται αἱ ἀπαιτήσεις εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ὁρκοδοσίας καὶ μέχρι μάλιστα τοῦ ποσοῦ 10%. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶνε νὰ φορολογῶνται αἱ ἀπαιτήσεις ὅταν περιβάλλωνται διὰ τοῦ κύρους τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἀλλὰ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶνε καθόλου ὀρθόν, διότι ὁ ὅρκος ὁ διδόμενος ἐνώπιον τοῦ πρωτοδικείου εἶνε ἐνδεχόμενον νὰ τροποποιηθῇ ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον, διατὶ νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ διάδικος νὰ πληρώσῃ ἕν τόσον σπουδαῖον ἀναλόγως ποσόν, χωρὶς νὰ λάβῃ οὐδὲν ἀντάλλαγμα. Τὸ σφάλμα δηλαδὴ τοῦ πρωτοδικείου θέλομεν νὰ τὸ πληρώσῃ ὁ διάδικος. Ἐκτὸς τούτου πολλάκις συμβαίνει τὰ δικαστήρια νὰ ἐπιβάλλουν 2 καὶ 3 ὅρκους καὶ θὰ ζητήσωμεν τότε ὁ διάδικος νὰ πληρώσῃ δὶς καὶ τρίς. Ἐκτὸς τούτων συχνάκις τὸ Ἐφετεῖον κατόπιν τῆς ὁρκοδοσίας τοῦ ἐνάγοντος ἔρχεται καὶ ἀκυρώνει τὴν ὁρκοδοσίαν καὶ ἀπορρίπτει τὴν ἀγωγήν. Τὸ νομοσχέδιον θέλει νὰ φορολογήσῃ ἐπὶ τῇ ἀναγνωρίσει τοῦ δικαιώματος, νὰ φορολογήσῃ τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι ὁριστικῶς καὶ τελεσιδίκως ἀναγνωρίζουν τὸ δικαίωμα. Οὕτω καὶ ὁ ταμειακὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου ἐξυπηρετεῖται καὶ πληρώνονται ὅλαι αἱ ἀπαιτήσεις, δὲν ἐπέρχεται δὲ καὶ τὸ ἄδικον νὰ πληρώσῃ ὁ διάδικος 2 καὶ 3 φορὰς καὶ ἐν τέλει ν’ ἀπορριφθῇ ἡ ἀγωγή του. Νὰ ὁρίσῃ δὲ τὸ νομοσχέδιον ὅτι ἐκεῖναι αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπλήρωσαν, νὰ πληρώσουν 1, 2, 3 τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ πλέον.

§185Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ 18ον ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§186Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δηλαδὴ ἐπεκτείνεται.

§187Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Διὰ τὰς μὴ ἀπορρεούσας ἐκ συμβάσεως.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§189Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ὅτι χωρὶς νὰ ἀμφισβητήσωμεν ποσῶς τὴν σκοπιμότητα τοῦ νομοσχεδίου ὑποβάλλομεν τὴν παράκλησιν ὅπως, εἰ δυνατόν ὅλα τὰ ἔξοδα τῆς προδικασίας μὴ λαμβάνωνται προκαταβολικῶς ἀλλ’ ἐπιδικάζωνται εἰς τὸν ἔνοχον τῆς δίκης ταύτης μετὰ τὴν καταδίκην. Αὐτή, νομίζω, εἶνε ἡ ἀρχὴ τῆς δικαιοσύνης, τὴν ὁποίαν ἔχει ὡς βάσιν τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῶν ποινικῶν ἐξόδων. Νομίζω ὅτι εἶνε ἡ δικαιοτέρα βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἠδύνατο νὰ στηρίξῃ τὴν οἰκονομικὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος.

§190Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἂν δὲν δικασθῇ ἡ ὑπόθεσις.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§192Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. συναδέλφου εἶνε ἐπικίνδυνος, διότι πιθανὸν ὁ ἡττώμενος διάδικος νὰ εἶναι πένης, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τεθῇ μία διάταξις διὰ τῆς ὁποίας τὰ δικαστήρια νὰ ὑποχρεοῦνται νὰ καθορίζωσι τὰ ἔξοδα λαμβάνοντα ὑπ’ ὄψει τοὺς φόρους τοὺς ὁποίους πληρώνει ὁ νικῶν διάδικος, διότι ὅλα αὐτὰ πρέπει ὁ ἡττώμενος νὰ τὰ πληρώσῃ.

§193Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μίαν πληροφορίαν ἤθελον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δηλώσητε εἰς τὴν Βουλὴν ἂν εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν εἰρηνοδικείων περιλαμβάνονται καὶ αἱ ἀποφάσεις τῶν μικροδιαφορῶν.

§194Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὄχι ὄχι.

§195Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δὲν συμπεριλαμβάνονται καὶ αἱ ἀποφάσεις τῶν μικροδιαφορῶν. Αὐτὸ νὰ σημειωθῇ.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μανασάκης ἔχει τὸν λόγον.

§197Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ κἄποια ἐπιείκεια εἰς τὴν διαδικασίαν πρὸς συγκρότησιν συγγενικοῦ συμβουλίου καὶ διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ προκειμένου περὶ ὀρφανῶν. Καὶ τοῦτο, διότι εἶνε πράγματι σκληρὸν καθ’ ἣν ἐποχὴν μάλιστα αὐτεπαγγέλτως καὶ ὑποχρεωτικῶς θὰ συγκροτηθῇ συμβούλιον καὶ θὰ διορισθῇ ἐπίτροπος νὰ φορολογῶνται δυστυχῆ ὀρφανὰ διὰ τοιαύτης φορολογίας. Ἔχομεν εἰς τὴν Κρήτην προηγούμενον, καθ’ ὃ ἐλήφθη νομοθετικὴ πρόνοια ὥστε ἡ διαδικασία αὐτὴ νὰ εἶνε ἐντελῶς ἀφορολόγητος. Ὁμολογῶ ὅτι ὡς δικηγόρος, μοῦ συνέπεσε νὰ παρακολουθήσω τοιαύτην διαδικασίαν καὶ μετὰ πόνου ψυχικοῦ πραγματικῶς ἔβλεπον χήρας πτωχὰς καὶ ἀνήλικα, τὰ ὁποῖα διὰ νὰ πωλήσωσι περιουσίαν κληρονομικὴν ὀλίγην ἦσαν ὑποχρεωμένα νὰ ὑποβάλλωνται εἰς βαρεῖαν φορολογίαν πρὸς συγκρότησιν συγγενικοῦ συμβουλίου καὶ ἐπικύρωσιν τῆς σχετικῆς ἀποφάσεως, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἄρωσι βάρη κληρονομικά. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον τοῦτο νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε ἐφ’ ὅσον θὰ ἐκδοθῇ ἄλλος νόμος δεσμεύων τὴν ἐλευθερίαν τοῦ κράτους ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τοῦ χαρτοσήμου, νὰ ἐλαττωθῇ ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν ὑπάρχοντα νόμον εἰς τὸ ἐλάχιστον ὅριον, προκειμένου περὶ τῆς φορολογίας αὐτῆς, ὥστε νὰ δύνανται εὐχερῶς νὰ διεξάγωνται αἱ διαδικασίαι, οἱ ὁποῖαι ἄλλως τε εἶνε ὑποχρεωτικαὶ καὶ συμβαίνουν κατόπιν δυστυχημάτων οἰκογενειακῶν ὥστε νὰ εἶνε εὐχερὴς καὶ ἀδάπανος ἡ συγκρότησις τοῦ συγγενικοῦ συμβουλίου καὶ ἡ ἐπικύρωσις τῶν σχετικῶν βουλευμάτων. Νομίζω ὅτι ἔργον φιλανθρωπίας εἶνε καὶ ὑπαγορεύεται ὑπὸ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1ον ἄρθρον ......

§199Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ συμφώνως πρὸς ὅσα ἐδήλωσα.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (ἀναγινώσκει).

§202Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς λιπειόρκους τῆς προσθέτου φορολογίας. Παρακαλῶ νὰ δεχθῇ καὶ φορολογίαν τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων προκειμένου περὶ λιπειόρκων. «Ἐξαιροῦνται αἱ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐπὶ κακουργιοδικείων», «πλὴν τῶν λιπενόρκων».

§203Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σύμφωνος.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροποποιήθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται εἶτα δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ αἰσχροκερδείας νόμων».

§206Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, συζητεῖται τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου περὶ αἰσχροκερδείας. Παρακαλῶ νὰ καθορισθῇ ὁ χρόνος τῆς παραγραφῆς, ὁμοίως ὅπως καὶ εἰς τὸ ἄλλο.

§207Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἑξάμηνος προθεσμία. Ἔτσι εἶνε τροποποιημένον.

§208Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Καὶ εἰς τὰς μεταβατικὰς διατάξεις τὸ δεκαοκτάμηνον.

§209Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§211ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 1174 «περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς κλπ. τῶν στρατευομένων καταδίκων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΣΚΣΤʹ (3226) τῆς 6 Ἰουλίου 1917 «περὶ Ν. Α. Ταμείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ εἰς τοὺς ὁμοιοβάθμους ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 1777». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Σεπτεμβρίου 1929 Διατάγματος «περὶ προσθέτου μετατάξεως ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Λιμενικὸν Σῶμα». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων «περὶ τῶν ἐν τῇ νήσῳ Μήλῳ μυλοπετρῶν καὶ γύψου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσλήψεως ἰδιωτικοῦ προσωπικοῦ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας καὶ καθορισμοῦ ἀποζημιώσεων μελῶν εἰδικῶν Ἐπιτροπῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαΐου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἀναγραφῆς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας 45.000 δραχμῶν, πρὸς συντήρησιν τοῦ Ζαππείου μεγάρου καὶ Κήπου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν καθηγητῶν πρὸς διδασκαλίαν τῶν ξένων γλωσσῶν, ἐν ταῖς ἐμπορικαῖς σχολαῖς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Νόμου 181 «περὶ ἀποστολῆς εἰς ἀλλοδαπὴν ὑποτρόφων πρὸς εἰδικὰς σπουδάς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΒΩΜΑ «περὶ περιθάλψεως τῶν ἐν τοῖς μεταλλείοις καὶ μεταλλουργείοις παθόντων καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου ΓΠΠΑʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3981) τῆς 7 Ἰανουαρίου 1912».

§213Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε παρακαλῶ τὸν λόγον.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς αʹ συζήτησιν, ἀναβάλλεται.

§215Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητοῦσιν τὸν λόγον διὰ τοῦτο ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ἐν Πειραιεῖ Κεντρικῆς Ἀποθήκης κινίνης καὶ σακχαρίνης τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνεγέρσεως ἀποθηκῶν πυρείων ἐν Πειραιεῖ καὶ περὶ ἐπισκευῆς τῶν ἐν Πειραιεῖ κεντρικῶν ἀποθηκῶν πετρελαίου τοῦ Δημοσίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ 1608 νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου παρακαταθηκῶν καὶ δανείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Καναδικῆς Κυβερνήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐνεργείας τοῦ προληπτικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων αʹ) τοῦ πὸ 31 Ἰουλίου 1919 «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1679 τῆς 16 Ἰανουαρίου 1919 περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ σιγαροχάρτου» καὶ βʹ) τοῦ ἀπὸ 12 Σεπτεμβρίου 1919 «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1679, τῆς 16 Ἰανουαρίου, «περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ σιγαροχάρτου».

§217Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Εἰς τὸ 3 ἄρθρον λέγετε «ἐπιτρέπεται μετὰ προηγουμένην ἄδειαν» ὥστε κατόπιν ἀδείας τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιτρόπου.

§218Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πρέπει νὰ πληρώσωσιν.

§219ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΒΣΜΘʹ περὶ ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας».

§221Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Σχετικῶς μὲ τὰς ἀγόνους γραμμὰς ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, ὅτι εἰς τὰ Νότια παράλια τῆς Κρήτης πρὸ πενταετίας στεροῦνται ἐντελῶς συγκοινωνίας θαλασσίας, τὴν ὁποίαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς τέως Κρητικῆς πολιτείας εἴχομεν. Τὰ νότια παράλια ἅτινα ἔχουσι πληθυσμὸν ἀρκετόν, ἔχουσιν ἐπαρχίας πλουσίας καὶ ἀρκετοὺς λιμένας ἄνευ συγκοινωνίας. Κατὰ τὸ 1914 εἰς τὸν κόλπον τῆς Μεσσαριᾶς ἐξεφορτώθησαν τρία ἐργοστάσια ἐλαιουργίας μεταφερθέντα ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν. Μετὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον ἔπαυσεν ἡ συγκοινωνία.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐρώτησις αὐτή; δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον.

§223ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Ν. Διατάγματος τῆς 17 Ἰουνίου 1919 «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐδαφίου τῆς 4 παραγράφου τοῦ ἄρθρου 45 τοῦ περὶ φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων 1640 νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν διατάξεων τοῦ ΓΨΙΑʹ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 205 καὶ 803 νόμων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου τῆς Μεγάλης Βρεττανίας καὶ Ἰρλανδίας συναφθείσης συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν δεμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. Νομοθ. Διατάγματος «περὶ χορηγήσεως προσθέτου ἡμερησίου ἐπιδόματος εἰς τοὺς εἰς τὰς στρατιωτικῶς κατεχομένας χώρας ὑπηρετοῦντας ὁπλίτας τῆς χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Μαΐου ἐ. ἔ. Νομ. Διατάγματος «περὶ αὐξήσεως τῆς παγίας προκαταβολῆς τῆς Χωροφυλακῆς εἰς 6,000,000. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. Νομ. Διατάγματος «περὶ ἡμερησίου προσθέτου ἐπιδόματος πρὸς βελτίωσιν τοῦ συσσιτίου τῶν ὁπλιτῶν τῆς χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Μαΐου 1919 Ν. Διατάγματος περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τοῦ Νόμου 1295 χορηγηθείσης πιστώσεως διὰ τοὺς παθόντας ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Μ. Βρετανίας συναφθείσης συμβάσεως περὶ ἀναλλαγῆς τηλεγραφικῶν ἐπιταγῶν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Μαρτίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν καὶ περὶ δημαιρεσιῶν Νόμου».

§224Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐδῶ εἶναι ἕνα λάθος. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πὼπ.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἐτροπολογήθη.

§226Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 28 Ὀκτωβρίου 1917 Νομοθ. Διατάγματος περὶ λειτουργίας στρατιωτικῶν ταχυδρομείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1787 τῆς 26 Ἀπριλίου 1919 Ν. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1370 τῆς 20 Ἀπριλίου 1918 νόμου περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ καταργήσεως διατάξεων τινῶν τῶν νόμων ΓΡΞΕʹ τοῦ 1906 καὶ ΔΣΓʹ τοῦ 1913». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης 1.850.000 δι’ οἰκοδομικὰ ἔργα τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1456 τῆς 12 Ἰουνίου 1918 Ν. Δ. «περὶ παροχῆς χρηματικοῦ βοηθήματος εἰς ἀποπεμπομένους ἐκ τοῦ Σώματος τῆς Χωροφυλακῆς ἀνθυπασπιστὰς καὶ ὁπλίτας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας δικαιώματος ἐκποιήσεως ἢ διαθέσεως ὑλικοῦ τοῦ Δημοσίου τοῦ χρησιμοποιουμένου διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δι’ αὐτοκινήτων συγκοινωνιῶν τῆς Ἠπείρου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ δυναμίτιδος καὶ ἄλλων καταστρεπτικῶν τῆς ἰχθυοπαραγωγῆς μέσων». Ὁ κ. Γερμανὸς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον...

§228Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖ καλλίστην ἀπ’ ἀρχὴν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβε τὸ κράτος διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἰχθυοπαραγωγῆς. Τὸ πρῶτον εἶναι νὰ προστατεύσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παράγει ἡ φύσις. Ἐὰν πραγματικῶς θέλετε νὰ προστατεύσητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ φύσις παρέχει, δηλ. νὰ προστατεύσητε τὴν ἰχθυοπαραγωγὴν εἰς τὰς θαλάσσας τὰς λίμνας καὶ τοὺς ποταμούς. Ἐλπίζω ὅμως ὅτι θὰ θελήσετε νὰ συνεχίσητε τὰ μέτρα ταῦτα, ὄχι μόνον διὰ νὰ προστατεύσητε καὶ νὰ ἀποτρέψητε τὴν καταστροφὴν ἀπὸ τὴν ἰχθυοπαραγωγήν μας ἀλλὰ καὶ νὰ ἀναπτύξητε αὐτήν. Ἔχω νὰ ὑποβάλω μερικὰς τροπολογίας καὶ δὴ εἰς τὸ ἄρθρον 1ον νομίζω, δὲ ὅτι ἐκ παρανοήσεως ἐτέθη ἡ λέξις (μαλίαι) διότι τὸ φυτὸν αὐτὸ δὲν εἶναι δηλητηριῶδες.

§229Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§230Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δεύτερον ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 12 ἐκεῖ ὅπου λέγει ὅτι καταγγέλοντες τοὺς παραβάτας τοῦ νόμου καὶ λαμβάνοντες οἱανδήποτε ἀμοιβήν, ἀντὶ νὰ περιμένωμεν νὰ ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀθωωτική, θὰ ἦτο προτιμώτερον ὅταν καταγγέλεται τις ὅτι παρέβη τὸν νόμον καὶ ἀποδειχθῇ διὰ τῶν ἀνακρίσεων ὅτι πράγματι οὕτως ἔχουσιν, τότε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πιστοποιητικοῦ τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιάσῃ νὰ λαμβάνῃ τὴν ἀμοιβήν του ὁ καταγγέλων, αὐτὸ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο καλύτερον, διότι συμβαίνει πολλάκις ἐνῷ πράγματι παρέβησαν τὸν νόμον νὰ ἀθωοῦνται. Καὶ τὸ ἄρθρον 9 τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἐντέλλεται τὴν φύλαξιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου εἰς τοὺς τελωνειακοὺς ὑπαλλήλους, νομίζω ὅτι αὐτοὶ ἔχουν τόσα καθήκοντα ὥστε δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐκτελῶσιν καὶ τὰ νέα των καθήκοντα. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ἀνεφάρμοστον τὸ σύστημα τῆς τελωνοφυλακῆς διότι δὲν θὰ δύνανται οὕτω νὰ προστατευθῇ ἡ ἰχθυοπαραγωγή. Τέλος ἔχω νὰ παρακαλέσω προκειμένου νὰ ἐκδώσητε σειρὰν διαταγμάτων διὰ τῶν ὁποίων θὰ κανονισθῇ πληρέστερον τὸ ζήτημα, διὰ τὴν προστασίαν δηλ. καὶ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς, καλὸν θὰ ἦτο νὰ καταρτισθῇ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἀφοῦ μελετήσῃ ἐπὶ τόπου εἰς τὰς λίμνας καὶ τὰς θαλάσσας νὰ καταρτίσῃ ὅλην τὴν σειρὰν τῶν διαταγμάτων αὐτῶν καὶ ἑπομένως ὁ πλοῦτος αὐτὸς τῆς χώρας θὰ αὐξηθῇ.

§231Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Λαμβάνω ὑπ’ ὄψει τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. συναδέλφου ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιτροπῆς.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§233ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ διορθώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ διαχειρίσεως τῶν δασῶν καὶ φορολογίας δασικῶν προϊόντων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Νομοθετικοῦ Διατάγματος, περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Νόμου 792 ἐπὶ δύο ἔτη ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς ἰσχύος αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Μαρτίου Ν. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1066». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1778 Ν. Δ. περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν τῶν ἀσχολουμένων εἰς τοπογραφικὰς ἐργασίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ἰουλίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος» περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας τῆς Διευθύνσεως Κτημάτων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομ. Διατάγματος» περὶ χορηγίας πιστώσεως διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ ἐπισκευὴν τῶν καταστραφέντων διδακτηρίων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας κλπ. καὶ περὶ συμπληρώσεως αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 31 Ἰουλίου καὶ 23 Σεπτεμβρίου 1919 Νομοθ. Διαταγμάτων «περὶ μέσων γεωργικῶν σχολῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος ἀπὸ 10 Ἰουνίου 1919 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1687 περὶ τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῆς τοπικῆς δασικῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1917 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 1645 καὶ περὶ ἁρμοδιότητος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας πρὸς ἔκδοσιν ἀδειῶν ὑλοτομίας κ.λ.). (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 242 τῆς 17 Ἀπριλίου 1914 «περὶ ἀποστολῆς εἰς Ἑσπερίαν ὑποτρόφων τοῦ Κράτους πρὸς σπουδὴν Κτηνιατρικῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν κατόχων σφαζομένων ζῴων ἕνεκα τῆς πανώλους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομ. Διατάγματος τῆς 14ης Ἰουνίου 1919 «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 1073». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθ. Διατάγματος τῆς 19 Αὐγούστου 1918 «περὶ καταθέσεως τῶν εἰς τὸ Κράτος περιερχομένων κληροδοσιῶν καὶ δωρεῶν κλπ. εἰς τὸ Ταμεῖον παρακαταθηκῶν καὶ δανείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 7 Αὐγούστου 1919 «περὶ ἰσχύος τῆς διατάξεως τοῦ ἐδαφίου 7 τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου 1073». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 7 Αὐγούστου 1919 «περὶ ἐκτυπώσεως τῶν ἐντύπων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας». Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 7 Αὐγούστου 1919 «περὶ προσλήψεως δώδεκα ἐκτάκτων ὑπαλλήλων διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν ἐκκρεμῶν κτηματικῶν ὑποθέσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος τῆς 31 Μαΐου 1919 «περὶ αὐξήσεως τῶν τροφείων τῶν ἐν ἀλλοδαπῇ ὑποτρόφων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Μαΐου 1919 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 1038 «περὶ προστασίας τῶν ζῴων» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ) συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως Νομ. Διαταγμάτων περὶ ἐγκαταστάσεως πληθυσμῶν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Ἰουνίου 1919 Ν. Δ. περὶ πλεονεξίας αἰσχροκερδίας καὶ ἐνοικιοστασίου ἐκμισθώσεων βοσκῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων πρὸς ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἐργασιῶν» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουνίου 1919 Νομοθ. Διατάγματος περὶ προσθήκης εἰς τὸν Νόμον 1708 περὶ ἐκτελέσεως ἔργων ρυμοτομίας ἐν τῷ ἀποτεφρωθέντι τμήματι τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προμηθείας καὶ διαθέσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους γεωργικῶν μηχανῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Μαΐου 1919 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ ἐποπτῶν τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ) συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22ας Μαΐου 1919 Ν. Διατάγματος περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων ἐν Θεσσαλονίκῃ πρὸς ἵδρυσιν συνοικισμῶν δι’ ἐγκατάστασιν πυροπαθῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων ὁδοποιΐας ἐν τῷ Κράτει». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἰουνίου ἐ. ἔ. Νομ. Διατάγματος «περὶ ἀσκήσεως τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἀνακοπῆς κατὰ τῶν ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαστηρίου ἐκδοθεισῶν ἐρήμην ἀποφάσεων κλπ.» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5ης Σ)βρίου 1919 Νομ. Διατάγματος περὶ αὐξήσεως τῆς διὰ τὸ ἔτος 1919–19– 20 δαπάνης διὰ τὴν ἐκπόνησιν τοπογραφικοῦ κτηματολογίου καὶ ρυμοτομικοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης καὶ περὶ αὐξήσεως τῆς ὅλης σχεδικῆς πιστώσεως εἰς δραχ. 600.000». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποσπάσεως λειτουργῶν τῆς Δημοτ. Ἐκπαιδεύσεως σχολείων τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰς σχολεῖα ξενοφώνων συνοικισμῶν τῆς Νέας Ἑλλάδος». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Γκέκας ἔχει τὸν λόγον.

§235Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Διὰ τοῦ Νομοθ. Διατάγματος, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κύρωσις ἐδόθη δικαίωμα νὰ διορίζωνται δημοδιδάσκαλοι εἰς τὰ μέρη τὰ ξενόφωνα τῶν νέων χωρῶν. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὴν ἀνάγκην εἰς τὸ συμφέρον πρὸς τοῦτο, ἀλλ’ εἶναι ὀλίγον ἀπώτερον ἀπὸ τὴν ἄμεσον ἀνάγκην καὶ τὸν κίνδυνον ὁ ὁποῖος παρουσιάζεται ὅταν παίρνωμεν διδασκάλους ἀπὸ χωρία πολυανθρωπότατα τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος τὰ ὁποῖα ἀφήνωμεν ἄνευ διδασκάλου. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἡ πλήρωσις τῆς ἀνάγκης αὐτῆς νὰ γίνεται ἄνευ ζημίας τῶν χωρίων τοῦ ἐσωτερικοῦ.

§236Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Μόνον ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχον αἰτήσεις τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν ἐγίνοντο αἱ τοποθετήσεις. Ἐπὶ πλέον ἡ Κυβέρνησις παρέσχεν ἀναστολὴν προσελεύσεως εἰς διδασκάλους ὑπηρετοῦντας εἰς τὸν στρατόν, οἱ ὁποῖοι ἀναγκαστικῶς θὰ διορίζωνται εἰς τὰ ξενόφωνα μέρη, ὥστε τοῦ λοιποῦ δὲν θὰ γίνωνται μεταθέσεις. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1919 Νομ. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Διευθύνσεως τῶν Τ.Τ.Τ.». Ὁ κ. Καλδῆς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§238Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου παρέχεται εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν τηλεγραφείων πρόσθετος ἀμοιβὴ διὰ τὴν ἐργασίαν των κατὰ τὰς ἐξαιρεσίμους ἡμέρας. Πολλαχόθεν ὑπάρχουν παράπονα ὅτι ἀποκλείεται τὸ προσωπικὸν τῶν τρίτης τάξεως τηλεγραφικῶν γραφείων μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι μένουσι ὄχι εἰς κέντρα καὶ δὲν ἔχουν δαπάνας. Ἡ ἰδέα ὅτι οἱ μένοντες εἰς τὰ κέντρα δαπανοῦν περισσότερα ἀπὸ τοὺς εἰς μεμακρυσμένα μέρη διαμένοντας εἶναι ἐσφαλμένη. Εἰξεύρομεν ὅτι τὰ περισσότερα εἴδη ἔρχονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ διὰ νὰ πᾶνε εἰς τὰ μακρυνὰ μέρη ἐπιφορτίζονται μὲ περισσότερα ἔξοδα. Δίκαιον εἶναι λοιπὸν νὰ περιληφθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ ἐπίδομα.

§239Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Γενικῶς αἱ ὧραι τῆς ἐργασίας τῶν μικρῶν κέντρων εἶναι πολὺ ὀλιγώτεραι. Ἐδῶ οἱ ὑπάλληλοι ἐργάζονται διαρκῶς καὶ τὴν Κυριακὴν καὶ τὰς ἄλλας ἡμέρας.

§240Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἔχω ἀναφορὰν ἐκ μέρους αὐτῶν καὶ ἰσχυρίζονται τὰ ἀντίθετα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5 μ.μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 9 μ.μ.).