1918.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 53Η

τῆς 15 Δεκεμβρίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 13ης Δεκεμβρίου).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§3Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε. Πολὺ εὐλόγως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξέφρασε τὰς εὐχαριστίας του πρὸς ἔγκριτα μέλη τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα συνεμερίσθησαν τὰς ἰδέας του, ἰδέας ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιβληθεῖσαν φορολογίαν. Παρατηρῶ μετὰ λύπης μου ὅτι, δὲν ἀναγράφονται τὰ ὀνόματα τῶν βουλευτῶν εἰς τὰ πρακτικά· Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναφερθοῦν τὰ ὀνόματα ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ ἐπρόφερε, διὰ νὰ γνωρίζῃ ὁ λαὸς ποῖοι εἶναι οἱ ἐργαζόμενοι ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ εἰ δυνατὸν καὶ διὰ τοῦ τύπου νὰ ἀκουσθῶσι τὰ ὀνόματα!

§4Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἀληθῶς ἐγένετο ὑπὸ τῶν πρακτικογράφων αὐτή ἡ παράλειψις, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ διορθωθῇ διὰ νὰ μάθῃ ἀκριβῶς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουσι τὰς εὐθύνας τῶν πράξεών των καὶ ποῖοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν τὰς ἀναλαμβάνουν.

§5Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους πρέπει νὰ ἀμειφθοῦν οἱ ἄνθρωποι, νὰ παραδοθοῦν εἰς τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§6Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὅποιος δὲν ἔχει κουράγιο νὰ ἀναλάβῃ εὐθύνας ἂς ἀφήνῃ νὰ τὰς ἀναλαμβάνουν οἱ ἄλλοι.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ὁ κ. Καραπᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§8Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶχεν εἴπει ὅτι ἤθελον προσαγάγει τοὺς πίνακας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἔγιναν οἱ προβιβασμοί. Οἱ πίνακες δὲν προσήχθησαν ἴσως, διότι δὲν ἠδυνήθη ἡ ὑπηρεσία νὰ τοὺς συγκεντρώσῃ, καὶ διὰ τοῦτο ὑπομιμνήσκω τοῦτο εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον.

§9Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπρόκειτο νὰ τοὺς καταθέσῃ, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπουσιάζει.

§10Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Καραπᾶνος, ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησιν, διότι εἶναι σήμερον ἡ τελευταία συνεδρίασις, καὶ τὸ ζήτημα τῶν προβιβασμῶν μένει ἐκκρεμὲς δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι προεκαλέσαμεν τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεσχέθη ὅτι θὰ προσαγάγῃ τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους δὲν προσήγαγεν ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν, καὶ ὑποβάλλω θερμὴν παράκλησιν ὅπως ἐνεργήσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ὅ,τι συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας ἀπαιτεῖ.

§11Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Καὶ ἂν εἶχε κατορθωθῇ νὰ ἔχουν σήμερον οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους ἐζήτησαν, πάλιν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκήσουν σήμερον τὸν ἔλεγχον· τοὺς πίνακας δύνανται νὰ τοὺς λάβουν αὔριον, μεθαύριον καὶ νὰ ἀσκήσουν τὸν ἔλεγχον δημοσιογραφικῶς, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ὑπάρχῃ Βουλή. Εἶναι ἴσως ἀγαθόν, ὅτι πράγματι τερματίζονται αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ἂν μὴ δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διὰ νὰ παύσῃ περαιτέρω νὰ ὑποβάλλωνται καὶ νέαι αἰτήσεις στρατιωτικῶν εἰσηγούμεναι ὑπὸ ἀξιοτίμων συναδέλφων, αἰτουμένων προβιβασμὸν δι’ ἐκεῖνον ἢ τὸν ἄλλον λόγον. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀργολίδος ἐξεδήλωσεν ὅλην τὴν δυσφορίαν, καὶ ὁμολογῶ ὅτι τὸν συγχαίρω, διότι ὡς εἶπεν ἡ κατάστασις εἰς ἣν εὑρίσκονται τὰ νομοθετήματα τὰ στρατιωτικὰ ὑπὸ ἔποψιν ὀργανισμοῦ προκαλοῦν τὴν ἀνάγκην συχνῶν τοιούτων ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων. Ἀλλ’ ἂν οἱ κ. συνάδελφοι δυσφοροῦν, ὅτι δὲν εἶναι σήμερον ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου διὰ νὰ ἀνακινηθῇ πάλιν τὸ ζήτημα προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν, ἐγὼ ὁμολογῶ ὄχι ὡς Ὑπουργὸς ἀλλ’ ὡς ἁπλοῦς βουλευτὴς ὅτι εἶμαι εὐχαριστημένος διὰ τοῦτο. Τουλάχιστον ἂς μεταφερθῇ ἡ συζήτησις ἔξω τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ μὴ φαίνεται ἡ Βουλὴ ἀσχολουμένη ἐπὶ τοῦ θέματος, καὶ ἂς ἔχουν τὴν εὐθύνην μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀσκήσωσιν ἔλεγχον δημοσιογραφικόν, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι ἐκ τῆς ἀγαθῆς, τῆς ἡρωϊκῆς ἔστω, διότι ἐγὼ δὲν θέλω μόνον τὴν ἡρωϊκὴν ἀλλὰ καὶ τὴν ἀγαθήν, ἐκτελέσεως τῶν ὑποχρεώσεων ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν δὲν πρέπει νὰ φαινόμεθα ἐκθαμβούμενοι, πρὸ τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος, ἡ ὁποία δὲν διακρίνει μόνον τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν, ἡ ὁποία καὶ ἄλλου παρουσιάζεται ἰδίως δὲ κατὰ τὸν τελευταῖον τοῦτον πόλεμον, ἔχομεν παντοῦ πολλοὺς ἐπίσης ἥρωας ἐκτελεστὰς τοῦ καθήκοντος, δὲν συντελεῖ δὲ εἰς ἐποικοδόμησιν τοῦ φρονήματος τοῦ ἐθνικοῦ, ὅταν καθ’ ἑκάστην ἐμφανίζομεν ὡς κάτι τὸ ἐξαιρετικόν, πρὸ τοῦ ὁποίου καθ’ ἑκάστην πρέπει νὰ κύπτῃ ἡ Βουλὴ ὅλη διὰ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ πρόσωπον. Ἂν δὲν ἀμείβεται ἡ ἐκτέλεσις τοῦ καθήκοντος ἐλεγκτέα εἶναι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἂν δὲν ἐπρόφθασαν οἱ κ. κ. βουλευταὶ νὰ τὸν ἀσκήσουν διὰ τῶν πινάκων τοὺς ὁποίους ἐζήτησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δύνανται νὰ τὸν ἀσκήσουν ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ τέλους ὁ τερματισμός, τὸν ὁποῖον οὐδεὶς κοινοβουλευτικὸς βλέπει εὐαρέστως, διότι ὅσον περισσότερον ἐργάζεται ἡ Βουλὴ τόσον περισσότερον καλῶς βαδίζουν τὰ πράγματα τὰ δημόσια, διότι καὶ ὅταν συμβαίνῃ νὰ ἐλέγχωνται αἱ Κυβερνήσεις παρακαλῶ τοὺς κ. βουλευτὰς νὰ πιστεύσουν ὅτι αἰσθάνονται καὶ αὐταί, ἂν ἔχουν συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών των, εὐχαρίστησιν ὅτι σείονται ὀλίγον αἱ ὑπηρεσίαι, καὶ αἰσθάνονται ὅτι ὑπάρχει μία Βουλὴ ἡ ὁποία ἐλέγχει. Αὐτὸ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου καὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐν τούτοις δέ, ἐνῷ εἶναι αὐτὴ ἡ ἀντίληψίς μου καὶ ἐνῷ εἰλικρινῶς ἐπιθυμῶ κατὰ τὸν χρόνον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος οὗτος, ἐπιθυμῶ τὸν ἔλεγχον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι ἐποικοδομητικὸς εἰς τὸ σύνολον τῆς Πολιτείας ἡμῶν, καὶ ὄχι νὰ φέρῃ καὶ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἀναφέρει.

§12Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μοῦ προεκάλεσε κατάπληξιν, διότι ἐγὼ δὲν ἀπησχόλησα κανένα περὶ ζητημάτων τοιούτων. Τὸ μάθημα ἦτο δι’ ἐμέ.

§13Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὡμίλησα γενικῶς δι’ ὅλους.

§14Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἀπησχόλησα οὔτε μὲ ἐρωτήσεις οὔτε μὲ ἐπερωτήσεις, συνεπεῶς τὸ μάθημα, τὸ ὁποῖον ἀσπάζομαι, καὶ τὸ ὁποῖον ἐδώκατε, δὲν ἀπευθύνεται πρὸς ἐμέ, συνεπῶς δὲ δὲν ἔπρεπεν ἐπωφελούμενος τῆς μικρᾶς μου ὑποδείξεως νὰ μοῦ δώσητε μάθημα κοινοβουλευτικῆς εὐπρεπείας. Λυποῦμαι διὰ τοῦτο, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐδηλώσατε ὅτι δὲν ἀπευθύνεται πρὸς ἐμέ, παραιτοῦμαι.

§15Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Σᾶς εἶπον, ὅτι ὡμίλησα γενικῶς.

§16Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἴσως ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου, ἀφ’ οὗ καὶ ἐγὼ ὡμίλησα, ἀπευθύνεται καὶ πρὸς ἐμέ. Δὲν ὡμιλήσαμεν, οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ φέρωμεν εἰς δυσχέρειαν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχομεν καθῆκον ὡς Ἕλληνες καὶ ὡς βουλευταί, νὰ ὑποδείξωμεν, ἂν πράγματι ἔλαβε χώραν ἀδικία, τὴν ἀνόρθωσιν αὐτῆς καὶ ἐμπιστευόμεθα ἀπολύτως τὴν περαιτέρω διεύθυνσιν τοῦ πράγματος εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου. Ἤδη παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἀκροασθῇ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος. Κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τὸν Τουρκικὸν ζυγόν, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλην τὴν ὑφήλιον, διετέλει καὶ διατελεῖ ἤδη ἓν ἔθνος, τὸ ἀδελφὸν ἔθνος τῶν Ἀρμενίων. Τὸ ἔθνος ἠγωνίσθη ἔκτοτε καὶ αὐτὸ ἀγωνίζεται ὑφιστάμενον τὰς μεγίστας τῶν θυσιῶν, διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῆς ἐλευθερίας του ἀπὸ τοῦ κατακτητοῦ, τοῦ δυνάστου, τοῦ δεσπότου τοῦ σκληροῦ. Τὸ ἔθνος αὐτό, κατὰ τὸν παγκόσμιον τοῦτον ἀγῶνα ὑπέστη τὰ πάνδεινα καὶ ἐπιζητεῖ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν δικαιωμάτων του, καὶ τὴν εἰς αὐτὸ ἀπόδοσιν τῆς ἐλευθερίας του. Ἐπειδὴ καὶ τὸ ἔθνος αὐτὸ συμμετέχει μεθ’ ἡμῶν, καὶ ἔχει τὰς αὐτὰς βλέψεις καὶ εἶναι φίλον ἡμῶν, ἄξιον δὲ πάσης συμπαθείας ἐκ μέρους ἡμῶν, ἀγωνισθέντων τὸν αὐτὸν ἀγῶνα, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων δι’ ὑμῶν δύναται νὰ διερμηνεύσῃ πρὸς τὸ Ἀρμενικὸν Ἔθνος τὴν συμπάθειαν ἐπὶ τοῖς δεινοπαθήμασί του, καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐχὴν ὅπως καὶ τοῦτο ἐπιτύχῃ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν εὐγενῶν του πόθων καὶ ἐθνικῶν του ἰδεωδῶν.

§17ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. Εὖγε. (Χειροκροτήματα).

§18Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Τοὺς λόγους συμπαθείας, τοὺς ὁποίους ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς, πρὸς τὸ Ἀρμενικὸν ἔθνος, συμμερίζεται βεβαίως ὁλοψύχως, ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ὁποίου εἶναι συμφυὲς τὸ αἴσθημα τῆς ἐλευθερίας, καὶ τῆς δικαιοσύνης, ἀτενίζει μετὰ στοργῆς ὅλως ἰδιαιτέρας πρὸς τὴν Ἐθνικὴν ὑπόθεσιν τῶν Ἀρμενίων, καὶ εὔχεται μετὰ τῆς μεγαλυτέρας εἰλικρινείας πρὸς ὁριστικὴν ἀναγνώρισιν τῶν δικαίων αὐτοῦ πόθων. Διότι, μετὰ τοῦ Ἀρμενικοῦ λαοῦ, μᾶς συνδέουν δεσμοὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν χαλαροῦνται εὐκόλως, δὲν λησμονοῦνται εὐκόλως, δεσμὸς κοινῆς συμφορᾶς, δεσμὸς κοινῆς ζωῆς αἰώνων ὅταν ὑπὸ τὸν αὐτὸν κατακτητὴν ζωῆς κοινῆς ἐν πένθει, ἐν συμφοραῖς, ἐν δοκιμασίᾳ, πολλάκις δὲ συνανεμίχθησαν τὰ δάκρυα καὶ τὸ αἷμα τῶν δύο λαῶν, ἐν κοινῷ μαρτυρίῳ, Μᾶς συνδέουν ἐξ ἄλλου καὶ νέοι δεσμοὶ πρόσφατοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς συνηδέλφωσαν κατὰ τὸν τελευταῖον μεγάλον ἀγῶνα, οὗτινος μετέσχε καὶ ἡ Ἀρμενικὴ Φυλὴ ἐνδόξως, καὶ διὰ τοῦ στρατοῦ της ἐν Καυκάσῳ καὶ διὰ τῶν πολυαρίθμων ἐθελοντῶν της, ἐνισχύουν τοὺς δεσμοὺς αὐτοὺς καὶ ἐλπίδες χρησταὶ καὶ προσδοκίαι ἐπὶ τὸ μέλλον. Συνεζήσαμεν οἱ δύο λαοὶ ἐπὶ αἰῶνας ὁ εἷς παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ ἄλου ἐν ἡμέραις πόνων καὶ δυστυχιῶν. Ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ εἰς τὸ μέλλον εἰς ἡμέρας εὐτυχίας, θὰ κηρύξωσιν ὁμοῦ δύο λαοὶ ἐν ἁρμονικῇ συνεργασίᾳ καὶ εὐγενεῖ ἁμίλλῃ πρὸς τὴν πρόοδον, τὴν εὐημερίαν, τὸν πολιτισμόν. Νομίζω ὅτι διερμηνεύω τὸ αἴσθημα τῆς Ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, παρακαλῶν τὴν Βουλὴν νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐχήν της, ὡς ἀκολούθως:

Η ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἀποβλέπουσα μετ’ ἄκρας συμπαθείας πρὸς τοὺς Ἀγγλικοὺς ἀγῶνας πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς Ἀρμενικῆς Φυλῆς, ἐκφράζει τὴν εὐχήν, ὅπως στεφθῶσι δι’ ὁριστικῆς ἐπιτυχίας αἱ προσπάθειαι καὶ οἱ πόθοι τοῦ Ἀρμενικοῦ Λαοῦ, πέποιθε δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὰς ἐνεργείας αὐτῆς ἐνώπιον τοῦ Συνεδρίου τῆς εἰρήνης, συνηγορήσῃ πρὸς ὁριστικὴν ἀναγνώρισιν καὶ καθιέρωσιν τῶν δικαίων πόθων καὶ ἰδεῶν τοῦ Ἀρμενικοῦ Λαοῦ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§20Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὰ ἐκδηλούμενα ὑπὲρ τοῦ Ἀρμενικοῦ Ἔθνους αἰσθήματα τῆς Βουλῆς, δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι ἀπηχοῦν καὶ τὰ αἰσθήματα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγεννήθησαν τὰ αἰσθήματα ταῦτα ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἰδίας τυραννίας· ἐφάγαμεν μαζὺ τὸν πικρὸν ἄρτον τῆς δουλείας, ἐὰν δὲ μέρος τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀπηλευθερώθη, μέρος ὅμως αὐτοῦ ἐξακολουθεῖ ἀκόμη μέχρι σήμερον νὰ συμμερίζηται τὴν ἰδίαν τύχην μετὰ τῶν Ἀρμενίων. Καὶ καμμία φυλὴ δὲν εἰμπορεῖ, οὔτε νὰ αἰσθανθῇ, οὔτε νὰ ἐκτιμήσῃ βαθύτερον τὰ μαρτύρια τῆς Ἀρμενικῆς Φυλῆς. Θὰ ἠδυνάμην δὲ νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς προσβλέπει εἰς τὴν συνεργασίαν μετὰ τοῦ Ἀρμενικοῦ στοιχείου, οὐχὶ μόνον διὰ τὸ παρόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον, ὑπὸ τὸ προσδοκώμενον διὰ νὰ μὴ εἴπω ὑπὸ τὸ δημιουργηθησόμενον νέον καθεστώς. Τὰς ἀντιλήψεις ταύτας εἰμπορεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι ἀποδεικνύει ἤδη ἡ Ἑλλάς, μὴ λησμονοῦσα νὰ συνηγορῇ καὶ ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἀρμενικοῦ Ἔθνους, ἐκεῖ ὅπου ἀγωνίζεται διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν δικαίων τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς. Ἄς ἐλπίσωμεν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ πάντες εὐχόμεθα, ὅτι τὸ ὁριστικὸν τέλος τῆς ἐκκρεμοῦς καταστάσεως τοῦ παρόντος, θὰ στεφανώσῃ καὶ τοὺς μαρτυρικούς, τελευταῖον δὲ καὶ πολεμικοὺς ἐπίσης γενναίους ἀγῶνας τοῦ Ἀρμενικοῦ Ἔθνους, τοῦ ἐπιδείξαντος δι’ ὅλης του τῆς ζωῆς τὴν εὐρωστίαν τοῦ φρονήματός του καθὼς καὶ τοὺς πόθους ὅλων τῶν ὑποδούλων φυλῶν. Ὑπὸ τὸ νέον καθεστώς, τὸ ὁποῖον οἱ πάντες προσδοκῶμεν, ὑπάρχουσι πολλοὶ δεσμοὶ ἀλληλεγγύης τοὺς ὁποίους καθιστᾷ ἡ θέσις τῶν δύο Λαῶν, δεσμοί, οἵτινες θὰ κρατήσωσιν εἰς τὴν αὐτὴν παράλληλον, εἰς τὸν αὐτὸν δρόμον ἐκπολιτισμοῦ καὶ προόδου τὸ στοιχεῖον τὸ Ἑλληνικὸν μετὰ τοῦ στοιχείου τοῦ Ἀρμενικοῦ. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα καὶ ζητωκραυγαὶ ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ Ἀρμενικοῦ Λαοῦ).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§22Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ συγκινήσεως εἰλικρινοῦς καὶ οἱ ἐν τῇ μειονοψηφίᾳ εὑρισκόμενοι βουλευταὶ μετέχουσι τῶν εὐχῶν, τὰς ὁποίας διετύπωσε διὰ τοῦ Προέδρου αὐτῆς ὁλόκληρος ἡ Βουλή, καὶ διὰ τῆς εἰσηγήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἡ Κυβέρνησις τῆς Χώρας, εἰσηγουμένη τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Ὁ ἀγὼν σήμερον ἀπέβη ἀληθῶς ἀγὼν ἀλληλεγγύης, καὶ ἀσχέτως πρὸς τὸν σύνδεσμον τῶν ἱστορικῶν παραδόσεων, ἐξαίρεται ἡ ἔννοια τῆς ἀλληλεγγύης τῶν Ἐθνοτήτων, αἵτινες ἔχουσι πολύτιμα αὐτῶν συμφέροντα ψυχῆς καὶ ὕλης, καταδυναστεύονται εἰσέτι ὑπὸ ἀπαισίου δυνάστου. Ἡ Ἑλληνικὴ ψυχή, προκειμένου περὶ ἀπελευθερώσεως λαῶν ἀγωνισθέντων ἀγῶνα τίμιον θρησκείας, τίμιον Ἐθνικῆς των καταστάσεως, ἔρχεται πάντοτε σύμμαχος καὶ παραστάτης αὐτῶν. Ἡ Ἑλληνικὴ ψυχὴ παρακολουθεῖ μετ’ ἐνθουσιασμοῦ καὶ συγκινήσεως, τοὺς ἀγῶνας τῆς φυλῆς τῶν Ἀρμενίων καὶ εὔχεται διαπύρως ὑπὲρ πραγματοποιήσεως τῶν πόθων αὐτῆς, διότι ἡ πραγματοποίησις τοιούτων πόθων ἔσται ἡ κατακύρωσις τῆς ἰδέας τῆς κατισχύσεως τῶν Ἐθνοτήτων, τοῦ δικαιώματος τῆς Ἐλευθερίας τῶν λαῶν. Ὑπὲρ αὐτοῦ δὲ πάντοτε ἠγωνίσθη καὶ θ’ ἀγωνισθῇ σύσσωμος ὁ Ἑλληνισμός. (Παρατεταμέναι χειροκροτήματα).

§23Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ζήτω ἡ Ἀρμενικὴ ἀνεξαρτησία (χειροκροτήματα καὶ ζητωκραυγαὶ παρατεταμέναι).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§25Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶναι πανευδαίμων, κύριοι, ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἔρχεται ἡ ἐνθύμησις μιᾶς σελίδος ἐνδόξου παλαιᾶς ἱστορίας, κατὰ τὴν ὁποίαν Ἐθνότητες ὁλόκληροι τῆς Ἀνατολῆς ἔζων ἠδελφωμέναι ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος. Εἶναι πολὺ εὐχάριστον πραγματικῶς ὅτι, κατόπιν ἑνὸς τοιούτου ἀγῶνος, ἡ ἀδέλφωσις αὕτη ἀρχίζει πάλιν καὶ ἀναφαίνεται, ἀδέλφωσις, ἡ ὁποία ἐζυμώθη οὐχὶ μόνον μὲ ὑπερχιλιετῆ ἐλευθέραν συμβίωσιν μὲ τοὺς λαοὺς τῆς Ἀνατολῆς, καὶ ἰδιαιτέρως μὲ τοὺς Ἀρμενίους, ἀλλὰ καὶ μὲ πεντακοσίων ἐτῶν ὑποδούλωσιν. Δὲν λησμονοῦμεν, κύριοι, ὅτι διαρκούσης τῆς ἡμετέρας Αὐτοκρατορίας ἐν τῇ Ἀνατολῇ, εἰς τὰ ὕπατα αὐτῆς ἀξιώματα διέπρεψαν καὶ Ἀρμένιοι Πατριάρχαι καὶ Ἀρμένιοι Αὐτοκράτορες, διότι ἀκριβῶς οὐδέποτε τὸ Ἑλληνικὸν πνεῦμα ἐπρόσεξεν εἰς γλῶσσαν ἢ ἔκαμεν οἱανδήποτε διάκρισιν μεταξὺ τῶν ἀποτελούντων τὴν Ἀνατολικὴν Αὐτοκρατορίαν λαῶν. Ἕν καὶ μόνον ἐπρόσεξε, τὴν πίστιν, τὴν ἀφοσίωσιν πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν πνεῦμα, εἰς τὴν ὁποίαν ἀμέριστον προσέφερε τὴν συνδρομὴν αὐτοῦ τὸ εὐγενὲς Ἔθνος τῶν Ἀρμενίων, μετὰ τοῦ ὁποίου σήμερον εὐχαρίστως καὶ μετὰ πάσης χαρᾶς πανηγυρίζομεν τὴν ἐκ νέου ἀδέλφωσιν καὶ τὴν ἐκ νέου ἐν τῷ κόσμῳ ἐμφάνισιν αὐτοῦ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§27Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καταθέτω μίαν ἀναφορὰν καὶ μόνον.

§28Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἔχω καθῆκον νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας τινὰς σχετικῶς μὲ ἓν ἐρώτημα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως περὶ τοῦ ζητήματος τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος. Καὶ ἐπὶ μὲν τοῦ ἐρωτήματος αὐτοῦ δὲν εἶναι ἀκόμη εἰς θέσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ἀπαντήσῃ, καθόσον δὲν ἔχει τὸ πόρισμα τῆς ἐρεύνης αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν διέταξεν. Πρόκειται περὶ τῶν λεχθέντων διὰ τὴν Ἑταιρείαν ταύτην τῆς Κωπαΐδος. Ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὃ εἶχε καθῆκον, διέταξεν ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων, διὰ νὰ ἴδῃ ἐὰν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας εἶχον οἱ ὁμιλήσαντες συνάδελφοι, οἱ κατηγορήσαντες τὴν Ἑταιρείαν Κωπαΐδος εἶναι ἀκριβεῖς ἢ δὲν εἶναι. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τοῦ πέρατος τῆς ἐξετάσεως, ἥτις διετάχθη, εἶναι τοῦτο, ὅτι βέβαια ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ἠσθάνθη κἄποιαν ἔκπληξιν ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν τοῦ ὁμιλήσαντος βουλευτοῦ ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει ὅτι πρόκειται περὶ Ἑταιρείας Ἀγγλικῆς. Διότι ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ Ἀγγλικῆς Ἑταιρείας, προϋποθέτομεν οἱ πάντες ἐν Ἑλλάδι, πράγματι οἱ πάντες, διότι ἔχομεν ἐκτιμήσῃ ἐπακριβῶς τὸν Ἀγγλικὸν χαρακτῆρα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκοῦν αὐθαιρεσίαν καὶ ἀδικίαν. Πράγματι ζημίαι ἐπῆλθον εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κωπαΐδος, ζημίαι μάλιστα σημαντικαί, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εὐθύνεται διὰ τοῦτο ἡ Ἑταιρεία τῆς Κωπαΐδος. Αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον, ὀφείλονται εἰς τὴν βραδύτητα τοῦ ἁλωνισμοῦ καὶ τὴν βραδύτητα τῶν μετέπειτα μεταφορῶν τῶν καρπῶν, ἥτις προῆλθε δι’ ἔλλειψιν ἐργατῶν καὶ δι’ ἔλλειψιν μηχανικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐλλείψεις ἐπῆλθον τοῦτο μὲν ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἥτις ἀφῄρεσε μέγαν ἀριθμὸν ἐργατικῶν χειρῶν, τοῦτο δὲ ἕνεκα τῆς γρίππης, ἡ ὁποία καὶ αὕτη συνεπλήρωσε τὴν μείωσιν, ἣν εἶχεν ἐπιφέρῃ ἡ ἐπιστράτευσις. Ὅ,τι ἤθελον νὰ εἴπω εἶναι ἡ πεποίθησις ἡμῶν ἐκ τῶν προτέρων ὅτι αἱ συμβᾶσαι αὗται ζημίαι κατὰ προϋπόθεσιν, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ἐπὶ τὴν Ἀγγλικότητα τῆς Ἑταιρείας, δὲν φαίνεται νὰ εὐθύνουν οὐδαμῶς ταύτην. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἔρευνα τὴν ὁποίαν διέταξεν ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ φέρῃ τὸ πόρισμά της, καὶ τότε θὰ δύναται νὰ κρίνῃ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀσφαλέστερον ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καπνεργατῶν καὶ σιγαροποιῶν Ἀθηνῶν.

§30Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἤθελον, κ. Πρόεδρε, πρὶν τελειώσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὴν ἀναφορὰν τῶν καπνεργατῶν καὶ σιγαροποιῶν Ἀθηνῶν. Ἐὰν εἶναι ἀληθῆ, ὅσα ἐκτίθενται ἐν αὐτὴ, καὶ ὑποθέτω ὅτι εἶναι ἀληθῆ, πραγματικῶς ἡ θέσις των εἶναι τρομερά. Καθ’ ἡμέραν εἶναι τόσος μέγας ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκ τῆς ἐργασίας αὐτῆς ἐκτοπιζομένων, ὥστε πραγματικῶς πρέπει νὰ ἑλκύσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, δεδομένου ὅτι 200 σιγαροποιοὶ ἐκ τοῦ Καπνεργοστασίου Ἀθηνῶν πρόκειται νὰ ἐκτοπισθῶσι, διότι ἀφ’ ἑνὸς οἱ καπνεργοστασιάρχαι ἐργάζονται πλέον μὲ μηχανάς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου δὲν δέχονται τοὺς ἀπολυομένους καὶ ἐπιστρέφοντας ἐργάτας ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. Τοῦτο τὸ ζήτημα ὀφείλει νὰ ἑλκύσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν πρόκειται νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα μονίμως τῆς σχέσεως τῶν ἐργατῶν πρὸς τὰς μηχανάς. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἀπώτερον, ἀλλὰ νὰ λύσῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸ ζήτημα τῶν ἐργατῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν. Διὰ τοῦτο πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπὸ ἔποψιν σοβαρὰν καὶ νὰ λάβῃ ἓν μέτρον τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῦ παρόντος.

§31Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν, ὅπως ἔγινε τὸ ἐνοικιοστάσιον νὰ γίνῃ τῶν σιγαροποιητικῶν μηχανῶν μηχανοστάσιον. Οἱ ἐργάται εὑρίσκονται εἰς στενόχωρον θέσιν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§33Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τεθοῦν πέδαι εἰς τὴν πρόοδον τοῦ τόπου ἀπὸ ἀπόψεως βιομηχανικῆς, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν διακηρύττεται, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι πολιτικὴ βιομηχανικὴ, τῆς ὁποίας ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην.

§34Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Εἶναι καὶ ἀντισσιαλιστικὸν, διότι ὁ σοσιαλισμὸς θέλει τὴν πρόοδον παντοῦ.

§35Ν. ΞΗΡΟΣ. Τὰ παράπονα, ὅτι δὲν προσλαμβάνονται οἱ ἐπιστρέφοντες ἐκ τοῦ στρατοῦ ἐργάται εἰς τὰς ἐργασίας των δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Συνέβη τοῦτο, ἀντικατεστάθησαν τῇ ὑποδείξει τῶν σωματείων οἱ στρατευθέντες ἐργάται διὰ προσωρινῶν τοιούτων, ἤδη ἐπιστρεφώντων τῶν ἄλλων οἱ βιομήχανοι ἐμφανίζονται καὶ λέγουν· εὐχαρίστως προσλαμβάνομεν πάντα, ὁ ὁποῖος εἰργάζετο πρίν, ὑπὸ τὸν ὅρον οἱ ἀντικαταστάται αὐτῶν νὰ ἀποχωρήσουν· καὶ πραγματικῶς τὰ σωματεῖα τὰ ἐργατικὰ ἐὰν ἐνδιαφέρωνται διὰ τοὺς ἐφέδρους ἐργάτας, ὀφείλουν νὰ ὑποδείξουν, ὅτι ἐξέλιπεν ὁ λόγος διὰ νὰ προσληφθῶσιν. Ἐὰν πταίῃ τις εἶναι τὰ ἐργατικὰ σωματεῖα.

§36Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ἐργάται ἐνταῦθα μᾶς βεβαιοῦσιν ὅτι, ὅλοι θὰ ἐπανεύρουν τὰς παλαιὰς θέσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπαλλήλους ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὰ μέτρα της.

§37Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τοῦτο σᾶς τὸ εἶπον τότε, καὶ μοὶ εἴπατε μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ παρουσιασθῶ, κατόπιν δὲ μοὶ εἴπατε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν, σήμερον λέγετε, ὅτι θὰ ἀντικαταστήσητε τοὺς 300 ἐργάτας.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Τερζάκης ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κυθήρων.

§39Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, κ. Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἔλθῃ ἐπίκουρος εἰς τὴν μαστιζομένην νῆσον ἐκ γρίππης, ἀποστέλλουσα ἐπειγόντως ἰατροὺς καὶ φάρμακα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σταμάτης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, 1) Διὰ ποίους λόγους δὲν ἐπερατώθη εἰσέτι ἡ ὑπόθεσις κατὰ τῶν ἀποπειραθέντων τὴν 31 Δεκεμβρίου 1915 τὴν δολοφονίαν τοῦ πρώην βουλευτοῦ καὶ Ὑπουργοῦ κ. Θ. Κουτούπη, τὴν γενομένην ὑπὸ στρατιωτῶν κατὰ διαταγὴν προϊσταμένων των ἀξιωματικῶν. 2) Διατί παραμένουν φυλακισμένοι ἐν ταῖς φυλακαῖς τοῦ Παλαιοῦ Στρατῶνος εἰσέτι δύο ἐκ τῶν κατὰ διαταγὴν ἐκτελεσάντων τὴν δολοφονικὴν ἀπόπειραν στρατιωτῶν ἐνῷ παραμένουν ἐλεύθεροι οἱ διατάξαντες αὐτοὺς ἀξιωματικοὶ τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα κατέστησαν γνωστὰ εἰς τὴν ἀνάκρισιν, οἱ δύο ὡς ἄνω στρατιῶται. 3) Ποῦ ἐστηρίχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ προήγαγεν ἐπανειλημμένως τὸν διευθύνοντα τότε τὴν δολοφονίαν λοχίαν Τριανταφυλλίδην, τὸν ὁποῖον ὄχι μόνον κατήγγειλεν ὁ παθὼν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει μαρτυρία περὶ τῆς ἐνοχῆς του, τῇ ὑποδείξει μάλιστα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντη, ἐγένετο ἐν Θεσσαλονίκῃ ἡ ὑπὸ τοῦ παθόντος μήνυσις;

§41Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ὑπόθεσις διὰ τὴν ἀπόπειραν κατὰ Θ. Κουτούπη, εἰσελθοῦσα εἰς τὴν ἀνάκρισιν τὴν 22 Μαρτίου 1918, ἐπερατώθη τὴν 7ην Αὐγούστου ἰδίου ἔτους καὶ ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου τοῦ Αʹ Διαρκοῦς Στρατοδικείου εἰς τὴν Ἀναπληρωματικὴν Διοίκησιν ΙΙ περιφερείας τὴν 10ην ἰδίου μηνός. Προεφυλακίσθησαν ἐπὶ τῇ πράξει ταύτῃ ὁ Συνταγματάρχης Σπ. Κουρέβελης, κρατούμενος εἰς τὰς φυλακὰς καὶ δι’ ἄλλας πράξεις, προσέτι δύο στρατιῶται ἐκτελέσαντες ὡς ἄμεσοι αὐτουργοὶ τὴν ἐπίθεσιν, καὶ οἵτινες διετέλουν διοικητικῶς προφυλακισμένοι. Κατηγορούμενοι εἶναι οἱ ἑξῆς 1) Βίκτωρ Δούσμανης, πρώην ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, 2) Σπ. Κουρέβελης συνταγματάρχης, 3) Νικόλαος Γκίκας, ταγματάρχης, 4) Ἀριστ. Κόης, λοχαγὸς, 5) Παν. Τριανταφυλλίδης, ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγός, καὶ 4 στρατιῶται. Ὁ Εἰσηγητὴς διὰ τῆς γνωμοδοτήσεώς του ἐζήτησε τὴν παραπομπὴν πάντων τῶν ἀνωτέρω, πλὴν τοῦ ταγματάρχου Γκίκα, οὗτινος ἐζήτησε τὴν ἀπαλλαγήν. Ὁ Δούσμανης δὲν προεφυλακίσθη, καθόσον εὑρίσκετο ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ὁ Α. Κόης καὶ Π. Τριανταφυλλίδης καθὼς καὶ δύο ἐκ τῶν ἄνω στρατιωτῶν ἐξητάσθησαν κατὰ παραγγελίαν τοῦ Εἰσηγητοῦ εἰς τὸ Μέτωπον, δὲν προεφυλακίσθησαν δὲ οὗτοι, διότι ἐκρίθη, ὅτι ἔδει κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ χρησιμοποιηθῶσιν εἰς τὴν ἐπίθεσιν. Ὁ Εἰσηγητὴς ἐχαρακτήρισε τὴν πρᾶξιν ὡς τραύματα προμεμελετημένα μὲ νόσον διαρκέσασαν ἐπὶ ἕνα ἕως τρεῖς μῆνας, πρᾶξιν τιμωρουμένην εἰς βαθμὸν πλημμελήματος. Ἡ Ἀναπληρωματικὴ Διοίκησις, παραπέμπουσα τοὺς ἄνω κατηγορουμένους εἰς δίκην, διέταξεν τὴν σύλληψιν καὶ προφυλάκισιν τῶν μὴ προφυλακισθέντων κατηγορουμένων. Προεφυλακίσθησαν ἐπὶ τῇ πράξει ταύτῃ ὁ συνταγματάρχης Σπ. Κουρέβελης, κρατούμενος εἰς τὰς φυλακὰς καὶ δι’ ἄλλας πράξεις, πρὸς δὲ δύο στρατιῶται, ἐκτελέσαντες ὡς ἄμεσοι αὐτουργοὶ τὴν ἐπίθεσιν, καὶ οἵτινες μοῦ προσήχθησαν κρατούμενοι παρὰ τοῦ Φρουραρχείου. Διὰ τὸν προβιβασμὸν τοῦ λοχίου Τριανταφυλλίδου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ γνωρίζομεν, ὅτι οὗτος προσχωρήσας εἰς τὸν στρατὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1916 καὶ ὑπηρετῶν εἰς τὸ Μέτωπον, εἰσήχθη εἰς τὸν Οὐλαμὸν Ἐφ. Ἀξιωματικῶν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δυνάμει προσόντων καὶ κατόπιν ἐπιτυχίας εἰς τὰς προεισαγωγικὰς ἐξετάσεις προταθεὶς ὑπὸ τῆς Προϊσταμένης του Ἀρχῆς. Ἐν τῷ Οὐλαμῷ εὑρισκόμενος προήχθη εἰς ἔφεδρον ἀνθυπασπιστὴν ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης, ὡς ἔχων τὸν ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενον χρόνον συνολικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ Στρατεύματι. Ὠνομάσθη δὲ ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγὸς τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1917, ὡς ἐπιτυχὼν εἰς τὰς ἐξετάσεις τοῦ Οὐλαμοῦ τῶν ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν. Κατὰ τὸν Μάϊον δὲ τοῦ 1918 ἐμονιμοποιήθη κριθεὶς ὑπὸ τοῦ Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν γνώμην τῶν Προϊσταμένων του Ἀρχῶν, ὡς ἔχων τὰ πρὸς τοῦτο προσόντα καὶ περιληφθεὶς εἰς τοὺς κατὰ νόμον συνταχθέντας πίνακας. Τῇ 22 Μαρτίου 1918 εἰσήχθη εἰς τὸ γραφεῖον μου δικογραφία ποινικὴ ἀφορῶσα ἐπίθεσιν γενομένην κατὰ Θαλῆ Κουτούπη τῇ 31 Δεκεμβρίου 1915. Κατηγορούμενοι ἦσαν οἱ ἑξῆς: 1) Βίκτωρ Δούσμανης, πρώην Ἀρχηγὸς Ἐπιτελείου, 2) Σπ. Κουρέβελης, συνταγματάρχης 3) Νικόλαος Γκίκας ταγματάρχης, 4) Ἀριστ. Κόης, Λοχαγός, 5) Παν. Τριανταφυλλίδης, ἔφεδρος Ἀνθυπολοχαγός, προσέτι δὲ 4 στρατιῶται. Ἐστάλη ἡ δικογραφία περατωθεῖσα πρὸς τὸν Β. Ἐπίτρονον τῇ 7 Αὐγούστου 1918 ὑπ’ ἀριθ. πρωτοκόλλου 415. Ἡ γνωμάτευσίς μου ἦτο παραπεμπτικὴ διὰ τοὺς 1) Β. Δούσμανην, 2) Σπ. Κουρέβελην, 3) Ἀριστ. Κόην, 4) Π. Τριανταφυλλίδην, καὶ διὰ τοὺς 4 στρατιώτας. Ὑπῆρξεν δ’ ἀπαλλακτικὴ διὰ τὸν Ταγματάρχην Ν. Γκίκαν. Ὁ Δούσμανης δὲν προεφυλακίσθη καθ’ ὃ εὑρισκόμενος ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἀριστ. Κόης καὶ ὁ Π. Τριανταφυλλίδης, καθὼς καὶ δύο ἐκ τῶν ἄνω στρατιωτῶν ἐξητάσθησαν εἰς τὸ μέτωπον συνεπείᾳ αἰτήσεώς μου. Δὲν ἐπροφυλακίσθησαν οὗτοι, διότι δὲν ἐκρίθη ὅτι ἔδει κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ ἀποσπασθῶσιν ἐκ τῶν σωμάτων των διαρκουσῶν τῶν ἐχθροπραξιῶν. Ἡ πρᾶξις ἐχαρακτηρίσθη παρ’ ἐμοῦ ὡς τραύματα προμελετημένα μὲ νόσον διαρκέσασαν ἐπὶ 1–3 μῆνας, πρᾶξις τιμωρουμένη εἰς βαθμὸν πλημμελήματος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Μερλόπουλος καὶ Μ. Δαζέας συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀναφορὰν τῶν παραγωγῶν ἀραβοσίτου Μεσσηνίας καὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως προληφθῇ τὸ ἀπειλούμενον κατ’ αὐτὸν ἀδίκημα εἰσπράξεως δεκαλέπτου κατ’ ὀκᾶν ἀραβοσίτου παρὰ τῆς Ἑταιρείας συγκεντρώσεως προϊόντων δι’ ἀποθήκευσιν, ἥτις δὲν ἐγένετο παρ’ αὐτοῖς.

§43Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὑπόσχομαι νὰ μελετήσω τὴν ὑπόθεσιν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1072». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως γάμου στρατιωτικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ νόμου ΦΠΣΤʹ «περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ συμπληρωματικοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς διὰ τὴν χρῆσιν 1918–31 Μαρτίου 1919». (Γίνεται δεκτὸς ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς διὰ τὴν χρῆσιν 1918–31 Μαρτίου 1919).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑταιρείας Ἀεριόφωτος Ἀθηνῶν καὶ ἄλλων πόλεων διὰ τὴν παραγωγὴν καὶ χορήγησιν φωταερίου ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν μέχρι τῆς 30 Νοεμβρίου 1919». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Μαλλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§46Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ Ἑταιρείας Ἀεριόφωτος καὶ τῶν Ὑπουργείων Συγκοινωνίας καὶ Οἰκονομικῶν» μοῦ ὑπενθύμισε τὰ ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπηγγέλθησαν κατὰ τῆς Ἑταιρείας Ἀεριόφωτος καὶ τῆς Ἠλεκτρικῆς πρὸ 3 καὶ 4 ἐτῶν. Δὲν λησμονεῖται, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἦσαν τοιαῦται αἱ κατηγορίαι κατὰ τῶν Ἑταιρειῶν αὐτῶν, ὥστε ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ συνέστησαν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν πρὸς ἔλεγχον τῶν πεπραγμένων ἀμφοτέρων τῶν Ἑταιρειῶν. Εἶχον τὴν τιμὴν ἐκ τῶν εἰσηγητῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης νὰ διορισθῶ καὶ ἐγώ, δὲν θὰ ἐπαρκέσωσιν οὔτε δύο, οὔτε τρεῖς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ἐκτεθῶσιν αἱ ἐγκληματικαὶ πράξεις τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς καὶ θὰ περιορισθῶ μόνον ἐν ὀλίγοις νὰ παραστήσω ὁποία εἶναι ἡ Ἑταιρεία αὐτή, μετὰ τῆς ὁποίας συμβάλλεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις, διότι, φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐκτὸς πάσης συναλλαγῆς ἡ Ἑταιρεία αὕτη. Καὶ φρονῶ, ὅτι σήμερον καὶ ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως ταύτης ἄρχεται καὶ πάλιν ὁ φόρος καταδυναστικῆς δουλείας κατὰ τῶν πολιτῶν τῶν Ἀθηνῶν. Ἐκ τοῦ ἐνεργηθέντος τότε μερικοῦ ἐλέγχου τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ δὲν εἶναι μετοχικὴ Ἑταιρεία, ἀλλ’ εἶναι μία ὁμὰς ὡρισμένων προσώπων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἰδιοκτῆται τῆς ἐπιχειρήσεως. Ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ δὲν εἶναι μετοχική, καθόσον κατώρθωσαν οἱ διοικοῦντες αὐτὴν διὰ σατανικῆς μεθόδου, ὥστε αἱ μετοχαὶ αὐτῆς νὰ περιέλθωσιν εἰς χεῖρας 4–5 προσώπων, ἅτινα αἰσχροκερδέστατα ἐκμεταλλεύονται τὸν λαὸν τῶν Ἀθηνῶν τοῦ Δήμου Ἀθηναίων καὶ τὸ Δημόσιον, ἐκμυζῶντα τὰ ταμεῖα, τῇ ἀνοχῇ δυστυχῶς τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων. Ἀπεδείχθη, ὅτι πάντες οἱ ἰσολογισμοὶ καὶ προϋπολογισμοὶ τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς, ὅλων τῶν ἐτῶν, καὶ τὰ βιβλία αὐτῆς καὶ ἐν γένει αἱ πράξεις αὐτῆς, ἐνεργοῦνται καὶ συντάσσονται παρανόμως, πλαστῶς καὶ εἰκονικῶς. Ἀπεδείχθη, ὅτι αἱ μεταγενέστεραι συμβάσεις τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς μετὰ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων τῶν ἐτῶν 1887, 1902, 1906 καὶ 1907 εἶναι ἀθέμιτον προϊόν δόλου καὶ ἀπάτης, δυστυχῶς δὲ ἐν συμπαιγνίᾳ μετὰ τῶν δημοτικῶν τότε ἀρχόντων καὶ διὰ τῶν συμβάσεων ἐκείνων οἱ δημοτικοὶ ἐκεῖνοι ἄρχοντες τοὺς καταναλωτὰς καὶ τὸ Δημόσιον καὶ τὸν Δῆμον παρέδωσαν αἰχμαλώτους δεσμίους εἰς τὴν Ἑταιρείαν ταύτην. Ἀπεδείχθη τότε ἐκ τοῦ μερικοῦ ἐκείνου ἐλέγχου, ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὕτη παντοιοτρόπως καταδολιεύεται τὸ Δημόσιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπὶ 57 ἔτη δὲν ἐπλήρωσε τελωνειακὸν δασμὸν, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 5–6 ἑκατομμύρια, καὶ τὰ ὁποῖα δύναται ἀκόμη σήμερον νὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἤθελεν εὐαρεστηθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν μου, ἣν τότε εἰσῆγον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς ἡ εἴσπραξις τῶν τόσων ὀφειλομένων ἑκατομμυρίων ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας ἐκ τῶν τελωνειακῶν δασμῶν, συνεστήθη εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος συνέστησεν ἐπιτροπὴν πρὸς βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τῶν καθυστερυομένων αὐτῶν ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ ἀτυχῶς ἐφθάσαμεν μέχρι τοῦ διορισμοῦ μόνον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὄχι περαιτέρω. Τὰ τί ἀπεδείχθη ἐκ τοῦ ἐλέγχου ἐκείνου, βεβαίως δὲν ἀρκοῦσιν οὔτε μία οὔτε δύο συνεδριάσεις, διὰ νὰ ἐκτεθῶσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Διὰ νὰ σχηματίσῃ δὲ γνώμην καὶ ἰδέαν ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ μεγέθους τῆς ἐγκληματικότητος τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς καθὼς καὶ τῆς συντρόφου της Ἠλεκτρικῆς, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγνώσῃ τις τὴν ἔκθεσίν μου, ὡς εἰσηγητοῦ τῆς κοινοβουλευτικῆς τότε ἐπιτροπῆς, ἵνα σχηματίσῃ τὴν φοβεράν, τὴν καταπληκτικὴν ἐκείνην γνώμην, τὴν ὁποίαν θὰ σχηματίσῃ διὰ τὸ μέγεθος τῆς ἐγκληματικότητος τῶν Ἑταιριῶν αὐτῶν. Σημειώσατε δέ, ὅτι δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς κατηγορίας καὶ τὴν ἐπὶ φόνῳ ἀκόμη κατηγορίαν διότι ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ Ἑταιρία αὕτη διέπραξε καὶ φόνους, εὑρίσκεται ἀγωγὴ καὶ μήνυσις ἐκκρεμὴς ἐν τοῖς ποινικοῖς δικαστηρίοις ἀπὸ τριῶν ἐτῶν.

§47Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐναντίον τίνων; Τοῦ νομικοῦ προσώπου;

§48Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐναντίον τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑταιρείας, ἐναντίον τῶν ὑπευθύνων, κύριε συνάδελφε. Κατόπιν τούτων, φρονῶ, ὅτι μία τοιαύτη κατηγορουμένη ὁμὰς ἐμφανιζομένη ὑπὸ τύπον Ἑταιρείας καὶ κατὰ τῆς ὁποίας ὑφίσταται ἔκτοτε ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν ποινικῶν Δικαστηρίων μας κατηγορία διὰ σωρείας ἐγκλημάτων, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ συμβληθῇ τὸ Κράτος μὲ τοιοῦτον ἐγκληματίαν, μὲ τοιοῦτον κατηγορούμενον, ἀφοῦ καὶ κατ’ αὐτοῦ τοῦ δημοσίου ἔχει διαπράξει πλεῖστα ἀδικήματα. Φρονῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι κατ’ οὐδένα τρόπον ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ συμβληθῇ μετὰ τοιαύτης ὁμάδος ἐγκληματιῶν, οἵτινες ἐὰν ἤθελε προχωρήσει ἡ ποινικὴ καταδίωξις ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται ἤδη ἐν ταῖς φυλακαῖς. Καὶ βεβαίως ἡ ὁμὰς αὕτη στερεῖται παντὸς νομίμου δικαιώματος καὶ δέον νὰ τεθῇ ἐκτὸς πάσης συναλλαγῆς μετὰ τοῦ Δημοσίου καὶ παντὸς ἰδιώτου. Ἐν τούτοις ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως ταύτης, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν μου. Δι’ ὃ καὶ ὑπέβαλον χθὲς τροπολογίας τινὰς ἐπὶ τῆς συμβάσεως, τὰς ὁποίας ἐν τῷ τροποποιηθέντι καὶ ὑπὸ ψήφισιν σήμερον νομοσχεδίῳ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὁ κύριος Ὑπουργός. Ἀλλ’, ὑποθέτω, κατόπιν τῶν λεχθέντων περὶ τοῦ ποιοῦ τῆς Ἑταιρείας ταύτης, τὰ ὁποῖα ἠγνόει ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ἀσφαλῶς θέλει ἀποσύρει τὴν ἑσπέραν ταύτην τὸ περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως νομοσχέδιον καὶ δὲν θὰ θελήσῃ ἐν γνώσει νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν ὁμάδα ταύτην νὰ καταδυναστεύσῃ τὸν λαόν. Ἐπειδὴ, ὅμως εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ πράξῃ τοῦτο ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ἀλλὰ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ συζήτησιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Παραλείπων δὲ τοὺς ὅρους 1ον καὶ 2ον τῆς συμβάσεως, εἰσέρχομαι εἰς τὸν ὅρον 3ον ταύτης, καθ’ ὃν ἀναφέρεται ὅτι (ἀναγινώσκει τὸν 3ον ὅρον). Φρονῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἀερίου, ἥτις ὁρίζεται διὰ τοῦ ὅρου 3 τῆς συμβάσεως εἰς 1 δραχμὴν καὶ 20% κατὰ κυβικὸν μέτρον δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὄχι μόνον ὑπερβολικὴ καὶ ἄδικος, κατ’ ἐμέ, ἀλλὰ καὶ ὡς αἰσχροκερδεστάτη, καθ’ ὅσον ἡ τιμὴ αὐτοῦ μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν διέκοψε τὰς ἐργασίας τὸ ἐργοστάσιον ἦτο 26 λεπτὰ κατὰ κυβικὸν μέτρον, ἦτο ἐπίσης λίαν ὑπερβολικὴ καὶ ὑπεράνω τῆς ὑπερβολικῆς, καθ’ ὅσον εἰς ἄλλας πόλεις καὶ ἄλλα Κράτη, ἦτο πολὺ κατωτέρα καίτοι δὲν ὑπῆρχον αἱ εὐκολίαι, τὰς ὁποίας εἶχεν ἡ Ἑταιρεία τῆς πόλεως Ἀθηνῶν. Καὶ διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἀρχικὴ παραγωγὴ τοῦ ἀερίου κατὰ κυβικὸν μέτρον κοστίζει ἀπὸ 1 λεπτὸν ἕως 3 ἡ ἀρχικὴ παραγωγὴ, δηλαδὴ μετὰ τῶν ἐξόδων, διότι εἷς τόννος ἀνθράκων ἔχει ἀπόδοσιν 650 περίπου ὀκάδων κὸκ καὶ 230 κυβικῶν μέτρων ἀερίου, ἐὰν ὑπολογίσητε ὅλα αὐτὰ, μετ’ αὐτῶν δὲ ὑπολογίσετε καὶ τὰ δευτερεύοντα προϊόντα, τὰ ὁποῖα παράγονται ἐκ τοῦ ἄνθρακος ἐν τῷ ἐργοστασίῳ, θὰ ἰδῆτε, ὅτι ὄχι μόνον ἐκμηδενίζεται ἡ τιμὴ τοῦ ἀερίου, ἀλλὰ καὶ κέρδη καὶ πλείονα ἔχουσι ἐκ τῶν δευτερευόντων προϊόντων. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Δὲν δικαιολογεῖ δὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὴν ὑπερτίμησιν ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἤδη μοῦ δικαιολογεῖ τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ ἀερίου λόγῳ τῆς ὑπερτιμήσεως τῆς σημερινῆς τῶν γαιανθράκων, ἀλλ’ ἔχοντες ὑπ’ ὄψει, ὅτι ὅταν οἱ ἄνθρακες ἐκ τῶν ὁποίων παράγεται τὸ ἀέριον, εἶχον τὴν τιμὴν τῶν 35–40 δραχμῶν κατὰ τόννον, ἡ τιμὴ τοῦ ἀερίου εἶχεν ὁρισθῇ πρὸς 26 λεπτὰ καὶ τὸ κὸκ εἶχεν ὁρισθῇ πρὸς 6 λεπτὰ, σήμερον ἡ τιμὴ τοῦ ἄνθρακος ἀναβιβάζεται, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κύριος Ὑπουργὸς, εἰς τὸ ποσὸν τῶν 400 δραχμῶν περίπου κατὰ τόννον, ἐδεκαπλασιάσθη δηλαδή. Ἀλλὰ, κύριοι συνάδελφοι, λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι οἱ ἄνθρακες αὐτοὶ παράγουσι κὸκ περὶ τὰς 650 ὀκάδας κατὰ τόννον, ἡ τιμὴ τοῦ ὁποίου εἶναι σήμερον πρὸς 60 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἑπομένως ἐκμηδενίζεται ἡ ὑπερτίμησις αὐτοῦ.

§49Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πῶς τὸ ξεύρετε, ὅτι εἷς τόννος ἄνθρακος ἐξάγει 650 ὀκάδας κόκ;

§50Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. 20%–25% εἶναι ἡ μείωσις, κύριε Ὑπουργὲ, τοῦ ἄνθρακος καὶ ἡ ἀπόδοσις εἰς κόκ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιστημονικὴ ἐξέτασις καὶ εἶναι γεγονὸς αὐτό. Λοιπὸν διὰ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ κὸκ, καὶ διὰ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν δευτερευόντων προϊόντων, διότι, ὡς γνωρίζετε, δὲν παράγεται μόνον κὸκ καὶ ἀέριον, ἀλλὰ παράγεται καὶ πίσσα καὶ ἀμμωνία καὶ ἄλλα ἀκόμη δευτερεύοντα προϊόντα, ἐκ τῶν ὁποίων πολλὰ προσπορίζεται ἡ Ἑταιρία καὶ τὰ ὁποῖα πωλεῖ σήμερον εἰς πολὺ ὑπέρογκον τιμήν, ὥστε ὄχι μόνον καλύπτονται τὰ ἐπὶ πλέον διὰ τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ ἄνθρακος, ἀλλ’, ὑποθέτω, καθ’ ὅσον δὲν μοὶ ἐδόθη ὁ καιρὸς νὰ γίνῃ λεπτομερὴς ὑπολογισμός, διότι μόλις χθὲς μᾶς ἐδόθη ἡ σύμβασις, ὑποθέτω, ὅτι καὶ κέρδη ἀκόμη θὰ ἔχῃ περισσότερα ἀπὸ ὅσα θὰ εἶχε μὲ τὰ 26 λεπτά. Φρονῶ ὅθεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν τιμὴν τῶν 1.20 κατὰ κυβικὸν μέτρον, καθ’ ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι τὰ βάρη αὐτὰ δὲν πίπτουν εἰς τοὺς πλουσίους, εἰς τοὺς εὐπόρους, ἀλλὰ πίπτουσιν ἰδίως εἰς τὸν μικρὸν λαὸν καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους μας, ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἤρξατο τὴν ἐγκατάστασιν καὶ τὴν διοχέτευσιν ἀπὸ τὴν Κολοκυνθοῦν καὶ ἀπὸ τὴν συνοικίαν τῆς λεωφόρου Ἀλεξάνδρας καὶ ἐν γένει ἀπὸ τὰς συνοικίας τὰς πτωχικάς. Τὰ μέγαρα καὶ αἱ μεγάλαι οἰκίαι καίουν ἠλεκτρικόν. Φαντασθῆτε λοιπὸν ἕνα οἰκογενειάρχην σήμερον μὲ τὴν σημερινὴν κατάστασιν καὶ τὴν σημερινὴν δυσφορίαν νὰ πληρώνῃ πενταπλάσια διὰ τὸν φωτισμόν του, δηλαδὴ ἐπλήρωνεν 20 δραχμὰς χθές, νὰ πληρώνῃ σήμερον 120–150 δραχμὰς μηνιαίως. Φρονῶ ὅθεν ὅτι ἔπρεπεν ἡ τιμὴ τῆς 1.20 κατὰ κυβικὸν νὰ ὑποτιμηθῇ κατὰ πολύ. Ἐὰν δὲν δύναται νὰ ἀφαιθῇ ἡ τιμή, ἡ προτέρα τῶν 26 λεπτῶν νὰ ἀναβιβασθῇ κατά τινα ἑκατοστὰ ἀκόμη. Ἄλλως σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ θὰ εἶναι μία νέα μάστιξ κατὰ τοῦ λαοῦ. Ὑποβάλλω προσέτι τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας προτείνω ὅτι ἡ σύμβασις τῆς ὁποίας ἡ ἰσχὺς ἀναφέρεται ἐν τῷ 12ῳ ἄρθρῳ μέχρι τέλους Νοεμβρίου 1919, δηλαδὴ ἐπὶ ἓν ἔτος, νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἐλατωθῇ ἡ προθεσμία αὕτη, τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως τὸ πολὺ μέχρις 6 μηνῶν, καθόσον εἶναι βέβαιον, ὑποθέτω, ὅτι αὐτὴ ἡ κατάστασις δὲν θὰ ἐξακολουθήσῃ μέχρι τοῦ Νοεμβρίου τοῦ ἐλευσομένου ἔτους. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ὑφίσταται μία σύμβασις καὶ θὰ ἐφαρμόζεται ἡ σύμβασις αὕτη, καὶ ἐὰν ἐλαττωθῇ ὁ ἄνθραξ, καὶ ὅστις θὰ ἐλαττωθῇ, διότι πανταχόθεν ἔχομεν τὰς πληροφορίας, ὅτι καὶ οἱ ναῦλοι ἠλαττώθησαν καὶ αἱ ἀσφάλειαι καὶ ὅλα ἠλατώθησαν, καὶ ἑπομένως θὰ φθάσῃ καὶ ὁ ἄνθραξ μετὰ 5, 6 μῆνας ἴσως εἰς τὸ ἥμισυ καὶ ἔλαττον τῆς τιμῆς τῆς σημερινῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπολογίζεται καὶ ἡ τιμὴ κατὰ κυβικόν. Ὑποθέτω ὅτι αὐτὴν τὴν τροπολογίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ τὴν δεχθῇ, νὰ περιορίσῃ τὴν προθεσμίαν τῆς συμβάσεως τὸ πολὺ μέχρις 6 μηνῶν. Προσέτι ὑποβάλλω τροπολογίαν νὰ προστεθῇ ὅρος ἐν τῇ συμβάσει σχετικὸς μὲ τοὺς γνώμονας, δηλαδὴ μὲ τὸ ἐργαλεῖον, μὲ τὸ ὁποῖον καταμετρᾶται τὸ ἀέριον. Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὑμᾶς, ἡ Ἑταιρία ἀδικαιολογήτως καὶ παρανόμως εἰσπράττει κατὰ μῆνα ἀπὸ 1.50 ἕως 10 δραχμὰς διὰ τὸν γνώμονα, διὰ τὸ ἐργαλεῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον, τὸ καλυτέρας ποιότητος, δὲν κοστίζει πλέον τῶν 50 δραχμῶν. Εἰσπράττει δὲ ἡ Ἑταιρία ἐντελῶς παρανόμως καὶ κατὰ τὴν ἰδίαν θέλησιν αὐτῆς ἐνοίκιον γνώμονος αἰσχροκερδέστατα, καθόσον οὔτε ἐν ταῖς συμβάσεσι, τὰς ὁποίας ἔχει μετὰ τοῦ δήμου, καίτοι εἶναι συμβάσεις ὅπως τὰς ἐχαρακτήρισα, οὔτε ἐκ τοῦ νόμου οὔτε ἐκ διατάγματός τινος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράττῃ ἐνοίκιον γνώμονος. Ἀλλὰ πλὴν τούτου πράττει καὶ ἄλλα ἀκόμη. Ὅταν τοποθετηθῇ ὁ γνώμων τὸ πρῶτον ζητεῖ καὶ κατάθεσιν 50 δραχμῶν λόγῳ δῆθεν ἐγγυήσεως διὰ τὴν τακτικὴν μηνιαίαν πληρωμὴν τοῦ καταναλισκομένου ἀερίου. Πράγματι ὅμως διὰ τὴν ἀξίαν τοῦ γνώμονος.

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 25.

§52Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κυμαίνεται, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ 30 ἕως 50, ὅσον θέλει, διότι δὲν ὁρίζει κανεὶς νόμος, καμμία σύμβασις, παρὰ κατὰ τὴν ἰδίαν της θέλησιν. Ἀλλὰ πλὴν τοῦ ὅτι λαμβάνει ἐνοίκιον διὰ τὸν γνώμονα κατὰ μῆνα ἀπὸ 1,50, ὡς εἶπα, ἕως 10 δραχμὰς ἤτοι ἀπὸ 120 δραχμὰς ἕως 180 τὸν χρόνον.

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀπὸ τί εἰσπράττει 180;

§54Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ 1,50 ἕως 10 δραχμὰς τὸν μῆνα εἰσπράττει ἀπὸ τοὺς γνώμονας, καὶ διὰ νὰ σᾶς πείσω, κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν μέρος τῆς ἀγορεύσεως τοῦ πρώην συναδέλφου σας κ. Διαμαντίδου κατὰ τὸ 1914, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος σχετικῶς πρὸς τοὺς γνώμονας εἶπε τὰ ἑξῆς: «Σχετικῶς πρὸς τοὺς γνώμονας ἡ πρᾶξις τῆς Ἑταιρίας εἶναι παράνομος καὶ αὐθαίρετος μὴ στηριζομένη εἰς οὐδένα νόμον....

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκανωνίας). Δὲν πρόκειται περὶ γνώμονος ἀλλὰ περὶ κινητηρίου δυνάμεως.

§56Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ γνώμονος ὁμιλεῖ ὁ κ. πρώην συνάδελφός σας.

§57Γ. ΠΩΠ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνατρέξητε εἰς τόσον περιωρισμένα πράγματα; ἔχει ἡ σύμβασις νὰ ἐλέγξητε πράγματα Αὐτὰ εἶναι παλαιαὶ ἱστορίαι.

§58Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρόκειται περὶ γνώμονος ὄχι πρὸς παροχὴν φωτισμοῦ, ἀλλὰ περὶ κινητηρίου δυνάμεως τοῦ ἐργοστασίου.

§59Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ αὐτοῦ.

§60Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Πόσα πέρνει ἡ Ἑταιρία διὰ τὸν γνώμονα;

§61Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ 1–10 δραχ. κατὰ μῆνα.

§62Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Κατὰ τὴν σύμβασιν;

§63Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι αὐθαιρέτως.

§64Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἕκαστος πελάτης δὲν δύναται νὰ τὸν ἐξαγοράσῃ;

§65Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔχει τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ δὲν τὸν δίδει ἡ Ἑταιρία. Διότι ἔχει δικαίωμα ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ἔχῃ γνώμονα ἰδικόν του, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι καὶ ἀκριβέστερος. Δὲν τοῦ τὸ δίδει τὸ δικαίωμα ἡ Ἑταιρία, ἡ ὁποία δὲν ὑπάγεται εἰς οὐδένα νόμον ἀποτελοῦσα κράτος ἐν κράτει. Καὶ λέγει ὁ Ὑπουργὸς (Συγκοινωνίας) «οἱ συνήθεις γνώμονες στοιχίζουσιν περὶ τὰς 80 δραχμὰς...... κλπ.» Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἡ Ἑταιρία νομίζω ὅτι ἔφερε καὶ ἐγκατέστησεν εἰς τὰς οἰκίας τῶν καταναλωτῶν ἐν Ἀθήναις γνώμονας ἀχρήστους ἐκ τῆς πόλεως Βουκουρεστίου. Τοὺς γνώμονας δὲ τούτους ἐγκατέστησεν ἡ Ἑταιρία εἰς τὰς οἰκίας τῶν καταναλωτῶν διὰ σατανικῆς τέχνης καὶ μεθόδου. Διότι ἔκοπτε τὸ φωταέριον, διεμαρτύρετο ὁ καταναλωτὴς, τοῦ ἔλεγον ἐχάλασεν ὁ γνώμων καὶ ἔπρεπε νὰ τὸν ἀντικαταστήσωσιν, ἀφήρουν τὸν γνώμονα, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἡ οἰκία πρότερον καὶ ἐτοποθέτουν τὸν γνώμονα τοῦ Βουκουρεστίου, ὁ ὁποῖος πόσον διετιμᾶτο; Ἔχω ἐδῶ ἐπίσημον ἀντίγραφον τῶν τιμολογίων αὐτῆς ταύτης τῆς Ἑταιρίας «Βουκουρέστιον 1 Νοεμβρίου 1913». Εἶναι ἀποστολὴ γνωμόνων οἱ ὁποῖοι φέρουσιν ἐπάνω των καὶ τὸ ἔτος τῆς κατασκευῆς καὶ ἀρχίζουν ἀπὸ τοῦ 1885, 1907 κτλ., ἡ ἀξία αὐτῶν εἶναι δραχμαὶ 21, 44, 23, 31, 32, 11 κτλ. κτλ. φθάνει δὲ μέχρι γνωμόνων ἀξίας 3 δραχμῶν, ἔχει δὲ καὶ ἕνα γνώμονα 57 λεπτῶν. Αὐταὶ εἶναι αἱ τιμαὶ μὲ τὰς ὁποίας ἐχρεώθη ἡ Ἑταιρία.

§66Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πόσοι γνώμονες εἶναι;

§67Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. 1300. Εἶναι δὲ τοῦ 1913 καὶ 1914 ἀποστολὴ, διότι δὲν ἐγένετο ἔλεγχος ἐπὶ τῶν προηγουμένων ἐτῶν. Ἑπομένως δὲν ἔχομεν καὶ ἄλλους. Λοιπὸν ἐπὶ τῶν γνωμόνων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀξίαν αὐτὴν λαμβάνει ἡ Ἑταιρία λόγῳ ἐνοικίου τὸ ὀλιγώτερον 24 δραχμὰς κατ’ ἔτος, ἔφθανε δὲ καὶ μέχρις 100. Ἀφήνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν πρᾶξιν αὐτήν.

§68Γ. ΠΩΠ. Ἀγνώμονα (ἱλαρότης).

§69Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω τὴν τροπολογίαν ὅτι πρέπει νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς προσθήκην εἰς τὴν σύμβασιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἀπαγορεύεται ἡ παράνομος εἴσπραξις ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρίας διὰ τὸν γνώμονα, διὰ τὸ μέτρον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀναγκαιοῖ εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν Ἑταιρίαν ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην νὰ καταμετρήσῃ τὸ ἐμπόρευμα τὸ ὁποῖον πωλεῖ Εἶναι ὡς νὰ ζητῇ ὁ ἔμπορος πληρωμὴν καὶ διὰ τὸν πῆχυν, ποῦ μετρᾷ τὸ ἐμπόρευμά του. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων εἶναι καὶ ἡ ἑξῆς ἐπὶ πλέον διαφορὰ εἰς βάρος τῆς Ἑταιρίας ὅτι λαμβάνει καὶ τὰς 50 δραχμὰς λόγῳ ἐγγυήσεως, λόγῳ τῆς καταναλώσεως τοῦ φωταερίου.

§70Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Πόσαι εἶναι αἱ καταθέσεις τῶν διαφόρων καταναλωτῶν;

§71Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. 15,000 περίπου. Οὕτω δὲ ἀνέρχεται τὸ κέρδος της εἰς 1.000.000 καὶ πλέον τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται εἰς τὰ θυλάκια τῆς Ἑταιρίας αὐτῆς ἀνεπιστρεπτεὶ, διότι ἐφ’ ὅσον οἱ κάτοχοι ἔχουσι τὸν γνώμονα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόψωσι τὸν φωτισμὸν διὰ νὰ βγάλωσι τὸν γνώμονα καὶ νὰ ἀναλάβωσι τὴν προκαταβολήν. Μάλιστα συμβαίνει καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐὰν ἔχῃ τις τὴν τύχην νὰ μετοικήσῃ εἰς ἄλλην οἰκίαν, πρέπει νὰ πληρώσῃ ἐκ νέου δύο καταθέσεις 60–80 δραχμῶν.

§72Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν δίδει ἡ Ἑταιρία ἀποδείξεις διὰ τὰ ὡρολόγια;

§73Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δίδει ἀλλὰ δὲν μπορεῖτε νὰ κρατήσητε τὰς ἀποδείξεις ἀπὸ 10 ἐτῶν καὶ πλέον.

§74Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Πληρώνουν κατὰ μῆνα πάντοτε. Ὅταν εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ τιμὴ, τὴν ὁποίαν πληρώνωμεν διὰ τὰ ὡρολόγια, δὲν ὑπάρχει δικαίωμα.

§75Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ πληρώνῃ ὁ καταναλωτὴς διὰ τὸν γνώμονα. Ἀλλὰ καὶ πρέπει νὰ ἐπιστραφοῦν αἱ καταθέσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους τῶν καταναλωτῶν, διότι αὐταὶ εἶναι ἀθέμιτοι, εἶναι καθαρὰ κλοπή. Διὰ νὰ ἐκτιμήσητε τὰς πράξεις τῆς Ἑταιρείας ταύτης εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν ταύτην. Ἀτυχῶς δὲν εἶναι καιρὸς ἵνα προτείνω ν’ ἀνατυπωθῇ ἡ ἔκθεσις αὕτη καὶ διανεμηθῇ ἵνα ἐκτιμήσητε πῶς ἔχουσι τὰ πράγματα, νὰ τὰ ἐκτιμήσῃ καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος ἐν εἰλικρινείᾳ συνεβλήθη μετὰ τῆς Ἑταιρείας καὶ θὰ μ’ ἐνθυμηθῇ εἰς ἁπάσας καὶ ὁποίας ἀμφισβητήσεις νὰ εὑρεθῇ μετὰ τῆς Ἑταιρείας καὶ ποῦ θὰ καταλήξῃ καὶ ἄλλα τοιαῦτα.

§76Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Εἶσθε εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία προέβη εἰς ἀνάκρισιν ἐπὶ τῶν καταχρήσεων τῶν ἀποδοθεισῶν εἰς τὴν Ἑταιρείαν τοῦ ἀεριόφωτος. Ἐσχηματίσθη ἄλλοτε ἐπιτροπὴ ἐκ προσώπων εἰδικῶν διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν μερικῶν καταγγελιῶν τὰς ὁποίας πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν ἐποιήσαντο διάφοροι ἐργάται. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ὡς καὶ ὅλη ἡ ὕλη ἡ συγκομισθεῖσα τότε ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τί ἐγένετο;

§77Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει.

§78Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἡ ἔκθεσις ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει ἐγγράφων ἢ ἁπλῶς πληροφοριῶν; Καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ὑπέγραψε τὴν ἔκθεσιν διότι δὲν συνετάγη ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ μόνον ἰδιαιτέρων πληροφοριῶν. Προβῆτε εἰς δηλώσεις ἐὰν ἡ ἔκθεσις ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει ἀτομικῶν σας πληροφοριῶν.

§79Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει πραγματικῶν γεγονότων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐλέγχων, τῶν βιβλίων τῆς Ἑταιρείας καὶ ἐπισήμων ἐγγράφων. Εἶσθε καὶ σεῖς τότε μέλος. Μὴ μ’ ἐρωτᾶτε. Δὲν εἶναι καιρὸς νὰ εἴπω διατὶ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἠθέλησε νὰ ὑπογράψῃ.

§80Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐπετέλεσα πάντοτε τὸ καθῆκόν μου. Ἐὰν δὲν ὑπέγραψα τὴν ἔκθεσιν διὰ λόγους τινὰς καὶ ποίους, νὰ τοὺς ἀνακοινώσητε.

§81Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς ὑπεγράψατε.

§82Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπω εἰς οὐδένα νὰ μὲ προσβάλλῃ.

§83Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προσέβαλα κανένα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§85Γ. ΠΩΠ. Πρὸ ὀλίγου ἔλαβον γνῶσιν καὶ ἐγὼ τῆς συμβάσεως ταύτης, διότι διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον δι’ οὗ ἔπρεπε νὰ γίνῃ συζήτησις συμβάσεως ἀλλ’ ἡ σύμβασις δὲν διενεμήθη.

§86Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρὸ ἡμερῶν.

§87Γ. ΠΩΠ. Ὁπωσδήποτε τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι πρὸ μικροῦ ἔλαβον γνῶσιν τῆς συμβάσεως ταύτης καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκρύψω τὴν δυσφορίαν καὶ τὴν κατάπληξιν διὰ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐγένετο αὕτη. Πρόκειται οὐχὶ νὰ ἐρευνήσω τὸ κατὰ τὴν Ἑταιρείαν καὶ τὸ παρελθὸν αὐτῆς, ἀλλὰ περὶ τῆς νέας καταστάσεως τῆς δημιουργουμένης διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης. Ἔχετε ἐν ἀρχῇ τοῦ σχεδίου νόμου ἐν ἄρθρῳ 6ῳ κάτι τι, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο περίεργον, ἐὰν ἠδύνατο καὶ αὐτὴ ἡ Βουλὴ νὰ ἐξακριβώσῃ ἐνδιαφέροντα διὰ πάντα πολίτην, διότι ὑπόκειται εἰς τὸν κίνδυνον ἕνεκα διαφόρων ἀφορμῶν νὰ καταβάλλῃ οὗτος δεκαπλάσιον ποσὸν ἐκείνου τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέτρεπε τὸ βαλάντιόν μου νὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὸ φωταέριον. Ἀναγράφεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 6ῳ ὅτι, πᾶς πελάτης, ὁ ὁποῖος θὰ καταναλώσῃ περισσότερον ἀέριον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου ἡ ἐπιτάσσουσα εἰς τὴν Ἑταιρείαν νὰ καθορίζῃ τὸ ποσόν, θὰ καταβάλῃ τὸ δεκαπλάσιον, ἐν ὑποτροπῇ δὲ τὸ ἑκατονταπλάσιον. Φαίνεται ὅτι οὐδεμία ἔννοια ὑπάρχει περὶ τοῦ τρόπου τῆς διοχετεύσεως ἀερίου ἀπὸ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν ἐπιχείρησιν ἢ περὶ ἐξαγνισμοῦ ἐπικινδύνου μέλλοντος νὰ ἐκσπάσῃ εἰς τὰ θυλάκια τῶν διαφόρων πελατῶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι διαφυγαὶ ἀερίου ποικιλοτρόπως. Εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπηρέτης νὰ λησμονήσῃ τὴν κλεῖδα ἀνοικτήν. Εἶναι δυνατὸν μία οἰκοκυρὰ εὑρισκομένη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραθέσῃ γεῦμα νὰ καταναλώσῃ ὀλίγα περισσότερα κυβικὰ μέτρα. Εἶναι δυνατὴ ἡ ἀνάγκη θερμάνσεως μείζονος, διότι ἡ τιμὴ τῶν καυσοξύλων ἔχει φθάσει εἰς ἀνυπέρβλητα ὕψη. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ καταναλωτὴς δὲν θὰ δώσῃ 1,25 κατὰ κυβικὸν μέτρον, ποσὸν ἀμυθήτως περισσότερον τοῦ ἄλλοτε καὶ πρωτάκουστον, ἀλλὰ θὰ ὑποχρεωθῇ διὰ τὸ πέραν τοῦ ὡρισθέντος ποσοῦ καταναλισκόμενον ποσὸν τὸ κατὰ λάθος ἴσως διαφυγόν, νὰ πληρώσῃ τὸ δεκαπλάσιον ἤτοι 12,50. Ὁμολογῶ, ὅτι, ὅταν ἀνέγνωσα τὸ μέρος τοῦτο τοῦ σχεδίου νόμου, ἔμεινα κατάπληκτος. Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἐμφανίζεται καὶ πάλιν μία παράδοξος λύσις ἐνισχύσεως ἐργατικῆς. Εἶναι περιττὸν ἴσως καὶ ἐνώπιον ὑμῶν, μεθ’ ὧν ἀπὸ μακροῦ χρόνου συμπαρακάθημαι ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον τοῦ ἐργαζομένου κόσμου νὰ θέλω νὰ ἐπιδείξω τίτλους μερίμνης ὑπὲρ τῆς ἐργασίας καὶ ὑπὲρ τῶν πληθυσμῶν, τοὺς ὁποίους οἱ σοσιαλισταὶ καλοῦσι προλεταριάτον; Εἶμαι ὑπὲρ αὐτῶν. Ἀλλ’ ὅταν διὰ τῆς μεθόδου τῆς παροχῆς ποσοστῶν αἰωνίως εἰς ἐργαζομένας τάξεις, ἔρχεται ὁ ἄλλος κόσμος νὰ βασανισθῇ, νὰ τιμωρηθῇ, δὲν πρόκειται περὶ τάσεως σοσιαλιστικῆς ὁμοίας πρὸς ἐκείνην τὴν ὁποίαν πᾶσα φιλελευθέρα ψυχὴ θὰ ἐπικροτῇ, ἀλλὰ περὶ ἀκατανοήτου ἐπισήμου μπολσεβικισμοῦ. Εἶναι δὲ καιρὸς νὰ μεριμνήσωμεν ἰδιαζόντως περὶ τοῦ θέματος τούτου. Προκειμένου περὶ μέσων συγκοινωνίας, ὁσάκις ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ θέλει νὰ ἐπιβάλῃ, ἐκβιάζουσα τὴν Κυβέρνησιν, νέας τιμὰς καὶ αὐξήσεις, ἐμφανίζει ὄπισθεν αὐτῆς τὰ ἐργατικὰ σωματεῖα, τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως εἰς τὸ τέλος ἐξέρχονται γελασμένα. Ἀλλὰ τὶ τὸ ὄφελος; Πληρώνονται ἢ ὄχι οἱ μεγάλοι κεφαλαιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι θέτουσι τοὺς ὄνυχάς των καὶ εἰς τὸ ἧπαρ τῶν ἀτυχῶν πελατῶν οἱασδήποτε ἐπιχειρήσεως.

§88Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν νομίζετε ὅτι ὑπάρχει οὕτω τρόπος νὰ βλαβῶσι καὶ οἱ χαρακτῆρες τῶν ἐργατῶν;

§89Γ. ΠΩΠ. Ἐκτὸς δὲ τῶν ἄλλων κανόνων τοὺς ὁποίους ἀνέφερα, τῶν ἐκ πλάνης συνήθως προερχομένων, ἐμφανίζεται καὶ ἄλλος. Ἐργάτης τις, πιθανὸν κατεχόμενος ὑπὸ τῆς ἰδέας ὅτι, ἐφόσον θὰ πλουτίζωσι τὰ ταμεῖα τῆς Ἑταιρείας τὸ ἐξ ἐκείνης μερίδιόν του θὰ εἶναι μεῖζον, δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τι ἄλλο ἢ νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὰς οἰκίας τῆς συνοικίας, νὰ ἀνοίγῃ ὀπὴν εἰς τοὺς σωλῆνας καὶ νὰ διαφεύγῃ τόσον ἀέριον, ὅσον οὐδέποτε πελάται θὰ ἠδύναντο νὰ καταναλώσωσι, καὶ νὰ ἔρχηται εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνὸς ὁ εἰσπράκτωρ νὰ ζητῇ νὰ τοῦ πληρώσουν χιλιάδας δραχμῶν διὰ τὸ διαφυγὸν οὕτως ἀέριον. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία οὕτω σκεπτομένη ὀφείλει, διότι καὶ ἡμεῖς εἴμεθα μικροὶ πελάται αὐτῆς, ὀφείλει νὰ προσέξῃ καὶ ἄλλο τι, ὅτι οἱ κυριώτεροι κλέπται τοῦ ἀερίου εἶναι οἱ γνώμονες. Ἑπομένως ἔχομεν τοὺς κινδύνους τῆς πλάνης, τῆς λήθης, τῆς ἀμελείας τοῦ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ κλπ., ἔχομεν καὶ τὸν κυριώτατον αὐτὸν ἐχθρόν, τὸν γνώμονα, ἵνα συμπληρωθῇ τὸ τερατούργημα τοῦτο τῆς φορολογίας τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ μᾶς ἐπιβληθῇ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, τοῦ ὁποίου καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀναγνωρίζω καὶ τοὺς κόπους καὶ τὰς ἐν παντὶ ἀγαθὰς προθέσεις, ὡς ἀγαθὸς φύσει ἀνὴρ, εἶναι ἐπιρρεπέστερος παντὸς ἄλλου ἔχοντος καχυποψίαν εἰς τὸ νὰ ἐμπίπτῃ εἰς τὰς παγίδας τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι συγκροτοῦσι τὰς Ἑταιρείας καὶ ἰδιαίτατα τὴν τοῦ Φωταερίου.

§90Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ, κατὰ τίνα τρόπον ἀγαθὸς καὶ εἰλικρινὴς πελάτης καταναλωτὴς, θὰ καθορίσῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ὡρίσθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου πρὸς κατανάλωσιν.

§91Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δυστυχῶς ἕνεκα τῆς μὴ ὑπάρξεως ἀρκετῆς καυσίμου ὕλης δὲν δυνάμεθα νὰ χορηγήσωμεν εἰς ὅλους τοὺς πελάτας ἀέριον. Ἡ δολιότης δὲν θὰ ἐκθέσῃ εἰς κίνδυνον τοὺς παρακολουθοῦντας τὴν κατανάλωσιν πελάτας. Εἰς τοὺς πελάτας, ἐγώ θὰ συνίστων νὰ μὴ κάμωσι καμμίαν χρῆσιν ἀεριόφωτος. Τὰ ἐξαιρετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν λάβει μέχρι σήμερον, ἔγειναν ἵνα λειτουργήσῃ τὸ ἀεριόφως διὰ μίαν μικρὰν χρονικὴν περίοδον. Ἐὰν δὲν ἐφέρομεν τὴν σύμβασιν, δὲν θὰ ἐχορηγεῖτο διόλου ἀέριον.

§92Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν τὸ θέλομεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§93Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ὁ λαὸς δὲν θὰ σᾶς ἀναγνωρίσῃ καμμίαν ὑποχρέωσιν.

§94Γ. ΠΩΠ. Ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, φαίνεται ὅτι ὀφείλουσι νὰ μεταβάλουν τοὺς διαιτητικοὺς ὅρους τοῦ βίου, ὅλα τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας. Ὀφείλομεν πρῶτον νὰ ἔχωμεν ὑπηρετρίας μὲ πιστοποιητικὰ, ὅτι εἶναι ὀξυδερκεῖς, ὅτι γνωρίζωσι νὰ μελετῶσι τοὺς γνώμονας τῶν ὡρολογίων, ὀφείλομεν δὲ ἡμεῖς ἀπὸ πρωίας μέχρι νυκτὸς νὰ κατερχώμεθα εἰς τὴν ἐξώθυραν, ἵνα βλέπωμεν μὴ τυχὸν ὑπερέβημεν κατὰ ἕν κυβικὸν μέτρον τὴν κατανάλωσιν. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διατὶ δὲν ἱδρύετε καὶ μίαν ἰδιαιτέραν σχολὴν πρὸς ἐκμάθησιν τῆς λειτουργείας τοῦ γνώμονος τοῦ φωταερίου; Ὑποθέτω, ὅτι καὶ ἐγώ, μὲ γνώσεις τινὰς τοῦ κόσμου καὶ τῶν ὑλικῶν πραγμάτων, ἔν τινι μέτρῳ, ὁμολογῶ τὴν ἀδυναμίαν μου νὰ ἐννοήσω κατὰ ποῖον τρόπον λειτουργεῖ εἷς γνώμων τοῦ φωταερίου. Τὸ ζητῶ ὡς χάριν νὰ διατάξητε ἕνα τῶν ὑπαλλήλων ἐπ’ ἀμοιβῇ ἰδικῇ μου, νὰ ἵσταται παρὰ τὸν γνώμονα, διότι πολὺ ὀλιγώτερα θὰ καταβάλῃ τις εἰς τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλῃ εἰς τὴν Ἑταιρείαν, ὡς πρόστιμον. Ἀλλὰ τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ὅλης ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἐγώ, ἀργὰ ἔλαβον γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου, πρὸ μικροῦ μόλις μετ’ ἄλλων ἐκεῖ συναδέλφων, καὶ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἠσθάνθην τὴν δυσφορίαν καὶ ἔκπληξιν, ἐζήτησα νὰ προχωρήσω πέραν τοῦ σημείου τούτου τῆς συμβάσεως καὶ εὗρον ἐκεῖ, ὅτι ὁρίζεται ἡ τιμὴ πρὸς 1.20. Ἀφίνεται εἰς τὴν κρίσιν παντὸς νὰ κατανοήσῃ ποία διαφορὰ ὑπάρχει. Εὗρον ἐκεῖ, ὅτι τὸ δημόσιον δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἔκπτωσιν. Ἄλλοτε τὸ δημόσιον δυνάμει συμβάσεως, ὡς μέγας καταναλωτὴς καὶ μέγας πελάτης τῆς Ἑταιρείας, εἶχεν μείωσιν τοῦ ποσοῦ τῆς πληρωμῆς 20% ἢ καὶ πλέον τούτου. Ἀλλὰ σήμερον ὁπότε τὸ δημόσιον εἶναι ὁ ἀνάδοχος αὐτῆς τῆς Ἑταιρείας, ὁπότε αὐτὸ τοῦτο τὸ δημόσιον εἶναι πλέον τὸ παρέχον διὰ τῆς Ἑταιρείας καὶ ὄχι ἡ Ἑταιρεία εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἀνήκει καμμία ἀπολύτως πρωτοβουλία, πλὴν τῆς ὑπάρξεως τῶν ἐργοστασίων, καὶ τῶν μισθῶν τοὺς ὁποίους θὰ λαμβάνῃ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ἐρωτᾶται πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος, αὐτὸ τοῦτο νὰ ζημιοῦται, ἵνα αὐξάνωσι τὰ μισθολόγια, περὶ τῶν ὁποίων αὐτὴ αὕτη ἡ σύμβασις ὁμολογεῖ ὅτι θὰ αὐξηθῶσι; Καὶ δὲν ὁμιλῶ μόνον περὶ μισθολογίων, ἀλλὰ καὶ περὶ ἄλλου τινός. Ἡ Ἑταιρεία ἐσκέφθη νὰ θέσῃ ὡς ὅρον, ὅτι μεταξὺ τῶν δαπανῶν της ἔσονται καὶ τὰ ποσὰ τῶν προμηθειῶν τοῦ παραγγελλομένου ὑλικοῦ. Τί καλύπτεται διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῆς προμηθείας αὐτῆς, ἀφίεται εἰς τὴν ἀντίληψιν ἑνὸς ἑκάστου νὰ τὸ κατανοήσῃ. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο εἶναι μηδέν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν εἶναι τεράστιον, εἶναι ἄλλο, ὄχι εὐχερῶς δεδικαιολογημένον. Εἶναι μία διάταξις ὑπ’ ἀριθ. 6 τῆς συμβάσεως. Ἡ ἑταιρεία ἔχει τοῦτο τὸ δικαίωμα. Μίαν ὡραίαν πρωΐαν νὰ εἰδοποιήσῃ τὴν πόλιν καὶ νὰ εἰπῇ. Κύριοι, σήμερον διὰ τὸν α ἢ τὸν β λόγον δὲν δύναμαι νὰ παράσχω φωταέριον. Ἡ ἑταιρεία εἶναι χρεώστης τοῦ Κράτους, ἀλλὰ συνέρχεται ἕν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον δίδει μίαν γνώμην καὶ παρέχεται εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸ δικαίωμα νὰ διακόψῃ τὴν περαιτέρω παροχὴν τοῦ φωταερίου. Τί νομίζετε, ὅτι συμβαίνει κατόπιν τοιούτου γεγονότος; Τὸ ἁπλούστατον· ὅτι ὁσαδήποτε καὶ ἂν δαπανήσῃ μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἡ ἑταιρεία διὰ τὴν παροχὴν ἀερίου πρὸς φωτισμὸν καὶ θέρμανσιν ἐπιπίπτουσιν εἰς βάρος τοῦ Κράτους.

§95Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὰ λέγει τὸ ἄρθρον; Σεῖς διακρίνεσθε ἐπὶ εὐφυΐᾳ καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα.

§96Γ. ΠΩΠ. Περιττὸν νὰ ταράττεσθε, κ. Ὑπουργέ.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ἄρθρον λέγει τὰ ἑξῆς: ὅτι ὅταν ἐξαντληθῇ ἡ πίστωσις εἰς γαιάνθρακας ἡ διδομένη εἰς τὴν Ἑταιρείαν, ἡ Ἑταιρεία δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προμηθευθῇ ἐπὶ πληρωμῇ γαιάνθρακας.

§98Γ. ΠΩΠ. Εἶναι ἄλλο αὐτό. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι μίαν ὡραίαν πρωΐαν, σεῖς ὅμως θὰ ἀναγκασθῆτε τὸ ἑσπέρας ἐκείνης τῆς ὡραίας πρωΐας, ἡ ὁποία ἑσπέρα δὲν θὰ εἶναι ὡραία, διότι θὰ εἶναι σκοτεινή......

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἴπατε, ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἐνδέχεται νὰ διακόψῃ τὴν λειτουργίαν. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβὲς παρὰ ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Ἡ σύμβασις δὲ εἶναι ὑπὲρ τοῦ Κράτους, διότι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν θὰ ἀντιληφθῇ τὸ Κράτος, ὅτι λόγῳ τῆς ὑπερτιμήσεως δὲν ὑπάρχουν ἀρκετοὶ ἀγορασταὶ τοῦ φωταερίου, εἴτε ὅτι παρατείνεται ἡ ὑψηλὴ τιμὴ τῶν γαιανθράκων καὶ δὲν συμφέρει εἰς τὸ Κράτος ἡ λειτουργία τοῦ ἐργοστασίου μὲ τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν ἔχει, τὸ Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ σταματήσῃ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐργοστασίου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει λέγει ἡ σύμβασις, ὅτι τὸ χρέος τῆς ἑταιρείας μένει εἰς βάρος τοῦ Κράτους καὶ ἀποσβέννυται ἀπὸ νέαν ὑπερτίμησιν.

§100Γ. ΠΩΠ. Βλέπετε κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν εἴχομεν καμμίαν διαφωνίαν. Καὶ θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἔρχεσθε καὶ λέγετε, ὅτι δύναμαι ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς νὰ εἴπω εἰς μίαν Ἑταιρείαν, τὴν ὁποίαν ἔχω πιστώσει, τῆς ὁποίας τὰ ἐργαστήρια εὑρίσκονται ἐν λειτουργίᾳ, δύναμαι ἐγὼ, ὅταν καλέσω ἕν συμβούλιον οἱονδήποτε καὶ αὐτὴν τὴν Ἑταιρείαν νὰ τῆς εἴπω ἀπὸ σήμερον παύεις νὰ λειτουργῇς, ὅσα ἐκέρδισες χάρισμά σου, ὅσα χρεωστεῖς ἀναλαμβάνω ἐγὼ τὸ Κράτος νὰ τὰ πληρώσω — πῶς θὰ πληρωθοῦν, αὐτὸ εἶνε ἄλλο ζήτημα — ὅταν ἔλθῃ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πληρωθῇ τὸ ἀεριόφως 1,50 τότε θὰ ἀρχίσῃς νὰ λειτουργῇς καὶ νὰ πληρώνῃς. Ταῦτα λέγω ἀμυνόμενος, ὄχι περὶ ἰδίων συμφερόντων, ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, ὅστις προκειμένου περὶ καυσίμου ὕλης καὶ φωτισμοῦ δὲν εὑρίσκεται εἰς ἀνάλογον θέσιν ἑτέρας ἐμπολέμου χώρας. Τὰ 2 ταῦτα ἐλλείπουσιν εἰς τὴν χώραν ἡμῶν μὴ στερηθεῖσαν ἐν πλείστοις ἄλλων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἄλλη ἐμπόλεμος χώρα καὶ ἀκριβότερα εὕρισκε καὶ σπανιώτερα. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν, τῆς ὁποίας πρὸ μικροῦ ἔλαβον γνῶσιν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ καλέσῃ τοὺς συμβληθέντας μετ’ αὐτῆς, θὰ ὑποδείξῃ τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν εὗρεν ἐν τῇ Βουλῇ, θὰ καλέσῃ τὴν Ἑταιρείαν ταύτην, ἡ ὁποία εἶναι παρὰ τῇ δημοσίᾳ γνώμῃ ἀντιπαθητική, ὡς ἐκ τῶν πιέσεων, τὰς ὁποίας κάμνει, νὰ τροποποιήσῃ τὴν σύμβασιν, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι ἡ Ἑταιρεία καθ’ οἱονδήποτε τρόπον γίνῃ ἡ σύμβασις θὰ ἀρκεσθῇ νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν ἐργασίαν της καὶ νὰ μὴ ἀσχολῆται εἰς τίποτε ἄλλο εἰμὴ εἰς τὸ πῶς νὰ εἰσπράττῃ χρήματα καὶ νὰ μὴ δίδῃ εἰς κανένα λογαριασμόν, ὡς δὲν ἔδωσε μέχρι τοῦδε.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§102Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι εὔλογον καὶ ἀξιέπαινον τὸ ἐνδιαφέρον τῶν προλαλησάντων ἀξιοτίμων συναδέλφων διὰ μίαν σύμβασιν, ἥτις ὁμολογουμένως ἐνδιαφέρει τοὺς κατοίκους τῶν Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία θίγει τὰ συμφέροντά των. Εἶναι δὲ εὐχάριστον ἡ Βουλὴ νὰ παρακολουθῇ μὲ ἄγρυπνον ὄμμα τὴν δρᾶσιν τῶν μεγάλων ἐκείνων ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν μονοπωλιακὸν χαρακτῆρα, καὶ αἱ ὁποῖαι τούτῳ τῷ λόγῳ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκμεταλλεύωνται τοὺς πολίτας. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλου ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς αἰσθανομένους, ὅτι ἔχουν καθῆκον νὰ ἀσκήσωσιν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν Ἑταιρειῶν χάριν αὐτοῦ τούτου τοῦ κύρους τοῦ κοινοβουλίου νὰ προσέχωσιν, ὥστε οἱ ὑπολογισμοὶ αὐτῶν νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβέστεροι, δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι προτείνω νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς, διότι δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο. Ὁ κ. Μαλιόπουλος ἐπρόσεξε τὸ παρελθὸν τῆς Ἑταιρείας καὶ τὰς συμβάσεις τὰς τελευταίας τῆς Ἑταιρείας. Εἰς τοῦτον δὲν ἔχω τίποτε νὰ παρατηρήσω, συνομολογῶ καὶ ἐγώ, ὅτι αἱ τελευταῖαι αὗται συμβάσεις τῆς Ἑταιρείας ἦσαν ἐπιζήμιοι εἰς τὸν δῆμον καὶ βαρύνουν πολὺ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐδέσμευσαν τὸν δῆμον, καθ’ ὃν τρόπον τὸν ἐδέσμευσαν. Θὰ δεχθῶ τὴν ἰδικήν σας ἀντίληψιν, ὅτι ἐπειδὴ εἰς τὸ παρελθὸν οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἑταιρείας κατηγορήθησαν ἐπὶ ἀνθρωποκτονίᾳ ἢ φόνῳ ἐξ ἀμελείας, ἡμεῖς δὲν ἔπρεπε νὰ συμβληθῶμεν μὲ τὴν τοιαύτην Ἑταιρείαν, διότι ὀφείλομεν—καὶ θὰ τὸ ἀναπτύξω εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἱστορίας τῆς συμβάσεως—νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν ἦλθεν ἡ Ἑταιρεία πρὸς ἡμᾶς νὰ συνάψῃ τὴν σύμβασιν, ἀλλ’ ἡμεῖς ἐξηναγκάσαμεν τὴν Ἑταιρείαν νὰ συνάψῃ τὴν σύμβασιν ταύτην. Ποία εἶναι ἡ ἱστορία τῆς συμβάσεως αὐτῆς; Ὅταν εἴδομεν, ὅτι ἔπασχεν ἡ κοινωνία ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν εἰδῶν φωτισμοῦ καὶ εἰδῶν θερμάνσεως, ἐσκέφθημεν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θέσωμεν εἰς λειτουργίαν ἐκ νέου, τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Ἀεριόφωτος διὰ νὰ ἐξοικονομήσωμεν μεγάλας καὶ ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων Ἀθηνῶν κατὰ τὸν χειμῶνα. Μετὰ μακρὰς διαπραγματεύσεις, κατώρθωσεν ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις τῶν Μεταφορῶν, νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν μικρὰν ποσότητα γαιανθράκων, ὄχι καταλλήλων διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀεριόφωτος, ἀλλὰ πάντως δυναμένων νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἐξ Ἀφρικῆς καὶ ὅταν ἐπείσθημεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προμηθευθῶμεν ἐκ Νατάλης γαιάνθρακας, προέβημεν εἰς δοκιμὰς διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν ἠδύναντο νὰ χρησιμοποιηθῶσιν. Αἱ δοκιμαὶ ἦσαν σχετικῶς ἱκανοποιητικαί, καὶ ἀμέσως προέβημεν εἰς ὅλα τὰ διαβήματα, διὰ νὰ ἐξαναγκάσωμεν τὴν Ἑταιρείαν νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐργοστασίου. Ἡ Ἑταιρεία δὲν ἦτο καθόλου πρόθυμος, διότι ἐφοβεῖτο μήπως ὑποστῇ μεγάλας ζημίας.

§103Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Δὲν ἦτο πρόθυμος ἡ ἑταιρεία διότι ἤθελε νὰ ἐκβιάσῃ.

§104Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ σᾶς εἴπω ἂν ὑπῆρξεν ἐκβίασις· διότι ὅταν ὁμιλῆτε περὶ ἐκβιάσεως πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἔγινεν ἐκβίασις.

§105Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπίταξις;

§106Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ σᾶς εἴπω καὶ δι’ αὐτό. Ἦλθομεν εἰς διαπραγματεύσεις μακράς, διότι ἔπρεπε νὰ συνεννοηθοῦν μὲ συμβούλους οἱ ὁποῖοι λείπουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὶ ἠδυνάμεθα νὰ ὑποσχεθῶμεν διὰ νὰ τὴν πείσωμεν νὰ ἐπαναρχίσῃ τὰς ἐργασίας της; Εἴπομεν ὅτι ἐπιθυμοῦμεν ὅλοι, ἡ ἐργασία νὰ γίνῃ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠμποροῦμεν νὰ ἐγγυηθῶμεν ὑπὲρ τῆς Ἑταιρείας εἶναι νὰ μὴ ὑποστῇ ζημίας καί, ἐπειδὴ δὲν εἶχε διαθέσιμα χρήματα ἡ ἑταιρεία νὰ ἀναλάβωμεν ἡμεῖς ἐπὶ πιστώσει νὰ τῆς παράσχωμεν τὸν ἀναγκαιοῦντα γαιάνθρακα· δὲν θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ χορηγήσωμεν κανὲν μέρισμα εἰς τὴν ἑταιρείαν διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς λειτουργίας· ἡ ἑταιρεία ἀπεδέχθη καὶ καθωρίσαμεν εἰς ἓν ἄρθρον τῆς συμβάσεως ποῖαι θὰ ἦσαν αἱ δαπάναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ καλυφθοῦν. Ἡ ἑταιρεία βεβαίως δὲν ἐξέρχεται ζημιωμένη ἐκ τῆς συμβάσεως, διότι ὡς εἶναι συντεταγμένη ἡ σύμβασις συνομολογοῦνται τὰ ἑξῆς: τὸ κράτος παρέχει ἐπὶ πιστώσει τοὺς γαιάνθρακας· τὸ κράτος καθορίζει τὴν τιμὴν τοῦ ἀεριόφωτος καὶ τὴν τιμὴν τῶν δευτερευόντων προϊόντων. Ὅτι εἰσπράττει ἡ ἑταιρεία ὀφείλει νὰ διαθέσῃ τοῦτο μὲν καὶ κατὰ προτίμησιν πρὸς κάλυψιν τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγκρίνονται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Τὸ ὑπόλοιπον δὲ νὰ τὸ δώσῃ εἰς τὸ Κράτος, πρὸς ἐξόφλησιν τῆς πιστώσεως διὰ τοὺς γαιάνθρακας. Ὅτι δήποτε ἤθελε περισσεύσει ἐξ αὐτῶν, δὲν ἀναφέρεται ἐν τῇ συμβάσει ῥητῶς, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, περιέρχεται εἰς τὸ Κράτος ἂν τυχὸν περισσεύσῃ· δὲν πρόκειται νὰ περισσεύσῃ οὐδὲ λεπτόν, διότι τὸ κράτος κάμνει αὐτὴν τὴν ἐπιχείρησιν διὰ νὰ εὐκολύνῃ τοὺς καταναλωτάς· λοιπὸν ἡ τιμὴ θὰ κανονισθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε εἰς τὸ τέλος νὰ καλυφθοῦν καὶ αἱ δαπάναι τῆς Ἑταιρείας καὶ νὰ ἐξοφληθῇ καὶ ἡ πίστωσις τοῦ κράτους. Ἔγινε δὲ ἡ σύμβασις ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ὅτι θὰ ἔχωμεν ὑποτίμησιν τοῦ γαιάνθρακος ὅπως καὶ θὰ ἔχωμεν, διότι ἂν δὲν ἔχωμεν ὑποτίμησιν τοῦ γαιάνθρακος ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι θὰ ἔχωμεν μεγάλας δυσχερείας διὰ τὴν ἐξόφλησιν τῶν λογαριασμῶν. Ἡ Ἑταιρεία βεβαίως δὲν ἐξέρχεται ζημιωμένη ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως, διότι ναὶ μὲν δὲν λαμβάνουν οὐδὲ λεπτὸν εἰς μέρισμα οὐδὲ ποσοστὰ οἱ σύμβουλοι πλὴν τῆς ἀμοιβῆς τῆς κανονικῶς παρεχομένης ἀλλὰ πληρώνονται οἱ τόκοι τῶν ὁμολογιῶν τῶν χρεῶν της καὶ αὐτὸ εἶναι ἓν κέρδος, αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς ὅλας τὰς συμβάσεις καὶ τοῦ διὰ νόμου κανονισμοῦ καὶ τῶν ἄλλων ἐπιχειρήσεων, εἰς τὰς ὁποίας ἐπενέβη τὸ Κράτος, τῶν σιδηροδρομικῶν δηλ. ἐπιχειρήσεων καὶ τοῦ τροχιοδρόμου. Ἂς ἐκάμνομεν ἐπίταξιν, θὰ εἴμεθα ἢ δὲν θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσωμεν τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἐργοστασίων της εἰς τὴν ἑταιρείαν; Ἐπίταξις δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἐκνοηθῇ ἄνευ παροχῆς τιμήματος διὰ τὴν χρησιμοποίησιν ξένων ἀκινήτων κεφαλαίων καὶ ἡ ἀποζημίωσις αὐτὴ θὰ εἶναι κέρδος τῆς Ἑταιρείας διότι ἡ Ἑταιρεία δὲν θὰ ἐδαπάνα οὔτε δι’ ἐργάτας, οὔτε δι’ ἐπισκευάς, καὶ θὰ ἤμεθα ἡμεῖς ὑποχρεωμένοι νὰ καλύψωμεν ὅλας τὰς δαπάνας αὐτὰς καὶ νὰ πληρώσωμεν μίαν ἀποζημίωσιν εἰς τὴν Ἑταιρείαν.

§107Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Εἴπατε ὅτι τὰ κέρδη θὰ εἶναι τοῦ Δημοσίου;

§108Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κάμνω ἐπίσημον δήλωσιν ὅτι ἂν ὑπάρξῃ καὶ ἓν λεπτὸν κέρδος, θὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου.

§109Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γνωρίζητε πόσους γαιάνθρακας θὰ καταναλίσκῃ ἡ Ἑταιρεία;

§110Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διότι εἶναι ὑπολογισμένον πόσοι γαιάνθρακες καταναλίσκονται διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀεριόφωτος. Ἐκτὸς δὲ αὐτοῦ ἡμεῖς δυνάμει τῆς συμβάσεως, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκοῦμεν ἔλεγχον καὶ προληπτικῶς ἐκ τῶν ὑστέρων θὰ ἐγκρίνωμεν τὰς δαπάνας, θὰ παρακολουθῶμεν τὴν λειτουργίαν καὶ δὲν δύναται νὰ γίνῃ τοιούτου εἴδους κλοπὴ ὅπως τὴν φαντάζεσθε, κατ’ οὐσίαν ὅλη ἡ ἐπιχείρησις γίνεται διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ἐπιτάξωμεν ἡμεῖς τὸ ἐργοστάσιον καὶ δὲν εἶναι προτιμώτερον τώρα ὁπότε ἡμεῖς ἀναγκάζομεν τὴν ἑταιρείαν νὰ ἐργασθῇ χωρὶς νὰ πληρώνωμεν τόκους τῶν ὁμολογιῶν καὶ ἀποζημίωσιν διὰ τὴν ἐπίταξιν τοῦ ἐργοστασίου. Θὰ ἤθελον ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τῶν κ. συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν περὶ ἀπάτης καὶ περὶ ἐκβιάσεως. Εἶναι γνωστὸν ὅτι, ἐγὼ ἔχω ριζικὰς ἰδέας περὶ τῶν πραγμάτων καὶ τῆς κοινωνικῆς ἐξελίξεως· νομίζω ὅτι ἡ παροχὴ κέρδους εἰς ἕνα κεφαλαιοῦχον εἶναι ἡ μορφὴ καθ’ ἣν ὁ ἕνας ἄνθρωπος ἐκμεταλλεύεται τὸν ἄλλον· εὔχομαι καὶ ἐπιθυμῶ καὶ δὲν εἶναι μακρὰν ἡ ἡμέρα καθ’ ἣν τὸ μέρισμα αὐτὸ θὰ περιορισθῇ περίπου εἰς τὸ μηδὲν καὶ ἤδη αἱ κοινωνίαι εὑρίσκονται εἰς αὐτὴν τὴν ἐξέλιξιν πρὸς τὴν ὁποίαν τείνουσιν διὰ διαφόρων μέσων. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁ κοινωνικὸς ὀργανισμὸς δὲν ἔφθασεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, καὶ γενικῶς ἀναγνωρίζομεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κατόχους κεφαλαίων νὰ λαμβάνουν μίαν ἀποζημίωσιν διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν κεφαλαίων, θὰ ἦτο δίκαιον εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν τῆς ὁποίας χρησιμοποιοῦμεν τὰ ἐργοστάσια νὰ μὴ δώσωμεν τὸν τόκον τὸν δανειστικόν.

§111Γ. ΠΩΠ. Ποῖος τὸ ἠρνήθη αὐτό;

§112Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὡμιλήσατε περὶ αἰσχροκερδείας τῆς Ἑταιρείας. Σεῖς συνηθίζετε νὰ ὁμιλῆτε μὲ γενικὰς φράσεις καὶ εἰς ἐμὲ ἀρέσει νὰ θέτω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των.

§113Γ. ΠΩΠ. Δὲν ὡμίλησα περὶ ὁμολογιῶν. Σεῖς εἴπατε τοῦτο, ὅτι ἀντὶ νὰ γίνουν αὐταὶ αἱ συμβάσεις, τὸ ἄριστον τὸ ὁποῖον εἴχετε νὰ κάμητε, εἶναι δι’ ἑνὸς οἱουδήποτε τρίτου ἢ νὰ ἐπιτάξητε τὸ ἐργοστάσιον ἢ νὰ τὸ ἐξαγοράσητε καὶ νὰ τὸ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος.

§114Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὰ τὰ εἶπον, διότι ὡμιλήσατε περὶ ἀορίστων κερδῶν διὰ τὰς κατηγορίας αὐτὰς χρειάζεται μεγάλη ἐπιφυλακτικότης ἢ ἀγαθότης δὲν γνωρίζω. Τὸ γεγονὸς εἶνε ὅτι δὲν ὑπάρχει αἰσχροκέρδεια ἐν τῇ συμβάσει αὐτῇ. Λέγεται νὰ ἐπιτάξωμεν αὐτὰ τὸ ἐργοστάσιον. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐδίστασε νὰ ἐπιτάξῃ μεγάλας ἐπιχειρήσεις. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἔκαμεν, ὅταν ἐνόμισεν, ὅτι τῆς ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἄμεσον διοίκησιν τοῦ Κράτους εἰς τὰς μεγάλας αὐτὰς ἐπιχειρήσεις διὰ πολεμικοὺς λόγους καὶ διὰ λόγους σοβαρωτάτους διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῆς ὅλης κοινωνικῆς κινήσεως, ὅπως ἔχομεν τοὺς σιδηροδρόμους. Ἀλλ’ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι τῆς ἰδέας, ὅτι πρέπει τάχιστα αἱ ἐπιχειρήσεις αἱ μεγάλαι, μὲ τὰς ὁποίας συνδέεται ἀμεσώτατα ὅλη ἡ κοινωνικὴ ζωὴ καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν μονοπωλιακὸν χαρακτῆρα, ὅπως τὰ ταχυδρομεῖα, ἡ παραγωγὴ φωτισμοῦ κτλ., ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐπιχειρήσεις πρέπει νὰ περιέλθουν εἰς τὸ Δημόσιον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι αὗται αἱ ἐπιχειρήσεις εἶναι δυνατὸν νὰ δώσουν μίαν μεγάλην πρόοδον, ἀφ’ ἑτέρου δὲ, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ κατορθωθῇ ἡ ὁμαλὴ λειτουργία τῶν ἐπιχειρήσεων τούτων, αἱ ὁποῖαι ἐφ’ ὅσον εὑρίσκονται εἰς ἰδιωτικὰς χεῖρας, λόγῳ τῶν προστριβῶν καὶ λόγῳ τῆς ἀμελείας αὐτῶν τῶν διοικούντων, πολλάκις διακόπτονται καὶ πολλάκις λόγῳ τῆς διακοπῆς θίγουσι τὰ κοινωνικὰ συμφέροντα. Ἀλλ’ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὸ πρᾶγμα διὰ τὴν Κυβέρνησιν δὲν ἦτο ὥριμον καὶ δὲν ἦτο συμφέρον. Διότι, ἐὰν τὸ Δημόσιον ἤθελεν ἐπιτάξῃ τὰ ἐργοστάσια, ἔδει ἀπὸ τῆς ἰδίας στιγμῆς, νὰ τὰ θέσῃ εἰς λειτουργίαν, ὁπότε ὑπῆρχε φόβος μεγίστων ζημιῶν καὶ ἦτο πολὺ φόβος καὶ πολὺ ἐπικίνδυνον νὰ προθῶμεν εἰς τοιοῦτόν τι, διότι θὰ εἴχωμεν ἀνάγκην πολλῶν πραγμάτων ἀμέσως, ἐν ᾧ τώρα ἔχομεν ἕνα ὀργανισμὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιβλέπομεν καὶ ἀναγκάζομεν νὰ λειτουργῇ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους.

§115Γ. ΠΩΠ. Μεταβάλλεται ἡ σύμβασις.

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν μεταβάλλεται ἡ σύμβασις. Αὐτὸ λέγει ἡ σύμβασις. Ὁ κ. Μαλλιόπουλος ἔψεξε τὴν διατίμησιν τῆς συμβάσεως. Ἔκαμεν ὑπολογισμὸν καὶ τὸν πληροφορῶ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ὑπολογισμὸς ὅτι σήμερον εἰς τόννος γαιανθράκων παράγει 500 ὀκάδας κόκ. Τώρα δὲν εἶναι δυνατὸν βέβαια ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ κάμω τοιαύτην συζήτησιν. Ὑπάρχουσι δύο ἐκθέσεις τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν κατήρτισεν ἡ ὑπηρεσία τῶν Μεταφορῶν. Τὸ γεγονὸς εἶναι τὸ ἑξῆς ὅτι ἡ Ἑταιρεία μᾶς ἐζήτησεν 190 κατὰ κυβικὸν, ἡμεῖς δὲ ἠλέγξαμεν καὶ περιωρίσαμεν αὐτὸ εἰς 120 μόνον καὶ μολονότι κατὰ τὴν ἔκθεσιν καὶ αὐτοῦ τοῦ προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ τιμὴ τοῦ ἀεριόφωτος, δηλαδὴ τιμὴ χωρὶς κανὲν κέρδος, οὔτε ἐκ μέρους τοῦ Κράτους οὔτε καὶ ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας, θὰ στοιχίζῃ ἀφαιρουμένων τῶν ἐξόδων 138. Ὑπάρχει καὶ μία ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς προγενεστέρα, ἡ ὁποία συνεστήθη διὰ νὰ μᾶς ὑποδείξῃ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσωμεν γαιάνθρακας Νατάλ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκαμε χημικὴν ἀνάλυσιν καὶ εἶπεν εἰς τὸ τέλος ὅτι ὑπολογίζει, ὅτι μὲ 70 λεπτὰ τὸ κυβικὸν μέτρον δύναται νὰ χορηγηθῇ ἀεριόφως.

§117Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. 70 ἢ 35;

§118Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). 70.

§119Γ. ΠΩΠ. Ἡ διάρκεια τῆς συμβάσεως εἶναι μέχρι τέλους τοῦ 1925. Εἰς στιγμὴν καθ’ ἥν ἐπέλθη ἔκπτωσις;

§120Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ὑποτιμηθῇ ἀμέσως. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ὑπελόγισεν ὅτι δύναται νὰ χορηγηθῇ ἀεριόφως μὲ γαιάνθρακα Νατάλ, λέγει ἡ ἰδία ὅτι ἡ ἔρευνα αὐτῆς δὲν ἐστράφη εἰς τὸ οἰκονομικὸν μέρος, ἀλλὰ εἰς τὸ τεχνικὸν τοιοῦτον, κατὰ πόσον δηλαδὴ εἶναι δυνατὸν νὰ παραχθῇ ἀεριόφως, καὶ λέγει ὅτι μόνον ὅταν λειτουργήσῃ εἰς μεγάλην κλίμακα καὶ ὄχι εἰς δοκιμαστικὴν λειτουργίαν, τότε μόνον θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξακριβώσῃ ποία εἶναι ἡ δαπάνη τῆς παραγωγῆς τοῦ ἀεριόφωτος. Ἡμεῖς λοιπὸν τί εἴχομεν νὰ κάμωμεν; Εἴχομεν νὰ θέσωμεν ἕνα φραγμὸν εἰς τὴν Ἑταιρίαν ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔσοδα, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ διατηρήσωμεν ὅλον τὸ δικαίωμα, ὅπως ἐν ᾗ περιπτώσει ἐξακριβώνομεν ἡμεῖς ὅτι ἡ παραγωγὴ στοιχίζει ὀλιγώτερον, νὰ καταβιβάζωμεν καὶ νὰ περιορίζωμεν τὴν τιμὴν ἐκεῖ ποῦ θὰ ἠθέλαμεν. Ἐπειδὴ λοιπὸν, ἐπαναλαμβάνω, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ Ἑταιρία μᾶς ἔλεγεν ὅτι, ναὶ μὲν αἱ δοκιμαὶ ἐκεῖναι λέγουν ὅτι παράγεται τόσον τοῖς ἑκατὸν κὸκ, ἐγὼ ὅμως ἰσχυρίζομαι 5% ὀλιγώτερον, ἤτοι ἡ μὲν Ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι θὰ ἔχῃ ἀπώλειαν ἀεριόφωτος 10%, ἐγὼ ὅμως λέγω 20%, διότι τὸ δίκτυον εἶναι κατεστραμμένον. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκ 1500 περίπου πελατῶν καὶ οἰκιῶν ἔχουν ἀφαιρεθῇ ὅλοι οἱ μολυβδοσωλῆνες.

§121Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι εἰς βάρος τῶν πελατῶν.

§122Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι, διότι ἅμα κοπῇ τὸ δίκτυον δὲν ὑπάρχει ἀεριόφως.

§123Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔσκαψε τὴν γῆν καὶ ἐπῆρε τοὺς σωλῆνας.

§124Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἅμα δὲν ὑπάρχει σωλὴν......

§125Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εἰς βάρος τῶν πελατῶν.

§126Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι. Ἅμα εἶναι πρὸ τοῦ γνώμονος εἶναι εἰς βάρος τῆς Ἑταιρείας, ἅμα εἶναι μετὰ τὸν γνώμονα εἶναι εἰς βάρος τῶν πελατῶν. Καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ἰδική μας ὡμολόγησεν ὅτι ἡ δαπάνη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ παρὰ ἐὰν λειτουργήσῃ τὸ ἐργοστάσιον παραγωγῆς ἀπὸ ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους θὰ ὁρίζωμεν νὰ ἐλέγξωμεν.

§127Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ὀλίγου μᾶς εἴπατε ὅτι ἐκάματε δοκιμάς. Τί ἀπέδειξαν;

§128Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔκαμον. Ἡ Ἐπιτροπὴ μᾶς λέγει ὅτι μόνον ἐὰν λειτουργήσῃ ἐν συνόλῳ τὸ ἐργοστάσιον θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐξακριβώσωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ δαπάνη τῆς παραγωγῆς. Λοιπὸν τί λέγομεν ἡμεῖς; Ὁρίζομεν μίαν δοκιμαστικὴν τιμὴν καὶ τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ λειτουργήσῃ 10–15 ἡμέρας καὶ μὲ τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκήσῃ ἡ εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ θὰ ἀσκήσῃ καὶ τὸ τεχνικὸν Συμβούλιον τῶν Σιδηροδρόμων, θὰ βεβαιωθῶμεν ὅτι ἡ δαπάνη τῆς παραγωγῆς εἶναι μικροτέρα, ἔχομεν πλῆρες τὸ δικαίωμα νὰ καταβιβάσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἀεριόφωτος. Τότε λοιπὸν εἴτε πεισθῶμεν περὶ τούτου, εἴτε ἐκπέσῃ ἡ τιμὴ τοῦ γαιάνθρακος, θὰ ὑποβιβάσωμεν τὴν τιμήν.

§129Γ. ΠΩΠ. Δὲν θὰ ὑποβιβασθῇ ἡ τιμή....

§130Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔγινε μία σύμβασις καὶ λέγομεν ἐὰν αὐξηθῇ ἡ τιμή. Πῶς θέλετε νὰ εἴπητε, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὴ καὶ ἐκ μέρους τῶν δύο συμβαλλομένων.

§131Γ. ΠΩΠ. Διὰ τοῦ ὅρου 6 τῆς συμβάσεως λέγετε τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Δὲν παρατείνεται ἡ ἰσχὺς δι’ ἕτερον λόγον. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ διατηρήσωμεν τὸ δικαίωμα πλῆρες, νὰ διακόψωμεν, ἂν νομίσωμεν ὅτι εἶναι ἀσύμφορος διὰ τὸ κράτος ἡ ἐπιχείρησις αὐτή. Διότι δὲν μποροῦμεν νὰ ἔλθωμεν στὴ Βουλὴ καὶ νὰ ποῦμε νὰ μᾶς ψηφίσετε μίαν σύμβασιν, δυνάμει τῆς ὁποίας ἡμεῖς θὰ παρέχωμεν ἐπ’ ἀόριστον γαιάνθρακας στὴν Ἑταιρεία καὶ νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ κράτος μὲ δαπάνας. Δι’ αὐτὸ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λάβωμεν ὅλας τὰς προϋποθέσεις ὡς πιθανὰς καὶ ἂν ἴδωμεν ὅτι δὲν συμφέρει, νὰ σταματήσωμεν τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐργοστασίου. Ἠξεύρετε δὲ διατὶ ἐτέθη αὐτὴ ἡ φράσις «εἰς βάρος τοῦ δημοσίου»; διότι ὑπάρχει δίκη περὶ ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Ἑταιρείας. Ἐν ᾗ περιπτώσει λοιπὸν ἤθελεν ἀπολήξῃ ἡ δίκη ὑπὲρ τοῦ δήμου, ἡ Ἑταιρεία θὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ μέσον.

§132Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὴ δὲν εἶναι ἐπιχείρησις τῆς Ἑταιρείας. Εἶναι ἐργασία, τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος αἰσθανόμενον τὴν ἀνάγκην νὰ δοθῇ εἰς τὴν κοινωνίαν τῶν Ἀθηνῶν φωταέριον. Ὑποθέσατε, ὅτι δὲν ἐγένετο σύμβασις καὶ ἐπιτάσσετο τὸ ἐργοστάσιον, ποῖον θὰ ἐπεβάρυνεν ἡ δαπάνη; Τὸ Κράτος βεβαίως. Τώρα πῶς θὰ εἰσπραχθοῦν αὐτά; Εἶναι δαπάνη ἡ ὁποία βαρύνει τὸ Κράτος καὶ θὰ τὴν πληρώσουν ὅλοι οἱ φορολογούμενοι.

§133Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅταν γίνεται μία σύμβασις ὀφείλομεν νὰ κάμωμεν ὅλας τὰς ἐκδοχὰς ὡς πιθανὰς, καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ βάλωμεν καὶ αὐτὸν τὸν ὅρον. Σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ ζημία βεβαίως καὶ δὲν θὰ σταματήσῃ τὸ ἐργοστάσιον καὶ δὲν θὰ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ μέλλοντες καταναλωταὶ τοῦ ἀεριόφωτος.

§134Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦσθε διατεθειμένος νὰ μεταβάλητε τὸ 6ον ἄρθρον τοῦ σχεδίου, δηλαδὴ νὰ ἀφαιρέσητε τὰς ποινὰς τοῦ διαφεύγοντος ἀερίου, τότε παύει κάθε συζήτησις.

§135Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὴ ἡ παρατήρησις εἶναι ὀρθοτάτη, καὶ δίκαιος ὁ φόβος ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Μαλλιοπούλου. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι καταναλίσκομεν φωταέριον, πολλάκις ἐξεπλάγημεν ὅτι ὑπερέβημεν τὸ ὅριον τῆς καταναλώσεως τοῦ συνήθους. Συνέβη καὶ εἰς ἐμέ, ὅταν μοῦ παρουσίασαν μίαν ἀπόδειξιν τόσον μεγάλην. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ κατακρίνω τὴν Ἑταιρείαν. Ὁπωσδήποτε μπορεῖ νὰ συμβῇ τοιοῦτόν τι. Καὶ εἰς ποίαν θέσιν θὰ εὑρεθῇ ὁ ταλαίπωρος καταναλωτής, ἐνῷ αὐτὸς δὲν παρεβίασε τὴν ὑποχρέωσίν του καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ καταναλώσῃ πέραν τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς αὐτὸν ποσοῦ; Αὐτὸ μπορεῖ νὰ διορθωθῇ.

§136Γ. ΠΩΠ. Τότε θὰ ψηφισθῇ.

§137Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁμολογῶ, ὅτι τὰ πρόστιμα εἶναι ὀλίγον ὑπερβολικά, αὐτὸ ὅμως δὲν ἦτο ἀξίωσις τῆς Ἑταιρείας, ἦτο ἀξίωσις τοῦ Ὑπουργείου, διὰ νὰ μπορέσωμεν νὰ δώσωμεν ἀεριόφως εἰς ὅλους τοὺς πολίτας, διότι φοβούμεθα, ὅτι οἱ μεγάλοι καὶ οἱ πλούσιοι καταναλωταὶ ἀνεξαρτήτως τῆς ὑψηλῆς τιμῆς θὰ κάμουν μεγάλην χρῆσιν καὶ οἱ πτωχοὶ δὲν θὰ ἔχουν.

§138Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὅταν συνεννοηθῶμεν, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ κάμωμεν μίαν δήλωσιν, διὰ νὰ μὴ ἀναγκασθῶμεν νὰ κάμωμεν καὶ ἄλλην συνεδρίασιν δι’ ἀνατύπωσιν τοῦ συνόλου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον αὐτὸν παρὰ μόνον ὅταν θὰ ἐπιφέρῃ τὴν δεῖνα τροποποίησιν εἰς τὴν σύμβασιν αὐτήν.

§139Γ. ΠΩΠ. Μάλιστα, δήλωσιν εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 6.

§140Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχωμεν τὴν πληρεξουσιότητα ὅπως, ῥυθμίζοντες τὸ ἄρθρον τοῦτο κατ’ ἄλλην ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι δὲν πρόκειται περὶ συμφωνίας ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ὁ κέρβερος, ὁ ὁποῖος συνέταξε τὴν ἔκθεσιν, ἠθέλησε νὰ ἐξασφαλίσῃ πολλά, θὰ ἔχωμεν λέγω τὸ δικαίωμα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν σύμβασιν μεταρρυθμισμένην κατ’ αὐτὴν τὴν διάταξιν, ἀφοῦ ἡ ῥύθμισις θὰ εἶνε ὑπὲρ τῆς κοινωνίας.

§141Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ζήτημα εἶνε ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως ἀπόκειται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Λοιπὸν ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δὲν θὰ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον αὐτόν.

§142Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Μὲ συγχωρεῖτε, βλέπω μίαν διαφορὰν ἀντιλήψεως μὲ τὸν συνάδελφόν μου, διότι ὁ συνάδελφός μου ὁμιλήσας ὡς ὡμίλησεν, ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἡμεῖς θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἐφαρμόζωμεν τὴν σύμβασιν. Ἐδῶ κάμνομεν νόμον καὶ δὲν γνωρίζομεν αὔριον ποῖος θὰ τὴν ἐφαρμόσῃ. Ἐφόσον ὅμως κάμνομεν δήλωσιν ὅτι θὰ ῥυθμίσωμεν τὴν διάταξιν κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ εἶνε ἀσφαλής.

§143Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἰς τὸ ἄρθρον 7ον τὸ πρόστιμον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται, δὲν ἀναφέρεται ποῖος θὰ τὸ λαμβάνῃ;

§144Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ δημόσιον Ταμεῖον ὄχι δι’ ἄλλον λόγον ἀλλὰ διότι ἠμπορεῖ νὰ τιμωρηθῇ ἡ Ἑταιρεία. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῶν γνωμόνων ποῦ ἀνέφερεν ὁ κ. Μαλλιόπουλος. Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς οἱ ἰσχυρισμοί του. Ἐγὼ δὲν θὰ ἀναλάβω τὴν ἀπολογίαν τῆς Ἑταιρείας. Ἡ Ἑταιρεία εἰσπράττει κατὰ γνώμονα ἀναλόγως τῶν Μπὲκ πρὸς 75 λεπτά, εἶναι τὸ κατώτατον ὅριον καὶ φθάνει, ὅταν ὑπάρχωσι πεντήκοντα Μπὲκ, γνωρίζετε δὲ, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι εἰς οὐδεμίαν ἰδιωτικὴν οἰκίαν πεντήκοντα Μπὲκ φθάνει εἰς τρεῖς δραχμάς, ὥστε εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἀνταποκρίνονται πολὺ τὰ πράγματα. Ὀφείλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς, ὅτι ἡ εἴσπραξις τοῦ ἐνοικίου κατὰ μῆνα, δὲν εἶναι εἴσπραξις διὰ τὸν γνώμονα ἀλλὰ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν μόνον τοῦ γνώμονος. Ἡ Ἑταιρεία ἔχει τὴν δαπάνην τῆς ἐγκαταστάσεως ἀπὸ τῆς ἐκσκαφῆς μέχρι τοῦ γνώμονος.

§145Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Ἑταιρεία διὰ τῆς συμβάσεως.

§146Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ συμβάσεως καὶ ἐπειδὴ ἐπανειλημμένως ἀνεφέρατε, ὅτι οὔτε ἐκ τῆς συμβάσεως οὔτε ἐκ τοῦ νόμου ἔχει οὐδὲν δικαίωμα, ὀφείλω νὰ ἀναφέρω ἄρθρον τῆς συμβάσεως, καθ’ ὅλα τὰ πράγματα βαρύνουσι τὸν πελάτην.

§147Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὡρισμένα.

§148Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λοιπὸν ἡ Ἑταιρεία δικαιοῦται νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς πελάτας της, πληρώσατε διὰ τὴν ἐκσκαφήν, διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν σωλήνων καὶ διὰ τὸν γνώμονα καὶ ὄχι διὰ τὴν συντήρησιν. Οἱ ἰδιῶται ἔχουσι πλῆρες δικαίωμα νὰ τὰ κάμουν μόνοι των, δηλαδὴ καὶ γνώμονα νὰ ἀγοράσωσι καὶ σωλήνας νὰ τοποθετήσωσι, δὲν εἶναι δὲ ἀκριβές, ὅτι ἡ ἑταιρεία δὲν δέχεται νὰ τοποθετήσῃ ἰδιωτικὸν γνώμονα. Ἡ διαφορὰ εἶναι ἡ ἑξῆς: ὅτι ἕκαστος γνώμων ὀφείλει νὰ ἐξετάζηται ὑπὸ εἰδικῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑταιρείας καὶ νὰ σφραγίζηται καὶ αὐτὸς χάριν τῆς προστασίας τῶν ἰδιωτῶν καὶ τῆς Ἑταιρείας, διότι δὲν γνωρίζουσιν οἱ ἰδιῶται, ἐὰν εἶναι καλοὶ οἱ γνώμονες οὔτε ἡ Ἑταιρεία δύναται νὰ ἐμπιστεύηται εἰς τὸν γνώμονα τῶν ἰδιωτῶν.

§149Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλέγχονται ἀπὸ ὑπαλλήλους τοῦ Δήμου.

§150Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§151Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγνώρισα ἐκ τοῦ ἐλέγχου τὸν ὁποῖον ἐνήργησα, ὅτι ὑπάλληλοι τοῦ δήμου εἶναι περισσότερον ὑπάλληλοι τῆς Ἑταιρείας παρὰ ὑπάλληλοι τοῦ Δήμου. Λοιπὸν ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, τὰ ἑξῆς: Δὲν γνωρίζω τί κάμνει ὁ ὑπάλληλος, οὐδεμία δὲ καταγγελία ἐγένετο εἰς ἡμᾶς, ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἠρνήθη νὰ δεχθῇ γνώμονα ἀγοραζόμενον ἀπὸ τοὺς πελάτας της, δὲν εἶναι εὔκολον ὁ πελάτης νὰ εὑρίσκῃ γνώμονα διὰ τὴν διοχέτευσιν τοῦ ἀεριόφωτος καὶ δι’ αὐτὸ ἀσκεῖ εἶδος μονοπωλίου. Ἡ Ἑταιρεία ὑπολογίζει διὰ τὸν γνώμονα δαπάνην 105 δραχμῶν, πρέπει νὰ παρέλθωσι 10 ἔτη, ὑπολογίζει δὲ, ὅτι μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὑπάρχουσαν, μόλις καλύπτει τὴν δαπάνην.

§152ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ προσέξητε πολύ, διότι οἱ γνώμονες τῆς Ἑταιρείας χαλοῦν, κάθε δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας χάνεται ἀεριόφως.

§153Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐὰν χαλοῦν, ἡ ἑταιρεία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ κατασκευάσῃ αὐτούς· ὅταν καταγγελθῇ, ὅτι ἐγένετο ἀπώλεια ἀεριόφωτος ἐκ πταίσματος τοῦ πελάτου βεβαίως δὲν θὰ καταλογισθῇ εἰς τὴν ἑταιρείαν. Καὶ τοῦτο εἶναι, κ. συνάδελφοι, ὅπου ὑπάρχει Ἑταιρεία Ἀεριόφωτος, ἡ Ἑταιρεία εἰσπράττει ἓν ποσὸν καὶ αὐτὸ χρησιμεύει διὰ τὴν ἐγκατάστασιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερον καὶ διὰ τὸν γνώμονα. Οἱ γνώμονες δὲν εἶναι αἰώνιοι.

§154Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἑταιρεία νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ.

§155Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ δέχομαι ὅτι τὸ νὰ εἰσπράττῃ τὰς 105 δραχμὰς εἶναι μέγα ποσόν, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν σύμβασιν τῆς ἑταιρείας, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ μελετήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δύναται νὰ τὸ κανονίσῃ εἴτε διὰ διατιμήσεως τῶν γνωμόνων, εἴτε διὰ νομοθετικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ περιορίσῃ τὸ δικαίωμα τῆς εἰσπράξεως. Ἐλέχθη καὶ ἓν ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι ὀφείλουσι νὰ ἀπαλλαγῶσιν οἱ πολῖται ἀπὸ τὸν γνώμονα. Τὸ ἐμελετήσαμεν καὶ εὑρήκαμεν, ὅτι δὲν εἶναι συμφέρον εἰς τὸ κράτος νὰ γίνῃ ἡ μεταρρύθμισις αὐτή, διότι εἰς τὰς δαπάνας τῆς ἑταιρείας αὐτῆς δὲν ὑπολογίζομεν τὰς δαπάνας τῶν σωλήνων καὶ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἔχει διὰ τοὺς γνώμονας. Ἔχομεν πλήρη ἑπομένως ἐλευθερίαν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ἀφ’ ἑνὸς τὰς εἰσπράξεις καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὰς δαπάνας τῶν σωλήνων καὶ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἔχει διὰ τοὺς γνώμονας. Εἴπατε, ὅτι ἡ ἑταιρεία λαμβάνει πεντήκοντα δραχμὰς, δὲν λαμβάνει τόσας, λαμβάνει τριάκοντα δραχμὰς, ἐπειδὴ χρειάζονται 30 δραχμαὶ προκαταβολή, δὲν εἶναι δὲ ἀκριβές ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι ἡ ἑταιρεία κατακρατεῖ αὐτὸ τὸ ποσόν, διότι οὐδέποτε κατηγγέλθη, ὅτι ἡ ἑταιρεία δὲν ἐπέστρεψε τὰς 30 δραχμὰς εἰς τοὺς πελάτας της. Αὐτὴ ἦτο ἐν συνόψει ἡ ἱστορία τῆς συμβάσεως αὐτῆς καὶ ὁ σκοπός της. Νομίζω, ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς παρέχομεν μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς κατοίκους τῶν Ἀθηνῶν, ὅπως δεχθῇ ἡ ἑταιρεία αἰτήσεις ἰδιωτῶν διὰ παροχὴν ἀεριόφωτος, ἐπειδὴ δὲ ἐλέχθη καὶ περὶ παροχῆς ἀεριόφωτος εἰς τὸ δημόσιον ἔχω νὰ πληροφορήσω τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι εἰς τὸ Δημόσιον δὲν θὰ παραχωρηθῇ οὐδόλως, διότι ἡμεῖς θὰ ἀπαγορεύσωμεν ἐκεῖ ποῦ γίνεται σπατάλη ἀφ’ ἑνὸς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ἰδιώτας ἀεριόφως. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι, πᾶν ὅτι ἐκάμαμεν διὰ τὰς Ἀθήνας δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν καὶ δι’ ἄλλας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἀεριόφως.

§156Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ παρακαλέσω μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὰς ὁποίας συνεπῶς ἀπεδέχθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ βάλωμεν εἰς τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρου 6 ἐννοεῖται ὅτι περιλαμβάνεται ἀπαραιτήτως καὶ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ 7 ἄρθρου ὡς καὶ σπουδαιοτέρα.

§157Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ εἶναι τοῦ νὰ πληρώνηται τὸ πολλαπλάσιον ἀντὶ πρόστιμον, πάντως μία διάταξις πρέπει νὰ τεθῇ. Θὰ ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ ἐλαφροτέρα καθ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἑταιρείας ἀλλὰ πρόκειται περὶ δικαιώματος τοῦ Κράτους.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεων πιστώσεων διὰ τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ διὰ τὴν ἐκπόνησιν σχεδίων τοπογραφικῶν, κτηματολογικῶν καὶ ρυμοτομικῶν πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης δραχ. 236.680 διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἑξῆς φάρων. αʹ) Ἐπὶ τῆς παρὰ τὴν Σκίαθον ὑφάλου «Λευθέρη». βʹ) Ἐπὶ τῆς νησῖδος «Μανδῆλι». γʹ) Ἐπὶ τῆς νήσου «Φολεγάνδρου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΦΕʹ (3505) τῆς 31 Δεκεμβρίου 1909». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους καταβολῆς τῆς δαπάνης ἐκτυπώσεως μητρώων τῶν Νέων Χωρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1514 τῆς 7 Σεπτεμβρίου 1918 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ αὐτεπαγγέλτου ἀποστρατείας τῶν ἐγγάμων ὑπενωματαρχῶν καὶ χωροφυλάκων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀναθέσεως τῆς διεξαγωγῆς τῶν δικῶν καὶ τῶν καθηκόντων τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ Γῆν Στρατοῦ εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1149 «περὶ Γεν. Διοικήσεων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 1233 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου 744 κυρωθέντος Νομ. Διατάγματος τῆς 8 Ἰουλίου 1917 «περὶ παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετούντων ἀνδρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου ἀναγνωρίσεως καὶ πληρωμῆς καθυστερουμένων ὑπολοίπων διὰ γενομένας ἐν τῷ ἐξωτερικῷ προμηθείας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1912 ἕως 1917». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τίνων τοῦ ΓΣΚΣΤʹ (3226) Νόμου τοῦ 1907 «περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ὑποδιδασκαλείων πρὸς μόρφωσιν ὑποδιδασκάλων διὰ τὰ Μουσουλμανικὰ σχολεῖα.»

§161Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εὑρίσκομαι εἰς μεγάλην στενοχωρίαν ὅταν βλέπω τὴν Κυβέρνησιν σπεύδουσαν νὰ νομοθετῇ, καὶ τὰ τέκνα τὰ γαμοθετικὰ τῆς σπουδῆς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι ἀτελῆ. Ἐγὼ δὲν τὸ κάμνω ἐκ λόγων ἀντιπολιτεύσεως, ἐπιθυμῶ νὰ ψηφισθῇ ἀλλὰ νὰ ἀκούσῃ πρῶτον μερικὰς παρατηρήσεις δικαιωτάτας, διότι ὄχι ἐγὼ ποῦ τέλος πάντων εἶμαι εἰδικός, ἀλλὰ καὶ πᾶς βουλευτὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία σπουδὴ νὰ ψηφισθῇ τώρα, ἂς ψηφισθῇ εἰς τὴν ἄλλην σύνοδον τὸ νομοσχέδιον ἀφ’ οὗ ἄλλως τε δὲν πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ τώρα τὸ σχολεῖον.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§163ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συμφωνίας περὶ παρατάσεως τοῦ μεταξὺ τῶν δύο τούτων Κρατῶν ὑφισταμένου συμβατικοῦ καθεστῶτος.» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1074 νόμου τοῦ 1917 περὶ ἐκτελέσεως ἔργων ὁδοποιΐας καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1520 «περὶ τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Στρατεύματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον ΓΦΑʹ τῆς 20 Δεκεμβρίου 1909». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνεγέρσεως οἰκοδομῶν εἰς τὰς πόλεις καὶ κώμας καὶ συνοικισμοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΓΣΚΜʹ «περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου». Ἀνακοινῶ ὅτι ἡ ἐνταῦθα τῶν Ἀρμενίων Ἐπιτροπεία ἀπέστειλε πρὸς τὸ Προεδρεῖον πρὸ μικροῦ τὴν κάτωθι εὐχαριστήριον ἐπιστολήν. (ἀναγινώσκει): «Κύριε Πρόεδρε, Ἡ Α. Ἐξ. ὁ Boghos Pacha Nubar, πρόεδρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀρμενικῆς Ἐπιτροπείας, καὶ ὁλόκληρον τὸ Ἀρμενικὸν Ἔθνος, θὰ ὦσιν αἰωνίως εὐγνώμονα διὰ τὴν ἐπίσημον ἐκδήλωσιν ἣν ἐποιήσατο πρὸ μικροῦ ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ὑπὲρ τοῦ Ἀρμενικοῦ Λαοῦ καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἀρμενίας. Περιστοιχιζόμενος ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς ἐν Ἑλλάδι παροικίας τῶν Ἀρμενίων, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μὴ ἀπέλθω ἐκ τῆς ὡραίας συνεδριάσεως, ἐν ᾗ διέλαμψε ἡ ὑπὲρ Δικαίου ἰδέα τοῦ μεγάλου Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, χωρὶς νὰ διακηρύξω ὅτι ἡ πρᾶξίς του ἀποτελεῖ τιμὴν εἰς τὰ δικαιώματα τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν μικρῶν λαῶν. Τὸ Ἀρμενικὸν Ἔθνος θὰ χαράξῃ ἐν ταῖς πρώταις σελίσι τῆς Χρυσῆς αὑτοῦ Βίβλου καὶ τῆς Ἀνεξαρτησίας του τὴν ἱστορικὴν συνεδρίαν τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Ἐξ ὀνόματος ὅλων τῶν Ἀρμενίων καὶ ἰδίᾳ ἐξ ὀνόματος τῶν ἐκτοπισθέντων Ἀρμενίων, οἵτινες βασανίζονται μέσῳ ξένων ἐρήμων τῆς βαρβάρου τουρκικῆς κυριαρχίας, ἣν συντρίβουσιν αἱ ἔνδοξοι στρατιαὶ τῶν συμμάχων· ἐξ ὀνόματος τῶν Ἀρμενίων στρατιωτῶν, οἵτινες ἔπεσαν ἐπὶ τοῦ πεδίου τῶν μαχῶν τῆς νίκης τῆς Ἀντάντ, εὐχαριστῶ τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων καὶ ἀναφωνῶ δι’ ὅλης δυνάμεως, δι’ ὅλης ψυχῆς, ἀπηχούσης τὴν ψυχὴν ὁλοκλήρου τοῦ Ἀρμενικοῦ Ἔθνους. Ζήτω ἡ Ἑλλάς, ἡ ἀνταξία σύμμαχος τῶν ἀγωνισθέντων ὑπὲρ τῆς νίκης τοῦ Δικαίου. Ζήτω ἡ Ἑλληνοαρμενικὴ ἀδελφωσύνη, Ε. Καντζαντιὰν Πλοίαρχος τοῦ Π. Ναυτικοῦ» Ἡ ἐπιστολὴ αὕτη θὰ δημοσιευθῇ διὰ τοῦ τύπου.

§166Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐπὶ τῇ λήξει τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐλπίζω ὅτι διερμηνεύω τὴν γνώμην ὅλων τῶν Βουλευτῶν, ἐὰν εἴπω, ὅτι ὀφείλονται εὐχαριστίαι πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς διὰ τὴν δεξιὰν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§167Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρόεδρος). Σᾶς εὐγνωμονῶ διὰ τὴν εὐμένειαν, καὶ τὴν ἐπιείκειαν τὴν ὁποίαν ἐδείξατε πρὸς ἐμέ.

§168Γ. ΠΩΠ. Παρακαλῶ καὶ ἐκ τῆς μειοψηφίας, κ. Πρόεδρε, νὰ δεχθῆτε τὴν ἐκτίμησίν της διὰ τὴν ἀμεροληψίαν, μετὰ τῆς ὁποίας διεξηγάγετε τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Ἡ μειονοψηφία, ὡς μέρος τοῦ ὅλου συγκροτήματος τῆς Βουλῆς, ἐκδηλοῖ ἀληθῶς ἰδιαιτέραν ἐκτίμησιν διὰ τὴν διεύθυνσιν τὴν δεξιὰν ὑμῶν καὶ τὴν ἀκατάβλητον φιλοπονίαν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§169Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ (Πρόεδρος). Σᾶς εὐχαριστῶ πολὺ καὶ πάλιν καὶ μαζὺ μὲ τὴν εὐγνωμοσύνην μου δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπευθύνω ἄλλην καλιτέραν εὐχὴν ἢ τὴν εὐχὴν ὅπως κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν, κατὰ τὰς προσεχεῖς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ὁ χῶρος οὗτος περιλάβῃ ἀντιπροσώπους ἐξ ὅλης τῆς Φυλῆς ἐλευθέρας καὶ δούλης. (Ὄλοι οἱ βουλευταὶ ὄρθιοι καὶ τὰ θεωρεῖα ζητωκραυγάζουν). Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθοῦν καὶ νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτονται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 8 μ. μ.