1918.12.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42Α

τῆς 1 Δεκεμβρίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4.30 π. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Οἱ τυρέμποροι Πρεβέζης καὶ Φιλιππιάδος παραπονοῦνται κατὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Ἠπείρου, διὰ τὴν παρ’ αὐτῆς ἐπίταξιν τοῦ τυροῦ καὶ διατίμησιν εἰς μικρὰν τιμήν. —Ἡ ἐξ Ἀγαθουπόλεως πρόσφυξ Πηνελόπη χήρα Παπαγεωργίου Πολυχρονιάδου, ἱερέως καὶ διδασκάλου, παρακαλεῖ ὅπως τῇ χορηγηθῇ μικρὸν ἐπίδομα πρὸς διατροφὴν πέντε ἀνηλίκων τέκνων της. —Οἱ ἔφεδροι ὁπλῖται τῆς τέως Κρητικῆς χωροφυλακῆς παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς δοθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἐπίδομα. —Ὁ Ἰωάννης Μοσκαχλαΐδης, ἐξ Ἀμφίσσης, ἐνοικιαστὴς τοῦ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἐπιστραφῇ τὸ τέταρτον τοῦ ὅλου ποσοῦ. —Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ χωρίου Σελίτσανης, Λαρίσσης, παρακαλεῖ, ὅπως παύσῃ ἡ ἐπίταξις τῶν γεωμήλων. —Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ρεθύμνης παρακαλεῖ, ὅπως τὸ Δημόσιον παραλάβῃ παρὰ τῶν ἐμπόρων χαρουπίων τὰ χαρούπια τῆς ἐσοδείας τοῦ 1917. —Ὁ Σύνδεσμος τῶν Μηχανικῶν τοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου, παρακαλεῖ, ὅπως ἀπονεμηθῇ σύνταξις εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀποθανόντος μηχανικοῦ Γερασίμου Φλωριᾶ. —Ὁ Δήμαρχος Πατρέων παρακαλεῖ, ὅπως τύχῃ πάσης Κυβερνητικῆς καὶ Νομοθετικῆς προνοίας ἡ ἀποφασισθεῖσα ἐκμετάλλευσις τῶν ὑδάτων τοῦ ποταμοῦ Γλαύκου. — Ὁ Παναγ. Λυμπεριάδης παρακαλεῖ, ὅπως δοθῇ ἀμνηστεία εἰς τοὺς μέχρι τοῦδε ἀντιδραστικούς, ὧν τὰ αἰσθήματα μετεβλήθησαν συνεπείᾳ τῶν τελευταίων ἐθνικῶν γεγονότων. —Οἱ μὴ μονιμοποιηθέντες ἀνθυπασπισταὶ τοῦ Ἐμπέδου Πεζικοῦ Βʹ Μεραρχίας παρακαλοῦσιν, ἵνα μονιμοποιηθῶσιν. —Ὁ Γ. Βασιλόπουλος, ἐξ Ἀραχώβης, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ πληρωθῶσι τὰ καθυστερούμενα ἐπιδόματα τῶν τεσσάρων τελευταίων μηνῶν τοῦ 1917 διὰ τὸν ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετοῦντα υἱόν του. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης καταθέτει πρὸς γνῶσιν τῆς Βουλῆς τὰς γενομένας μεταβολὰς τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1918, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβαρύνεται οὗτος διὰ τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων ἐξόδων δραχ. 1.410.492. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Δ. Δίγκας ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ παροχῆς τριακονταδράχμου μηνιαίου ἐπιδόματος εἰς τοὺς ὑποδιδασκάλους καὶ καθ’ ὃν χρόνον ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν στρατόν»· ὅπερ ἀποφάσει τῆς Βουλῆς κηρύσσεται κατεπεῖγον. 2) «Περὶ ὁδοιπορικῶν ἐξόδων καὶ ἀποζημιώσεων τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν σχολείων καὶ τῶν σχολικῶν ἰατρῶν». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 186 τοῦ 1914 περὶ ἐξελέγξεως τῶν πρὸ τοῦ νόμου ΓΦΚΔʹ ὑποβεβλημένων αἰτήσεων παραχωρήσεως μεταλλείων»· ὅπερ ἀποφάσει τῆς Βουλῆς κηρύσσεται κατεπεῖγον. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Α. Παπαναστασίου, ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ τοῦ ἐξ εἰσιτηρίων εἰσπράξεων φόρου τῶν Σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν». καὶ 2) «Περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεων διὰ τὰ ἔργα Θεσσαλονίκης καὶ διὰ τὴν ἐκπόνησιν σχεδίου τοπογραφικοῦ κτηματολογικοῦ καὶ ρυμοτομικοῦ πόλεως Θεσσαλονίκης». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἰσχυόντων νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Κ. Σφακιανάκης καὶ Γ. Κ. Κοκκινάκης, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας κληρονομιῶν δωρεῶν, προικῶν καὶ κερδῶν λαχείων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Μανασάκης, Μ. Σακλαμπάνης, Δ. Ἀναγνωστάκης καὶ Γ. Κοκκινάκης, ὑποβάλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν κλπ.». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Ι. Τσιριμῶκος, καταθέτει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 350 καὶ τοῦ σχετικοῦ 887, ὡς καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1746 Διαταγῆς Προσ. Κυβερνήσεως «περὶ ἐγκαταστάσεως ἐποίκων». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 747 τοῦ ἔτους 1911 Διατάγματος Γενικῆς Διοικήσεως Κρήτης «περὶ ἀγροφυλακῆς» ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 825 ὁμοίου Διατάγματος καὶ ὑπὸ τοῦ νόμου 1182». 3) «Περὶ παροχῆς συνδρομῆς εἰς τὴν Γεωργικὴν Ἑταιρείαν Μακεδονίας». 4) «Περὶ ἀναστολῆς διατάξεών τινων τοῦ νόμου 513 τοῦ 1914 «περὶ προαγωγῆς τῆς σηροτροφίας». —Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Θ. Χρυσοχοΐδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν, δωρεῶν κλπ.». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Σ. Σῖμος ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συγκροτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 409 τοῦ 1914 καὶ 712 τοῦ 1916 «περὶ ἐκπτώσεως μέρους ἐκ τοῦ ἐνοικίου τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν προσόδων τῶν ἐτῶν 1914 καὶ 1915». Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καρπετόπουλος.

§3Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Χωρὶς νὰ διανοηθῶ, ὄχι νὰ μεμφθῶ, ἀλλ’ οὔτε κἂν νὰ παραπονεθῶ διὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν διευθύνονται αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, τρόπον ἐμφανίζοντα παραδειγματικὴν καὶ ἀπέραντον ἀντίληψιν τῶν καθηκόντων του, ἐν τούτοις θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ τῷ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν συντάσσεται τὸ δελτίον τοῦ τύπου. Οἱ ἐκτελοῦντες τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἐν τῇ κουραστικῇ προσπαθείᾳ, διὰ τὴν ἀποφυγὴν παντὸς ἐλέγχου, εἴτε εἰς τὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε εἰς τὰς γνώμας καὶ τὰς σκέψεις τῶν κ. Ὑπουργῶν, ὄχι μόνον ἐνασκεῖται ἀγρία λογοκρισίαν, ἀλλὰ καὶ διαστρεβλώνονται τὰ λεγόμενα ὑπὸ τῶν κ. βουλευτῶν τῶν ἀντιφρονούντων, εἴτε εἰς νομοσχέδια, εἴτε εἰς ἄλλας γνώμας καὶ ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπὴν; Ἔχω δώσει πλήρη ἐλευθερίαν εἰς τοὺς συντάσσοντας τὰ πρακτικά· οὐδεμία λογοκρισία ἀσκεῖται καὶ διὰ νὰ μὴ χάνεται ματαίως ὁ χρόνος, καὶ ματαίως συζητοῦμεν, δηλῶ, ὅτι δύναται ἕκαστος βουλευτὴς, νὰ δίδῃ περίληψιν ἑκάστοτε τοῦ λόγου του, ἀπ’ εὐθείας χωρὶς νὰ ζητῇ τὴν ἔγκρισίν μου.

§5Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ ἐγνώριζον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ὁσάκις δὲν δίδουν οἱ βουλευταὶ σημείωσιν, τότε πρέπει καὶ νὰ ἀποσιωπῶνται ὅσα ὑπ’ αὐτῶν λέγονται εἴτε νὰ διαστρεβλώνωνται. Ἐγὼ ὁμιλῶ σπανιώτατα· παρῆλθεν Σύνοδος ὁλόκληρος χωρὶς νὰ ὑποβάλω καμμίαν ἐπερώτησιν, ἂν τώρα ὑποβάλλω τινὰς, τὸ κάμω ἐκ καθήκοντος, ἀδιαφορῶν ἂν θὰ γραφῶσιν, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον. Ἐνδιαφέρομαι ὅμως πολύ, νὰ μὴ ἀναγράφωνται εἰς τὸ ἐπίσημον δελτίον, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον καὶ δι’ αὐτὸ μετὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρόεδρος, εἶχε τὴν εὐγένειαν νὰ κάμῃ, τὸν παρακαλῶ νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς κ. πρακτικογράφους, νὰ προσέχωσι, διότι θὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς τὰ μέτρα τῆς ἀμύνης ἐναντίον τῶν κ. πρακτικογράφων.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἕκαστος βουλευτὴς, δύναται ἀπ’ εὐθείας νὰ χορηγῇ μίαν περίληψιν τῶν λόγων του, εἰς τοὺς συντάσσοντας τὸ δελτίον τοῦ Τύπου.

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Οἱ κ.κ. Δ. Γκλαβᾶς καὶ Ν. Συριόπουλος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀμαλιάδος.

§7Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Προέρχεται ἀπὸ τὸν συνεταιρισμὸν Ἀμαλιάδος καὶ παρακαλῶ, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς, ζητεῖται ἡ ἀναστολὴ τοῦ τελευταίου ψηφισθέντος νόμου περὶ φόρου τοῦ οἴνου, τόσον μᾶλλον καθ’ ὅσον μὴ ἐπιτρεπομένης τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ οἴνου δὲν κατορθώνουν οἱ παραγωγοὶ νὰ ἐπαρκοῦν εἰς τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅταν λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς θὰ προσανατολισθῇ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν συμπολιτῶν μου.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Βλάχος καὶ Μ. Δεληγιάννης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως χορηγήσῃ ἀδείας καὶ εἰς τοὺς ἀπεσπασμένους εἰς τὰς σιδηροδρομικὰς γραμμὰς ἐφέδρους τοῦ 1900, 1901 καὶ 1902 καθ’ ὅσον οὗτοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι γεωργοί.

§9Α. ΓΡΙΒΑΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὰς σιδηροδρομικὰς γραμμὰς ὑπηρέτουν δύο λόχοι συγκοινωνιῶν· ἤδη διετάχθη ἡ κατάργησις τῶν λόχων καὶ ἡ ἀντικατάστασις τῶν ἐν αὐτοῖς ὑπηρετούντων.

§10Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ τύχωσι καὶ αὐτοὶ ἀδείας, διότι εἶναι γεωργοί.

§11Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα, θὰ ἀπολαύσουν καὶ αὐτοὶ ἀδείας.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Μερλόπουλος, Μ. Δαζέας καὶ Κ. Φωτόπουλος, παρακαλοῦσι τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Ἐπισιτισμοῦ καὶ Στρατιωτικῶν, νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλήν, ἐὰν τὰ πρὸ τοῦ θερισμοῦ ἐπιταχθέντα σιτηρὰ ἐν τῷ νομῷ Μεσσηνίας παρελήφθησαν μετὰ τὸν θερισμὸν καὶ τὸν ἁλωνισμὸν παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν κλπ.

§13Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπετράπη ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς συγκεντρώσεως, νὰ μεταφέρωσι τὰ προϊόντα.

§14Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄξιον μερίμνης καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς καὶ τὴν Βουλήν. Εἶναι γενικωτάτου ἐνδιαφέροντος, τολμῶ νὰ εἴπω, δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, διότι πρόκειται περὶ τροφίμου πολυτιμωτάτου, τοῦ ὁποίου ἐστερήθη ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας. Ἠρώτησα ὑμᾶς, ἂν ἐδόθη διαταγὴ, εἰς τὰς ἀρχὰς νὰ ἐπιτρέψωσι νὰ δοθῇ ἄδεια, ὅπως τὰ σιτηρὰ ταῦτα μεταφέρωνται εἰς τὰς ἰδίας ἀποθήκας των ὑπ’ εὐθύνην των, διότι ἐφ’ ὅσον παραμένουν ἐν τοῖς ἁλωνίοις, ὑφίστανται τὴν ἐπήρειαν τῶν ἀτμοσφαιρικῶν μεταβολῶν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἀραβοσίτου, ὁ ὁποῖος παράγεται ἐν τῇ πεδιάδι τῆς Μεσσηνίας εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ὀλυμπίας καὶ εἰς τὸν Δῆμον Φιγαλείας, ὁ ὁποῖος θερίζεται κατὰ τέλη Αὐγούστου, ἢ καὶ ἀρχὰς Σεπτεμβρίου καὶ ὁ ὁποῖος παραμένει ἀκόμη ἐν τοῖς ἁλωνίοις, διότι ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶχε τὴν στοιχειώδη πρόβλεψιν νὰ μεριμνήσῃ διὰ νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια, ὅπως τὸν ἀποθέσωσι εἰς τὰς ἰδίας των ἀποθήκας, ὑπὸ τὴν εὐθύνην καὶ ὑποχρέωσιν νὰ τὸν παραδώσωσιν εἰς τὰς ἀρχὰς εὐθὺς ὡς ἤθελε τοῖς ζητηθῇ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐξ ἀλεπαλλήλων τηλεγραφημάτων τῶν συμπολιτῶν μου, παραπονουμένων διότι παρέμενον τὰ σιτηρά των ἐν τοῖς ἁλωνίοις καὶ ἐφθείρετο καὶ ἡ ὑγεία αὐτῶν, διότι ἦσαν ὑποχρεωμένοι ἐν μηνὶ Ὀκτωβρίῳ καὶ Νοεμβρίῳ νὰ κοιμῶνται ἐν τῇ ὑπαίθρῳ, ἠναγκάσθην νὰ προσφύγω εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς συγκεντρώσεως προϊόντων καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἂν ὄχι ἐξ ἄλλων λόγων ἀλλὰ ἐκ λόγων φιλανθρωπίας τοὐλάχιστον περὶ τῆς ὑγείας τῶν συμπολιτῶν μου, νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἡ μετακόμισις οἴκαδε τῶν παραχθέντων σιτηρῶν, καὶ τότε ἐδέησε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ σκεφθῇ, ὅτι τὸ μέτρον εἶνε οὐχὶ μόνον δίκαιον, ἀλλὰ καὶ στοιχειώδους προνοίας καὶ ἐδόθη ἡ διαταγὴ περὶ ἧς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Τὸ κακὸν τοῦτο συμβαίνει καὶ ἀλλαχοῦ, ὅπως ἐν Λεβαδείᾳ ὅπου ἑκατομμύρια ὁλόκληρα παραμένουν ἐκτεθειμένα. Πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Κυβέρνησις ὅτι οὐδὲν βάρος εἶναι ἱκανὸν νὰ ἀντισταθμίσῃ τὴν βαρεῖαν εὐθύνην ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς αὐτὴν διότι ἑκατομμύρια περιουσιῶν μένουσιν ἐκτεθειμένα ἐν τῇ ὑπαίθρῳ. Ἑκατομμύρια ὁλόκληρα τροφίμων χρήσιμα διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας ὑπόκεινται εἰς τὰς καιρικὰς μεταβολάς. Δὲν ἀρκεῖ ὅτι ἐδόθη διαταγὴ ἐπιτρέπουσα νὰ ἀποκομίσωσι εἰς τὰς ἀποθήκας των τὰ παραγόμενα σιτηρά, πρέπει νὰ δοθῇ καὶ ἑτέρα τοιαύτη. Οἱ γεωργοὶ διὰ νὰ παραγάγωσι τὸν ἀραβόσιτον ἐκοπίασαν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι καὶ αἱ οἰκογένειαί των, ἐπλήρωσαν ἀκριβὰ ἡμερομίσθια, ἐξετέθησαν εἰς κινδύνους, ἀνέλαβον ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῶν δανειστῶν των καὶ ἔχωσι τὸ μόνον προϊόν αὐτῶν εἰς τὰ ἁλώνια ἢ εἰς τὰς ἀποθήκας των χωρὶς νὰ δύνανται νὰ διαθέσουν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν οἰκογενειῶν των εἰς ἐποχὴν μάλιστα καθ’ ἣν ἐνέσκηψεν βαρεῖα μορφὴ τῆς ἐπιδημίας καὶ ἔχουσι ἀνάγκην φαρμάκων καὶ λοιπῶν χρειωδῶν. Διατί δὲ; Διότι τὸ Δημόσιον ἐπιτάξαν τὴν παραγωγὴν ἐδέσμευσε τὰς χεῖρας αὐτῶν ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐκποιήσωσι ἔστω καὶ μέρος τῶν παραχθέντων σιτηρῶν. Ποῦ δὲ ἤγαγεν ἡ κατάστασις αὕτη; Εἰς τὸν ὄλεθρον καὶ τὴν καταστροφήν. Διὰ τοῦτο κρούω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀκούσῃ τοὺς ἤχους αὐτοῦ καὶ διατάξῃ τὰς ἀρχὰς νὰ ἐπιτρέψωσι τὴν μερικὴν ἐκποίησιν τῶν παραχθέντων σιτηρῶν, ἵνα δυνηθῶσι οἱ γεωργοὶ νὰ ἐπαρκέσωσι εἰς τὰς μᾶλλον σοβαρὰς ἀνάγκας ἀπὸ τὰς ὁποίας περιστοιχίζονται. Θὰ ἀναμένω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅπως ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦδε ἐπαναλαμβάνω νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Κατσίνας, Λ. Κουτσοπέταλος, καὶ Β. Κυρέλλος, παρατηροῦσιν ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας Θηβῶν καὶ Λεβαδείας δημητριακοὶ καρποὶ καὶ ἰδίᾳ σανός, ἀξίας ἑκατομμυρίων δραχμῶν, παραμείναντες εἰς τὸ ὕπαιθρον ἐπὶ μῆνας ἀπὸ τῆς συγκομιδῆς των μέχρι σήμερον, κατεστράφησαν ἐκ σήψεως χωρὶς μέχρι τοῦδε νὰ παραληφθοῦν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας συγκεντρώσεως ἐγχωρίων προϊόντων, οὐδὲ ἐπιτραπείσης εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῆς ἀδείας νὰ παραλάβωσι τὰ προϊόντα ταῦτα καὶ τὰ διαθέσωσιν ὅπως οὕτω ἀποτραπῇ ἡ συντελεσθεῖσα ἤδη καταστροφή των. Παρακαλοῦσιν ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνες αἱ ὑπεύθυνοι ἀρχαὶ διὰ τὴν μὴ ἔγκαιρον παραλαβὴν τῶν τοιούτων προϊόντων καὶ τίνα μέτρα ἔλαβε κατ’ αὐτῶν, καὶ ἐὰν διέταξε τὴν ἀποζημίωσιν τῶν παραγωγῶν τῶν καταστραφέντων προϊόντων, ὅπως ἀποσοβηθοῦν δικαστικοὶ ἀγῶνες μετὰ τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τῶν τοιούτων δικαίων ἀξιώσεων τῶν παραγωγῶν.

§16Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς γεωργοὺς ὧν κατεστράφησαν οἱ καρποὶ ἐκ τῆς μὴ ἐγκαίρου παραλαβῆς, θέλει δὲ διατάξει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς παραγωγοὺς νὰ παραλάβωσι καὶ διαθέσωσιν οἱ ἴδιοι τοὺς καρπούς των.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς ἀρχαιότητος τῶν προαχθησομένων ἀνθυπολοχαγῶν τῆς Διαχειρίσεως, τῶν ὑπηρετησάντων ἀπὸ τῆς 17 Σεπτεμβρίου 1915.

§18Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ διαχειρισταί, περὶ ὧν ἡ ἀναφορά, παραπονοῦνται, καὶ δικαίως, διότι παρηγκωνίσθησαν καὶ δὲν προήχθησαν, καίτοι συνεπλήρωσαν τὸ χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται ἡ προαγωγή των, δυνάμει τοῦ νόμου 464 καὶ ἀφομοιώθησαν μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐν γένει τοῦ στρατεύματος. Μολονότι λοιπὸν ἀπέκτησαν τὰ προσόντα πρὸς προαγωγήν, παραμένουν ἐν τούτοις εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Εἶναι δίκαιον τὸ παράπονόν των καὶ πρέπει νὰ θεραπευθῇ.

§19Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Οἱ προβιβασμοὶ θὰ γίνουν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νέων πινάκων εἰς οὓς περιλαμβάνονται καὶ οἱ μάχιμοι μεθ’ ὧν ἀφομοιώθησαν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Βλάχος καὶ Δ. Χατζηγιάννης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν σκέπτεται νὰ διατάξῃ τοὺς διαφόρους ἐργολάβους τῆς μεταφορᾶς τῶν σιτηρῶν καὶ μεταφέρωσι τὸν πρὸ πολλῶν μηνῶν ἐπιταχθέντα σῖτον ἀπὸ τὰ μεμακρυσμένα χωρία, καθ’ ὅσον οἱ ἐργολάβοι ἐκ προθέσεως μετέφερον ἐκ τῶν πλησιεστέρων χωρίων τὰ μεγάλα ποσὰ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ἀφῆκαν τῶν μικρῶν καλλιεργητῶν τῶν εἰς ἀπόστασιν μεγαλειτέραν κειμένων χωρίων. Ἕνεκα τούτου οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ εἶναι ἀνάστατοι καὶ ἀνάγκη ἡ Ἑταιρεία Συγκεντρώσεως εἰς βάρος τῶν ἐργολάβων νὰ ἀναλάβῃ τὴν μεταφορὰν διὰ ξένων κάρρων.

§21Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κ. Ὑπουργέ, δὲν ὑποβάλλεται μόνον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ ὑποβάλλεται καὶ εὐθύνεται δι’ αὐτὴν ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καθόσον πρόκειται περὶ συμφέροντος γενικοῦ, πρόκειται περὶ τοῦ σίτου τοῦ ἐπιταχθέντος παρὰ τοῦ Κράτους καὶ ὄχι ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας τῆς Συγκεντρώσεως. Ἀνέλαβον ἐργολαβικῶς κ. Ὑπουργέ, διάφοροι ἐργολάβοι νὰ μεταφέρωσι τὸν σῖτον εἰς τὴν Λάρισαν. Καὶ ἐνῷ, κ. Ὑπουργέ, οἱ ἐργολάβοι οὗτοι οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀναλάβει ἐργολαβικῶς τὴν μεταφορὰν πρὸς 6 λεπτά, μετέφερον τὸν σῖτον ἀπὸ τὸ τσιφλίκιον ἤτοι ἀπὸ τὰ χωρία τὰ γειτονικὰ πρὸς τοὺς σταθμούς, ἀπὸ τὰ χωρία τὰ ἀπομεμακρυσμένα δὲν μεταβαίνουσι νὰ παραλάβωσι τοῦτον, ἀλλὰ ἐκβιαστικῶς ζητοῦσιν ἀπὸ τοὺς διαφόρους χωρικούς, ἐκτὸς τῶν 6 λεπτῶν λεπτῶν, ἄλλοι μὲν 10, ἄλλοι δὲ 12 λεπτὰ καὶ ὡς ἐκ τούτου ὅλοι οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ τῆς Θεσσαλίας εἶναι ἐν ἀναστατώσει, καὶ δικαίως· διότι ποῦ ἠκούσθη νὰ ἐπιτάξῃ τὸ Κράτος τὸν σῖτον τῶν χωρικῶν καὶ ἡ Ἑταιρεία νὰ μὴ μεταβαίνῃ νὰ πληρώσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ ἐπιταχθέντος σίτου; Καὶ ἐρωτοῦν ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς ποῦ ἠκούσθη, ποῖα διάταξις τοῦ Συντάγματος ἀναγράφει νὰ ἐπιταχθῇ ὁ σῖτος τῶν χωρικῶν καὶ ἡ Ἑταιρεία νὰ μὴ πληρώσῃ αὐτὸν ἐπὶ ἑξάμηνον; Τὸ πράττωσιν οἱ διάφοροι ἐπόπται; Διατὶ κ. Ὑπουργοί, ἡ Ἑταιρεία αὕτη δὲν μεταφέρει τὸν ἐπιταχθέντα σῖτον διὰ ξένων κάρρων εἰς βάρος τῶν ἐργολάβων, οἱ ὁποῖοι ἐπλούτισαν; Διατὶ ἔλαβεν ἀρκετὴν τιμὴν πρὸς 6 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν διὰ τὴν μεταφορὰν ἀχύρου, ἡ ὁποία ὡρίσθη χωρὶς νὰ γίνῃ δημοπρασία ἐν Λαρίσσῃ; Πῶς ἐγένετο ἐν Λαρίσσῃ ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀχύρου πρὸς 6 λεπτὰ χωρὶς νὰ γίνῃ προηγουμένως δημοπρασία ἐν Λαρίσσῃ; Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ἐνεργήσαντες διὰ διαφόρων πολιτευομένων, κατώρθωσαν νὰ λάβουν τὴν ἔγκρισιν ἐν Ἀθήναις.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τοὺς ὀνομάσητε (Θόρυβος).

§23Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ἀκόμη εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παρατηρήσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πῶς μέχρι τοῦδε δὲν διέταξε τὴν Διεύθυνσιν τῆς Συγκεντρώσεως νὰ μεταφέρῃ τοὺς καρποὺς τῶν διαφόρων ἀγροτῶν ἀπὸ τὰ ἀπομεμακρυσμένα χωρία, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ μεταφέρῃ; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς καὶ κατόπιν τῶν συλλαλητηρίων, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐν Λαρίσσῃ, εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ διατάξητε τὴν Ἑταιρείαν, ἵνα διὰ ξένων κάρρων εἰς βάρος τῶν ἐργολάβων μεταφέρῃ τὸν σῖτον ἐκ τῶν διαφόρων χωρίων.

§24Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διετάχθησαν δι’ ἐπείγοντος τηλεγραφήματος ἀνακρίσεις ἔναντι ἐκείνων τῶν ἐργολάβων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν χρήματα ἀπὸ τοὺς χωρικούς, διετάχθη δ’ ἐπίσης ὁ Γεωργικὸς Ἐπόπτης Θεσσαλίας νὰ τοὺς διατάξῃ νὰ ἐκτελέσουν τὴν ὑποχρέωσίν των χωρὶς νὰ πιέζωνται οἱ χωρικοί.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§26Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνεξαρτήτως τῶν παραπόνων κατὰ τῆς Ἑταιρείας, θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ παραμείνῃ ἡ ἐντύπωσις εἰς τὴν Βουλὴν ἐν σχέσει πρὸς ὅσα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπε διὰ τοὺς χωρικοὺς τῆς Λαρίσσης. Ἀρχικῶς ἡ Ἑταιρεία προκειμένου νὰ δώσῃ τὴν ἐργολαβίαν τῆς μεταφορᾶς, εἶχεν ὁρίσει 18 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ὡς πρώτην προσφοράν. Οἱ διάφοροι κεφαλαιοῦχοι συγκεντρωθέντες εἶχον κατορθώσει νὰ πάρουν πρὸς 12 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν τὴν μεταφοράν, ἄλλη δὲ ὁμὰς χωρικῶν, τοὺς ὁποίους ἐγὼ κατώρθωσα νὰ συνεταιρισθῶσι, κατεβίβασε τὴν τιμὴν τῆς μεταφορᾶς ἀπὸ 12 λεπτὰ εἰς 5⅞ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ μεγάλα κέρδη τῶν χωρικῶν.

§27Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Τοῦ ἀχύρου ὅμως; (Θόρυβος).

§28Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ χωρικοί, τοὺς ὁποίους ἐπαναλαμβάνω συνεταίρισα ἐγὼ, ἔχοντες 60– 80 κάρρα, μετέφεραν εἰς διάστημα 2 μηνῶν 12 ἑκατομμύρια ὀκάδας σίτου, δηλαδὴ ποσὸν τὸ ὁποῖον δὲν θὰ κατώρθωνε εἰς τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ὁ Γάλλος ἀξιωματικὸς τῆς Ἐπιμελητείας μεθ’ ὅλα τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς τὰ ὁποῖα εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του, δηλαδὴ αὐτοκίνητα καὶ ζῷα τοῦ Στρατοῦ. Βροχὴ εἰς τὴν Θεσσαλίαν μεγάλη ἠμπόδισε τοὺς χωρικοὺς καὶ νὰ σπείρουν ἀκόμη τοὺς ἀγρούς των. Πῶς λοιπὸν θὰ μεταφερθοῦν τὰ σιτάρια ἀπὸ τὰ μακρυνὰ χωρία; Ἄλλως τε δὲν ὑπολείπονται ἀκόμη παρὰ δύο τρία ἑκατομμύρια ὀκάδες. Οἱ χωρικοὶ ὑπέβαλον αἴτησιν εἰς τὴν Ἑταιρείαν καὶ ἡ Ἑταιρεία εἰς τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν Μεταφορῶν. Ὁ κ. Διαμαντίδης διέταξε χθὲς νὰ παραχωρήσῃ ἡ Ἑταιρεία ἓξ βαγόνια διὰ νὰ μεταφέρουν ἀπὸ ἐκεῖ τὰ σιτηρά. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ζήτημα.

§29Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διετάχθη ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑταιρείας νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, χωρὶς νὰ πιέζῃ τοὺς παραγωγούς.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σιφναῖος ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν 1) διατὶ δὲν ἐπιστρέφοντο τὰ τηλεγραφήματα, ὧν τὴν διαβίβασιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀπηγόρευεν ἡ λογοκρισία, 2) διατὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἐπεστρέφοντο καὶ τὰ τηλεγραφικὰ τέλη εἰς τοὺς δικαιούχους.

§31Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἐπεστρέφοντο, διότι εἰς τὴν φύσιν τῆς λογοκρισίας ἓν ὑπάρχει ἡ μυστικότης. Δὲν συμφέρει νὰ γνωρίζῃ οὔτε ὁ ἀποστολεὺς ὅτι κρατεῖται τὸ τηλεγράφημα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Πλατσούκας, Μ. Βολουδάκης καὶ Ι. Ἀλεξανδρίδης παρακαλοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα ἔλαβε πρὸς συντήρησιν τῶν ὁδῶν, τὰς ὁποίας κατεσκεύασαν οἱ Σύμμαχοι ἐν Μακεδονίᾳ.

§33Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τὰς ὁδοὺς αὐτὰς ἐζητήθη παρὰ τῶν Συμμάχων νὰ μᾶς δοθοῦν οἱ χάρται, οἱ ὁποῖοι ἔχουν παρασκευασθῇ· ἐξ ἄλλου δὲ ἐζητήθη νὰ μᾶς χορηγηθοῦν καὶ τὰ μέσα ὁδοποιΐας, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐν ἀφθονίᾳ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος οἱ Σύμμαχοι συντηροῦν τοὺς δρόμους αὐτούς. Μόλις παύσῃ ἡ συντήρησις αὐτή, θέλομεν παραλάβῃ τὰς ὁδοὺς αὐτὰς εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ὁδῶν, αἵτινες συντηροῦνται ὑπὸ τοῦ Κράτους.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τ. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ ἐξακολουθεῖ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Στρατιωτικοῦ Νόμου ἐν Ἰθάκῃ, ἀφοῦ ἐν τῷ λοιπῷ Νομῷ δὲν ὑφίσταται οὗτος καὶ ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν πόσον νομοταγεῖς εἶναι οἱ κάτοικοι. Ἄλλως σχεδὸν οἱ ἐκεῖσε ἀπελαθέντες ἀνεκλήθησαν.

§35Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Α. Θανόπουλος, Κ. Σταμούλης καὶ Θ. Φίλιος, ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τὶ ἐνήργησεν ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Λασποχωρίου τῆς Καρδίτσης, παραπονουμένων κατὰ τῶν ἰδιοκτητῶν των, ἀρνουμένων τὴν χορήγησιν σίτου πρὸς σποράν.

§37Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ τηλεγράφημα τῶν χωρικῶν ἐλήφθη εἰς τὰς 26 ἰδίου, ἐντέλλεται ὁ Νομάρχης Τρικκάλων, ὅπως κατόπιν ἐξακριβώσεως κατὰ πόσον τ’ ἀναφερόμενα ἔχονται ἀληθείας, φροντίσῃ νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ διατάξεις τῶν νόμων 138 καὶ 670 καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν μεταβολὴν τῶν ὑφισταμένων μεταξὺ κολλήγων καὶ τσιφλικούχων πραγματικῶν σχέσεων, παρέχων πᾶσαν νόμιμον εὐκολίαν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς διὰ τὴν προμήθειαν σπορᾶς.

§38Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἔχομεν δεδομένα νὰ μὴ ἀμφιβάλλωμεν καθόλου περὶ τῆς ἀληθείας τῶν καταγγελλομένων. Πρέπει ὄχι μόνον πρὸς τὸν Νομάρχην ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Καρδίτσης νὰ διαβιβασθῇ τηλεγράφημα νὰ μεταβῇ ὁ ἴδιος ἐκεῖ νὰ καλέσῃ τοὺς ἀντιπροσώπους καὶ νὰ συστήσῃ ὁ ἴδιος τὴν σποράν.

§39Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις ἀπευθύνεται εἰς τὸν ἀντιπρόσωπόν της. Ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ δικαίωμα νὰ συνεννοηθῇ μεθ’ ὅλων τῶν ἄλλων ἁρμοδίων ἀρχῶν καὶ χορηγηθῇ σπόρος εἰς τοὺς καλλιεργητάς.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, πότε σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν τὰς τροπολογίας, τὰς ἀφορώσας τὴν διανομὴν ἀγροτικῶν κτημάτων.

§41Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὡς γνωστὸν αἱ τροποποιήσεις αὐταὶ ἔχουν ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις. Δὲν δύναμαι ἀπόψε νὰ ἀπαντήσω πότε θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ψήφισίς των, διότι δυστυχῶς ἀπουσιάζει καὶ ὁ προεδρεύων τοῦ συμβουλίου, καὶ χθὲς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνεννοηθῶμεν.

§42Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ σᾶς νὰ τὰς ὑποβάλετε, ὅταν κρίνετε τοῦτο σκόπιμον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπισπευσθῇ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς προσεχοῦς Δευτέρας.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρακάκος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν πότε ἐπὶ τέλους θὰ τεθῇ πρὸς κοινὴν χρῆσιν ὁ δι’ ἀεριόφωτος φωτισμὸς τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Τὸ ζήτημα ἐπείγει λίαν, δεδομένης τῆς παντελοῦς ἐλλείψεως πετρελαίου, ἐκλείψεως τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ἀνυπαρξίας οἱασδήποτε φωτιστικῆς ὕλης.

§44Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἐπανάληψις τῆς λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου ἐγένετο ἤδη. Ἤδη ἡ ἑταιρεία φροντίζει πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ δικτύου τῶν σωλήνων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κατ’ ἀνάγκην θὰ ἀναβληθῇ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐρωτᾶται παρὰ τοῦ κ. Καραϊσκάκη, ἂν σκέπτεται νὰ προβῇ εἰς ἀπόλυσιν τῶν βοηθητικῶν τῶν κλάσεων 1909, 1910, 1911 καὶ 1912.

§46Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ βοηθητικοὶ τῶν κλάσεων τούτων ἔλαβον 400ήμερον ἄδειαν θὰ τύχωσι δὲ ἴσως καὶ ἀορίστους.

§47Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Αὐτοὶ ἐπανερχόμενοι ἐπιβαρύνουσι τὸ Δημόσιον εἶναι ἐν γένει ἄχρηστοι καὶ διαιτῶνται κάκιστα, ἐν Ἀθήναις δὲ ἐσταυλίζοντα εἰς ἕνα σταῦλον, περιέρχονται εἰς τὰ καφενεῖα καὶ τὰς ὁδοὺς ρακένδυτοι, χρησιμότεροι τὰ μάλιστα θὰ ἦσαν ἐὰν ἐπανήρχοντο εἰς τὰς ἑστίας των ὅπως χρησιμοποιηθῶσιν εἰς ἄλλα ἔργα. Θὰ παρεκάλουν θερμῶς ἐὰν δὲν ἀπολυθῶσιν τοὐλάχιστον νὰ παρετείνετο ἐπ’ ἀόριστον ἡ ἄδειά των.

§48Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Συνιστῶ νὰ χορηγηθῇ καὶ εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἀξιωματικούς, διότι αὐτοὶ δὲν ἔλαβον οὐδεμίαν ἄδειαν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος, παρακαλεῖ τὸν κύριον ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν, νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν περὶ ἐνοικιοστασίου νόμον, διὰ τὰς βοσκησίμους γαίας ἐθνικὰς καὶ μὴ ἐν Ἠπείρῳ, καθόσον οἱ κτηνοτρόφοι Ἠπείρου μὴ θέλοντες νὰ μεταφέρωσι τὰ ποίμνιά των εἰς τὴν Ἰταλοκρατουμένην Ἤπειρον, βρίθουσαν λειβαδίων χειμερινῶν καὶ θερινῶν δι’ εὐνοήτους λόγους, εἶναι ἠναγκασμένοι, πρὸς σωτηρίαν τῶν ποιμνίων των, νὰ ἐνοικιάζωσι μὲ ὑπερδεκαπλάσια μισθώματα τὰ λειβάδεια καὶ οὕτω καταστρέφεται τελείως τὸ μόνον προϊὸν τῆς Ἠπείρου.

§50Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κτηνοτρόφοι τῆς Ἠπείρου μεταφέρουσι τὰ ποίμνιά των εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον, ἀλλ’ ἤδη ταῦτα τὰ περιώρισαν εἰς τὸν Νομὸν Ἰωαννίνων, ἀλλὰ λόγοι μεγάλης σπουδαιότητος ἐπέφερον αὔξησιν τῶν λειβαδίων, ὥστε ἐν ᾧ ἐνοικιάζοντο 500 ἢ 600 δραχμὰς, ἐνοικιάζονται 5 καὶ 6 χιλιάδας δραχμάς. Ἐννοεῖται εἰς τὴν καταπληκτικὴν αἰσχροκέρδειαν ταύτην, ἐπλειοδότησε τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει νὰ προστατεύσῃ τοὺς κτηνοτρόφους καὶ εἰς τὴν αἰσχροκέρδειαν ταύτην θὰ προστεθῇ καὶ τὸ κοινόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξοδεύσῃ τὸ γάλα καὶ τὸ τυρί. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ Διάταγμα καὶ τὸν νόμον περὶ ἐνοικιοστασίου καὶ εἰς τὰ λειβάδια τῆς Χειμάρρας, τόσον τὰ κοινοτικὰ ὅσον καὶ τὰ δημόσια. Συνάμα ἐπιπροσθέτως νὰ γίνῃ εἰδικὴ διάταξις νὰ ἀκυρωθῶσιν αἱ ἐνοικιάσεις τῶν λειβαδίων αὐτῶν εἴτε ἐκ μέρους τῶν κοινοτήτων πρὸς ἀνθρώπους μὴ εἰδικοὺς, οἱ ὁποῖοι ἐπεδόθησαν εἰς αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς ἐμπορίας πρὸς αἰσχροκέρδειαν καὶ εἴτε, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωσι μὲ τὰς αὐτὰς τιμὰς τοῦ 1915 καὶ 1916.

§51Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ἄγνωστον καὶ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ἀνέφερεν. Θὰ ἐπεκταθῇ.

§52Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρὸ παντὸς ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν ἐνοικιαστῶν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται. Ἡ

Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ Ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου καὶ προσωρινοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσαυξήσεως ἀμέσων τινῶν φόρων καὶ ἀπαλλαγῶν ἐκ φόρου». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει) ὁ κ. Ι. Μπρισιμιτζάκης ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§54Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ κάμνω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ὁ προηγούμενος νόμος ἀνέφερεν ὅτι ὑπόκεινται...

§55Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν γνῶσιν.

§56Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ ἦτο πολὺ σχετικὸν πρὸς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν φορολογικῶν μέτρων, ἐὰν ἐπήρχετο προσαύξησις εἰς τὸν φόρον τῶν ἐπιτηδευμάτων εἰς τοὺς ἐπιτηδευματίας τῆς αʹ κατηγορίας ἐφ’ ὅσον φορολογοῦνται αἱ λαϊκαὶ τάξεις, ἀντὶ τούτων νὰ αὐξηθῇ ὁ φόρος τῶν ἐπιτηδευμάτων τῶν μεγαλεμπόρων, βιομηχάνων καὶ λοιπῶν.

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τῶν δικηγόρων.

§58Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Θὰ μεταβληθῇ;

§59Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ μεταβληθῇ πολύ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 1ον ἄρθρον;

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τῶν κ. κ. Τομπάζη καὶ Μάνου.

§63Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφήσατέ την εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ἐπιτηδευμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν, δωρεῶν, προικῶν καὶ κερδῶν λαχείων». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει).

§65Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Θὰ δεχθῇ ὑποθέτω ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατηρηθῇ ἡ διάταξις τοῦ παλαιοῦ νόμου ἡ ὁποία ἀνέφερεν ὅτι ἐπὶ κληρονομιῶν ἀγροτικῶν περιουσιῶν ἐπὶ κληρονομικῆς ὁμάδος μικροτέρας τῶν 25.000....

§66Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλετε μίαν τροπολογίαν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 2–10).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11ον (ἀναγινώσκει).

§68Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Γνωρίζετε ὅτι τὰ ἱδρύματα τὰ εὐαγῆ πένονται καὶ ἔρχονται ζητοῦντα τὴν Κυβερνητικὴν ἀρωγήν, ὅπως δὲ ἔχετε ἐξαιρέσει αὐτὰ τῶν τελῶν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξαιρεθοῦν καὶ τοῦ φόρου.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ 11ου ἄρθρου;

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον 12).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13ον (ἀναγινώσκει).

§72Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ φορολογία ἡ ὁποία τίθεται, ἡ νέα, εἶναι βαρεῖα σχετικῶς πρὸς τοὺς κατιόντας, διότι ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι οἱ γονεῖς καὶ τὰ τέκνα συνεργάζονται καὶ ἑπομένως ἡ περιουσία εἶναι κοινή, ἡ ὁποία περιέρχεται εἰς τὰ τέκνα, καὶ πρέπει εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ τετάρτου καὶ πέμπτου βαθμοῦ νὰ αὐξηθῇ ἡ φορολογία διότι δι’ ἐκείνους ἡ κληρονομία ἔρχεται ὡς λαχεῖον, ἀλλὰ διὰ τοὺς πρώτου βαθμοῦ πρέπει νὰ μειωθῇ ἡ φορολογία, διότι εἶνε βαρεῖα.

§73Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ γνωρίζετε εἶναι τὸ ἐλαφρότερον φορολογικὸν νομοσχέδιον τῶν κληρονομιῶν ὅλης τῆς οἰκουμένης.

§74Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος καὶ δὲν δύναμαι ἢ νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρτίως ἐπεξειργασμένον, διαφωνῶ μόνον εἰς τὸ 13ον ἄρθρον ὡς πρὸς τοὺς κατιόντας πρώτου βαθμοῦ, ὅσον δὲ ἀφορᾷ διὰ τὸν 4ον καὶ 5ον βαθμὸν νὰ αὐξηθῇ ἀκόμη.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Χρυσοχοΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§76Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Κατ’ ἀντίθεσιν τοῦ προλαλήσαντος, θὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Δὲν θὰ ἐλάμβανον βεβαίως τὸν λόγον νὰ συνηγορήσω ἁπλῶς ὅπως ψηφισθῇ οὗτος ὡς ἔχει, διότι βεβαίως εἰς τοῦτο θὰ ὑπερήρκει ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἴσως φανῶ παράδοξος εἰς τοὺς συναδέλφους μου, ἴσως φανῶ ὑπερθεματιστής. Θὰ καταλήξω εἰς πρότασιν αὐξήσεως τοῦ φορολογικοῦ ποσοστοῦ καὶ αὐξήσεως οὐσιώδους μέχρι διπλασιασμοῦ καὶ ἴσως καὶ πολλαπλασιασμοῦ ἀναλόγως τῶν διαφόρων κλάσεων. Ἐλπίζω ὅτι μεταξὺ τῶν συναδέλφων μου θὰ εὑρεθοῦν καὶ ἄλλοι ὁμόφρονες οὕτως ὥστε ἀπὸ τῆς πρώτης εἰς ἄρθρον ἀναγνώσεως νὰ δοθῇ ἀφορμὴ εἰς συζήτησιν νὰ διαμορφωθῇ μία κοινὴ γνώμη ἵνα ἐπηρεασθῇ καὶ ἐνθαρυνθῇ ἡ ἀρχικὴ ἰδέα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος ἴσως νὰ ἐδειλίασε.

§77Γ. ΣΤΡΑΤΟΥΛΗΣ. Ζήτω ὁ μπολσεβικισμός.

§78Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ· τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι μπολσεβικικόν, εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται εἰς ὅλας τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι παρακολουθοῦν τὴν πρόοδον καὶ τὸν πολιτισμόν. (Χειροκροτήματα).

§79Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην σας οὐχὶ ὑπὸ τύπον διακοπῶν, ἀλλὰ ὅταν ἀνέλθετε εἰς τὸ βῆμα ἵνα μᾶς φωτίσητε. Διότι αὐτὸ θὰ εἰπῇ συζήτησις ἵνα ἐκ τῶν συζητήσεων προκύψῃ ἡ κρείσσων ἰδέα. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ἀκριβῶς διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ βαθυτέρα, ἡ ἀσφαλεστέρα καὶ ἡ γενναιοτέρα πρόσοδος τοῦ Δημοσίου. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰσηγούμενος τῶν διαφόρων ἐκείνων νομοσχεδίων μας, τὸ νέον δημόσιον χρέος τὸ ἐκ τῶν διαφόρων ἐκτάκτων γεγονότων ἀπὸ τοῦ 1914 μέχρι σήμερον ὑπερέβη τὸ ½ δισεκατομμύριον ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Δύναται ἕκαστος ἐξ ὑμῶν νὰ ὑπολογίζεται ποίαν ὑπηρεσίαν θέλει τὸ δημόσιον τοῦτο χρέος, τὸ ὁποῖον χρέος πρέπει ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ προβλέπωμεν ὅτι ἐπί τι ἀκόμη χρονικὸν διάστημα θέλει βαίνει αὐξανόμενον· διότι αἱ ἀνάγκαι αἱ προκαλέσασαι τὸ δημόσιον χρέος δὲν ἐξηλείφθησαν εἰσέτι. Ὑπέβαλε ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς σειρὰν ὅλων φορολογικῶν νομοσχεδίων, ἀλλ’ ὅπως εἶπεν ἐν τῇ εἰσηγήσει του, αἱ προβλέψεις θὰ ἀποτελοῦσι τὸ πολυστημόριον ἐκείνου τὸ ὁποῖον μᾶς χρειάζεται διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ χρέους τούτου. Κύριοι βουλευταὶ δὲν ἔχωμεν καθῆκον ὡς ἐκπροσωποῦντες τὸ Κράτος νὰ σκεφθῶμεν πῶς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς ὑποχρεώσεις ταύτας καὶ ὅταν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον στοιχειωδῶς ἕκαστον ἄτομον ὀφείλει νὰ σκεφθῇ ὅτι πρέπει νὰ προβλέψῃ περὶ τοῦ πῶς θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του δὲν ἔχομεν ἡμεῖς τὸ καθῆκον; Ἡ μέριμνα ἡμῶν πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν ἀρχὴν καὶ μίαν κατεύθυνσιν: ποῦ θὰ ἀναζητήσωμεν τοὺς διαφόρους πόρους; Ποῦ θέλετε κ. συνάδελφοι νὰ ἀναζητήσωμεν τοὺς πόρους τούτους; Εἰς ἐκείνους τοὺς αἱμμορροῦντας ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι ἐκ τῆς αἱμμοραγίας τὴν ὁποίαν ὑφίστανται μέχρι σήμερον μόλις ἵστανται ἐπὶ τῶν ποδῶν των, ἢ ἐπὶ τῶν εὐρόστων ὤμων, ἢ ἐπὶ τῶν ὤμων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται πραγματικῶς νὰ βαστάζουν ἀκινδυνώτερον καὶ ἀνετώτερον τὰ βάρη; Ἡ θὰ λησμονήσωμεν ὅτι ὡς ἀρχὴ φορολογικὴ διετυπώθη ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι τὰ βάρη πρέπει νὰ βαρύνωσιν ἐκείνους τοὺς ὤμους οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ τὰ βαστάζωσι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν βεβαίαν, ἀσφαλῆ καὶ δικαίαν τὴν πρόσοδον, διότι δι’ ὅλων τῶν νομοσχεδίων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διαφαίνεται ἡ τάσις ὅπως φορολογηθῶσι τὰ καθαρὰ περισσεύματα ἑνὸς ἑκάστου, τὰ πλεονάζοντα κέρδη, αἱ ἐπικερδεῖς κτήσεις πάσης τάξεως. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ κληρονομία εἶναι ἐπικερδὴς κτῆσις, ἐνίοτε μάλιστα χαριστικὴ κτῆσις, διότι εἶναι ἐντελῶς ἄσχετος μὲ τοὺς κόπους τοῦ κτῶντος. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ κληρονομία εἶναι τὸ ὑπερπλεονάζον τῶν εἰσοδημάτων, εἶναι τὸ περίσσευμα τὸ ὁποῖον, ἀφοῦ ἠδυνήθη ὁ κληρονομούμενος νὰ ζήσῃ καὶ καλύψῃ τὰς βιωτικάς του ἀνάγκας, ἔσχεν ὡς περίσσευμα, τὸ ὁποῖον ἀφήνει ὡς κληρονομίαν εἰς τοὺς κληρονόμους. Ποῦ λοιπὸν δικαιότερον θὰ εὕρωμεν τὰ περισσεύματα καὶ τὰ ὑπερπλεονάζοντα εἰσοδήματα νὰ τὰ φορολογήσωμεν; Ἔχω ὅμως καὶ μίαν ἄλλην γνώμην, διότι εἶναι καὶ δικαίωμα τῆς Κοινωνίας, εἶναι δικαίωμα τοῦ Κράτους, ὅπως λάβῃ μερίδα ἐπὶ πάσης κληρονομίας καὶ μερίδα οὐσιώδη. Ἡ κληρονομικὴ περιουσία, ὅπως καὶ πᾶσα ἄλλη περιουσία ζῇ, οὕτως εἰπεῖν, ὑπάρχει, ἔχει ἀξίαν ἐν αὐτῇ τῇ Κοινωνίᾳ. Δὲν εἴδομεν πουθενὰ περιουσίαν δημιουργουμένην ἀφ’ ἑαυτῆς. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία περιουσία, διὰ νὰ ἔχῃ ἀξίαν, διὰ νὰ αὐξηθῇ πρέπει ὁ κάτοχος νὰ ζῇ καὶ νὰ ἐργάζηται ἀπολαύων τῆς εὐνομίας καὶ τῆς ἀσφαλείας τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ Κράτος ἐν ὀνόματι τῆς Κοινωνίας. Δὲν ὑπάρχει καμμία περιουσία ἐν τῇ ἐρήμῳ ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ ἀξίαν τινά. Ἡ περιουσία ὑφίσταται, ζῇ, αὐξάνει, ὑπάρχει ἐν τῇ Κοινωνίᾳ. Ποῦ λοιπὸν θὰ στηρίξωμεν τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους τοῦ ἐκπροσωποῦντος τὴν Κοινωνίαν νὰ ζητήσῃ νὰ φορολογήσῃ τὰ ὑπερπλεονάσματα εἰσοδήματος, καὶ πότε δικαιότερον θὰ ζητήσωμεν νὰ λάβωμεν αὐτὴν τὴν μερίδα, τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κοινωνίας, παρὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐκλείπει ὁ κάτοχος, καὶ ἡ περιουσία αὐτὴ περιέρχεται ὡς κτῆσις ἐπικερδὴς εἴς τινα ἄλλον; Ἀλλὰ μήπως αἱ ἰδέαι αὐταὶ τὰς ὁποίας λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, δὲν ἀνεγνωρίσθησαν ἤδη ὑπὸ τῆς ἡμετέρας νομοθεσίας, ἀναγνωρισθέντος κληρονομικοῦ δικαιώματος εἰς τὸ Κράτος εἰς τὰς ἐξ ἀδιαθέτου κληρονομίας μέχρι τετάρτου βαθμοῦ; Ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχει τὸ ἐξ ἀδιαθέτου κληρονομικὸν δικαίωμα, διατὶ νὰ μὴ ληφθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο ὑπὸ τύπον φορολογίας ὑπὲρ τοῦ Κράτους; Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν θὰ εὕρωμεν πουθενὰ ἄλλου δικαιότερα καὶ πραγματικῶς συμβαδίζοντα μὲ τὰς ἀρχὰς τῆς νεωτέρας φορολογικῆς ἰδέας εἰσοδήματα.

§80Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ μὲ τὴν ψυχολογίαν τὴν σημερινήν.

§81Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Οὐ μόνον μὲ τὴν ψυχολογίαν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν δικαιοσύνην. Ἀλλ’ ἤκουσα γνώμας τινάς, καὶ διαμαρτυρίας, καὶ ἐπικλήσεις ζητημάτων συγγενείας, οἰκογενειακῶν ὑποχρεώσεων πρὸς τὰ τέκνα καὶ τοὺς συγγενεῖς. Ἴσως ἄλλοι νὰ μᾶς εἴπουν ὅτι ὁ ἐργαζόμενος ἐργάζεται διὰ νὰ δώσῃ τὴν περιουσίαν του εἰς τὰ παιδιά του, εἰς τοὺς συγγενεῖς του. Ἀλλ’ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι, τὸ πᾶν περιορίζεται ἐν ἑαυτοῖς καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας των, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ἕκαστος πολίτης ὀφείλει νὰ ἐργάζητε μόνον διὰ τὸ σπῆτί του καὶ τὰ παιδιά του, θὰ ἀπαντήσω ὅτι, ἐκ παραλλήλου μὲ τὰ δικαιώματα τῆς οἰκογενείας του ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη οἰκογένεια, ἡ ὁποία ἔχει τὰ ἴδια καὶ μεγαλύτερα δικαιώματα ἀπὸ τὴν οἰκογένειάν του, ἡ οἰκογένεια τῆς Κοινωνίας ὁλοκλήρου καὶ ὑπὲρ αὐτῆς τῆς Κοινωνίας καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ Κράτους θὰ σᾶς ζητήσωμεν τὴν μερίδα. Νομίζω ὅτι πάντως, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἐπιζητηθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αὐτῷ ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων. Διότι ποῦ θέλετε νὰ τὴν ἀναζητήσωμεν; Εἰς τὴν παλαιὰν φορολογικὴν πολιτικὴν τῶν παρελθόντων ἐτῶν; Ὄχι, πιστεύω, ἐνθυμῆσθε ὅτι εἰς τὴν παλαιὰν ἐποχὴν ὁσάκις παρίστατο ἀνάγκη αὐξήσεως Δημοσίων ἐσόδων ὑπῆρχε μία ἁπλουστάτη μέθοδος, ηὔξανον μὲ μίαν μονοκονδυλιὰν τοὺς ἐμμέσους φόρους εἰς τὸ Τελωνειακὸν Δασμολόγιον ἐπιβαρύνοντες οὕτω πῶς τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης καὶ οὕτω ὁ βίος τοῦ Ἕλληνος βιοπαλεστοῦ νὰ εἶναι ἀβίωτος. Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν θέλετε ἢ θέλετε ἐκείνην καθ’ ἣν φορολογοῦνται ἀνοδύνως τὰ ἔσοδα: Καὶ πρὸς τοῦτο θέλουν νὰ μᾶς εἴπουν οἱ ἀντιλέγοντες.....

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κανεὶς δὲν ἀντιλέγει.

§83Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ἀντέλεξε ὁ κύριος Στρατούλης καὶ ἄλλοι. Ἀντὶ τοῦ 1% τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μέχρι περιουσίας 25.000 δραχμῶν δηλαδὴ φορολογία 250 δραχμῶν, ἐὰν τεθῇ, ὅπως ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τροπολογίαν, 4%, καὶ ληφθῶσιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου 1000 δραχμαὶ ὅταν λείψουν ἀπὸ τὸ χαϊδεμένο παιδὶ τοῦ κληρονομουμένου αἱ χίλιαι αὐταὶ δραχμαὶ θὰ τοῦ λείψουν τὰ στοιχεῖα τῆς προόδου; Ἐὰν ὁ κληρονόμος τῶν 25.000 δραχμῶν μέλλει νὰ προοδεύσῃ, θὰ προοδεύσῃ καὶ μὲ τὰς 24.000 μόνον, ἐὰν δὲ εἶναι σπάταλος καὶ θὰ τὰς καταχρασθῇ, τότε εἶναι ἔργον προνοίας καὶ φρονήσεως νὰ τὸν κάμωμεν νὰ ἔχῃ ὀλιγώτερα.

§84Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ ὑποβάλητε τροπολογίαν, κύριε συνάδελφε.

§85Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ταύτης ἡ Βουλὴ καὶ γίνει συζήτησις καὶ ἐπὶ τοῦ ποσοστοῦ εἰς τὴν δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§87Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀληθῶς θὰ ἤθελον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν θαρραλεώτερον ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, διότι ὅταν κατὰ τρόπον, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἥκιστα ἐποικοδομητικὸν διὰ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως φορολογεῖ τὰ ἀροτριῶντα κατὰ διπλάσιον, θὰ ἦτο, λέγω, ἀστοργία ἀπὸ μέρους τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν φορολογικὴν κλίμακα, τὴν ὁποίαν καθορίζει διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί: Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ὅτι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἕως χθὲς εἶχον ἐλαχίστην περιουσίαν, σήμερον κατήντησαν νὰ εἶναι χρηματισταὶ πρώτης γραμμῆς. Ἐρωτῶ ὑμᾶς: Ποίαν περιουσίαν θὰ ἄφηνον εἰς τὰ παιδιά των, ἐὰν δὲν ἐλάμβανον χώραν ὅλα τὰ μεγάλα ἱστορικὰ γεγονότα καὶ ὁ ἐργάτης τῆς χθὲς νὰ εἶναι ἐφοπλιστὴς τῆς σήμερον; Δὲν εἶμαι τῆς ἰδέας ὅτι ὄχι μόνον ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος θὰ κληρονομήσῃ μεγάλην περιουσίαν καὶ μάλιστα τοῦ φυράματος ἐκείνων ποῦ συνήθως κληρονομοῦν, δὲν θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν Κοινωνίαν καὶ τὴν πολιτείαν, ἀλλὰ τοὐναντίον κατὰ τρόπον ὀργιαστικὸν θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν κρεπάλην. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ παιδιὰ, τὰ ὁποῖα χθὲς μόλις ἐλάμβανον 2 ἢ 3 δραχμὰς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀμέσων ἀναγκῶν των, σήμερον ὅτε ἐγένοντο ἐφοπλισταὶ κατὰ τρόπον σκανδαλώδη καὶ ἐκβιαστικὸν φέρονται πρὸς τὴν κοινωνίαν οὕτως ὥστε νὰ προκαλοῦν τὰ μίση καὶ τὴν ἀγανάκτησιν. Διὰ τοῦτο θὰ ἔλεγον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἐδημιούργησαν τὸν Μπολσεβικισμόν. Ὁ Μπολσεβικισμὸς δὲν προέρχεται ἀπὸ τοὺς βιοπαλαιστὰς, ἀλλὰ ἀπὸ τὰς ἀνωτέρας κοινωνικὰς τάξεις, αἱ ὁποῖαι δι’ ὀργίων προκαλοῦν τὰ μίση. (Χειροκροτήματα). Τολμήσατε λοιπὸν κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν διότι νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ ἔχετε μαζί σας τὴν μεγαλυτέραν κοινωνικὴν μερίδα, τὰς μεγάλας μάζας τοῦ λαοῦ, ποῦ θὰ σᾶς χειροκροτήσουν, διὰ τὸ νομοσχέδιον ποῦ θὰ γίνῃ ἀφορμὴ δικαιοσύνης.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§89Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἡ παραμικροτέρα ἰδέα, ὅτι ἡ συζήτησις περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν εἶναι Μπολσεβικισμός. Ἐγὼ δὲν λέγω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τολμήσῃ, διότι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φορολογήσῃ βαρέως τοὺς κληρονόμους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὑποβάλλων τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἐξέθηκεν, ὅτι τὸ δημόσιον χρέος θ’ ἀνέλθῃ εἰς 1.500.000.000, ἐπίσης ἐδήλωσεν, ὅτι περὶ τὰ 100.000.000 θὰ εἶναι τὸ ἔλλειμα τῆς χρήσεως τοῦ 1919. Εἰς ἀντιστάθμισμα τῆς δεινῆς αὐτῆς οἰκονομικῆς θέσεως τοῦ δημοσίου τὶ παρουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός; Διάφορα νομοσχέδια, καὶ ἰδίᾳ ὀργανωτικὰ τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν, τῶν ἐφοριῶν καὶ καπνεργοστασίων αὐξάνοντα πάντα τὰς δαπάνας. Παρίσταται λοιπὸν ἀνάγκη πλὴν τῶν ἄλλων αὐξήσεων τῶν δαπανῶν καὶ διὰ τὴν τακτικὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν, νὰ φροντίσωμεν ν’ ἀντισταθμήσωμεν τὰς δαπάνας αὐτῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ φέρῃ νομοσχέδια αὐξάνοντα τὸν φόρον τῶν ἐπιτηδευμάτων τοῦ καπνοῦ, οἱ ὁποῖοι εἶναι φόροι καταναλώσεως ἔμμεσοι, τοὺς ὁποίους πληρώνει μόνον ὁ πτωχὸς κόσμος. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ μεταβάλλωμεν σήμερον φόρους ἢ διὰ νὰ ἐπιτελέσωμεν ἔργον δικαιοσύνης. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ μὴ φορολογήσῃ μόνον τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀφήσει ἀσυδώτους τοὺς πλουσίους. Ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, ὡς ἐπροτάθη καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἡ αὔξησις του, εἶναι ἐλάχιστος. Ὁ ἐπὶ τῶν ἐκτάκτων κερδῶν εἶναι, ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν, ἐλαχιστότατος ὅλων τῶν ὁμοίων φόρων τῶν ἐπιβληθέντων εἰς τὴν Εὐρώπην. Ὁ φόρος οὗτος ἐν Ἀγγλίᾳ εἶναι 80%, νομίζω δέ, ὅτι ἡμεῖς δὲν θὰ φθάσωμεν οὔτε τὸ 30% οὔτε κἂν ηὐξήσαμεν σημαντικῶς τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος. Προτείνεται δὲ αὔξησις τοῦ φόρου τῶν κληρονομιῶν ἐλαχίστη. Σημειώσατε δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περιμένει πολλὰ νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὴν ἐξ ἀδιαθέτου διαδοχὴν μετὰ τὸν 4ον βαθμὸν, ἥτις σήμερον κατηργήθη ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Δέον ὅθεν νὰ αὐξηθῇ ἡ ἐκ διαθήκης. Παρατηρήσατε τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον ἔχετε περὶ διαδοχῆς μετὰ τὸν 5ον, 6ον ἢ 7ον βαθμὸν, ὁπότε κληρονομεῖ τὸ Κράτος.

§90Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκεῖ πρόκειται περὶ διαθήκης. Κάμνω ἁπλῶς σύγκρισιν μὲ τὰ προηγούμενα, δι’ αὐτὸ τὸ βάζω.

§91Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Λέγω, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ φόρου τῶν κληρονομιῶν πρέπει νὰ εἶναι μεγάλη. Ὁ φόρος τοῦ καπνοῦ ἐπροκάλεσεν ἤδη συγκίνησιν τοῦ κόσμου τοῦ μέλλοντος νὰ φορολογηθῇ, καίτοι ὁ καπνὸς δὲν εἶναι πρωτίστης ἀνάγκης. Φαντασθῆτε καὶ ἄλλους φόρους, τοὺς ὁποίους θὰ ἐπιβάλωμεν ἴσως πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως. Ἐπιβάλλεται ἡ αὔξησις φόρων ἐπιπιπτόντων ἐπὶ τοὺς πλουσίους. Μπολσεβικισμὸς δὲν εἶναι ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν. Ἀλλοῦ ἐπρότεινεν τὴν κατάργησιν τοῦ δικαίου αὐτοῦ τοῦ κληρονομικοῦ. Ἡ φορολογία τῶν κληρονομιῶν, ὡς προτείνεται, εἶναι ἐλαχίστη. Ἐπίσης προτείνω τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τῶν ἐκτάκτων κερδῶν. Τὸ θέμα εἶναι συναφὲς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τὴν ἐν γένει. Ἐπίσης τὸν φόρον τῆς καθαρᾶς προσόδου. Πρέπει κατ’ ἀνάγκην ἀπὸ τοῦδε νὰ προπαρασκευάσωμεν τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὸ στάδιον τῆς εἰρήνης κανονίζοντες τὰ ἐσωτερικὰ πράγματά μας ταχέως καὶ εὐχερῶς, διότι ἄλλως θὰ περάσωμεν κατάστασιν χειροτέραν τῆς τοῦ πολέμου. Οὕτω φροντίζουν ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη. Ἡ εἰρηνικὴ κατάστασις πρέπει νὰ μᾶς εὕρῃ ἑτοίμους πρὸς τακτοποίησιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν μεγάλη, καὶ μεγάλη ὑποχρέωσις νὰ προβῶμεν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τῶν κληρονομιῶν τοῦ εἰσοδήματος, τῆς καθαρᾶς προσόδου καὶ τῶν λοιπῶν προσόδων.

§92Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θ’ ἀπαντήσω εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ψηφισθῇ τὸ 14ον ἄρθρον;

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 14, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 1043, περὶ φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν, καὶ τοῦ τροποποιήσαντος τοῦτον νόμον 1285». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως γηπέδου διὰ τὴν ἀνέγερσιν δημοσίου Καπνεργοστασίου ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Καπνεργοστασίου τούτου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν Ὑπουργῶν». Ὁ κ. Φίλιος ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§96Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εἶναι γελοῖον, κύριε Πρόεδρε, ἕνας Ὑπουργὸς μεγάλης Ἑλλάδος, νὰ λαμβάνῃ 1.500 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ὅσα παίρνει ὁ τελευταῖος ἐμποροϋπάλληλος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ 1.500 δραχμὰς, ἀλλὰ 3.000 διὰ τοὺς Ὑπουργούς.

§97Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Συμφωνοῦμεν ὅλοι.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§99Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα, ὅπερ θὰ θίξω δι’ ὀλίγων, ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν Βουλήν, καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσῃ εὐμενῶς. Τὸ νομοσχέδιον ὅπως διατυποῦται οὐχὶ μόνον ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς σημερινὰς βιωτικὰς συνθήκας, ἀλλὰ τυγχάνει καὶ τῆς ὁμοθύμου ἐπιδοκιμασίας τῆς κοινῆς γνώμης. Ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ γίνῃ ἡ αὔξησις τοῦ μισθοῦ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Θὰ ἤμην μάλιστα σύμφωνος καὶ ἂν ἡ ἐπαύξησις ἦτο γενναιοτέρα. Ἐκεῖνο ὅμως, ὅπερ μέ φέρει εἰς τὸ βῆμα εἶναι μία παράλειψις, παράλειψις οὐσιώδης καὶ ἡ ὁποία ἴσως θὰ ὀφείλεται εἰς τὴν εὐαισθησίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ κατέχοντες μεγάλα ἀξιώματα νὰ συνταυτίζωσι τὸ ἀξίωμα πρὸς τὴν προσωπικότητα. Ἐνῷ ἀπὸ δύο ἐτῶν ἔχομεν ἐπαύξησιν τῶν συνταγματικῶν δαπανῶν δικαιοτάτην, διὰ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς παραμένουν ἀκόμη ὡς ἔξοδα παραστάσεως 250 δραχμαὶ τὸν μῆνα, τὰς ὁποίας ὥρισε τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911. Βέβαια τὸ ζήτημα εἶναι συνταγματικόν, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ἐδημοσιεύθη Διάταγμα ἀναστέλλον τὴν ἰσχὺν τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος τοῦ κανονίζοντος τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, δὲν ὑπάρχει πλέον ζήτημα συνταγματικόν, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα ἢ τῆς Βουλῆς ἢ ζήτημα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπερ ὅπως ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην ἀπέναντι τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ ἐπηύξησε τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν, οὕτω δύναται νὰ ἐπαυξήσῃ ταύτην καὶ διὰ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Κύριοι, ἡ Βουλὴ εἶναι ὁ φορεὺς τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας καὶ πρέπει ὅσον τὸ δυνατὸν ὑψηλότερον νὰ ἵσταται ὁ Πρόεδρος αὐτῆς.

§100Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὰ λεπτὰ ποῦ θὰ λαμβάνῃ, θὰ ὑψωθῇ ὁ Πρόεδρος;

§101Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὴν Γαλλίαν, τὸ κατ’ ἐξοχὴν δημοκρατικὸν Κράτος, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἔχει μέγαρον δαπάναις τοῦ Κράτους, καὶ ἔχει ἔξοδα παραστάσεως 60.000 δραχ. τὸ ἔτος. Ἐδῶ τοῦ δίδεται 250 δραχ. τὸν μῆνα καὶ δὲν τοῦ ἐπιτρέπετε οὔτε νὰ ἐπαγγέλλεται τὸ ἐπάγγελμά του, οὔτε νὰ φύγῃ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Ἐκτὸς ἂν θέλητε μόνον πλούσιοι νὰ καταλαμβάνωσι τὸν θῶκον αὐτόν, ἀλλὰ τοῦτο θὰ ἀντέκειτο πρὸς τὰς ἀληθῶς δημοκρατικὰς ἀντιλήψεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§102Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι τοῦδε πτωχοὺς προέδρους εἴχομεν.

§103Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἀξιῶ ἄμεσον ἀπάντησιν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Τὸ ζήτημα πρὸ παντὸς εἶναι ζήτημα τῆς Βουλῆς, καὶ ζήτημα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐγὼ ῥίπτω τὴν ἰδέαν, ἐὰν ἤθελεν ἡ Βουλὴ νὰ προσθέσῃ διάταξιν εἰς τὸν νόμον, ὅπως ὁρισθῶσι καὶ τὰ ἔξοδα παραστάσεως τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, τοὐλάχιστον εἰς 1.000 δραχμάς, ἀφοῦ καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁρίζονται ὡς ἔξοδα παραστάσεως 1.000 δραχμαί. Δὲν νομίζω δέ, ὅτι τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι ἰσότιμον πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§104Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν γεννᾶται ζήτημα δι’ αὐτό.

§105Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ τεθῶσι λοιπόν, 1000 δραχμαὶ τὸν μῆνα.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§107Ν. ΞΗΡΟΣ. Δι’ ὀλίγων, κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Φρονῶ, ὅτι παραδρομὴ θὰ εἶναι ἡ παράλειψις νὰ μὴ χορηγηθοῦν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἀνάλογα ἔξοδα παραστάσεως. Βεβαίως δὲ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπὸ τοῦδε θὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, διότι πρόκειται περὶ ἀναστολῆς τοῦ ἄρθρου 75 τοῦ συντάγματος, παράγραφος 2, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιχορήγησιν τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, θὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ ὡς ἐκ τούτου φρονῶ, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ διορθώσῃ τὴν παράλειψιν, ἡ ὁποία παρεισέφρισε κατὰ πλάνην.

§108ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι, Σύμφωνοι.

§109Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀξιοπρεποῦς παραστάσεως τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἀντιλαμβανόμεθα ἀπολύτως τὰς διαθέσεις τῆς Βουλῆς καὶ ἄμεσον ἀπήχησιν τῆς ἀντιλήψεως ταύτης, ἔχει καὶ ἡ Κυβέρνησις. Θὰ εἶναι εὐχῆς ἔργον, ὅπως τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ λαμβάνουν τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, λαμβάνῃ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Τὸ τοιοῦτο θὰ ἀπετέλει ἀληθῶς δικαιοσύνην.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ἅπαντες).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων». Ὁ κ. Ζαβιτζιάνος ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ.

§112Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιφυλασσόμενος κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν νὰ φέρω τὰς ἐπ’ αὐτοῦ κρίσεις μου, καὶ τοῦτο διότι ὡς πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν τάσσει τὸ νομοσχέδιον εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τονίσω τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἔχει διὰ τὴν Ἑπτάνησον ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἡ ὁποία ἐφαρμογὴ συνυποθέτει πλήρη ἀφομοίωσιν φορολογικήν. Ἡ Ἑπτάνησος ἔχει χωριστὸν φορολογικὸν σύστημα, ἡ Ἑπτάνησος βεβαίως δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ ἀποφύγῃ τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων. Ὑπεβλήθη εἰς ὅλας τὰς φορολογίας, διετήρησεν ὅμως πάντοτε, κατὰ προτίμησιν τὸ σύστημα τῆς ἐμμέσου φορολογίας, ἀντὶ τῆς ἀμέσου, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἐπιβάλῃ τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τοῦ συστήματος ἐκείνου ἀσφαλῶς δὲν ἐπλήρωσεν ὀλιγώτερα τῶν ὅσων ἐπλήρωσεν ἡ λοιπὴ Ἑλλάς. Ὑπάρχουσι στατιστικαὶ πληροφορίαι, ὑπάρχουσιν ἐπίσημοι πίνακες σχηματισμένοι, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι ἐπὶ 20 ἑκατομμυρίων φόρων, τοὺς ὁποίους ἐπλήρωσεν ἡ Ἑλλάς, ἡ Ἑπτάνησος ἐπλήρωσεν ἓν ἀναλογίᾳ τρία. Ἑπομένως ἡ Ἑπτάνησος δὲν ζητεῖ νὰ ἀποφύγῃ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ἀπὸ τῆς ἑνώσεώς της, εἶναι νὰ μὴ μεταβληθῇ τὸ φορολογικόν της σύστημα. Ἐὰν δι’ οἱονδήποτε λόγον ὑπάρχῃ ἀνάγκη συμπληρώσεως τοῦ συστήματος ἐκείνου, νὰ μὴ μεταβληθῇ ποτὲ ἡ βάσις, ἥτις ἀνταποκρίνεται πρὸς ἐπιτακτικὴν ἐπιθυμίαν, πρὸς ζωηρὰν ἐπιθυμίαν τῆς Ἑπτανήσου ὁλοκλήρου. Δὲν ἠρνήθη ποτὲ ἡ Ἑπτάνησος τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ διάστημα τῆς πεντηκονταετίας ἐφηρμόσθησαν. Ὅλοι οἱ φόροι οἱ νεώτεροι ἐφηρμόσθησαν καὶ ἐκεῖ, ὡς ἔπρεπε, ἀλλ’ ἡ βάσις τῶν φόρων ἔμεινε πάντοτε ἔμμεσος καὶ ὄχι ἄμεσος, αὐτὸ ζητοῦμεν. Εἰς ἐπίμετρον ὅλων αὐτῶν πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι ἐν ᾧ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰσάγεται ὅλον αὐτὸ τὸ σύστημα, δὲν ἐλήφθη πρόνοια μέχρι τοῦδε, περὶ καταργήσεως τοὐλάχιστον τοῦ φόρου ἐκείνου τοῦ ἰσχύοντος ἀντὶ τοῦ σήμερον εἰσαγομένου, καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐλήφθη πρόνοια περὶ καταργήσεως, ἀλλὰ τοὐναντίον ηὔξησαν οἱ φόροι οὗτοι. Ὑποθέτω, ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ εὔνοια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εὐχάριστος εἰς ἓν τμῆμα τῆς χώρας, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην του τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον δὲν ἀποφεύγει τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων, ἀλλὰ ζητεῖ νὰ φορολογηθῇ ὡς ἐφορολογεῖτο ἀπὸ 500 ἐτῶν μέχρι σήμερον.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§114Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κύριος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος ἐτόνισεν ἀκριβῶς τὸ ζήτημα, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀρνηθῇ ἡ Ἑπτάνησος νὰ πληρώσῃ φόρους ἢ νὰ ἀρνηθῇ αὔξησιν φόρων. Τίποτε ἀπὸ αὐτά. Ἐννοοῦμεν νὰ συμμεθέξωμεν εἰς τὰ βάρη τοῦ Κράτους καὶ νὰ συμμεθέξωμεν εἰς αὐτὰ φορολογούμενοι περισσότερον, ὅπως φορολογούμεθα καὶ σήμερον. Πρόκειται ἁπλῶς περὶ συστήματος, ἐπειδὴ δὲ τὸ σύστημα τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν παράδοσιν ἑνὸς ὁλοκλήρου πολιτισμοῦ 500 καὶ πλέον ἐτῶν θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριοι, χωρὶς νὰ παρεξηγηθῶ, νὰ ἀκούσητε μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἔλαβον χώραν ἐν Ἑλλάδι καὶ τὰ ὁποῖα παρῆλθον ἀπαρατήρητα, εἶχον δὲ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴν ἑνὸς ὁλοκλήρου πολιτισμοῦ. Ὑπῆρχον τὴν ἐποχὴν τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν, ὅταν ἡ Ἑλληνικὴ σημαία ἀνήρχετο εἰς τὰ φρούρια τῆς Ἑπτανήσου ὁ κόσμος ἦτο γονυπετὴς καὶ ἠτένιζε τὸ ἰδανικὸν σύμβολον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ αἰῶνας ὠνειρεύετο, ὑπῆρχον οἱ λέγοντες, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἑνωθῇ ἡ Ἑπτάνησος μετὰ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν Ἑπτάνησον. Τὸ πρᾶγμα μὴ σᾶς φανῇ περίεργον, διότι ἡ Ἑλλὰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐξελθοῦσα μόλις πρὸ 50 ἐτῶν ἐκ μιᾶς σκληρᾶς καὶ βαρείας δουλείας ἥνωσεν εἰς τοὺς κόλπους της τέκνα, τὰ ὁποῖα εἶχον 500, 600 καὶ 1000 ἐτῶν ὁλόκληρον πολιτισμόν, εἶχον ὁλοκλήρους θεσμοὺς, εἶχον ὁλόκληρον νομοθεσίαν, εἶχον μίαν ἐκπολιτιστικὴν τελείως ἄποψιν τοῦ πολιτεύματός των καὶ ἑπομένως ἦσαν τελείως διάφοροι τῶν ἀντιλήψεων, ἀπὸ τὸ λοιπὸν Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς ἑνώσεως θὰ ὠφελεῖτο ἂν ἐδέχετο καὶ τοὺς νόμους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἡ ἀχρηστία ἀφῆκε νὰ καταργηθοῦν. Καὶ τοῦ συστήματος τούτου ἀπόρροια ἦτο καὶ τὸ φορολογικὸν σύστημα. Ἡ Βενετοκρατία, ἡ ὁποία ἦτο σκληρὸς δεσπότης καὶ τοῦ Τούρκου ἀκόμη δύναταί τις νὰ εἴπῃ, δὲν ἐπίεζε φορολογικῶς τὸν λαὸν, ὅπως τὸν πιέζει ἡ ἐμφάνισις τοῦ χωροφύλακος, ἡ ἐμφάνισις τοῦ εἰσπράκτορος. Ἂς μὴ λησμονῶμεν, κύριοι, τὴν πικρίαν τῶν ἀληθειῶν αὐτῶν. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν γνωρίζουσι καλύτερον ἀκόμη ἀπὸ ἡμᾶς τί σημαίνει ἡ ἐμφάνισις αὕτη. Ἀφοῦ δὲ οὐσιαστικῶς πρόκειται νὰ μὴ ζημιωθῇ τὸ Κράτος ἐρωτᾶται, διατί νὰ εἰσαγάγητε εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐν Ἑλλάδι ἐφαρμοσθὲν ἓν καὶ μόνον εἶχεν ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ σᾶς ἔχῃ χρέη πρὸς τὸ Δημόσιον, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσι· νὰ ἔχῃ τὸ Κράτος κατ’ ἔτος ἓν ὡρισμένον ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἀδυνατεῖ νὰ εἰσπράξῃ ἐνῷ ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησον δὲν ἔχετε οὔτε ἑνὸς λεπτοῦ καθυστερούμενα; Σᾶς ἀρέσει, κύριοι, ἀντὶ νὰ ἔχητε ἀσφαλεῖς προσόδους, ἀσφαλεῖς εἰσροὰς καὶ ἀθρόας εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα προϋπολογίζετε, θέλετε νὰ ἔχητε ἐλλείμματα διὰ νὰ ἀναγκάζεσθε κάθε τόσον νὰ τὰ χαρίζετε, ὅπως τὰ χαρίζετε εἰς τὸ ὑπόλοιπον μέρος τοῦ Βασιλείου, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ εἰσπράξητε ὡς ἐκ τοῦ κακοῦ συστήματος; Χθὲς ἀκόμη ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου περὶ εἰσπράξεως τῶν ἀμέσων φόρων εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ ἐφαρμόσῃ πρακτικώτερον, ἀνθρωπιστικώτερον σύστημα ἀπὸ τὸ κρατοῦν· ἀπὸ τῆς στιγμῆς, ὅμως καθ’ ἣν σκέπτεται μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν θὰ τὸ πραγματοποιήσῃ, ὑπάρχει ἀπόστασις καὶ ἃς μᾶς ἐπιτρέψητε νὰ περιμένωμεν τὴν πραγματοποίησιν, καὶ τότε οὐδεὶς θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶμεν δι’ ὅλην ἐν γένει τὴν Ἑλλάδα ἑνιαῖον σύστημα. Τί θὰ εἰπῇ ἑνιαῖον σύστημα; Μήπως, κύριοι, πρόκειται τὸ Κράτος νὰ ζημιωθῇ; Τὸ Κράτος δὲν εἶναι ἕνας στρατὸς τοῦ ὁποίου ὁλόκληροι αἱ ἐπαρχίαι πρέπει νὰ φοροῦν χακί, νὰ ἔχουν τὴν ἰδίαν στολήν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἶναι αἱ εἰσπράξεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ γίνουν, εἶναι δὲ ἐντελῶς ἀδιάφορος ἡ μορφή, ὑπὸ τὴν ὁποίαν θὰ εἰσέλθῃ τὸ χρῆμα, ἀρκεῖ μόνον νὰ εἰσέλθῃ, αὐτὸ ἐνδιαφέρει τὸ Κράτος.

§115Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζετε;

§116Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου πρέπει νὰ λεχθῇ καί τι σπουδαιότερον. Ἀλλαγὴ οἰκονομικοῦ συστήματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ χωρὶς ἐκ τῶν προτέρων νὰ τίθεται εἰς τὸν λαὸν καὶ νὰ γνωρίζῃ οὗτος, ὅταν ἐκλέγῃ τοὺς βουλευτὰς, ὅτι οὗτοι θὰ ἔχωσι νὰ ψηφίσωσι τοιοῦτον ἢ τοιοῦτον φορολογικὸν σύστημα.

§117Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἐγνώριζεν. Τὸ εἶπεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§118Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ αὕτη ἐξελέγη ἄνευ προγράμματος οἰκονομικοῦ, ἡ Βουλὴ αὐτὴ τῆς 31ης Μαΐου ἐξελέγη ὑπὸ περιστάσεις, καθ’ ἃς ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεῖχε τῆς διευθύνσεως τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων· πρόγραμμα οἰκονομικὸν δὲν ἐτέθη πρὸς τὸν λαόν, οὐδὲ δύναταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι οἰκονομικὰ προγράμματα λαμβάνονται ἐν λευκῷ. Τοῦτο εἶναι τόσῳ μᾶλλον σοβαρόν, καθ’ ὅσον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐν τῇ Ἀγγλικῇ Βουλῇ ὁ ἔντιμος Πρωθυπουργὸς κύριος Λόϋδ Τζὼρτζ εἶπεν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐπαναλάβω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι εἰς οὐδεμίαν Κυβέρνησιν ἐπιτρέπεται νὰ λαμβάνῃ ἐν λευκῷ τὴν ἀρχήν, διὰ νὰ ἐφαρμόζῃ κατόπιν, ὅπως αὐτὴ νομίζει καὶ κατὰ τὰς ἰδίας αὐτῆς πεποιθήσεις τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς δὲν γνωρίζει. Εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ἐκπνεύσεως τῆς Βουλῆς—διότι τὸν Ἰούνιον συμπληροῦται ἡ τετραετία, δι’ ἣν ἡ Βουλὴ ἐξελέγη, εὐχόμεθα δὲ τὰ ἐθνικὰ πράγματα νὰ λάβουν τοιαύτην τροπήν, ὥστε νὰ μὴ παραστῇ ἀνάγκη νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ Βουλὴ αὕτη ὑφισταμένη καὶ πέραν τοῦ κοινωνικοῦ αὐτῆς βίου—ἐρχόμεθα καὶ ζητοῦμεν ἀλλαγὴν οἰκονομικοῦ προγράμματος, ἀλλαγὴν θεσμοθεσίας ἰσχυούσης ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἡνώθη ἡ Ἑπτάνησος μὲ τὴν Ἑλλάδα πρὸ 60 καὶ πλέον ἐτῶν. Διατί; Διότι οὕτως ἐνομίσθη, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ, καὶ ἐρωτᾶται εἶναι τοῦτο ὀρθόν; Εἶναι δίκαιον; Εἶναι νόμιμον; Πῶς εἶναι δυνατὸν χωρὶς νὰ ἀποτανθῆτε εἰς τὸν λαὸν καὶ νὰ λάβητε ῥητὴν παρ’ αὐτοῦ ἐντολὴν διὰ τὴν ἀλλαγὴν τοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματος, νὰ ἔρχεσθε καὶ νὰ προτείνετε στηριζόμενοι ἐπὶ μιᾶς μικρᾶς πλειοψηφίας τὴν ἀλλαγὴν τοῦ συστήματος ὁλοκλήρου; Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποταγῶμεν σήμερον πρὸς τοὺς συμπολίτας μας καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ αὐτό, ποία εἶναι ἡ γνώμη σου; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συνεννόησις μὲ τοὺς συμπολίτας μας, ἀφήνω τὴν ἄλλην Ἑπτάνησον, μὲ τὴν Κέρκυραν, ἡ ὁποία εἶναι στρατιωτικὴ βάσις τῶν συμμάχων καὶ δὲν εἶναι καμμία ἐπικοινωνία δυνατή; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ εὐσυνειδήτως μεταβολὴ τοιούτου ὀργανισμοῦ κολοσσιαίου συστήματος, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ δεδηλωμένη ἡ γνώμη τοῦ λαοῦ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἔχωμεν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποπέσωμεν ἡμεῖς εἰς τὸ παράπτωμα, εἰς τὸ ὁποῖον ὑποπίπτει ἡ Κυβέρνησις ζητοῦσα ἐν λευκῷ τὴν ψήφισιν ἀλλαγῆς συστήματος, διὰ τὸ ὁποῖον παράπτωμα κατηγοροῦμεν αὐτήν; Νομίζω, ὅτι ἔχετε καθῆκον νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὰ γεγονότα αὐτὰ τὰ ἱστορικά. Ἔχετε καθῆκον νὰ αὐξήσητε τὴν φορολογίαν τῆς Ἑπτανήσου ἀναλόγως τῶν πόρων, τοὺς ὁποίους προσδοκᾶτε ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησον. Ἡ Ἑπτάνησος δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ πληρώσῃ. Καθ’ ἣν στιγμὴν εἴχετε ὑπ’ ὄψιν νὰ ὑποβάλητε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἐσκέπτεσθε νὰ ἐφαρμόσητε τὸ νομοσχέδιον καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Μελετήσατε τὸ ζήτημα, κύριε Ὑπουργέ, ὑπολογίσατε τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ εἰσπράξητε ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν φορολογικῶν νόμων καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ πληρώσῃ ἡ Ἑπτάνησος, διότι ἐννοοῦμεν νὰ συνεισφέρωμεν εἰς τὰ βάρη τοῦ Κράτους. Θέλετε νὰ πληρώσωμεν περισσότερα; Ἀλλὰ μὴ μᾶς θίξετε θεσμοὺς ἰσχύοντα ἐπὶ χιλιάδας ἔτη. Δὲν ἔχετε νὰ κερδίσητε τίποτε. Θὰ κερδίσητε μόνον ἕν, τὸ ὅτι δηλαδὴ θὰ καταστρέψητε ὁλόκληρον σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς φέρῃ ὡς προϊὸν τὰ καθυστερούμενα ποσσὰ ἐκ φόρων, ἀνάλογα μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχετε νὰ λαμβάνητε καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§120Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἱστορικοὶ οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἔκαμον τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ ὑπολογίζουν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ τὸ γενικὸν φορολογικὸν σύστημα εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Ἀλλὰ ἡ ἱστορία ἐξελίσσεται, καὶ φυσικῷ τῷ λόγῳ ἐφ’ ὅσον ἐξελίσσεται ἡ ἱστορία, θὰ ἔλθῃ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν θ’ ἀλλάξῃ καὶ ἡ ἱστορία. Ἄλλοτε ἐν τῷ φορολογικῷ συστήματι ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι φόροι ἐκτὸς τοῦ ἐξαγωγικοῦ. Νομίζω ὅτι ὑπῆρχεν ἄμεσος φόρος ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν. Ἐὰν ὑπάρχῃ κ. βουλευταί, ἓν μέγα ἐλάττωμα εἰς τὸ φορολογικὸν σύστημα τῆς ἡμετέρας χώρας αὐτὸ εἶναι ἡ πολυμορφία ἢ μᾶλλον ἡ ἀνομοιομορφία. Ἐν ᾧ δὲ ἡ ἀνομοιομορφία αὕτη ὑπῆρχεν ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἦτο μικρά, φαντάζεσθε τὶ ἔγινεν ὅταν ἐδιπλασιάσθη ἡ Ἑλλάς, καὶ φαντάζεσθε ἀκόμη τὸ μέγεθος τοῦ κακοῦ ὅταν σὺν Θεῷ ἡ Ἑλλὰς τριπλασιασθῇ.

§121ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἂς τριπλασιασθῇ καὶ τότε δὲν θὰ πληρώνωμεν τόσους φόρους.

§122Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Νομίζω ὅμως ὅτι ἡ ἀνησυχία τῶν κ. κ. συναδέλφων δὲν ἔχει λόγον, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι οἱ φόροι οἱ μέχρι σήμερον εἰσπραττόμενοι ἐν τοῖς Τελωνείοις, μένουν πάντοτε φόροι εἰσπραττόμενοι ἐν τοῖς Τελωνείοις διαμορφούμενοι μόνον κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς συμφωνότερον πρὸς τὴν κατάστασιν τὴν ὑπάρχουσαν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν κράτος. Οἱ φόροι οἱ εἰσπραττόμενοι διὰ τὰ Ἑπτανησιακὰ προϊόντα εἶναι κυρίως δύο, εἶναι ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου καὶ ὁ φόρος τῆς σταφίδος.

§123Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Καὶ τοῦ οἴνου.

§124Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἐσκέφθημεν λοιπὸν ὅτι ἐφ’ ὅσον σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσωμεν γενικῶς ὅλους τοὺς ἐμμέσους φόρους εἰς ὅλον τὸ Κράτος, καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν φόρον τῆς καθαρᾶς προσόδου ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖ μηχανισμὸν ἔχοντα ἀνάγκην δοκιμασίας ἐπί τινα χρόνον, ἐσκέφθην ὅτι οἱ παραγωγικώτεροι φόροι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἐμὴν καὶ τὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι οἱ τοῦ ἐλαίου καὶ τῆς σταφίδος καὶ οἱ τοῦ καπνοῦ, οἱ τρεῖς αὐτοὶ φόροι δύνανται νὰ ἐναρμονισθῶσιν εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐφαρμοσθῶσιν ὡς ἔγγιστα κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ Κράτους. Ἐσκέφθη λοιπὸν ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι ἐὰν ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου ἐφηρμόζετο γενικῶς, ἔπρεπε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πληρώνουν τὸν φόρον κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν νὰ ὑπάγονται εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν. Ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι πληρώνουν τὸν φόρον δι’ ἐνοικιαστῶν νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν ἄλλην κατηγορίαν τοῦ 8%, διότι ἐκεῖνος εἰσπράττεται ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστάς. Διὰ τὸν καπνὸν ἐπῆλθε σχεδὸν ὁμοιομορφία, διότι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἐψηφίσθη νόμος διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεβλήθη φόρος 10%. Ἡ ἀρχὴ αὕτη δὲν διετυπώθη ἐν προκειμένῳ, διότι δι’ ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐφαρμόζει μονοπώλιον τοῦ σιγαροχάρτου διὰ τὴν κατανάλωσιν τοῦ καπνοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα γνωρίζετε ὅτι δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ ἡ κατάστασις διότι αἱ ἀντιλήψεις αἱ διάφοροι θὰ περιπλέξουν ἔτι περισσότερον τὰ πράγματα ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Τούτων τῶν φόρων ἐξαιρουμένων, ὑπολείπονται οἱ ἄλλοι φόροι οἱ ὁποῖοι ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ καταργηθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑπτάνησον, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Ἑπτάνησος δὲν πληρώνει ὀλιγώτερον. Ὑποθέτω, ὅτι μὲ τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῆς φορολογίας, τὸ βάρος ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἀτόμου εἶναι τὸ αὐτό.

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι περισσότερον (θόρυβος).

§126ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ὀλιγώτερον.

§127Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ πρέπει νὰ ἰδῆτε τί εἰσπράττετε πράγματι καὶ ὄχι τί γράφετε εἰς τὰ χαρτιά.

§128Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἀναμφισβητήτως, κύριοι βουλευταί, οἱ κ. κ. συνάδελφοι ἐξ Ἑπταννήσου δὲν ἀποβλέπουσιν εἰς τὸ νὰ φορολογηθῶσιν ὀλιγώτερον αἱ ἐπαρχίαι των. Ὀφείλω νὰ ἀναγνωρίσω τὸ δίκαιον αὐτῶν τοῦτο. Οὗτοι ἐννοοῦν νὰ μὴ ἀλλάξῃ τὸ σύστημα τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου τὸ ὁποῖον γίνεται ἤδη. Τοῦτο βεβαίως δὲν εἶναι δυνατόν.

§129Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Διατὶ εἶναι ἀδύνατον; Καὶ διὰ ποῖον λόγον δὲν πρέπει νὰ μὴ ἀλλάξῃ; Διότι θὰ εἰσπράττεται καθαρὰ πρόσοδος χωρὶς ἔξοδα καὶ θὰ ἐνοικιάζουν χωρὶς νὰ πληρώνουν τὸν φόρον οἱ ἐνοικιασταί;

§130Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Δὲν πρόκειται κύριοι βουλευταὶ νὰ ἀλλάξῃ ἡ φορολογία ἡ ὑφισταμένη, ἀλλὰ πρόκειται μόνον νὰ λύσῃ ἡ Βουλὴ τὸ ζήτημα κατὰ πόσον εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν μερικοὶ φόροι, ὡς οἱ τῶν οἰκοδομῶν κλπ. νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται ἐν Ἑπτανήσῳ.

§131Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπρότεινέ τι ἀντιεπιστημονικόν, διότι ἠθέλησε νὰ φορολογήσῃ τὸ ἔλαιον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀξίας του καὶ ὄχι σταθερῶς.

§132Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν ἐφηρμόζετο ἡ φορολογία ἐπὶ τῆς ἀξίας καὶ μοῦ φαίνεται ὅτι εἰσεπράττοντο 21% ἐπὶ τῆς ἀξίας, ἀλλ’ ἐφηρμόσθη ὁ ἄκαμπτος φόρος ὁ σημερινὸς τῶν 9 δραχμῶν κατὰ βαρέλιον τῶν 52 ὀκάδων, αὐτὸ δὲ κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς προπολεμικοὺς ἀντιστοιχεῖ πρὸς 25% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος. Ἀλλ’ ἤδη ὑφίσταται ἀνάγκη ὅπως ἐπέλθῃ ἀφομοίωσις τῆς Ἑπτανήσου καταβαλλούσης καὶ τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων. Ἤδη ἐγράφησαν πάρα πολλὰ ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συμβαίνει ἐν Ἑπτανήσῳ εἶναι ἄδικον καὶ διὰ τοὺς Ἑπτανησίους ἀκόμη, διότι τὸ σύστημα τὸ σημερινὸν ἐφηρμόσθη καθ’ ἣν ἐποχὴν οἱ λαοὶ ἐλαμβάνοντο πολὺ ὀλίγον ὑπ’ ὄψει, αἱ δὲ κρατοῦσαι τάξεις αἱ ἀστικαὶ, εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐκανόνιζον τὸν τρόπον τῆς φορολογίας. Δὲν εἶναι ὅμως αὐτὸς ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ δεχθῇ τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν ἔθηκε ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἄλλος τρόπος ὥστε νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ ἄλλαι νομοθεσίαι. Οἱ Ἑπτανήσιοι σᾶς λέγουν δὲν θέλουν εἰσπράκτορας. Ἀλλὰ πῶς θὰ γίνῃ; Ἐδῶ ὑφίσταται ἕνας φόρος περὶ εἰσοδήματος ὁ ὁποῖος θὰ εἰσπράττεται δι’ εἰσπρακτόρων, καὶ διατὶ ὅλη ἡ Ἑλλὰς ὑφίσταται τὸν εἰσπράκτορα καὶ δὲν θὰ δυνηθοῦν οἱ Ἑπτανήσιοι νὰ συμμορφωθοῦν; Ἀλλὰ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς, κατὰ τὸν νόμον περὶ καθαρᾶς προσόδου θὰ πληρωθῇ ὁ συνολικὸς φόρος καὶ ἐρωτῶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους κατὰ τίνα τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιωθῇ ὁ φόρος αὐτός, ἐὰν δὲν βεβαιωθοῦν οἱ φόροι ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων, διότι ἂν ἐπιστημονικὸς φόρος δύναται νὰ ἔχῃ βάσιν τινὰ ἐπιστημονικήν, εἶναι ὁ φόρος αὐτός. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα αὐτὸ ἂν δὲν γίνῃ ἡ ἀφομοίωσις, καὶ μοῦ φαίνεται ὅτι θὰ δεχθοῦν οἱ κ. κ. συνάδελφοι ἂν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφύγουν τὴν ἀφομοίωσιν. Σᾶς εἶπον ὅτι πρόκειται νὰ ἀλλάξωμεν τοὺς φόρους ἀλλὰ μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι δὲν θὰ γίνῃ ἀφομοίωσις πρὸς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τοῦ Κράτους.

§133ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ φόρος αὐτὸς, τὸν ὁποῖον θὰ πληρώσωμεν διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ψηφίζομεν σήμερα δὲν εἶναι ὅλως διόλου ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει μέχρι σήμερον, ἢ θὰ εἶναι συμπλήρωσις αὐτοῦ;

§134Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Εἰμποροῦσα νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἀλλ’ ὅπως μοῦ τὸ λέγετε, δὲν εἶναι δυνατόν. Ὅταν καταβάλλονται τόσον βαρεῖς φόροι, ἢ ἐκπίπτονται ἀπὸ τὸν φόρον αὐτόν, ὅπως εἶναι ἡ δεκάτη, ἢ ὑποβιβάζονται. Καὶ σᾶς φέρω παράδειγμα τὴν Κρήτην. Ἐκεῖ ὁ δασμὸς ὁ εἰσαγωγικὸς εἶναι βαρύτατος καὶ θὰ ὑποβιβασθῇ εἰς 10% κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπέρχεται ὁμοιομορφία φορολογικὴ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Ἤθελα νὰ εἴπω δὲ καὶ τοῦτο, κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν ὀρθὴν ἀντίληψιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τῆς καθαρᾶς προσόδου γίνεται μία ρύθμισις καὶ δὴ δημοκρατική, τὴν ὁποίαν ἄλλοι λαοὶ ἀπέκτησαν διὰ πολλῶν κόπων καὶ ἀγώνων, ἀλλ’ εἰς ἡμᾶς πρόκειται μόνον περὶ ἀλλαγῆς συστήματος βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως, διότι ἤδη παρ’ ἡμῖν ὁ συνολικὸς φόρος ὑπάρχει μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι, ἐνῷ εἰς τὸν ὑπάρχοντα φόρον λαμβάνεται ὡς βάσις τὸ τεκμήριον τοῦ ἐνοικίου, ἐδῶ θὰ βάλετε ἀνακριτάς, οἱ ὁποῖοι θὰ βεβαιώσουν τί πραγματικὰς προσόδους ἔχει ἕκαστος καὶ ἀναλόγως θὰ πληρώσουν, διότι δυστυχῶς ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ τεκμήριον τοῦ ἐνοικίου ἔχει πτωχεύσῃ τελείως. Συνεπῶς ὁ συνολικὸς φόρος, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ κλειδὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν εἶναι τι νέον, εἶναι ὁ συμπληρωματικὸς φόρος τοῦ εἰσοδήματος, ὁ ὁποῖος τροποποιεῖται, ὥστε νὰ γίνῃ παραγωγικός, ἐνῷ σήμερον δὲν εἶναι. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἄλλους φόρους τοὺς ἀμέσους, αὐτοὶ ταξιθετοῦνται εἰς ἑπτὰ βαθμίδας ἐπὶ τῇ βάσει πάντοτε τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἕκαστος πληρώνει ἕνα ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματός του.

§135Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὑπάρχει ἕνας φόρος τῆς καθαρᾶς προσόδου τῶν γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων. Θὰ πληρωθῇ φόρος ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου. Ἀλλ’ ὅπως ἠξεύρετε τὸν φόρον αὐτὸν δὲν πληρώνει ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ ἔλαιον, διότι πωλεῖται εἰς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ πληρώσουν τὸν φόρον αὐτόν. Πῶς θὰ ὑπολογισθῇ ἡ ἔκπτωσις;

§136Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὁ ἔμπορος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀγοράσῃ τὸ ἔλαιον θὰ ὑπολογήσῃ, ὅτι ἔχει νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον τὸν ἐξαγωγικόν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σφακιανάκης ἔχει τὸν λόγον.

§138Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Κατὰ φορολογικὸν σύστημα τὸ ἰσχῦον σήμερον ἐν Κρήτῃ, ἡ Κρήτη πληρώνει πολὺ περισσότερους φόρους ἀπὸ ὅ,τι πληρώνουν ἄλλα μέρη τοῦ Βασιλείου π. χ. Τὰ θερινὰ κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος, δηλαδὴ ὁ φόρος τῶν σιτηρῶν ἐνοικιάσθη ἐν Κρήτῃ ἀντὶ 4.000,000, ἐνῷ, καθὼς εἶπεν προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει τὰ θερινὰ τῆς Κρήτης, ἀπέδωκε μόνον 900.000 δραχμάς. Ὥστε βλέπετε, ὅτι ἡ Κρήτη πληρώνει πενταπλάσια μόνον ἐκ φόρου τῶν θερινῶν παρ’ ὅ,τι πληρώνουν εἰς τὸ παλαιὸν Βασίλειον. Ἐπίσης ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα γεωργικὰ προϊόντα, τὰ χαρούπια, τὸ λάδι, τὰ κίτρα, ἢ ἀμυγδαλόψυχα πληρώνουν 10–15% κατὰ τὴν ἐξαγωγήν. Ἐν τούτοις οἱ Κρῆτες πάντες μένουσι εὐχαριστημένοι μὲ τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ φορολογικόν, ἰδίως δὲ οἱ γεωργοί, οἱ ὁποῖοι πληρώνουσι τὸν φόρον οὐδόλως γογγύζουσι. Διότι ὁ χωρικός, ὁ ὁποῖος θὰ μεταφέρῃ τὰ χαρούπια, ἢ τὸ λάδι, ἢ τὰ κίτρα, ἢ τὴν ἀμυγδαλόψυχα, θὰ τὰ πωλήσῃ εἰς τὸν ἔμπορον, πληρώνεται ἀπὸ τὸν ἔμπορον ὁλόκληρον τὴν ἀξίαν τοῦ ἐμπορεύματος, ἐπιστρέφει εἰς τὸ σπῆτι του, κάμνει τὴν δουλειά του καὶ δὲν ἔχει ἄλλην φροντίδα· ὁ δὲ ἔμπορος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀγοράσῃ αὐτὰ τὰ προϊόντα ἀπὸ τὸν χωρικόν, ἐπειδὴ γνωρίζει πόσον φόρον θὰ πληρώσῃ εἰς τὸ τελωνεῖον, κάμνει τὸν λογαριασμόν του καὶ κανονίζει τὴν τιμὴν τῆς ἀγορᾶς. Ὥστε ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν δαπάνην διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου αὐτοῦ. Ὁ φόρος πληρώνεται κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὸ τελωνεῖον. Ἐπίσης διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου τῶν θερινῶν δὲν ἔχει καμμίαν δαπάνην ἡ Κυβέρνησις, διότι ἐνοικιάζει εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τὸν φόρον, οἱ ὁποῖοι τὸν πληρώνουν εἰς τὸ Ταμεῖον.

§139Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Κατὰ τρόπον ἀνενόχλητον εἰσπράττει τὰ χρήματα. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ στέλλῃ ὑπαλλήλους νὰ βλέπῃ τοὺς σωροὺς ὅπως γίνεται εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα.

§140Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Ὅταν λοιπὸν κύριοι βουλευταί, ἓν τμῆμα τοῦ Βασιλείου πληρώσει πολὺ περισσότερον φόρον ἀπὸ ὅ,τι πληρώνουν ἄλλα τμήματα, ὅταν οἱ κάτοικοι πληρώνοντες μένωσιν εὐχαριστημένοι ἐντελῶς, ὅταν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχῃ καμμίαν δαπάνην διὰ τὴν εἴσπραξίν των, διατὶ θὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς δὲν εἶναι ἐπιστημονικὸς καὶ πρέπει νὰ ἀλλάξῃ; Ἐπιστημονικὸς εἶναι, ὅταν δὲν ἔχει δαπάνην, ὅταν πληρώνηται ἀπὸ τοὺς γεωργούς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων, βεβαίως θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐκεῖ, ὅπως καὶ ἐδῶ. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τῆς φορολογίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἐπειδὴ ἰσχύει ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἐν Κρήτῃ, ἐξοικειώθη ὁ κόσμος μὲ αὐτὸ τὸ σύστημα. Παρακαλῶ νὰ μείνῃ τὸ ἴδιον, καὶ ἂν νομίζετε, ὅτι δὲν φορολογούμεθα ἀναλόγως, ὅπως τὰ ἄλλα μέρη τοῦ Κράτους, εὐχαρίστως δεχόμεθα νὰ αὐξηθῇ ὁ φόρος αὐτός, ἀλλὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ ὑπάρχον σύστημα. Ἐν Κρήτῃ ὑπάρχει ἡ ἰδέα, ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον, ἐπειδὴ ὑπέφερε πολὺ ἐκ τῶν ἐπαναστάσεων, νὰ ἐγίνετο κἄποια ἐλάφρυνσις εἰς αὐτήν. Ἐν τούτοις οὐδεὶς τῶν βουλευτῶν τῆς Κρήτης εἶπε τοιοῦτόν τι, εὐχαρίστως δὲ δεχόμεθα νὰ μᾶς ὑποβάλητε εἰς ἴσην φορολογίαν πρὸς τὸ λοιπὸν Βασίλειον, καὶ μάλιστα κἄτι νὰ πληρώσωμεν περισσότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους, ἀρκεῖ νὰ διατηρηθῇ τὸ σύστημα, διότι ὁ κόσμος εἶναι εὐχαριστημένος μὲ τὸ σύστημα αὐτό.

§141Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ὅλοι οἱ Κρῆτες εἶναι εὐχαριστημένοι.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§143Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀληθῶς, κύριοι βουλευταί, ἐθαύμασα ἤδη καὶ μοὶ ἐφάνη περίεργον, ὅτι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, ὁ πρῶτος λαλήσας, ἔφερε τὰς ἀντιρρήσεις ταύτας, τὰς ὁποίας ἔφερε ἐπὶ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου. Ἀληθῶς πολὺ περισσότερον μοὶ ἐφάνη περίεργον, ὅτι φίλος βουλευτὴς ἔφερε τὰς ἀντιρρήσεις ταύτας, τὰς ὁποίας δὲν ἔπρεπε νὰ φέρῃ εἰς τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, δὲν ἔπρεπε νὰ τὰς φέρῃ, προκειμένου περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλὰ ὅταν ἐψηφίζομεν τὸ Σύνταγμα. Ἀληθῶς σήμερον ἐκύτταξα ὁλόκληρα τὰ τότε πρακτικά, διὰ νὰ ἴδω διαμαρτυρίαν ἐκ μέρους του καὶ νομίζω, ὅτι ἦτο καὶ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς. Οὐδεμίαν διαμαρτυρίαν εἶδον. Τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος 3 ὁρίζει ..................... ἄρα ἔχομεν μίαν ῥητὴν διάταξιν, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου, καὶ συνεισφέρουν εἰς τὰ βάρη ὅλοι ἐξ ἴσου ἀναλόγως τῶν δυνάμεών των. Ἀλλὰ ὁ Ἀρχηγός μας εἰς τὸ πρόγραμμά του ἐδήλωσε καὶ ρητῶς — εἰς αὐτὸ ἀπαντῶ εἰς τὸν δεύτερον κ. βουλευτὴν Κερκύρας, — ὅτι θὰ ἐνεργήσῃ πάντοτε, ὥστε τὰ βάρη νὰ πέσωσιν ἐπὶ τῶν δυνατωτέρων ὤμων. Τὸ ἐπανέλαβεν εἰς κάθε περίστασιν, ἡ ὁποία τοῦ ἐδόθη, τὸ ἐπανέλαβεν εἰς κάθε ἐκλογήν, καὶ ὁ λαὸς γνωρίζει λαμπρῶς, ὅτι τὸ σχέδιον τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἶναι νὰ ψηφίζῃ τοιούτους νόμους, ὥστε ἡ φορολογία νὰ εἶναι ὁμοία εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ εἶναι ἴση εἰς ὅλον τὸν κόσμον, ἀλλὰ οἱ πλουσιώτεροι νὰ πληρώνουν περισσοτέρους φόρους καὶ οἱ πτωχότεροι ὀλιγωτέρους. Οἱ ἐξαγωγικοὶ δασμοί, τοὺς ὁποίους ἀναφέρετε, ἠμπορεῖ νὰ ἔχουν τὸ προτέρημα νὰ εἰσπράττωνται εὔκολα, ἀλλὰ ἔχουν τὸ ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ Κράτους· τὸ ἐλάττωμα, ὅτι ἡ ἀναλογία ἡ πληρωνομένη ὑπὸ ἑκάστου εἶναι ὁμοία εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Ὁ ἔχων ἔσοδον 500 δραχμὰς πληρώνει τὴν ἰδίαν ἀναλογίαν, τὴν ὁποίαν πληρώνει καὶ ὁ ἔχων ἔσοδον 5000 δραχμῶν ἤτοι ὅλοι οἱ πολῖται πληρώνουν 10% πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδικώτατον, τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι διόλου σύμφωνον, οὔτε πρὸς τὰς νεωτέρας ἰδέας, οὔτε πρὸς τὸ πρόγραμμα τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ὁ ἔχων μεγαλύτερον ἔσοδον, δέον νὰ καταβάλῃ περισσοτέρους φόρους καὶ ὄχι νὰ πληρώνουν ὅλοι τὸ ἴδιον. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον, ἀφ’ ὅτου ἐμεγεθύνθη ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐξακολουθῇ νὰ πληρώνῃ τόσα πολλὰ διάφορα φορολογικὰ συστήματα. Ὡς εἶπον, ὅταν εἰσηγήθην ἐδῶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἔχομεν 8 φορολογικὰ διαμερίσματα εἰς τὴν Ἑλλάδα. 1ον) Τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, 2) τὴν Λακωνίαν, 3) τὴν Ἑπτάνησον, 4) τὴν Μακεδονίαν, 5) τὴν Μιτυλήνην, 6) τὴν Χίον, 7) τὴν Σάμον, 8) τὴν Κρήτην. Ἕκαστον τούτων ἔχει διαφορετικὴν φορολογίαν. Ἠξεύρετε δὲ εἰς τί διάφορον φορολογίαν φθάνομεν; ὅτι ὑπάρχουν κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος, πληρώνοντες φορολογίαν 4½ δραχμὰς κατὰ κεφαλήν, καὶ ὑπάρχουν κάτοικοι διαμερισμάτων ἄλλων τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι πληρώνουσι 15 δραχμὰς κατὰ κεφαλήν.

§144ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι εἶναι;

§145Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Οἱ κάτοικοι τῆς Μιτυλήνης καὶ Κρήτης. Νομίζετε, κύριοι, ὅτι τὸ τοιοῦτον εἶναι δίκαιον. Νομίζετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φθάσωμεν ὅλοι οἱ Ἕλληνες νὰ συνεισφέρωμεν τὸ αὐτὸ ποσὸν εἰς τὸ Κράτος; Ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν ὁσάκις φέρομεν γενικὴν φορολογίαν εἰς τὸ Κράτος ἕκαστος ποῦ προέρχεται ἐξ ἑνὸς τόπου νὰ ὑποστηρίζῃ τὴν φορολογίαν αὐτοῦ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ φθάσωμεν εἰς φορολογικὴν ἰσότητα, ὥστε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φθάσῃ εἰς μίαν κατάστασιν δικαίας καὶ ἀξίας φορολογίας. Ὑπῆρξαν ἰδέαι τοπικισμοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπῆρξαν πάντοτε ὑποστηρικταὶ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου, ἀλλ’ αὐταὶ ἦσαν ἰδέαι ἐπιτετραμμέναι πρὸ τῶν τριῶν νικηφόρων πολέμων. Ἀφ’ ὅτου ὅμως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς συμβληθεὶς εἰς ἓν σύνολον ἐπολέμησε καὶ εἶδεν ἡ Πελοπόννησος τὸν νησιώτην πίπτοντα δὲν θὰ δεχθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἄλλην βαρυτέραν φορολογίαν, οὔτε καὶ μία τάξις θὰ δεχθῇ νὰ φορολογῆται βαρύτερον ἢ ἐλαφρότερον τῆς ἄλλης τάξεως.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαβιτζιάνος ἔχει τὸν λόγον.

§147Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ὁμολογῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἀνέμενον ποτὲ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φαίνεται παράδοξον, διότι ἐγὼ ὑπεστήριξα τὰ ὅσα ὑπεστήριξα ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης, τοὐναντίον ὀφείλω νὰ βεβαιώσω, ὅτι εἰς ἐμὲ ἐφάνη παράδοξον πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θελήσας νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ ἐπεκαλέσθη τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν συνδρομὴν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ, ὡς μέλος τῆς ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ Συντάγματος συνεισέφερον. Ὅταν ἐγὼ ὡμίλησα ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ἀσφαλῶς ἐστηρίχθην ἐπὶ τούτου, ὅτι δὲν ἐπιθυμῶ οἱ Ἑπτανήσιοι, οὔτε αὐτοὶ ἐπιθυμοῦν νὰ φορολογηθοῦν ἐλαφρότερον.

§148Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε;

§149Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§150Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παραδέχεσθε ὅτι ὁ πλούσιος Ἑπτανήσιος φορολογεῖται βαρύτερον ἀπὸ τὸν πτωχὸν Ἑπτανήσιον;

§151Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Δὲν ὑπεστήριξα ὅτι οἱ Ἑπτανήσιοι ὀφείλουν νὰ πληρώσουν ὀλιγώτερον τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος, τοὐναντίον ὑπεστήριξα καὶ εἶχον ἔγγραφα δυνάμει τῶν ὁποίων θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀποδείξω, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διαρρεύσασαν 50ετίαν οἱ Ἑπτανήσιοι ὄχι μόνον δὲν ἐπλήρωσαν ὀλιγώτερον τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ περισσότερον. Ἀσφαλῶς ἡ διαφορὰ ὑπάρχει εἰς τὸ σύστημα. Σημειώσατε καὶ πρέπει νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψει καὶ ἀκριβῶς λόγῳ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη ἐπὶ 50ετίαν εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν ὑπῆρξαν καθυστερούμενα. Ἀσφαλῶς διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ εἰσπράττονται οἱ φόροι ἄνευ τῆς συνδρομῆς τῶν εἰσπρακτόρων καὶ διὰ εἰδικὴν ὑπηρεσίαν ἡ εἴσπραξις ἀποβαίνει ὀλιγώτερον δαπανηρὰ διὰ τὸ Δημόσιον ἐνῷ οὐδεμία ἔνστασις ὑπῆρχεν ὡς πρὸς τὸ καταβαλλόμενον ποσόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι οἱ φόροι εἶναι ἄνισοι διὰ τὴν Ἑπτάνησον. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχουσι νὰ κατανοήσωσιν οἱ Ἑπτανήσιοι. Ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ἀπὸ Ἑπτανησιακῆς ἀπόψεως ἐξετάζοντες τὸ ζήτημα οἱ φόροι δὲν ἐπιβάλλονται εἰς τὸ μέρος αὐτό, αὐτὸ ὅμως εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς, ὁ ὁποῖος εἰσφέρει δύναται νὰ τὸ ἐννοήσῃ. Δύναμαι νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν ὅτι εἰς τὴν Ἑπτάνησον δὲν εἶναι οὐδεὶς κάτοικος νὰ θέλῃ νὰ μεταβάλῃ τοιοῦτο σύστημα. Ὑπεστήριξα ὄχι πνεῦμα τοπικισμοῦ· ὑπεστήριξα τὸν ἀγῶνα ὡς Ἑπτανήσιος· περιεφρόνησα τιμὰς καὶ πλούτη τῆς ἐποχῆς αὐτῆς, τὰ πάντα ὡς ὤφειλον νὰ πράξω· οὐδένα ἀγῶνα τοπικισμοῦ διεξάγω. Διὰ τῶν νομίμων ἀντιπροσώπων ἀπὸ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν μετέσχον οἱ Ἑπτανήσιοι εἰς τὸ Συνέδριον τοῦτο ἐζητήθη ὑπ’ αὐτῶν νὰ διατηρηθῇ ὑπὲρ αὐτῶν σύστημα φορολογικὸν, τὸ ὁποῖον μακρὰν τοῦ νὰ ζημιοῖ τὸ Κράτος ἦτο ἀρκετὰ ἀνακουφιστικὸν δι’ αὐτούς. Τοῦτο ἐζήτησαν καὶ τοιαύτη ἦτο ἡ τάσις ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἑνώσεως μέχρι σήμερον, ὥστε σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι ὅσον καὶ ἂν κριθῇ ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὑπὸ τὸν ἄμεσον τύπον εἰς τὴν Ἑπτάνησον εὑρέθη πάντοτε εἷς τρόπος διὰ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν φορολογίαν αὐτήν. Ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἐζήτησε τὰ διαπύλεια εἰδικῶς ἐγένετο διὰ τὴν Ἑπτάνησον νόμος ὅπως αὐξηθῇ ἡ φορολογία διὰ τὴν Κέρκυραν, Ζάκυνθον καὶ Ἀργοστόλιον εἰς τὸ ἀνώτατον ὅριον καὶ ὑποχρεωθῶσιν οἱ δῆμοι αὐτοὶ νὰ πληρώσωσι διὰ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῶσι τὰ διαπύλια τὰ ὁποῖα ἀντέκειντο εἰς τὸ αἴσθημα τὸ βαθύτατον τοῦ Ἑπτανησιακοῦ λαοῦ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ζητήσαντες οἱ Ἑπτανήσιοι νὰ διατηρήσωσι τὸ σύστημα τοῦτο δὲν ἐζήτησαν ἄδικόν τι καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι προσεφέρθησαν νὰ πληρώσωσι καὶ ἐζήτησαν μόνον νὰ μὴ ἀποφύγωσιν ἀπὸ τὸ σύστημα διότι οὕτω πως ἐπιθυμοῦν νὰ πληρώσωσιν. Δὲν εἶναι ἐπιχείρημα ὅτι ὑπάρχει ἀνισότης εἰς τὴν καταβολὴν τοῦ φόρου ἐν τῇ Ἑπτανήσῳ. Οἱ Ἑπτανήσιοι εἶναι σύμφωνοι ὅτι οὕτω πως πρέπει νὰ πληρώνωσι, καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ κρίνω ἐπίκαιρον νὰ ἀναφέρω ὅ,τι ὁ ἀείμνηστος Χ. Τρικούπης ὅταν εἰς τὰ 1895 ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν εἶπεν ὅτι οἱ Ἑπτανήσιοι ζημιοῦνται μὴ θελήσαντες νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν φορολογίαν αὐτήν, ἐφ’ ὅσον δὲ ἀποστέργουσιν οἱ Ἑπτανήσιοι τοῦτο, οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδική μου, οὔτε ἄλλη δύναται νὰ μεταβάλῃ τὸ σύστημα αὐτό. Αὗται αἱ λέξεις τὰς ὁποίας εἶπεν ὁ ἀείμνηστος Χ. Τρικούπης, δὲν ἠθέλησε νὰ ὑποτάξῃ ἕνα πολιτισμὸν τόσων αἰώνων καὶ νὰ μὴ προσκρούσῃ εἰς ἕνα αἴσθημα τὸ ὁποῖον ἀδικεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης ἔχει τὸν λόγον.

§153Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἤθελα νὰ ἀκούσω ἐὰν θὰ ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§154Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι Κυβερνητικὸν μέτρον.

§155Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Προτοῦ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταβάλῃ πίνακας ἐμφαίνοντας τὶ φόρους ἔχουσι καταβάλλει οἱ Ἑπτανήσιοι, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὶ φόρους ἔχει καταβάλει ἡ ἄλλη Ἑλλάς, καὶ συγχρόνως νὰ φέρῃ πίνακας πόσα καθυστεροῦνται ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ εἰσαγάγῃ. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἰδέαν καὶ τὴν πεποίθησιν μᾶλλον, ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ τὸ σύστημα τὸ ἰδικόν μας ἐφηρμόσθη ἐν Ζακύνθῳ, ἔχει τόσα καλὰ ἀποτελέσματα ὅτι θὰ ἀποκτήσῃ αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὄχι ἡμεῖς τὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γοῦσκος ἔχει τὸν λόγον.

§157Θ. ΓΟΥΣΚΟΣ. Ἤθελον κ. Ὑπουργέ, νὰ εἴπω τὰ ἑπόμενα, ὅτι δὲν εἶναι ψυχολογικὴ στιγμὴ διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς τὴν Βουλήν, καθόσον εὑρισκόμεθα ἐν πολέμῳ. Ἀκόμη εἶναι γνωστὰ τὰ γεγονότα κατὰ τὰ ὁποῖα οἱ Ἑπτανήσιοι ὑποφέρουσι περισσότερον παντὸς ἄλλου διαμερίσματος τῆς Ἑλλάδος λόγῳ τοῦ ἀποκλεισμοῦ· ἡ σταφὶς ἐπὶ 3 ἔτη δὲν ἐπωλήθη, ὁ τόπος, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὴν ἐξάντλησιν τελείαν, κατὰ τὸν ἀποκλεισμὸν δὲ συνέβη νὰ ἀποθάνωσι καὶ ἐκ τῆς πείνης. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία νέα ἐπ’ αὐτῶν ἐκτὸς ἐκείνης μὲ τὴν ὁποίαν ἔχουν ἐπιβαρυνθῆ; Παρακαλῶ νὰ ἀποσυρθῇ, ἢ νὰ ἀναβληθῇ τοὐλάχιστον ἡ ὑποβολὴ εἰς εὐθετώτερον χρόνον, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ ἀναλάβωσιν οἱ ἄνθρωποι ἐκ τῶν στερήσεων καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐξαντλήσεως, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ ἀντεπεξέλθωσιν εἰς τοὺς νέους φόρους, τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἔχομεν δικαιοσύνην καὶ οἶκτον ἀπέναντι τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ὑποφέρει κατὰ τὸ διάστημα αὐτό.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλσαμάκης ἔχει τὸν λόγον.

§159Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Εὑρίσκομαι ἀληθῶς εἰς τὴν δύσκολον θέσιν εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ διαφωνήσω μὲ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω διότι δὲν εἶναι παρασκευασμένη ὅπως μεταβάλῃ ἄρδην σύστημα ὁλόκληρον νομοθετικόν, οἰκονομικὸν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Δὲν ἐξῆλθεν ὑπὸ τοιοῦτον πρόγραμμα δὲν ἀνέλαβε τοιαύτην ἐντολὴν παρὰ τοῦ λαοῦ, πρόκειται δὲ νὰ μεταβάλῃ ἄρδην σύστημα πρὸ πεντηκονταετίας ἰσχύον ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἐμορφώθη ὁ λαὸς καὶ ἐσυνήθεισε νὰ φορολογεῖται. Ἀπορῶ τῇ ἀληθείᾳ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιμένει ἐπὶ τοσοῦτον ὅπως μεταβάλῃ τὸ σύστημα τὸ φορολογικὸν τῆς Ἑπτανήσου, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπετόλμησε ὅπως προηγουμένως εἶπε ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ὁ ἀείμνηστος Χαρίλαος Τρικούπης νὰ μεταβάλλῃ. Ἀπορῶ δὲ διότι δὲν βλέπω τὸν πρακτικὸν σκοπὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐκτὸς ἐὰν θέλει εἰς τοὺς ὑπάρχοντας φόρους νὰ ἐπιπροσθέσῃ καὶ τὸ φορολογικὸν σύστημα τὸ ὑπάρχον εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἐὰν τοιαύτη σκέψις ἐπεκράτησεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἐπιπρόσθετα βάρη θέτῃ ἐκεῖ, τότε ἐγὼ δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον θὰ δυνηθῇ ὁ λαὸς νὰ βαστάσῃ τὰ βάρη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θέτει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ καὶ ἄλλον λόγον εὑρίσκω κ. συνάδελφοι, συνηγοροῦντα ὑπὲρ τῆς ματαιώσεως τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου καίτοι ὁμολογῶ πρὸς ἡμᾶς γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἔχω διότι ἀτυχῶς ὡς πάντες γνωρίζετε οὔτε διενεμήθη οὔτε αὐτὸ οὔτε ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἡμᾶς οὕτως ὥστε νὰ γνωρίζωμεν τὰς παρατηρήσεις καὶ τροποποιήσεις.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδηλώθη περὶ αὐτοῦ εἰς τὴν Βουλήν.

§161Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δηλαδὴ ὑπὸ τὸ ὄνομα φορολογία τῶν προσόδων.

§162Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς ἔχει διανεμηθῆ πρὸ 10 μηνῶν τὸ νομοσχέδιον.

§163Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Τὸ ἐζητήσαμεν ἀλλὰ δὲν ἀνευρέθη ὡς ἀπειρχεωμένον (χειροκροτήματα). Ἐνθυμοῦμαι κ. Ὑπουργὲ ὅτι εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νομίζω ὅτι εἴπατε καὶ ὡμολογήσατε ὅτι τὸ σύστημα τῆς ἐμμέσου φορολογίας εἶναι τὸ προτιμώτερον εἰς τὰ Κράτη.

§164Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγώ ποτέ.

§165Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι τοιοῦτον τι εἴπατε. Ἐὰν λοιπὸν κ. Ὑπουργὲ μετά τινα χρόνον ὡς κολακευόμεθα πάντες νὰ πιστεύομεν θὰ ἐπέλθῃ μία βελτίωσις τοῦ φορολογικοῦ συστήματος τῆς Ἑλλάδος θὰ ἐπέλθῃ ὑπ’ ἐλαφροτέρους ὅρους διὰ τὸν λαὸν καὶ βαρυτέρους διὰ τοὺς πλουσίας τάξεις, νέον δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα σύστημα πρὸς τὶ νὰ σπεύδομεν ἀπὸ τοῦδε νὰ μεταβάλωμεν τὰ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντα ὅπως μετά τινα χρόνον καὶ αὖθις ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τῶν αὐτῶν; Ἀλλ’ ἀντικρούων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοὺς προλαλήσαντας ἀνέφερε καὶ συνταγματικὰς διατάξεις θέλων ἴσως νὰ ἐπιρρίψῃ πρὸς ἡμᾶς τὴν μομφὴν ὅτι ἐπιεικέστερα φορολογούμεθα τῶν λοιπῶν καὶ οὕτω πως καὶ τὸ εἶδος τῆς ἰσότητος συνηγορεῖ ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Μήπως ἄρα ἠρνήθη τις καὶ οἱ συνάδελφοί μου οἱ προλαλήσαντες τὴν ἐπιβολὴν βαρυτάτων φόρων ἴσως καὶ πλείονας τῶν λοιπῶν Κρατῶν φορολογίας εἰς τὴν Ἑπτάνησον; Ἀρνούμεθα κατ’ ἀρχὴν νὰ ἀποδεχθῶμεν τὸ σύστημα δεχόμεθα νὰ πληρώσωμεν ὑπὸ τὸ σύστημα ἐκεῖνο πολὺ βαρυτέρους φόρους ἀπὸ τοὺς σήμερον ἐπιβαλλομένους παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς οἵαν θέσιν εὑρίσκομαι ἐγὼ εὑρισκόμεθα πάντες καὶ δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐκφράσωμεν γνώμην ἐπὶ ζητήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἴμεθα ἐντεταλμένοι νὰ ἐκφέρωμεν γνώμην.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Μανασάκης ἔχει τὸν λόγον.

§167Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει δύο ὄψεις, τὴν οἰκονομικὴν καὶ τὴν λογιστικήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην ἄποψιν τὴν οἰκονομικὴν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσωμεν τοὺς σοβαροὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουσιν καὶ ἡμᾶς νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους διὰ νὰ ἀνεύρωμεν πόρους ἵνα ἀντιμετωπίσωμεν τὰς σοβαρωτάτας περιστάσεις τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ ἀποκρύψωμεν ἀπὸ τὸν λαὸν ὅτι ὀφείλομεν νὰ πληρώσωμεν, διότι αἱ ἐξαιρετικαὶ αὐταὶ περιστάσεις ἀπαιτοῦν θυσίας ἀπὸ τὸν λαόν. Ὁ λαὸς δὲ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θυσιάζει πᾶν ὅ,τι ἔχει καὶ ἔδειξεν ὡς τοῦτο δεικνύει ἡ ἱστορία καὶ ἡ πρόσφατος ὅτι θυσιάζει τὸ πᾶν, βεβαίως δὲν θὰ ἀρνηθῇ τὴν εἰσφοράν του τὴν οἰκονομικήν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα ἀκόμη ἔχει καὶ τὴν δευτερεύουσαν αὐτοῦ ἄποψιν τουτέστι τὴν λογιστικήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει ὅτι ἔχομεν ἐννέα φορολογικὰ συστήματα. Εὔχομαι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι νὰ παρουσιασθοῦν καὶ ἄλλαι περιστάσεις διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ ἄλλα συστήματα· εἴμεθα ὅμως ὑποχρεωμένοι νὰ διακρίνωμεν τὸ οἰκονομικὸν μέρος ἀπὸ τὸ λογιστικόν. Τὸ λογιστικὸν εἶναι τὸ σημεῖον ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ θίξωμεν τὸ αἴσθημα ὡρισμένων διαμερισμάτων τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα ἱστορικῶς ἔχουν συνδεθῆ μὲ τὰ ὡρισμένα αὐτὰ συστήματα. Τὸ ζήτημα εἰδικευόμενον διὰ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα Κρήτην ἀφορᾷ κυρίως τὸ ἔλαιον καὶ τὴν σταφίδα καὶ τὰ βελανίδια, διότι ὁ μὲν φόρος ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων ὁ ὁποῖος εἰς ἄλλας ἐπαρχίας δὲν ὑφίσταται, ἐκεῖ ὑφίσταται καὶ μάλιστα ἐψηφίσαμεν νόμον ὁ ὁποῖος τὸν αὐξάνει κατὰ 8% χωρὶς καμμίαν ἀντίρρησιν, εἴμεθα δὲ εἰς θέσιν νὰ ἀποδεχθῶμεν ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ μας ὅπως καὶ ἀκόμη περισσότερον αὐξηθῇ, ἰδιαιτέρως ὅμως διὰ τὸν φόρον τοῦ ἐλαίου καὶ σταφίδος καὶ τῶν ἐξαγομένων γενικῶς προϊόντων θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐν σχέσει πρὸς τοὺς φόρους αὐτοὺς τοὺς ἐμμέσους ἢ ἀμέσους καὶ νὰ βραδύνῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος τὴν ἀφομοίωσιν, διότι διὰ τῆς ἀφομοιώσεως τῶν νόμων τούτων ἴσως εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως νὰ θέξωμεν σύστημα τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως θὰ δημιουργήσῃ παρὰ τῷ λαῷ δυσφορίαν ὄχι διότι θὰ πληρώνῃ φόρους, ἐπαναλαμβάνω, ἀλλὰ διότι θὰ τοῦ ἐπιβάλῃ μίαν δουλείαν τοιαύτην τὴν ὁποίαν διὰ νὰ ἄρῃ δι’ ἕνα ἕκαστον τῶν φόρων αὐτῶν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἔκαμεν ὡρισμένας ἐπαναστάσεις. Ἡ τυραννία, ἡ πίεσις ἐκ μέρους τοῦ βαρβάρου τυράννου εἶχεν ὡς ἀμεσώτερα μέσα τὸν τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπέβαλλε εἰς τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ τὴν ἀφαίμαξιν τῶν εἰσοδημάτων του καὶ τῶν κόπων αὐτοῦ. Ἡ μεγαλυτέρα δυσφορία ἐγίνετο εἰς τὸν λαὸν ὅταν ἔβλεπεν ἀντιπρόσωπον τοῦ τυράννου μὴ ἐμπνέοντα οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην οὔτε ἀπὸ συνολικῆς οὔτε ἀπὸ οἵας δήποτε ἄλλης ἀπόψεως, ἐρχόμενον νὰ εἰσδύσῃ εἰς τὰ ἄδυτα τοῦ οἴκου καὶ ἐρχόμενον εἰς τοιαύτην ἐπαφὴν ἥτις πλέον τοῦ ὅτι ἐνέπνεε τὸ μῖσος καὶ τὴν δυσπιστίαν συνεπῆγε καὶ ἀμέσους ζημίας σκοπίμως διὰ τῆς ἀποκρύψεως τῆς φορολογίας. Δὲν δύναται βεβαίως νὰ ὑπάρξῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος οὐδεμία σύγκρισις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχει συνηθίσει οὕτω πως μὲ τὸ ἔμμεσον φορολογικὸν αὐτὸ σύστημα, ὥστε βεβαίως θὰ αἰσθάνεται δυσφορίαν, ὅταν θὰ ὑπάρξῃ ὁ ἔλεγχος αὐτὸς καὶ ἡ ἐπέμβασις. Τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐφαρμόσει ἔχει προσαρμοσθεῖ τελείως μὲ τὰς δημοκρατικὰς ἀρχάς. Ὁ χωρικὸς ὁ παράγων ὀλίγον ἔλαιον διὰ τὴν συντήρησιν τῆς οἰκογενείας του οὐδὲν ἀπολύτως πληρώνει, τοὐναντίον ὁ παράγων εἰσόδημα πρὸς πώλησιν πληρώνει πάρα πάνω ἀπὸ τὸν νόμιμον διότι ὁ φόρος αὐτὸς ἦτο ἀρχικῶς 10%, ὡς ἄμεσος. Τὸ σύστημα ἐτροποποιήθη εἰς ἔμμεσον οὕτως ὥστε ἀπὸ 10% ὁ φόρος ἀνῆλθεν εἰς 13% ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς καὶ οὕτω ἀπηλλάγη τῆς φορολογίας ἡ ἐπιτόπιος κατανάλωσις ἤτοι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον οἱ κάτοικοι ἐχρησιμοποίουν διὰ τοὺς ἑαυτούς των. Ὡς πρὸς τὴν σταφίδα καὶ τὰ χαρούπια καὶ τ’ ἄλλα προϊόντα τὰ ὁποῖα ἐξάγονται, τὰ ἀμύγδαλα καὶ τὰ κίτρα, εἴτε τὸ ἄμεσον φορολογικὸν σύστημα διατηρηθῇ, εἴτε τὸ ἔμμεσον, δὲν ἔχει τὸ δημόσιον νὰ ζημιωθῇ τίποτε, διότι ὅλα αὐτὰ ἐξάγονται. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὸ σύστημα αὐτὸ ἀνεκτὸν ἀπὸ λογιστικῆς ἀπόψεως, τὸ ὁποῖον εἰς οὐδεμίαν ἐπιβαρύνῃ δαπάνην τὸ δημόσιον διὰ τὴν εἴσπραξιν, διότι ὅσα βεβαιοῦνται τόσα καὶ εἰσπράττονται, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν δύναται νὰ προσκόψῃ τὸ δημόσιον λογιστικὸν ἐξ αὐτοῦ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ ἀφήσῃ. Ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι ἀνώτερος ἐν σχέσει μὲ τ’ ἄλλα μέρη τοῦ Κράτους.

§168Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἅμα διαβάσητε τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἴδητε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Τὸ ποσοστὸν τὸ ἀφήνομεν ὅσον ἡ δεκάτη. Τὸ ἔσοδον αὐτὸ τὸ πέρνομεν μὲ τὸν φόρον αὐτόν, ἀλλὰ σᾶς ἐδήλωσα ὅτι ἔπρεπε νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα νὰ ἔχωμεν μίαν στατιστικήν. Ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ ζητήσητε νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ σύστημα τῆς δεκάτης. Εἶναι φόρος ἀδικώτατος.

§169ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐφ’ ὅσον τὸν θέλομεν;

§170Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι τὸν φόρον τῆς δεκάτης, τὸν ὁποῖον σεῖς λέγετε ὅτι δυνάμεθα νὰ μεταβάλλωμεν διότι θὰ συμψηφίζονται πρὸς τὸν φόρον τῆς καθαρᾶς προσόδου, τὸν φόρον τοῦτον τῆς δεκάτης ἐν Κρήτῃ εἴμεθα συνειθισμένοι νὰ τὸν πληρώνωσιν ἐνοικιασταὶ ἀπὸ τὸ ἔλαιον. Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας ζῇ ὁ χωρικὸς τῆς Κρήτης καὶ πρὸ παντὸς ἀπὸ ἀπόψεως μέσων συγκοινωνίας.

§171Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ δηλώνῃ εἰς τὴν Κοινότητα, αὕτη δὲ εἰς τὸ Δημόσιον.

§172Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ἐπειδὴ πρὸ 10 μηνῶν διενεμήθη ἓν νομοσχέδιον, ὀρθὸν θὰ εἶναι ν’ ἀναβληθῇ ἀπόψε διὰ νὰ μελετηθῇ.

§173Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι ἂς ψηφισθῇ ἀπόψε.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοκόλης ἔχει καὶ πάλιν τὸν λόγον.

§175Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ἀπαντῶν εἰς ὅσα εἶπον, περιωρίσθη μόνον εἰς τὸ ζήτημα τοῦ προγράμματος, ὅτι δὲν ἀνηγγέλθη πρὸς τὸν λαὸν, ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ αὐτό, καὶ ἀπήντησεν, ὅτι ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πολλάκις ἀνέφερεν, ὅτι ἐννοεῖ νὰ συνεισφέρῃ ὁ λαὸς ἐξ ἴσου εἰς τὰ βάρη. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τοιούτων δηλώσεων, διότι μοὶ ἐφάνη περίεργον πῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐνόμισεν, ὅτι ὁ κύριος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος ἀγνοεῖ τὸ Σύνταγμα. Εἶναι τόσον λεπτὴ καὶ κατηγορηματικὴ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ, πῶς θὰ χαρακτηρισθῇ ὁ διανοηθεὶς, ὅτι ὑπάρχουσι βουλευταὶ ἀγνοοῦντες ὅτι βάσις τοῦ Συντάγματος εἶναι ἡ ἰσότης τῶν φόρων. Ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅμως εἶπε τὸ τοιοῦτον, διὰ νὰ μὴ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξα, ἀλλ’ ὁ κύριος συνάδελφος καὶ ἐγὼ δὲν ὡμιλήσαμεν ἀρνούμενοι νὰ πληρώσωμεν τὸν φόρον ἐλαίου. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι οὐδὲ λέξις ἀπηγγέλθη. Ὅταν δὲ βλέπει ὅτι σύμπαντες οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑπτανήσου εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἀλλαγὴν τοῦ συστήματος δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ. Ἐστὲ βέβαιος, ὅτι καὶ οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐννοοῦν νὰ σᾶς φέρουν δυσχερείας αὐτὸ ἀποδέχονται ἀκριβῶς. Ὅταν σύσσωμος ἡ Ἑπτάνησος λέγει, ὅτι ἐννοεῖ νὰ πληρώσῃ φόρον βαρύτερον τῶν ἄλλων, ἀλλὰ δὲν ἐννοεῖ ἀλλαγὴν συστήματος ἀκριβῶς χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς πατρίδος. Ἔχετε καθῆκον νὰ πιστεύσητε αὐτήν, ἀλλὰ καὶ τοὺς φίλους σας, οἱ ὁποῖοι παρακάθωνται αὐτῆς καὶ κατάγονται ἀπὸ τὸ ἴδιον μέρος μὲ ὑμᾶς. Ἐθίξατε καὶ ζήτημα τοπικιστικόν. Ἀπορῶ πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ 20ῷ αἰῶνι νὰ ὑπάρχῃ Ὑπουργὸς ἐνθυμούμενος τὴν Βαβυλωνία. Ἀπορῶ καὶ διαμαρτύρομαι. Τὸ νὰ διανοηθῶ νὰ εἴπω, τί προσέφερεν ἡ Ἑπτάνησος εἰς τὴν Ἑλλάδα, παρέλκει.

§176ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλη ἡ Ἑλλάς.

§177Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἔχομεν τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Κρήτης, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 100 ἔτη ἐκράτουν ὑψηλὰ τὴν σημαίαν τῆς Ἑλληνικῆς ἐλευθερίας. Δὲν θέλομεν νὰ ἐξισωθῶμεν ἁπλῶς ἐκάμαμεν τὸ καθῆκον μας, ἐν ᾧ ἐκεῖνοι ἔκαμαν πάρα πάνω. Τὴν στιγμὴν, πού παρακαθήμεθα πάντες καὶ συνεισφέρομεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει καὶ δηλοῦμεν, ὅτι εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τὰ συνεισφέρωμεν, ἀρκεῖ νὰ εἶναι διάφορος ἡ μορφὴ ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ζητεῖ, νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ θίξετε ζήτημα τοπικιστικὸν καὶ νὰ ἀποκαλεῖται ἡμᾶς τοπικιστάς, ὡς φαντάζεσθε. Διαμαρτυρόμεθα, διότι εἶναι βαρυτάτη ἡ κατηγορία, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ λεχθῇ καὶ ἐν τούτοις ἐλέχθη. Διαμαρτυρόμεθα κατ’ αὐτῆς. Δυστυχῶς, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπατε...

§178Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι, εἶπον τὸ ἐναντίον.

§179Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀφοῦ δὲν εἴπατε, δέχομαι, ὅτι δὲν εἴπατε. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν πρόκειται περὶ τῆς οὐσίας τοῦ πράγματος, ἀλλὰ περὶ τοῦ τύπου, θυσιάζετε τὴν οὐσίαν εἰς τὸν τύπον. Θέλετε νὰ ἔχετε καθυστερούμενα εἰς τὴν Ἑπτάνησον; Ἀπαντᾶτε ναί. Ἡμεῖς σᾶς λέγομεν, κύριοι, σᾶς προτείνομεν τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ συστήματος ἀκριβῶς διὰ νὰ μὴ ἔχητε καθυστερούμενα. Δὲν σᾶς ἀρέσει. Προτιμᾶται τὸν τύπον ἀπὸ τὴν οὐσίαν. Κανεὶς δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ μὴ πληρώσῃ· θέλομεν νὰ πληρώνωμεν, ὅπως πληρώνωμεν περισσότερα, ἐὰν δὲ νομίζετε, ὅτι τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι ἀληθές θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος, νὰ ζητήσητε πίνακας καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι πληρώνομεν περισσότερα καὶ θέλομεν νὰ πληρώσωμεν περισσότερα χάριν τοῦ μεγαλείου τῆς πατρίδος.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§181Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ οὐσία τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἑξῆς: Κανεὶς δὲν ἀγνοεῖ, ὅτι τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους ηὐξήθησαν καὶ θὰ αὐξήσουν. Γεννᾶται τὸ ἐρώτημα ποῖος θὰ πληρώσῃ τὰ ἐπὶ πλέον ἔξοδα. Ὁ λαός, ὁ πτωχός, ὅπως συμβαίνει σήμερον μὲ τοὺς ἐμμέσους φόρους ἢ οἱ πλούσιοι ἀπὸ τὰ περισσεύματα, τὰ ὁποῖα φυλάσσουσι; Κύριοι βουλευταί, βλέπετε, ὅτι ἐπῆλθε ταραχὴ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐνομίσθη ὅτι θὰ καταργηθῇ τὸ σύστημα τῆς φορολογίας μερικῶν προϊόντων, σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐρριζωμένον εἰς τὰ διάφορα μέρη. Βεβαίως αὐτὸ εἶναι μεταγενέστερον δὲν δύναται νὰ συμβῇ ἄλλως πρὸς τὸ παρόν. Σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὅτι ὁ νόμος περὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου διαιρεῖται εἰς δύο τμήματα εἰς τὸ ἀναλυτικὸν μέρος καὶ εἰς τὸν συνολικὸν φόρον, δηλαδή, τὸν συνθετικὸν φόρον. Τὸ ὀρθότερον σύστημα ἐπιστημονικῶς εἶναι κάθε ἄτομον ἐν τῇ κοινωνίᾳ νὰ δώσῃ δήλωσιν εἰς τὸ Κράτος καὶ νὰ εἴπῃ τὶ ἔχει κερδίσῃ γενικῶς ἀπὸ τὰς ὑποθέσεις του καὶ ποία εἶναι ἡ πρόσοδος, τὴν ὁποίαν ἔχει. Τότε θὰ ἐκπίπτῃ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ἔχει ἀπὸ μίαν ἐπιχείρησιν καὶ θὰ προσθέτῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ προσθέσῃ ἀπὸ ἄλλην καὶ θὰ εὑρίσκεται ἕνα μέσον κέρδος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δίκαιον εἶναι τὸ Κράτος νὰ βάλῃ ἕνα τόσον ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται ἐν Πρωσσίᾳ δὲν ἔδωκε καὶ τόσον καλὰ ἀποτελέσματα, διότι εἶναι δυσκολώτατον ἐν τῇ ἐφαρμογῇ. Καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἐδοκιμάσθη τὸ σύστημα καὶ ἀπέτυχεν, ἠναγκάσθησαν δὲ νὰ τὸ μεταβάλωσι καὶ νὰ ἐφαρμόσωσι τὸ ἀναλυτικὸν σύστημα, δηλαδή, νὰ λαμβάνωσι τὰς προσόδους τὰς καθαρὰς καὶ νὰ τὰς διαιρῶσιν εἰς κατηγορίας, ὅπως ἀκριβῶς καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον. Φόρος οἰκοδομῶν ἀποτελεῖ μίαν θυρίδα, φόρος ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων ἄλλην θυρίδα, φόρος γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων ἑτέραν, ἐπίσης φόρος ἐλευθέρων ἐπαγγελμάτων καὶ οὕτω καθεξῆς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δύναται ἡ διοίκησις νὰ παρακολουθήσῃ τὰ διάφορα εἰσοδήματα λεπτομερῶς. Ἐν τῷ προκειμένῳ, τὸ μόνον ζήτημα, τὸ ὁποῖον γεννᾷ δυσχερείας τινὰς εἶναι αἱ γεωργικαὶ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι ἐρριζομένας τὰς βάσεις των εἰς τὸν λαόν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται, ὅπως σᾶς εἶπον προηγουμένως, νὰ μεταβληθῶσιν οὐσιώδη πράγματα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν αὐτήν. Πρόκειται μόνον νὰ ἐπέλθῃ ἰσότης καὶ δικαιοσύνη. Καὶ ἐνόμισαν τινὲς τῶν συναδέλφων, ὅτι τὸ ἔλαιον θὰ φορολογηθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον ἢ σήμερον ἐν Κρήτῃ. Κατ’ ἄλλον τρόπον ἢ σήμερον ἐν Ἑπτανήσῳ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸ ἔλαιον θὰ πληρώνῃ κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον τὸν φόρον του, δηλαδή, κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι ἐκ πνεύματος δικαιοσύνης καὶ ἰσότητος, ἐπειδὴ τμήματα τινὰ πληρώνουν περισσότερον ἀπὸ ἄλλα, τὸ ποσοστὸν εἰσπραττόμενον, ὅπως σᾶς εἶπον, ἐν τοῖς τελωνείοις κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν θὰ πληρώνῃ ὀλιγώτερα. Δὲν πιστεύω δὲ οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες ἓν τοιοῦτον τμῆμα νὰ θέλωσι νὰ εἴπωσι, ὄχι ἡμεῖς δὲν θέλομεν ὀλιγώτερα, θέλομεν περισσότερα ἀφοῦ τὸ σύστημα τῆς εἰσπράξεως θὰ εἶναι τὸ ἴδιον. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐξ Ἑπτανήσου σᾶς λέγουσι, δὲν θέλομε νὰ ἀλλάξωμεν σύστημα φορολογικόν, ἀλλὰ τί πρόκειτα νὰ γίνῃ; Πῶς δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀνομοιομορφία ἐν τῷ φορολογικῷ συστήματι; Πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ τοὺς φορολογήσωμεν προσθέτως, ἀφοῦ εἶναι βέβαιον, ὅτι αὐτοὶ πληρώνοντες μόνον δύο φόρους, τοὺς εἰσαγωγικούς, πληρώνουν μεγάλα ποσά. Ἤδη ἐπέρχεται ἀνάγκη νὰ πληρώσουν καὶ ἄλλους φόρους καὶ εἰδικῶς τὸν φόρον τῶν πλουσίων, τὸν φόρον τὸν συνολικὸν ἐκεῖνον, διὰ τὸν ὁποῖον πρὸ ὀλίγου συζητοῦμεν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν κληροδοτημάτων ἐχειροκροτήσατε.

§182Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἔχομεν τὸν φόρον τῶν κληροδοτημάτων, τοῦ εἰσοδήματος, ἔχομεν ὅλους τοὺς φόρους.

§183Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη οἱ πλούσιοι νὰ πληρώσωσι περισσότερον ἀπὸ τοὺς πτωχούς, καὶ διὰ νὰ πληρώσωσι οἱ πλούσιοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλουσι ἵνα καλυφθῶσι τὰ ἔκτακτα ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν χάριν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ἔθνους πρέπει νὰ πληρώσωσι τὸν συνολικὸν φόρον, δηλαδὴ νὰ πληρώσωσι ποσοστὸν προοδευτικῶς ἐκ τῶν μεγάλων αὐτῶν κερδῶν καὶ διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, πρέπει νὰ ἠμπορῇ τὸ κράτος νὰ ἐξελέγξῃ τί ἕκαστος κερδίζει, διότι ἂν δὲν γίνῃ τοῦτο εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσπραχθῇ ὁ συνολικὸς φόρος. Νομίζετε, κ. Βουλευταί, καὶ εἰδικῶς περὶ τῆς Ἑπτανήσου, καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ παρεξηγηθῶ, διότι ὁμιλῶ ἐκ πνεύματος δικαιοσύνης καὶ ὄχι ἐξ εὐχαριστήσεως, διότι θὰ φορολογηθῶσι περισσότερον οἱ Ἑπτανήσιοι, σᾶς ἐρωτῶ, ὁ ἐν Ἑπτανήσῳ ἔμπορος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ κερδίζῃ 100.000 ἢ 200,000 δραχμὰς, τὶ πληρώνει σήμερον; Φόρον οἰκοδομῶν δὲν πληρώνει, φόρον ἐπιτηδεύματος δὲν πληρώνει, ἐνῷ σήμερον εἶναι ἀνάγκη νὰ πληρώσῃ τὸν συνολικὸν φόρον. Ἐλησμόνησα νὰ εἴπω, ὅτι ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος. Τὶ εἰσπράττει ἐκ τοῦ φόρου αὐτοῦ; ὁλόκληρος ἡ Παλαιὰ Ἑλλὰς, ὅπου ἰσχύει, κατέβαλλε 400.000 δραχ. περίπου. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι εἰσοδήματα δὲν πληρώνουσι. Ὑπολογίζετε, ὅτι προπολεμικῶς ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι πραγματοποιοῦνται τοὐλάχιστον κέρδη 500.000.000 δραχμῶν καὶ ἐν τούτοις ἐμφανίζεται εἷς φόρος τοιοῦτος, μὲ 400 χιλ. εἴσπραξιν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Λοιπὸν, τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ διὰ νὰ ἀρθῇ τὸ ἄτοπον θὰ ἐφαρμοσθῇ, ὅτι ἐφηρμόσθη εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν ἀκόμη.

§184Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλύτερον ἐπιχείρημα ἐναντίον τῶν λόγων σας, διότι ἂν δεχθῆτε, ὅτι ὁ φόρος ἐπέτυχε λόγῳ τοῦ ὅτι τὰ μέσα εἰς τὰ ὁποῖα στηρίζεσθε, δὲν εἶναι ἀκριβῆ, θὰ καταλήξητε εἰς τὸ συμπέρασμα τὸ ἰδικόν μας.

§185Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν φόρον αὐτὸν τὸν γνωρίζετε καλύτερον ἀπὸ ἐμέ, γνωρίζετε, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς ἔχει ὡς βάσιν τὸ ἐνοίκιον καὶ ἐπὶ τοῦ ἐνοικίου κανονίζεται τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου. Ἂν νομίζετε, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εὑρίσκετε τὴν καθαρὰν πρόσοδον, λανθάνεσθε πολύ.

§186Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐπιτύχῃ ὁ φόρος τοῦ εἰσοδήματος ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀμέσου φορολογίας, διατὶ νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ βάλητε καὶ ἐκεῖ τὴν ἄμεσον φορολογίαν διὰ νὰ ἀποτύχῃ καὶ ἐκεῖ;

§187Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Λοιπόν, κ. βουλευταί, διὰ νὰ γίνω ἀντιληπτὸς, μολονότι δὲν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἀπόψε, διὰ νὰ εἶμαι ἀναλυτικὸς σᾶς λέγω. Θυρὶς φόρου οἰκοδομῶν εἰς ὅλα τὰ τμήματα τοῦ Βασιλείου, τὶ κάμνει τὸ νομοσχέδιον, θέτει ἓν ἑνιαῖον σύστημα καὶ μάλιστα μὲ τὴν σημερινὴν ἀντίληψιν φορολογεῖ τὴν πρόσοδον, τὸ εἰσόδημα καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ φορολογεῖ κατ’ ἐλαφρότατον τρόπον τὰ μικρὰ εἰσοδήματα, εἰμπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ παρεξήγησις ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ λέγω, διότι παρετήρησα τοῦτο παρὰ πολλοῖς, βλέπω ἐπὶ παραδείγματι, ὅτι θυρὶς οἰκοδομῶν 12%, ἀλλὰ δὲν εἶναι 12%, εἶναι μόνον διὰ τὰ ἐνοίκια, τὰ ὁποῖα ὑπερβαίνουν τὰς 12.000 δραχμὰς ἐτησίως, ὅταν ἔχῃ κανεὶς ἓν εἰσόδημα ἐξ οἰκοδομῶν ἀνώτερον τῶν 12.000 δραχμῶν θὰ πληρώνῃ 12%. Ἀλλ’ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει μικρὸν εἰσόδημα, ἀρχίζει νὰ πληρώνῃ ἀπὸ 1, 1½%. Εἶναι προοδευτικὴ φορολογία καὶ σημειώνεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ ἀνώτατον ὅριον. Λοιπόν, κ. βουλευταί, πληρώνετε φόρον οἰκοδομῶν ἐν Παλαιᾷ Ἑλλάδι, πληρώνετε ἄλλον ἐν Κρήτῃ, πληρώνετε τρίτον ἐν Μακεδονίᾳ, πληρώνετε τέταρτον ἐν Σάμῳ. Ἡ πολυνομία αὐτὴ μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἀρθῇ. Τοῦτο κάμετε. Τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι ὅλη ἡ Ἑλλὰς θὰ ὑπόκειται πλέον εἰς αὐτὸν τὸν νόμον. Τὰ μικρὰ εἰσοδήματα θὰ πληρώνουν ἐλάχιστα, τὰ μεγαλύτερα εἰσοδήματα περισσότερα καὶ τὸ ἀνώτατον ὅριον θὰ φθάνῃ μέχρι 12%. Ἔχει ἀντίρρησίν τις ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου; Διὰ ποῖον λόγον νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ τὴν Ἑπτάνησον; Διὰ ποῖον λόγον ὁ Ἑπτανήσιος εἰσοδηματίας ὁ ἔχων ἐκεῖ ὅλην τὴν ἀκίνητον περιουσίαν δὲν θὰ καταβάλῃ τίποτε εἰς τὸ Κράτος; Τὸ δέχεσθε αὐτό;

§188ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§189Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἔρχομαι εἰς τὴν θυρίδα τῶν γαιῶν. Ἐκεῖ σᾶς λέγει τὸ νομοσχέδιον, θὰ πάρω ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν γαίας καὶ τὰς ἐνοικιάζουν, δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς πλουσίους 8% ἐπὶ τῶν ἐνοικίων.

§190Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δυστυχῶς δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ ἰδιοκτήτης.

§191Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Αἱ γαῖαι εἶναι τόσον πολλαί, ὥστε ἡ ἐπίπτωσις δὲν θὰ γίνῃ. Ἔχει ἀνώτατον ὅριον 8%, ἀρχίζει ἀπὸ μικρὰν κλίμακα καὶ φθάνει εἰς τὸ 8%. Ἀκολουθεῖ κατόπιν ἡ θυρὶς τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων. Τὶ συμβαίνει σήμερον κύριοι; Ἔχομεν τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ ἐπιτηδεύματος, ὁ ὁποῖος φορολογεῖ τὸν μικροβιομήχανον ὅπως καὶ τὸν μεγαλοβιομήχανον, ἐκεῖνον ποῦ κερδίζει ἑκατομμύρια καὶ ἐκεῖνον ποῦ κερδίζει ἑκατοστύας δραχμῶν. Δέχεται ἡ συνείδησις σας νὰ ἐξακολουθήσῃ τοῦτο καὶ εἰς τὸ μέλλον;

§192ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§193Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διενεμήθη πρὸ τόσου καιροῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκητε εἰς χεῖρας τῶν κ. βουλευτῶν. Ἐγὼ παρατηρῶ, ὅτι ὄχι μόνον ἐγὼ ἀλλὰ πλεῖστοι τῶν κ. βουλευτῶν, τὸ ἀγνοοῦσι. Ἑπομένως δὲν θέλω νὰ εἴπω νὰ μὴ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν, ἂς ψηφισθῇ, ἀλλὰ νὰ συζητηθῇ ἐν ταῖς λεπτομερείαις του, ὅταν ὅλη ἡ Βουλὴ λάβῃ γνῶσιν αὐτοῦ.

§194Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Πολὺ καλά. Σταματῶ δὲν εἰσέρχομαι εἰς λεπτομερείας. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§196ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4ην μ. μ. τὴν προσεχῆ Δευτέραν. (Ὥρᾳ 8 μ. μ.)