1918.04.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29Η

τῆς 3 Ἀπριλίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ Μιχ. Στ. Κουράκος, πρώην ὑπαξιωματικὸς τοῦ 9ου πεζικοῦ Συντάγματος, ἀπολυθεὶς τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ὑπὸ τοῦ πρώην καθεστῶτος, παρακαλεῖ ὅπως ἐπανορθωθῇ τὸ κατ’ αὐτοῦ γενόμενον ἀδίκημα. —Οἱ τραυματίαι τοῦ πολέμου 1912–1913, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεώς των. —Ἡ Ἀγγέλα, χήρα Ν. Κρητικοῦ, στρατιώτου φονευθέντος ἐν πολέμῳ κατὰ τὸ 1897, παρακαλεῖ, ὅπως τῆς αὐξηθῇ ἡ ἐκ 16 δραχμῶν σύνταξίς της. —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γκλαβᾶς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ.» —Ὁ βουλευτὴς Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου νόμου ΓΩΚΕʹ καὶ τῶν ἀπὸ 10 Ἰουλίου 1911 καὶ 22 Μαρτίου 1912 ἐκτελεστικῶν αὐτοῦ Διαταγμάτων». —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Ε. Ρέπουλης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ μεταφορᾶς εἰς τὸν κατὰ θάλασσαν στρατὸν τῶν κεκτημένων δίπλωμα κυβερνήτου ἐμπορικῶν πλοίων ἐφέδρων τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». —Οἱ βουλευταὶ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ.κ. Β. Κυρέλλος, Γ. Στρατούλης καὶ Δ. Οἰκονόμου, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπουργείων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαβασιλείου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βελτιώσεως τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ». —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Π. Γαρουφαλιᾶς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπουργείων». —Ἡ Ἑταιρεία Ὑγιεινῆς, ζητεῖ δι’ αἰτήσεώς της παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ὑλικὴν αὐτῆς ἐνίσχυσιν πρὸς μείζονα ἐπιδίωξιν τοῦ σκοποῦ της. —Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑπέβαλεν τὰς ἑαυτῆς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν ἑξῆς σχεδίων νόμου. 1) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 517 τῆς Κρητικῆς Πολιτείας «περὶ τῶν ὀφειλομένων εἰς τοὺς συνταξιούχους τῆς παλαιᾶς χωροφυλακῆς». 2) «Περὶ ἀπολήψεως καὶ φορολογίας δασικῶν προϊόντων» καὶ 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Μαρτίου 1917 Βασιλικοῦ Διατάγματος περὶ χορηγείας δανείων». —Ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῶν κατοίκων τοῦ παλαιοῦ Δήμου τῆς Φουρνῆς τῆς ἐπαρχίας Μεραμβέλλου τοῦ Νομοῦ Λασσηθίου, περὶ ἐκποιήσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Βαλσαμάκης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωπικοῦ τῶν Ὑπουργείων». —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γκλαβᾶς, Ν. Τερμετζῆς, Γ. Χ. Στρατούλης, Δ. Οἰκονόμου καὶ Ι. Τρικούπης, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωπικοῦ τῶν Ὑπουργείων». —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Καρπετόπουλος, Γ. Μαρῆς, Μ. Μανασάκης, Π. Πολυχρονιάδης καὶ Θ. Βελλιανίτης, ὑποβάλλουσιν ἕκαστον ἰδίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωπικοῦ τῶν Ὑπουργείων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πετρίδης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐνοριῶν κλπ.». —Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Ε. Βενιζέλος, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀπονομῆς χρηματικῶν βραβείων εἰς ἐφευρέσεις ἢ βελτιώσεις μηχανημάτων, συσκευῶν ἢ καὶ ἐν γένει εἰδικὰς χρησιμοποιήσεις πρώτων ὑλῶν, δι’ ὧν ἐπιτυγχάνεται οἰκονομία καυσίμων ἢ φωτιστικῶν ὑλῶν ἐν τῇ καθόλου βιομηχανίᾳ ἢ συγκοινωνίᾳ ξηρᾶς ἢ θαλάσσης». —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Α. Παπαναστασίου, ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «περὶ στρατιωτικῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας ἐν ἐπιστρατείᾳ». 2) «περὶ κατασκευῆς τῶν ὁδῶν Φαλήρου–Βουλιαγμένης καὶ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Μενιδίου–Πάρνηθος». 3) «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου Στυλίδος καὶ ἐπὶ τῶν διὰ σιδηροδρόμου εἰσαγομένων καὶ ἐξαγομένων προϊόντων ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Φθιώτιδος». 4) «Περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ ἐλέγχου μελετῶν τεχνικῶν τῶν ἔργων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας» 5) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 890 τῆς 24 Ὀκτωβρίου 1918 καὶ 388 τῆς 17 Νοεμβρίου 1913 περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἐν Ἀθήναις Ἐθνικοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου» καὶ 6) «Περὶ ἱδρύσεως λογιστικοῦ γραφείου παρὰ τῷ Τμήματι τῶν ἐπιταγῶν τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας καὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 2 καὶ 8 τοῦ νόμου ΒΨΞΣΓʹ περὶ ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν καὶ περὶ ἐκδόσεως δευτέρων ἐπιταγῶν ἄνευ διατυπώσεων τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου τούτου». —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Ι. Τσιριμῶκος, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀκατασχέτου τῶν ἐπὶ ἀποφάσεων τῶν κατὰ νόμον 942 περὶ μικτῆς Ἐπιτροπείας ἀποζημιώσεων στηριζομένων ἀπαιτήσεων». —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. Δ. Δίγκας, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους ὑπὲρ τοῦ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου». —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Α. Παπαναστασίου, ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς πιστώσεως 100.000 δραχμ. εἰς τὸν ἐπιστάτην τῆς Κεντρικῆς διαχειρίσεως τῶν ταχυδρομικῶν ἐνσήμων». —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Βελλιανίτης, Γ. Τσακανίκας, Γ. Νικολαΐδης, Μ. Βολουδάκης κλπ., ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπουργείων». —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Φικιώρης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων». —Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Σταμούλης, Κ. Χρυσοχοΐδης, Γ. Τσακανίκας κλπ., ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωπικοῦ τῶν Ὑπουργείων». —Ἡ εἰδικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐποπτείας ἐπὶ τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της.

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος, παρακαλεῖ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν τὴν χορηγηθεῖσαν πεντάμηνον ἀναστολὴν προσελεύσεως εἰς τοὺς ἐφέδρους τελειοφοίτους σπουδαστὰς τοῦ Πολυτεχνείου, σκέπτεται νὰ ἐπεκτείνῃ καὶ εἰς τοὺς τῶν κατωτέρων τάξεων, οἵτινες εἶναι ἐλάχιστοι.

§4Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οὐδεμία τοιαύτη σκέψις ἐγένετο μέχρι τοῦδε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζαρλῆς, παρακαλεῖ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσουν τὴν Βουλὴν 1) ἐὰν ἐξελέγχθησαν αἱ γενόμεναι κατὰ Σεπτέμβριον 1915 ἐπιτάξεις διαφόρων εἰδῶν (πεταλολαμαρίνας, πετάλων γερμανικῶν κλπ.) ὑπὸ τοῦ Κέντρου Ἐφοδιασμοῦ Βόλου. 2) Ἐὰν ἐξεδόθησαν τὰ σχετικὰ χρηματικὰ ἐντάλματα ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Στρατιωτικοῦ Ἐλεγκτηρίου, καὶ ποίου, ἐπ’ ὀνόματι τῶν δικαιούχων καὶ ἰδιοκτητῶν (ἐμπόρων Βόλου) τῶν ἐπιταχθέντων τούτων εἰδῶν. 3) Κατάστασιν ὀνομαστικὴν, εἰ δυνατὸν, τῶν δικαιούχων τούτων. 4) Εἰς ποῖον ταμεῖον θὰ πληρωθῶσιν οὗτοι τὰ ἅπερ δικαιοῦνται ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης ποσὰ καὶ 5) Ἂν ὡρίσθη ὁ τρόπος καὶ χρόνος τῆς ἐξοφλήσεως τούτων.

§6Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου οὐδὲν δικαιολογητικὸν ἐλήφθη δι’ ἐπιτάξεις πεταλολαμαρίνας, ἐζητήθησαν δὲ περὶ τούτου τηλεγραφικαὶ πληροφορίαι.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, 1) Ἂν διὰ τοὺς μονίμους ἀνθυπασπιστὰς τοὺς προαχθέντας τὴν Σεπτέμβριον τοῦ 1917 ἐζητήθησαν προτάσεις διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. 2) Ἂν οἱ ἴδιοι θέλουσιν ἤδη προαχθῇ ὡς συμπληρώσαντες τὸν πρὸς προβιβασμὸν χρόνον τῶν 6 μηνῶν.

§8Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὔριον θὰ καταθέσω κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἔγγραφον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαρλῆς παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῆς Συγκοινωνίας καὶ Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, οἵτινες ἐπέβαλον τὴν ἔκτασιν τῆς νεωστὶ ἐπιβληθείσης φορολογίας καὶ ἐπὶ τοῦ διὰ φωτισμὸν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τοῦ καταναλισκομένου ἐν τῇ πόλει Βόλου, ὅπου ἕνεκα ἐπαρκοῦς ἐκεῖ καυσίμου ὕλης παράγεται εὐκόλως ὑπὸ τῶν ἐκεῖ δύο ὑπαρχουσῶν ἠλεκτρικῶν ἑταιρειῶν ἡ αὐτὴ ποσότης ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, οἵα καὶ πρότερον καὶ παρέχεται οὕτω ὑπ’ αὐτῶν τοιοῦτον πρὸς φωτισμὸν τῶν κατοίκων καὶ τῆς πόλεως καθ’ ὅλας τὰς ὥρας τῆς νυκτὸς καὶ ὅπου ἐφ’ ὅσον ἡ εἰρημένη φορολογία δὲν ἐτέθη διὰ λόγους ταμιευτικοὺς, ἀλλὰ διὰ λόγους περιορισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος (μὴ συντρέχοντος κατὰ τ’ ἀνωτέρω ἐν προκειμένῳ καὶ μὴ ἐπιβαλλομένους διὰ τὴν πόλιν ταύτην) μεγάλως ἐβάρυνεν αὕτη (ἡ φορολογία) τὸν ἐκεῖ πληθυσμὸν καὶ ἰδίᾳ τὰ ἐμπορικὰ καὶ μὴ καταστήματα καὶ ἐὰν δὲν κρίνωσι σκόπιμον, ἕνεκα τούτου ν’ ἀνακαλέσωσι τὴν ἐπιβολὴν καὶ ἐπέκτασιν τῆς φορολογίας ταύτης ἐν Βόλῳ.

§10Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα τοῦτο.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, ὃν παρακαλεῖ νὰ τῷ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος: Ὑπάρχουν δύο ἀδελφοὶ ἐκ δύο μητέρων. (Ὁ πατὴρ ἔχει πεθάνει, ζῇ ἡ μήτηρ τοῦ δευτέρου. Ὁ πρῶτος ἔχει εἰσέλθει εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν τῆς ἐφεδρείας, ὁ δεύτερος τί θὰ γίνῃ, τοῦ ὁποίου ἡ μήτηρ ζῇ; Τοῦ πρώτου ἔχει ἀποθάνει καὶ πατὴρ καὶ μήτηρ. Οἱ φονευθέντες δύο ἀδελφοὶ ἐν πολέμῳ ἦσαν ἀμφιθαλεῖς. Ὁ Ἰωάννης Ν. Δούβαλης ἐκ Ψαχνῶν τῆς Εὐβοίας στρατεύσιμος τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1907 εἶναι ὁ αἰτῶν τὴν λύσιν τοῦ γορδίου αὐτοῦ δεσμοῦ.

§12Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐὰν ὁ πρεσβύτερος ἐκ δύο ἀδελφῶν, ἐκ τοῦ αὐτοῦ μὲν πατρὸς ἐκ διαφόρου δὲ μητρὸς μετεφέρθη εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν ἐφεδρείας, δι’ οἱανδήποτε αἰτίαν (π. χ. λόγῳ τῆς ἡλικίας του, ὡς πατὴρ 4 τέκνων, πρεσβύτερος 4 ἀδελφῶν κλπ., ὁ ἕτερος κατὰ νόμον δὲν δύναται ν’ ἀπολαύσῃ τοῦ εὐεργετήματος τῆς εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν ἐφεδρείας μεταφορᾶς, ὡς ἔχων ἀδελφὸν φονευθέντα ἐν πολέμῳ, διότι οἵ τε ζῶντες ἀδελφοὶ καὶ οἱ ἀποθανῶντες λογίζονται, ὡς ἀποτελοῦντες μίαν καὶ μόνην οἰκογένειαν, ἐξ ἧς κατὰ νόμον εἷς μόνον δύναται νὰ μεταφερθῇ εἰς τὴν βʹ σειρὰν ἐφεδρείας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γερογιάννης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ Ὑπουργόν, ὅπως πληροφορήσῃ αὐτὸν διατὶ ἡ Πρέβεζα δὲν ὑπήχθη εἰς τὴν γενικὴν διατίμησιν, ὡς πρὸς τὸ γάλα καὶ τὰ προϊόντα τῆς τυροκομίας ἐν γένει καὶ ὡς ἐκ τούτου γεννῶνται ἀνωμαλίαι καὶ παράπονα.

§14Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα καὶ ἐν ἀνάγκῃ θὰ ἐπεκταθῇ τὸ διάταγμα καὶ διὰ τὴν Πρέβεζαν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§16Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης», οὗτινος ἡ ψήφισις εἶναι ἀπαραίτητος, ὅπως μετὰ τὰς τοπογραφικὰς ἐργασίας, αἱ ὁποῖαι ὅσον ἀφορᾷ τὸ καὲν τμῆμα τῆς πόλεως ἐπερατώθησαν, τὴν σύνταξιν τοῦ νέου σχεδίου τῆς πόλεως, ἥτις βαίνει εἰς τὸ τέρμα καὶ τὴν διὰ τοῦ νόμου 1122 προβλεφθεῖσαν ὁροθέτησιν τῶν κτημάτων καὶ ἐξακρίβωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀρχίσουν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον αἱ ἐργασίαι τῆς ἀνοικοδομήσεως. Κατὰ τὰ παρ’ ἡμῖν ἰσχύοντα, ἡ ἐφαρμογὴ σχεδίων πόλεων ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν ὑπὸ τῶν ὁδῶν καὶ πλατειῶν καταλαμβανομένων ἐκτάσεων. Τοῦτο διὰ τὴν Θεσσαλονίκην θὰ ἦτο τελείως ἀνεπαρκές, διότι αἱ διὰ τοῦ νέου σχεδίου, εἰς τὴν καεῖσαν τοὐλάχιστον ἔκτασιν καὶ τὰ συνεχόμενα πρὸς ταύτην τμήματα τῆς πόλεως, μεταβολαὶ εἶναι τόσον μεγάλαι, ὥστε τὰ περισσότερα τῶν κτημάτων μεταβάλλουσι μορφὴν καὶ δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς περὶ σχηματισμοῦ οἰκοπέδων ἀπαιτήσεις τοῦ νέου σχεδίου. Εἰς τὸ καὲν τμῆμα τῆς Θεσσαλονίκης αἱ ἰδιοκτησίαι εἶναι πολὺ κατατετμημέναι —ὑπάρχουν καὶ ἰδιοκτησίαι ἐκτάσεως τετραγωνικῶν μέτρων ἀριθμουμένων εἰς τὰ δάκτυλα—καὶ διὰ τοῦ νέου σχεδίου ἤθελε τόσον ἐπεκταθῇ ἡ κατάτμησις, ὥστε, ἐὰν ἤθελον διατηρηθῇ αἱ παλαιαὶ ἰδιοκτησίαι, θὰ καθίστατο ἀδύνατος ἡ προαγωγὴ τῶν ὑγιεινῶν ὅρων, ἡ οἰκονομικὴ καὶ καλαισθητικὴ ἐκμετάλλευσις τοῦ χώρου. Τοιουτοτρόπως, ἤθελε σημαντικῶς μειωθῇ ἡ ἀξία τοῦ νέου σχεδίου τῆς πόλεως, πρὸς βλάβην καὶ τῶν παλαιῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ὅλης τῆς κοινότητος καὶ ἤθελεν ἀπολεσθῇ ἡ ἐλπὶς τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς Θεσαλονίκης, συμφώνως πρὸς τὰς σημερινὰς ἀπαιτήσεις καὶ τὴν σημασίαν αὐτῆς. Διὰ τοὺς αὐτούς, ὡς ἀνωτέρω, λόγους ἀποβαίνει ἀνεφάρμοστος ἡ χρησιμοποιηθεῖσα ἄλλοτε ἐν Θεσσαλονίκῃ μετὰ τὴν πυρκαϊὰν ἄλλου τμήματος τῆς πόλεως, ἀραιότερον οἰκοδομημένου, μέθοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν περιωρίσθη ἑκάστη ἰδιοκτησία ἀναλόγως τῆς διὰ τοῦ νέου σχεδίου εὐρύνσεως τοῦ διὰ τῶν ὁδῶν καὶ πλατειῶν καταληφθέντος χώρου. Ὁ σχηματισμὸς ἐπαρκῶν οἰκοπέδων ἐπιδιώκεται καὶ δι’ ἀνταλλαγῆς κτημάτων. Τὸ σύστημα τοῦτο ἐφηρμόσαμεν εἰς τὰς Σέρρας, ἀλλ’ ἡ πρᾶξις ἀπέδειξεν, ὅτι ἀπαιτεῖ πρὸς ἐκτέλεσιν μακρότερον χρόνον, ἐνῷ συμφέρον, ὄχι μόνον τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλὰ καὶ πάντων τῶν κατοίκων Θεσσαλονίκης, καὶ ἐθνικὸν ἀκόμη, εἶναι, ὅπως ἀνοικοδομηθῇ τὸ ταχύτερον ἡ πόλις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ λόγος τῆς ταχύτητος καὶ τοῦ σχηματισμοῦ καταλλήλων οἰκοπέδων ποὺ καθιστᾷ ἥκιστα σκοπίμους τὰς ἀνωτέρω μνησθείσας μεθόδους. Ἕτερος σπουδαῖος λόγος εἶναι ἡ δικαία κατανομὴ τῶν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου μελλουσῶν νὰ προκύψουν οἰκονομικῶν μεταβολῶν, ἐνεργητικῶν ἢ παθητικῶν. Κατὰ τὰ περὶ σχεδίων πόλεων παρ’ ἡμῖν ἰσχύοντα, λαμβάνεται πρόνοια μόνον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν διὰ τῶν ὁδῶν καὶ πλατειῶν καταλαμβανομένων ἐκτάσεων, δι’ ἧς ἀποζημιώσεως βαρύνονται οἱ παρόδιοι. Ἀλλὰ τοῦτο ὄχι μόνον εἶναι ἐπιζήμιον εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, οἵτινες ἀναγκάζονται νὰ περιπλέκωνται εἰς δίκας, διαιωνιζομένας, πρὸς ἀποζημίωσίν των, ἀλλὰ καὶ ἄδικον, διότι οὔτε μόνον οἱ παρόδιοι ὠφελοῦνται ἐκ μιᾶς νέας ρυμοτομίας, οὔτε ἡ ὠφέλεια αὐτῶν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὴν καταλαμβανομένην ξένην ἔκτασιν. Δύναται νὰ εἶναι πολὺ ὑπερτέρα ταύτης, ἀλλὰ ἐνίοτε καὶ κατωτέρα. Θὰ ἦτο δὲ τελείως ἄδικον νὰ ἐπιβαρύνηται κανεὶς ἐξαιρετικῶς δι’ ὠφέλειαν, προσγιγνομένην εἰς πολλοὺς ἰδιοκτήτας, ὅπως καὶ τὸ νὰ καρποῦνται ὠφέλειαν, ἥτις δημιουργεῖται ἄνευ οὐδεμιᾶς προσπαθείας, ἀλλὰ διὰ παρεμβάσεως τοῦ Κράτους καὶ διὰ τῆς παραγωγικῆς ἐργασίας ὅλης τῆς κοινωνίας καὶ πρωτίστως τῆς ἀποτελούσης τὴν σχετικὴν πόλιν. Διὰ τοῦτο ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀρχή, ὅτι ἡ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς ἑνὸς σχεδίου πόλεως ἐπερχομένη ὡρισμένη αὔξησις τῆς ἀξίας, ἀνήκει εἰς τὴν σχετικὴν κοινότητα καὶ δέον νὰ χρησιμοποιῆται διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῆς. Ἡ ἀρχὴ δὲ αὕτη ἔτυχεν ἐφαρμογῆς, διὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεων καὶ πέραν τῶν καταλαμβανομένων ὑπὸ τῶν νέων ὁδῶν καὶ πλατειῶν καὶ μεταπωλήσεως αὐτῶν πρὸς ὄφελος τοῦ σχετικοῦ δήμου ἢ τῆς κοινότητος. Τοῦτο γίνεται εἰς εὐρεῖαν κλίμακα ὑπὸ τῶν γερμανικῶν πόλεων, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ κυρίως ἐπεκτάσεως τοῦ σχεδίου αὐτῶν, εἰς τρόπον, ὥστε κατώρθωσαν αὗται ἐνίοτε νὰ ἐκτελέσουν σοβαρὰ δημοτικὰ ἔργα, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνουν τοὺς κατοίκους. Ὁ αὐτὸς ἐπιδιώκεται σκοπὸς διὰ τῆς ἐκτιμήσεως τῆς αὐξανομένης ἀξίας τῶν κτημάτων ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου καὶ τῆς διανομῆς αὐτῆς μεταξὺ δήμου καὶ ἰδιοκτήτου, ὅπως γίνεται ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὴν Λωζάνην, ὅπου, ἐκτὸς τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεως πέραν τῆς καταλαμβανομένης ὑπὸ τῶν ὁδῶν καὶ πλατειῶν, καὶ μεταπωλήσεως αὐτῶν πρὸς ὄφελος τῆς σχετικῆς πόλεως, ἐκτιμᾶται καὶ ἡ ἐπερχομένη ἐκ τῶν σχεδίων αὔξησις εἰς τὴν ἀξίαν παντὸς κτήματος καὶ κατανέμεται μεταξὺ δήμου καὶ ἰδιοκτήτου κατ’ ἀναλογίαν ἴσην πρὸς 4:6. Ἡ λῆψις ἀναλόγων μέτρων διὰ τὴν Θεσσαλονίκην ἐπιβάλλεται κατὰ μείζονα λόγον, διότι πρῶτον μὲν ἐκ τῆς ἀπαραιτήτου ριζικῆς μεταβολῆς τοῦ παλαιοῦ σχεδίου τῆς πόλεως θίγονται ὅλα σχεδὸν τὰ παλαιὰ οἰκόπεδα καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος τῆς ὑπὸ τῶν παροδίων ἀποζημιώσεως ἤθελε περιπλέξει ὅλους τοὺς ἰδιοκτήτας τῆς καείσης ἐκτάσεως εἰς ἀτελευτήτους δίκας καὶ ἤθελε δημιουργήσει ἐπιβλαβῆ κοινωνικὴν κατάστασιν καὶ περιορίσει πολὺ τὰς οἰκοδομικὰς ἐργασίας, δεύτερον δὲ ἐκ τοῦ νέου σχεδίου θέλει ἀσφαλῶς ἐπέλθῃ ἐπανάστασις εἰς τὰς ἀξίας ὅλων τῶν κτημάτων, ἐκ τῶν ὁποίων ἄλλα μὲν θὰ ὑπερτιμηθοῦν ὑπερβολικά, ἄλλα δὲ μετριώτερον καὶ ἄλλα θὰ ὑποτιμηθοῦν. Κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἐπιδίωξις τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης διὰ καθολικῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς καείσης ἐκτάσεως καὶ τῶν συνεχομένων πρὸς αὐτὴν μερῶν, ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πόλεως, ὑπὲρ τοιούτου δὲ μέτρου ἀπεφάνθη καὶ ἡ πρὸς σύνταξιν τοῦ σχεδίου καταρτισθεῖσα διεθνὴς ἐπιτροπή. Ἀλλ’ ἡ νομικὴ μορφὴ τῆς ἀπαλλοτριώσεως δὲν θὰ ἀντεπεκρίνετο τελείως εἰς τὰ πράγματα, ἐπειδή, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐκ λόγων ἐπιεικείας πρὸς τοὺς πυροπαθεῖς ἰδιοκτήτας δὲν ἐκρίθη ὀρθὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ ὄχι μόνον ἡ ἐπίτευξις ἐκ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κέρδους ὑπὲρ τοῦ Κράτους, ὅπερ μεγάλα διέθεσε ποσὰ ὑπὲρ τῶν πυροπαθῶν Θεσσαλονίκης, ἀλλ’ οὐδὲ ἡ κάλυψις ὅλων τῶν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου σχεδίου καὶ τὴν κατασκευὴν ὁδῶν καὶ ὑπονόμων δαπανῶν, ὡς γίνεται ἀλλαχοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐθεωρήθη δίκαιον νὰ λάβουν οἱ ἰδιοκτῆται μέρος τῆς αὐξήσεως τῆς ἀξίας τοῦ κτήματος μετὰ τὴν κάλυψιν ἑνὸς ποσοστοῦ ἐκ τῶν ἀνωτέρω δαπανῶν καὶ νὰ διευκολυνθοῦν εἰς τὴν ἀπόκτησιν κτημάτων, περιοριζομένου τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, ἰδίως ἐκ μέρους τρίτων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ ὁποῖον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ὅπως κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, διότι ἐλπίζω ἐντὸς τοῦ θέρους νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀρχίσουν αἱ ἐργασίαι πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῆς Θεσσαλονίκης τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον. Εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ νομοσχέδιον θέλει τύχει καλῆς ὑποδοχῆς ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, διότι τοῦτο ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τῶν περιστάσεων, καὶ τῆς Πολιτείας καὶ τῆς Κοινότητος τῆς Θεσσαλονίκης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ βεβαιώσω εἶναι ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε ἐργασία ἡ συντελεσθεῖσα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Θεσσαλονίκης ἀναποκρίνεται πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ τὴν θέσιν τῆς Θεσσαλονίκης, καὶ ὅτι πάντες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον ὑπηρεσίαν εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ εἰργάσθησαν πολὺ ἀξιεπαίνως καὶ οἱ ἡμέτεροι καὶ οἱ ξένοι.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κηρύσσεται κατεπεῖγον. Ἐὰν συναινῇ ἡ Βουλὴ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νέου σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον 970 «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς Θεσσαλονίκης παθόντων δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ἐμπορικῶν Χρηματιστηρίων».

§21Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Χθές, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλλε τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν διενεμήθησαν εἰς τρόπον ὥστε χθὲς ἐψηφίσθη τροποποιημένον χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ τοιαύτας ὑπ’ ὄψιν.

§22ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διενεμήθησαν.

§23ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου 306 τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1914 περὶ τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν προβιβασμῶν αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἢ ἀερίου φωτισμοῦ καὶ βιομηχανικῆς κινήσεως, τῶν ἐν τῷ Κράτει ἐγκατεστημένων ἐπιχειρήσεων παραγωγῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἢ ἀερίου κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 300 καθορίζοντος τὸν τρόπον τῆς ἀναπληρώσεως τῶν στρατευσίμων γραφέων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 909 τοῦ ἔτους 1917 περὶ ἐξακριβώσεως ἐλέγχου καὶ ἀναγνωρίσεως ἀπαιτήσεων ὑπὲρ τῶν διαφόρων δικαιούχων τῶν ὁποίων ἡ πληρωμὴ καθυστερεῖται ὑπὸ τοῦ διαλυθέντος Δʹ Σώματος Στρατοῦ, ἕνεκα τῆς ἀπωλείας τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων των». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ταῖς Νομαρχίαις ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Σώματος τῆς Χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως προικώου ἀκινήτου, συναινέσεως τῆς εἰς ἐξάλειψιν προικώας ὑποθήκης καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῶν ἀνηλίκων τέκνων». Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκει).

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον ἀναγινώσκεται δὲ καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκει).

§26Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ἄρθρον 4ον τροποποιεῖται οὕτω. «Γενομένη ἄνευ τηρήσεως τῶν ὑπὸ τῆς ἀποφάσεως διὰ τὸν τρίτον τεθέντων ὅρων ἐκποιήσεις εἶναι ἀνίσχυρος. Ἡ ἐκποίησις ἐπιτραπεῖσα διὰ νόμιμον λόγον καίτοι μὴ ἀληθῆ εἶναι ἰσχυρά.

§27Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπεβλήθησαν, κύριε Ὑπουργέ τροπολογίαι καὶ εἰς τὸ αʹ ἄρθρον καὶ εἰς τὸ τρίτον ἀλλὰ δὲν διενεμήθησαν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Τυπογραφεῖον ἔχει καὶ ἄλλας ἐργασίας.

§29Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δὲ ἡ ἑξῆς σπουδαία τροπολογία. Τὸ 1ον ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ ἐκποιήσεως τῶν προικώων ἀκινήτων, καὶ τοῦτο ἐλήφθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τὰ ἄρθρα.... καὶ ἐπέκεινα τοῦ Γαλλικοῦ Κώδικος. Ἀλλὰ καὶ ἐν Γαλλίᾳ ἐφάνη ὅτι εἶναι ἀνεπαρκεῖς αἱ διατάξεις αὗται καὶ ἐψηφίσθη τὴν 5ην Ἰουνίου 1905 νόμος εἰδικὸς διὰ τοῦ ὁποίου συμπληροῦνται τὰ ἄρθρα αὐτὰ καὶ περιλαμβάνεται καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐμφυτεύσεως. Καὶ ἐνῷ ἡ Ἐπιτροπὴ παρέλαβε τὰ ἄρθρα τοῦ Γαλλικοῦ Κώδικος καὶ τὰ μετέφερε εἰς τὸ νομοσχέδιον, παρέλειψε τὸν συμπληρώσαντα τὰ ἄρθρα ταῦτα νόμον. Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία. Εἶναι δὲ πολὺ σπουδαῖον, διότι παραλαμβάνει τὸν ἐν Γαλλίᾳ πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἄρθρων τοῦ Κώδικος γενόμενον εἰδικὸν νόμον. Εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον συμβαίνει τὸ ἑξῆς. Διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου λαμβάνεται πᾶσα μέριμνα, ὅπως ἐξασφαλισθῇ τὸ τίμημα τῶν προικώων ἀκινήτων. Τὸ αὐτὸ λοιπὸν ἰσχύει καὶ διὰ τὸ προϊὸν τοῦ πλειστηριάσματος ἐπὶ τοῦ ἀκινήτου τοῦ συζύγου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχει προικώαν ἀπαίτησιν ἡ σύζυγος. Ἀλλὰ συμβαίνει, κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἑξῆς· συμπαίζουν οἱ σύζυγοι καὶ δὲν κάμουν ἀναγγελίας πλειστηριασμοῦ καὶ τὸ τίμημα τὸ λαμβάνει ὁ σύζυγος. Εἶναι μία συμπαιγνία, τὴν ὁποίαν κάμνουν οἱ σύζυγοι. Προτείνεται λοιπὸν ἡ προσθήκη εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ, ὅτι (ἀναγινώσκει) «Ὁ Συμβολαιογράφος... κλπ.». Ἡ ἔλλειψις αὐτὴ σᾶς ἐκμηδενίζει, ὡς καὶ τὴν εὐγενῆ προσπάθειαν τὴν ὁποίαν δεικνύετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα περιφρουρήσητε τὰ δικαιώματα τῆς συζύγου. Αὗται εἶναι αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, βεβαίως θὰ τὰς παρεδέχετο.

§30Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζω ὅτι ἐπιτρεπομένης τῆς ἐκποιήσεως τοῦ προικώου ἀκινήτου, ἐπιτρέπεται καὶ τὸ βάρος παντὸς πραγματικοῦ δικαιώματος, ἐμφυτεύσεως κλπ.

§31Γ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε διατί εἰς τὴν Γαλλίαν ἔγινεν ἰδιαίτερος νόμος;

§32Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀφοῦ ἐπιτρέπεται τὸ μεῖζον, ἐπιτρέπεται καὶ τὸ ἔλαττον. Εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κώδικος καὶ ἐγὼ ἔχομεν αὐτὴν τὴν γνώμην, καὶ ἂς ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ δήλωσις αὕτη τὴν ὁποίαν κάμνω: ὅτι πλὴν τῆς ἐκποιήσεως, ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς ἐκποιήσεως περιλαμβάνεται καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐμφυτεύσεως ὡς καὶ παντὸς πραγματικοῦ δικαιώματος. Ἐπαναλαμβάνω προκειμένου νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι διὰ τὸ 1ον ἄρθρον ἐπιτρέπεται ἡ ἐκποίησις τοῦ προικώου ἀκινήτου. Ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι ὅτι ἀφ’ οὗ ἐπιτρέπεται ἡ ἐκποίησις, ἐπιτρέπεται πολλῷ μᾶλλον καὶ ἡ ὑποθήκη καὶ ἡ ἐμφύτευσις καὶ πᾶν ἄλλο πραγματικὸν δικαίωμα, διότι ὅταν ἐπιτρέπεται τὸ μάξιμουμ ἐπιτρέπεται καὶ μίνιμουμ καὶ ἡ ἔννοια, τὴν ὁποίαν ἀποδίδει εἰς τὴν διάταξιν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κώδικος, εἶναι αὐτὴ καὶ τὴν δήλωσιν ταύτην κάμνω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὡς αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν.

§33Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δηλαδὴ ἡ Βουλὴ κάμνει αὐτὴν τὴν αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν.

§34Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συμπαιγνίαν τὴν ὁποίαν φοβεῖται ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, νομίζω ὅτι τοιαύτη ἀνάγκη δὲν θὰ προκύψῃ ἐν τῷ μέλλοντι, ἐπιτραπείσης τῆς ἐκποιήσεως κατὰ τρόπον ὁμαλώτερον ὥστε νὰ λείψῃ ἡ ἀνάγκη τῆς συμπαιγνίας μεταξὺ τῶν συζύγων. Ἐὰν ὅμως καὶ μετὰ τοῦτο προκύψῃ ἀνάγκη περιφρουρήσεως τῶν δικαιωμάτων τῆς συζύγου καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον, ἡ πεῖρα θὰ ἀποδείξῃ ἐὰν εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι καὶ ἄλλα μέτρα.

§35Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἡ ἐκποίησις συμφώνως πρὸς τὴν οἰκονομίαν τοῦ ὅλου νομοσχεδίου φέρει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ τίμημα νὰ κατατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν, ὥστε νὰ λάβῃ τίποτε ὁ σύζυγος· ἀλλὰ μὲ τὴν συμπαιγνίαν αὐτὴν τῶν συζύγων ἀνατρέπεται ἡ ὅλη οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου.

§36Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ συμπαιγνία δὲν δύναται νὰ λείψῃ ποτέ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ἢ ὄχι νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 4ον τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει;

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 4ον ἄρθρον).

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον (ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Γ. Τσακανίκας ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§40Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ γίνεται εἰδικὴ μνεία, ἣν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν παραμένει ἄθικτος. Τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν λέγει ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ ἐγγραφῇ ὑποθήκη ἐπὶ κτημάτων μόνον, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία ὑπερβαίνει τὴν ἀπαίτησιν κατὰ τὸ ἓν τρίτον. Πῶς ἐπέρχεται ὁ συνδυασμὸς τῆς διατάξεως αὐτῆς μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου; Ἐὰν εἶναι μία γενικὴ διάταξις, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν, δὲν βλέπω τὴν ἀνάγκην τῆς ἰδιαιτέρας νομοθετήσεως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 18, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν λέγω ὅτι ἐπιτρέπεται ἐγγραφὴ ὑποθήκης ἐπὶ κτημάτων, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία ὑπερβαίνει τὴν ἀπαίτησιν κατὰ τὸ ἓν τρίτον. Πέραν αὐτῆς, ἐὰν ἐγγραφῇ ὑποθήκη, δύναται νὰ ζητηθῇ ὁ περιορισμὸς αὐτῆς. Εἶναι μία γενικὴ διάταξις τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν, καὶ τόσαι ἄλλαι γενικαὶ διατάξεις. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς τὴν παρατήρησιν αὐτήν, κατωτέρω ἀναφέρεται ὅτι τὴν ἐγγραφὴν τῆς ὑποθήκης δύναται νὰ ζητήσουν ὡρισμένα μόνον πρόσωπα. Γίνεται παρέκλισις ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν, ἰδίως τοῦ 61 ἄρθρου, κατὰ τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ ζητήσουν τὴν ἐγγραφὴν τῆς ὑποθήκης πρὸς ἀσφάλειαν τῆς προικὸς τῆς συζύγου πάντως καὶ ἡ σύζυγος καὶ πᾶς συγγενής. Διατί ἐδῶ πέρα τὸν ἀριθμὸν τῶν συγγενῶν τὸν περιορίζομεν;

§41Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ ἔγινε, διότι ἐπῆρα ἀπόδειξιν, ὅτι πολλοὶ ἔσπευδον νὰ ἐγγράφουν ὑποθήκην δῆθεν πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς συγγενοῦς των, ἐνῷ ἤθελον μόνον νὰ ἐκβιάσουν, ἢ νὰ ἐκδικηθοῦν. Λοιπὸν περιωρίσθη τὸ δικαίωμα εἰς τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα κατὰ τεκμήριον δὲν δύνανται νὰ ἔχουν σκοπὸν τὴν ἐκβίασιν, ἢ τὴν τιμωρίαν. Περιωρίσθη δηλαδὴ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν σύζυγον, τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τοὺς γονεῖς.

§42Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ κανεὶς ἀπὸ αὐτοὺς, νὰ μείνῃ ἀπροστάτευτος ἡ γυναῖκα;

§43Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ ὑπάρχῃ ὁ συστήσας τὴν προῖκα.

§44Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὐδὲ ὁ συστήσας τὴν προῖκα, οὐδὲ ὁ ἀδελφός, οὐδὲ ὁ αἰτῶν. Ἐρωτῶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀδυναμίας ἐγγραφῆς ὑποθήκης;

§45Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ τὴν ἐγγράψῃ ἡ ἰδία.

§46Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ὡς πρὸς τὸ ἕκτον ἄρθρον πάλιν ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Ἀναγράφεται ὅτι (ἀναγινώσκει) «ὡς πρὸς τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας τῶν ὑπὸ τὴν πατρικὴν ἐξουσίαν τέκνων..... κλπ.». Κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τῶν ἄρθρων τούτων ἡ ἐκποίησις τῶν ἀκινήτων τῶν ἀνηλίκων γίνεται ὑπὸ ὡρισμένας διατυπώσεις. Ὡς διατυποῦται τὸ ἄρθρον αὐτό, ἐγείρεται τὸ ἐρώτημα ἐὰν εἰς τὰς διατάξεις αὐτὰς τὰς ἀφορώσας τὴν ἐκποίησιν τῶν ἀκινήτων τῶν ἀνηλίκων, ὑπάγονται καὶ τὰ χρήματα τῶν ἀνηλίκων· διότι ἔχομεν τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου περὶ ἀνηλίκων, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι δύναται ὁ ἀνήλικος νὰ διαθέσῃ ὁ αὐτὸς ἄνευ τῆς συναινέσεως τοῦ πατρός του, πᾶν ὅ,τι ἐξεποίησεν ἐξ ἰδίας ἐργασίας του ἢ ἐδόθη εἰς αὐτὸν πρὸς χρῆσιν. Τὸ σύστημα αὐτὸ ἐννοεῖτε νὰ τὸ μεταβάλητε, τὸν τρόπον δηλαδὴ τῆς διαθέσεως των χρημάτων;

§47Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι. Δὲν ἔχει σχέσιν.

§48Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ὡς γίνεται ἡ διατύπωσις, εἶναι ὡς νὰ μεταβάλωνται οἱ ὅροι τῆς διαθέσεως τῶν χρημάτων.

§49Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι. Δὲν μεταβάλλονται.

§50Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Καλὸν ἦτο νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ δήλωσις.

§51Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§52Α. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς δύναται νὰ περιλάβῃ καὶ διάταξιν κανονίζουσαν ὁριστικῶς καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀνταλλαγῆς προικώου ἀκινήτου, διότι δύναμαι νὰ γνωρίζω, ὅτι ἡ νομολογία παρ’ ἡμῶν εἶναι διχασμένη. Φρονῶ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι δύναται νὰ τερματισθῇ ἡ διχογνωμία αὕτη.

§53Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἡ ἐκποίησις.

§54Α. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Πιθανὸν νὰ μὴ θέλῃ τις νὰ ἐκποιήσῃ, ἀλλὰ νὰ ἐναλλάξῃ.

§55Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν.....

§56Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ τροπολογία σας ἐγένετο δεκτή.

§57Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Ἡ πρόνοια αὕτη ἀληθῶς συμπληροῖ τὸ εὐεργετικώτατον τοῦτο νομοσχέδιον. Τούτου δὲ ἕνεκα ἀπὸ σήμερον εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Δικαίου μαζὺ μὲ τὴν Lex juria καὶ τὸ Βελιάνειον δόγμα θὰ ἀναφέρηται καὶ ὁ παρὼν νόμος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ 5ον ἄρθρον;

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 5ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 886 τῆς 11 Σεπτεμβρίου 1917 «περὶ δημοσίων κτημάτων Ὑπουργείου Γεωργίας κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 825».

§61Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν προχθές, περὶ μιᾶς περιπτώσεως· νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ τῶν ἐπιστημόνων ἐπιθεωρητῶν καὶ δημοδιδασκάλων ἐπιθεωρητῶν παρακάλεσα δὲ ἂν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργός, τοὺς δημιοδιδασκάλους ἐπιθεωρητὰς νὰ τοὺς κατατάξῃ εἰς τὴν τάξιν τῶν σχολαρχῶν.

§62Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶμαι σύμφωνος, νὰ ὑποβάλητε τροποποίησιν.

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Σʹ νόμου «περὶ Ἐπισκοπῶν καὶ Ἐπισκόπων».

§65Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν θὰ μεταβληθῇ αὐτό;

§66Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν γνωρίζω τὴν ἔκτασιν τῆς περιφερείας, περὶ ἧς ἐνδιαφέρεσθε καὶ τοὺς ὅρους τοὺς γεωγραφικούς, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ ἀπαντήσω. Ὁμολογῶ γενικῶς, ὅτι ἡ ἐκκλησιαστικὴ διαίρεσις εἶναι ἐντελῶς ἀνώμαλος, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐφόσον δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν εἰς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἀναβάλητε τὴν συζήτησιν διὰ τὸν δῆμον Ἀγυιᾶς ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς γενικῆς μεταρρυθμίσεως, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ.

§67Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Σημειώσατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὴν γεωγραφικὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν Ἀγυιᾶς, Φαρσάλων καὶ Ἁλμυροῦ τὴν γνωρίζουν τὰ ¾ τῶν βουλευτῶν. Τώρα δὲν ἐννοῶ ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα χρειάζονται. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι διὰ νὰ κινήσῃ τις ἐξ Ἀγυιᾶς νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν Βόλον πρὸς λῆψιν ἀδείας γάμου, θὰ διέλθῃ διὰ Λαρίσσης, ἐπίσης καὶ διὰ τὸν Ἁλμυρόν. Δὲν βλέπω λοιπόν, διατί ἡ ἀνάγκη ἡ ἰδική μας δὲν ἐκρίθη σκόπιμος. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν εἶσθε ἕτοιμος νὰ περιλάβητε καὶ τὴν ἰδικήν μου τροποποίησιν, νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ καὶ τὸ ἔργον σας, ὅτι χάριν μιᾶς καὶ μόνης μονῆς γίνεται ἡ μεταρρύθμισις.

§68Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, θὰ ὁμολογήσητε, ὅτι τοιαῦται κατηγορίαι νομοσχεδίου, ὁποῖον εἶναι τὸ ὑποβαλλόμενον, φέρον τὸν τύπον νόμου, ἐν τούτοις ὅμως κατ’ οὐσίαν εἶναι διοικητικὰ τὰ μέτρα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, χωρὶς νὰ εἶναι πληροφορημένον ὑπηρεσιακῶς περὶ τῶν λεπτομερειῶν αὐτῶν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ σημείῳ αὐτῷ νὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ὑμετέρας ἀντιρρήσεως καὶ νομίζω ὅτι ὑπάρχουσιν ἄλλα τμήματα τῆς περιφερείας Δημητριάδος, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν περιφέρειαν Λαρίσσης. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀντίρρησις διὰ τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ συζήτησις τροπολογίας. Εἰς τοῦτο ἀπαντῶ γενικῶς, δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι αἱ περιφέρειαι τῶν ἐπισκοπῶν δὲν εἶναι ἐν τάξει καὶ δέχομαι αὐτὴν τὴν πληροφορίαν περὶ τῆς ἐπαρχίας Ἀγυιᾶς, δυνατὸν νὰ εἶναι ὀρθαί, ὡς Ὑπουργὸς ὅμως δὲν δύναμαι νὰ ἀναλάβω εὐθύνας μεταρρυθμίσεως, ἐφόσον δὲν ἔχω πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ γενικοῦ μέτρου διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀποσύρητε τὴν πρότασιν τὴν ἰδικήν σας, ἡ ὁποία θὰ συζητηθῇ μὲ τὸ γενικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ προταθῇ ἐντὸς ὀλίγου. Δὲν ὑποθέτω, ὅτι ἡ μὴ παραδοχὴ τῆς ὑμετέρας προτάσεως συνεπάγεται καὶ τὴν μὴ παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§69Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μεταρρυθμισθῇ ἡ περιφέρεια τῆς ἐπισκοπῆς Λαρίσης. Θὰ ἤθελον νὰ προστεθῇ πρὸ παντὸς ἡ ἐπαρχία Φαρσάλων, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸν Νομὸν Λαρίσσης καὶ ὑπάγεται εἰς τὴν ἐπισκοπὴν Καρδίτσης. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ εἰδικὸν νομοσχέδιον καὶ νὰ διορθώσῃ ὅλα τὰ ἄλλα.

§70Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Ζαρλῆς, τὸ ὑποστηρίζω καὶ ἐγώ. Ἀφοῦ θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν πρέπει αὐτοὺς τοὺς τρεῖς δήμους νὰ τοὺς ὑπαγάγῃ εἰς τὴν ἐπισκοπὴν Βόλου, διότι εἶναι πλησιέστατοι καὶ συναλλάσσονται καθ’ ἡμέραν, ὁ δεσπότης κάθε ἡμέραν δύναται νὰ βλέπῃ τὸ ποίμνιόν του, διατὶ νὰ μὴ ὑπαχθῶσι καὶ τὰ Φάρσαλα ἀφοῦ πρότερον ὑπήγοντο, ἀλλὰ κόπτονται καὶ εἰς τὸ τέλος μένει εἰς τὴν Λάρισσαν τὸ Καρατζαλὰρ, τοῦτο δὲ ἐγένετο ἀπὸ τέτοια νομοσχέδια, ὅπως τὸ παρὸν, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται εἰς τὴν Βουλὴν, κάθε ἡμέραν κόπτεται ἓν μέρος. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ὅπως ὡς εἶπεν ὁ κ. Ζαρλῆς, νὰ ὑπαχθῶσι τὰ Φάρσαλα εἰς τὴν Λάρισσαν, ὅπως ἦσαν πάντοτε.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γκέκας ἔχει τὸν λόγον.

§72Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅπως κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ διοίκησις ἡ ἐκκλησιαστικὴ τῶν ὑπὸ τὴν Τουρκίαν χωρῶν......

§73Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἄς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§74Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι ζητῶ εἴτε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς προσωπικόν τι.

§75Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ τὴν πρόθεσίν σας. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ πρότασιν χωρὶς νὰ ἔχω καὶ τὴν ὑπηρεσιακὴν γνώμην. Ἀντιλαμβάνεσθε πολὺ καλά.

§76Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Πολὺ καλά. Θὰ παρακαλέσω ὅπως αὔριον, διὰ νὰ μὴ γεννηθῇ ἐκ νέου ζήτημα, νὰ προσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ λόγος ὁ ὑπηρεσιακὸς ὁ ὁποῖος ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ὁ ὁποῖος ὑπηγόρευσε τὴν διαίρεσιν καὶ νὰ προσαχθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν γεωγραφικὸς χάρτης διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Βουλὴ ποῦ εὑρίσκεται.

§77Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁ λόγος εἶναι ὑπηρεσιακός.

§78Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Καὶ τὸ Καρατζαλὰρ ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὑπάγεται εἰς τὴν ἐπισκοπὴν Βόλου καὶ ἡ ἐπαρχία Ἁγιᾶς ἀνέκαθεν ὑπήγετο εἰς τὴν Λάρισαν νῦν ὑπάγεται εἰς τὸν Βόλον. Προκειμένου νὰ γίνῃ σκέψις περὶ ἐκκλησιαστικῆς μεταρρυθμίσεως προτείνω νὰ γίνῃ ὁλικῶς καὶ ὄχι δι’ ἓν τμῆμα.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Εἰδικοῦ Ταμείου τοῦ Χειμάρρου Δαφνῶνος καὶ τῶν παραποταμίων αὐτοῦ ἐν Λεωνιδίῳ, πρὸς ἐκτέλεσιν καὶ συντήρησιν ἀντιπλημμυρικῶν καὶ ὑδραυλικῶν ἔργων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις κατὰ Κεφάλαια καὶ ἄρθρα τῶν Εἰδικῶν Προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν Περιθάλψεως, Ἐπισιτισμοῦ, Δικαιοσύνης, Παιδείας, Ἐθνικοῦ Ταμείου Ἐπαρχιακῆς Δημοσίας Ὁδοποιΐας, Ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου καὶ Κληροδοτημάτων τῆς χρήσεως 1917. Ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου Προϋπολογισμοῦ τῶν Ὑπουργείων τούτων θέλει διεξαχθῆ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ λέγουσι «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Θ. Γούσκος. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ν. Ξηροῦ καὶ Θ. Γούσκου τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει). Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 130 ἅπαντες εἰς τὸ «Ναί». Ἑπομένως ἐγένοντο δεκτοὶ οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν ἐξόδων χρήσεως 1917 τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν, Περιθάλψεως, Ἐπισιτισμοῦ, Δικαιοσύνης, Παιδείας, Ἐθνικοῦ Ταμείου Δημ. Ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, Ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου καὶ Κληροδοτημάτων. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Ἐθνικῶν Ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1917.

§85ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν Δημοσίων κτημάτων». Ὁ κ. Ι. Γκέκας ἔχει ἐπ’ αὐτῶν τὸν λόγον.

§87Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο νὰ θέση εἰς κίνδυνον σπουδαῖα συμφέροντα τοῦ Κράτους τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν θὰ σᾶς ἀπησχόλουν, κ. συνάδελφοι. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε μίαν περικοπὴν τῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ σεῖς θὰ κρίνετε ἐὰν πρέπῃ ἡ Βουλὴ νὰ σπεύσῃ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἡ ἔκθεσις λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῆς μελέτης....κλπ.». Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κ. βουλευταί, ὅταν ὁμιλῇ περὶ δημοσίων κτημάτων, δὲν ἐννοεῖ, ὅπως μερικοὶ ὑποθέτουν, ἐκεῖνα ποῦ εἶχε τὸ Δημόσιον ὡς λ.χ. χωράφια, ἀμπέλια, δάση κλπ. Ὄχι. Εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν λεγομένων δημοσίων κτημάτων ὑπάγονται καὶ ἅπαντα τὰ ἰδιωτικὰ κτήματα, τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὰς νέας χώρας, τὰ ὁποῖα κατελήφθησαν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, εἴτε λόγῳ ἀποδημίας, εἴτε λόγῳ ἐγκαταλείψεως, εἴτε δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους γνωστοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἔλαβον ἀφορμὴν κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν σχετικοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐκθέσω ἐὰν καὶ κατὰ πόσον περιλαμβάνονται καὶ αὐτὰ εἰς τὰ δημόσια κτήματα. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον καταργεῖ πᾶσαν ἄλλην διάταξιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ περιορίσῃ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν ἢ τὴν διάθεσιν τῶν κτημάτων αὐτῶν. Τί δὲ αὐτὸ κάμνει διὰ τὰ κτήματα; Ἀναθέτει εἰς ἕνα καὶ μόνον ἄνθρωπον τὴν διαχείρισιν τῶν κτημάτων αὐτῶν. Ἀλλὰ μήπως νομίζετε, ὅτι ὅταν δίδωμεν εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν αὐτὸ τὸ δικαίωμα, λαμβάνομεν πρόνοιάν του ἢ ἐξασφαλίζομεν καὶ ἐκεῖνα τὰ ἐφόδια, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ διοικήσῃ καὶ θὰ διαχειρισθῇ τὰ κτήματα αὐτά; Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καταργοῦνται ὅλοι οἱ ἄλλοι κανόνες οἱ ἀπορρέοντες ἐκ τῶν γενικῶν κανόνων τοῦ δικαίου καὶ ἐκ τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους ἔχει ψηφίσει ἡ Βουλή. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς πῶς θὰ διαχειρισθῇ τὴν μεγάλην λειτουργίαν, ἡ ὁποία τῷ ἀνατίθεται; Ὅπως θέλει. Θὰ ἐκδώσῃ διάφορα Β. Διατάγματα, θὰ τὰ θέσῃ εἰς ἐνέργειαν, θὰ μελετήσῃ τὰ ἀποτελέσματα, καὶ κατόπιν θὰ σκεφθῇ νὰ κάμῃ νομοθεσίαν. Αὐτὰ λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις καὶ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἕνα ἄνθρωπον, εἰς μίαν ὑπηρεσίαν ὅλα τὰ δικαιώματα τὰ νομοθετικά, εἰς ἕνα καὶ μόνον ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος ῥυθμίζῃ ὅλα τὰ δικαιώματα τὰ ἰδιωτικά, ὁ ὁποῖος νὰ κανονίζῃ κολοσσιαίαν περιουσίαν τοῦ Δημοσίου, δισεκατομμυρίου καὶ πλέον, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν κτημάτων αὐτῶν τῶν ἰδιωτικῶν, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως; Καὶ ὅλα αὐτὰ ἄνευ οὐδενὸς ἐλέγχου καὶ δεσμοῦ. Δέχομαι, κ. βουλευταί, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς θὰ εἶναι ἄτλας. Ἄτλας ἠθικῆς, ἄτλας νομομαθείας, ἄτλας γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν γνώσεων ἐν γένει. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῆτε ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ χορηγήσῃ εἰς ἕναν ἄνθρωπον τοιαῦτα δικαιώματα χωρὶς κἂν νὰ ξέρῃ τίποτε ἐκ τῶν προτέρων, τί θὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν νὰ πράξῃ; Ὅτι δὲ δύναται νὰ θέσῃ αὐτὸς εἰς ἐνέργειαν Β. Διατάγματα, νὰ μελετήσῃ τὰ ἀποτελέσματα καὶ νὰ κάμῃ νομοθεσίαν, ἰσοδυναμεῖ μὲ χορήγησιν ἀπολύτου δικτατορίας, τὴν ὁποίαν οὔτε ἔχει οὔτε δύναται νὰ χορηγήσῃ ἡ Βουλή. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό; Ἐγὼ φρονῶ ὅτι λαμβάνουσα γνῶσιν ἡ Βουλὴ τοῦ τί ζητεῖ καὶ τοῦ τί θέλει τὸ νομοσχέδιον αὐτό, δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ψηφισθῇ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὁ φανταζόμενος τὸν ἑαυτόν του ἄτλαντα πάσης δυνάμεως θὰ ζητῇ τὴν γνώμην ἑνὸς συμβουλίου. Ἔχετε γνῶσιν, κύριοι βουλευταί, καὶ ἔχομεν ὅλοι πικροτάτην πεῖραν τοῦ τί ἐστὶ συμβούλιον ὑπηρεσιακόν. Εἶναι μέσον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀποφεύγῃ τελείως ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς πᾶσαν εὐθύνην τόσον ἀπέναντι τῆς Βουλῆς ὅσον καὶ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ. Κύριοι, διὰ τοῦ συμβουλίου αὐτοῦ παίρνουν τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς. Καταργοῦνται ὅλοι οἱ νόμοι διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὅλα ἐκεῖνα τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ρυθμίσουν οἱ νόμοι καὶ ἀνατίθενται εἰς ἓν συμβούλιον. Ἐπίσης εἶναι καὶ ἄλλη σειρὰ νομοσχεδίων, ἡ ὁποία ἔγινεν διὰ δάση, διὰ δημόσια κτήματα, διὰ βιομηχανικὰ καταστήματα, τὰ ὁποῖα παίρνονται ὅλα αὐτὰ καὶ ἀφίεται εἰς ἓν συμβούλιον νὰ κανονίζῃ τὰ ζητήματα. Φρονεῖτε λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ ἀπεμπολήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς καὶ ὄχι τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τοῦ λαοῦ, τοῦ Ἔθνους, καὶ νὰ τὰ δώσωμεν εἰς ἓν ἀνεύθυνον συμβούλιον; Δὲν θὰ εἶμαι βεβαίως ἐγώ, ὁ ὁποῖος θὰ πράξω τοιοῦτόν τι. Θὰ φέρῃ ὅμως δυστυχῶς τὴν εὐθύνην ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Μεταξὺ τῶν ἄλλων πρέπει νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀκυροῖ καὶ συμβάσεις τὰς ὁποίας τυχὸν εἶχε κάμει τὸ Δημόσιον. Ἐγὼ αὐτὸς εἶχον μεταβῆ εἰς τὸν Ναύσταθμον καὶ ἠρώτησα περὶ τῆς ἰδιοκτησίας τῶν ἐκεῖ ὑπαρχόντων οἰκημάτων, ἔμαθα λοιπὸν ὅτι τὸ Δημόσιον ἔχον ἀνάγκην διὰ νὰ στρατωνίζωνται οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ἄνδρες, παρεχώρησε διὰ συμβάσεως εἰς ἰδιώτας τὸ δικαίωμα νὰ οἰκοδομήσωσιν εἰς διάφορα οἰκόπεδα ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ κατοικοῦσιν οἱ ναῦται καὶ αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι τοῦ Ναυστάθμου, ἀντὶ νὰ ἀπολαμβάνωσι τὸ μίσθωμα οἱ ἰδιῶται οἱ δαπανήσαντες. Τὸ δὲ Δημόσιον ἄν ποτε χρειασθῇ τὸ οἰκόπεδον, ἄνευ ἀξιώσεώς τινος νὰ καταρρίπτῃ πᾶν ὅτι ἔχει γίνει καὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ φεύγουν ἄνευ ἀξιώσεως ἢ ἀποζημιώσεώς τινος. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι συμβάσεις. Ὑπάρχουν εἰς τὰ Φάληρα ὅπου μεταβαίνομεν καὶ καθήμεθα ἐπὶ μιᾶς ἐξέδρας καὶ ἀναπνέομεν· καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει μία σύμβασις. Τὰ συμβάσεις αὐτὰς θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ ἄνθρωπος νὰ ἀκυρώνῃ.

§88Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Καλλίτερον θὰ ἦτο νὰ μὴ ἐπεκταθῆτε ἐπὶ τοιούτων δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστὸν πῶς ἀπεκτήθησαν.

§89Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω πῶς ἀπεκτήθησαν, διότι συνήθισα πάντοτε νὰ μὴ ἀποβλέπω εἰς πρόσωπα. Ἐγὼ ἀναφέρω ὅτι εὑρέθη τρόπος διὰ τῶν διατάξεων αὐτῶν διὰ νὰ ἐκδικασθῶσι καὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι οὔτε ἠξίωσαν, οὔτε ἀξιοῦν, οὔτε δύνανται, οὔτε πρέπει νὰ δυνηθῶσι ποτὲ νὰ ἀποκτήσωσι δικαίωμα ἐπὶ πράγματος ἀνήκοντος εἰς τὸ δημόσιον.

§90Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε παρετήρησα ὅτι — καὶ ἔχω τὸ θάρρος καὶ ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας φιλίας διὰ τῆς ὁποίας μὲ τιμᾷ ὁ κ. βουλευτὴς — παρετήρησα, ὅτι εὑρίσκουν πάρα πολὺ εὐαίσθητον τὸν φίλον μου κ. Γκέκαν, ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβαλλόμενα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἀδιαφόρως πρὸς τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον τὰ ὑποβάλλει. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέρμα τοῦ παρόντος τμήματος τῆς Συνόδου· δὲν ἐπιθυμῶ τὰ νομοσχέδια αὐτὰ νὰ ἀφήσουν τὸν συνάδελφόν μας τεταραγμένον εἰς τὸ τέλος τῶν ἐργασιῶν μας, καὶ δηλῶ, ὅτι ἐπειδὴ δὲν εἶναι ἐπειγούσης φύσεως, οὔτε ἔχει προσωπικὸν ὁ Ὑπουργὸς ἐνδιαφέρον διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὥστε νὰ νομίζῃ ὅτι θίγεται ὁ ἐγωϊσμός του, δηλῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ ἀφήσω ἥσυχον τὸν κ. συνάδελφον, χωρὶς κἂν νὰ ἀξιώσω νὰ μὲ εὐχαριστήσῃ. (Χειροκροτήματα).

§91Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι εὔφλεκτος ἐξ ἄλλου τινὸς λόγου, οὔτε οἱ λόγοι μου ὑπαγορεύονται ποτὲ ἐξ ἀτομικῶν συμφερόντων, ἀλλὰ θεωρῶ τοσοῦτον ἠθικῶς ἐπιβλαβῆ τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ὥστε θὰ εἶμαι ὁ πρῶτος ὀπαδὸς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἡγουμένου προγράμματος πυρκαϊᾶς ὅλων τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι ψηφισθῆ, ἰδίως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, διότι τὴν τοιαύτην ἰδέαν τὴν θεωρῶ ἐφάμιλλον μὲ τὴν ἰδέαν τῆς ὁποίας ἡγεῖται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς πατρίδος καὶ ἐπεκτάσεως τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀποσύρεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς καὶ ἱερατικοῦ φροντιστηρίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιτάξεως τροφίμων ἢ ἄλλων χρησίμων εἰς τὰς δημοσίας ἢ κοινωνικὰς ἀνάγκας παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἢ τῶν κατὰ τόπους ἀρχῶν κατ’ ἐξουσιοδότησιν καὶ περὶ κανονισμοῦ τιμῆς αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπηρεσίας τῆς δικαστικῆς στατιστικῆς καὶ τοῦ ποινικοῦ μητρώου ἐν τοῖς δικαστηρίοις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν τῶν ἐπιβαλλομένων εἰς τοὺς φοιτητὰς τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εὑρέσεως ἀπολωλότων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1149 «περὶ Γενικῶν Διοικήσεων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Γ. Καλδῆς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§93Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου, ζητῶ μίαν διασάφησιν. Τὸ 1ον ἄρθρον λέγει (ἀναγινώσκει). «Πλὴν τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 τοῦ αὐτοῦ νόμου κανονιζομένων, αἱ παρὰ ταῖς Γενικαῖς Διοικήσεσι θέσεις τοῦ προηγουμένου 9ου ἄρθρου δύνανται νὰ πληρωθῶσι καὶ δι’ ἀπευθείας διορισμοῦ τακτικῶν ὑπαλλήλων εἰς αὐτάς, ἐφ’ ὅσον ἴσος ἀριθμὸς ὁμοιοβάθμων ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ὑπηρετοῦσι παρὰ ταῖς Ὑποδιοικήσεσι». Ἐρωτῶ λοιπόν, ποία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ Ὑποδιοικήσεων καὶ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων; Ἐπίσης τὸ 2ον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον, ὡς ἐτροποποιήθη λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). «Αἱ τοποθετήσεις καὶ μεταθέσεις πλὴν τῶν ὁπλιτῶν τῆς χωροφυλακῆς αὗται ἐντὸς τῆς περιφερείας, ἐνεργοῦνται διὰ διαταγῆς τοῦ Ἀνωτέρου Διοικητοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». Ἡ προηγουμένη παράγραφος τοῦ ἰδίου ἄρθρου λέγει, ὅτι: «οἱ ἀξιωματικοί, ὑπαξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται τῆς Χωροφυλακῆς μετατίθενται διὰ πράξεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, τῇ προτάσει τοῦ Ἀνωτέρου Διοικητοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». Ὥστε νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ φράσις. «διὰ διαταγῆς τοῦ Ἀνωτέρου Διοικητοῦ τῆς Χωροφυλακῆς».

§94Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ 4ον ἄρθρον λέγει, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἀφαίρεσις τῆς ἰδιοκτησίας λόγῳ Δημοσίας ὠφελείας κλπ. Ἐπειδὴ δὲν πρόκειται περὶ καταργήσεως δικαιώματος ἰδιοκτησίας, ἀλλὰ περὶ ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἐδάφους, τὸ ἔδαφος εἰς ποῖον θ’ ἀνήκῃ;

§95Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ τὸ ἐξαγοράσῃ. Ἐὰν εἶναι ὁ Δῆμος, εἰς τὸν Δῆμον, ἐὰν εἶναι τὸ Δημόσιον, εἰς τὸ Δημόσιον.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει;

§97ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ νόμου 768». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Σʹ νόμου «περὶ Ἐπισκοπῶν καὶ Ἐπισκόπων». Ὁ κ. Κ. Γόντικας, ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§99Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δίδεται εἰς τοὺς Ἐπισκόπους δικαιοδοσία μεγαλειτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔχουν σήμερον. Τὸ αἰτιολογικὸν τῆς ἐκθέσεως φαίνεται, ὅτι δὲν δικαιολογεῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει. Ἀντίθετος τάσις ὑπάρχει σήμερον πανταχοῦ καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν. Ἡ ἀναθεώρησις τῶν Ποινικῶν ἀποφάσεων καὶ ὁ βʹ βαθμὸς δικαιοδοσίας εἰσήχθη, ὅπου ἦτο δυνατὸν περισσότερον. Ἡ Ποινικὴ Νομοθεσία εἰσήγαγε τὸν θεσμὸν τῆς ἐφέσεως ἐπὶ τῶν πλημμελημάτων, ὅπου δὲν ὑπῆρχε. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, σεῖς, ὁ ὁποῖος εἶσθε καὶ ἐγκρατὴς νομικός, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συντελέσητε εἰς ἀναχρονισμόν, κατὰ τοῦ ὁποίου ἡμεῖς παλαίομεν πολλὰ ἔτη ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ ὄχι μὲ μικροὺς ἀγῶνας, κατωρθώσαμεν ν’ ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως ἐναντίον τῶν Ποινικῶν ἀποφάσεων. Ἀφορμὴν ἐκ τούτων λαβών, λέγω, ὅτι ἀρχίζομεν νὰ βλέπωμεν ἐπὶ διαφόρων νομοσχεδίων μίαν ἐπίδρασιν κληροκρατικήν. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐκφράζων ἀτομικήν μου γνώμην, ἀλλὰ καὶ γνώμην πολλῆς λαϊκῆς μερίδος καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὑμῶν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐμπιστεύεσθε, ὥστε νὰ δώσητε εἰς τὴν Ἐκκλησίαν δικαιώματα περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα αὕτη καλῶς ἔχει μέχρι τοῦδε.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μὴ ἐνισχύσωμεν κατά τι τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ἐπισκόπου. Ὅποιος γίνεται παππᾶς ἢ στρατιωτικὸς πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι δὲν ἔχει ἀπόλυτον τὴν προσωπικήν του ἐλευθερίαν.

§101Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας των, ἀλλὰ λέγω, ἀφορμὴν λαβὼν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι μόνον, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἄλλο κατωτέρω, ὅτι ἀρχίζομεν νὰ βλέπωμεν μίαν ἐπίδρασιν ἱεροκρατικὴν ἢ κληροκρατικήν.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κληροκρατικήν.

§103Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπὶ τούτοις ἔχω δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι εἶμαι ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς ταῦτα, ἔχω δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶ, μόνον ὅτι εἶμαι ὀπαδὸς τοῦ κόμματος ὑμῶν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῶσιν εἰς τὴν ἐκκλησίαν δικαιώματα περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα αὕτη ἔχει. Βεβαίως θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀνυψώσωμεν τὸ ἠθικὸν τῆς Ἐκκλησίας διὰ τῆς μορφώσεως τοῦ Κλήρου, ἀλλὰ οὐδέποτε πρέπει νὰ δώσωμεν, ὅτι ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι τὸ ὑμέτερον κόμμα, προκειμένου περὶ τῶν ποινικῶν ἀποφάσεων τῶν ποινικῶν δικαστηρίων, εἰσήγαγε θεσμόν, ὁ ὁποῖος ἐπέτυχε, καὶ τοῦ ὁποίου τὰ ἀποτελέσματα εἶναι καταφανῆ καὶ πανθομολογούμενα. Εἶναι ὁ θεσμὸς τῆς ἐφέσεως.

§104Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἤδη πρόκειται περὶ πειθαρχικῆς ποινῆς. Ἐὰν δὲν δώσητε εἰς τὸν Δεσπότην τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ ἀργὸν ἐπὶ ἕνα μῆνα ἕνα παππᾶν δι’ ἓν παράπτωμα, τί Δεσπότης εἶναι αὐτός;

§105Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι τόσον ἐπεῖγον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὥστε μέχρι σήμερον τὸ μὴ ἔχειν τὴν ἐξουσίαν ταύτην εἰς τοὺς ἐπισκόπους, συνετέλεσεν εἰς τὴν διαδραμάτισιν τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα διεδραματίσθησαν πέρυσιν.

§106Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν). Ὄχι, ἀλλὰ συντελεῖ εἰς τὴν παγίωσιν μιᾶς τάξεως καὶ τὴν κατάπαυσιν μιᾶς ἀναρχίας εἰς τὴν Ἐκκλησίαν.

§107Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀναρχίαν εἶχεν ἕως σήμερον ἡ Ἐκκλησία ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Ἔχει Ἐκκλησιαστικὸν Δικαστήριον.

§108Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἐπίσης Φιλελεύθεροι. Μολονότι ἀπὸ δεκαετίας καὶ πλέον λειτουργεῖ ὁ Καταστατικὸς Νόμος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἐν Κρήτῃ καὶ ἔχει εὐρύτατα δικαιώματα ὁ Ἐπίσκοπος, νὰ θέσῃ ἐν ἀργίᾳ τὸν ἱερέα ἐπὶ μῆνας πολλούς, εἴδομεν ἐν τούτοις, ὅτι δὲν ἔφερε κανὲν κακὸν ἀποτέλεσμα.

§109Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν γνωρίζω ποία ὑπῆρξεν ἡ δρᾶσις τῶν Ἐπισκόπων ἐν Κρήτῃ κατὰ τὰ τελευταῖα γεγονότα. Ἐὰν ὅμως οἱ Ἐπίσκοποι οἱ ἰδικοί μας μεγαλειτέραν ἐξουσίαν εἶχον ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶχον, ἀλλοίμονον εἰς ἡμᾶς!!!

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται νὰ ρυθμίσωμεν τὰς σχέσεις μας, μὲ τὴν Ἐκκλησίαν, εἰς σχέσεις ἁρμονικάς.

§111Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα, σχέσεις ἁρμονίας.

§112Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Ἐκκλησία λέγει: δώσατέ μας μίαν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν παπάδων, καὶ τῆς λέγομεν: λάβε την!

§113Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δίδει τὸ δικαίωμα ἄλλο νομοσχέδιον κατόπιν εἰς τοὺς Ἐπισκόπους νὰ διορίζουν τοὺς ἱερεῖς ἀπ’ εὐθείας καὶ νὰ τοὺς μεταθέτουν. Εἶναι μεγάλα ἅλματα καὶ μεγάλα δικαιώματα.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μόνον μετάθεσιν ἐν σχέσει πρὸς τὸν περιορισμὸν τῆς χειροτονίας εἶναι ὀρθὸν νὰ δεχθῶμεν, διότι δὲν δυνάμεθα ἄλλως νὰ ἀποκτήσωμεν ἐνοριακὸν κλῆρον, τὸν ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν. Πῶς θὰ τὸν κάμωμεν ἂν δὲν τὸν πληρώσωμεν; Πῶς θὰ τὸν πληρώσωμεν ἂν δὲν περιορίσωμεν τὸν ἀριθμόν; Καὶ πῶς θὰ γίνῃ ἂν δὲν εἶναι μορφωμένος; Λοιπὸν διὰ νὰ γίνῃ, ζητεῖται δι’ ἄλλης διατάξεως νὰ σταματήσῃ κάθε χειροτονία πλέον, καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν μετάθεσιν. Ὅσον ἀφορᾶ ὅμως τοὺς διορισμοὺς ἱερέων, καὶ ἐγὼ δὲν θὰ θελήσω νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸ καθεστώς.

§115Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ἔχει ὑπ’ ὄψει τὸ νομοσχέδιον τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ὑπεραρίθμων ἱερέων.

§116Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἔχει τὴν περίπτωσιν τῆς ματαιώσεως τῆς ἐκλογῆς. Ἐκ πείρας δὲ γνωρίζετε διευθύνοντες τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ ἐματαιώθησαν ἅπαξ, δίς, τρεῖς, πεντάκις, δεκάκις. Λοιπὸν θὰ ἐντείνωμεν τὴν ματαίωσιν.

§117Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Σᾶς δίδω τὴν ἑξῆς ἐξήγησιν, ὅτι πρόκειται περὶ χρησιμοποιήσεως πολλῶν ὑπεραρίθμων ἱερέων, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόσφυγες ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.

§118Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ νομοσχέδιόν σας δὲν τὸ λέγει αὐτό. Θὰ ἔλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ λέγω μόνον τοῦτο, διὰ νὰ ἀκουσθῇ. Καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Ὑποθέσατε ὅτι εἷς ἱερεὺς ἀσκεῖ τὰ καθήκοντά του ἐπὶ εἰκοσαετίαν ἐν Ἀθήναις καὶ αὐτὸς αὔριον μετατίθεται εἰς τὸ Α χωρίον, ἢ καὶ ἀντιθέτως ὁ ἱερεὺς τοῦ Α χωρίου μὲ τὸ δικαίωμα τὸ ἀπόλυτον τοῦ Ἐπισκόπου μετατίθεται εἰς Ἀθήνας. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν εὐόδωσιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων, λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχουσι πολλά, πάρα πολλὰ τὰ καλογηρικὰ παρασκήνια! Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἠθέλησα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπ’ αὐτῶν, κατ’ αὐτῆς τῆς τάσεως.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν περιέχει τοιαύτην τάσιν.

§120Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Φοβοῦμαι ὅτι θὰ ἴδω καὶ ἄλλα πολλὰ ταχέως καὶ διὰ τοῦτο ἔσπευσα νὰ σᾶς ἐπιστήσω τὴν προσοχήν.

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε λόγον.

§122Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔχω, διότι βλέπω εἰς τὰς ἐφημερίδας ριπτομένας νύξεις ἀπ’ ἐδῶ καὶ ἀπ’ ἐκεῖ.

§123Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ σεῖς βουλευτὴς ἔρχεσθε ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας νὰ κρίνητε τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως;

§124Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ λέγω ὅτι ἐγὼ ὡς βουλευτὴς διαβλέπω τοιαύτην τάσιν.

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἐξηγηθῶμεν. Ἐδῶ πρόκειται περὶ πειθαρχικῆς ἐξουσίας. Θέλομεν νὰ ἐνισχύσωμεν τὸν Δεσπότην, ὥστε νὰ μὴ δύναται ἕνας παππᾶς νὰ σηκώνῃ τὸ κεφάλι καὶ νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τοῦ εἴπῃ ὁ Δεσπότης: ἕνα μῆνα ἀργός.

§126Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤθελα νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐπεκτάσεως τῶν δικαιωμάτων τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ρυθμίσεως τῆς δικαιοδοσίας τῶν διαφόρων βαθμούχων τῆς Ἐκκλησίας. Σήμερον ὑπάρχει πρωτοβάθμιον ἐπισκοπικὸν δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει μέχρις ἑπτὰ ἡμερῶν ἀνεκκλήτως ποινάς, καὶ ἔπειτα ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὑπάρχει συγκέντρωσις τόσων ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας δὲν ἠδύνατο ἡ Ἱερὰ Σύνοδος νὰ ἐξετάσῃ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Ἱερὰ Σύνοδος εἶναι τὸ ἀνώτατον ἐκκλησιαστικὸν δικαστήριον ἐν τῇ Πολιτείᾳ, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰ σοβαρώτατα διοικητικὰ καθήκοντα τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ μὲ τὰς σοβαρὰς δικαστικὰς ὑποθέσεις, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολῆται καὶ μὲ τὰ δευτερεύοντα τοιούτου εἴδους ζητήματα. Ταῦτα εἰς συμπλήρωσιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ σοβαρά. Τὸ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνισχυθῇ ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία τῶν Ἐπισκόπων ἐπὶ τῶν ἱερέων, νομίζω ὅτι εἶναι εἰς ἀπόκρουσιν τελείαν τῶν ἀντιρρήσεων τοῦ κ. συναδέλφου, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει, ἐννοεῖται, ὅτι δὲν πρόκειται οὐδαμῶς περὶ ἐπεκτάσεως δικαιωμάτων τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ περὶ κανονισμοῦ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως δημοτικῶν δανείων». Ὁ κ. Δ. Διαμαντίδης ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§129Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θὰ εἶχον νὰ ὑποβάλω συστάσεις τινὰς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου προτείνεται, ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἀναλάβῃ εἰς βάρος αὐτῆς ποσὸν 2,150,000 δραχμῶν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο ἐδαπανήθη ὑπὸ τοῦ Δήμου Πειραιῶς πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν γνωστῶν ἔργων, περὶ ὧν τόσος ἐγένετο λόγος εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ ἐγὼ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, διότι ἐν προκειμένῳ δὲν πρόκειται περὶ τῆς εὐθύνης τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία διεχειρίσθη τὸ χρῆμα αὐτὸ, ἀλλὰ περὶ τῶν ἀξιώσεων τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἔδωκε κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον τὰ δάνεια ἐκεῖνα, ἐπὶ σκοπῷ ἐνισχύσεως τῶν ἐργατικῶν. Λέγει τὸ σχετικὸν Νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ Λάμπρου (ἀναγινώσκει): Εἶναι τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτησεν ἡ τότε Κυβέρνησις, νὰ λάβῃ ἀνευθύνως εἰς χεῖρας της τὴν ἔγκρισιν τῶν δανείων, διότι εἶναι γνωστὸν ποῖοι καὶ πόσοι εἶναι οἱ περιορισμοὶ εἰς τοὺς Δήμους διὰ τὴν συνομολόγησιν δανείων, εἰς οὓς ὑπὸ ὡρισμένους μόνον περιορισμοὺς καὶ προϋποθέσεις ἐπιτρέπουν τὴν συνομολόγησιν δανείων. Ἀλλὰ δὲν ἤρκεσε τοῦτο, ἔπρεπε νὰ λυθῶσιν αἱ χεῖρες πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων, ἄνευ τῶν διατυπώσεων αἱ ὁποῖαι ὁρίζονται ἐν τῷ περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων νόμῳ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἐκτέλεσις ἔργων δημοτικῶν γίνεται ἐπὶ δημοπρασίᾳ δι’ ἐργολάβων ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις καὶ ὡρισμένας συνθήκας καὶ ἐγγυήσεις ἐπιτρεπούσας τὴν κανονικὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Τὸ 2 ἄρθρον τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 7 Φεβρουαρίου 1917 ἔχει οὕτω: (ἀναγινώσκει). Θὰ ἠδύνατο νὰ συμπεράνῃ τις ἐκ τοῦ 2 ἄρθρου, ὅτι ἡ τότε Κυβέρνησις ἐσκόπει νὰ περιορίσῃ τοὺς Δήμους εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 20.000.000 δραχμῶν, καὶ ὅτι ἔλαβε μέτρα πρὸς εἰδικὸν ἔλεγχον τῶν ἐκτάκτων καὶ ἐν σπουδῇ ἐκτελουμένων τοιούτων ἔργων. Ἀλλ’ ἡ ἀπορία αὕτη μεταβάλλεται εἰς ἀγανάκτησιν ὅταν ἀναγνώσῃ τις τὸ ἐκδοθὲν τότε νέον Νομοθετικὸν Διάταγμα καὶ τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἠσχολήθη εἰς ἄλλας συνεδριάσεις ἡ Βουλὴ τῆς 28 Φεβρουαρίου διὰ τοῦ ὁποίου «ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κλπ.». Μόλις ἐξεδόθη τὸ διάταγμα τοῦτο, σπεύδει ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀγγέλλων χαρᾶς εὐαγγέλια εἰς ὅλους τοὺς Δήμους τοῦ Κράτους τηλεγραφικῶς νὰ τοὺς εἰδοποιήσῃ νὰ σπεύσουν νὰ ζητήσουν χρήματα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, ἀφοῦ τὰ ἐμπόδια πλέον τοῦ νόμου ἐξέλιπον. Εἶναι φανερὸς ὁ λόγος καὶ ἡ ἀφορμὴ ἕνεκα τῶν ὁποίων προεκλήθησαν τὰ διατάγματα ἐκεῖνα, καὶ ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον διὰ τούτων προετίθετο ἡ Κυβέρνησις. Ἅμα τῇ δημοσιεύσει τούτων σπεύδουν οἱ διάφοροι δῆμοι τοῦ Κράτους, σπεύδει καὶ ὁ Δῆμος Πειραιῶς, ἐκ τοῦ ὁποίου ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴν νὰ κατάγωμαι, σπεύδουν λέγω καὶ ὁ τότε δήμαρχος καὶ τὸ τότε Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ προτείνουν τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων περιλαμβανομένων εἰς ἕν πρακτικόν. Εἶναι δὲ ταῦτα περὶ τὰ 80 ἐν ὅλῳ ἔργα, ἅτινα ἐπρόκειτο νὰ γίνωσιν ἐκ τῶν δανείων τὰ ὁποῖα θὰ συνωμολόγει ὁ Δῆμος Πειραιῶς. Ἐν τῷ μεταξὺ τὰ μεγαλείτερα δάνεια συνωμολογήθησαν ὑπὸ τοῦ Δήμου Πειραιῶς· οἱ ἄλλοι Δῆμοι, δὲν ἐπρόλαβαν νὰ λάβουν χρήματα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, διότι οἱ Σύμμαχοι ἔλαβον μέτρα, καθ’ ὅτι ἐγνώριζον ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα προωρίζοντο κυρίως πρὸς συντήρησιν τῶν περιφήμων ἐπιστρατικῶν συλλόγων. Ἐγένοντο δὲ δάνεια μέχρι σήμερον δραχμῶν 5.050.000. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζετε ὅτι καὶ παρατηρήσεις ἔγιναν εἰς τινας τῶν δημάρχων, οἵτινες δὲν ἐζήτουν χρήματα πολλὰ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων.

§130Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὸν δήμαρχον Τρικκάλων κ. Χατζηγιάννη, ἐγένετο παρατήρησις διότι ἐζήτησε μόνον 100.000 δραχμάς.

§131Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὁ Δῆμος Πειραιῶς λοιπὸν συνωμολόγησε τὰ τρία περίφημα δάνεια, ἅτινα ἀνέρχονται εἰς 2.300 000 δραχμάς. Τὸ τελευταῖον δάνειον εἶναι δραχμαὶ 1.100.000. Συνωμολογοῦντο δὲ τὰ δάνεια ταῦτα μὲ ταχύτητα ἀπίστευτον. Τὴν μίαν ἡμέραν ὑπεβάλετο ἡ αἴτησις καὶ τὴν ἐπιοῦσαν ἐνεκρίνετο. Ἐγὼ ἔλαβον ἄλλοτε ἀφορμὴν ἐκ τῆς συνομολογήσεως δανείων Δήμων νὰ ἀντιληφθῶ ποίας δυσχερείας συναντᾷ ἐκ διαφόρων διατυπώσεων ἡ συνομολόγησις τοιούτων δανείων. Ἐχρειάσθη νὰ ἀνέβω κ’ ἐγὼ δὲ ξέρω πόσες φορὲς τὰς κλίμακας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἵνα ἐξομαλύνω τὰς ἀναφυομένας δυσχερείας καὶ δὲν δύνασθε νὰ φαντασθῆτε πόσας δυσκολίας συνήντων, ἐνῷ ἐξ ἀντιθέτου τὰ δάνεια περὶ ὧν ἡ συζήτησις, συνωμολογοῦντο μόλις συνετάσσετο τὸ ψήφισμα. Ἐθεώρησαν ὅμως ἀναγκαῖον οἱ τότε διοικοῦντες τὸν Δῆμον νὰ ἐγκαταστήσουν, διὰ τὰ μάτια τοῦ κόσμου καὶ κἄποιαν ἐποπτείαν καὶ ἐζήτησαν μηχανικὸν ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας, ἔντιμον ἄνθρωπον, διὰ νὰ ἄρῃ τὸν Σταυρὸν τοῦ μαρτυρίου, ὅστις μόλις κατῆλθεν εἰς Πειραιᾶ καὶ ἀντελήφθη τὶ ἐγίνετο συνέταξεν ἀναφορὰν πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐδῶ. (Ἀναγινώσκει). Καὶ προτείνει ἐν τέλει νὰ γίνῃ γραφεῖον μηχανικοῦ μετὰ πλήρους ἐλέγχου, ἀντὶ τοῦ ἐκεῖ ὑπάρχοντος νέου μηχανικοῦ, ὅστις ἀσυνειδήτως ὑπέγραφεν ὅ,τι τοῦ ἔδιδαν. Ἐπρότεινε λοιπὸν ὁ ἐντιμώτατος μηχανικὸς κ. Κακουλίδης εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος τὸν εἶχε στείλει ὡς ἀντιπρόσωπόν του, τὴν ἄμεσον τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος τῆς ἐπιβλέψεως καὶ τῆς διαχειρίσεως ὡς καὶ τῆς θερινῆς τακτοποιήσεως τῶν γενησομένων ἔργων, ἵνα μὴ καταφαγωθῇ τὸ χρῆμα ὑπὸ τῶν γυπαετῶν, οἵτινες εἶχον ἐπιπέσῃ ἐπὶ τοῦ Δημοτικοῦ ταμείου. Ἰδοὺ τί ἀνέφερεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης (ἀναγινώσκει): Τώρα θὰ σᾶς εἴπω τί ἦσαν ἐδῶ πέρα οἱ λεγόμενοι ἐργάται. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀνθρώπων, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἐδίδετο κἄποιον βοήθημα, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἦτο, ἐπὶ τέλους, ἐπιβεβλημένη κἄποια μέριμνα τοῦ Κράτους ἀνάλογος πρὸς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐν Θεσσαλονίκῃ συστήσασαν τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν τῆς Περιθάλψεως. Ἐπρόκειτο περὶ ἀνθρώπων ἀέργων, στρατολογηθέντων ἀπὸ τὰ χειρότερα κοινωνικὰ στρώματα, οἱ ὁποῖοι προωρίζοντο καὶ ἐπληρώνοντο δι’ ὡρισμένον σκοπόν. Ἦσαν οὗτοι, ὡς ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις τοῦ μηχανικοῦ κ. Κακουλίδου, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ κουρεῖς, μανάβηδες, χασισοπόται ἀκόμη, ἀποβράσματα τῶν διαφόρων λιμένων τοῦ Κράτους καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἄνθρωποι ἄχρηστοι καὶ θρασύτατοι, συνταχθέντες εἰς λεγεῶνας προστασίας τοῦ καθεστῶτος, οἵτινες ἐστρατολογήθησαν ὑπὸ τῶν τότε ἰσχυρῶν καὶ ἐβαπτίσθησαν εἰς ἐργάτας δημοτικούς. Ἰδοὺ πῶς χαρακτηριστικώτερα παριστᾷ αὐτοὺς ἡ ἔκθεσις (ἀναγινώσκει). Ὁ κύριος Τσέλλος, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐθεώρησε καλὸν, ἅμα ὡς εἶδε τί ἐζήτει ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπή, ἧς ἀπετέλει μέλος ὁ κ. Κακουλίδης, καὶ τί ἐμπόδια τοῦ ἔφερε, ν’ ἀπαλλάξῃ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἀνέθεσε τὸ ἐποπτικὸν ἔργον, ὅπερ εἶχεν ἀναλάβει, διὰ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματός του, εἰς μερικοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον νὰ ὀργανώσωσι κατὰ τρόπον πειθαρχικὸν τοὺς ἐργάτας. Ἡ ὀργάνωσις, κύριοι, ἦτο ἡ ἑξῆς: Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι κατηρτίσθησαν κατὰ συνεργεῖα στρατιωτικὰ ὑπὸ λεγεῶνα ἐπιστατῶν. Εἶναι ὁ νέος τρόπος ἐκτελέσεως τῶν ἔργων.

§132Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Κατὰ ὀδοντοστοιχίας. (Γέλωτες).

§133Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, μεθ’ ὅλους τοὺς κόπους, τοὺς ὁποίους καταβάλλει, ἀμφιβάλλω ἐὰν ἠμπορῇ νὰ εὕρῃ σήμερον δεκαπέντε ἐπιστάτας διὰ τὰ δημόσια ἔργα. Αὐτοὶ οἱ κύριοι εὑρῆκαν 615 ἐπιστάτας, ἐπαναλαμβάνω 615 —καὶ ἔχω ἐνώπιόν μου τὴν ὀνομαστικὴν κατάστασιν τούτων — οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον καὶ τὴν φροντίδα καὶ τὸν κόπον νὰ διανείμωσι τὰ χρήματα εἰς τοὺς λεγεῶνας ἐργάτας· διότι ἐννοεῖται οἴκοθεν ὅτι ἡ πληρωμὴ τοῦ προσωπικοῦ εἶχε παύσῃ ἀπὸ πολλοῦ ἐκτελουμένη ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Ταμείου. Θὰ μᾶς εἴπῃ τώρα ἡ ἔκθεσις τῶν μηχανικῶν, ἡ συνταχθεῖσα αἰτήσει τοῦ κυρίου Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τί ἐγένετο. Ἐζήτησα καὶ μόνος μου νὰ ἴδω ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ἐργασία. Μετέβην καὶ εἶδον. Ἀπολύτως τίποτε. Σᾶς διαβεβαιῶ, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι σχῆμα λόγου οὐδὲ ὑπερβολή. Τίποτε δὲν ὑπάρχει. Μερικὰ χαλίκια εἶναι πεταγμένα ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, ἀνασκαλευμένοι δὲ οἱ δρόμοι εἴς τινα μέρη. Καὶ χρειάζεται βεβαίως ἐργασία μεγαλειτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία ἔγινε διὰ νὰ ἐπανέλθουν οἱ δρόμοι εἰς τὴν πρώτην αὐτῶν κατάστασιν. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τέως Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐζήτησε νὰ φωτισθῇ περὶ τῆς καταστάσεως, διότι ἐπρόκειτο νὰ εἰσηγηθῇ μέτρα, ἅτινα ἤδη ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐζήτησε λοιπὸν νὰ σχηματισθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτέρων μηχανικῶν, ἡ ὁποία μετὰ δραστηριότητος καὶ ἐπιμελείας ἐργασθεῖσα καὶ μετὰ ἔλεγχον τῶν γενομένων ἐργασιῶν, ὑπέβαλλε τὸ πόρισμα τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς δι’ ἐκθέσεως. Καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κύριοι βουλευταί, τὴν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὑπεβλήθη εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῶν ἔργων αὐτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἀπετελεῖτο ἀπὸ δημοσίους μηχανικούς, ὧν τὸ ἔργον ὑπῆρξε δυσχερὲς καὶ κοπιῶδες, οὐχὶ λόγῳ τῆς πληθύος τῆς ἐργασίας, ἀλλὰ διότι δὲν ἠδύνατο νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἐργασία αὐτὴ εἰς καμμίαν μέθοδον καταμετρήσεως, —διότι εἶχον νὰ μετρήσουν ὀλίγα χαλίκια ἐδῶ καὶ ὀλίγα χαλίκια ἐκεῖ κατεσπαρμένα εἰς διαφόρους δρόμους. Ἐν τούτοις κατὰ τὴν διαταγήν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ ἐπιτροπή, διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι ἐκθέτει ὑπερβολάς, ἐμελέτησε λεπτομερῶς καὶ ὑπέβαλεν ἔκθεσιν ἐμπεριστατωμένην, ἐν τῇ ὁποίᾳ δίδει πλήρη εἰκόνα τῶν γινομένων ἐργασιῶν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ σᾶς ἀναγνώσω παρὰ τὰ συμπεράσματα, εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξεν ἡ ἐπιτροπή. Λοιπὸν λέγει ἡ ἐπιτροπή (ἀναγινώσκει). Δὲν πρόκειται, κύριοι, μόνον περὶ τοῦ ὅτι τὰ χρήματα ἐδόθησαν ἀσκόπως καὶ χαριστικῶς ὑπὸ τύπον ἀμοιβῆς ἀπέναντι ὑπηρεσιῶν, ὅπως λέγουν οἱ νομικοί. Ἀποδεικνύεται ἐξ αὐτοῦ μόνον τοῦ ἐλέγχου τῶν δικαιολογητικῶν πλήρης ἀταξία εἰς τὴν διαχείρισιν. Διπλᾶς καὶ τριπλᾶς ἀποδείξεις. Πλαστογεγραμμένας ἀποδείξεις. Πλαστὰ γραμμάτια, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει). Καὶ ἐπιλέγει ἡ Ἐπιτροπὴ, ὅτι ἡ ὑπόθεσις πρέπει νὰ λάβῃ τὴν ἐπιβεβλημένην ὁδὸν ἵνα μὴ διὰ διαδόσεων διασύρωνται ὑπολήψεις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό· εἶναι πληθὺς ἄλλως πράξεων ἀξιοποίνων, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει κἂν ἀνάγκη καμμιᾶς ἄλλης τεχνικῆς γνώσεως, παρὰ μόνον ἁπλῆς ἀναγνώσεως. Αὕτη, κύριοι, εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὸν Πειραιᾶ ἐν σχέσει πρὸς τὰ συνομολογηθέντα δάνεια. Ἀλλ’ ὡς νὰ μὴ ἤρκουν αὐτὰ τὰ 2.300.000, τὰ ὁποῖα κατεφαγώθησαν ἐπὶ τόσον μικρὸν χρονικὸν διάστημα, ἡ Δημαρχιακὴ ἐπιτροπὴ τοῦ Πειραιῶς, βλέπουσα ὅτι τὰ χρήματα κατηναλίσκοντο, ἔσπευδε νὰ ζητήσῃ καὶ τέταρτον δάνειον. Καὶ ἐδῶ φαίνεται ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὅταν εἶδεν ὅτι αὐτοὶ ἔβαλαν χεῖρα ἄνευ περιορισμοῦ, ἐφοβήθη ἀπέναντι τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ, καὶ ἐζήτησε καὶ ἄλλας ἐγγυήσεις. Ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ ἄλλαι ἐγγυήσεις; Ἐζήτησε ἐγγύησιν ἀνεύθυνον. Ἐνόμισαν καὶ οἱ δύο, καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Τράπεζα ὅτι ἤρκει ἡ ἀνεύθυνος ἐγγύησις διὰ νὰ τοὺς καλύψῃ καὶ δὲν ἠννόουν ὅτι αὐτὴ ἡ πρᾶξις ἦτο ἡ καταδίκη των. Ἐδῶ εἶναι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀντηλλάσσοντο, ἀφοῦ ἔμειναν σύμφωνοι περὶ τῶν διαφόρων λεπτομερειῶν (ἀναγινώσκει): «Ὁ Δῆμος Πειραιῶς..... κλπ.». Ὡς βλέπετε, ἔπιασε τρόμος τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὅταν εἶδεν ὅτι μόνον ὁ Δῆμος Πειραιῶς τῆς ἐπῆρε 2.500.000. Ἐὰν δὲν ἐπήρχετο ἡ ἀλλαγὴ τοῦ καθεστῶτος, βεβαίως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ διήρχετο τὸν μεγαλείτερον τῶν κινδύνων λόγῳ τῆς ἐπιθέσεως ἀπὸ ὅλους τοὺς δήμους. Λέγει περαιτέρω ἡ Τράπεζα εἰς τὸ ἔγγραφον, δι’ οὗ μετὰ τὴν ἐγγύησιν τῶν ἀνευθύνων (ἀναγινώσκει): «Καίτοι ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν..... κλπ.». Καὶ ἀπαντᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν (ἀναγινώσκει): «Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀπὸ τάδε ἐγγράφου σας...... κλπ.». Καὶ κατόπιν τούτου θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ φίλος μου κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τοῦ ὑποβάλω τὸ ἐρώτημα: Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀνεξαρτήτως τῶν εὐθυνῶν τὰς ὁποίας ἔχει ἡ δημοτικὴ ἐκείνη ἀρχὴ καὶ ὅλοι ὅσοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν διαχείρισιν, καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ζητήσῃ νὰ καθαρίσῃ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, διότι ἐνεφυλοχώρησαν μεγάλαι καταχρήσεις, οἷαι φαίνονται ἐκ τῶν ἐγγράφων, ἀνεξαρτήτως τούτων, λέγω, θὰ ἤθελα νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ τὸ ἐρώτημα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν: Τάχα νομίζει ὅτι εἰς τὴν ὅλην αὐτὴν ὑπόθεσιν οὐδεμίαν εὐθύνην ἔχει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τὰ γενόμενα καὶ ὅτι εἶναι πρέπον καὶ ὀρθὸν τὸ Κράτος νὰ ἀναλάβῃ εἰς βάρος του δαπάνην 2.300. (000) δραχμῶν; Βεβαίως ἡ νῦν Δημοτικὴ Ἀρχὴ Πειραιῶς καὶ ὁ ὁμώνυμος Δῆμος δὲν εὐθύνεται καθόλου διὰ τὸ δημοτικὸν ἐκεῖνο καθεστώς, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ τότε Κυβέρνησις τακτοποιήσῃ καθ’ ὃν ἤθελε τρόπον. Ἀλλὰ νομίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν εἶναι συνυπεύθυνος διὰ τὰ γενόμενα καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τῶν πράξεών της; Καὶ βεβαίως δὲν θέλω νὰ φθάσω εἰς τὸ αὐστηρὸν συμπέρασμα, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν περιστάσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας τότε διετέλει ἡ διοίκησις, πρέπει νὰ ὑποστῇ εἰς ἀκέραιον τὴν ὅλην αὐτὴν ζημίαν, ἀλλὰ δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ συμμετάσχῃ καὶ αὕτη ἐν μέτρῳ τινὶ διὰ τὴν γενομένην διασπάθισιν τοῦ χρήματος, καὶ ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀνακουφισθῇ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, ἐξ ἄλλου δὲ νὰ δοθῇ παράδειγμα εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ γνωρίζῃ ὅτι ὅταν ἔρχεται εἰς τοιαύτας συμφωνίας μετὰ Κυβερνήσεως αἱ ὁποῖαι δὲν ἀντιπροσωπεύουν τίποτε, κινδυνεύει ἡ Τράπεζα νὰ ἔλθῃ στιγμή, καθ’ ἣν θὰ δόσῃ λόγον, ὁ ὁποῖος προκειμένου περὶ τοιούτων ἱδρυμάτων, ἀποτιμᾶται εἰς χρήματα. Ἐὰν ἡ εὐθύνη τῆς Τραπέζης ἐν προκειμένῳ εἶναι ἀκεραία, κ’ ἐγὼ φρονῶ, εἶναι ὀρθόν, εἶναι ἐπιβεβλημένον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ δεχθῇ τροπολογίαν, καθ’ ἣν μέρος τῆς δαπάνης—τὸ μεγαλείτερον ἴσως —θὰ ὑποστῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§135Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον διὰ τὴν ζωηρὰν ἀπεικόνισιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τῶν λαβόντων χώραν ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἁμαρτωλὰ αὐτὰ δάνεια, τῶν ὁποίων τὴν θεραπείαν ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον. Ὀλίγα ὑπολείπονται νὰ συμπληρώσω εἰς τὰ λεχθέντα τοῦ κ. συναδέλφου. Ἡ πρώτη πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο φυσικώτατα νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐλευθέραν διάθεσιν τῶν δανείων τούτων, καὶ ἕνεκα τούτου μέγα μέρος ἐσώθη. Εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων ἐδαπανήθη μικρὸν ποσόν, ἀλλ’ εἰς τὸν Δῆμον Πειραιῶς ἔγινεν αὐτὴ ἡ ἀφάνταστος διασπάθισις, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος παρέχει καὶ εἰς ἐμὲ πολύτιμα πειστήρια. Μετὰ τοῦτο γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ τὸ βάρος τῶν δανείων αὐτῶν ἀκέραιον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἡ σκέψις ἡ ὁποία ἐξενίκησεν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἦτο ἡ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἀτασθαλιῶν τὰς ὁποίας διέπραξεν οἱ κακῇ τῇ μοίρᾳ ἐκπροσωποῦντες τὸ Κράτος. Ἀπέναντι ὅμως τῶν ζημιωθέντων εἴτε ἰδιῶται ἦσαν, εἴτε νομικὰ πρόσωπα, ἡ Κυβέρνησις ἐτήρησε τὴν τακτικὴν νὰ ἀναγνωρίσῃ κατ’ ἀρχὴν αὐτάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δάνεια, καίτοι ἡ Τράπεζα τὰ ἐπῆρεν ἄτοκα, ἐξακολουθεῖ νὰ ἀπαιτῇ τόκον, τῆς ἀφαιροῦμεν τὸν τόκον καὶ ἑπομένως οἱ τόκοι εἶναι εἰς βάρος της. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα διετέθησαν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων, εἶναι δίκαιον νὰ βαρύνουν αὐτὸν, τὸ δάνειον τοῦ Πειραιῶς ἐδιχοτομήθη, τὸ διαλυθὲν δὲ ὑπόλοιπον ἐκ 2.150.000 ἐπιβάλλεται εἰς βάρος τοῦ Κράτους. Δὲν ἀποκλείεται ἡ σκέψις εἰς τοῦτο θὰ τὸ ἐκφέρω εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἓν μέρος τῆς ζημίας.

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλη ἡ ζημία. Ὅλη.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§138Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Καὶ εἰς ἄλλην περίστασιν σχετικὴν, κ. Ὑπουργὲ, ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου ἐπὶ παρεμφεροῦς ὑποθέσεως, ἐπὶ τοῦ περιφήμου δανείου τοῦ Γερμανικοῦ. Καὶ ἐν τῇ παρούσῃ περιστάσει μετὰ τὰ ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος εἶπε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναγνωρίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὰ συναφθέντα δάνεια, διότι οὐδεμία αἰτιολογικὴ βάσις ὑπάρχει ἀναγνωρίσεως. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐὰν ἔχῃ δικαίωμα, ἂς στραφῇ εἴτε κατὰ τοῦ Δήμου, ὅτε ἀσφαλῶς θὰ χάσῃ, εἴτε κατὰ τοῦ Κράτους. Ἐὰν εἴπῃ, ὅτι θέλω νὰ ἔλθω ἐπίκουρος, ἐὰν ληφθῇ ἀνάγκη ὑπὸ τύπον τῶν συναφθέντων δανείων, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναγνωρίσωμεν εἰσηγήσεις Κυβερνήσεως, διότι οὐδεμία ἐξωτερικὴ ἐμφάνισις, οὐδεὶς ἐξωτερικὸς τύπος παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἐκπροσωποῦντας τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ πιστεύσωμεν ὥστε νὰ στέρξωμεν εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τῆς Τραπέζης νὰ συνομολογήσωσι τὰ δάνεια αὐτὰ, νὰ παράσχωσιν ἐκ τοῦ θησαυροῦ τῆς Τραπέζης. Αὐτὰ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα παρέχει, τὰ παρέχει δυνάμει νομοθετικῶν διαταγμάτων. Τὰ νομοθετικὰ αὐτὰ Διατάγματα θὰ τὰ ἀναγνωρίσωμεν ἡμεῖς; Οὔτε ἡ Κυβέρνησις τὰ ἀνεγνώρισεν, οὔτε ἡ Βουλή, ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἀναγνωρίζονται ταῦτα, διατὶ ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸ δάνειον; Διὰ τὴν ἔκδοσιν νομοθετικῶν διαταγμάτων ἔχομεν ὑποδείξει, ὅτι τὰ νομοθετικὰ διατάγματα πάντοτε κακῶς ἐκδίδονται, καὶ εἶναι εὐχῆς ἔργον νὰ ἀποφεύγωνται ὑπὸ οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, ἀλλὰ παρὰ Κυβερνήσεως ἐχούσης τὴν πλειονοψηφίαν ἐν κοινοβουλίῳ, παρὰ Κυβερνήσεως ἐκπροσωπούσης τὸν λαὸν νομίμως, εἶναι δυνατόν, εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἔχωμεν νομοθετικὰ Διατάγματα ἢ ἀπόλυτον ἀνάγκην καὶ μετὰ συγγνώμην, τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ Κυβέρνησις, ὄχι ὡς εἶπον καὶ οἱ συνάδελφοι, οὐδὲν ἀντιπροσωπεύοντες ἐν τῷ τόπῳ. Ἡ Κυβέρνησις δὲ ἡ τότε δὲν ἦτο κἂν Κυβέρνησις, ἐὰν ἦτο γνωστόν, ὅτι αὐτὴ ἐξετέλει διαταγὴν ὡρισμένην παρ’ ἀνευθύνων κύκλων ἢ παρὰ κεκρυμμένων κύκλων, χωρὶς νὰ ἔχωσιν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας, οἱ διοικοῦντες τὴν Τράπεζαν ἠγνόουν τὸ τοιοῦτον; δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἀντισταθῶσι κατὰ τῆς ἀξιώσεως αὐτῆς, τοῦ νὰ παράσχωσιν ἀλλότριον χρῆμα, τοῦ ὁποίου ἦσαν ἐμπεπιστευμένοι τὴν διαχείρισιν διὰ τοιούτους σκοπούς; Καὶ κατόπιν καὶ τότε ὅταν ἐδόθη τὸ πρῶτον μέρος, ἦτο γνωστὸν πῶς θὰ διεχειρίζετο τὰ χρήματα καὶ ἐκ τῶν προτέρων ἦτο γνωστὸν διὰ ποῖον σκοπὸν ἐδίδοντο. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἀναγνωρίσωμεν ἡμεῖς καὶ θὰ ἀναγράψωμεν ὡς ἐπικεφαλίδα τοῦ νόμου ὅτι ἀναγνωρίζομεν τὸ δάνειον τὸ συναφθὲν ὑπὸ τῆς τραπέζης δυνάμει νομοθετικοῦ διατάγματος ἐκδοθέντος παρὰ Ὑπουργῶν, τοὺς ὁποίους ἔχομεν ὑποδίκους διὰ ταύτην τὴν πρᾶξιν; Ἀλλὰ οὔτε τὴν πλάνην κἂν δύνανται νὰ ἐπικαλεσθῶσιν οἱ διοικοῦντες τὴν Τράπεζαν, ὅταν ἔρχεται κατόπιν ἡ Τράπεζα καὶ ὑποβάλλει ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ πρὸ μικροῦ χρόνου λαλήσας συνάδελφος καὶ ζητεῖ πρόσθετον ἐγγύησιν, ὅταν ἀπήλαυσεν ἡ Τράπεζα μὲ τὴν παροχὴν τοῦ πρώτου μέρους τοῦ δανείου καὶ ἔρχεται καὶ ὑποβάλλει τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ζητεῖ πρόσθετον ἐγγύησιν τίνος; Τῆς Κυβερνήσεως τῆς μηδὲν ἐκπροσωπούσης, πρόσθετον ἐγγύησιν ἀνευθύνου παράγοντος, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, εἶχεν ἄρα τὴν συναίσθησιν πλήρη, ἦτο ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν ὅτι ἡ ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν ἔδιδεν ἡ Κυβέρνησις αὐτή, ἦτο ἐγγύησις τῆς Κυβερνήσεως τῆς χώρας; Δὲν ἦτο ἐγγύησις Κυβερνήσεως νομίμως ἐκπροσωπούσης τὴν χώραν. Διὰ τοῦτο ὅταν ἔβλεπεν, ὅτι περισσότερον χρῆμα ἐσπαταλᾶτο, ἐζήτησε νὰ λάβῃ πρόσθετον ἐγγύησιν μὴ δοθεῖσαν. Καὶ ἀφοῦ εἶναι οὑτωσὶ ἁμαρτωλὴ ἡ σύναψις τῶν δανείων, ἀδιαφόρως διὰ τοὺς ὅρους, τὰ ἐν τῷ Δήμῳ Ἀθηναίων ἐχρησιμοποιήθησαν καλῶς, τὰ ἐν Πειραιεῖ ἐσπαταλήθησαν ὡς ἀπεδείχθη, ἀλλὰ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ὁ τρόπος τῆς χρησιμοποιήσεως, μὲ ἐνδιαφέρει νὰ μάθῃ ἕκαστος ἅπαξ διὰ παντός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ διαχειριζόμενοι ἀλλοτρίας περιουσίας, περιουσίας τραπεζῶν, νὰ συνάπτουν συμβάσεις πειθόμενοι εἰς νομοθετικὰ διατάγματα Κυβερνήσεως μὴ ἐκπροσωπούσης τὴν χώραν, πειθόμενοι εἰς διαταγὴν παραγόντων ἀνευθύνων. Πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἄλλο τι νὰ ἐξετάσωμεν, τὸ ὁποῖον βαρύνει τὴν Τράπεζαν, μὲ ποίους συναλλάσσεται ἡ Τράπεζα, ποῖοι ἦσαν οἱ νόμιμοι ἀντιπρόσωποι. Ἀνεγνώριζαν ἆρά γε οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅτι νομίμως ἐξωρίσθη ὁ Δήμαρχος Πειραιῶς; Ἀνεγνώριζαν, ὅτι νομίμως ἀφῃρέθη ἡ ἐξουσία ἀπὸ τὸν αἱρετὸν ἄρχοντα, ἀνεγνώριζαν, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τὸ αἱρετόν, τὸ ὁποῖον νομίμως διώκει τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, βουλευόμενον εἶχεν ἐκτοπισθῆ νομίμως; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ καὶ νὰ πιστευθῇ, ὅτι νομίμως παρεχώρουν χρήματα ἀλλότρια, τὰ ὁποῖα διεχειρίζετο. Ἐὰν οἱ κύριοι διέθετον ἀτομικὴν περιουσίαν ἢ Ἑταιρείας ἐπὶ τέλους μετοχικῆς τινὰ τῶν κεφαλαίων τῆς ὁποίας εἶχον θέσει καὶ αὐτοί, εἶχον δικαίωμα νὰ σκεφθοῦν ὅπως ἐσκέφθησαν, ἐφ’ ὅσον ὅμως διεχειρίζοντο χρήματα ἀνωνύμου ἑταιρείας, κυρίως χρήματα Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἥτις ἀντιπροσωπεύει τὸ Κράτος ἐν τῷ χρηματικῷ μέρει νὰ ἐπιτρέπηται νὰ σκέπτηται οὕτω. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§139Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀττικῆς, ὄχι μόνον τὴν ἔκπληξιν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀγανάκτησιν προεκάλεσαν τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας διὰ τοὺς προδότας ἐκείνους τῆς Πατρίδος. Ἔχω τὴν γνώμην, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἔκθεσις, ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη εἶναι κτῆμα πλέον τῆς Βουλῆς καὶ πρέπει νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς νὰ ἐκτυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ διὰ νὰ μείνῃ εἰς τὴν ἱστορίαν τὸ ὄνειδος τῶν διαρπαγῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. (Χειροκροτήματα).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§141Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλουσιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον μίαν καθιέρωσιν τῆς ἀποφάσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνταχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἤχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν θὰ δεχθῶ βεβαίως τὴν γνώμην τοῦ κ. ἐξ Ἀχαϊοήλιδος βουλευτοῦ, ὅπως ὁλόκληρον τὴν ζημίαν τὴν ἐκ τῶν δανείων τούτων ἐπιρρίψωμεν εἰς τὴν Τράπεζαν, ἀκριβῶς διότι ἡ Τράπεζα δὲν εἶναι κατάστημα ἰδιωτικόν, ἀκριβῶς διότι αὐτὴ δὲν ἀντιπροσωπεύει τὰ συμφέροντα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν διοίκησαν εἰς τὴν περίστασιν ἐκείνην, ἀκριβῶς διότι εἶναι τὸ κυριώτερον ἔρεισμα τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς χώρας. Εὐτυχῶς κανεὶς δὲν ἰσχυρίσθη, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 2.300.000 δραχμ., τὸ ὁποῖον ἐσπαταλήθη ἐξ ὀνόματος τοῦ Δήμου Πειραιῶς πρέπει νὰ μείνῃ εἰς βάρος τοῦ Δήμου Πειραιῶς, ἀλλ’ ἤκουσα, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς δαπάνης, τὴν ὁποίαν ἔκαμε τὸ Κράτος δι’ ἀθεμίτους σκοποὺς εἰς τὴν ὁποίαν παρενέβαλον τὸ πρόσωπον τοῦ Δήμου διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐκτελέσουν τὴν δαπάνην εὐσχημότερον. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ Τράπεζα παρ’ ἡμῖν παίζει τὸν ρόλον, τὸν ὁποῖον παίζει ὡς τοῦ κυριωτέρου ἐρείσματος, ἐπαναλαμβάνω, τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς χώρας, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ ῥίψωμεν εἰς βάρος αὐτοῦ τοῦ προσώπου τοῦ ἠθικοῦ τῆς Τραπέζης τὴν ζημίαν ὅλων, ἀφ’ ἑτέρου ἀναγνωρίζω, ὅτι ἐὰν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀναλαμβάνουν νὰ τὸ πληρώσωμεν εἰς τὴν Τράπεζαν δὲν θὰ ἦτο ἐντελῶς δεδικαιολογημένη, πρέπει ἓν μέρος τοῦ ποσοῦ νὰ πέσῃ εἰς βάρος τῆς Τραπέζης ὡς ἓν εἶδος προστίμου, τιμωρίας, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ τὴν δρᾶσιν της εἰς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν. Ποῖον θὰ εἶνε τὸ ποσὸν αὐτὸ πρόκειται νὰ εἰσηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὴν Βουλήν. Σήμερον παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, νὰ ὑποβληθῇ δὲ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλῃ, ὑποθέτω, ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικοβοιωτίας καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ δηλωθῇ ποία εἶναι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ζητηθῇ ἡ κύρωσις ταύτης ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§143ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ ἐξ ἀδιαθέτου κληρονομικοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους καὶ περὶ διαχειρίσεως σχολαζουσῶν κληρονομιῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατεδαφίσεως τῶν φρουρίων τῆς πόλεως Χανίων ὑπὸ τοῦ Δήμου Χανίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 380 «περὶ Γενικῶν Ἀρχείων τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθηκῶν τινῶν εἰς τὸν νόμον 818 «περὶ ἱδρύσεως γραφείου Λογοκρισίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τῶν εἰς τὸ Κράτος παρεχομένων κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ δωρεῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 972α νόμου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διεύθυνσιν τῶν Σιδηροδρόμων τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐκδόσεως νομοθετικῶν διαταγμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου νόμου ΓΩΚΕʹ (3825) καὶ τῶν ἀπὸ 20 Ἰουλίου 1911 καὶ 22 Μαρτίου 1912 ἐκτελεστικῶν αὐτοῦ Βασιλικῶν Διαταγμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ἐθνικῆς Πινακοθήκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΦϞϛ’ περὶ ἐνοριακῶν ναῶν κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας τοῦ Δημοσίου Ταμείου εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων τριῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Μαρτίου ἐ. ἔ. Βασιλικοῦ Διατάγματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωπικοῦ τῶν Ὑπουργείων». Ὁ κ. Θεοδωρίδης ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§144Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχουν ὑπογράψει ὅλοι οἱ Ὑπουργοί, βελτιώνει τὴν θέσιν τῶν Διευθυντῶν καὶ Τμηματαρχῶν τῶν Ὑπουργείων, ἀλλὰ ἀδικεῖ τοὺς κατωτέρους ὑπαλλήλους, Γραμματεῖς καὶ Γραφεῖς, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν σήμερον μισθοδοσίαν ὀλιγωτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον προηγουμένως. Τοὐναντίον δὲ αὐξάνεται ἡ μισθοδοσία τῶν Διευθυντῶν καὶ Τμηματαρχῶν κατὰ πεντήκοντα δραχμὰς πλέον τοῦ μισοῦ τὸν ὁποῖον λαμβάνουν σήμερον. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λάβητε ἕνα μέτρον γενικὸν δι’ ὅλους, ὄχι νὰ ἀδικῶνται οἱ μὲν καὶ νὰ ἱκανοποιοῦνται οἱ δέ. Δεύτερον δὲν λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ὑπηρετεῖ σήμερον καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τὰ προσόντα. Κηρύσσετε στασίμους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι τελειόφοιτοι Γυμνασίων, φοιτηταὶ Νομικῆς, οἱ ὁποῖοι ἦλθον εἰς τὰς ὑπηρεσίας των, μὲ τὴν προϋπόθεσιν τῆς προαγωγῆς. Ἔχουν ὑπηρεσίαν 15 ἐτῶν, καὶ τοὺς κάμνετε στασίμους. Βεβαίως εἶναι σωστὸν νὰ γίνῃ ἡ ὁμοιοβάθμισις τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀδικήσητε ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μὲ προσόντα προηγουμένου νόμου καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπηρετήσει εὐδοκίμως. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῶν μέχρι τοῦδε ὑπηρετούντων.

§145Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ λέγετε εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν καί, ἂν θέλητε, ὑποβάλετε καὶ τροπολογίαν.

§146Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Καταθέτω καὶ ἐγὼ σχετικὴν τροπολογίαν.

§147Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν τροπολογιῶν, ὥστε νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν αὔριον, νὰ τὰς ὑποβάλωμεν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ δυνηθῇ οὕτω ἐγκαίρως νὰ ἔχῃ ὁριστικὰς γνώμας, καὶ νὰ μὴ ἀπασχολεῖται ἡ Βουλὴ μὲ λεπτομερεῖς συζητήσεις τῶν τροπολογιῶν. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους βουλευτάς, ἐφ’ ὅσον ἔχουν τυχὸν παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ διατυπώσουν, νὰ τὰς ὑποβάλουν μέχρι τῆς αὔριον, διὰ νὰ τὰς ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχηται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§149ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ τιμολογίου τῆς Ἑταιρείας τοῦ Σιδηροδρόμου Ἀττικῆς πρὸς ὄφελος τοῦ ταμείου συντάξεων τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 567 «περὶ διοικήσεως τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ὡς ἐτροποποιήθη οὗτος διὰ τοῦ νόμου 826». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν κεχορηγημένης παγίας προκαταβολῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 547 τῆς Κρητικῆς Πολιτείας περὶ τῶν ὀφειλομένων εἰς τοὺς συνταξιούχους τῆς Παλαιᾶς Χωροφυλακῆς».

§150Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἀπαλείψῃ τὴν τελευταίαν διάταξιν τοῦ μόνου ἄρθρου τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ νομοσχέδιον. Ἐκεῖ ποῦ λέγει: «Καὶ τῶν δυναμένων νὰ εἰσπραχθῶσι.....» διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν μείνῃ ἡ φράσις αὕτη, εἶναι τὸ ἴδιον σἂν νὰ λέγωμεν θὰ περιμένετε 10–20 χρόνια ἵνα δώσωμεν εἰς τοὺς συνταξιούχους τὴν σύνταξιν.

§151Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τότε θὰ τὰ δώσῃ τὸ Κοινωφελὲς Ταμεῖον. Ἐρωτήσατε τοὺς συναδέλφους σας ἐὰν θέλουν τὸ Κοινωφελὲς Ταμεῖον νὰ πληρώσῃ τὰ χρήματα ταῦτα.

§152Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ φράσις αὕτη.

§153Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ρητῶς φέρομεν τὴν ἀντίρρησιν αὐτὴν προκειμένου περὶ τῶν χρημάτων τοῦ Κοινωφελοῦς Ταμείου, τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμένα διὰ τὴν Γεωργικὴν Τράπεζαν, νὰ πληρωθοῦν δι’ ἄλλον σκοπόν. Δὲν εἰμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§154Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θὰ πληρώνωνται κ. Πρόεδρε, εἶναι δίκαιον νὰ λάβωσιν τὴν σύνταξιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διότι περιμένουν ἐπὶ 12 χρόνια.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ παραχωρήσεως ἐπικαρπίας καστανοδένδρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 276 καὶ τῶν ἀπὸ 15 καὶ 26 Ὀκτωβρίου καὶ 27 Δεκεμβρίου 1917 Διαταγμάτων «περὶ συστάσεως Ἀνωτάτης Διευθύνσεως Μεταφορῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων 847 καὶ 160 περὶ φυλακῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καταβολῆς τῆς πρὸς ἐκτέλεσιν λιμενικῶν ἔργων ἐν Λευκάδι ἀπαιτουμένης δαπάνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μὴ ἀμέσου ἀπαιτήσεως καταβολῆς εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ὑπὸ τῆς ΣΠΑΠ τῶν μεριδίων τοῦ Κράτους ἐκ τῶν κερδῶν ἐκμεταλλεύσεως τῶν τμημάτων ΜΚ ΚΚΜ καὶ ΔΚ κατὰ τὰ πολεμικὰ ἔτη». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 780 τοῦ 1917 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 541 Νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας διατάξεων τοῦ 972α Νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς ἐξυγιαντικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλονίκῃ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐποπτείας ἐπὶ τῶν ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῇ 27 Φεβρουαρίου 1918 καταστραφέντος ἀρχείου τοῦ Πρωτοδικείου Χίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Στρατιωτικῆς ὀργανώσεως τῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐπιτασσομένων ἢ ναυλωμένων πλοίων ἢ πλοιαρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμβατικῆς σχέσεως τῶν ἐργατῶν ὡρισμένων ἐπιχειρήσεων, περὶ αὐξήσεως ἐργατικῶν μισθῶν καὶ τιμολογίων δημοσίων ἐπιχειρήσεων καὶ ἐπεκτάσεως τῶν νόμων ΔΚΗʹ καὶ 325». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας τοῦ τριακονταδράχμου ἐπιδόματος εἰς τοὺς στρατευσίμους δημοδιδασκάλους». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Μαρτίου 1917 Β. Διατάγματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΓΣΚ περὶ Ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ Ταμείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας καὶ ὑπηρεσιῶν τοῦ κατὰ τὸν νόμον 241 αὐτοτελοῦς γραφείου ξένων καὶ ἐκθέσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλήψεως καὶ φορολογίας δασικῶν προϊόντων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 358 Νόμου τῆς 6 Νοεμβρίου 1914 «περὶ διαλύσεως τοῦ Οἰκονομικοῦ Σώματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως ἀποθεματικοῦ Ταμείου Τσάγεζι πρὸς ἐκτέλεσιν διαφόρων ἔργων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βελτιώσεως τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὸν Παντελῆν Καρασεβδᾶν. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ διεξαχθῇ μυστικὴ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ψηφίζουσιν εἰς τὸ «Ναὶ» οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὸ ψηφίζουσιν εἰς τὸ «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Θ. Γοῦσκος καὶ Ν. Ξηρός. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ σφαιριδίων μυστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Θ. Γούσκου καὶ Ν. Ξηροῦ τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει). Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 140 ἐξ ὧν εἰς τὸ «Ναὶ» 132 καὶ εἰς τὸ «Ὄχι» 8. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν.

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4 μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 7 μ. μ.).