1918.03.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22Α

τῆς 26 Μαρτίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Αἱ διάφοροι Κοινότητες Λέσβου, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀναθεωρηθῇ, ἡ καθορισθεῖσα διατίμησις τοῦ ἐλαίου. —Οἱ κάτοικοι Στύλιας τῆς Δωρίδος, παρακαλοῦσιν, ὅπως χορηγηθῇ αὐτοῖς ἡ περιοχὴ «Παληοζεύγαρος». — Ὁ Σπυρίδων Οἰκονόμου, φαρμακοποιὸς ἐν Γρεβενοῖς, παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ ἀπαλλαγῆς του ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου «περὶ φαρμακοποιῶν». —Οἱ δημοδιδάσκαλοι Πύργου, παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑποβληθῇ καὶ ψηφισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον νομοσχέδιον «περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν δημοδιδασκάλων». —Ὁ Δημ. Τσιγκούνης, πρώην προξενικὸς ὑπάλληλος, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἀπονομηθῇ προσωπικὴ σύνταξις, λόγῳ παθήσεως κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἕνεκα αὐτῆς. —Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Ἀργυράδων Κερκύρας, παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου ΔΝΔʹ». —Οἱ κάτοικοι Σωταίνης, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ μέριμνα ἵνα μὴ ἐπιστρατεύωνται οἱ δημοδιδάσκαλοι. —Ἡ Μαρία Βεριράκη, χήρα Ἀναστασίου Μπονάκη, δικαστικοῦ ὑπαλλήλου, παρακαλεῖ ὅπως τῇ ἀπονεμηθῇ σύνταξις. —Οἱ Ἀμπαδοὺς Γιουσούφ, Ἐμὶν Σαλῆ καὶ Νεσὴπ Ρούκα, τέως τελωνειακοὶ ὑπάλληλοι ἐν Θεσσαλονίκῃ, παρακαλοῦσιν ὅπως ἀναδιορισθῶσιν. —Τὸ ὑπηρετικὸν προσωπικὸν τοῦ ἐν Νεαπόλει τῆς Κρήτης Γυμνασίου, παρακαλεῖ, ὅπως ὑπαχθῇ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ παροχῆς τριακονταδράχμου. — Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Παλαμηδίου κατάδικος Κωνστ. Βουδούρης, παρακαλεῖ, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ ποινή του, διότι συνεπλήρωσε 17 ἔτη φυλακίσεως. (Τῇ αἰτήσει πολλῶν βουλευτῶν παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης). —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κ. Σπυρίδης ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ ἐπιτηρήσεως τῶν ἁλυκῶν». 2) «Περὶ προσωρινῆς αὐξήσεως τῶν σμυριδορυκτῶν» καὶ 3) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 241 τοῦ 1916». —Ὁ κ. Ε. Ρέπουλης, Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ προσωρινοῦ διακανονισμοῦ τῆς ὑδρονομῆς διὰ τῶν ἀρδευτικῶν ὑδάτων τοῦ χειμάρρου Γλαύκου (Λεύκας) τῆς μεσημβρινῆς πεδιάδος τῶν Πατρῶν». —Ὁ κ. Π. Κουντουριώτης, Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ καταργήσεως τοῦ συνεργείου τοῦ Σταθμοῦ τῶν καταδυομένων». 2) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ΔΓΟΔʹ νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ναυτικῆς στρατολογίας διατάξεων». 3) «Περὶ προσλήψεως ἡμεδαπῶν καὶ ἀλλοδαπῶν διὰ τὸν Ναυτιλιακὸν Ἔλεγχον» καὶ 4) «Περὶ συγκροτήσεως καὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς Ν. Α. ὑπηρεσίας». —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γκέκας, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ παραχωρήσεως ἐπικαρπίας καστανοδένδρων». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Τ. Μπασιᾶς, Δ. Τερζάκης, Γ. Καραϊσκάκης, Ν. Τερμετζῆς, Δ. Γκλαβᾶς, Κ. Γόντικας, Γ. Τσακανίκας, Κ. Μελᾶς, Π. Λαγοπάτης, Ι. Ξηρὸς καὶ Γ. Νοταρᾶς, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν κλπ. τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως». —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Νοταρᾶς, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως». —Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας ἐπιτροπὴ, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς». —Ἐπίσης ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἑαυτῆς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων: 1) «Περὶ ἐκποιήσεως προικώου ἀκινήτου, συναινέσει τῆς εἰς ἐξάλειψιν προικώας ὑποθήκης καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῶν ὑπεξουσίων τέκνων», καὶ 2) Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 90 τοῦ νόμου 147». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Γκλαβᾶς, Δ. Χριστοδουλιᾶς, Α. Χριστόπουλος, Κ. Φωτόπουλος, Κ. Σαμσαρέλος, Γ. Βλάχος καὶ Α. Πετμεζᾶς, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ὀνομασίας διαχειριστῶν ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§4Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀπό τινων ἡμερῶν, κ. Πρόεδρε, διεξάγεται ἐκεῖ ἐν τῷ Δυτικῷ μετώπῳ, ἡ τιμιωτέρα καὶ δικαιοτέρα ὑπόθεσις χάριν τῆς ἀνθρωπότητος ἐξ ὅσων εἶδε ποτὲ ὁ κόσμος. Παλαίει τὸ σκότος κατὰ τοῦ φωτὸς, ἡ τυραννία κατὰ τῆς ἐλευθερίας, ἡ ἀδικία καὶ ἡ βαρβαρότης κατὰ τοῦ δικαίου τῆς προόδου καὶ τοῦ πολιτισμοῦ. Σύμπασα ἡ πεπολιτισμένη καὶ φιλελευθέρα ἀνθρωπότης αἰσθάνεται τὰς σφοδροτέρας ἀναπάλσεις καὶ συγκινήσεις διὰ τὴν ἱερότητα τοῦ διεξαγομένου ἀγῶνος. Εἷς ἔκφυλος καὶ ἐρυθρὸς μονάρχης, τοῦ ὁποίου ἡ ἀπολυταρχικὴ πορφύρα βάφεται εἰς ποταμοὺς αἱμάτων ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων, διενοήθη ἵνα ἐπαναφέρῃ ἐν τῷ κόσμῳ τὴν ἐκλιποῦσαν πολιτικὴν δουλείαν· πλὴν ὁ Θεὸς τῶν μαχομένων δημοκρατιῶν εἶναι μέγας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπινεύσῃ εἰς τὸ ἀνοσιούργημα τοῦτο. Ὑποβάλλω ὅθεν εὐλαβῶς πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν σκέψιν, ἵνα αὕτη ἀπευθύνῃ ἀδελφικὸν χαιρετισμὸν πρὸς τὰς Βουλὰς καὶ Κυβερνήσεις τῶν γενναίων μας συμμάχων καὶ ἐν ταὐτῷ νὰ ἐκφράσῃ τὸν θαυμασμόν της εἰς τοὺς μαχομένους ἡρωικοὺς στρατούς, διὰ τὴν ἀνδρείαν των καὶ τὴν αὐταπάρνησίν των ὑπὲρ τῆς ὑποθέσεως τῆς ἀνθρωπότητος, καὶ συγχρόνως νὰ διαβεβαιώσῃ αὐτούς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς, ἔχουσα ἤδη ὁδηγὸν ἀστέρα τὸν Ἱστορικόν της Κυβερνήτην, θὰ πράξῃ πᾶν ὅ,τι ἡ τιμὴ τῶν ἐθνῶν καὶ τὸ συμφέρον τῆς ἀνθρωπότητος ὑπαγορεύουσιν.

§5Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀχαϊοήλιδος, δὲν εἰμποροῦμεν νὰ ἀντιπαρέλθωμεν χωρὶς ἡ Βουλὴ ὁμοθύμως νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς τὸν μαχόμενον στρατὸν τὸν θαυμασμόν της, δι’ ὅσα ἔπραξε καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην της, δι’ ὅσα μέλλει νὰ πράξῃ οὗτος, καὶ νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς τὸν ὀργανούμενον νέον στρατόν, τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτῆς ὅτι μεταβαίνων εἰς τὸ μέτωπον καὶ ἑνούμενος μὲ τὸν ἤδη μαχόμενον ἐκεῖ στρατόν, θὰ ἀποτελέσῃ τὴν κραταιὰν φάλαγγα, ἡ ὁποία διὰ τῶν στρατιωτικῶν της κατορθωμάτων θὰ δώσῃ τὰ μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ προασπίσῃ τελεσφόρως τὰ ἐθνικά της συμφέροντα εἰς τὸ συνέδριον τῆς εἰρήνης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀλαβᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§7Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Οἱ λόγοι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ μὲ ἐνθουσιασμὸν νὰ ἠκούσθησαν καὶ πράγματι ἠκούσθησαν μὲ ἐνθουσιασμὸν ἐκ τῶν χειροκροτημάτων, τὰ ὁποῖα ἤκουσεν ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἀποστολῆς χαιρετισμοῦ εἰς τὸν μαχόμενον τὸν ὑπέρτατον ἀγῶνα εἰς τὰ Μακεδονικὰ ἐδάφη στρατόν. Ὁ χαιρετισμὸς οὗτος ἀνταποκρίνεται ὄχι μόνον εἰς τὰς σκέψεις τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ καὶ ἀναμφιβόλως ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς σκέψεις ὁλοκλήρου τῆς φυλῆς. Εἶναι χαιρετισμός, ὁ ὁποῖος εἶναι βγαλμένος ἀπὸ μέσα ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν παλμὸν καὶ συνοδεύεται ἀπὸ τὰς εὐχὰς ὁλοκλήρου τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Κύριοι Βουλευταί, μία ἡμέρα παρῆλθεν ἀπὸ τὴν ἐπέτειον τῆς μεγάλης ἐκείνης ἡμέρας καθ’ ἣν ἀνὰ τὰ ὄρη καὶ τὰς χαράδρας, τοὺς λόγγους καὶ δρόμους ὅπου παλμὸς Ἑλληνικὸς μία φωνὴ ἠκούσθη εὐαγγελίζουσαν χαρὰν μεγάλην ἐξαγγέλουσα εἰς τὰ πέρατα τοῦ πολιτισμένου κόσμου, τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὴν Ἐθνικὴν Ἀνάστασιν ἑνὸς μικροῦ λαοῦ, ἀλλ’ ἔχοντος περγαμηνὰς πλουσίως ἱστορικάς, ἑνὸς λαοῦ μικροῦ, ἀλλ’ ἔχοντος περγαμηνὰς τῆς ἐκπολιτιστικῆς αὐτοῦ καταγωγῆς. Ὥραι παρῆλθον ἀπὸ τὴν ἐπέτειον τῆς στιγμῆς ἐκείνης καθ’ ἣν μία δρὰξ ἀνθρώπων, ἀλλὰ ἐμπνευσμένων ἀπὸ ἐθνοπατριωτισμὸν, ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶχον φυτευμένα μέσα εἰς τὴν ψυχήν τους τὸ θνῄσκειν ὑπὲρ Πατρίδος ἐξανέστη νικηφόρως κατὰ τῆς δεσποτίας, εὐηγγελίσατο τὴν ἀνάστασιν τοῦ Ἔθνους, ἔθραυσε τὰς πέδας τοῦ τυράννου καὶ ἔθηκε τὸν θεμέλιον λίθον τῆς μελλούσης ἐθνικῆς ἀποκαταστάσεως. Ἡ 97η ἐπέτειος τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν Ἑορτῆς, εὗρε τὴν Ἑλλάδα καὶ πάλιν ἔνοπλον, εὗρε τὴν Ἑλλάδα μαχομένην, διὰ τὰ δικαιώματα αὐτῆς, τὰ κληρονομικά, εὗρε τὴν Ἑλλάδα ἀκολουθοῦσαν τὸν δρόμον τῆς τιμῆς καὶ εὐγνωμόνως ἀκολουθοῦσα τὰς παραδόσεις αὐτῆς, τὰς ὁποίας μαζὺ μὲ τὴν ἐλευθερίαν μᾶς ἐκληρονόμησαν οἱ πρόγονοί μας τοῦ 21. Διὰ τοῦτο ὁ χθεσινὸς παλμός, διὰ τοῦτο, ὡς ἐτόνισεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου χθὲς εἰς τὸν Δημοσθένειον ἀληθῶς λόγον, τὸν ὁποῖον ἐξεφώνησεν εἰς τὰ Ὀλύμπια, ὁ ὁποῖος ἀφήρπασεν καὶ πάλιν τὰ πλήθη, ὁ ὁποῖος μᾶς μετερσίωσε καὶ πάλιν εἰς ἀνωτέρας σφαίρας, δικαίως εἶπεν, ὅτι ἡ χθεσινὴ ἐπέτειος ἐδόνησεν ἀπὸ ἄκρου εἰς ἄκρον τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν. Διὰ τοῦτο ἐξεδηλώθη χθές, ὁ παλμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο ἄλλο τι παρὰ μία ἐγγύησις ἀνανεώσεως τῆς πίστεως πρὸς τὸ καθῆκον, πρὸς τὴν πατρίδα, τῆς ἀνανεώσεως τῆς πίστεως ἐπὶ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος, τῆς ἀνανεώσεως τῆς πεποιθήσεως ἐπὶ τὸν μεγάλον ἀρχηγὸν αὐτῆς. Σήμερον, κ.κ. Βουλευταί, ὕμνοι καὶ παιᾶνες ἀντηχοῦν εἰς ὅλον τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἀπὸ τῆς Ἐλευθέρας Μακεδονίας καὶ τῆς σκλαβωμένης τοιαύτης, σκλαβωθείσης δυστυχῶς παρὰ προδοτῶν, ἀπὸ τῆς Λέσβου, ἀπὸ τῆς Κρήτης, ἀπὸ τῆς Ἠπείρου, ἀπὸ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ παντοῦ ἐν τῇ ξένῃ γῇ, ὅπου ὑπάρχει καὶ πάλλει καὶ αἰσθάνεται Ἑλληνικὴ ψυχή, μία καὶ μόνον εὐχὴ ἐκπέμπεται, μία καὶ μόνη εὐχὴ ὑψοῦται ὑπὲρ εὐοδώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀγῶνος καὶ μία κίνησις παρατηρεῖται, ἡ ἐμφάνισις νέων ἡρώων, οἵτινες σπεύδουν ν’ ἀνέλθουν τὸν Γολγοθᾶν καὶ μὲ τὴν εὐγένειαν τῆς ψυχῆς των ν’ ἀντιμετωπίσωσι, νὰ προβάλωσι τὰ στήθη των κατὰ τοῦ βαρβαρισμοῦ, ὑπὲρ τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν λαῶν. Δὲν δύνανται, κύριοι βουλευταί, τὰ σημειούμενα σήμερον εἰς τὸ μέτωπον ν’ ἀφίσουν ἀσυγκίνητον τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν. Εἴτε ταῦτα λαμβάνουσι χώραν εἰς τὸ χαράκωμα, εἴτε λαμβάνουσι χώραν εἰς τοὺς αἰθέρας στολίζουσι τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα μὲ τιμὴν καὶ δόξαν. Οἱ πολεμισταί μας ἐπευφημοῦνται καθ’ ἑκάστην παρὰ τῶν γενναίων συμμάχων μας, οἱ ἀεροπόροι, αἱ χελιδόνες αὐταὶ τῆς ἐθνικῆς ἀνοίξεως μεταφέρουν τὴν χαρὰν στὰ σκλαβωμένα ἀδέρφιά μας, μεταφέρουν τὸν ἀσπασμὸν τῆς ἐλευθέρας μητρὸς καὶ ἐναποθέτουν εἰς τὰ ὦτά των τὴν μεγίστην ὑπόσχεσιν τῆς ἀπαλλαγῆς των ἀπὸ τὴν τυραννίαν. Καὶ πίπτουν τὸ ἕν μετὰ τὸ ἄλλο τὰ γενναῖα τῆς πατρίδος τέκνα, πίπτουσιν ἱεροφάνται ἁγνῆς θυσίας, καὶ ἡ δόξα πτερυγίζει ἐπὶ μνημείων ἀνδρείας καὶ ἡ φήμη ἀσπάζεται μέτωπα αἱμοσταγῆ. Ἡ δάφνη τῆς Μακεδονικῆς γῆς ποτίζεται καὶ πάλιν μὲ τὸ τίμιον Ἑλληνικὸν αἷμα καὶ ἡ δύναμις τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς ἐκσπᾷ εἰς καταρράκτας καὶ χειμάρρους, ἵνα παρασύρῃ τὸ ἄγος τῆς προδοσίας καὶ στήσῃ τὴν ἀμάραντον δόξαν. Εἰς τὸν τάφον τῶν χθεσινῶν ἡρώων, εἰς τὸν τάφον ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἀτυχῶς ὡδήγησε τὸ ἀνίερον πέλμα τοῦ Βουλγάρου, ἵνα πατήσῃ τὴν χλόην, ἡ ὁποία ἤνθησε ἐπὶ τῶν τάφων ἐκείνων, ἀνοίγονται νέοι τάφοι, ναοὶ τοῦ ἐθνικοῦ προσκυνήματος ἐπὶ τοῦ ἀετώματος, τῶν ὁποίων θὰ πτερυγίσῃ καὶ πάλιν ἡ φήμη, καὶ πάλιν ἡ δόξα καὶ θὰ στήσῃ τὸ λάβαρον αὐτῆς, ὡς προσκύνημα αἰώνιον τῆς φυλῆς. Πόσοι ἐξ ὑμῶν δὲν ἐλάβατε ἐπιστολὰς ἀπὸ τὸ μέτωπον, πόσοι ἐξ ὑμῶν δὲν εἴδατε δημοσιευομένας τοιαύτας! Εἰς ἑκάστην πτυχήν, εἰς ἑκάστην λέξιν τῆς ἐπιστολῆς ἐκείνης, ὑπάρχει ἕνα ἐγχειρίδιον κατὰ τῶν Γερμανοβουλγάρων. Προχθὲς ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀχαϊοήλιδος, ἀναγινώσκοντα τὴν ἐπιστολὴν τοῦ ἥρωος Δογάνη. Πόσαι ἐπιστολαὶ τοιαῦται δὲν ἔχουσι φθάσει μέχρι τοῦ πολιτικοῦ γραφείου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως· πόσαι ἐπιστολαὶ ἔκαμον νὰ σιγήσῃ ὁ πατρικὸς παλμὸς καὶ νὰ ἐκχειλίσῃ ὁ πατριωτικὸς τοιοῦτος! Πόσοι δὲν αἰσθάνονται κλονισμόν, ὅταν βλέπουν τοιαῦτα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὑπενθυμίζουσι τοὺς ἀγῶνας τοῦ Σουλίου, τοὺς ἀγῶνας τῆς Κρήτης, οἱ ὁποῖοι ἐπότισαν μὲ τὸ αἷμα των τὰς σελίδας τῆς ἐθνικῆς ἀναγεννήσεως! Τὰ δάκρυα τὰ πατριωτικὰ ἐστείρευσαν, ἐξητμίσθησαν εἰς θυμίαμα πρὸ τοῦ βωμοῦ τῆς πατρίδος, ἀλλὰ δὲν ἐστείρευσαν τὰ δάκρυα τὰ πατρικά, ἀπεκρυσταλώθησαν εἰς ἀδάμαντας, οἱ ὁποῖοι θὰ στολίσωσι μίαν ἡμέραν τὸ στέμμα μιᾶς μεγάλης πατρίδος. Δὲν θέλω νὰ κουράσω τὴν Βουλήν, διὰ ν’ ἀναφέρω τοιαύτας ἐπιστολάς. Θὰ παρακαλέσω μόνον νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ν’ ἀναγνώσω μίαν περίληψιν τῆς διαθήκης ἑνὸς μεγάλου ἥρωος, τοῦ εὐγενοῦς τοῦ Πηλίου τέκνου τοῦ ἐκ Ζαγορᾶς Κωνσταντίνου Τσοκανάκη, ἡ διαθήκη ἐστάλη παρὰ τοῦ ἰδίου εἰς τὴν ἐν Τήνῳ μονάζουσαν ἀδελφήν του καὶ ἡ ἀδελφή του μοὶ ἐνεχείρησε ταύτην. Σημειωτέον, ὅτι ὁ Τσοκανάκης ἐφονεύθη ὀλίγας ὥρας μετὰ τὴν διαθήκην, σημειωτέον ὅτι εὑρέθη παρὰ τὸ πτῶμα αὐτοῦ εἷς λοχίας Γερμανὸς φονευμένος καὶ εἷς στρατιώτης Βούλγαρος καὶ εἷς Ἕλλην στρατιώτης ἀλληλολογχισμένοι. Ἰδοὺ τί γράφει ὁ Τσοκανάκης: «Πολυαγαπημένη μου ἀδελφὴ Συραγώ, ἐὰν ἡ μουσικὴ τοῦ θανάτου μὲ παρασύρει μὴ κλαύσῃς. Πὲς τῆς μάνας μου νὰ εἶναι ὑπερήφανη γιὰ τὸ παιδί της...». Ὀλίγας ὥρας πρὸ τοῦ θανάτου του, καθ’ ἣν στιγμὴν κεραυνὸς πυρὸς καὶ σιδήρου διεσταυροῦτο, ὁ ἥρως ὡς Ὀλύμπιος Θεὸς ἔγραφε τὰς τελευταίας αὐτὰς λέξεις ἐπὶ τοῦ χάρτου χωρὶς ν’ ἀποτυπῇ κἂν τὴν ἐλαχίστην συγκίνησιν. Εἶναι δύναμις ἀκατάληπτος τῆς φυλῆς. Ἀναζῶσι χρυσαὶ σελίδες, ἀναζῶσι χρυσαὶ ἐποχαί. Τὸ εὔανδρον καὶ σύσκιον Πήλιον πρέπει νὰ ὑπερηφανεύηται διὰ τὸ τέκνον αὐτοῦ. Τὸ εὔανδρον Πήλιον κλίνει πρὸς ἀσπασμὸν πρὸς τὸν ἀπορρῶγα Ταΰγετον καὶ ὁ γέρων Ὄλυμπος κλίνει πρὸς ἀσπασμὸν ἀμφοτέρων. Ἀναζῶσι χρυσαὶ σελίδες, ἀναζῶσιν αἱ σελίδες ἐκεῖναι καθ’ ἃς οἱ τριακόσιοι τοῦ Λεωνίδα συναδελφώθησαν μὲ τοὺς ἐν Μεσολογγίῳ, καθ’ ἃς ὁ Θεμιστοκλῆς ἀπὸ τῆς Σαλαμῖνος ἐχαιρέτισε τὸν Κανάρην ἐν Χίῳ, καθ’ ἃς τὸ Χάνι τῆς Γραβιᾶς παρεσκεύασε τοὺς ἀγῶνας τοῦ 12 καὶ 13, καθ’ ἃς ἡ Μυκάλη ἀνέδειξε τὴν νίκην τοῦ στόλου πρὸ τοῦ στομίου τῶν Δαρδανελλίων. Αὐτὴ εἶναι ἡ δύναμις τῆς φυλῆς. Αὐτὸ εἶναι τὸ μυστικὸν ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐδημιούργησε νέους κόσμους, νέαν ζωήν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ ἄνθρωποι τοῦ παρελθόντος δὲν ἠδυνήθησαν νὰ διαγνώσωσιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, σὰν καλὸς γιατρὸς διέγνωσε τὴν δύναμιν καὶ τὸ σφρῖγος τῆς φυλῆς, συγκεντρώσας τοὺς παλμούς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐγκατεσπαρμένοι ἔνθεν κἀκεῖθεν καὶ ἐδημιούργησε καὶ ἔκαμε τὰ θαύματα, τὰ ὁποῖα ἔκαμε. Ἐκπληττόμεθα, κ. βουλευταί, πρὸ τῆς δυνάμεως τῆς φυλῆς, τὴν ὁρμὴν τῆς ὁποίας, δὲν θὰ δυνηθῶσι οὔτε τὰ Γερμανικὰ δηλητήρια, οὔτε οἱ Τιτᾶνες, ἐὰν ἀνυψωθῶσι, οὔτε οἱ κεραυνοὶ τοῦ Ἅδου ν’ ἀναστείλωσιν. Ὅσοι ἐθορυβήθησαν ἀπὸ τὴν βασιλικὴν προδοσίαν, ὅσοι ἀπεγοητεύθησαν ἀπὸ τὰ γεγονότα τῆς Λαμίας καὶ τῶν Θηβῶν, ὅσοι ἀπεγοητεύθησαν ἀπὸ τὰς σκηνὰς τὰς Νοεμβριανὰς, ὅσοι σταματοῦν διαποροῦντες καὶ διερωτῶντες περὶ τῆς τύχης τῆς αὔριον, δὲν ἔχουσι παρὰ νὰ στρέψωσι τὸν νοῦν καὶ τὴν ψυχὴν των ἐκεῖ καὶ νὰ ἀντλήσωσι νέας ἠθικὰς δυνάμεις ἀπὸ τὸ ἀκένωτον ταμεῖον τῆς φυλῆς. Ἡ μοῦσα ἡ Ἑλληνικὴ ψάλλει σήμερον τὴν γενναιότητα καὶ τὸν ἡρωϊσμὸν τῶν τέκνων αὐτῆς. Ἡ πατρὶς ὑπερηφανεύεται, ἡ πατρὶς ῥιγοῖ, ἀλλὰ καὶ ἡ πατρὶς κλαίει καὶ πενθεῖ διὰ τὸν θάνατον τόσων παλληκαριῶν. Κλαίει καὶ πενθεῖ διὰ τὸ χυνόμενον ἐπὶ ἐλευθέρων ἐδαφῶν αἷμα, τὸ ὁποῖον εἶναι κατάρα διὰ πάντας ἐκείνους, οἵτινες ὁπωσδήποτε συνετέλεσαν εἰς τὴν ἐθνικὴν προδοσίαν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Σφακιανάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Βιάννου.

§9Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Βιάννου δι’ ἀναφορᾶς, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον προχθὲς εἰς τὸ Προεδρεῖον, ζητοῦσι νὰ κατασκευασθῇ ἁμαξιτὴ ὁδὸς μεταξὺ τῆς ἐπαρχίας Βιάννου καὶ Ἱεράπετρας. Ἡ κατασκευὴ εἶχε ψηφισθῇ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ἀλλ’ οἱ ἐν Κρήτῃ ὑπάρχοντες μηχανικοὶ εἶναι ὀλίγοι καὶ δὲν ἐπαρκοῦσι διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἐπειδὴ μανθάνω, ὅτι ὑπάρχουσι μηχανικοὶ ἔχοντες ἀντίθετα πολιτικὰ φρονήματα, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι δέχονται νὰ ὑπηρετήσουν ἐν Κρήτῃ θὰ παρεκάλουν, ὅπως ἐκ τῶν μηχανικῶν αὐτῶν διορισθῶσι, δὲν βλάπτει δέ, ἂν ἔχωσιν ἀντίθετα πολιτικὰ φρονήματα, ἀρκεῖ νὰ δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν. Ἄλλως τε τὸ ἴδιον μέτρον ἐλήφθη καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἄλλων κλάδων καὶ διωρίσθησαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀντίθετα πολιτικὰ φρονήματα, ἀλλὰ δὲν ὠργίασαν καὶ δὲν κατεδικάσθησαν.

§10Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ἡ ὁδὸς αὕτη ἔχει ἐγκριθῇ καὶ εἶναι ἐκ τῶν πρώτων ἐκτελεστέων ἔργων ὁδοποιΐας, μόλις ὡς ἐφαρμοσθῇ ὁ κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον ψηφισθεὶς νόμος. Ἡ δυσχέρεια, ἡ ὁποία παρουσιάζεται εἶναι ἡ ἔλλειψις ἐπαρκῶν τεχνικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς βοηθήσουν νὰ φέρωμεν εἰς πέρας τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐνέκρινεν ἡ Βουλή. Ἐπανειλημμένως ἐδήλωσα καὶ εἰς τοὺς ἐκ Κρήτης κ. βουλευτὰς καὶ εἰς βουλευτὰς ἐξ ἄλλων μερῶν, ὅτι προθύμως θὰ χρησιμοποιήσω πάντα μηχανικόν, τὸν ὁποῖον ἤθελον ὑποδείξει καὶ θὰ ἐθεώρουν κατάλληλον διὰ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῶσιν. Ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ὑπάρχουσι μηχανικοὶ ἔχοντες ἀντίθετα πολιτικὰ φρονήματα. Γνωρίζει πολὺ καλὰ ὁ κ. βουλευτής, ὅτι ἡ Κυβέρνησις γενικῶς καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐχρησιμοποίησεν ὑπαλλήλους ἀντιθέτων φρονημάτων, οἱ ὁποῖοι δὲν παρεκτρέπονται καὶ σέβονται τοὺς νόμους καὶ τὴν πειθαρχίαν τῶν ὑπαλλήλων, ἔχει δὲ ἁπτὰ δείγματα, ὅτι μετὰ μεγάλης ἀμεροληψίας τῆς ἐπιεικείας ἐκρίναμεν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους. Τελευταίως μάλιστα ἐγὼ ἐγενόμην ἀντικείμενον ἐπιθέσεως τῶν κ. βουλευτῶν ἐκ Κρήτης διὰ τὴν μεγάλην ἀμεροληψίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξα, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό. Ὀφείλουν λοιπὸν νὰ μᾶς ὑποδείξουν πρόσωπα, πρέπει ὅμως νὰ δηλώσω, ὅτι οἱ ἐκκαθαρισθέντες μηχανικοὶ δυνάμει τῶν νόμων περὶ ἐκκαθαρίσεως, ὄχι διὰ πολιτικοὺς λόγους, ἀλλὰ διὰ λόγους ἱκανότητος καὶ ἠθικῆς, δὲν δύνανται νὰ ἀναδιορισθῶσι, διότι οὕτω θὰ ἀνετρέπετο ἓν ἔργον ἡ ἀνατροπή, τοῦ ὁποίου θὰ ἔβλαπτε γενικῶς τὸν κλάδον, διότι θὰ ἐκλονίζετο ἡ ἐμπιστοσύνη, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ μηχανικοὶ πρὸς μερικὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ σέβωνται, ὅτι πρέπει οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ εἶναι ἀμερόληπτοι τὸν χαρακτῆρα καὶ ἀφοσιωμένοι εἰς τὸ καθῆκόν των.

§11Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Ἂν εἶναι ἀνίκανοι δὲν τοὺς θέλομεν καὶ ἡμεῖς.

§12Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἂν εἶναι καλοί, εἰδ’ ἄλλως τί νὰ τοὺς κάμωμεν;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης, ὅπως ὑποβάλῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Νικολ. Κ. Δήμου, ἐφέδρου ἤδη, οὗτινος οἱ δύο ἀδελφοὶ Γεώργιος καὶ Εὐάγγελος ἐφονεύθησαν εἰς τὸν πόλεμον τοῦ 1912–1913.

§14Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὁ Νικόλαος Κ. Δήμου ἐκλήθη εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ παρουσιάσθη τὴν 15ην τρέχοντος. Αὐτὸς εἶχε τὸ ἀτύχημα νὰ χάσῃ δύο ἀδελφοὺς ἀνδρείως πεσόντας κατὰ τοὺς ἐνδόξους πολέμους τοῦ 1912 καὶ 1913, τὸν Εὐάγγελον καὶ τὸν Γεώργιον. Ἤδη διὰ τῆς αἰτήσεώς του ὑποδεικνύει τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον προσεγένετο, διότι καλεῖται νὰ ὑπηρετήσῃ, ἀφ’ οὗ ἐφονεύθησαν δύο ἀδελφοί του, ὁ μὲν εἷς εἰς τὴν Μπάνιτσαν, καὶ ὁ ὁποῖος δὲν εὑρέθη, διότι ὡς ἐκ τῆς ἐπελθούσης ἐκεῖ καταστροφῆς καὶ πανικοῦ ἐπῆγαν ἐκεῖ πολὺ χαμένοι, ὁ δὲ ἄλλος τραυματισμένος ἀπέθανεν εἰς τὴν Δράμαν, ὅταν ἔγινεν ἡ κατοχή, ἀλλὰ καὶ τοῦ Κράτους τὰ νοσοκομεῖα δὲν παρουσιάζουν καταλόγους τακτικούς, καὶ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὑπηρετεῖ καθ’ ἣν περίστασιν ὑπάρχει νόμος ὁρίζων, ὅτι εἷς ἐκ τῶν ἀδελφῶν, ἂν ἐφονεύθη ἐν πολέμῳ, ὁ ἄλλος μεταφέρεται εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἀπαντῶν προχθὲς εἰς σχετικὴν ἐρώτησιν εἶπεν, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ ἀφανείας ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει προθεσμίαν ἓξ μηνῶν καὶ πρέπει νὰ παρέλθουν ἄλλοι 6 μῆνες ἕως ὅτου εὐαρεστηθῇ τὸ δικαστήριον νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ ἑπομένως ὁ ὑφιστάμενος νόμος περὶ ἀφανείας δὲν ἀποτελεῖ ἐπὶ τοῦ προκειμένου θεραπείαν τοῦ ἀδικήματος κατὰ ἑνὸς πολίτου, τοῦ ὁποίου ἐφονεύθησαν ἐνδόξως οἱ δύο ἀδελφοί, καὶ ἐπειδὴ ἡ μοῖρα τῶν ἀνθρώπων εἶναι τυφλὴ ἠμπορεῖ νὰ σκοτωθῇ καὶ αὐτὸς εἰς τὸν σημερινὸν πόλεμον καὶ νὰ ἐξαφανισθῇ οὕτω μία Ἑλληνικὴ οἰκογένεια, ἥτις ἔδει νὰ τύχῃ προστασίας τοῦ Κράτους. Θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν ὑπάρχει νόμος, ἀλλὰ ἡ Βουλὴ ἤδη συνεδριάζει καὶ ἠμπορεῖτε νὰ φέρητε κ. Ὑπουργὲ δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον προνοοῦν περὶ τοῦ θέματος τούτου· οἱ τοιοῦτοι ζήτημα εἶναι, ἂν εἶναι 200, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν ἀδελφοὺς καὶ προστάτας ἐν πολέμῳ ἀγνοουμένους. Προκειμένου δὲ περὶ τοῦ Νικολ. Δήμου, οὗτος φέρει καὶ πιστοποιητικὸν τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητός του. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητός του σᾶς βεβαιοῖ κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὁ Νικόλαος Δήμου εἶχε δύο ἀδελφοὺς φονευθέντας εἰς τὸν πόλεμον τοῦ 1912–1913, τὸ γνωρίζει τοῦτο ὅλος ὁ κόσμος τῆς κοινότητός του καὶ τὸ ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ λέγει ὁ Πρόεδρος. Διατὶ νὰ μὴ λαμβάνετε λοιπὸν ὑπ’ ὄψιν τὰ πιστοποιητικὰ αὐτὰ συνυπογράφοντος, ἐν ἀνάγκῃ, καὶ τοῦ ἱερέως καὶ δύο ἢ τριῶν μαρτύρων;

§15Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς Στρατιωτικῶν). Θὰ τὸ μελετήσω τὸ ζήτημα· σᾶς λέγω ὅμως, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ 200, ἀλλὰ περὶ πολλῶν.

§16Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Μέχρι τοῦδε ἐλαμβάνοντο ὑπ’ ὄψιν ἔνορκοι καταθέσεις, διότι ὁ νόμος περὶ ἀφανείας, εἰς τὸν ὁποῖον μᾶς παρεπέμψατε εἶναι δῶρον ἄδωρον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γκέκας, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν κατοίκων Καρύτσης καὶ Τσάγεζι τοῦ νομοῦ Λαρίσσης.

§18Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δύο συνεχόμενα χωρία, τὸ χωρίον Τσάγεζι καὶ Καρίτσα ὑπέστησαν ἐσχάτως μίαν συμφοράν, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ἐκ τῶν δασικῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ὡς γνωστὸν τὰ χωρία δὲν κατέχουσιν γαίας καλλιεργησίμους ἢ ἐλαχίστας, ἕκαστον ἀνὰ δύο ἢ τρία στρέμματα, εἶναι δὲ ὁ τόπος τόσον πρόσφορος καὶ γόνιμος εἰς βλάστησιν, ὥστε τὸ δεύτερον ἔτος ἀφ’ ἧς ἀφεθῇ ἕν κτῆμα εἰς τὴν φυσικήν του κατάστασιν δασοῦται. Ὅσοι εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῶσι τὰ μέρη αὐτά, πιθανὸν νὰ τὸ γνωρίζουσι. Ἐσχάτως ἀπὸ διετίας δὲν ἠξεύρω πῶς καὶ διατί, ἰδίως ἀφ’ ἧς ἐποχῆς μία πυροβολαρχία τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ εἶχεν ἐκστρατεύσει, ὅπως ὑποτάξῃ τὰ ἀνυπότακτα αὐτὰ χωρία καὶ τὰ ὑπαγάγῃ εἰς τοὺς κανόνας τῶν ἐπιστρατευτικῶν καθηκόντων, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐκηρύχθη διωγμὸς κατὰ τῶν κατοίκων αὐτῶν, ὁ δὲ διωγμὸς συνίστατο εἰς τὸ νὰ εἰσάγωνται καθ’ ἑκάστην ἑβδομάδα εἰς δίκην εἰς Πταισματοδικεῖον ἐπὶ παρανόμῳ ὑλοτομίᾳ, ἐπὶ φθορᾷ ξένης ἰδιοκτησίας καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐπὶ τίνι ἄλλῳ χαρακτηρισμῷ ἀδικήματος. Ἐννοεῖται, ὅτι ἡ παράνομος αὐτὴ ὑλοτομία καὶ ἡ φθορὰ ξένης ἰδιοκτησίας συνίσταται εἰς τὸ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καλλιεργοῦν τὰς καστανέας των. Δὲν γνωρίζω, διατὶ ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑπηρεσίας ἐκεῖ θέλει καὶ καλὰ νὰ λύσῃ ἄλλως τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει λυθῆ ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ νὰ χαρακτηρίζῃ τὰς καστανέας δημοσίας, οὕτω δὲ νὰ εἰσάγωνται οἱ κάτοικοι εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον ἀθρόοι. Ἐζήτησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ τοῖς δοθῇ πιστοποιητικὸν πόσοι καταδικάζονται εἰς ἑκάστην συνεδρίασιν ἀπὸ τὸ Πταισματοδικεῖον καὶ Εἰρηνοδικεῖον, καὶ ὁ Εἰρηνοδίκης ἐζήτησε μερικὰς χιλιάδας δραχμῶν, διότι πρέπει, λέγει, νὰ τοῖς δοθῇ χωριστὸν πιστοποιητικὸν εἰς ἕκαστον καὶ ἀφοῦ ἕκαστον στοιχίζει δραχμὰς 2.25 καὶ εἶναι τόσοι πολλοὶ οἱ καταδικαζόμενοι, φαντασθῆτε τί πρέπει νὰ γίνῃ! Ἀδυνατοῦντες λοιπὸν οἱ δυστυχεῖς νὰ πληρώσουν ἠρκέσθησαν εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς ἀναφορᾶς καὶ δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχον οὗτοι καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας. Σημειώσατε δέ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶχεν ἀναγνωρίσει, ὅπως ὅλοι, ὅτι τὰ καστανόδενδρα, ἅπαξ καλλιεργούμενα χάνουν τὴν ἀξίαν αὐτῶν τὴν δασικήν, συνεπείᾳ δὲ τῶν παραστάσεών μου τούτων καὶ τῶν πληροφοριῶν, ὅτι πράγματι δὲν ὑφίσταται δασικὴ ἀξία εἰς τὰ δένδρα ταῦτα, ἦσαν τῆς γνώμης καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, νὰ συνταχθῇ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, συμφώνως πρὸς τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχον οἱ κάτοικοι ἐπὶ Τουρκοκρατίας. Σᾶς παρακαλῶ, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, νὰ ἀκούσητε τὰς διατάξεις τοῦ Τουρκικοῦ νόμου (ἀναγινώσκει). Συνέταξα λοιπὸν πρότασιν νόμου ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δικαιωμάτων τούτων τῶν κατοίκων ἐπὶ Τουρκοκρατίας, μὲ παρεκάλεσε μάλιστα, ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ τὴν δώσω εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου. Ἐδακτυλογραφήθη αὕτη εἰς πολλὰ ἀντίτυπα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ὁ ἴδιος διένειμα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, διὰ νὰ δώσωσι καὶ οὗτοι τὴν γνώμην των. Μετὰ τὴν διανομήν της εἰς τοὺς ὑπαλλήλους μετέβην εἰκοσάκις, διὰ νὰ ἴδω τί ἀπεκόμισαν ἐκ τῆς μελέτης τῆς προτάσεως οἱ ὑπάλληλοι ἀλλ’ ἐκ τούτων οὐδεὶς τὴν ἀνεῦρε καὶ οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ τὴν χρησιμοποιήσῃ. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω ἤδη καὶ ἡ ὁποία, παρακαλῶ, νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα καὶ ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρξῃ ἀντίρρησις νὰ μὴ ψηφισθῇ, ἂν δηλαδὴ θεωρηθῇ ὅτι προσβάλλονται τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ, θὰ παρακαλέσω νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα καὶ νὰ ψηφισθῇ, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καταστρέφονται.

§19Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, συναινῶ, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅπως μοὶ δοθῇ καιρὸς ἵνα ἐντὸς τῆς αὔριον ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι πρώτην ἤδη φορὰν λαμβάνω γνῶσιν τοῦ ζητήματος τούτου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ζαφειρόπουλος καὶ Δ. Μαλλιόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν 1) Ποία εἶναι ἡ ἐνέργειά του, ὡς ἐπόπτου τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ σκάνδαλον τῆς κλοπῆς ἑκατομμυρίων παρ’ ὑπαλλήλων τῶν Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας, τοῦ Διευθυντοῦ καὶ τοῦ Ταμίου αὐτῶν, ἐκ τῆς κλοπῆς τῶν ὁποίων ζημιοῦται τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρείας εἰς ποσοστὰ καὶ μὲ αὔξησιν μισθοδοσίας. 2) Ἂν ἡ ἀνάκρισις ἐξακολουθεῖ τὰς ἐρεύνας της καὶ πρὸ τοῦ ἔτους 1912, διότι, ὡς φαίνεται, αἱ κλοπαὶ διενεργοῦντο πρὸ εἰκοσαετίας καὶ ὅτι τὸ ποσὸν δὲν εἶναι μόνον 2½ ἑκατομμυρίων, ὅσα ἀπεκάλυψεν ἄχρι τοῦδε ἡ ἀνάκρισις, ἀλλὰ πολὺ περισσότερον. 3) Ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν εὐθύνην τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἑταιρείας, ὅπερ παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Ἑταιρίας ταύτης, οὐδένα ἔλεγχον δι’ ἐπιθεωρητῶν ἐξήσκησεν ἀπὸ εἰκοσαετίας, ἀλλὰ ἀνέθετεν εἰς τὸν Δ. Καλαμάραν ἀρχιλογιστὴν καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ Διευθυντοῦ, παρὰ τὰ κεκανονισμένα καὶ τὸν νόμον. 4) Διατὶ δὲν συνελήφθη ὁ ταμίας Ζαχάρωφ καὶ ἂν οὗτος, ὡς λέγεται, ὑποθάλπεται ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἑταιρείας δι’ εὐνοήτους λόγους καὶ 5) Ἂν εἰς ἐποχήν, καθ’ ἣν καθυστέρει ἡ συγκοινωνία Θεσσαλίας κατὰ Δεκέμβριον μῆνα π.ἔ. ἐτίθεντο ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας εἰς κυκλοφορίαν ἔκτακτοι καὶ δὴ νυκτεριναὶ ἁμαξοστοιχίαι, ἵνα μεταφέρωσι τοὺς δικηγόρους τοῦ ἐνόχου ταμία εἰς Λάρισσαν.

§21Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐρώτησις καὶ νὰ μετατραπῇ εἰς ἐπερώτησιν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης, ὅπως ὑποβάλῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Κράτους.

§23Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ Χαλκίδος παραπονοῦνται ὅτι ἡ χορηγουμένη εἰς αὐτοὺς σύνταξις εἶναι τόσον μικρὰ ὥστε δὲν ἐπαρκεῖ εἰς αὐτοὺς νὰ ζήσωσι. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω περικοπὴν μιᾶς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυναν πρὸς ἐμὲ καὶ ἐν τῇ ὁποίᾳ κλαίουν καὶ ὀδύρονται οἱ δυστυχεῖς διὰ τὴν κατάστασίν των. Ὅλοι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ὅταν πάρουν τὴν σύνταξίν των ἐπιδίδονται εἰς κάποιαν ἄλλην ἐργασίαν καὶ εἰμποροῦν νὰ ἀνταπεξέλθουν εἰς τὰς τρομερὰς δαπάνας τῆς σήμερον, ἐνῷ αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς ὑποφέρουν τὰ πάνδεινα μὴ δυνάμενοι νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς ἄλλην τινὰ ἐργασίαν χειρόνακτον σεβόμενοι τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἂς ληφθῇ μία μέριμνα ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ, ἀπὸ τοὺς συναδέλφους ἐδῶ, ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ὑπὲρ βελτιώσεως τῆς δεινῶς πασχούσης οἰκονομικῆς των θέσεως, διότι ἡ ἀθλία σύνταξίς των δὲν τοὺς ἐπαρκεῖ οὔτε εἰς τὸ τρίτον τῶν δαπανῶν πρὸς συντήρησίν των καὶ πένονται οἱ ἀναξιοπαθεῖς αὐτοὶ ἄνθρωποι. Ἀκούσατε μίαν περικοπὴν τῆς ἐπιστολῆς των (ἀναγινώσκει) «Ἐψηφίσατε νόμους πρὸς ἐνίσχυσιν......» Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ δίκαια παράπονά των καὶ θὰ τοὺς δώσῃ τουλάχιστον μίαν μεγαλυτέραν σύνταξιν ἐν ὅσῳ τουλάχιστον ἐξακολουθεῖ ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καταπότης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ ἐν τῇ Ἀστυκλινικῇ Ἀθηνῶν ἅπασαι αἱ ἐν αὐτῇ κλῖναι εἶναι ἀπὸ πολλοῦ ἄνευ ἀσθενῶν ἐνῷ τὸ Δημόσιον πληρώνει κατ’ ἔτος ἑξήκοντα χιλιάδας δραχμῶν δι’ ἐνοίκιον καὶ μισθολόγιον, ὑπάρχει δὲ ἐξ ἄλλου ἀνάγκη νοσηλείας πτωχῶν, οἵτινες λόγῳ ἐλλείψεως χώρου εἰς τὰ ὑπάρχοντα νοσοκομεῖα θεραπεύονται ἀτελῶς ἢ καὶ οὐδόλως, πολλάκις δὲ καὶ ἀποθνήσκουν ἄνευ ἰατρικῆς βοηθείας.

§25Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ εἰς τὴν Ἀστυκλινικὴν Ἀθηνῶν ὅλαι αἱ κλῖναι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου εἶναι ἄνευ ἀσθενῶν, ἀφοῦ τὸ Δημόσιον πληρώνει κατ’ ἔτος ἑξήκοντα χιλιάδας δραχμῶν δι’ ἐνοίκιον καὶ μισθολόγιον. Καλὸν θὰ ἦτο τὸ ἵδρυμα τοῦτο νὰ διατεθῇ διὰ τοὺς ἀπόρους ἀσθενεῖς τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, ἀφοῦ μάλιστα τόσον μισθολόγιον καὶ ἐνοίκιον πληρώνεται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ ἀφοῦ ὑπάρχει τόσον μεγάλη ἀνάγκη νοσηλείας πτωχῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι λόγῳ ἐλλείψεως χώρου εἰς τὰ ὑπάρχοντα νοσοκομεῖα δὲν θεραπεύονται καθόλου ἢ θεραπεύονται ἀτελῶς, πολλάκις δὲ ἀποθνήσκουν καὶ ἄνευ ἰατρικῆς βοηθείας.

§26Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον πολλῆς προσοχῆς. Ἡ Ἀστυκλινικὴ ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ παρέπεμψα τὸ ἐρώτημα, δὲν ἀμφιβάλω δὲ ὅτι θὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα καὶ θὰ ληφθῇ ἡ δέουσα μέριμνα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Βλάχος, Μ. Δεληγιάννης καὶ Δ. Μπούσδρας, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον χορηγοῦνται μὲν ἄδειαι ἅλατος εἰς διαφόρους ἐπιτηδείους, δὲν χορηγεῖται δὲ τοιοῦτον εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς ἀποθήκας τοῦ μονοπωλείου, ἐν ᾧ διὰ τοῦ μέτρου τούτου ὑποθάλπεται ὑπ’ αὐτῆς ταύτης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ἡ αἰσχροκέρδεια.

§28Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἄλλοτε ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ ἀποθῆκαι τοῦ μονοπωλείου ἔχουν ἅλας. Εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ διλήμματος ἢ ν’ ἀφήσωμεν τοὺς πληθυσμοὺς χωρὶς ἅλας, ἢ νὰ τοὺς χορηγήσωμεν. Ἐπροτιμήσαμεν τὴν τελευταίαν λύσιν. Ὀλίγον κατ’ ὀλίγον περιορίσαμεν τὰς ἀδείας καὶ ἐφοδιάσαμεν τὰς ἀποθήκας τῶν μονοπωλίων περισσότερον καὶ ἐλπίζω ὅτι ὅσον προχωρεῖ ἡ κατάστασις θὰ βαίνῃ βελτιωμένη. Ἄλλως προβλέπω ὅτι καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ θὰ ἔχωμεν ἅλας.

§29Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Οἱ διάφοροι ἰδιῶται κ. Ὑπουργέ, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ἀδείας παρὰ τοῦ Ὑπουργείου, κάμνουν κατάχρησιν διότι δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι πωλοῦν τὸ ἅλας πρὸς 3 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν.

§30Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πταίει ἡ Ἀστυνομία.

§31Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ναί, οὐχ’ ἧττον ὅμως εἰς τὴν Λάρισσαν, λέγομεν, ὅτι ἀφοῦ ὑπάρχουν ἀποθῆκαι μονοπωλείου ἐκεῖ διατὶ νὰ μὴ γίνεται μεταφορὰ ἅλατος εἰς τὰς ἀποθήκας ταύτας, ἀλλὰ νὰ δίδωνται ἄδειαι πρὸς ἰδιώτας οἱ ὁποῖοι αἰσχροκερδοῦν εἰς βάρος τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων; Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀπόθεμα 10 ἑκατομμυρίων ὀκάδων ἅλατος, ὡς μ’ ἐβεβαίωσεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.........................

§32Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ἔχω πληροφορίας ὅτι τὸ ἀπόθεμα ἔχει ἐξαντληθῆ.

§33Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μοὶ ἐβεβαίωσε τοῦτο καὶ παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἅλας εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ μονοπωλείου Λαρίσσης.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῆς Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσωσιν τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις τῶν κτημάτων τοῦ τέως Βασιλέως ἐν Μανωλάδι καὶ ἂν ἐνεργήθη ἀγωγὴ περὶ ἀνακλήσεως τῆς δωρεᾶς.

§35Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐδόθη ἀφορμὴ καὶ ἐκ προηγουμένης παρομοίας ἐρωτήσεως νὰ δώσω ἀπάντησιν. Θὰ παρεκάλουν ὁσάκις διατυποῦται ἐρώτημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπαντᾷ ὁ Ὑπουργός, νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνεται τὸ ἴδιον ἐρώτημα παρ’ ἄλλου βουλευτοῦ ὑπὸ τὸν ἴδιον τύπον. Ἠρωτήθη ἡ Κυβέρνησις τὶ σκέπτεται νὰ κάμῃ περὶ ὡρισμένων κτημάτων ἀνηκόντων εἰς τὸν τέως Βασιλέα. Τὸ ζήτημα εἶναι ὑπὸ μελέτην τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀποφασίσει νὰ μὴ κάμῃ τίποτε, βεβαίως δὲν θὰ εἶχε δισταγμὸν νὰ δηλώσῃ ὅτι τίποτε δὲν θὰ κάνῃ. Ἀφοῦ ἐδήλωσα ὅτι τὸ ζήτημα εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν μελέτην τῆς Κυβερνήσεως, ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. βουλευτής, θὰ ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἄλλως τε ἡ ἀνάγκη τῶν πραγμάτων μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ληφθῇ ἡ ἀπόφασις.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἵνα ἀπαντήσῃ αὐτῷ, εὐαρεστούμενος, ἐὰν ἀπεφασίσθη ἡ ἵδρυσις Γυμνασίου εἰς τὴν μεγάλην ἐπαρχίαν Καρυστίας.

§37Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ἐνεκρίθη ἡ ἵδρυσις Γυμνασίου διότι κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου δὲν συντρέχουν λόγοι ἱδρύσεως τοιούτου.

§38Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἡ πρώτη μόνον τάξις τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου ἔχει 125 μαθητάς, κ. Ὑπουργέ. Ἡ ἐπαρχία τῆς Καρυστίας εἶναι τὸ ἥμισυ τοῦ νομοῦ Εὐβοίας. Διὰ τίνα λόγον νὰ μὴ ἱδρυθῇ ἐκεῖ ἓν Γυμνάσιον ἢ ἓν Ἡμιγυμνάσιον;

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Χρηστόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον δὲν ὑπολογίζονται μεταξὺ τῶν 4 ἀδελφῶν, ὅπως τύχῃ τοῦ εὐεργετήματος τῆς εἰς βʹ σειρὰν μεταθέσεως, ὁ πρεσβύτερος τῶν ἐν Ἀμερικῇ εὑρισκομένων ἀνυποτάκτων, ἀφοῦ οὐδεμίαν ἐξαίρεσιν ποιεῖται ὁ νόμος. Ἄλλως εἶναι πολὺ πιθανὸν οὗτοι νὰ ὑπηρετῶσιν ἤδη ἐν τῷ Ἀμερικανικῷ στρατῷ καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει προσγίγνεται μέγιστον ἀδίκημα εἰς τὰς οἰκογενείας, οὐδενὸς ἀπολαύοντος τοῦ εὐεργετήματος τοῦ νόμου.

§40Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὰς διατάξεις τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 81 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας μεταφέρεται εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας ὁ πρεσβύτερος τεσσάρων ἀδελφῶν, ἀνηκόντων εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατὸν ἢ τὴν πρώτην σειρὰν τῆς ἐφεδρείας. Δὲν δύναται ὅμως νὰ συνυπολογισθῇ, μεταξὺ τῶν 4 ἀδελφῶν καὶ ὁ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμένων ἀνυπότακτος κληρωτὸς, διότι κατὰ τὸν νόμον οὗτος, δὲν ἀνήκει οὔτε εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατὸν οὔτε εἰς τὴν πρώτην σειρὰν τῆς ἐφεδρείας. Ἀλλὰ καὶ ἂν κατετάγη καὶ ὑπηρετῇ εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν στρατὸν, δὲν δύναται ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ συνυπολογισθῇ μεταξὺ τῶν τεσσάρων (4) ἀδελφῶν, διότι τὰ περὶ κατατάξεως εἰς τοὺς Συμμαχικοὺς στρατοὺς τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων ὑποχρέων, δὲν ἐκανονίσθησαν εἰσέτι. Θέλει μελετηθῇ τὸ ζήτημα, ἵνα καταλήξωμεν εἰς τὴν οὐσίαν.

§41Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἤθελε γενικῶς βεβαιωθῇ, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἐκάλεσεν ὡρισμένας κλάσεις ἐκ τῶν ἀνυποτάκτων εἰς τὸν στρατὸν, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσκομισθῶσιν εἰς τὸν στρατὸν τοιαῦτα πιστοποιητικὰ, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἀπεδεικνύετο, ὅτι ὡρισμένα ἄτομα ἔχουσι καταταχθῇ εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν στρατόν; Ἤθελον παρακαλέσῃ, ἐὰν πιστοποιηθῇ, ὅτι ὡρισμέναι κλάσεις ἤθελον καταταχθῇ εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν στρατὸν, οἱ ἀνυπότακτοι τῶν κλάσεων τούτων νὰ θεωρῶνται ὅτι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν. Διότι ἄλλως θὰ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ προσαγάγουν ὅλοι πιστοποιητικά, τὰ ὁποῖα θέλουν ἓν ἔτος διὰ νὰ τὰ φέρουν καὶ ζήτημα εἶναι ἂν εἰμποροῦν νὰ τοὺς εὕρουν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν σκέπτεται νὰ προβῇ εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας Κουτσοχείρου.

§43Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐστείλαμεν μηχανικὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ, ἵνα κατορθωθῇ καὶ γίνῃ ἡ γέφυρα αὕτη διὰ ξύλων, διότι δὲν ὑπάρχουσι, δυστυχῶς, σιδηραῖ δοκοί.

§44Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἢ μὲ ξύλα ἢ μὲ σίδηρα τέλος πάντων νὰ γίνῃ κἄτι τι.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τὶ ἐνήργησε διὰ τὴν ἀπόλυσιν ἢ μετάθεσιν τοῦ γυμνασιάρχου Τρικκάλων Ρεντίφη καὶ τοῦ καθηγητοῦ Σταυροπούλου, τῶν διδαξάντων τοὺς μαθητὰς τὸ ἀνάθεμα καὶ ὁδηγησάντων αὐτοὺς εἰς αὐτό. Ἐπίσης τὶ ἐνήργησε κατὰ τοῦ καθηγητοῦ Σταυροπούλου τοῦ «τσακίσαντος στὸ ξύλο» ὅλους τοὺς μαθητὰς τῶν Φιλελευθέρων.

§46Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅπως γνωρίζῃ ὁ κ. βουλευτὴς διὰ τὸ ζήτημα τῶν παραπόνων ἐναντίον τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἐστάλη εἰς Τρίκκαλα ἀνώτερος ὑπάλληλος ὅπως ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις. Ὁ ὑπάλληλος οὗτος ἐσχάτως ἐπέστρεψε καὶ ἀκόμη δὲν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του. Ἐξ ὅσων ὅμως προφορικῶς ἐπληροφορήθην παρ’ αὐτοῦ τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὅσον ἀφορᾷ τὸν καθηγητὴν Σταυρόπουλον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, ὅτι ὑπέπεσεν εἰς παράπτωμά τι πειθαρχικόν, ὥστε νὰ ἐνεργηθῇ καταδίωξις πειθαρχικὴ ἐναντίον αὐτοῦ. Ἀλλ’ εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι ἕνεκα τῆς αὐστηρότητος αὐτοῦ οὗτος ἐδημιούργησε προστριβὰς καὶ πρὸς τοὺς μαθητὰς καὶ πρὸς τοὺς κηδεμόνας αὐτῶν, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ὁ ἴδιος ἀντελήφθη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ εἰς Τρίκκαλα καὶ ἀπεφασίσθη ἡ μετάθεσις αὐτοῦ εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Γυμνασιάρχην Ρεντίφην ἡ θέσις αὐτοῦ δὲν εἶναι διάφορος ἀπὸ τὴν θέσιν πλείστων ἄλλων λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν σκηνῶν τοῦ Νοεμβρίου καὶ τοῦ ἀναθέματος ἔδειξαν μὲν ἀρχικῶς ἀντίστασίν τινα εἰς τὰς ἐπιθέσεις τῶν ἐπιστράτων, ἀλλὰ κατόπιν δὲν κατώρθωσαν νὰ συγκρατήσουν τοὺς μαθητὰς ἀπὸ τοῦ νὰ μεταβοῦν εἰς τὸ ἀνάθεμα, ὅπως μετέβησαν καὶ εἰς ἄλλα μέρη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπιφυλάσσομαι νὰ μελετήσω τὴν ὑποβληθησομένην ἔκθεσιν καὶ ἐξ αὐτῆς θὰ ὁδηγηθῶ καὶ θὰ κρίνω περὶ τῆς περαιτέρω ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου.

§47Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, νὰ πιάσετε ἀπὸ τ’ αὐτὶ καὶ τὸν ὑποβαλόντα ἔκθεσιν, ὅτι ὁ Γυμνασιάρχης Ρεντίφης δὲν ὡδήγησεν εἰς τὸ ἀνάθεμα τοὺς μαθητὰς καὶ δὲν τοὺς ἐδίδαξε περὶ τοῦ ἀναθέματος. Δὲν ἔχετε, κύριε Ὑπουργέ, παρὰ νὰ τηλεγραφήσετε εἰς ἕνα οἱονδήποτε ὑπάλληλον εἰς τὰ Τρίκκαλα, ὑπάλληλον Φιλελεύθερον, διότι ἀτυχῶς ἔχομεν ἐκεῖ τοὺς μὴ Φιλελευθέρους, νὰ σᾶς βεβαιώσῃ ὑπευθύνως, ἂν ὁ γυμνασιάρχης οὗτος δὲν ἐκάλεσε πρὸ τοῦ ἀναθέματος τοὺς μαθητὰς καὶ τοὺς ἀνέπτυξε τὸν σκοπὸν τοῦ ἀναθέματος καὶ κατόπιν τοὺς ὡδήγησεν εἰς τὸν τόπον τοῦ ἀναθέματος. Ὅταν προέβη ἡ διοικοῦσα ἐπαναστατικὴ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἀπόλυσιν ὁλοκλήρου τοῦ συλλόγου τῶν Καθηγητῶν τοῦ Γυμνασίου Τρικκάλων, ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὴν κρέμαν τῶν ἐπιστήμων Τρικκάλων, ἡ ὁποία διῴκησε κυριολεκτικῶς μὲ τὸ γάντι, τότε ἔπρεπε νὰ τὸν εἶχον ἀπομακρύνῃ οἱ Καθηγηταί.

§48Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ὁ γυμνασιάρχης Τρικκάλων Ρεντίφης ὡδήγησεν τοὺς μαθητὰς εἰς τὸ ἀνάθεμα, τοὐναντίον ἐξηκριβώθη, ὅτι ἐπιτροπὴ τῶν ἐπιστράτων μεταβᾶσα παρ’ αὐτῷ ὅπως τὸν ἐξαναγκάσῃ καὶ ὁδηγήσῃ τοὺς μαθητὰς εἰς τὸ ἀνάθεμα ἐξεδιώχθη παρ’ αὐτοῦ. Ἀλλὰ ὁ Γυμνασιάρχης δὲν κατώρθωσε νὰ ἐμποδίσῃ τοὺς μαθητὰς ἀπὸ τοῦ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ ἀνάθεμα. Ὁπωσδήποτε ὅμως θὰ ἐξετάσω τὸ γεγονός.

§49Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ ἐγὼ ὑπευθύνως καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοί μου τοῦ νομοῦ Τρικκάλων.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης, παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν τὸ δοθὲν ἐπίδομα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους θὰ δοθῇ καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας τῶν ἀγροκηπίων. Ἐὰν ὄχι, δὲν φρονεῖ, ὅτι δέον νὰ αὐξηθῇ καὶ ὁ μισθὸς αὐτῶν, ἀφοῦ κατόπιν τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν τροφίμων εἶναι ἀδύνατον νὰ συντηρηθῶσι;

§51Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Προκειμένου περὶ ἐργατῶν καὶ οὐχὶ περὶ ὑπαλλήλων δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ παροχὴ εἰς αὐτοὺς ἐπιδόματος. Ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. συναδέλφου μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ ὥστε νὰ ἐξετάσω τὴν ὑπόθεσιν ὥστε νὰ ἔλθωμεν ἀρωγοὶ εἰς τοὺς ἐργάτας.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ἰ. Μπουρνιᾶς ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸν διατὶ κατέθηκεν ἡμιτελῆ τὸν φάκελλον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 120 παραχωρήσεως μεταλλείων νομοῦ Εὐβοίας καὶ διατὶ δὲν κατέθηκε ποσῶς τοὺς λοιποὺς φακέλλους, καίτοι πρὸ εἰκοσαημέρου ζητηθέντας.

§53Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κατετέθησαν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γερογιάννης παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν Ὑπουργοὺς ὅπως πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν διατὶ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τίνος νόμου παρεχωρήθη εἰς τὸν κ. Ἀλέξανδρον Καραπάνον ἡ ἄδεια τῆς ἀποξηράνσεως τοῦ παρὰ τὸ χωρίον Καντζᾶ τῆς Πρεβέζης ἕλους καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἐκ τούτου παραγομένης ξυλείας ἀξίας πολλῶν ἑκατομμυρίων, ἐνῷ κατὰ τὸν τουρκικὸν νόμον τὰ ἕλη θεωροῦνται ἐθνικά, ἑπομένως ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀνεγνώριζεν ἐπ’ αὐτοῦ τίτλους ἰδιοκτησίας εἰς ἰδιώτας.

§55Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶχον ὑποβάλλει, κύριε Ὑπουργέ, τὴν ἐπερώτησίν μου κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην.

§56Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔχω τὴν ἀπάντησιν ἔγγραφον, τὴν ὁποίαν καὶ καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς.

§57Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω δὲν πρόκειται περὶ 1000 ἀλλὰ 5000 στρεμμάτων καὶ δὲν πρόκειται περὶ ἁπλῆς ἐκχερσώσεως ἀλλὰ περὶ ὑλοτομίας εἰς τὸ δάσος τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὰ 5000 στρέμματα, εἶναι δὲ αὐτὸ ἓν ἕλος τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται παρὰ τὸ χωρίον Καντζᾶ. Δὲν εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὰς ἐν τῇ ἀπαντήσει ἀναφερομένας ὀνομασίας Ἀσπρογέρακα ἢ Παληογέρακα, ἀλλ’ ἐγὼ κάμνω τὴν παρατήρησιν ὅτι ἄλλο εἶναι ἐκχέρσωσις καὶ ἄλλο ὑλοτομία. Ἀλλὰ συγχρόνως ἐπετράπη καὶ ἡ ὑλοτομία.

§58Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ὑπόθεσις, κ. βουλευτά, ἀνατρέχει εἰς χρόνον πολὺ παλαιότερον ὄχι μόνον τοῦ χρόνου ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ὑπουργεύω τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ πολὺ παλαιότερον τοῦ χρόνου τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ὅπως ἐξάγεται ἐκ τῆς ἀπαντήσεως πρόκειται περὶ δάσους ἰδιοκτήτου καὶ ἡ παραχώρησις ἐγένετο ἀφοῦ ἐξητήθησαν οἱ τίτλοι τῆς ἰδιοκτησίας. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐξετάσατε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος διὰ τὰς πληροφορίας αὐτὰς τῆς ὑπηρεσίας.

§59Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκ τῆς γενομένης ὑλοτομίας τὸ Δημόσιον ζημιοῦται ἑκατομμύρια δραχμῶν. Αὐτὸς ἦτο ὁ σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς ἀναφέρει ὅτι διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἀπὸ 17 Φεβρουαρίου 1917 ὡρίσθη εἰδικὴ ἀσφάλεια τῶν πληρωμάτων τῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἀσφαλισμένων Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων, ἐνεργουμένη διὰ λογαριασμὸν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Οὕτω διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἀπεσκοπεῖτο νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀποζημίωσις διὰ τοὺς παθόντας ἐργάτας θαλάσσης ἐκ τῶν κινδύνων τοῦ πολέμου καὶ νὰ ἐνισχυθῇ τὸ Ταμεῖον διὰ τῶν ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης καθαρῶν εἰσπράξεων. Ἀλλὰ τὸ Διάταγμα τοῦτο οὐδέποτε ὑπεβλήθη πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ἔπαυσε δὲ ἐφαρμοζόμενον. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν κατάργησιν αὐτοῦ ἐν τῷ μέλλοντι, τοῦτο εἶναι κυβερνητικῆς προνοίας, ὅσον ὅμως ἀφορᾷ εἰς τὴν κύρωσιν αὐτοῦ διὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἴσχυσεν, αὕτη ἐπιβάλλεται ὡς τάχιον, διότι ἄλλως τε ἐπέρχεται σοβαρὰ ζημία εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Ταμείου, οὗ ἄλλως τὰ ἔσοδα ἐμειώθησαν κατὰ τὸ 1917. Ὅθεν παρακαλεῖ, ὅπως γίνῃ ἡ δέουσα περὶ διορθώσεως τοῦ πράγματος μέριμνα.

§61Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἡ ἀπάντησις, κ. Πρόεδρε, μοὶ ἐδόθη ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς ἀναφέρει, ὅτι, πλεῖσται ἀπαιτήσεις κατὰ τοῦ Δημοσίου εἶναι ἐντελῶς καθωρισμέναι καὶ ἀναμφισβήτητοι, περί τινων δὲ ἔχουσιν ἐκδοθῆ καὶ σχετικὰ ἐντάλματα πληρωμῆς. Ἐν τούτοις οἱ δικαιοῦχοι ἀναγκάζονται νὰ ἐγείρωσιν ἀγωγάς, ἵνα λογίζηται ὁ νόμιμος τόκος, ἀφοῦ ἡ πληρωμὴ καθυστερῇ ἐπὶ ἔτη, ὁ δὲ τόκος μόνον ἀπὸ τῆς ἀγωγῆς λογίζεται. Ἀλλὰ διὰ τῆς ἐγέρσεως ἀγωγῆς ἀναστέλλεται πᾶσα πληρωμὴ καὶ μόνον κατόπιν δικαστικῆς ἀποφάσεως ἢ συμβιβασμοῦ δύναται νὰ γίνῃ αὕτη. Τὰ μέτρα ταῦτα εἶναι ὅλως ἀλυσιτελῆ, χρησιμεύουσι δὲ μόνον εἰς τὸ νὰ πολλαπλασιάζωσι τὰς δίκας καὶ ἐξεγείρωσι τοὺς δικαιούχους κατὰ τοῦ ἄνω δυστροποῦντος Δημοσίου ἐκ συστήματος, τὸ μὲν διότι πάντες γνωρίζομεν τὰς περιπετείας τοῦ δικαστικοῦ ἀγῶνος, τὸ δὲ διότι ὁ συμβιβασμὸς ἀπαιτεῖ παμψηφεὶ ἀπόφασιν τοῦ νομικοῦ Συμβουλίου, πρᾶγμα ἀδύνατον καὶ παράλογον ὑποβαλλομένης τῆς πλειοψηφίας εἰς τὴν ἀντίδρασιν ἔστω καὶ ἑνὸς συμβούλου. Ὅθεν ἐπειδὴ παρετήρησεν, ὅτι πρό τινος τὸ Δημόσιον προβαίνει, ὁπωσδήποτε εἰς τὴν εὐχερεστέραν ἀπότισιν τῶν ὀφειλῶν αὐτοῦ, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὡς ἀντιπρόσωπον τοῦ Δημοσίου, ἵνα προκαλέσῃ τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ταχύτερον διακανονισμὸν τῶν κατὰ τοῦ Δημοσίου ἀπαιτήσεων, ὧν τὸ βάσιμον καταφανὲς τυγχάνει.

§63Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διεβιβάσθη ἡ ἐπερώτησις, κύριε συνάδελφε, εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, καὶ εὐθὺς ὡς μοὶ ἀπαντήσει θὰ σᾶς τὸ ἀνακοινώσω, ἐὰν δὲ τυχὸν δὲν λύεται οὕτως τὸ ζήτημα θὰ ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἂν ἐκ τῆς ὑπαρχούσης, ἔστω καὶ ἀνεπαρκοῦς, ποσότητος θείου καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ, προτίθεται ν’ ἀποστείλῃ εἰς Κεφαλληνίαν ἀνάλογον μέρος καὶ εἰς ποίαν ποσότητα δύναται νὰ ἀνέλθῃ τοῦτο, δεδομένου, ὅτι ἡ περυσινὴ ἐκεῖ παραγωγὴ σταφίδος καὶ οἴνου κατεστράφη σχεδὸν ἐντελῶς ἕνεκεν τῆς βραδύτητος τῆς ἀποστολῆς τοῦ διαθεσίμου τότε ποσοῦ.

§65Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εὐτυχῶς διὰ τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἔτυχε νὰ ἔχῃ ἐκεῖ ποσότητα θείου περισσοτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν θὰ ἐλάμβανεν, ἐὰν δὲν εἶχε, ἐκ τοῦ ποσοῦ τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ διανομὴ εἰς ὅλην τὴν ἄλλην Ἑλλάδα. Ἐννοεῖται, ὅτι περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει δὲν εἰμπορεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι εἶναι ἐπαρκὲς οὔτε νὰ γίνῃ ἡ πρώτη θείωσις, ὡς ὁρίζει ἡ ἐπιστήμη. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἀποστολῆς ἐκ τῆς ἐλαχίστης ποσότητος τοῦ ὑπάρχοντος θείου. Ἀναμένεται θεῖον καὶ εὐθὺς ὡς ἀφιχθῇ θὰ ἀποστείλωμεν συμπληρωματικῶς εἰς τὴν Κεφαλληνίαν θεῖον, ὡς θὰ ἀποσταλῇ καὶ ἡ ἀναγκαία ποσότης καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πὼπ, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τίνα μέτρα ἔλαβεν ἐπὶ τῶν αἰτήσεων τῶν πρακτόρων τῶν Ἀτμοπλοϊκῶν Ἑταιρειῶν διὰ τὸ ζήτημα τῶν θαλασσίων μεταφορῶν. Συγχρόνως ἐὰν ἐξηκρίβωσεν ὅσα ὑπ’ αὐτῶν διετυπώθησαν παράπονα πρὸς τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν Μεταφορῶν διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς Κυβερνητικῆς ὑπηρεσίας θαλασσίων μεταφορῶν.

§67Γ. ΠΩΠ. Διετύπωσα τὴν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ διότι οὗτος εἶναι ὁ ὑπογράψας τὰς ἀνταλλαγείσας ἐπιστολὰς τὰς ἀποτελούσας τὰς νέας συμβάσεις θαλασσίων μεταφορῶν. Διετύπωσα δὲ ταύτην ὑπὸ μορφὴν ἐλέγχου, οὐχὶ διότι σκοπῶ κατ’ οὐσίαν νὰ ἐλέγξω, ἀλλὰ διότι ἐπιθυμῶ νὰ διατυπώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πληροφορίας τινάς, νὰ ἀρισθῶ δὲ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πληροφορίας ἑτέρας καὶ ἐκ τοῦ συνόλου αὐτῶν νὰ κανονίσωμεν νὰ εὕρωμεν τὸ δίκαιον. Ἔφθασαν μέχρις ἐμοῦ πολλὰ παράπονα περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον λειτουργεῖ ἡ Κυβερνητικὴ ὑπηρεσία τῶν θαλασσίων μεταφορῶν. Ἠθέλησα νὰ ἐξακριβώσω ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν βάσεις τινὲς παραπόνων καὶ ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπερβάλλουν οἱ διατυπώσαντες τὰ παράπονα, καὶ ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελλος τῶν ἐγγράφων ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς ἑταιρείας αὐτῆς τῶν θαλασσίων μεταφορῶν μέχρι τοῦ σημείου τῶν παραπόνων. Οἱ κυρίως παραπονούμενοι εἶναι οἱ πράκτορες τῶν διαφόρων Ἀτμοπλοϊκῶν Ἑταιρειῶν ὑστερηθέντες πάσης ἐργασίας ἀφ’ ἧς ἱδρύθη ἡ ὑπηρεσία αὕτη. Ἐκ τοῦ φακέλλου προκύπτουσι τὰ ἑξῆς: Ὅτι πρῶτον ἐγένετο ἡ ἐργασία τῆς ἱδρύσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν θαλασσίων μεταφορῶν, καὶ δεύτερον ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἐνεργείας τῶν πρακτόρων ἀνετέθη εἰς δύο ἐφοπλιστικοὺς οἴκους τῶν κ.κ. Παλῃοῦ καὶ Γιαννουλάτου. Ἐκ τῆς μελέτης τῆς πρώτης συμβάσεως προκύπτει τοῦτο, ὅτι τὸ Κράτος ἐδέσμευσεν ἕνα ἐκ τῶν δύο πλοιοκτητῶν ὅστις ὑποχρεοῦται νὰ διατηρῇ τὰς μισθώσεις τῶν σκαφῶν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὰ ἀλλαχοῦ γινόμενα ἐπὶ ὁμοίων περιστάσεων, διότι τὰ Κράτη ἐπιφυλάττουσι εἰς ἑαυτὰ τὸ δικαίωμα, καταγγέλοντα τὰς συμβάσεις ταύτας πρὸ ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν νὰ ἀποδίδωσιν εἰς τοὺς πλοιοκτήτας τὰ πλοῖα. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν τινά. Τὸ δεύτερον μέρος, τὸ κύριον καὶ οὐσιῶδες, εἶναι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἀσκεῖται ἡ λειτουργία τῶν θαλασσίων μεταφορῶν, ἐπ’ αὐτοῦ δὲ τοῦ θέματος εὗρον δεδικαιολογημένα τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα μοὶ διετυπώθησαν ὑπὸ τῶν πρακτόρων ἀφ’ ἑνός, καὶ ἐξ ἄλλου ὑπὸ τῆς δημοσίας κραυγῆς δύναταί τις νὰ εἴπῃ τῶν ἐμπόρων καὶ λοιπῶν. Ὁ τρόπος καθ’ ὃν κατηρτίσθη ἡ σύμβασις αὕτη πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι εἶναι ἀνώμαλος, τοῦτο ἐμφανίζεται ἐξ ὅλης τῆς ἱστορίας τῆς δημιουργίας τῆς νέας ταύτης ἑταιρείας. Ἐκ τῶν ἐγγράφων προκύπτουσι ταῦτα: Ὅτι ἡμέραν τινὰ τοῦ παρελθόντος Ὀκτωβρίου, τὴν 20 Ὀκτωβρίου, ἐὰν δὲν πλανῶμαι, οἱ δύο ἔντιμοι καὶ καθ’ ὅλα ἄξιοι πάσης τιμῆς, καὶ ὑπολήψεως καὶ συντελεσταὶ τῆς προόδου τῆς παρ’ ἡμῖν ναυτιλίας ἐν Πειραιεῖ ἔχοντες τὰ γραφεῖα, ὁ κύριος Παλῃὸς καὶ ὁ κ. Γιαννουλάτος μετέβησαν εἰς τὸ γραφεῖον τῶν θαλασσίων μεταφορῶν καὶ μετά τινος ὑπαλλήλου διευθύνοντος τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τοῦ κ. Σαχτούρη συνεννοήθησαν περὶ ἐγκαταστάσεως ὑπηρεσίας Κυβερνητικῆς τῶν θαλασσίων μεταφορῶν, τοὐτέστι περὶ ἐνοικιάσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἑνὸς ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐλειτούργουν διὰ δαπάνης καὶ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, οἱ δύο δὲ οὗτοι θὰ ἀνελάμβανον νὰ καταστῶσιν οἱ πράκτορες τῆς λειτουργίας τοῦ στολίσκου τούτου τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπὶ ὡρισμένῳ κέρδει. Τὸ κέρδος εἶναι 4% ἐπὶ τῶν ναύλων, τὰ τρία δι’ αὐτοὺς καὶ τὸ τέταρτον διὰ τοὺς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ πράκτορας. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἡ ὑπηρεσία τῆς διευθύνσεως τῶν μεταφορῶν, τὴν ὁποίαν ἂν δὲν ἀπατῶμαι διευθύνει ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς κ. Διαμαντίδης....

§68Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μοῦ συγχωρεῖται μίαν ἐπανόρθωσιν. Ἐγὼ τὴν διευθύνω, παραστατούμενος καὶ βοηθούμενος ὑπὸ τοῦ φιλτάτου συναδέλφου κ. Διαμαντίδου.

§69Γ. ΠΩΠ. Εἶναι τόσον πολύπλοκον τὸ σύστημα, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ εὕρῃ τις τὸν διευθύνοντα, τὸν ὑπεύθυνον, τὸν ἀνεύθυνον. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ παρεστράτησα. Ἡ διεύθυνσις λοιπὸν τῶν μεταφορῶν τὴν ἰδίαν ἑσπέραν ἀπευθύνει τὸ ἔγγραφον τοῦτο πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ὑπὸ μορφὴν οὐχὶ συμβουλῆς, ἀλλ’ ἐπιταγῆς, ὅπως τοῦτο ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν μετὰ τῶν πρακτόρων ἐκείνων, συγχρόνως δὲ καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ναύλωσιν ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀτμοπλοίων τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ἐν τῇ συμβάσει. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ τὴν αὐτὴν νύκτα μετὰ τῆς αὐτῆς πάντοτε σπουδῆς, πέμπει ἀφ’ ἑνὸς ἀγγελτήριον ναυλώσεως πρὸς τὰ σκάφη ἐκεῖνα, ἀφ’ ἑτέρου ἐρώτημα πρὸς τοὺς προτείνοντας ἐὰν θὰ ἐδέχοντο νὰ ἀναλάβωσι τὴν πρακτορίαν τὴν καθολικὴν τοῦ νεαροῦ τούτου συστήματος συγκοινωνίας τοῦ Κράτους ἡμῶν, μεθ’ ὅλων τῶν ἄλλων λιμένων τῆς Μεσογείου ἐπὶ ὡρισμένῃ ἀμοιβῇ 3% ἐπὶ τῶν ναύλων. Οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. ἐφοπλισταὶ ἐντὸς 24 ὡρῶν ἀπαντῶσιν, ὅτι ἀποδέχονται τὴν τοιαύτην σύμβασιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγων ὡρῶν εἶχον προτείνει, ὅτι θεωροῦσιν αὐτὴν ἐπιτακτικὴν δι’ αὐτοὺς ἐντολήν, καὶ ὅτι συγχρόνως δέχονται τὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου ἐπιβληθεῖσαν αὐτοῖς τιμὴν νὰ καταστῶσι καὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι, διότι παραδόξως τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῶν συμβάσεων τὰς ὁποίας συνομολογεῖ ἐντὸς 24 ὡρῶν ἐπ’ ἀνταλλαγῇ τόσων ἐγγράφων ἀσυνήθων τῆς τε ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν...........

§70Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς διακόψω. Ἡ ὑπηρεσία τῶν μεταφορῶν ἦτο τότε τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, δὲν εἶχεν ἱδρυθῆ ἔτι ἰδία ὑπηρεσία μεταφορῶν.

§71Γ. ΠΩΠ. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἀποστέλλεται ἐν πάσῃ περιπτώσει, οἱ κύριοι δὲ ἀποδέχονται δι’ ἑαυτοὺς καὶ δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους των, ὅτι εἶναι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους. Ποία ἔννοια ὑπάρχει ἐπὶ τοιαύτῃ μορφῇ ὑπαλλήλων πρώτην φορὰν ἐμφανιζομένῃ, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω. Ἀλλὰ ἐπρόκειτο περὶ ἁπλουστάτου καὶ συνήθους, ἐπρόκειτο περὶ ἀναλήψεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους μικροῦ τινὸς πράγματος. Ἐπρόκειτο περὶ ὑποθέσεως, ἡ ὁποία βαρύνει τὸ Κράτος ὑλικῶς μὲν διὰ 30.000.000 δαπανῶν ἐτησίως, ἀπὸ τῆς ἐννοίας δὲ τῆς κοινωνικῆς, ἀπὸ τῆς ἐννοίας τῆς ἐμπορικῆς, βαρύνεται δι’ εὐθυνῶν μεγίστων τὸ Κράτος καὶ ἐπισύρει μερίμνας δι’ ἑαυτὸ ὁμοῦ μετὰ παραπόνων, τὰ ὁποῖα, ἀτυχῶς, ἐν πλείστοις εἶναι ἐξόχως δικαιολογημένα. Εἶπον, ὅτι ἀντιπροσωπεύει 30.000.000 ἐτησίως ἐπιχείρησιν τοῦ Κράτους καὶ τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην τὸ Κράτος, τὴν ἀσκεῖ οὐχὶ κἂν διὰ συμβάσεως, οὐχὶ κἂν διὰ προκλήσεως ἄλλων ἀνταγωνιστῶν ἐξ ἴσου ἐντίμων, ἐξ ἴσου συντελεστῶν τῆς προόδου τῆς παρ’ ἡμῖν ναυτιλίας, ἀλλὰ δι’ ἁπλῆς συνεννοήσεως μετὰ δύο καὶ μόνων. Τὸ τοιοῦτον, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνώμαλον, εἶναι δὲ καὶ ἀσύνηθες πρὸς αὐτὴν ταύτην τὴν πολιτείαν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἤσκησε προκειμένου περὶ θεμάτων πολὺ μικροτέρας σημασίας ἀπὸ τοῦτο, μέριμναν μεγαλειτέραν διὰ προκλήσεως ἀνταγωνισμῶν, οἵτινες συνεπάγονται οὐχὶ μόνον ὑποχρεώσεις ἐκ μέρους τῶν ἀνταγωνιζομένων μείζονας, ὄχι μόνον βαρύνουσιν αὐτοὺς δι’ εὐθυνῶν, ἀλλὰ συγχρόνως ἐξασφαλίζουσι καὶ ὑπὲρ τοῦ Κράτους τὴν λειτουργίαν ὅλων ἐκείνων τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας δὲν θέλει αὐτὸ μόνον νὰ διαχειρίζεται. Εἶναι ἀνάγκη ἄρα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ ἀναλύσω πῶς περὶ 30.000.000 ὁλοκλήρων πρόκειται; Ἀκούσατε. Τὰ ἀτμόπλοια τὰ ναυλωθέντα ἐν συνόλῳ εἶναι 50, τὸ σύνολον τῆς ἀξίας αὐτῶν εἶναι 30.000.000. Ἡ ναύλωσις ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀξίας αὐτῆς, ἑνὸς ποσοστοῦ, τὸ ὁποῖον φθάνει 38% περίπου ἐτησίως. Διὰ τῆς ναυλώσεως τὸ δημόσιον ἔχει ἀνάγκην νὰ καταβάλῃ 11.400,000 ὡς μίσθωμα, ἔχει δὲ ἀνάγκην νὰ δίδῃ διὰ γαιάνθρακας ἐτησίως 9.000.000, διὰ φαρικά, διὰ μικροαθαρίας κτλ. Ἐν τῷ συνόλῳ δὲ μετὰ τῶν ἀσφαλίστρων, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ σημειώσει ταύτῃ ὑπολογίζονται πρὸς 10% μόνον, 30.000,000 ὁλόκληρα δραχμῶν. Καὶ εἴδατε, κύριοι συνάδελφοι κατὰ ποῖον τρόπον ἐγένετο ἡ σύμβασις, προκειμένου τὸ Δημόσιον νὰ δημιουργήσῃ ἐπιχείρησιν δι’ ἑαυτὸ 30.000.000. Ἐνῷ δὲ οὕτως ἐγένετο ἡ σύμβασις, ἐκ τῶν αὐτῶν ἐγγράφων προκύπτει τοῦτο, ὅτι ἐνῷ ἀντηλλάσσοντο πλέον ἔγγραφα, δὲν γνωρίζω, ἂν ἐκ τοῦ ἑνὸς πατώματος πλέον εἰς τὸ ἄλλο, ἢ ἐκ τῆς μιᾶς οἰκίας εἰς τὴν ἄλλην—πιθανὸν τὸ δεύτερον—διότι ἔκ τινων ἡμερομηνιῶν τῶν ἐγγράφων ἐμφανίζεται ἀργοπορία μεγίστη. Καὶ ἄλλαι λεπτομέρειαι ἀναφερόμεναι εἰς τὴν πρακτορίαν· αἱ λεπτομέρειαι δὲ αὗται εἶναι τῶν φορτώσεων, ἐκφορτώσεων καὶ στοιβάσεων καὶ λοιπαὶ λεπτομέρειαι τῆς ἐν γένει μεταφορᾶς. Μοὶ ἐλέχθη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ δύο δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ οὕτως προσχειρισθέντες ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀξιότιμοι ἐφοπλισταὶ καὶ ἀπὸ κοινοῦ πράκτορες τῶν Κυβερνητικῶν μεταφορῶν ἔχουσι κέρδη 200.000 δραχμ. κατὰ μῆνα δι’ ἑαυτούς. Δὲν ἠθέλησα νὰ πιστεύσω εἰς τοὺς ἀριθμοὺς· ἐπεδίωξα ἵνα ἐπικυρώσω κατὰ τὸ δυνατὸν τούτους. Καὶ ἀληθῶς ἴσως πλείονα τούτων νὰ εἶναι τὰ κέρδη, οὐδέποτε ὀλιγώτερα.

§72Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ἐκ τῆς πρακτορίας δηλαδή;

§73Γ. ΠΩΠ. Μάλιστα, ἐκ τῶν φορτώσεων καὶ ἐκφορτώσεων.

§74Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι τὰ ἐκ τῆς μισθώσεως τῶν πλοίων.

§75Γ. ΠΩΠ. Ὄχι τὰ ἐκ τῆς μισθώσεως τῶν πλοίων· διότι ἐκ τῆς μισθώσεως τῶν πλοίων—εἶναι καὶ τοῦτο περίεργον, κύριοι, Πρόεδρε τὰ ὀλιγώτερον κερδιζόμενα ἀναμφισβητήτως ὑπὸ ἔποψιν ἀριθμητικὴν τὰ ἔχουν οἱ δύο πράκτορες· διότι ἐκ τῶν 50 ἀτμοπλοίων μόνον 12 ἀνήκουσιν εἰς αὐτοὺς· τὰ ἄλλα 38 ἀνήκουσιν εἰς ἄλλους, ἀνήκουσιν ἀκριβῶς εἰς ἰδιοκτήτας, τῶν ὁποίων συνεργάται ἐπὶ χρόνον μακρὸν εἶναι οἱ 40 ἔντιμοι βιοπαλαισταί, πράκτορες τῶν Ἑλληνικῶν Ἀτμοπλοϊκῶν Ἑταιρειῶν οἱ ὁποῖοι ἀπὸ ἑξαμήνου, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι λιμοκτονοῦν. Εἶναι οἱ ἄνθρωποι οἱ ἀποκτήσαντες εἰδικότητα παμμεγίστην ἐν τῷ θέματι τούτῳ· δὲν εἶναι δὲ εὐχερὴς ἡ ἐκλογὴ πράκτορος μιᾶς ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας. Καὶ τὸ ἐπάγγελμα αὐτὸ ἀπέληξε σχεδὸν εἰς ἐπιστήμην, τὴν φορὰν δὲ ταύτην εἰς ἐπιστήμην ἡ ὁποία θὰ ἀπέδιδεν ἀγλαοὺς καρποὺς ὑπὲρ αὐτῆς τῆς χώρας· διότι θὰ ὑπεβοήθει αὐτὸν τὸν ἐπισιτισμὸν τὸν κοινωνικόν, τὸ θέμα δηλαδὴ τὸ μέγιστον καὶ οὐσιωδέστατον τοῦ ἐσωτερικοῦ βίου τῆς Ἑλλάδος. Πρόκειται λοιπὸν περὶ τοῦ κέρδους ἐκ τῆς πρακτορίας, περὶ τοῦ κέρδους ἐκ τῶν φορτώσεων καὶ ἐκφορτώσεων καὶ εἶναι τοῦτο τὸ παράδοξον, ὅτι ἐν τῇ αὐτῇ σειρᾷ ἐγγράφων ζητοῦσιν οἱ ἴδιοι πράκτορες κύρωσιν ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους καὶ τιμολόγια φορτώσεων καὶ ἐκφορτώσεων. Τὸ Κράτος παρέχει τὴν κύρωσιν ταύτην, ἵνα ἀποδείξῃ κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν αἰτουμένων πόσον λαμπροὶ καὶ πόσον μικροὶ εἶναι οἱ ναῦλοι οὗτοι ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τοὺς ἄλλοτε καὶ νῦν πρὸ πάντων κρατοῦντας ναύλους. Ὑπάρχει τι ἀπίστευτον· καὶ ὅταν μοὶ ἐλέχθη δὲν ἠθέλησα νὰ τὸ πιστεύσω καὶ ἐζήτησα νὰ μοῦ δώσουν αὐτουσίαν τὴν ἀπόδειξιν τοῦ γεγονότος καὶ μοὶ ἔδωκαν φωνογραφικὴν σχεδὸν ἀγόρευσιν μετὰ προβολῶν εἰκόνων. Μοὶ ἔδωσαν φωνογραφίαν τοῦ κόστους τῆς φορτοεκφορτώσεως 90 τόννων ξυλανθράκων διὰ τοῦ ἀτμοπλοίου «Κωνσταντῖνος» καὶ διὰ λογαριασμὸν τοῦ ἐν Πειραιεῖ ἐμπόρου κ. Ζωγράφου ἐκομίσθησαν 90 τόννοι ξυλανθράκων. Ἠξεύρετε τώρα τί ἐπλήρωσεν διὰ φόρτωσιν ἐκφόρτωσιν καὶ ὑπερημερίαν;

§76Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ποῦ ἐγένετο ἡ ἐκφόρτωσις;

§77Γ. ΠΩΠ. Εἰς τὸν Πειραιᾶ, πλευρῖσαν τὸ σκάφος εἰς τὰς φορτηγίδας, εἰς τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον συνήθως ἐκφορτώνουν, ἐντὸς τοῦ λιμένος Πειραιῶς εἰς τὰς φορτηγίδας. Ἐννενήκοντα τέσσαρες τόννοι ξυλανθράκων πρὸς 15 δραχμὰς τὸν τόννον ἐκφορτωτικὰ 1417 δραχμάς. Καὶ ἐπειδὴ ἕνεκα βροχῆς παρέμεινον ἐπὶ ἕξ ἡμέρας εἰς τρεῖς φορτηγίδας ἐπληρώθησαν δι’ ὑπερημερίαν 1250 δραχμαί. Δηλαδὴ διὰ τὴν ἐκφόρτωσιν ξυλανθράκων 94 τόννων ἀπὸ τοῦ σκάφους εἰς τὴν προκυμαίαν τοῦ Πειραιῶς, ἐπλήρωσεν ὁ ἔμπορος Ζωγράφος 2667 δραχμ. αἱ ὁποῖαι φυσικώτατα ἐβάρυναν τὸ ἐμπόρευμα, ἐβάρυναν ἡμᾶς, τὴν κατανάλωσιν, ἡ ὁποία ἀπορεῖ καὶ ἐξίσταται, διατὶ, ἄρα φθάνουν μετὰ τῶν ἄλλων εἰδῶν οἱ ξυλάνθρακες εἰς τόσο δυσθεώρητα ὕψη.

§78Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μήπως, γνωρίζετε, κύριε συνάδελφε, ποία ἡ ἀξία τῶν ξυλανθράκων;

§79Γ. ΠΩΠ. Ἐὰν ὑπέθετον, ὅτι ἐπρόκειτο, κύριε συνάδελφε, περὶ εὐθράστων κομψοτεχνημάτων τοῦ Σάξ, ἢ ἄλλου τινὸς εἴδους Σὲβρ καὶ πορσελάνης, θὰ ἠδυνάμην ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἀναζητήσω μήπως, ὡς εἶδος ὄντως πολυτελείας ἐξεφορτώθησαν οἱ 90 τόννοι ξυλανθράκων. Ἀλλ’ ἠρώτησα ἐννενήκοντα τόννους ξυλανθράκων ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς ἐκφορτώσουν οἱοιδήποτε καὶ ἂν εἴχανε τὴν εὐτυχίαν νὰ προμηθευθοῦν τοιούτους. Καὶ μοῦ ἔδωκαν τὸ ἑξῆς σημείωμα (ἀναγινώσκει): «Ἄνευ τοῦ ἐγκεκριμένου τιμολογίου θὰ ἐπλήρωνον 94 τόννοι ξυλανθράκων πρὸς 6 δραχμάς, ἤτοι δραχμὰς 574 κλπ.». Διὰ τὰς αὐτὰς ἡμεραργίας καὶ φυλακτικὰ δρ. 324, ἤτοι τὸ ὅλον δρχ. 888, μὲ προσθήκην δὲ συγχρόνως, ὅτι ἐκ τῶν 888 αὐτῶν δραχμῶν αἱ 200 θὰ ἦσαν καθαρὸν κέρδος ἐκείνου τοῦ πράκτορος ὁ ὁποῖος θὰ ἀνελάμβανε τὴν ἐκφόρτωσιν. Ἑπομένως ἐξ ὅλης αὐτῆς τῆς ἐπιχειρήσεως ἀπομένει καθαρὸν κέρδος ὑπὲρ τῶν δύο πρακτόρων βαρῦνον τοὺς ξυλάνθρακας, συνεπῶς ἡμᾶς τὴν κατανάλωσιν, κατὰ 2000 δραχμάς.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἴπατε ὅτι ἔπρεπε νὰ πληρώσουν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμολογίων. Τίνων τιμολογίων;

§81Γ. ΠΩΠ. Τῶν κανονισθέντων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ τότε αὐτοὶ δὲν ἐπλήρωσαν αὐτὰ ἀλλὰ ἐπλήρωσαν πέραν τῶν τιμολογίων;

§83Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἠξεύρω.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θέλω νὰ ἐννοήσω καὶ ἐγώ. Διὰ 94 τόννους ἐπλήρωσαν 2667, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμολογίων τῆς Κυβερνήσεως; Λέγετε ὄχι, διότι ἐὰν ἐπλήρωναν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμολογίων τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐπλήρωναν 800 δρ.

§85Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ δὲν εἶπον τοῦτο, εἶπον, ὅτι ἐπλήρωσαν 2667, διότι ἐν τῷ τιμολογίῳ, τὸ ὁποῖον ἔχουν ἐγκρίνει ὑπάρχουν καὶ εἴδη τινὰ, ὡς οἱ ξυλάνθρακες, τὰ ὁποῖα δὲν ἀναφέρονται. Ὅλ’ αὐτὰ τὰ εἴδη ὑπάγονται εἰς τὰ εἴδη τῆς πολυτελείας. Καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο, τέλος πάντων, περὶ θέρους, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ πολυτέλεια, ἀλλὰ προκειμένου περὶ χειμῶνος, τὸ πρᾶγμα διαφέρει. Ἐδῶ εἶναι, κύριοι, ἡ φωτογραφία τῶν ἀποδείξεων τὰς ὁποίας ἐζήτησα. Ἀλλ’ εἶναι ἆρά γε τὸ κέρδος τοῦτο τῶν φορτωτικῶν μικρὸν καὶ μόνον ἐκεῖ περιορίζεται ἢ μήπως αὐτὸ τοῦτο τὸ Δημόσιον ὑφίσταται ζημίαν; Ἄλλο παράδειγμα. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν προσφάτως τὸ ἀτμόπλοιον «Ἀδριατικὸς» μὲ φορτίον τοῦ Κράτους 350 τόννων γαιανθράκων διὰ χρῆσιν τοῦ ναυτικοῦ κατέπλευσεν εἰς Πειραιᾶ, ἀντὶ νὰ καταπλεύσῃ εἰς Ναύσταθμον, ἔνθα ἀνεμένετο. Ἀνεμένετο εἰς Ναύσταθμον, διότι εὔλογον καὶ φυσικὸν ἦτο ἡ ἐκφόρτωσις καὶ λόγῳ ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ λόγῳ οἰκονομίας νὰ γίνῃ ἡ ἐκφόρτωσις πολεμικοῦ ὑλικοῦ ἐν Ναυστάθμῳ. Οὐδὲν τούτων ἐγένετο. Τὸ ἀτμόπλοιον τοῦτο ἔρχεται εἰς Πειραιᾶ, ἐκφορτώνονται ὅλα ταῦτα τὰ εἴδη ἐντὸς φορτηγίδων. Καὶ ὑπολογίσατε τώρα τί ἐζημιώθη τὸ Δημόσιον καὶ τί πρόκειται νὰ καταβάλῃ καὶ πόσον ἐκινδύνευσαν τοιούτου εἴδους ὑλικὰ μεταφερόμενα διὰ φορτηγίδων ἀπὸ Πειραιᾶ εἰς Ναύσταθμον. Ἀλλ’ ἐὰν τὰ πράγματα μέχρι τοῦ σημείου τούτου καὶ τοῦ κέρδους τούτου περιορίζοντο, θὰ ἐλέγωμεν ὅτι ἀληθῶς ἡ ὑπηρεσία λειτουργεῖ τόσον κανονικῶς καὶ τόσον ἁρμονικῶς, ὥστε μέσῳ τῶν μεγάλων δαπανῶν τῆς κοινωνίας εἶναι εὐχάριστον, ὅτι εὑρέθησαν οἱ ἐπιχειρηματίαι, οἵτινες μὲ οἱανδήποτε διατίμησιν τῆς ἐργασίαν αὐτῶν παρέχουσι τὰ ἀπαιτούμενα ἐκ τῆς κοινωνικῆς ἀνάγκης ταχέως καὶ ἀσφαλῶς. Ἀτυχῶς τοῦτο δὲν συμβαίνει. Παράδειγμα ὅτι ἔχομεν ζημίας τοῦ Κράτους ἐκ τῶν ναύλων, ζημίας τοιαύτας, ὥστε μᾶς εἶπαν, δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἀκριβές, ὅτι τὸ Κράτος μὲ ὅλους τοὺς ὑπερόγκους ναύλους, τοὺς ὁποίους ἔχει κανονίσει δὲν ἐπέτυχεν ἐν δεδομένῃ στιγμῇ νὰ εἶναι ἐνήμερον οὔτε εἰς αὐτὰς τὰς πληρωμὰς τῶν μισθωμάτων καίτοι πολλὰ τῶν σκαφῶν ἀνήκουσιν εἰς ἀτυχεῖς συνιδιοκτήτας, μικροὺς πλοιοκτήτας. Καὶ λέγω ἓν παράδειγμα. Ἐπειδὴ ἐπρόκειτο πάντοτε νὰ ἑνοῦται ὁ ναῦλος μετὰ τῆς ἐκφορτώσεως, ἡ ἀμερικανικὴ ἑταιρεία καπνῶν «Νέστελ» εἶχε νὰ μεταφέρῃ ἐκ Ναυπλίου εἰς Πειραιᾶ ποσότητά τινα καπνοῦ, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, 800 τόννων. Ἀπηυθύνθη εἰς τὴν Ἑταιρείαν ταύτην τῶν θαλασσίων μεταφορῶν καὶ τῆς ἐζητήθησαν διὰ τὸν ὀκτάωρον πλοῦν ἀπὸ Ναυπλίου εἰς Πειραιᾶ μετὰ τῶν ἐκφορτωτικῶν 200 δραχμαὶ κατὰ τόννον. Παρέχω, ἐπαναλαμβάνω, πληροφορίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπιθυμῶν νὰ ἀντλήσω ἐκεῖθεν τὰς πληροφορίας. Δι’ αὐτὸ εἶπον ἀρχικῶς, ὅτι δὲν ἐλέγχω, δὲν ἐλέγχω, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ἡ περίοδος τὴν ὁποίαν διατρέχομεν εἶναι περίοδος ἐλέγχου, παρ’ ὅλας τὰς χθεσινὰς ὑπομνήσεις τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὰς γενομένας ἐν τῇ ἐπ’ αἰσίοις οἰωνοῖς ἱδρυθείσῃ λέσχῃ τῶν Φιλελευθέρων, δὲν θέλω νὰ ἐλέγξω, ἀλλὰ θέλω τὸ ἐπ’ ἐμοὶ νὰ ὑποβοηθήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἀγάγῃ ἐπ’ ἀγαθῷ τὰς ὑποθέσεις τῆς χώρας. Δὲν θέλω νὰ ἐλέγξω, διότι δὲν αἰσθάνομαι τὴν ψυχικὴν δύναμιν ἐλέγχου, ὅταν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα ὁ πόνος καὶ ὁ θάνατος κυριαρχοῦσι. Ἐπεθύμουν κατὰ τὴν περίοδον ταύτην ἁπλῶς νὰ εἰσφέρω τὸ ἐπ’ ἐμοί, πᾶν τὸ δυνάμενον νὰ παράσχῃ μέσα ἀμύνης μόνον τῆς Κυβερνήσεως κατὰ ἐλέγχου, ὅστις θὰ ἠδύνατο ἐν πολλοῖς νὰ εἶναι ἄδικος, ὅπως διαφωτίσω αὐτὴν ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα πολλάκις δὲν φθάνουσι μέχρι τῶν πρωθυπουργικῶν καὶ ὑπουργικῶν γραφείων, διότι συναντῶσι φράγματα ἀκριβῶς εἰς τοὺς προθαλάμους τῶν γραφείων τούτων, καὶ διότι ἐπιθυμῶ ἵνα διὰ τῆς συμβολῆς μου ταύτης βοηθήσω καὶ τὴν κοινωνικὴν ἐν γένει ἁρμονίαν. Θὰ εἶμαι δὲ εὐτυχὴς ἐὰν ὅσα κατέπληξαν τὸν ἔντιμον καὶ ἀγαπητὸν συνάδελφον ἐξ Ἰωαννίνων ληφθῶσιν ὑπὸ τὴν αὐτὴν ψυχικὴν αἴσθησιν καὶ ὑπὸ τὴν αὐτὴν σημασίαν καὶ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐξακριβούμενα, ἀποδώσωσι τὸ δίκαιον ὡς ἁρμόζει. Ἔλεγον, λοιπὸν, ὅτι οἱ 800 οὗτοι τόννοι τῆς Ἀμερικανικῆς Ἑταιρείας διὰ λειτουργίας σκαφῶν, τῶν ὁποίων οἱ ναῦλοι θὰ ἔδιδον τὸ κέρδος αὐτὸ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν τοῦ Κράτους, εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, ἡ Ἀμερικανικὴ ἑταιρεία δὲν ἐδέχθη καὶ τὸ ἐμπόρευμά της τὸ μετεβίβασεν εἰς τὸν σιδηρόδρομον, ὁ ὁποῖος ἄνευ φορτωτικῶν, ἄνευ ἄλλου τινὸς ἀνέλαβε τὴν μεταφορὰν εἰς Πειραιᾶ ἀντὶ 86 μόνον δραχ. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας, τί ἐμπορεύματα ἄλλα εἶναι ἐκεῖ τὰ ὁποῖα, πλὴν τῶν καπνῶν δύναται νὰ παράσχῃ ἡ Ἀργολὶς καὶ Κορινθία καὶ ὁ λιμὴν τοῦ Ναυπλίου;

§86Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Μόνον καπνὸς ἐξάγεται ἐκ τοῦ λιμένος Ναυπλίου.

§87Γ. ΠΩΠ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγὼ, καὶ ὁ καπνὸς ὅστις θὰ ἠδύνατο διὰ λογικῶν τιμολογίων διὰ τακτικῶν ἐκτελέσεων τῶν πλόων καὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν τερατωδῶν τούτων φορτωτικῶν, νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ κράτους καὶ ἑπομένως καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον! Ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ κέρδος 80 000 δραχμῶν ἐν ὅλῳ, ἐζημιώθη, καπνὸς ἦν καὶ διελύθη, διότι οὕτω ἐσκέπτοντο καρπίζοντες μακαρίως 2.000.000 δραχμὰς μηνιαίως κέρδη, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐντὸς 24 ὡρῶν ἀνέλαβον τὴν διεξαγωγὴν μιᾶς ἐπιχειρήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν εἶχον ὅλα τὰ ἐχέγγυα τιμιότητος, διὰ τὴν ὁποίαν εἶχον ὅλην τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς χώρας διὰ τὴν ἐφοπλιστικὴν αὐτῶν ἐργασίαν, ἀλλὰ διὰ τὴν ὁποίαν ἐστεροῦντο τὰ στοιχεῖα τῶν γνώσεων διὰ τὴν διεξαγωγήν της. Ἀλλὰ εἶναι τοῦτο μόνον; Ὑπάρχει σωρεία ἄλλων, τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω. Εἰς ἐμὲ ἀρκεῖ τοῦτο καὶ μόνον, ὅτι προεκάλεσα τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἰδιαίτατα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ἐδήλωσεν, ὅτι ἔχει τὴν διεύθυνσιν αὐτὸς καὶ μόνος τῶν μεταφορῶν καὶ συνεπῶς αὐτὸς καὶ μόνος θὰ δυνηθῇ νῦν νὰ κανονίσῃ καὶ ρυθμίσῃ τὰ πράγματα ἀσφαλέστερον καὶ ἐπωφελέστερον ὑπὲρ τῆς χώρας. Ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἄλλο τι παράδειγμα. Τὸ ἀτμόπλοιον «Ἀδριατικὸς» εἶχε φορτωθῇ διὰ λογαριασμὸν τοῦ κράτους καὶ ἔπλευσεν εἰς Μασσαλίαν, πλῆθος ἐμπορευμάτων μὲ ναύλους παμμεγίστους ἀνέμενεν τὸν «Ἀδριατικὸν» ἐκεῖ, συμπέρασμα, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν κράτος εἶπε πρὸς τὸν ἐφοπλιστὴν τὸν πράκτορα, εἰς ὃν ἀνήκει ὁ «Ἀδριατικὸς» τὴν φορὰν αὐτὴν, ὅτι διὰ τὰς καλὰς σου ὑπὲρ τῆς χώρας ὑπηρεσίας δύνασαι νὰ κάμῃς ναῦλον ἀπὸ Μασσαλίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ λογαριασμόν σου καὶ ὁ ναῦλος αὐτὸς ὁ ἀποδώσας δὲν γνωρίζω τί, ἀλλὰ πάντως μέγα μέρος τῆς ἀξίας αὐτοῦ τούτου τοῦ πλοίου, ὁ ὁποῖος θὰ εἰσήρχετο εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἐδόθη ὡς ποὺρ μπουὰρ προσθέτως εἰς 200,000 δραχμάς.

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ τελευταῖον δὲν ἤκουσα.

§89Γ. ΠΩΠ. Τὴν τελευταίαν φράσιν; Δὲν ἔχει ἔννοιαν ἐνώπιον τοῦ φόρτου, τὸν ὁποῖον ἔφερεν ὁ «Ἀδριατικὸς» καὶ τὸν ὁποῖον ἠδύνατο νὰ φέρῃ εἰς χρήματα ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου Ταμείου.

§90ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἦτο αὐτός;

§91Γ. ΠΩΠ. Ὁ κ. Παληὸς ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι.

§92ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καινούργια πράγματα.

§93Γ. ΠΩΠ. Καὶ διὰ τὰ παληὰ καὶ διὰ τὰ νέα ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνερχόμεθα. Ὀφείλομεν πρὸ παντὸς νὰ μεριμνήσωμεν, διὰ τὴν νεότητα καὶ τὸ σφρῖγος τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι συνδέονται μὲ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν καὶ τοῦ ἐπισιτισμοῦ τῆς χώρας. Ὅσα παραδείγματα ἐξήγγειλα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὑπάρχει καὶ πλῆθος ἄλλων τοιούτων, δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω, ἵνα μὴ βαρύνω ὑμᾶς, ἀρκοῦσι ταῦτα ἵνα πεισθῶσι πάντες περὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία αὐτή. Ἐκτὸς τῶν ποικίλων ἄλλων ἀνωμαλιῶν δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον εἰς τοὺς ὑποδούλους ἐμπόρους οὐδὲ νὰ εὕρωσι τὸ μέρος εἰς τὸ ὁποῖον κατ’ ἰδίαν βούλησιν θὰ ἀσφαλίσωσι τὰ ἐμπορεύματα αὐτῶν, διότι αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία ἡ οὕτω χειροκροτηθεῖσα ἡ ἔχουσα τοὺς πράκτορας ὑπαλλήλους μὲ 200,000 μηνιαίως ὡς λέγει, δὲν δέχομαι τὸ ἐμπόρευμά σου, ἐὰν δὲν εἶναι ἠσφαλισμένον εἰς τὴν Ἑταιρείαν «Πήγασος».

§94Α. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. Τίνος εἶναι;

§95Γ. ΠΩΠ. Ὁ Πήγασος» εἶναι τοῦ Παληοῦ. Γνωρίζετε, κύριε συνάδελφε, τὰ θέματα, ἐγὼ δὲ εἶμαι εὐτυχής, διότι ὁ κ. Γιαννουλᾶτος, δὲν συνδέεται ἐν τῇ ἐπιχειρήσει, διότι ἐὰν συνεδέετο δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μετάσχῃ τῆς συζητήσεως, διότι οὐδεὶς ἐν οὐδενὶ Κοινοβουλίῳ —εἶναι κανὼν ἀπαράβατος παντὸς Κοινοβουλίου, ἰδιαίτατα τοῦ Ἀγγλικοῦ, ὅτι ἐκεῖνοι τῶν βουλευτῶν, οἵτινες κατὰ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον μετέχουσιν ἐπιχειρήσεώς τινος, εἰς ἣν εἶναι ἀναμεμιγμένον τὸ κράτος — οἱ βουλευταὶ ἐκεῖνοι δὲν ἔχουσι δικαίωμα οὔτε τῆς συζητήσεως νὰ μετάσχωσιν, οὔτε γνώμην, οὔτε ψῆφον νὰ ἔχωσιν ἐπ’ αὐτῆς. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐκ Κεφαλληνίας δὲν εἶναι παντάπασιν ἐν τῇ ἐπιχειρήσει ταύτῃ ἀναμεμιγμένος, ἡ δὲ ἐπιθυμία αὐτοῦ, ὅπως χωρίσῃ τὸν ἕτερον τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Δημοσίου καὶ συμπράκτορα, μοὶ παρέχει ἕν ἐπὶ πλέον ἐπιχείρημα, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξέθηκα ἀποτελοῦσι σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα δὲν θέλει ὁ κ. Γιαννουλᾶτος νὰ ἴδῃ οὔτε τὸ ὄνομά του συνδεδεμένον, καὶ τὸν τιμᾷ διὰ τοῦτο, ὁ δὲ κ. Παληός, κ. βουλευταί, ἔχει καὶ ἀσφαλιστικὴν ἑταιρείαν ὁ «Πήγασος» ποιητικῇ ἀδείᾳ, διατὶ «Πήγασος»; ἀγνοῶ, ἀδιάφορον, λέγει εἰς τοὺς ἔχοντας ἐμπορεύματα, ὅτι ὀφείλετε, κύριοι, νὰ τὰ ἀσφαλίσητε τὰ ἐμπορεύματά σας εἰς τὴν ἀσφαλιστικὴν αὐτὴν ἑταιρείαν, ἄλλως δὲν ἔχετε δίκαιον, δὲν ὑπάρχει χῶρος διὰ τὰ ἐμπορεύματά σας καὶ διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ νέον τοῦτο σκάνδαλον ἐδημιουργήθη τὸ τερατῶδες καὶ ἀλλόκοτον, ἱδρύθη ἐπιτροπὴ ἐν Ἀθήναις, ἡ ὁποία ἔχει ἐντολὴν νὰ ἐξελέγχῃ αἰτήσεις ἐμπόρων περὶ μεταφορᾶς ἐμπορευμάτων, νὰ ἐξελέγχῃ ἐὰν ὑπάρχῃ χῶρος καὶ ἀφοῦ προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν ταύτην, τότε νὰ παρέχῃ ἄδειαν εἰς τοὺς ἐμπόρους ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν διαταγὴν εἰς τοὺς πράκτορας ἵνα γίνεται ἡ ἐκφόρτωσις. Ἀλλὰ κατέρχομαι τοῦ βήματος, κατέρχομαι ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι ἡ ἐντύπωσις ἡ ἐκ τῶν γεγονότων παραχθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον μὲ τὸ ὁποῖον παρηκολούθησε τὴν ὅλην ταύτην συζήτησιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἔχῃ ἀφορμὴν ὅπως ἐπιτευχθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει κυρίως.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ἀρθῇ τὸ σκάνδαλον τὸ ὁποῖον καταγγέλλετε, οὔτε ἔχετε ὄρεξιν νὰ ἐπικρίνητε τὴν Κυβέρνησιν.

§97Γ. ΠΩΠ. Ὄχι ἁπλῶς νὰ ἀρθῇ τὸ σκάνδαλον, ἀλλὰ ὡς εἶπον ἀρχικῶς νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ ἀλήθεια καὶ αἱ πληροφορίαι αἵτινες μοὶ ἐδόθησαν καὶ τὰς ὁποίας εὗρον εἰς ἀριθμοὺς καὶ προσήγαγον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιθυμῶ νὰ ἀντλήσω καὶ ἐκεῖθεν πληροφορίας, διὰ νὰ ἴδω, ἐὰν πρόκειται περὶ σκανδάλου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ προκαλέσῃ ἔλεγχον, πληροφορίας τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις θὰ διαλύσῃ διὰ νὰ δείξῃ, ὅτι δὲν εἶναι ὑπεύθυνος.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις δέκα βουλευτῶν, περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως.

§99Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αἰτήσει τῆς κυβερνήσεως γενικεύεται ἡ συζήτησις.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔχει τὸν λόγον.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ὁ κ. βουλευτής, ζητεῖ νὰ καταλάβῃ τὴν γνώμην σας, ἔφτασε δὲ νὰ καταγγείλῃ σκάνδαλα. Βεβαίως, ὁ κ. βουλευτής, ἔκαμε τὸ καθῆκόν του, καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως αὐτῆς θὰ πορισθῶμεν ὠφέλειαν. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. βουλευτὴν, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα διὰ τὸ ὁποῖον ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα, ἔπρεπε νὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαντήσῃ. Εἶπε χίλια τόσα πράγματα καὶ περιμένει ὁ κ. βουλευτὴς νὰ ἴδῃ ποίαν ἐντύπωσιν θὰ ἀποκομίσῃ ἡ Βουλή. Παρακαλῶ τὸν συνάδελφον κ. Διαμαντίδην, νὰ μὲ βοηθήσῃ, ὁ ὁποῖος δεικνύει τόσον ζῆλον καὶ αὐταπάρνησιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Ὁ κ. Διαμαντίδης θὰ ἀπαντήσῃ.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Διαμαντίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§103Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εἷς τῶν ὑπογραψάντων τὴν αἴτησιν περὶ γενικῆς συζητήσεως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ψαρρῶν συναδέλφου, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐζήτησα δὲ τὸν λόγον διότι βοηθῶν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Πρωθυπουργὸν εἰς τὸ ἔργον τῶν μεταφορῶν, εἰς τὸ ὁποῖον προσφέρω καὶ ἐγὼ τὴν τεχνικὴν συνδρομήν μου, νομίζω ὅτι θὰ δυνηθῶ νὰ χορηγήσω σχετικὰς πληροφορίας ἐν σχέσει πρὸς τὸ συζητούμενον θέμα, ἵνα ἡ Βουλὴ δυνηθῇ νὰ σχηματίσῃ ἀκριβῆ γνώμην ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ἐξέτασιν σπουδαίου τούτου ζητήματος οὐχὶ μόνον ἐν σχέσει μὲ ὅσα ἐξήγγειλεν ὁ κ. συνάδελφος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλ’ ἀπὸ γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος συζήτησιν, τὸ θέμα τοῦτο τῶν μεταφορῶν, τὸ ὁποῖον εὐλόγως σήμερον προκαλεῖ τὸ ἐνδιαφέρον ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε κ. συνάδελφοι νὰ σᾶς καταστήσω κοινωνούς, νὰ σᾶς εἴπω μὲ δύο λέξεις ποῖος εἶναι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον λειτουργεῖ ἡ ὑπηρεσία ἡ λεγομένη Ἀνωτάτη Διεύθυνσις τῶν Μεταφορῶν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ἄμεσον διοίκησιν καὶ ἐποπτείαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐκ τούτου θὰ ἐννοήσωμεν ποία ἡ σχέσις τῆς Διευθύνσεως ταύτης ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τρόπον τινὰ ἴδιον Ὑπουργεῖον πρὸς τὴν λεγομένην Κυβερνητικὴν ὑπηρεσίαν τῶν θαλασσίων μεταφορῶν. Ἀφ’ ὅτου ἡ Κυβέρνησις ἐγκατεστάθη ἐν Ἀθήναις, εὑρέθη πρὸ τοῦ πολυπλόκου ζητήματος τῶν μεταφορῶν τόσων τῶν θαλασσίων ὅσον καὶ τῶν ἀπὸ ξηρᾶς, ἰδίᾳ δὲ τῶν σιδηροδρομικῶν. Τὸ ζήτημα ἄλλως τε τοῦτο, σήμερον εἶναι τόσον πολύπλοκον, ὄχι μόνον εἰς τὴν ἰδικήν μας χώραν, ἀλλὰ παντοῦ τοῦ κόσμου, ὥστε ἀποτελεῖ αὐτὸ τοῦτο τὸ μέγα πρόβλημα ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ κριθῇ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ πόλεμος. Δικαίως ὅθεν εὐθὺς ἀμέσως τὸ ζήτημα τῶν μεταφορῶν ἀπησχόλησε τὴν Κυβέρνησιν ἥτις καὶ ἠθέλησε νὰ εὕρῃ ποῖος ἦτο ὁ καλύτερος τρόπος, τὸ καλύτερον σύστημα, ἵνα ἐξέλθῃ ἐκ τῆς δυσχερείας εἰς τὴν ὁποίαν ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων εὑρίσκετο ἡ χώρα. Οἱ μῆνες ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ νέου καθεστῶτος ἐπροχώρουν καὶ αἱ δυσχέρειαι καθίσταντο ὁσημέραι μείζονες. Δὲν εἶχε δυστυχῶς ἡ χώρα οὐδὲ σχετικὴν ἐπάρκειαν καὶ δι’ αὐτὰ τὰ τρόφιμα τὰ ὁποῖα εἰσήγοντο ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ· αἱ δυσχέρειαι δὲ αὗται ἦσαν μεγαλύτεραι ἀπὸ πᾶσαν ἄλλην χώραν. Εὑρισκόμεθα δὲ ἀπέναντι δυσχερειῶν, διότι τὰ ὀλίγα μεταφορικὰ μέσα τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς τὸν τόπον ἦτο ἀνάγκη νὰ χρησιμοποιῶνται τὸ μὲν διὰ τὸν ἐπισιτισμὸν τῆς χώρας τὸ δὲ διὰ τὸν στρατόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἰδιωτικὸν ἐμπόριον. Ἡ κατάστασις αὕτη ἐπεδεινοῦτο ἔτι περισσότερον ἐκ τῆς ἐλλείψεως καυσίμου ὕλης. Οὐδὲ τόννος, οὐδὲ χιλιόγραμμον γαιάνθρακος εὑρίσκετο ἐν Πειραιεῖ ἢ ἀλλαχοῦ τῆς Ἑλλάδος. Ὁ ὀλίγος λυγνίτης ὁ ὁποῖος παρήγετο ἐδῶ ἢ ἐκεῖ, διημφισβητεῖτο ἀπὸ τὰς διαφόρους ἐπιχειρήσεις καὶ ἐβλέπομεν καθημερινῶς ἀτμόπλοια ἠγκυροβολημένα ἐν Πειραιεῖ μὴ δυνάμενα νὰ κινηθῶσιν ἐλλείψει καυσίμου ὕλης τοὺς δὲ σιδηροδρόμους καὶ αὐτοὺς μετὰ δυσκλίας καὶ ἀκανονίστους κινουμένους, εἰς τρόπον ὥστε νὰ διερωτᾶται τὸ κοινόν, ἔχει τραῖνον σήμερον διὰ τὴν Λάρισσαν; Θὰ κυκλοφορήσῃ αὔριον ἁμαξοστοιχία διὰ τὴν Πελοπόννησον; Ἀπέναντι τῶν δυσχερειῶν τούτων εὑρίσκετο ἡ Κυβέρνησις ἐκ τοῦ ὅτι τὰ ὀλίγα μέσα διημφισβητοῦντο ὑπὸ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, ἑκάστη τῶν ὁποίων διετείνετο ὅτι ἡ μεταφορά της ἦτο ἐπείγουσα, καὶ ὅτι αὕτη δὲν ἀπεδέχετο οὐδεμίαν ἀναβολήν. Ἡ στρατιωτικὴ ἀρχή, ἀφ’ ἑνός, ὁ ἐπισιτισμὸς ἐξ ἄλλου, ὅστις πρωτευόντως ἐνδιαφέρει τὴν χώραν, ὅλοι οἱ συνάδελφοι, ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν ἐκραύγαζον καὶ διηγκωνίζοντο περὶ τὰ ὀλίγα μεταφορικὰ μέσα, ἐνῷ ἐξ ἄλλου, τὸ ἰδιωτικὸν ἐμπόριον τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ διευκολύνῃ τὸν ἐπισιτισμὸν εὑρίσκετο εἰς τέλειον ἀποκλεισμόν. Ἀπέναντι τῆς δυσχερείας ταύτης εὑρισκομένη ἡ Κυβέρνησις, ἐνόμισεν, ἀφ’ οὗ ἐζήτησε καὶ τὰς γνώμας εἰδικωτέρων ἄλλων προσώπων, ὅτι ἔπρεπε ὅλα τὰ μεταφορικὰ μέσα νὰ τὰ συγκεντρώσῃ εἰς χεῖρας μιᾶς καὶ μόνης ἀρχῆς. Τοῦτο ἐγένετο, Κύριοι, οὐχὶ μόνον παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ Κράτη. Εἰς αὐτὴν τὴν Γαλλίαν ἅμα τῇ ἐνάρξει τῶν πολέμων τὸ ἴδιον ζήτημα παρεστάθη. Οἱ στρατιωτικοὶ ἐκράτησαν δι’ ἑαυτοὺς τοὺς σιδηροδρόμους, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὸ ἐμπόριον καὶ τὸν ἐπισιτισμὸν τῆς χώρας, δι’ ἅτινα ὀλίγα τινὰ ἐκ τῶν μεταφορικῶν μέσων διέθεσαν. Δυσχέρειαι μέγισται ὅμως καὶ ἐκεῖ, εὐθὺς ἀμέσως ἐγεννήθησαν, ἠναγκάσθησαν δὲ καὶ ἐκεῖ ὅπου τὰ πράγματα εἶναι πολὺ δυσχερέστερα καθ’ ὅσον ἐπρόκειτο περὶ κολοσσιαίων στρατιωτικῶν μεταφορῶν συνδεομένων μὲ τὴν τύχην τῆς χώρας, ἠναγκάσθησαν λέγω, ὅλα τὰ μέσα τὰ μεταφορικὰ νὰ τὰ συγκεντρώσωσι εἰς μίαν καὶ μόνην χώραν. Τοῦτ’ αὐτὸ ἐγένετο καὶ ἐν Ἰταλίᾳ ὅπου καὶ Ὑπουργεῖον ἰδιαίτερον ἵδρυσαν. Σημειωτέον, πρὸς τούτοις, ὅτι ἡ Γαλλία κατέληξεν εἰς τὸ ἴδιο σύστημα, τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς ἤδη ἐφαρμόζομεν, καθ’ ὅτι ἀφορᾷ τὴν κίνησιν τῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐπιταχθέντων πλοίων. Συνέστησε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἡμῶν τὴν Ἀνωτάτην Διεύθυνσιν τῶν Μεταφορῶν ἡ ὁποία εἶναι ἀρχὴ συγκεντροῦσα εἰς χεῖρας της ὅλα τὰ μεταφορικὰ μέσα ἀπό τε θαλάσσης καὶ ξηρᾶς καὶ διαθέτουσα ταῦτα ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν καὶ τοῦ ἐπείγοντος. Διὰ τὴν κατανομὴν τῶν μεταφορῶν, ἡ Διεύθυνσις αὕτη λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν της τὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας τῆς χώρας καὶ τὸν ἐπισιτισμὸν καὶ αὐτὰς ἀκόμη τὰς ἀνάγκας τοῦ ἰδιωτικοῦ ἐμπορίου, μετὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἐπειγουσῶν δημοσίων μεταφορῶν. Συνεκέντρωσε δὲ εἰς τὰς χεῖρας της ἡ Διεύθυνσις αὕτη καὶ τὸ ζήτημα τῆς καυσίμου ὕλης, διότι τοῦτο ἦτο ἀναποδράστως συνδεδεμένον μὲ αὐτὴν τὴν κίνησιν καὶ τὴν ζωὴν ὅλων τῶν μεταφορικῶν μέσων. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, διότι θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον τόσον ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν. Θὰ ἠρκούμην ὅμως νὰ εἴπω ὀλίγους ἀριθμούς, διότι θὰ εἶχε τὸ ἐνδιαφέρον ἡ Βουλὴ νὰ σχηματίσῃ γνώμην τοῦ τί ἔκαμε αὐτὴ ἡ λεγομένη Ἀνωτάτη Διεύθυνσις Μεταφορῶν ἐξ ἧς ἄριστα δημόσια καὶ κοινωνικὰ συμφέροντα ἐξαρτῶνται. Ἰδοὺ τὰ ἀποτελέσματα ἐπὶ τῆς ἀπόψεως τῆς σιδηροδρομικῆς συγκοινωνίας. Λαμβάνω τὰς δύο μεγαλυτέρας σιδηροδρομικὰς Ἑταιρείας, τὰς Ἑταιρείας τῶν σιδηροδρόμων Λαρίσσης καὶ τὴν Ἑταιρείαν τῶν σιδηροδρόμων Πελοποννήσου. Κατὰ τὸν μῆνα Νοέμβριον, ἡ κίνησις ἦτο 2500 χιλιομέτρων σιδηροδρομικοῦ συρμοῦ, κατὰ τὸν Δεκέμβριον 3233 χιλιομέτρων, κατὰ τὸν Ἰανουάριον 1918 ἀνῆλθεν εἰς τὰ 3100, κατὰ Φεβρουάριον εἰς 3550 καὶ κατὰ τὸν Μάρτιον ἤδη ἐφθάσαμεν εἰς 4500 χιλιόμετρα. Δηλαδὴ ἀφ’ ἧς συνεστήθη ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις τῶν Μεταφορῶν κατορθώθη διὰ τῆς λογικῆς χρησιμοποιήσεως, ὄχι βέβαια, διότι δὲν ἐλειτούργουν καλῶς πρότερον αἱ σιδηροδρομικαὶ ἑταιρεῖαι, διὰ τῆς ἐναρμονίσεως λέγω, ὅλων τῶν ἀναγκῶν, ἐπετύχομεν τὸν διπλασιασμὸν τῆς κινήσεως. Εἰς δὲ τὸν Πελοποννησιακὸν σιδηρόδρομον ἐνῷ εἴχομεν 1500 χιλιόμ. ηὐξήθη βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ 4600 καὶ 5000 χιλιόμετρα εἰς τὸν μῆνα Μάρτιον, ἤτοι ἡ κίνησις ἐτριπλασιάσθη. Βεβαίως ἐννοεῖ τις ποία ἐντεῦθεν ἡ διευκόλυνσις ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν χώραν, καὶ ποῖα διέξοδος ἐδόθη εἰς τὴν κρίσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα ὅταν συνεστήθη ἡ Διεύθυνσις τῶν Μεταφορῶν. Καὶ αὐτὸ μὲν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἀποτελέσματος τῆς κινήσεως διὰ τῶν σιδηροδρόμων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄποψιν τῆς καλλιτέρας χρησιμοποιήσεως τῶν λιγνιτωρυχείων καὶ τῆς ἐντεῦθεν μείζονος παραγωγῆς καυσίμου ὕλης εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κατωρθώθη νὰ ἔχωμεν περὶ τὰς 18000 τόννους λυγνίτου μηνιαίως εἰς οὓς συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ 6000 τόννοι τοὺς ὁποίους κατωρθώσαμεν νὰ λάβωμεν ἐνεργείᾳ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῶν λυγνιτωρυχείων Κύμης τὸ ὁποῖον ἐργάζεται διὰ λογαριασμὸν τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Κατωρθώθη λοιπὸν τὸ μὲν διὰ τῶν λυγνιτωρυχείων τούτων, τὸ δὲ διὰ τῆς εἰσαγωγῆς γαιανθράκων καὶ ἐξ Ἀγγλίας ἀλλὰ καὶ ἐξ Ἰνδιῶν νὰ δώσωμεν τροφὴν περισσοτέραν εἰς τοὺς σιδηροδρόμους καὶ εἰς τὰ ἀτμόπλοια εἰς τρόπον ὥστε ἡ κίνησις νὰ βελτιωθῇ κατὰ πολύ. Τὸ πρόβλημα ὅμως τὸ ὁποῖον δυσχερέστερον προεβάλλετο ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως ὅτε ἀπεφάσιζε νὰ σχηματίσῃ τὴν διεύθυνσιν τῶν μεταφορῶν, ἦτο τὸ ζήτημα τῆς θαλασσίας συγκοινωνίας, διότι ἐκεῖ εὑρίσκετο οὐ μόνον ἀπέναντι μιᾶς, δύο, ἢ τριῶν ἑταιρειῶν μετὰ τῶν ὁποίων ἡ συνεννόησις θὰ ἦτο εὔκολος, ἀλλ’ εὑρίσκετο ἐνώπιον πλοιοκτητῶν πλειόνων ἀτμοπλοίων τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ τεθῶσιν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὁποίων πίνακα ἔχω ἐνώπιόν μου· εἶναι σήμερον περὶ τὰ 62 μεγάλα καὶ μικρὰ καὶ ἐὰν ἀφαιρέσῃ τις τὰ 15 τὰ ὁποῖα ἔδωσαν οἱ κ. Παληὸς καὶ Γιανουλᾶτος τὰ ὑπόλοιπα ἀνήκουσιν ἀνὰ ἓν σχεδὸν ἢ καί τι πλέον εἰς διαφόρους ἰδιοκτήτας. Τὸ ζήτημα ἦτο δυσχερέστατον. Κάθε ἕνας ὁ ὁποῖος ἤθελε νὰ μεταφέρῃ κἄτι τὶ δὲν εἶχε παρὰ νὰ ἐπιτάξῃ ἓν ἀτμόπλοιον. Ἐπέτασσον τὸ τάδε ἀτμόπλοιον διὰ νὰ βάλουν ὀλίγους σάκκους ἀλεύρων διὰ νὰ τὰ μεταφέρουν εἰς ἕνα λιμένα, ἐπέτασσον τὸ ἄλλο ἀτμόπλοιον διὰ νὰ μεταφέρουν ὀλίγους σάκκους ἀλλοῦ. Ἐννοεῖται, δυσχέρεια μεγάλη προήρχετο ὄχι μόνον διότι αἱ αἰτήσεις αὐταὶ δὲν ἦσαν συγκεντρωμέναι εἰς μίαν χεῖρα, ἀλλὰ διότι πρὸς τοῖς ἄλλοις, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις μετὰ τῶν ἰδιοκτητῶν. Ἕκαστος τούτων εὕρισκε διαφόρους προφάσεις: τὸ ἀτμόπλοιόν μου ἔχει ἀνάγκην ἐπισκευῆς — ἔλεγε —, τὸ ἀτμόπλοιόν μου διαρρέει: συμβαίνει τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Καθεὶς, μὲ διαφόρους προφάσεις προσεπάθει ν’ ἀποφύγῃ τὸν πλοῦν καὶ μάλιστα εἰς τὰ κινδυνώδη, λόγῳ τοῦ ὑποβρυχίου πολέμου, μέρη. Ἤθελε καλλίτερα νὰ μένῃ ἐκτὸς τῆς ἐπιτάξεως ἵνα εἰσκομίζῃ κέρδη μείζονα. Ὅπως δὲ ἐπληροφορήθημεν, εἶχεν ἀρχίσῃ καὶ ἐκεῖ, δὲν λέγω τὴν λέξιν, αἰσχροκέρδεια, ἀλλ’ ἡ μανία τοῦ κέρδους. Εἴς τινα μάλιστα τῶν ἀτμοπλοίων αὕτη ἦτο τόσον μεγάλη, ὥστε ἐζητοῦντο ἀληθῶς ναῦλοι ὅλως ὑπέρογκοι. Σήμερον οἱ ναῦλοι εἶναι καθωρισμένοι καὶ τὸ δημόσιον εἶναι ὁ ἰδιοκτήτης τῶν ἀτμοπλοίων. Θὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον εἶναι μεγάλος ὁ ναῦλος, ἐὰν συγκρίνωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλάμβανον πρότερον μὲ ὅσα σήμερον πληρώνουν, ἐν σχέσει μὲ τὴν σημερινὴν κατάστασιν καὶ μὲ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας παρέχει εἰς τὸ Κράτος αὐτὴ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν πλοίων. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ ἀκολουθήσῃ τὸ ἑξῆς σύστημα. Ἀντὶ νὰ ἐπιτάξῃ τ’ ἀτμόπλοια καὶ ἀφίσῃ τὸ δικαστήριον τῶν ἐπιτάξεων νὰ κανονίσῃ τὰς δοτέας ἀποζημιώσεις εἰς τοὺς διαφόρους πλοιοκτήτας, ἀπεφάσισε νὰ κάμῃ μίαν ἐπιτακτικωτάτην ναύλωσιν, δηλαδὴ νὰ προέλθῃ εἰς συμφωνίας μετὰ τῶν πλοιοκτητῶν, ἐπὶ τῇ προόψει, ὅτι ἂν αὐτοὶ δὲν ἤθελον κάμει ἀποδεκτὰς τὰς συμφωνίας, εἶχε τὸ μέσον τὸ Κράτος νὰ ἐπιτάξῃ τὰ πλοῖα, ἵνα δυνηθῇ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς ἀξιώσεις ὑπερβολικάς. Ἡ συζήτησις αὕτη περὶ τοῦ τοιούτου καταρτισμοῦ τῶν ναυλολογίων δὲν ἐγένετο, κύριοι συνάδελφοι, ἅμα τῇ συστάσει τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως τῶν Μεταφορῶν. Ὁ κ. συνάδελφος, βεβαίως εὑρίσκεται ἐν ἀπορίᾳ, εὑρισκόμενος ἐνώπιον ἐγγράφων τὰ ὁποῖα φέρουσιν ἀκριβῶς ἡμερομηνίαν τῆς αὐτῆς ἡμέρας τῆς συστάσεως τῆς ὑπηρεσίας καὶ εὐλόγως λέγει: πῶς ἔγινεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; — τὸ πρωῒ ἐστάλη στοὺς Παληοὺς, τὸ μεσημέρι ἀπήντησαν καὶ τὸ ἀπόγευμα ἐκλείσατε τὴν συμφωνίαν. Τὸ πρᾶγμα ἔχει οὕτω: Ἀφ’ ἧς ὁ κ. Ἐμπειρῖκος ἦτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, μακρὰν διεξήγαγε συνεννόησιν περὶ τοῦ καταλληλοτέρου συστήματος ναυλώσεως. Τὴν ἡμέραν δ’ ἐκείνην καθ’ ἣν συνιστᾶτο ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις, τὸ ζήτημα εἶχεν ἀποφασισθῆ καὶ δὲν ἐπρόκειτο παρὰ περὶ ἁπλουστάτου τύπου, καὶ τυπικῆς ἀνταλλαγῆς ἐγγράφων. Τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔφευγε διὰ τὴν Εὐρώπην σχεδὸν τὸ πρᾶγμα εἶχε καταρτισθῆ καὶ ἀποφασισθῆ καὶ δὲν ἔμενον εἰμὴ λεπτομέρειαί τινες. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ὡς εἶπον, εἶχε προέλθει οὐχὶ μόνον εἰς συνεννόησιν, ἀλλὰ εἰς μακρὰν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, ἵνα κανονίσῃ—καὶ τοῦτο ἦτο τὸ δυσχερέστατον σημεῖον—ποία ἦτο ἡ δοτέα ἀποζημίωσις, τὸ ἐνοίκιον τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τοὺς πλοιοκτήτας ἀναλόγως τῶν κόρων τοῦ πλοίου καὶ τῆς ἡλικίας εἰς ἣν τοῦτο εὑρίσκετο. Πρὸς τοῦτο ἐζήτησεν ἐπισήμως ἀπὸ τὰς ξένας Κυβερνήσεις ὅλα τὰ ναυλοσύμφωνα τῶν ἑλληνικῶν πλοίων τὰ ὁποῖα ἦσαν ὑπὸ ναύλωσιν ξένην καὶ ἔχον ὑπ’ ὄψιν του τὸ Ὑπουργεῖον πεντήκοντα ναυλοσύμφωνα Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων ναυλωθέντων ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως κατέληξεν εἰς συμπέρασμα κατὰ τὸ ὁποῖον κατήρτισε πίνακα, λαβὸν ὡς μέσον ὅρον τὴν ἡλικίαν τοῦ πλοίου καὶ τὴν χωρητικότητα αὐτοῦ. Ὁ πίναξ οὗτος, δηλαδὴ ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας κατηρτίσθησαν ὅλα τὰ συμφωνητικὰ μετὰ τῶν διαφόρων ἰδιοκτητῶν τῶν πλοίων εἶναι ὁ μέσος ὅρος τῆς ἡλικίας τῶν πλοίων τῶν Ἑλληνικῶν τῶν ναυλωθέντων ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ πίναξ ἔχει ὡς ἑξῆς: Διὰ πλοῖον χωρητικότητος 1000 τόννων ναυπηγηθὲν πρὸ τοῦ 1880, διότι ἀτυχῶς ἔχομεν καὶ πλοῖα πρὸ τοῦ 1880, σήμερον ὅμως εὐτυχῶς ποῦ καὶ αὐτὰ ἔχομεν, διότι μὲ αὐτὰ ἐξοικονομούμεθα κατὰ τὸ πλεῖστον, διὰ πλοῖον λοιπὸν 1000 τόννων, δι’ ἕκαστον κόρον, ὁ ὁποῖος εἶναι περὶ τὰ δύο κυβικὰ μέτρα καὶ 33% πληρώνει, ἢ μᾶλλον ἀναγνωρίζει τὸ Κράτος ἀσφαλιστέαν ἀξίαν 1000 δραχμῶν. Πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἡ ἀσφαλιστέα ἀξία τοῦ πλοίου, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς καταρτισθῇ ὁ πίναξ. Διὰ πλοῖον λοιπὸν ναυπηγηθὲν πρὸ τοῦ 1880, δι’ ἕκαστον κόρον ἡ ἀσφαλιστέα ἀξία εἶναι 1000 δραχμαί. Ἐφ’ ὅσον τὸ ἔτος τῆς ναυπηγήσεως αὐξάνει, αὐξάνει καὶ ἡ ἀσφαλιστέα ἀξία. Οὕτω ἀπὸ τοῦ 1880–1889 ἡ ἀσφαλιστέα ἀξία εἶναι 1125 δραχμαὶ καὶ φθάνομεν κατὰ τὸν πίνακα μέχρι 1500 δραχμῶν κατὰ κόρον χωρητικότητος, διὰ τὰ πλοῖα τὰ ναυπηγηθέντα ἀπὸ τοῦ 1910 καὶ ἐντεῦθεν. Οὕτω εὑρισκόμενοι ἐνώπιον πλοιοκτήτου, ὁ ὁποῖος ἔχει ἕνα βαπόρι 5000 τόννων καὶ τοῦ ὁποίου γνωρίζομεν τὴν ἡλικίαν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν κόρων, γνωρίζομεν ποία εἶναι ἡ ἀσφαλιστέα ἀξία. Ὅταν δὲ εὑρεθῇ ἡ ἀσφαλιστέα ἀξία, τότε τὸ ἐνοίκιον τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσῃ ἡ Κυβέρνησις εἶναι 38,10% διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῆς ἀσφαλιστέας ταύτης ἀξίας. Δι’ ἕνα ἀτμόπλοιον π. χ. 300 ἢ 400.000 δραχμῶν ἀσφαλιστέας ἀξίας, πληρώνει ἡ Κυβέρνησις 150.000 δραχμὰς τὸν χρόνον ἐνοίκιον. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πίνακος τούτου, κατηρτίσθησαν τὰ ναυλοσυμφωνητικὰ τῶν πλοίων καὶ ἐκλήθησαν οἱ διάφοροι ἰδιοκτῆται, καὶ ἦσαν οὗτοι ἡ ἑταιρεία Παληοῦ, ἡ ἑταιρεία Γιαννουλάτου—εἰς τὴν πρώτην τούτων Παληοῦ εἶχον συγχωνευθῇ αἱ ἑταιρεῖαι Τζών, Γουδῆ, καὶ Κυκλαδική,— ἡ ἑταιρεία τῶν ἀδελφῶν Πανταλέοντος, ἡ ὁποία εἶχε 4–5 βαπόρια καὶ ἄλλοι τινὲς οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἰδιοκτῆται ἕκαστος ἑνὸς ἀτμοπλοίου, ἐκλήθησαν λοιπόν, λέγω, οἱ ἰδιοκτῆται καὶ ἐγένοντο τὰ ναυλοσυμφωνητικὰ, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν ἐπίσημον ναύλωσιν μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τῶν Ἑταιρειῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τῆς διμήνου ἐπιχειρήσεως ἀσχέτως πρὸς τὴν ἄλλην ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἴδωμεν μετ’ ὀλίγον, τῆς παραχωρήσεως, τῆς πρακτορικῆς ἐργασίας εἰς τοὺς Γιαννουλάτον καὶ Παληόν. Ἐγένοντο ἕντεκα ναυλοσύμφωνα, ἐτηρήθησαν δὲ ὅλοι οἱ ὅροι οἱ ἀπαντώμενοι εἰς τὰ Ἀγγλικὰ ναυλοσυμφωνητικά. Ἡ ναύλωσις αὕτη δὲν ἦτό τι τὸ εὐχερές, διότι τὰ ἀτμόπλοια κερδίζουσι τὴν ἐποχὴν αὐτὴν καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ὅλοι ἐπιθυμοῦν νὰ λυθῶσι τ’ ἀτμόπλοιά των τῆς ἐπιτάξεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἐπὶ στιγμὴν νὰ φαντασθῇ ἡ Κυβέρνησις ἔστω καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο ἐπὶ ζημίᾳ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἔχουσα τὴν ἐπιχείρησιν αὐτήν, διότι τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην νὰ ἔχῃ εἰς χεῖράς του ὅλα τὰ μεταφορικὰ μέσα, ὄχι μόνον διὰ τὸν ἐπισιτισμὸν τῆς Χώρας ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἄμυνάν της, νὰ διαθέτῃ αὐτὴ τὰ πλοῖα ὅπως θέλῃ καὶ εἰς οἱανδήποτε γραμμὴν ἄνευ μεμψιμοιριῶν περὶ τοῦ ἂν οὗτος ἢ ἐκεῖνος ὁ πλοῦς εἶναι ἐπικίνδυνος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς Κυβερνητικῆς ὑπηρεσίας. Ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις τῶν Μεταφορῶν συνεστήθη διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ μέχρι τῆς συστάσεως αὐτῆς διέθετε τὰ μεταφορικὰ μέσα. Ἡ δὲ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις Μεταφορῶν εἶχε τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ καταστατικοῦ ὀργανισμοῦ της εἴτε δι’ ἐπιτάξεως εἴτε δι’ ἀμοιβαίας συμφωνίας νὰ προβαίνῃ εἰς τοιαύτας ναυλώσεις καὶ διὰ τοῦτο προέβη καὶ ἔλαβεν εἰς τὴν κατοχήν της ὅλα τὰ πλοῖα. Τότε προεβλήθη τὸ ζήτημα κατὰ ποῖον τρόπον τὸ Κράτος θὰ διεχειρίζετο αὐτὴν ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐπῆρε τὸ Δημόσιον 50 βαπόρια εἰς τὸ χέρι του, ὁρίστε τώρα νὰ τὰ διαχειρισθῆτε. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι εὔκολον. Ὅσον καὶ ἂν εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῶν Κρατικῶν ἐπιχειρήσεων, ἡ πεῖρα μὲ πείθει ὅτι τὸ Κράτος εἶναι δύσκολον νὰ διαχειρισθῇ αὐτὸ καλλύτερον τὰ βαπόρια ἀπὸ ὅτι τὰ διεχειρίζοντο οἱ ἰδιοκτῆται αὐτῶν. Ἐὰν τὸ Κράτος ἀνέλαβε τὰς θαλασσίας μεταφορὰς τὸ ἔκαμε διότι ἡ ἀνάγκη τῶν περιστάσεων ἐπιτάσσει τοῦτο. Ἔπρεπε φυσικὰ νὰ ἀποβλέψῃ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς ἕνα ὀργανισμόν, διότι δύο συστήματα προσέκειντο: ἢ ἔπρεπε αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος νὰ εὕρῃ ὑπαλλήλους τοὺς ὁποίους νὰ τοὺς ὀργανώσῃ κατὰ σύστημα τὸ ὁποῖον θὰ ἐπρόκειτο τὴν ὥραν ἐκείνην νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ παραχθῇ οὐδεμία ἀνωμαλία εἰς τὴν ὅλην κίνησιν τῶν πλοίων, ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς ἕνα ὀργανισμὸν ὑπάρχοντα, ὁ ὁποῖος παρέχει τὰ ἐχέγγυα καὶ λόγῳ τοῦ καταρτισμοῦ του, καὶ λόγῳ τοῦ παρελθόντος καὶ λόγῳ τῆς εἰδικότητος, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν μετ’ ἐπαρκείας ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Βεβαίως ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις Μεταφορῶν ἐκράτει καὶ κρατεῖ τὸ οἰκονομικὸν μέρος καὶ τὴν διεύθυνσιν τῆς ἐπιχειρήσεως εἰς τὰς χεῖράς της. Ἄν ἀπηυθύνθη πρὸς μίαν ἑταιρείαν, ἀπηυθύνθη πρὸς αὐτὴν διὰ νὰ ἐκτελέσῃ αὕτη τὸ ἁπλοῦν μηχανικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον συνίσταται ὄχι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ χώρου τῶν πλοίων, ὄχι εἰς τὸν καθορισμὸν ποῦ θὰ ὑπάγῃ τὸ κάθε πλοῖον, ὄχι εἰς ἄλλα τοιαῦτα ζητήματα, ἀλλὰ ἁπλῶς εἰς μίαν ταμειακὴν ἐργασίαν τῆς ὅλης ἐπιχειρήσεως καὶ ἐδέχθη τὸ Κράτος, μετὰ συζήτησιν, τὰς προσφορὰς αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ τῆς ἑταιρείας ταύτης, ἡ ὁποία ἐζήτησεν ὡς ἀμοιβὴν διὰ τὰ γενικά της ἔξοδα καὶ τὴν ὑπαλληλίαν της 3% ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων τῶν εἰδῶν ἐπισιτισμοῦ καὶ τῶν εἰδῶν τοῦ ἐμπορίου, οὐδὲν δὲ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν μεταφορῶν. Ἐμμένω εἰς τὸ τελευταῖον τοῦτο τὸ ὁποῖον εἶναι σημαντικὸν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἐκφρασθῇ εἰς ἀριθμούς, διότι θὰ ὁμιλήσω δι’ ἀριθμῶν προσπαθῶν νὰ δώσω μίαν πλήρη καὶ σαφῆ ἰδέαν, διότι πολὺ ὡραῖα εἶναι τὰ λόγια νὰ τὰ λέγῃ κανείς, ἀλλὰ τὰ πράγματα καὶ οἱ ἀριθμοὶ πείθουσι καλύτερα ἀπὸ κάθε ἄλλο ἐπιχείρημα. Ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἑταιρείαν 3% ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων τῶν εἰδῶν ἐπισιτισμοῦ καὶ ἐμπορίου, ἵνα δι’ αὐτῶν καλύψῃ τὰς δαπάνας τῆς ὅλης διοικήσεως τοῦ γενικοῦ πρακτορείου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ πληθὺν ὑπαλλήλων ἀναγκαίων, ἵνα ἡ ἐπιχείρησις βαίνῃ καλῶς καὶ δι’ ἀμοιβὴν τῶν πρακτόρων, ἀμοιβὴν οἷα ἐδίδετο, ὅταν τὰ ἀτμόπλοια διεχειρίζοντο ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τοὺς πλοιοκτήτας, οἱ ὁποῖοι ἔδιδον εἰς τὰ πρακτορεῖα ποσὸν 3%.

§104Α. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΤΟΣ. 5%.

§105Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. 5% διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἐνθυμοῦμαι τὴν λεπτομέρειαν, τὴν ὁποίαν μοῦ λέγει ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι προκειμένου περὶ τῶν ἐξωτερικῶν πλοίων, ὅταν ἐγίνετο συζήτησις ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιμένωσιν εἰς τοῦτο ἐδέχθησαν τὴν μείωσιν διὰ τοὺς ἐξωτερικοὺς πλόας ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι ἂν θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν ἐκ μέρους τῶν πρακτόρων, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ εἶχε δυσχέρειαν νὰ ἐπανέλθῃ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον γεννᾶται, ἂν καλῶς ἠνόησα, εἶναι τοῦτο, ὅπως ἔθεσεν αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ψαρρῶν: Καλῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις δώσασα τὴν ἐργασίαν αὐτὴν εἰς αὐτοὺς μόνον τοὺς κυρίους Παλιὸν καὶ Γιαννουλάτον, εἰς αὐτὴν μόνον τὴν ὀργάνωσιν καὶ θέσασα κατὰ μέρος ὅλην τὴν ὀργάνωσιν τῶν λοιπῶν πρακτόρων, συμπαθῶν βεβαίως βιοπαλαιστῶν, οἱ ὁποῖοι εἰργάζοντο ὅταν τὰ ἀτμόπλοια ἦσαν ἐλεύθερα, καὶ ἂν οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἔδωκε τὴν διαχείρισιν τῆς κινήσεως αὐτῆς εἶναι οἱ πρέποντες. Βεβαίως θὰ ἦτο εὐχάριστον, ἂν ἦτο δυνατόν, κάθε ἀτμόπλοιον νὰ διατηρήσῃ τοὺς πράκτοράς του, ἀλλὰ στοχάζεσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅσοι ἐξ ὑμῶν διηυθύνατε μίαν ἐπιχείρησιν, ἢ ἐν γένει εἴχετε ἀφορμὴν νὰ ἴδητε κατὰ ποῖον τρόπον ὀργανοῦται μία τόσον μεγάλη ἐργασία, ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν μία διοίκησις Κρατικὴ, νὰ ἔρχεται εἰς συναλλαγὰς μὲ μίαν ἑκάστην ἐκ τούτων τῶν διευθύνσεων. Διότι δὲν ἐπρόκειτο οὔτε περὶ μιᾶς οὔτε περὶ δύο οὔτε περὶ τριῶν, διότι ἂν ἐξαιρέσητε τὰς δύο ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι συνεβλήθησαν μετὰ τοῦ Κράτους, καὶ τὴν Ἑταιρείαν τοῦ Πανταλέοντος, ὅλα τὰ ἄλλα ἀτμόπλοια τὰ ὁποῖα εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ἀναγνώσω, ἔχουν ἰδίαν διεύθυνσιν. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ τὸ Κράτος εἰς συναλλαγὴν μὲ ἕνα ἕκαστον τῶν πλοιοκτητῶν καὶ νὰ ἔχῃ σχέσεις καὶ νὰ δίδῃ διαταγὰς εἰς ὅλους αὐτούς, καὶ τὰ πρακτορεῖα τὰ κατὰ τόπους ἑνὸς ἑκάστου τῶν πλοιοκτητῶν; Τὸ πρᾶγμα βεβαίως ἤθελε καταλήξει εἰς ναυάγιον πλῆρες τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς, καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν, καλῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις θελήσασα νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἐργασίαν εἰς τὴν μεγαλειτέραν ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία ὑπῆρχε, καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἡ Ἑταιρεία τοῦ Παληοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον συγχωνευθῆ ὅλαι αἱ ἄλλαι ἐπιχειρήσεις, καὶ τὴν ἑταιρείαν τοῦ Γιαννουλάτου. Τώρα θὰ μοῦ εἴπητε καλὰ τὰ ἔδωσε, ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν ὑπὸ ποίους ὅρους τὰ ἔδωσε; Ἂν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τὸν ὁποῖον ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερε, κατὰ τὰς πληροφορίας βεβαίως τὰς ὁποίας τοῦ ἔδωσαν, ὅτι κερδίζουν 200.000 δραχμὰς τὸν μῆνα, ἤτοι 2.400.000 δραχμὰς κατ’ ἔτος, πῶς τὰ ἔδωκεν εἰς δύο ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι τίποτε ἄλλο δὲν κάμουν εἰς αὐτὴν τὴν δουλειά, παρὰ νὰ παράσχουν μίαν συνδρομὴν εἰς τὴν διοίκησιν ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι μυστικὸν δι’ αὐτοὺς, καὶ τὴν ὁποίαν οὗτοι ἠξεύρουν; Ἐλέχθη, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δίδουσα τὴν διαχείρισιν τὴν πρακτορικήν, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, διότι ἐπιμένω εἰς τοῦτο ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ ὑπηρεσία θαλασσίων μεταφορῶν εἶναι αὐτὴ αὕτη ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις Μεταφορῶν, αὐτὴ διευθύνουσα τὴν ὅλην κίνησιν, αὐτὴ διευθύνουσα τὰ ἀτμόπλοια, καὶ τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ γενικὸν, λεγόμενον, πρακτορεῖον Πειραιῶς, εἶναι ἁπλῆ πρακτορικὴ διαχείρισις, ἐλέχθη, λέγω, ὅτι δίδει εἰς τοὺς δύο ἐπιχειρηματίας τοὺς διευθύνοντας τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον κέρδη 200 χιλιάδων δραχμῶν κατὰ μῆνα. Ἕτερος τῶν κ. κ. ἐφοπλιστῶν, παραπονούμενος εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐν ὑπομνήματι, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλλεν εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον, ἐκτιμᾷ τὰ κέρδη κἄπως ὀλιγώτερον, ἀλλὰ πάντοτε περὶ τὸ ἑκατομμύριον πρόκειται. Ἔχω ἐνώπιόν μου ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλλει πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἡ Ἑταιρεία Παντελέοντος, διὰ τοῦ ὁποίου παρεπονεῖτο, διότι ἡ ἐργασία αὕτη ἀνετέθη εἰς αὐτοὺς τοὺς δύο κυρίους μόνον, καὶ δὲν ἀνετέθη εἰς ὅλας τὰς Ἑταιρείας, ὑποδεικνύει ὅμως ἐν τέλει ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ πράγματος τούτου, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἤθελε ν’ ἀνοίξῃ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἴδῃ ὅτι ἐν προκειμένῳ ἔκαμε κακὴν σύμβασιν, καὶ ὅτι ἐχάρισε πρὸς αὐτοὺς τοὺς κυρίους 1.200.000 κατ’ ἔτος. Αὐτὸ τὸ ποσὸν εὕρισκεν ἡ Ἑταιρεία Παντελέοντος ὅτι κερδίζει τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον ἐν τῷ ὑπομνήματι, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κατὰ τὴν ἀπουσίαν τοῦ κ. Προέδρου, ὁ ὁποῖος διηύθυνεν ἀφ’ ὑψηλοῦ τὰς μεταφορὰς καὶ ὅστις εἶχε τὴν μεγαλειτέραν δυσχέρειαν, διότι τότε ὅλοι ἤθελον νὰ λυθοῦν τῆς ἐπιτάξεως, τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ ἀτμόπλοιον. Καὶ ἐχρειάσθη πολλὴ ὑπομονὴ καὶ σταθερότης χειρὸς, διὰ νὰ μὴ δυνηθῇ νὰ ξεφύγῃ κανὲν ἀτμόπλοιον καὶ οὕτω κατεσιγάσθησαν τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἤθελον γενικευθῇ, ἂν ἤθελε μείνῃ κανὲν ἔξω τῆς ἐπιτάξεως. Ὑπολογίζει λοιπόν, εἰδικώτατα ἄνθρωπος εἰς 1.200.000 δραχμὰς τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον οἱ κύριοι οὗτοι ἤθελον ἀποκομίσει, τὸ μὲν ἐκ τῆς πρακτορικῆς ἐργασίας τῶν 3%, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς ἐργασίας τῶν φορτοεκφορτώσεων, ἡ ὁποία ἀνετέθη εἰς αὐτούς. Διότι ἔρχεται τὸ ζήτημα, ὅπερ εἶναι συναφὲς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς πρακτορικῆς ἐργασίας, τὸ ζήτημα τῶν φορτοεκφορτώσεων. Γνωρίζετε, κύριοι, τὴν κατάστασιν τοῦ λιμένος Πειραιῶς ἀπὸ ἀπόψεως ἐργατῶν, κατὰ ποῖον τρόπον γίνεται ἡ ἐργασία ἐν τῷ λιμένι: ὅτι δὲν εἶναι ἐλεύθερος τις νὰ πάρῃ ὅποιον ἐργάτην θέλει, προκειμένου εἰς τὰς φορτοεκφορτώσεις, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀπευθυνθῇ εἰς τὰ σωματεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὀργάνωσις πολὺ καλὰ τακτοποιημένη. Βεβαίως τὸ Κράτος δὲν ἦτο δυνατὸν, νὰ προέλθῃ καὶ εἰς ἄλλας συμφωνίας καὶ μὲ ἄλλας ἑνώσεις καὶ νὰ ἔχῃ ἄλλας ἐνοχλήσεις. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναλάβῃ δι’ ἑαυτὸ τὴν φροντίδα καὶ τὴν εὐθύνην τῆς μέχρι τῶν ἀτμοπλοίων, τοὐλάχιστον, παραδόσεως τῶν ἐμπορευμάτων. Δι’ αὐτὸ μετὰ μακρὰν συζήτησιν ἐν τῷ Γνωμοδοτικῷ Συμβουλίῳ, τοῦ ὁποίου προήδρευεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀπεφασίσθη ὅπως οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἑταιρικὴν διεύθυνσιν τῶν πλοίων, ἀναλάβουν ἐπὶ ὡρισμένῳ τιμήματι, ἐπὶ ὡρισμένῳ τιμολογίῳ τὴν φόρτωσιν καὶ ἐκφόρτωσιν κατὰ τιμολόγιον, τὸ ὁποῖον ἐνέκρινεν ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις τῶν Μεταφορῶν, καὶ ἀπεδέχθη μετὰ τινας τροποποιήσεις ἡ Ἑταιρεία εἰς τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ πρακτορικὴ αὕτη ἐργασία. Καὶ τὸ τιμολόγιον αὐτὸ, εἶναι τιμολόγιον κατὰ τὸ ὁποῖον ἀναλόγως τοῦ εἴδους τοῦ ἐμπορεύματος γίνεται ἡ εἴσπραξις κατὰ τόννον. Ἡ βάσις εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν 7 δραχμῶν κατὰ τόννον τῶν συνήθων ἐμπορευμάτων. Ὑπεχρεώθη ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ ὅμως, ἵνα μὲ τὴν τιμὴν αὐτὴν, οἷα διαγράφεται ἐν τῷ ἐκδοθέντι τιμολογίῳ ἀναλάβῃ καὶ ὅλα τὰ βάρη ὄχι μόνον μέχρι τοῦ ἀτμοπλοίου, ἀλλὰ καὶ τῆς σκευασίας τοῦ ἐμπορεύματος ἐντὸς τοῦ κύτους τοῦ ἀτμοπλοίου. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν ἐν τῷ γνωμοδοτικῷ συμβουλίῳ, ὡρίσθη ὅτι εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν περιλαμβάνονται ὅλα τὰ ἐργατικὰ ἐπὶ τοῦ πλοίου. Καὶ ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Ψαρρῶν μετ’ ἐκπλήξεως, νὰ ὁμιλῇ περὶ φορτωτικῶν ὑπερόγκων, περὶ μεγάλης δαπάνης κλπ. Ὁμολογῶ, ὅτι τὸ πρᾶγμα, ὡς διετυπώθη εἶναι ἐκπληκτικόν. Καὶ ἄλλοτε μᾶς κατηγγέλθησαν παράπονα, παρενέβη ἡ ὑπηρεσία, ἐξηκρίβωσε τὰ πράγματα καὶ ἀπέδωκε τὸ δίκαιον ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ τὸ ἀποδώσῃ. Δὲν ἦτο ἀνάγκη ὅμως τῆς φωτογραφίας...

§106Γ. ΠΩΠ. Εἶναι ἐκπληκτικὸν τὸ γεγονός, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἰξεύρετε, ὅτι ὁμιλεῖτε περὶ ἀδικουμένων πολιτῶν καὶ περὶ καταγγελίας ἀπὸ μέρους πολιτῶν, κἄτι τι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόζηται πάντοτε. Δὲν εἶναι εὔκολον ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις εἷς ἔμπορος, εἷς βιοπαλαιστὴς ἔχων ἀνάγκην ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ εὑρισκόμενος πρὸ τόσων κεφαλαιούχων νὰ προβῇ εἰς καταγγελίας ἀδίκους χωρὶς νὰ αἰσθάνηται τὸν φόβον μήπως ἡ καταγγελία ἀντὶ νὰ στραφῇ κατὰ τοῦ καταγγελομένου στραφῇ κατὰ τῆς κεφαλῆς του.

§107Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Πληροφορῶ καὶ πάλιν τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι, ὅταν ἐγένοντο παράπονα καὶ καταγγελίαι, ἐξητάσθησαν τὰ πράγματα καὶ ἐδόθη τὸ δίκαιον ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε. Εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἀκριβῶς διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ γνωρίζῃ καὶ βλέπει τί γίνεται, ὄχι μόνον εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, ὅπου τὸ ἄγρυπνον ὄμμα τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως δύναται νὰ ἴδῃ τί συμβαίνει, ἀπεφασίσθη καὶ ἱδρύει ἤδη εἰς τοὺς διαφόρους λιμένας τοῦ Κράτους διοικητικὰς ἐπιτροπὰς, εἰς τὰς ὁποίας μετέχουν καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐμπορικῶν συλλόγων, αἱ ὁποῖαι θὰ λαμβάνουν τὰ μέτρα των, ἂν τυχὸν συμβῇ ἀνωμαλία τις.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπεται νὰ προσθέσω κἄτι τι; Ἱδρύομεν μὲ τὸ μέσον τοῦτο τῆς προσφυγῆς πρὸς ἐξέτασιν τῶν παραπόνων, ἀλλὰ πρὸ αὐτοῦ ἱδρύομεν ἐπιθεωρητὰς πλοιάρχους, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἤδη ἐργασίαν, τοὺς ὁποίους ἐπεβιβάσαμεν εἰς τὰ ἴδια πλοῖα διὰ νὰ παρακολουθοῦν καὶ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ ἐργασία. Ἀλλὰ θὰ προσθέσω εἰς τὸν κ. ἐκ Ψαρρῶν βουλευτὴν, ἐνῷ ἰσχυρίζεται, ὅτι πολίτης ἠδικήθη, διότι τοῦ ἐπῆραν 30 δραχμὰς καὶ δὲν θέλει νὰ παραπονεθῇ, ὁ πολίτης αὐτὸς εἶναι ἄξιος τῆς τύχης του, διότι δὲν θέλει νὰ ζητήσῃ τὸ δίκαιόν του.

§109Γ. ΠΩΠ. Εἶπον, ὅτι ἐνῷ εἶδεν, ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον καταδυναστεύεται, ἔσπευσε νὰ φωτογραφήσῃ τὰς ἀποδείξεις καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ὑποβληθῇ καταγγελία ἐπὶ αἰσχροκερδείᾳ ἐναντίον τῶν πρακτόρων, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι εἶναι πολλοὶ οἱ ἔχοντες ὑλικὴν ἰσχύν, οἱ ὁποῖοι δὲν τολμῶσι νὰ ὑποβάλλωσι μηνύσεις.

§110Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐπανέρχομαι λοιπὸν καὶ λέγω, ὅτι διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ καταρτίσῃ ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία νὰ παρακολουθῇ τὰ πλοῖα, νὰ συστήσῃ ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι σκοπὸν ἔχουσι τὴν ἄμεσον ἐπιτήρησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσφάλειαν, τὴν καθαριότητα τῶν ἀτμοπλοίων κτλ. Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὰ ἀποτελέσματα. Τὰ πλοῖα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὴν Ἑταιρείαν Παλῃοῦ, καὶ τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ ναύλωσιν, εἶναι 8, τὰ πλοῖα τοῦ Γιαννουλάτου εἶναι 4, ἤτοι ἐν ὅλῳ 12 ἐκ τῶν 57, τὰ ὁποῖα σήμερον εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν μετά τινων βοηθητικῶν. Βεβαίως ἡ Ἑταιρεία τοῦ Παλῃοῦ ἔχει καὶ ἄλλα σκάφη καλλίτερα, ἀλλ’ ἀτυχῶς εὑρέθησαν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ εὑρίσκονται καὶ σήμερον ἐπιτεταγμένα ὑπὸ τῶν Συμμάχων καὶ δὴ ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Τώρα ἐπειδὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔφθασεν, ὄχι πλέον ἁπλῆ ὑποψία, ἀλλὰ καὶ παράπονα διαφόρων ἐνδιαφερομένων, ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προσέξῃ μήπως τυχὸν ἔσφαλεν ἐκ καλῆς πίστεως. Καὶ ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς δώσω ἐπισήμους ἀριθμούς. Ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις Μεταφορῶν κατήρτισε καὶ λογιστικὸν κατὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον λειτουργοῦσιν αἱ λοιπαὶ ἐμπορικαὶ ἐπιχειρήσεις, ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου κ. Λεκατσᾶ, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ καταρτίσῃ τὸ λογιστικὸν ὥστε νὰ δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ δώσῃ εἰκόνα τῆς διαχειρίσεως. Τ’ ἀποτελέσματα τῆς διαχειρίσεως ταύτης κατὰ τὸ δίμηνον χρονικὸν διάστημα τοῦ Νοεμβρίου δηλαδὴ καὶ Δεκεμβρίου 1917 εἶναι ὅτι εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἐξ ἐμπορευμάτων περὶ τὰ 4.300.000 δραχμῶν. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου δικαιοῦται ἡ Ἑταιρεία νὰ εἰσπράξῃ τὸ 3% διὰ τῶν πρακτορείων. Τὰ ποσοστὰ τοῦ πρακτορείου εἶναι 108.034.30 διὰ τὴν ἀκρίβειαν. Ταῦτα ἐδόθησαν εἰς τὸ πρακτορεῖον. Τὰ ἔδωσε δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἐγὼ εἶμαι ἁπλοῦς βοηθός. Ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸ πρακτορεῖον 108.034.30 δραχ.

§111ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τοὺς δύο μῆνας;

§112Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Μάλιστα. Εἰς βάρος τοῦ πρακτορείου αὐτοῦ εἶναι τὰ γενικὰ ἔξοδα καὶ αἱ δαπάναι προσωπικοῦ. Δὲν σᾶς εἶπον, ὅτι καὶ τὸ πρακτορεῖον αὐτό, ὅταν ἀνέλαβε τὴν ἐργασίαν αὐτὴν ὠργάνωσεν ἰδίαν λογιστικὴν ὑπηρεσίαν. Εὑρίσκετο αὕτη ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀνωτάτης Ἐπιτροπῆς τῶν Μεταφορῶν καὶ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τοῦ ὁποίου ὁ Διευθυντὴς κατέρχεται πλειστάκις καὶ ἐξελέγχει τοὺς λογαριασμοὺς καὶ ἐπιβλέπει τὴν λογιστικὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἑταιρείας. Οὕτω τηροῦνται οἱ λογαριασμοὶ εἰσπράξεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ Κράτους. Τώρα ἂς ἴδωμεν τὸ ζήτημα τῶν φορτωτικῶν καὶ ἐκφορτωτικῶν, τί εἶναι αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις, κατὰ τὴν ὁποίαν παίρνει 7 δραχ. κατὰ τόννον καὶ εἰς πόσας χιλιάδας δραχμῶν ἀναβιβάζεται κατὰ μῆνα τὸ κέρδος αὐτό; Ἐν πρώτοις θὰ κάμω συγκριτικὴν παραβολήν. Ἐν Πειραιεῖ συνέστη δευτέρα ὑπηρεσία ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἐξαρτωμένης ἀπὸ τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως τῶν Μεταφορῶν, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέχει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπηρεσία τῶν πλοίων τῶν μεγάλων τῶν φορτηγῶν, τὰ ὁποῖα φέρουσιν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὸν σῖτον καὶ τὰ διάφορα ἄλλα εἴδη ἐπισιτισμοῦ, εἴτε διὰ πλοίων παραχωρηθέντων ἐκ μέρους τῶν Συμμάχων, ἅτινα φέρουσι καὶ ἄλλα προϊόντα, εἴτε διὰ τῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι παραχωρηθῆ εἰς ἡμᾶς ὑπὸ τῶν Συμμάχων. Αὕτη εἶναι μία τελεία ὀργάνωσις, καλῶς λειτουργοῦσα, εὑρισκομένη ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐποπτείαν αὐτῆς τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέχει καὶ οἰκονομικὸς ὑπάλληλος τῆς Γαλλικῆς Στρατιωτικῆς ἀποστολῆς, ἡ ὁποία ὀργάνωσις σκοπὸν ἔχει τὴν ταχυτέραν φόρτωσιν, ἐκφόρτωσιν καὶ μεταφόρτωσιν ὅλων τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ τὰ ὁποῖα κατανέμονται εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχίας. Εἶναι εἷς μηχανισμὸς βεβαίως, ὄχι ἀρκετὰ πολύπλοκος, ἀλλ’ ἀρκετὰ παρεσκευασμένος, ὥστε νὰ δίδῃ καλὰ ἀποτελέσματα, καὶ τὰ ἀποτελέσματα αὐτὰ ἐγένοντο δεκτὰ οὐ μόνον μὲ καλὸν ὄμμα ἀπὸ ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς Συμμάχους, οἱ ὁποῖοι ἀφ’ ἧς ἡ ὑπηρεσία αὕτη συνεστήθη, ἀντελήφθησαν, ὅτι ὅλα τὰ ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα παρέμενον ἐν Πειραιεῖ ἐπὶ πολὺν καιρὸν μὴ δυνάμενα νὰ ἐκφορτώσουν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον διήγειρε τὰς ἀντιρρήσεις καὶ τὰ παράπονα καὶ τὰς αἰτιάσεις τῶν ξένων, ἤδη οὐχὶ ἕν, ἀλλὰ δύο καὶ τρία ἐν ταὐτῷ ἀτμόπλοια εἰς ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα κατορθοῦται νὰ ἐκφορτώνονται· τοῦτο δὲ προκαλεῖ σχεδὸν τὸν θαυμασμὸν τῶν ξένων. Τὸ τέλειον τῆς ὀργανώσεως ταύτης δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἀποκλειστικῶς ὑπὸ τοῦ Κράτους· διὰ τοῦτο ἀπηυθύνθη εἰς τὸ Συνδικάτον Συγκοινωνίας, τὸ ὁποῖον εἶναι ὠργανωμένον καλλίτερον ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐργατῶν τοῦ λιμένος, ὁ τῶν γαιανθρακεργατῶν καὶ ὁ τῶν ἁμαξοκαρραγωγέων. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ σύνδεσμοι ἀποτελοῦν τὸ Συνδικάτον τῆς Συγκοινωνίας, τοῦ ὁποίου ἡ συνδρομὴ ἦτο ἀναγκαία, ἵνα κατορθωθῇ ἡ ταχυτέρα μεταφορά, φόρτωσις καὶ ἐκφόρτωσις τῶν διαφόρων εἰδῶν. Μετὰ μακρὰς συζητήσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἔλαβε μέρος καὶ ἡ Ἐπιμελητεία τοῦ Στρατοῦ, ἰδίᾳ δὲ ὁ ἀρχηγὸς αὐτῆς, διευθυντὴς τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κ. Μπονιέ, ὡς καὶ ἡ Ἀνωτάτη Διεύθυνσις Μεταφορῶν, κατηρτίσθη τιμολόγιον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ ἐκφόρτωσις ὅλων τῶν εἰδῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. συναδέλφου μεθ’ ὅλων τῶν συμφωνητικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι ἐκ τοῦ ἐγκριθέντος πίνακος διὰ μὲν τὰ φορτωτικὰ καὶ ἐκφορτωτικὰ — δὲν ἔχω πρόχειρον τὸν ἀριθμόν, ἀλλ’ ἐνθυμοῦμαι ἀπὸ μνήμης ὅτι τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον εἰσπράττει περὶ τὰς 7 δραχμὰς κατὰ τόννον, διὰ δὲ τὴν ἰδίαν ἐργασίαν τῶν φορτώσεων καὶ ἐκφορτώσεων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς τὰ Συνδικάτα πληρώνομεν 7 δραχμὰς καὶ 80 λεπτὰ κατὰ τόννον. Ὥστε βλέπετε, ὅτι εἰς τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον πληρώνομεν ὀλιγώτερον ἢ ὅ,τι εἰς τὰ Συνδικάτα. Ἂς ἴδωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαχειρίσεως αὐτῆς.

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰς φορτώσεις καὶ ἐκφορτώσεις τῶν ἀτμοπλοίων, διὰ τὰ ὁποῖα κάμνουν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν, ὡς εἶπον, ἐργολαβικῶς εἰς τὸ ἐν Πειραιεῖ Πρακτορεῖον Παληοῦ καὶ Γιαγγουλάτου, πληρώνομεν διὰ τὴν πρώτην κατηγορίαν, ἡ ὁποία εἶνε ἡ κυριωτέρα, 7 δραχμὰς κατὰ τόννον, διὰ τὴν φόρτωσιν δὲ καὶ ἐκφόρτωσιν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐρχομένων πλοίων, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ αὐτὰ πολλὰ, διότι οἱ μεταβαίνοντες εἰς τὸν Πειραιᾶ θὰ βλέπουν ὅτι μεθ’ ὅλας τὰς δυσκολίας τῆς συγκοινωνίας καὶ μεθ’ ὅλον τὸν ὑποβρυχιακὸν πόλεμον καταφθάνουν οὐχὶ ὀλίγα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, δι’ αὐτὰ πληρώνομεν, χωρὶς νὰ ἔλθωμεν εἰς συνεννοήσεις πρὸς ἐργολάβους ἀλλ’ ἀπ’ εὐθείας πρὸς τοὺς ἐργάτας 7.70 δραχμὰς κατὰ τόννον.

§114Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Μάλιστα. Ἐνηργήσαμεν λοιπὸν ἔλεγχον ἀκριβέστατον εἰς τὰ βιβλία τῆς ἐπιχειρήσεως Παλῃοῦ διὰ τοῦ εἰδικωτάτου Διευθυντοῦ τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄνθρωπος ἐντριβέστατος εἰς τὰ ναυτικά, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τριμήνου διαχειρήσεως, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τοῦ πίνακος τὸν ὁποῖον ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, δύναται νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ὅτι μέχρι τῆς 31 Ἰανουαρίου 1917 τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον ἔχει εἰσπράξει προερχομένας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους 3% δραχμὰς 191.431.05· ἐδαπάνησε δὲ διὰ πληρωμὴν προσωπικοῦ καὶ λοιπὰ γενικὰ ἔξοδα 98.196.95 δραχ. δηλαδὴ ἔμεινεν ὑπὲρ τοῦ Πρακτορείου τούτου ὠφέλεια δρχ. 93.234. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸν λογαριασμὸν τῶν φορτώσεων καὶ ἐκφορτώσεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δικαιώματα ταῦτα ὁ λογαριασμὸς παρουσιάζει 140 χιλιάδας δραχμὰς πίστωσιν ὑπὲρ τῆς Ἑταιρείας, ἐνῷ τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον κλείει τοὺς λογαριασμοὺς τῶν κερδῶν καὶ ζημιῶν του τὴν 31 Ἰανουαρίου μὲ κέρδη 148.949.60 δραχ. Ἐνηργήσαμεν καὶ ἡμεῖς ἔλεγχον διότι δὲν ἔχομεν καὶ ἡμεῖς εἰδικὰ πρὸς τοῦτο βιβλία ἐν τοῖς γραφείοις τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως Μεταφορῶν. Δὲν θέλω μὲ τοῦτο νὰ εἴπω, ὅτι ἀμφιβάλλομεν περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον γίνονται οἱ λογαριασμοὶ ἐν Πειραιεῖ, ἀλλ’ οὐδεμία ὑπηρεσία εἶναι δυνατὸν νὰ βασίζεται ἐπὶ τῆς ἁπλῆς ταύτης τηρήσεως τῶν βιβλίων, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ προληπτικὸν ἔλεγχον, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐλέγχου τοῦ διενεργουμένου ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ὁ ὁποῖος εἶναι πολὺ μακρὰν, καὶ ὁ ὁποῖος δὲν δύναται ποτὲ νὰ προλάβῃ καταχρήσεις. Ὁ ἔλεγχος λοιπὸν αὐτὸς ἐνηργήθη, καὶ ἐνηργήθη αὐστηρῶς, εἶχε δὲ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν περικοπὴν κονδυλίων τινῶν ἐκ τοῦ ὅτι περιλαμβάνοντο δαπάναι αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς ἐργάτας ἐντὸς τῶν ἀτμοπλοίων, καὶ αἱ ὁποῖαι δαπάναι περιλαμβάνοντο εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν 7 δραχμῶν κατὰ τόννον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμφωνίας μετὰ τοῦ Γαλλικοῦ Πρακτορείου. Τοῦτο δὲν τὸ ἀμφισβήτησε τὸ Πρακτορεῖον καὶ περιεκόπησαν αἱ 108.000 διὰ τοὺς δύο μῆνας καὶ 57.000 διὰ τὸν τρίτον μῆνα τὸν Ἰανουάριον, 165.000 ἐν ὅλῳ, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν δὲ τοῦ ποσοῦ τούτου προκύπτει ἀναμφισβήτητον σαφὲς καὶ ὡρισμένον ἀποτέλεσμα, διὰ τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν καὶ ἐγὼ ὁ ὁποῖος ἠδυνήθην νὰ ἐλέγχω τὸ γεγονός, ἐφ’ ὅσον δύναμαι νὰ ἐλέγχω κάποιαν πεῖραν, καὶ ἔχω ὑποθέτω καὶ ἐγὼ μικρὰν τοιαύτην περὶ τὸν χειρισμὸν τῶν ἀριθμῶν, προκύπτει, λέγω, τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ τριμηνιαία διαχείρισις ἀφῆκε ζημίαν εἰς τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον 16.469.35 δραχ. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ τὸ δηλῶ ἐν τῇ Βουλῇ ἐν πεποιθήσει.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ ἀντὶ τοῦ κέρδους τῶν 200 χιλιάδων δραχ. ἡ τρίμηνος διαχείρισις παρουσιάζει ζημίαν τῆς ἐργολαβίας 16.000 δραχμῶν.

§116Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω, κύριοι, τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ εἴσπραξις τῶν μηνῶν Νοεμβρίου καὶ Δεκεμβρίου ἐξ ἐμπορευμάτων καὶ λοιπῶν εἶναι 1.161.000 δραχμῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ποσοῦ ἔλαβε τὸ ποσοστὸν τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον. Τώρα εἰς τὸ μέλλον ἀρχίζοντες ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου καὶ ἐφεξῆς, ἡ εἴσπραξις θὰ εἶναι ὀλιγοτέρα ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποίησε κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας καὶ συνεπῶς τὸ ποσοστὸν, τὸ ὁποῖον θὰ πραγματοποιήσῃ θὰ εἶναι πολὺ ὀλιγώτερον κατὰ μῆνα κατὰ μέσον ὅρον ἐκείνου τοῦ ὁποίου ἐπραγματοποίησε κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τῆς λειτουργίας. Λοιπὸν ἐκ τούτου φαίνεται ὅτι βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ὅταν ἀπεφάσιζε νὰ δώσῃ τὸ 3% διὰ νὰ ἀναλάβῃ ἡ ἑταιρεία Παλῃοῦ τὴν πρακτοριακὴν ἐργασίαν καλῶς ὑπελόγιζε τὰ πράγματα καὶ ὅτι δὲν ἔκαμε θυσίαν τοῦ δημοσίου χρήματος, ἀλλὰ τοὐναντίον, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν πραγμάτων, οἱ ὑπολογισμοὶ τῆς Κυβερνήσεως ἦσαν μᾶλλον ἀκριβεῖς. Καὶ διὰ τοῦτο κατέληξεν ἡ 1η τριμηνία εἰς ζημίαν ἢ εἰς κέρδος. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα. Τώρα δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ νὰ ἐξετάσω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτησε νὰ ἀναλάβῃ ἡ Ἑταιρεία Παλῃοῦ τὰς μεταφοράς. Βεβαίως ἐπὶ τῇ ἐλπίδι κέρδους· βεβαίως ἐπὶ τῇ ἐλπίδι νὰ κρατήσῃ τὸ προσωπικόν της, βεβαίως διὰ νὰ τηρήσῃ τὴν πελατείαν της. Τὰ πράγματα εἶναι ὅπως ἐγὼ τὰ εἶπον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην τακτοποίησιν τῆς ὑπηρεσίας, ὡς κάθε δημοσία ὑπηρεσία ἔχει καὶ αὐτὴ τὰς ἐλλείψεις της. Ἀλλ’ εἶναι σπουδαία ὑπηρεσία, ἀπαραίτητος διὰ τὸ Ἔθνος ἵνα ἀντεπεξέλθῃ εἰς πάσας τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ, τόσον τοῦ ἐπισιτισμοῦ ὅσον καὶ τῆς ἀμύνης αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις βέβαια εὑρίσκεται ἐνώπιον δυσχερειῶν. Ἐμερίμνησε ὅμως καὶ μεριμνᾷ κατὰ ποῖον τρόπον νὰ βελτιώσῃ πᾶσαν δυσχέρειαν ἡ ὁποία παρουσιάζεται. Τοῦτο εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον διὰ τὸ ἐσωτερικὸν ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς Πόρτ Σάϊτ, ὅπερ ἐκ τῆς θέσεώς του εἶναι σπουδαιότατος λιμήν, διότι ἐκεῖ συγκεντροῦνται τὰ ἀτμόπλοια τὰ ἐρχόμενα ἐξ Ἰνδιῶν, συνέστησεν ἡ Κυβέρνησις ἐμπορικὸν γραφεῖον τῇ ἐπικουρίᾳ ὁμογενῶν οἱ ὁποῖοι ἀφιλοκερδῶς ἐπικουροῦν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ ζητήματι τῶν μεταφορῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι προβληματικὸν δι’ ὅλας τὰς μαχομένας καὶ μὴ χώρας. Ἐν τῇ μερίμνῃ της καθώρισεν ἐπόπτας ἐκ τῶν πλοιάρχων, τῶν τορπιλλισθέντων πλοίων, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν ἐν Πειραιεῖ ἄνευ ἐργασίας, ἐμερίμνησε δὲ καὶ περὶ τῶν μηχανικῶν ἐκείνων, οἵτινες ἐτορπιλίσθησαν, οὐχὶ ἅπαξ, ἀλλὰ δὶς καὶ τρὶς χρησιμοποιήσασα αὐτοὺς εἰς τὰ λιγνιτωρυχεῖα. Τοιουτοτρόπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐδόθη ἐργασία εἰς ἀνθρώπους προσφέραντας ὑπηρεσίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐνισχύθη ἡ ὀργάνωσις τῆς ὑπηρεσίας τῶν γαιανθράκων διὰ τεχνικῶν ἀνθρώπων καὶ γενικῶς ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις πάντα τὰ μέτρα τὰ ἀνθρωπίνως δυνατὰ διὰ νὰ καταστήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν κανονικωτέρας καὶ ἀσφαλεστέρας τὰς μεταφοράς. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα παράπονα ἐκ μέρους πλοιοκτητῶν ὡρισμένων καὶ οὐδόλως τὰ ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰ ἀναφέρω ἐγώ, διότι ὑπάρχει αἴτησις διαφόρων ἐφοπλιστῶν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρεται, ὅτι ἡ Ἑταιρεία Παλῃοῦ ἀνέλαβε τὰς μεταφοράς, διὰ νὰ χρησιμοποιῇ τὰ ἀτμόπλοιά της εἰς τοὺς πλόας τοὺς μὴ ἐπικινδύνους, καθ’ ὅσον οἱ πλόες διαιροῦνται εἰς ἐπικινδύνους καὶ μὴ τοιούτους. Ἐπικίνδυνοι εἶναι τοῦ Αἰγαίου οἱ πλόες, τῆς Θεσσαλονίκης, τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ τῆς Κρήτης οἱ ἐπικινδυνωδέστεροι. Ἀλλ’ ἐκ τῆς στατιστικῆς μέχρι τοῦδε κινήσεως τῶν πλοίων παρετηρήθη, ὅτι ἐκ 56 πλοίων εἰς ἐπικίνδυνα μέρη, οἱ 32 πλόες ἐγένοντο διὰ πλοίων τῆς Ἑταιρείας Παλῃοῦ καὶ Γιαννουλάτου, δηλαδὴ τὸ ἓν τρίτον τῶν ἐπικινδύνων ταξειδίων ἐξετελέσθησαν ὑπὸ τῶν ἀτμοπλοίων τῆς ἑταιρείας αὐτῆς. Ἂς ἴδωμεν πόσας ἡμέρας παρέμειναν ἐν Πειραιεῖ. Πάντα τὰ ἐπίτακτα ἀτμόπλοια παρέμειναν ἐπὶ 1142 ἡμέρας. Θὰ σᾶς φανῇ μέγας ὁ ἀριθμὸς αὐτός, διότι οἱ πλόες ἐξαρτῶνται ἐκ πολλῶν συνθηκῶν. Εἶναι ζήτημα συνοδείας καὶ ἄλλων συνθηκῶν. Τὰ ἀτμόπλοια τῆς ἑταιρείας Παλῃοῦ, Γιαννουλάτου, παρέμειναν 220 ἡμέρας ἐν Πειραιεῖ, δηλαδὴ ἀκριβῶς τὸ ⅕ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ. Ἐκ τούτου δὲ ἀκριβῶς δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἑταιρεία αὕτη ἠθέλησε νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἐπιχείρησιν, διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰ βαπόριά της χρησιμοποιχοῦσα ταῦτα εἰς τοὺς μὴ ἐπικινδύνους πλόας, ἐν ᾧ τὰ ξένα ἀτμόπλοια χρησιμοποιεῖ εἰς τοὺς ἐπικινδύνους τοιούτους, ὥστε νὰ εὑρεθῇ ἡ ἑταιρεία αὕτη μὲ ἀκέραια τὰ πλοῖα της, μετὰ τὸ πέρας τοῦ πολέμου, καὶ οὕτω ἐπωφελουμένη νὰ πλουτίσῃ. Ἀλλὰ καὶ αἱ ἀσφάλειαι τῶν ἀτμοπλοίων δὲν γίνονται πέραν ὁρίου, τὸ ὁποῖον ὁρίζεται ἐν τῷ ναυλοσυμφωνητικῷ καὶ ὅπερ εἶναι μεταξὺ τῶν ¾ καὶ τῶν ⅘ τῆς πραγματικῆς ἀξίας τοῦ πλοίου. Δηλαδὴ ἐὰν ἕν ἀτμόπλοιον βυθισθῇ, ἡ Κυβέρνησις πληρώνει ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀσφαλιστέας ἀξίας καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πραγματικῆς ἀξίας τοῦ πλοίου. Τοῦτο εἶναι τὸ μέτρον τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἠθέλησε διὰ τὸν λόγον τῶν μεγάλων ἀσφαλειῶν ν’ ἀνέλθουν οἱ ναῦλοι εἰς ὕψη δυσθεώρητα. Τοιαῦται εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἠδυνάμην νὰ ἔχω καὶ μεταδίδω εἰς τὴν Βουλὴν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, τὸ ὁποῖον βεβαίως εἶναι ζήτημα ἐνδιαφέρον ὄχι μόνον τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὴν χώραν. Δὲν λέγω, ὅτι κατὰ τὸ μικρὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον συνεκροτήθη καὶ ἐλειτούργησε τὸ σύστημα τοῦτο, ἔδωσε πλήρη καθ’ ὅλα ἱκανοποίησιν εἰς τὰ ζητήματα τῶν μεταφορῶν ἐν τῇ χώρᾳ, ἀλλὰ βεβαίως δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι, ὡς προέκυψε καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ πρώην ἀφόρητος καὶ ἀπροχώρητος κατάστασις τῶν μεταφορῶν, εἰσῆλθεν εἰς ἀσφαλῆ δρόμον καταφανοῦς βελτιώσεως καὶ συνεχοῦς προόδου. (Χειροκροτήματα).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§118Γ. ΠΩΠ. Συμμετέχω εἰς τὰ χειροκροτήματα τῆς Βουλῆς. Ἵνα ἀποδώσω πᾶσαν τιμὴν καὶ εἰς τὴν εὐγλωττίαν καὶ εἰς τὴν συμπαθῆ φυσιογνωμίαν τοῦ ὑπ’ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλήσαντος ἀνευθύνως κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Φέρω ἐγὼ τὴν εὐθύνην.

§120Γ. ΠΩΠ. Δὲν ζητῶ εὐθύνας, γνωρίζω μόνον, ὅτι αἱ παρασχεθεῖσαι πληροφορίαι, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, εἶναι ἐπίσημοι πληροφορίαι καὶ δι’ αὐτὸ ἀπαντῶ. Ἐὰν ὡμίλει ὡς βουλευτὴς καὶ δὲν ἐξεπροσώπει τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ δὲν θὰ ἀπήντων εἰς τὸν ἔντιμον καὶ ἀγαπητὸν κ. συνάδελφον. Καὶ ἔρχομαι ἐπὶ τοῦ θέματος. Εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι ὁ βουλευτὴς Ψαρρῶν κατηγόρησε τὸ σύστημα τῆς ὑπηρεσίας τῆς λειτουργίας τῶν μεταφορῶν. Ὄχι δὲν κατηγόρησε τίποτε καὶ ἀνῃρέθησαν ὅσα δὲν κατηγορήθησαν καὶ ἀνῃρέθησαν, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤρχισε νὰ δημιουργῇ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. συναδέλφου. Δὲν εἶπον ἐγώ, ὅτι κακῶς ἱδρύθη εἰδικὴ Ἑταιρεία ὑπὸ τὸν Κυβερνητικὸν ἔλεγχον μεταφορῶν κατὰ θάλασσαν, ὡς ἱδρύθη καὶ κατὰ ξηράν, τοῦτο ἐγένετο πανταχοῦ, τοῦτο ἔπρεπε νὰ πράξῃ καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, τοῦτο ἔπραξεν, ἡ δὲ ἀνάληψις τοῦ ἔργου ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀπέδειξεν ὅλην τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδει εἰς ὑπηρεσίαν τοιαύτην. Ἐγώ, κ. κ. Βουλευταί, κατηγόρησα τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκτελεῖται ὑπὸ ἰδιωτῶν, ὀνομασθέντων ὑπαλλήλων τοῦ Δημοσίου, ἡ ὑψίστη αὕτη ὑπηρεσία καὶ ἐκόμισα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, παραδείγματα καὶ οὐδὲν ἀνῃρέθη, διὰ τῆς ἀπαντήσεως ἦλθεν ἐνισχυτικὴ δήλωσις, ὅτι σωρεία παραπόνων, τὰ ὁποῖα ἐγὼ δὲν ἐγνώριζον ἦλθον ἐνώπιον τοῦ Γραφείου καὶ τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ἐν τῇ διευθύνσει τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Πληροφοροῦμαι διὰ πρώτην φορὰν, ὅτι ἀνὴρ τῆς ἐντιμότητος τοῦ ἐφοπλιστοῦ κ. Πανταλέοντος, ὑπέβαλλεν ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου κατήγγειλε ταῦτα, περίπου ὅσα κατήγγειλα ἐγώ. Ἐπληροφορήθημεν, ὅτι ἄλλοι ἐφοπλισταὶ καὶ ἄλλοι πλοιοκτῆται βαρυτέρας ἐπικρίσεις, ἀπηύθυναν ἐναντίον τοῦ συστήματος τούτου. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι δὲν θέλω νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἀποδέχομαι τὴν βάσιν τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἠθέλησα ἐξ ἀπροόπτου νὰ φέρω τοιοῦτον ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἠθέλησεν ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς κ. συνάδελφος, νὰ παρασύρῃ τὴν Βουλήν, ἀποδεικνύων, ὅτι οἱ δύο ἐκεῖνοι πράκτορες δὲν κερδίζουσιν 1,200.000 ὡς κατήγγειλεν ἡ ἀνακοινωθεῖσα ἐνταῦθα καταγγελία τοῦ κ. Πανταλέοντος, δὲν κερδίζουσι 2,000,000, ὅσα ἄλλοι ὑπολογισμοὶ ἔφεραν μέχρις ἐμοῦ καὶ ἐξέθηκαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τοὺς ἀπολογισμοὺς τοῦ οἴκου Παλῃοῦ, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὡς νὰ εἴμεθα ἡμεῖς συνέλευσις τῶν μετόχων τῆς Ἑταιρείας ἐκείνης, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα φέρονται εἰς τὸν πίνακα τοῦτον. Δὲν ὤκνησε νὰ ὑποδείξῃ μήπως οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ζημιοῦνται· καὶ σχεδὸν ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ ζητήσῃ νὰ πείσῃ πάντας ἡμᾶς ὅτι καλὸν εἶναι νὰ προκληθῇ καὶ τῆς φιλανθρωπίας μας ἡ προσοχή, ὑπὲρ τῶν ἀναξιοπαθούντων ἐκείνων πρακτόρων. Διὰ νὰ φθάσῃ δὲ εἰς τὰ συμπεράσματα ταῦτα παρέσχεν κατὰ πλάνην ἐμφανῶς καὶ παρέβαλε ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν πρὸς ἄλληλα, ἀλλὰ καὶ παραβολάς, αἱ ὁποῖαι ἀριθμητικῶς δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ἀνέμιξεν ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον, διὰ τῶν διαφόρων συνδικάτων, γίνονται αἱ ἐκφορτώσεις τῶν κομιζομένων ἐξ Εὐρώπης ἢ ἄλλοθεν δημητριακῶν καὶ ἄλλων εἰδῶν ἀνάγκης εἰς τοὺς Ἑλληνικοὺς λιμένας καὶ εἶπεν, ὅτι ἐπέτυχον ἀντὶ δραχμῶν 7,75, ὅσον ἐγίνετο ἄλλοτε ἡ ἐκφόρτωσις, διὰ τῆς εὐεργετικῆς δράσεως τῶν δύο ἐκείνων πρακτόρων, μόνον 7 δραχμὰς νὰ πληρώνῃ τὸ ἐμπόρευμα. Ὑπάρχει πίναξ, ὁ ὁποῖος μοὶ ἐδόθη ἐν ἐπισήμῳ ἀντιγράφῳ, πίναξ εὑρισκόμενος εἰς αὐτὰ τὰ κατατεθέντα ἔγγραφα, καθ’ ὃν τὸ ποσὸν τῶν ἐκφορτωτικῶν διαρρυθμίζεται ἀναλόγως τῶν διαφόρων εἰδῶν καὶ ὄντως ὑπάρχει ἐκφόρτωσις κατὰ 7 δραχμὰς τὸν τόννον, ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ ἐκφόρτωσις αὕτη διὰ σίδηρον εἰς μεγάλα τεμάχια, ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς δὲν ἔρχεται οὔτε εἰς μεγάλα οὔτε εἰς μικρὰ τεμάχια, προκειμένου δὲ περὶ ἐκφορτώσεων ἐν Πειραιεῖ δημητριακῶν καὶ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, τὸ τιμολόγιον φέρει δραχμὰς 12 καὶ οὐχὶ 7, ὡς ἐξηγγέλθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Καὶ ὅταν ἠθέλησα νὰ εἴπω, ὅτι καὶ 15 δραχμὰς κατὰ τόννον ἐπλήρωσαν οἱ ἐμπορευόμενοι μοὶ παρετηρήθη, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι καταχρήσεις. Ἀλλὰ διὰ ταύτας ὀφείλουσι νὰ σπεύδωσι νὰ δίδωσι μηνύσεις, οἱ παθόντες, ἵνα τιμωρῶνται οἱ ἔνοχοι. Κατήγγειλα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἠθέλησα νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν κατήγγειλα τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς ὑπηρεσίας, κατήγγειλα τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἡ ὑπηρεσία λειτουργεῖ. Ἐὰν ἡ ἑταιρεία ἤθελεν εἰς τοὺς λογαριασμοὺς ἐκείνους, οἵτινες ἐκομίσθησαν ἐνώπιον ὑμῶν, νὰ προσθέτῃ δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ τὴν ἀποδείξωσιν καὶ ζημιωμένην, τὸ πρᾶγμα ἦτο εὐχερέστερον. Ἀλλ’ ὅταν ὁ κύριος βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ὁμιλεῖ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς περὶ συνεννοήσεως μετὰ Συνδικάτων παρέχει καὶ ὑπηρεσίας πραγματικὰς καὶ κοινωνικάς, καὶ εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον. Ἐρωτῶ τὸν κ. βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, διατὶ δὲν ἀπηυθύνετο ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ πρὸς τὸ Συνδικάτον τῶν πρακτόρων τῶν Ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν, τὸ Συνδικάτον τὸ δημιουργηθὲν ἐξ ἀνθρώπων κατὰ πάντα ἀξιοπίστων καὶ ἐντίμων, ἐχόντων εἰδικότητα τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἄλλος θὰ ἠδύνατο νὰ ἐμφανίσῃ, ὅπως δι’ ἐκείνων ἐνεργῇ καὶ τὴν πρακτορείαν καὶ τὰς φορτώσεις καὶ ἐκφορτώσεις; Ἐὰν μοὶ ἔλεγεν ὅτι δὲν δύναται νὰ διαλύσῃ τὴν σύμβασιν, θὰ ἔλεγον ἴσως αὐτῷ, ὅτι ὑπάρχει εὐχερὴς ἡ λύσις. Ἡ εὐχέρεια δὲ τῆς λύσεως θὰ ἐδίδετο ἐὰν ἀπὸ τοὺς δύο τούτους πράκτορας ἀφαιρεῖτο τὸ δικαίωμα τῆς φορτώσεως καὶ ἐκφορτώσεως, τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον δίδει τὰς 200.000 δραχμὰς μηνιαίως παρὰ τὴν γνώμην καὶ παρὰ τὴν λύσιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσώπευσεν ὁ κύριος βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ἐγὼ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατηγορῶ πάντα ταῦτα τὰ διαπραττόμενα ὑπὸ τοῦ Πρακτορείου· δὲν ἐγνώριζον μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ μειοδοσία μεταξὺ ἄλλων ἐφοπλιστῶν καὶ νὰ δημιουργηθῇ σύστημα συμβάσεων καθ’ ὃν τρόπον αἱ συμβάσεις τελοῦνται. Τώρα ἐπληροφορήθην καὶ τοῦτο ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κομίσαντος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διαμαρτυρίαν ἐνέχουσαν καὶ μορφὴν προτάσεων πρὸς ἐπανάληψιν τῶν διαπραγματεύσεων. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς. Πάντες οὗτοι δὲν ἠρωτήθησαν· πάντες οὗτοι ἀντὶ νὰ κληθῶσι καὶ χρησιμεύσωσιν ὡς ἱκανοὶ ἐργάται τῶν θαλασσίων μεταφορῶν χρησιμεύουσι σήμερον ὡς μηνυταὶ καταγγέλλοντες καταγγελίας τόσον σοβαρᾶς μορφῆς. Ἐνῷ δὲ τοῦτο συμβαίνει ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας μᾶς εἶπεν ὅτι, ἡ ταχύτης τῆς συγκροτήσεως τῆς δημιουργίας ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους ἀπαιτοῦσαν δαπάνην 7.000.000 ἐτησίως ἐγένετο ὡς ἐγένετο, διότι εἶχε προηγηθῆ συνεννόησις ἐπὶ μακροὺς μῆνας ἴσως ἐπὶ μακρὰς ἔστω ἑβδομάδας. Ἀλλὰ μετὰ τίνος ἐγένετο ἡ συνεννόησις; Μετὰ τῶν δύο τούτων καὶ μόνον. Ἀλλὰ διατὶ οἱ δύο οὗτοι καὶ μόνοι εὑρέθησαν ἱκανοί, πάντες δὲ οἱ ἄλλοι εὑρέθησαν ἀνίκανοι νὰ ἐκφέρωσι τοὐλάχιστον γνώμην, ἀφοῦ δὲν εὑρέθησαν ἱκανοὶ νὰ ἀναλάβωσιν τοιαύτην ἐργασίαν ἐκτελουμένην σήμερον κατὰ τοιοῦτον οἰκτρὸν τρόπον; Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀπάντησις. Καὶ δὲν θὰ δοθῇ ἀπάντησις διότι ὑπάρχει δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο μόνον; Ἄρα ἦτο ἀνάγκη νὰ δηλώσῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς—εὔχομαι καὶ εὔχομαι ταχέως νὰ τῷ δοθῇ ὁ τίτλος οὗτος—ὁ κύριος Ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν μεταφορῶν, ἦτο ἀνάγκη νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ἀθρόα συρροὴ παραπόνων τοὺς ἠνάγκασεν νὰ δημιουργήσωσι νέον πολύπλοκον σύστημα ἐλέγχου καὶ νὰ βλέπωμεν ἱδρυόμενα πρακτορεῖα Κυβερνητικὰ πρὸς ἔλεγχον τῶν πρακτόρων, οἵτινες ἀπολαμβάνουσι 200 χιλιάδας δραχμὰς κατὰ μῆνα, καὶ πλὴν τούτων νὰ βλέπωμεν καὶ ἄλλους περιοδεύοντας ἀσκόπως καὶ ἐπὶ τῶν αὐτῶν πλοίων διότι ἢ ἀνίκανοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν ἢ εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι σκέπτονται μὲ πολλὴν ἀφέλειαν περὶ θεμάτων τόσον ἐπειγούσης σημασίας; Ὥστε ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου δὲν ὑποθέτω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις περὶ τῆς ἐλλείψεως ἐπιχειρημάτων ἀπὸ μέρους τοῦ ἐντίμου ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας συναδέλφου. Ἀλλ’ ἆράγε ἐν τῷ θέματι τῶν θαλασσίων μεταφορῶν τὸ προέχον ζήτημα εἶναι τὸ τοῦ κέρδους μὲ μικράν τινα ἐπὶ τέλους, ἢ μεγάλην ζημίαν τοῦ Κράτους ὑλικῆς; Ἐγὼ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶπον· ἐὰν αἱ ὑπηρεσίαι αὗται ἐτελοῦντο καθ’ ὃν τρόπον ἔδει νὰ ἐτελοῦντο, ἐὰν εἰδικοὶ κατεῖχον τὴν ἐνέργειαν τῶν λειτουργιῶν τῆς ὑπηρεσίας, βεβαίως θὰ ἔλεγον· ἂς θυσιάσωσιν καὶ οἱ ἔμποροι, ἂς θυσιάσῃ καὶ τὸ Κράτος περισσότερα καὶ τῶν 200 χιλιάδων δραχμῶν μηνιαίως. Ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν συμβαίνει τοῦτο. Καὶ κατήγγειλον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πράξεις αἱ ὁποῖαι ἀποδεικνύουν, ὅτι τὰ σκάφη ἐκτελοῦντα πλόας, ἐκτελοῦσιν ταύτας ἀκανονίστως, ἐκτελοῦσιν ταύτας κατὰ τρόπον ἀποδεικνύοντα τὸν πέλεκυν, ἀποκλείοντα τὸ ἐμπόρευμα, ἀποκλείοντα ἑπομένως τὴν κίνησιν τῶν θαλασσίων μεταφορῶν, τοῦ ἐμπορίου, τοῦ ἐμπορίου τοῦ ἐναγομένου εἰς τὸν ἐπισιτισμόν, ἕνεκα δύο παραδειγμάτων μόνον. Καὶ μᾶς εἶπεν ὁ κύριος βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, βεβαίως ἔχομεν καὶ ἄλλο τι παράπονον τὸ ὁποῖον δὲν μᾶς ἀνέφερεν ὁ κύριος βουλευτὴς ἐκ Ψαρρῶν, τὸ παράπονον, ὅτι οἱ ἄλλοι ἐφοπλισταὶ κατηγοροῦν τὸν κύριον Παλῃόν, ὅτι θέλει δι’ ἑαυτὸν νὰ διατηρήσῃ νέα τὰ ἀτμόπλοιά του, ἵνα ὅταν φθαρῶσιν καὶ πεπαλαιωθῶσιν τὰ ἄλλα διατηρήσῃ τὰ ἰδικά του ἄριστα καὶ ἀκέραια. Εἶναι νέον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ὅτι, κακῶς ἔπραξα νὰ μὴ μνημονεύσω, διὰ συνεννοήσεως ἐννοεῖται, εἰς τὴν παροχὴν τῆς πληροφορίας ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ καταγγελία ἐγένετο παρ’ εἰδικοῦ προσώπου, θὰ ἀναφέρω καὶ πάλιν τὸ παράδειγμα τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀδριατικοῦ». Τὸ ἀτμόπλοιον τοῦτο, μετέβαινεν εἰς Θεσσαλονίκην ἔχον δαπάνην 1700 δραχμῶν καθ’ ἡμέραν ἐκτὸς τῶν γαιανθράκων. Ἀντὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὰς πλόας αὑτοῦ ἐντὸς τοῦ ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος προσέθετεν ὁλόκληρον ἑβδομάδα ἡμεραργίας. Καὶ ὅταν ἠρωτήθη διατί, ἀπήντησεν ὅτι δὲν μοὶ ἐδόθησαν γαιάνθρακες. Τὸ ἀτμόπλοιον μετέβαινεν εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ὅταν ἔφθασεν ἐκεῖ ἀνεκάλυψεν ὅτι δὲν εἶχε γαιάνθρακας νὰ ἐπιστρέψῃ καὶ παρέμεινεν ἐκεῖ ἐν Θεσσαλονίκῃ. Καὶ δὲν θέλω νὰ εἴπω, διότι τὸ γνωρίζει καὶ ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας συνάδελφος, πῶς ἐδόθησαν γαιάνθρακες καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους ἐδόθησαν καὶ πῶς ἦλθε τὸ σκάφος τοῦτο, μέχρι Πειραιῶς. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβὲς καὶ ἐὰν οἱ πλόες κανονικῶς τελοῦνται, δὲν μοὶ ἑρμηνεύετε πῶς συμβαίνει ἀτμόπλοια 2.000 τόννων, ὡς εἶναι τὰ ἀτμόπλοια τῆς Ἱσπανικῆς Ἑταιρείας, καὶ ξένα δὲ ἀτμόπλοια ὑπὸ ξένην σημαίαν, ἔχοντα ἐκτὸς τῶν αὐτῶν κινδύνων φυσικά, τοὺς ὁποίους ἔχουν καὶ τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια, ἔχοντα περισσοτέρας δαπάνας, ἢ ὅσας θὰ εἶχον Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια προσεγγίζοντα εἰς ἑλληνικοὺς λιμένας, πῶς τὰ σκάφη ταῦτα κατορθοῦν νὰ ἀποσπάσουν ὁλόκληρον τὴν ἐμπορικὴν κίνησιν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου, προσεγγίζοντα ...;

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖα σκάφη;

§122Γ. ΠΩΠ. Ἱσπανικὰ προσεγγίζοντα εἰς τοὺς λιμένας Στυλίδος, Βόλου καὶ Ναυπλίου καὶ λαμβάνοντα τὰ ἐμπορεύματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐμπιστεύεται πλέον τὸ ἐμπόριον εἰς τὴν οὕτω διασυρομένην ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν;

§123Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διατί νὰ λέγετε αὐτά, κύριε βουλευτά, ὅτι δὲν ἐμπιστεύεται τὸ ἐμπόριον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν; Ἔχομεν ὡρισμένα πλοῖα, τὰ ὁποῖα διαθέτομεν διὰ τὸ ἐμπόριον τῆς Ἀλεξανδρείας. Τὰ πλοῖα ταῦτα εἶναι ἀνεπαρκῆ. Ἔρχονται Ἱσπανικὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα προσφέρονται νὰ φορτώσουν καὶ φορτώνουν, καὶ ἔρχεσθε νὰ λέγετε, ὅτι μᾶς ἐπῆραν τὸ ἐμπόριον τὰ ξένα, καὶ τὰ πλοῖα τὰ ἰδικά μας πηγαίνουν κενὰ εἰς τὴν Αἴγυπτον;

§124Γ. ΠΩΠ. Δὲν πηγαίνουν καθόλου, κ. Πρόεδρε, καὶ σᾶς μεταδίδουν ἀνακριβεῖς πληροφορίας.

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦτο εἶναι μία ἀντιπολίτευσις, ἀντιπολίτευσις μὴ ἁρμόζουσα καθόλου εἰς τὰς Ἀγγλικὰς μεθόδους, τὰς ὁποίας ἐπικαλεῖσθε.

§126Γ. ΠΩΠ. Ἀντιπολίτευσις εἶναι, τὸ νὰ θέλῃ τις νὰ ἐξακριβώσῃ τὴν ἀλήθειαν; Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀντιπολίτευσις, τὴν δέχομαι, διότι οὕτως τὴν ἠνόουν ἐγὼ τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἐπὶ ἀληθειῶν στηριζομένην. Καὶ βεβαίως δὲν ἀνῆλθον ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, οὐδὲ τώρα, οὐδὲ κατὰ τὸ παρελθόν, οὐδὲ εἰς καμμίαν περίστασιν τοῦ πολιτικοῦ μου βίου, ἵνα παράσχω τὴν συνδρομήν μου ὡς Κυβερνητικὸς εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Τὴν συνδρομήν μου ταύτην τὴν παρέσχον πάντοτε, ἐὰν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ τὴν παράσχω μὲ τὰς ἀσθενεῖς μου δυνάμεις, ὡς ἀντιπολίτευσις. Τοιαύτην δὲ συνδρομήν, νομίζω, ὅτι παρέχω καὶ νῦν, ὅταν ἐρχόμενος ὑπὸ τοιαύτας ἡμέρας περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα καὶ προηγουμένως, ἐμφανίζω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς γεγονότα, ἵνα ταῦτα ἐμφανισθῶσι καὶ ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἡ Κυβέρνησις οὕτως φωτιζομένη, φθάσει εἰς συμπεράσματα ρυθμίσεως καὶ κανονισμοῦ τοῦ ἔργου τῶν θαλασσίων μεταφορῶν, τοῦ ἔργου τῶν μεταφορῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν τῶν ὑψίστων καὶ σημαντικωτέρων ἔργων διὰ τὴν χώραν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς φανταζόμενος ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται ἐπὶ τοῦ Βήματος τούτου, πρέπει νὰ ὑπολογίζωσι ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ πλάστιγξ θὰ κρίνῃ τὸ συμπολιτευτικὸν ἢ ἀντιπολιτευτικὸν μέρος, εἶπεν ὅτι ὁ ἔλεγχος, ὁθενδήποτε ἀσκούμενος εἶναι ἀντιπολιτευτικός. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι δὲν ἀντιπολιτεύομαι, οὐδὲ ἀντιπολιτεύθην. Δὲν ἀντιπολιτεύθην μέχρι τοῦδε διότι εἶχον τὴν ἀρχὴν τοῦ συμπολιτεύεσθαι τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἐμπολέμου πατρίδος μου, ἵνα ἡ πατρίς μου ἐξέλθῃ νικήτρια ἐκ τοῦ ἀγῶνος, καὶ εἶπον πρὸ μικροῦ, ὅτι δὲν ἤμην διατεθειμένος νὰ ἀντιπολιτευθῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν αἰσθάνομαι τὴν ψυχικὴν δύναμιν τοῦ ἐλέγχου, διότι ὅπως ἔλεγον πρὸ μικροῦ, ὁ πόνος καὶ ὁ θάνατος εἶναι ὁ κλῆρος ὁλοκλήρου τῆς ἀνθρωπότητος. Σᾶς ἔλεγον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μέχρι τοιούτου σημείου ἔχει φθάσει ἡ δυσπιστία τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου πρὸς τὴν ἐν γένει λειτουργίαν τῶν θαλασσίων μεταφορῶν, ὥστε Ἱσπανικὰ σκάφη ἐπωφελούμενα τῆς εὐκαιρίας σπεύδουν καὶ προτιμῶνται. Καὶ προτιμῶνται ἕνεκα τίνος λόγου; Καὶ προτιμῶνται δι’ ἕνα λόγον, προτιμῶνται διότι ὑπάρχει τάξις δρομολογίων, διότι ὑπάρχει σύστημα φορτώσεως καὶ ἐκφορτώσεως καὶ ναυλώσεως, καὶ ἁρμονία.

§127Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν· λέγετε ὅτι προτιμῶνται ἀπὸ τὸ ἐμπόριον τὰ Ἱσπανικὰ ἀτμόπλοια, διότι ὑπάρχει τάξις καὶ ἁρμονία;

§128Γ. ΠΩΠ. Θέλετε νὰ τὸ ἀναιρέσω αὐτό; Ἐγὼ θέλω νὰ φθάσω εἰς ἄλλο συμπέρασμα.

§129Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Μήπως νομίζετε, ὅτι τὰ Ἱσπανικὰ ἀτμόπλοια ἔχουν κανένα προνόμιον ἰδιαίτερον διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ φθάσουν ταχύτερον εἰς τὰ μέρη ποὺ προορίζονται; Ὄχι, ἡμεῖς, ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνική, ἔχει πλεῖστα τὰ μέσα ἵνα διὰ συνοδειῶν καταλλήλων ὁδεύουν τὰ πλοῖα μὲ ὀλιγωτέρους κινδύνους. Ἐὰν σήμερον τὰ Ἱσπανικὰ ἀτμόπλοια πέρνουν ἐμπορεύματα, τοῦτο προέρχεται, διότι τὸ τοννὰζ τὸ ὁποῖον διαθέτει τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, εἶναι ἐλάχιστον. Ἀπόδειξις καὶ ἡ πληθώρα τῶν αἰτήσεων, αἱ ὁποῖαι συγκεντροῦνται εἰς τὸ πρακτορεῖον Πειραιῶς, καὶ τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσωμεν σήμερον, διότι προηγοῦνται αἱ ἀνάγκαι αἱ στρατιωτικαὶ καὶ τοῦ ἐπισιτισμοῦ. Τώρα ἐὰν κατ’ εὐτυχῆ σύμπτωσιν ὑπάρχουν οὐδέτερα ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα μᾶς συντρέχουν σήμερον, τοῦτο εἶναι εὐχάριστον· τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐπιχείρημα, εἰς τὸ ὅτι ὑστεροῦν τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια ἀπὸ τὰ Ἱσπανικά.

§130Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι μεθ’ ὅλους τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους διατρέχει τὸ ἐμπόριον μὲ τὰ Ἱσπανικὰ ἀτμόπλοια, ἐν τούτοις προστρέχει ἐκεῖ. Τοῦτο μοῦ τὸ εἶπον ἔμποροι καὶ ἐγὼ τὸ φέρνω ὡς ἑρμηνεὺς ἐμπορικῶν τάξεων, οἵτινες ἀνεφέρθησαν καὶ εἰς ἐμέ, καὶ μοῦ εἶπον ὅτι ἕνεκα τῶν δρομολογίων τῶν Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων, προτιμοῦν πολλάκις τὰ Ἱσπανικὰ σκάφη. Ἀλλ’ ἆραγε ἔχει γνῶσιν ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, τῶν ἄλλων ποικίλων ἀνωμαλιῶν τῶν δρομολογίων, γνωρίζει ὅτι διὰ τὰς ἀνωμαλίας αὐτὰς διεμαρτυρήθη καὶ αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐλέγχου;

§131Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἂν διεμαρτυρήθη τις, δὲν διεμαρτυρήθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐλέγχου, ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διὰ τὰς δυσκολίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι συμφυεῖς μὲ τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων διὰ τὸ ζήτημα τῶν συνοδειῶν.

§132Γ. ΠΩΠ. Δὲν πρόκειται περὶ συνοδειῶν, οὔτε ἐγὼ θίγω τοιαῦτα ζητήματα. Πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ καταρτισμοῦ τῶν βιβλίων τοῦ ἐλέγχου, ὅστις ἀπαιτεῖται διὰ τὸν ἀπόπλουν ἑνὸς σκάφους, ἵνα ἐνεργεῖται καθ’ ὃν τρόπον ἐνεργεῖται καὶ εἰς τὰς ὑπηρεσίας ὅλων τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν. Ἐὰν ἀπευθυνθεῖτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ζητήσετε, θὰ εὕρετε σωρείαν ἐγγράφων ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος διαμαρτύρεται διὰ τὰς ἀνωμαλίας αὐτάς.

§133Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἀπ’ ἐναντίας ὑπάρχει ἔγγραφον τῆς ὑπηρεσίας διαμαρτυρομένης πρὸς τὸν ἔλεγχον, ὅτι τὰ ἀτμόπλοια μένουν ἐπὶ ἡμέρας εἰς τὰ συρματοπλέγματα μὴ εὑρίσκοντα συνοδείας.

§134Γ. ΠΩΠ. Ἐπὶ ἄλλου θέματος ἀρχίζω καὶ ἐπὶ ἄλλου θέματος μοὶ ἀπαντᾷ ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς. Δὲν ἤρκεσε ὅτι δὲν μοῦ ἀπήντησεν ἐπὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπον, διότι δὲν μοῦ ἀπήντησεν ἂν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία, ὅτι τὰ ἐμπορεύματα πρέπει νὰ εἶναι ἠσφαλισμένα εἰς τὴν Ἑταιρείαν Παληοῦ ὁ «Πήγασος». Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἀπήντησε, διότι καὶ αὐτὸ ὡς πληροφορίαν τὸ ἔχω, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἤθελον νὰ φωτισθῶ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ἡ ἀσφάλεια τῶν ἐμπορευμάτων εἶναι πλήρης καὶ τελεία; Καὶ θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. βουλευτὴν Ἀττικῆς νὰ μᾶς εἴπῃ, τί ἀπέγεινε ἡ ὑπόθεσις τῆς ἀπωλείας ἀριθμοῦ τίνος τόννων σίτου τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀργοστόλιον» μεταβαίνοντος ἀπὸ Πειραιᾶ εἰς Χανιά; Εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐνῷ οὐδένα πρὸς τοῦτο λόγον ἔχει, ἐνῷ ἀντιθέτως ἔχει ὅλα τὰ μέσα τῆς δημιουργίας καὶ τῆς λειτουργίας πρακτορείων τοῦ Κράτους διὰ τοῦ συνδικάτου τῶν πρακτόρων, ἐνῶ δύναται ἄριστα νὰ ὀργανώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν, φαντάζεται διαρκῶς, ὅτι πᾶσα μέριμνα, ἡ ὁποία στρέφεται πρὸς συγκρότησιν καταστάσεως εὐρύθμου ἐκφευγούσης διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον ἀπὸ τῶν χειρῶν τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι παρὰ μέριμνα ἀντιπολιτευτική. Ἀντὶ νὰ θελήσῃ νὰ φωτισθῇ καὶ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐξακρίβωσιν ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα πρὸς τὴν Βουλήν, ἐπιδιώκει νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ ἐκείνων ἐπὶ τῶν ὁποίων οὐδεὶς τὴν κατηγόρησεν καὶ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἶναι ὀλίγα τὰ κέρδη δύο ἰδιωτῶν. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐγὼ δὲν θὰ συζητήσω, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ εἶναι πεπεισμένη, ὅτι ἡ ἄσκησις ἐλέγχου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τῆς Βουλῆς ἄνευ στοιχείων σαφῶν δὲν εἶναι ἄσκησις ἐλέγχου, ἀλλ’ εἶναι ἁπλῆ κοινολογία. Καθ’ ὅμοιον δὲ τρόπον καὶ ἡ ἀπάντησις μιᾶς Κυβερνήσεως στρεφομένης περὶ θέματα ὅλως διάφορα ἀντίθετα ἀπὸ ἐκεῖνα ἅτινα ἔθιξεν ὁ ἐλέγχων, δὲν εἶναι ἀπάντησις ὑπευθύνου Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εἶναι ἀπάντησις ἀνθρώπων συστηματικῶς μεριμνώντων ἵνα μὴ θιγῇ τὸ ἴδιον αὐτῶν γόητρον, ἀδιάφορον ἂν διὰ τῆς τοιαύτης εὐαισθησίας πρὸς τὸ γόητρόν των θίγονται τόσον μεγάλα συμφέροντα τῆς χώρας.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§136Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅ,τι ἤθελα μόνον, κύριοι βουλευταί, ἦτο νὰ σημειώσω διὰ μιᾶς διακοπῆς μου ὅτι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ψαρρῶν, ἀνελθὼν τὸ βῆμα καὶ ζητήσας νὰ πείσῃ τὸν κόσμον ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν πρόθεσιν νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν παρὰ μόνον νὰ τὴν διαφωτίσῃ εἰς τὸ ἔργον της, κατέληξεν εἰς τὴν πρώτην ἀγόρευσίν του νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀποτελεῖ σκάνδαλον ἡ Κυβερνητικὴ ἐνέργεια καὶ εἰς τὴν δευτέραν του μετέπεσεν εἰς τὸν συνήθη τύπον τοῦ ἐκ συστήματος ἀντιπολιτευομένου, ὁ ὁποῖος οὔτε θέλει νὰ πεισθῇ οὔτε νὰ συζητῇ ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς Ψαρρῶν ἤθελε νὰ κάμῃ ἔλεγχον πρὸς τὸ κοινὸν συμφέρον, εἶχε στοιχειῶδες καθῆκον τὴν ἐπερώτησίν του αὐτὴν νὰ ἀρχίσῃ διὰ μιᾶς ἐρωτήσεως, νὰ εἴπῃ τὰ ἑξῆς: «Μανθάνω ὅτι μὲ τὴν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε μὲ τὸ κεντρικὸν Πρακτορεῖον Πειραιῶς πραγματοποιοῦνται κέρδη ἀπὸ τοὺς μετόχους αὐτοῦ τοῦ πρακτορείου 200.000 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ πληροφορήσητε, ἐὰν τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀκριβές, διότι ἐὰν εἶναι ἀκριβές, τὸ ποσὸν εἶναι ὑπέρογκον. Νὰ μὲ πληροφορήσητε ὅτι διὰ τὴν τάδε φόρτωσιν 60.000 τόνων ξυλανθράκων ἐλήφθη τόσον χρῆμα, καὶ ἐὰν δὲν τὸ ἐμάθατε τί λέγετε; Μανθάνω, ὅτι ὁ κ. Παλῃὸς δὲν δέχεται ἐμπορεύματα διὰ νὰ φορτωθῶσιν ἐπὶ ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα τὸ πρακτορεῖον διαχειρίζεται ἐὰν δὲν ἀσφαλίζωνται εἰς αὐτόν. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο;» Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς θὰ ἐδίδετο ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ σοβαρὰ συζήτησις διὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Ψαρρῶν δὲν ἠκολούθησεν αὐτὴν τὴν ὁδόν, ἀλλὰ ἄλλην. Ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα ἐλέγχων διὰ νὰ καταπλήξῃ τὴν Βουλὴν μὲ ὅλα αὐτά. Καὶ τοῦ ἐδόθη ἀπάντησις καὶ θὰ εἴπω κατόπιν ποία ἦτο αὕτη καὶ ἀπὸ ποῖον πρόσωπον τοῦ ἐδόθη καὶ ποῖος ἦτο ὁ κ. Διαμαντίδης. Ἔπρεπε νὰ μᾶς εἴπῃ: Διατί, κύριοι, λαβόντες τὸν λόγον, ἐθεωρήσατε ἀναγκαῖον νὰ μᾶς ἐξηγήσητε ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῶν μεταφορῶν ἔφερεν ἀρκετὰ ἀποτελέσματα; Δὲν νομίζω ὅτι ἐμποδιζώμεθα νὰ εἴπωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι δὲν τὰ καταφέραμεν καίτοι τόσον ἠσχολήθημεν καὶ νὰ θελήσωμεν νὰ σᾶς πείσωμεν ὅτι ἡ ὑπηρεσία διεξάγεται ἀρκετὰ καλά. Ὀχυρούμενος ὄπισθεν αὐτῶν, ὁ κ. συνάδελφος, λέγει, δὲν ἀπαντήσατε εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν, δὲν ἀπαντήσαμεν ὅταν λέγῃ, ὅτι συνήψαμεν σύμβασιν μετὰ τοῦ Γιαννουλάτου καὶ Παληοῦ. Δὲν ἀπαντήσαμεν εἰς αὐτὸ ὅτι αἱ πληροφορίαι σας, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κερδίζουν 200.000 δραχμῶν κατὰ μῆνα εἶναι ἀσύστολοι ἀπολύτως, διότι ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε διαχειρίσεως ἀποδεικνύεται ὅτι τὸ γενικὸν αὐτὸ πρακτορεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἰδιοκτησία τοῦ Γιαννουλάτου καὶ Παληοῦ ἔφερε ζημίαν 16.000 δραχμῶν διὰ τρεῖς μῆνας; Ὁ ἰσολογισμὸς αὐτὸς κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ἐὰν θέλῃ νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ὁ κ. συνάδελφος ἂς εἴπῃ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβής. Ἰσχυρίζεται ὁ κ. συνάδελφος ὅτι κατὰ τοὺς παρουσιασθέντας λογαριασμοὺς τῶν πρακτορείων τὸ πρακτορεῖον ἐζήτησε νὰ πραγματοποιήσῃ κέρδη 148.000 δραχμῶν, ἀλλ’ ὁ ἔλεγχος τοῦ ἰσολογισμοῦ φέρει εἰς τὸ νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι κακῶς τὸ πρακτορεῖον ζητεῖ ὡρισμένην δαπάνην νὰ καταλογισθῇ εἰς τὸ ἐνεργητικόν. Ὅταν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐδόθη ἀπάντησις ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπανέλθῃ μὲ τὸν ἴδιον τόνον καὶ νὰ ὑποδυθῇ τὸ ἴδιον πρόσωπον ποῦ ὑπεδύθη. Δὲν τοῦ ἀπήντησεν ὁ κ. συνάδελφος περὶ «Πηγάσου» τὶ ἐγένετο; Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ Πρακτορεῖον δὲν πέρνει ἐμπορεύματα μὴ ἀσφαλισθέντα εἰς τὸν «Πήγασον». Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὅταν ἐγένετο ἡ Ἑταιρεία διετυπώθη τὸ παράπονον ὅτι ὡρισμένα πρακτορεῖα ἔφερον δυσκολίας ἐπὶ ὡρισμένων πραγμάτων· ἐσπεύσαμεν ἀμέσως νὰ γνωρίσωμεν εἰς τοὺς κ.κ. Γιαννουλάτον καὶ Παληόν, ὅτι δὲν ἀνεχόμεθα τοιαύτην πίεσιν. Δὲν πταίει ὁ κ. Γιαννουλάτος. Ἐσπεύσαμεν νὰ πληροφορήσωμεν, ὅτι οἱ πράκτορες δὲν δύνανται νὰ ὑποχρεώσουν τοὺς φορτωτὰς νὰ ἀσφαλίσωσι τὰ ἐμπορεύματά των εἰς ὡρισμένους λιμένας. Ἔκτοτε οὐδὲν παράπονον ἐγένετο καὶ ἑπομένως ἔχομεν πάντα λόγον νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι δὲν ἐξακολουθεῖ ὑπὸ οἱουδήποτε πράκτορος τοιαύτη ἐνέργεια. Σημειωτέον ὅτι, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως τὰ τῆς διαθέσεως τοῦ χώρου δὲν γίνονται ἀπὸ τὸ πρακτορεῖον. Τὸ πρακτορεῖον κάμνει τὴν μηχανικὴν ἐργασίαν τῆς φορτώσεως καὶ ἐκφορτώσεως καὶ τὰς ἄλλας ἐργασίας, ἀλλὰ τὴν διάθεσιν τοῦ χώρου τὴν ἔχομεν ἡμεῖς. Τὸ Κράτος δι’ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν, ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς, ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, καὶ θὰ τὸν ὀνομάσω, τὸν κ. Δομεστίνην καὶ ἀπὸ ἕνα ἀντιπρόσωπον τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἰδικῆς μου, τῆς Διευθύνσεως τῶν Μεταφορῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία κανονίζει τὰ τῶν φορτώσεων καὶ τὰ τῆς διαθέσεως τοῦ χώρου, καὶ ὄχι ἡ Ἑταιρεία Παληοῦ καὶ Γιαννουλάτου. Ἀλλὰ σᾶς εἶπεν, ὁ κ. συνάδελφος διατὶ ὁ «Ἀδριατικὸς» ἔμεινε μίαν ἑβδομάδα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην; Οἱ Παληὸς καὶ Γιαννουλᾶτος ἔχοντες πρακτορεῖον δύνανται νὰ ἔχωσιν ὡς ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ μὴ χρησιμοποιῶσι τὰ πλοῖα τὰ ἰδικά των, ὅταν δὲ τοῦ δίδομεν τὴν πληροφορίαν ὅτι τὰ πλοῖα τοῦ Γιαννουλάτου ἐχρησιμοποιήθησαν κατὰ ⅕, ἀντὶ νὰ εἴπῃ ὅτι τοῦτο τὸ παραδέχεται, ἀναγνωρίζει ὅτι πᾶσα τοιαύτη ὑπόνοια εἶναι ἀσύστολος. Διατί, λέγει, ὁ «Ἀδριατικὸς» ἔμεινεν εἰς Θεσσαλονίκην 5–6 ἡμέρας; Ἁπλούστατα, διότι δὲν εἶχε κάρβουνα, δὲν εἶναι δὲ παράξενον τοῦτο, λόγῳ τῆς ἐποχῆς, διότι δὲν εἶχε κάρβουνα ἐν Θεσσαλονίκῃ. Διατί ἡ ὑπηρεσία τῶν συνοδιῶν παρέτεινε τὴν μετάβασιν τοῦ πλοίου; Δύνασθε νὰ μᾶς κατηγορήσητε ὅτι δὲν εἴχομεν πρόνοιαν διὰ κάρβουνα, δὲν δύνασθε ὅμως νὰ μᾶς κατηγορήσητε διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν ἢ διότι χαριζόμεθα εἰς τοὺς Γιαννουλάτον καὶ Παληόν. Διατί, κύριοι, εἰς τὸν «Ἀδριατικόν» του ἐπιτρέψατε νὰ φέρῃ τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ φέρῃ ἀπὸ τὴν Μασσαλίαν καὶ διατὶ δὲν τὰ ἐκρατήσατε διὰ λογαριασμόν μας; Τὰ ταξείδια αὐτὰ ἐγένοντο κατόπιν συμφωνίας, δηλαδὴ ἀφοῦ ἐπελέξαμεν ἡμεῖς ὅλα τὰ πλοῖα. Τώρα πρὸ ἑνὸς μηνός, ἐσκέφθημεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸν Παλῃὸν τὴν ἄδειαν. Βεβαίως ἡ ὑπόνοια αὐτὴ ἐπῆλθεν εἰς τὸν κ. Πὼπ. Τὸ ταξείδιον αὐτὸ ἦτο κατὰ τὴν ἐποχὴν ποῦ ἀπεφασίσθη ἡ μίσθωσις τῶν πλοίων ἐκ μέρους τῶν ἑταιρειῶν.

§137Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὅλα τὰ πλοῖα ἔπρεπε νὰ παραδοθῶσιν εἰς τὸν Πειραιᾶ.

§138Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Συνεφωνήθη ὅτι ἡ ἔναρξις τῆς συμβάσεως θὰ γίνῃ ἀφ’ ἧς καταπλεύσωσιν εἰς Πειραιᾶ. Δύναται νὰ κατηγορήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν διατὶ τὴν ἔκαμαν τόσον ἀργὰ ὄχι ὅμως καὶ διὰ τὸν τρόπον. Ἀλλὰ εἶπε καὶ ἄλλο τι. Διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὁ κ. βουλευτὴς ὅτι ἡ ὑπηρεσία λειτουργεῖ κατὰ τὸν χειρότερον τρόπον λέγει: Κυττάξατε τὰ Ἱσπανικά, τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐδῶ πέρνουν ἐμπορεύματα καὶ πηγαίνουν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν. Ἐπιτρέπεται, κύριοι, νὰ ἔρχεται ἐδῶ καὶ νὰ προβάλῃ τοιαῦτα ἐπιχειρήματα, ὅταν ἠξεύρωμεν ὅτι τὰ ὀλίγα βαπόρια τὰ ὁποῖα ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας, ὅταν μάλιστα γνωρίζομεν—τὸ γνωρίζει καὶ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Ψαρρῶν—ὅτι τὰ ἐμπορεύματα ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον ἕως ἐδῶ δὲν ἔρχονται πολλὰ διότι δὲν ἐπαρκοῦν τὰ ἰδικά μας ἀτμόπλοια; Πῶς δύναται νὰ ἀπορῇ ὅτι λαμβάνομεν πλοῖα Ἱσπανικά; Ἐὰν εἴχομεν τριπλάσια πλοῖα νὰ διαθέσωμεν διὰ τὸ ἐμπόριον μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου τὰ πλοῖα αὐτὰ θὰ ἐπήγαιναν πάντοτε γεμάτα καὶ θὰ ἔφευγαν γεμάτα, δὲν δύναται ὅμως μὲ καλὴν πίστιν συζητῶν νὰ λέγῃ ὅτι ἀποτελεῖ προτίμησιν ἡ χρησιμοποίησις Ἱσπανικῶν πλοίων πρὸς τὰ ὁποῖα βεβαίως ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν πάντα λόγον προτιμήσεως διότι ἡ Ἱσπανία εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν οὐδετέρων Κρατῶν ποῦ δὲν ἠνέχθη εὔκολα τὰ γερμανικὰ αὐθάδη ραπίσματα ὅπως τὰ ἄλλα, διότι εἶχε τὸ αἴσθημα τῆς ἀξιοπρεπείας ἡ Ἱσπανικὴ Κυβέρνησις καὶ ὁσάκις τῆς συνέβη εἶχε τὸ σθένος νὰ ἀντεπεξέλθῃ. Διατὶ παίρνομεν πλοῖα Ἱσπανικά; Διότι ὑπάρχει ὀλιγωτέρα πιθανότης νὰ τορπιλλισθοῦν παρὰ ἐὰν τὰ εἴχομεν φορτωμένα εἰς τὰ ἄλλα. Καὶ ὅμως μὲ ὅλα αὐτὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι, ὁσαδήποτε ἐμπορεύματα καὶ ὅποιοι δήποτε ἔμποροι εἶναι πρόθυμοι νὰ φορτώσουν εἰς τὰ ἰδικά μας, διότι καὶ τὰ Ἱσπανικὰ καὶ τὰ ἰδικά μας συνοδεύονται — καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἀναφέρω τὰ πλοῖα ἀπὸ τὰ ὁποῖα συνοδεύονται — συνοδεύονται ἀπὸ πλοῖα τὰ ὁποῖα παρέχουν τόσην ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς ναυτιλομένους εἰς τοὺς ἐπιβάτας καὶ τὸ ἐμπόριον, ὥστε μετὰ πλήρους σχεδὸν ἐμπιστοσύνης νὰ φορτώνουν εἰς τὰ ἀτμόπλοια καὶ νὰ ἐπιβαίνουν καὶ ὁ Θεὸς νὰ μᾶς βοηθήσῃ νὰ μὴ μᾶς συμβῇ δυστύχημά τι· εἴμεθα δὲ εὐχαριστημένοι πλήρως ἀπὸ τὴν λειτουργίαν αὐτὴν ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν λειτουργίαν τῶν συνοδειῶν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ψαρρῶν ἠθέλησε νὰ χαριτολογήσῃ ὅπως συνήθως καὶ μὲ τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον παίζει ὁ ὁ κ. Διαμαντίδης ἐπὶ τούτου. Καὶ εἶπε τί εἶναι ὁ κ. Διαμαντίδης; Ἦλθε καὶ μᾶς ἔφερε πληροφορίας μὴ ὑπευθύνους. Δὲν ἔχει νὰ δώσῃ εἰς οὐδένα λόγον. Εἶναι ἁπλοῦς βουλευτής, δύναμαι νὰ τονίσω ὅτι εἶμαι ὑπεύθυνος, διότι βαρύνουν τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας αἱ εὐθῦναι. Ἐνόμισεν ὅτι εἰσάγω καινὰ δαιμόνια. Βέβαια εἰς τὸν μεγάλον αὐτὸν πόλεμον τείνουν καθημερινῶς νὰ ἀλλάξουν ὅλαι αἱ ἀντιλήψεις καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε, ὅτι ὑπάρχει εἷς ὑπουργὸς ἢ ὑφυπουργὸς καὶ δὲν θέλω νὰ δώσω τὸν τίτλον αὐτὸν εἰς τὸν κ. Διαμαντίδην, διότι κατέλαβε τόσον ἐπαξίως τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπανειλημμένως, ὁ ὁποῖος δὲν ἀναφέρεται εἰς τὰ χαρτιά, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλήν, τοῦ ὁποίου τὴν παρουσίαν τυγχάνει νὰ ἀγνοῇ καὶ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διότι οὔτε κατάστασις τῆς μισθοδοσίας του πηγαίνει καὶ αὐτὴ ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὁ κ. Διαμαντίδης, ἀνέλαβε δὲ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ, ἀπορροφημένος δὲ ὡς εἶμαι ἀπὸ τόσα ἄλλα πράγματα, ἦτο φυσικὸν νὰ μὴ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναλάβω καὶ τὴν εὐθύνην αὐτήν, ἐὰν δὲν εὑρίσκετο ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ ἀσκῇ ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε ἡ παρουσία μου νὰ εἶναι εὐκολωτέρα καίτοι βεβαίως μετέχω τῶν εὐθυνῶν. Παρουσιάσθη ὁ κ. Διαμαντίδης. Αὐτὸ μοῦ συμβαίνει, τοῦ εἶπα· θὰ εἶσαι πρόεδρος μιᾶς ἐκτελεστικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐγὼ θὰ εἶμαι ὁ Ὑπουργός. Ἐννοεῖς ὅτι σοῦ ἔχω τόσην ἐμπιστοσύνην ὥστε ὅ,τι θὰ μοῦ προτείνῃς θὰ βάζω τὴν ὑπογραφήν μου καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ κυττάζω περισσότερα. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, ὅτι δὲν ἐγράφη εἰς τὰ χαρτιά, ὅτι δὲν ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ μὴ κάμωμεν ἕνα ὑπουργὸν ἕνα αὐτοκίνητον, ἕνα γενικὸν γραμματέα καὶ ἕνα εἰδικὸν γραμματέα τοὐλάχιστον, καὶ διότι δὲν πληρώνεται μὲ μισθόν. Ἐὰν αὐτὸ μειώνῃ τὴν θέσιν τοῦ κ. Διαμαντίδου, δὲν γνωρίζω. Ἀλλὰ ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά του ἄριστα, καθήκοντα διὰ τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἶμαι ὑπεύθυνος εἰς τὴν Βουλήν καὶ ὑποθέτω ὅτι οἱ ὦμοι μου εἶναι τόσον ἰσχυροὶ διὰ νὰ βαστάσουν τὸ βάρος τῶν παρανομιῶν καὶ τῶν δύο, τὰς ὁποίας ἔχομεν τυχὸν διαπράξει. Ἀλλά, κύριοι, ἔχω νὰ παρατηρήσω καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη, διότι ὁ κ. Πὼπ θέλει νὰ ἐπικρίνῃ τὴν ἐνέργειαν τὴν Κυβερνητικὴν ἐν τῇ συνομολογήσῃ αὐτῆς τῆς συμφωνίας πρὸς τὸ Γενικὸν Πρακτορεῖον. Σᾶς εἶπεν ὅτι αἰφνιδίως ἐγένετο αὐτὴ ἡ συμφωνία, ἐνῷ, ὡς σᾶς εἶπον, αἱ διαπραγματεύσεις τὰς ὁποίας διεξήγαγεν ὁ τότε Ὑπουργὸς, διήρκεσαν ἐπὶ τέσσαρας μῆνας καὶ ἀφοῦ κατέληξαν εἰς συμφωνίαν ἐπεβεβαιώθη αὕτη διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Ἐκεῖ ἀνέφερε καὶ τὸν κ. Σαχτούρην, ὁ ὁποῖος σημειώσατε εἶναι καὶ ἐφοπλιστὴς καὶ ὁ ὁποῖος ἐνεργεῖ ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν. Ἔχω καθῆκον νὰ ὁμιλήσω καὶ περὶ αὐτοῦ, διότι εἶναι πολύτιμος συνεργάτης μου.

§139Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ ἁπλῶς τὸν ἀνέφερον, διότι τὸν εἶδον ὑπογεγραμμένον εἰς ἓν ἔγγραφον, δὲν τὸν γνωρίζω τὸν ἄνθρωπον καὶ πάντας, τοὺς ὁποίους ἀγνοῶ, τοὺς τιμῶ.

§140Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ δὲν ἐσπεύσατε νὰ τὸ εἴπητε εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἀφήσατε μίαν ὑπόνοιαν διὰ τὴν ταχύτητα τῆς διεξαγωγῆς τῆς συνεννοήσεως, βλέπετε τὸν Σαχτούρην τμηματάρχην συνομολογοῦντα αὐτὴν τὴν συμφωνίαν. Εἴχατε καθῆκον, ἀφ’ οὗ τὸ εἴπατε καὶ αὐτὸ σᾶς τιμᾷ, ὅτι δὲν ὑπῆρχε καμμία ὑπόνοια, νὰ τὸ εἴπητε εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δὲν τὸ εἴπατε, διότι ἐὰν τὸ ἐλέγατε θὰ ἔπιπτε ὅλον τὸ οἰκοδόμημα, τὸ ὁποῖον ἀνεγείρατε ἐπὶ τῶν ὑπονοιῶν, τὰς ὁποίας εἴχατε συμφέρον νὰ διεγείρετε εἰς τὴν Βουλήν. Ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι μαζὺ μὲ τὸν κ. Διαμαντίδην, ὁ ὁποῖος μοὶ παρέχει τοιαύτας ἐκδουλεύσεις, ἔχω καὶ ἕναν ἄλλον, ὁ ὁποῖος μοῦ παρέχει καὶ αὐτὸς μεγάλας ὑπηρεσίας, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖ ἓν μέρος τῆς διοικήσεως οὐσιῶδες. Εἶναι ὁ κ. Σαχτούρης αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος. Ὁ κ. Σαχτούρης εἶναι εἷς ἀπὸ τοὺς ὄχι ὀλίγους βεβαίως, ἀλλ’ ἀπὸ τοὺς καλλιτέρους ἐθελοντάς, οἱ ὁποῖοι προσεφέρθησαν εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Κάθε ἕνας, ὁ ὁποῖος ἠσθάνετο κάποια φωτιὰ μέσα του καὶ ὁ ὁποῖος ἔβλεπεν, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ἔσπευδε νὰ προσέλθῃ. Εἷς ἐξ αὐτῶν τῶν ἐθελοντῶν εἶναι καὶ ὁ κ. Σαχτούρης, ἐργαζόμενος σἄν νὰ ἔμελε νὰ ἀσφαλίσῃ τὸ μέλλον του ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ἐργαζόμενος μὲ ὅλον του τὸν ζῆλον, τὴν προθυμίαν, τὴν φιλεργείαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν κανεὶς δὲν εὑρίσκει δυστυχῶς πολλάκις βεβαίως δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τὴν ὑπαλληλίαν μας ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν στάδιον τὴν ὑπαλληλίαν καὶ οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἀσφαλίσωσι τὸ μέλλον των καὶ ἀσφαλίζουσι καὶ τὸ παρόν. Κατὰ περίεργον σύμπτωσιν καὶ ὁ κ. Σαχτούρης εἶναι ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι γνωστοὶ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, δὲν ὑποβάλλει καταστάσεις μισθοῦ, ἔκαμα ἐπανειλημμένως τὰς παρατηρήσεις μου δι’ αὐτό, ἀλλὰ μοὶ λέγει: Κύριε Πρόεδρε, δὲν βλέπετε τί ἀγῶνα ἔχομεν, ἐπιτρέψατέ μοι καὶ εἰς ἐμὲ νὰ προσφέρω τὰς μικράς μου — μεγίστας καὶ τὰς ὁποίας ἐμίκρυνε ἡ μετριοφροσύνη του — ὑπηρεσίας διὰ τὴν εὐόδωσιν τοῦ ἀγῶνος μας, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ κάμνω τὴν ἐργασίαν χωρὶς νὰ λαμβάνω μισθόν, εὐτυχῶς ἔχω τὸ ψωμί μου, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν, ὅτι προσφέρω καὶ ἐγὼ τὰς ὑπηρεσίας μου εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν. (Χειροκροτήματα). Αὐτοὶ εἶναι Κύριοι, οἱ δύο παράγοντες τῆς Διευθύνσεως τῶν Μεταφορῶν, ὁ τρίτος παράγων εἶναι ὁ συνταγματάρχης Demoullé, ὁ ὁποῖος εἶναι τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς ἔχων τὴν ἀνωτέραν ἐποπτείαν τῶν στρατιωτικῶν μεταφορῶν καὶ παρέχων καὶ αὐτὸς ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτή, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ μὲ τὰ ἀμαυρώτερα χρώματα ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Ψαρρῶν δὲν ἐγένετο, ὡς ἠθέλησε νὰ χαρακτηρισθῇ μὲ τόσην ἀφέλειαν, ἀλλ’ εἰς τὴν δημιουργίαν αὐτῆς ἐπεκράτησεν ἡ μεγαλειτέρα ἐπιμέλεια. Καὶ πράγματι δὲν ἔπρεπε νὰ δυσαρεστηθῇ ὁ κ. βουλευτὴς Ψαρρῶν, ἐὰν ἔλαβε τὴν ἀφορμὴν ὁ κ. Διαμαντίδης νὰ εἴπῃ τί ἔκαμε αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία καὶ νὰ ἐξηγήσῃ δι’ ἀριθμῶν τινων ποία ὑπῆρξεν ἡ βελτίωσις ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὰς μεταφορὰς καὶ τῶν κατὰ ξηρὰν καὶ τῶν θαλασσίων τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἄνευ τῆς ὁποίας βελτιώσεως κύριοι δὲν θὰ ἐφθάνομεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ ἔχωμεν τὰ τρόφιμα, τὰ ὁποῖα ἠσφαλίσαμεν ἄφθονα πράγματι διὰ τὴν τροφοδοσίαν τῆς Ἑλλάδος, τρόφιμα, τὰ ὁποῖα καθ’ ἡμέραν καταφθάνουν εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τὰ ἴδητε διὰ νὰ ἴδητε εἰς ποίαν ζωὴν καὶ εἰς ποίαν κίνησιν, εἰς ποίαν μεγάλην δραστηριότητα εὑρίσκεται ἡ πόλις αὐτή, τὴν ὁποίαν εἶδον ὅτε ἔμεινα τρεῖς ἡμέρας εἰς τὸ πλοῖον πρὸ ἐννέα μηνῶν νεκρὰν καὶ μὲ πένθιμον ἐντελῶς ὄψιν. Αὐτὰ ὅλα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἔρχονται θὰ καταντοῦσε νὰ φθάσουν ἀργότερα, καὶ ἄνευ τῆς ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν καὶ ἄνευ τῆς αὐταπαρνήσεως, μὲ τὴν ὁποίαν εἰργάσθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον προΐστανται τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Καὶ ἐν τούτοις κατώρθωσαν νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Βεβαίως οἱ κύριοι βουλευταὶ Μυτιλήνης παραπονοῦνται, ὅτι δὲν μετέφεραν σιτάρι εἰς τὴν Θάσον. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ὁ κύριος συνάδελφός μου Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔδωσε τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ καΐκι τὸ ὁποῖον ἐθεωρούσαμεν μέχρι χθές, ὅτι δὲν θὰ ἔφθανεν ἔφθασε ἤδη, καὶ τὸ «Πανελλήνιον» δὲ πρὶν ἢ βυθισθῇ ἐκ τρικυμίας, εἶχεν τὴν πρόνοιαν νὰ προσεγγίσῃ εἰς τὴν Θάσον καὶ νὰ βγάλῃ τὸ ἐμπόρευμά του. Καὶ ἡ κατάστασις ἑπομένως δὲν εἶναι τραγική. Ἀλλὰ τὰ πάντα, λέγω, δὲν ἔχουσι καλῶς καὶ δὲν λειτουργοῦσι κανονικῶς, ἀλλὰ ἐργαζόμεθα καθ’ ἡμέραν, ἵνα βελτιώσωμεν τὴν κατάστασιν, ἐργαζόμεθα καθ’ ἡμέραν, ἵνα δώσωμεν καλύτερα ἀποτελέσματα καὶ τὸ ἐπιτυγχάνομεν ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ. Ἀλλὰ μέσα εἰς ὅλα αὐτὰ ἐπρόκειτο νὰ ριφθῇ ὑπόνοια, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ἠθέλησε νὰ εὐνοήσῃ ὡρισμένα ἄτομα. Διατὶ δὲν ἐκάματε διαγωνισμόν; Αὐτὸ μᾶς ἔλειψεν. Καὶ εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς ὑπηρεσίας νὰ κάμωμεν διαγωνισμόν, νὰ μοῦ δώσουν προσφοράς, νὰ ἀνοίξω τοὺς φακέλλους, νὰ μελετήσω τὰς προσφορὰς καὶ ἐὰν προσέφερεν ἄλλος 5% ὀλιγώτερον νὰ χαλάσω τὸν διαγωνισμόν, νὰ προκηρύξω ἄλλον καὶ οὕτω νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀτελεύτητον. Κύριοι, ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἶναι ὑπηρεσία, ἡ ὁποία δὲν δίδεται συνεπείᾳ διαγωνισμοῦ. Βεβαίως θὰ τὴν ἔδιδον εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα μοὶ παρεῖχον ἐμπιστοσύνην, ὅτι θὰ ἀντεπεκρίνοντο πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν μεταφορῶν, πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς συγκοινωνίας, πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐπισιτισμοῦ. Ἐὰν ἔκαμνον μειοδοσίαν δυνατὸν νὰ μοὶ παρουσιάζετο ὁ Α ἄγνωστος, ὁ ὁποῖος θὰ μοὶ ἔλεγεν, ἐγὼ ἀναλαμβάνω, καὶ ὅταν εἴχομεν μετὰ πάροδον τριῶν μηνῶν τὸ ναυάγιον τί θὰ ἔκαμον; Θὰ ἐλάμβανον μίαν ἐγγύησιν 100.000 δρχμ. καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ κόσμος θὰ ἀπέθνησκεν ἀπὸ τὴν πεῖναν. Δὲν εἶναι ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα δύνασθε νὰ μὲ παραπέμψητε εἰς μειοδοσίας. Ὅταν δέ, κύριε βουλευτὰ ἐκ Ψαρρῶν, ἔχετε μπροστά σας μίαν Κυβέρνησιν καὶ ἕνα Πρόεδρον Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἰδικώτερον ἔχει ἀναλάβει τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καὶ τοῦ ὁποίου γνωρίζετε ὅλην τὴν εὐλάβειαν πρὸς τοὺς νόμους καὶ ὅλην τὴν εὐθιξίαν πρὸς κάθε ὑπόνοιαν, ἡ ὁποία δικαιολογημένως δύναται νὰ γεννηθῇ εἰς οἱονδήποτε πρᾶγμα, διὰ κάθε κατάχρησιν, ἀλλὰ καὶ τοῦ ὁποίου γνωρίζετε τὴν σταθερὰν θέλησιν καὶ τὴν ἀποφασιστικότητα, ἵνα ἀναλάβῃ εὐθύνας κολοσσιαίας εἰς τοὺς ὤμους του, νομίζετε, ὅτι θὰ ἐδίσταζεν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν ἔκαμα μειοδοσίαν, διότι δὲν ἠδύνατο αὕτη νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ κοινὸν συμφέρον; Ἐπῆρα τοὺς δύο, τοὺς καταλληλοτέρους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὲ ἐξυπηρετήσωσιν. Τότε δὲ θὰ εἶχον δίκαιον νὰ παραπονοῦνται, ἐὰν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπλούτισαν ἀθεμίτως, διότι ἐὰν ἐπλούτισαν θεμιτῶς, ὅλη ἡ Ἑλλάς, εὔχομαι νὰ τὸ κάμῃ. Θέλω νὰ βγοῦν κερδισμένοι ὅλοι οἱ συναλλασσόμενοι μὲ τὸ Κράτος. Ἔχω τὴν ἐπιθυμίαν, ὅταν συναλλάσσωμαι μὲ ἰδιώτας νὰ μὴ συναλλάσσωμαι ὡς ἰδιώτης φιλάργυρος διὰ νὰ μὴ πλουτίσῃ ὁ ἄλλος· νὰ πλουτίσῃ ὁ ἄλλος, ἀλλὰ νὰ πλουτίσῃ θεμιτῶς. Τὸ ἀπέδειξεν ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο, ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν ἥτις ἀφορᾷ τὸ πρακτορεῖον ἔχει μίαν ζημίαν 16.000 δραχμῶν. Δὲν ἐθίχθη εὐτυχῶς τὸ ζήτημα, ἂν ὁ ναῦλος, τὸν ὁποῖον πληρώνομεν κατὰ τὸν πλοῦν εἶναι μεγάλος ἢ μικρός. Δὲν ἐθίχθη τοῦτο ἀπὸ τὸν κύριον βουλευτὴν Ψαρρῶν. Τὸν πληροφορῶ ὅμως, ὅτι εἰς μίαν τελευταίαν συνεδρίασιν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἐν τῷ Συμβουλίῳ, διότι ἐκτὸς τῆς ἐκτελεστικῆς ἐπιτροπῆς τῶν μεταφορῶν ὑπάρχει καὶ συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύονται ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα τὰ ἔχοντα σχέσιν μὲ τὰς μεταφοράς, ἀνέλυσα τὸ ζήτημα καὶ εἶπον, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἐγὼ ποῖος εἶναι ὁ ναῦλος, τὸν ὁποῖον ἡ Ἀγγλικὴ καὶ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις πληρώνει εἰς τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια, τὰ ἐκτελοῦντα μεγάλας πλόας, ἀλλὰ καὶ ποῖος εἶναι ὁ ναῦλος, τὸν ὁποῖον δίδει ἡ Ἀγγλικὴ καὶ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις εἰς τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀκτοπλοΐας ἐν Γαλλίᾳ. Ἐπιφυλάττομαι ἵνα, ὅταν λάβω τὰς πληροφορίας καὶ ἴδω ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κερδίζουσιν οἱ ἰδικοί μας ἐφοπλισταὶ εἶναι πολλά, θὰ τοὺς εἴπω: Δὲν δύνασθε νὰ κερδίζετε τόσα πολλά, ἀλλὰ ὀλιγώτερα, διότι ἀπὸ αὐτὸ ἐξαρτᾶται νὰ φάγῃ ὁ κόσμος τὸ ψωμί του εὐθηνότερον καὶ ἡ δαπάνη τοῦ βίου νὰ γίνῃ μικροτέρα. Τοῦτο εἶναι τὸ κύριον θέμα. Γνωρίζω, κύριοι, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν ναύλων οἱ ὁποῖοι ἔχωσιν ὁρισθῇ εἶναι μεγάλοι. Ἀλλά, κύριοι, ὅταν ἀρχίσαμεν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν ἀφήσαμεν καὶ ἕνα ποσὸν διὰ τὸ ἄγνωστον, ποσόν, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζομεν τί ἀποδίδει σήμερον. Ἔχομεν κάποια στοιχεῖα καὶ τὰ στοιχεῖα ἀποδεικνύουν, ὅτι τοὺς ναύλους δὲν τοὺς ὁρίσαμεν ἀορίστως, διότι ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου, δηλαδὴ 2½ μῆνας, ἔχομεν ποσὸν εἰσπράξεως ἀνώτερον τῶν δαπανῶν, ποσὸν 730.000 δραχμ. Μὴ σᾶς φανῇ ὑπερβολικόν, κύριοι, διότι θὰ μοῦ εἴπητε ἀφοῦ ἔχετε τὸ ποσὸν τῶν 730.000 δραχμῶν, διατί ἀφοῦ εἰσπράξητε 4.300.000 νὰ μὴ ἀφαιρέσητε τὸ ποσὸν τῶν 730.000, ὥστε νὰ εἰσπράξητε μόνον 3.600.000 καὶ νὰ ἀφήσητε τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον περισσεύει καὶ τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει 20% ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ; Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχητε καὶ ἄλλο ὑπ’ ὄψει σας· ὅτι τὸ Κράτος ἀναλαβὸν τὰς ὑπηρεσίας τῶν μεταφορῶν ἐσκέφθη τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀσφαλείας, διότι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τὰ ἀσφαλίσωμεν. Ἐὰν καταστραφῶσι τὰ πλοῖα θὰ ἀποζημιώσωμεν ἡμεῖς τοὺς πλοιοκτήτας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία δίδεται εἰς αὐτοὺς κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀσφαλείας. Ἐσκέφθημεν, ὅτι προκειμένου περὶ 60 πλοίων δὲν θὰ ἦτο δικαιολογημένον νὰ καταφύγωμεν εἰς τὰς ἀσφαλείας καὶ ἀπεβλέψαμεν εἰς τὸ νὰ ἔχωμεν ποσόν τι νὰ μᾶς καλύψῃ τὰς ἐνδεχομένας δαπάνας καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι τὸ ποσὸν τῶν 730.000 δραχμ., ἐνῷ ἐὰν τὰ εἴχομεν εἰς ἀσφαλείας θὰ ἐπληρώνομεν 6.000.000 τὸ ἔτος, δηλαδὴ 500.000 τὸν μῆνα. Εὐτυχῶς, «κούφια ἡ ὥρα ποῦ τ’ ἀκούει», ὅπως λέγει ἡ παροιμία, δὲν εἴχομεν δυστυχήματα, τὰ ὁποῖα νὰ βαρύνουν τὸν λογαριασμόν, εἰμὴ τὸ δυστύχημα τοῦ «Πανελληνίου». Ἀλλ’ ὅπως σᾶς εἶπον, ἐξετάζω τὸ ζήτημα ἵνα ἴδω ἐὰν τὰ διδόμενα ὡς ἀποζημίωσις εἰς τοὺς πλοιοκτήτας ἐν Ἑλλάδι διὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἀκτοπλοΐας εἶναι ὑπερβολικά, ὁπότε δὲν θὰ διστάσω νὰ τὰ περικόψω. Θὰ φωνάξουν ἀλλὰ θὰ κουρασθοῦν, διότι γνωρίζουν, ὅτι ὅ,τι κάμομεν δὲν ἐμπνέεται παρὰ ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος εἰς τὸ ὁποῖον καὶ θυσιάζομεν διὰ δημαγωγικοὺς σκοποὺς τὰ συμφέροντα τῶν ἀτόμων διὰ τὰ ὁποῖα ἐδείξαμεν ὅτι εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ τὰ ὑποστηρίξωμεν. Ἐμπνέομεν ὅμως τὴν ἐμπιστοσύνην ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεασθῶμεν οὔτε ἀπὸ τοὺς φίλους μας, οὔτε ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς, οὔτε ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς φίλους, οὔτε ἀπὸ κανένα ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ἀρχῆς. Ἐγὼ κυτάζω ποῖον εἶναι τὸ δίκαιον καὶ τὸ σωστὸ εἰς κάθε περίστασιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ γνώμων ὁ ὁποῖος διέπει τὰς πράξεις μας. Βεβαίως, κύριοι, δὲν φρονῶ ὅτι ἡ Ὑπηρεσία τῶν Μεταφορῶν, καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι λειτουργεῖ κατὰ τὸν ἄριστον τρόπον, ἀλλὰ βεβαίως λειτουργεῖ κατὰ διάφορον τρόπον ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἠθέλησε νὰ παρουσιάσῃ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Ψαρρῶν καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ ἀναγνωρίζει ὅτι ἐπράχθη, ὅ,τι ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατὸν νὰ πραχθῇ. (Χειροκροτήματα).

§141Γ. ΠΩΠ. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῶσιν οἱ πίνακες καὶ νὰ μᾶς δοθῶσι τὰ στοιχεῖα.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§143Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ὄχι διὰ νὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν περὶ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Μεταφορῶν καὶ περὶ τῆς συμβάσεως τὴν ὁπίαν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰς διαφόρους μικρὰς ἢ μεγάλας ἀτμοπλοΐας, ἀλλ’ ἐζήτησα τὸν λόγον ἵνα ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Ψαρρῶν συνάδελφον, διότι ἔστω καὶ ἐπὶ ἄλλῳ σκοπῷ προεκάλεσε τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἐξόχως διαφωτιστικὴ καὶ ἐπικοδομητικὴ διὰ τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Κατὰ τοὺς χαλεποὺς αὐτοὺς χρόνους τοὺς ὁποίους διερχόμεθα δὲν ἀρκεῖ ὅτι εὑρίσκονται ἐν κινδύνῳ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, δὲν ἀρκεῖ ὅτι στεροῦνται ἕνεκα τῶν ἐξωτερικῶν περιστάσεων οἱ πολῖται εἰς τὰ ἰδιωτικά των συμφέροντα, ἀλλ’ ὑπάρχει σύστημα, ἂς μὴ τὸ εἴπω ὠργανωμένον, ἀλλὰ λειτουργοῦν, τὸ ὁποῖον τείνει νὰ ἐνσπείρῃ ζιζάνια, νὰ ἐνσπείρῃ τὸν πειρασμόν, νὰ ὑποδεικνύῃ σκάνδαλα καὶ νὰ κλονίζῃ τὴν πεποίθησιν τῶν πολιτῶν ἐπὶ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ὅταν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι δὲν εἶναι τώρα ὅπως ἦσαν ἄλλοτε ἀλλὰ θίγουν καὶ τὸ ψυχίον τοῦ ἄρτου ἑνὸς ἑκάστου τῶν πολιτῶν, φαντάζεσθε, ποίας δεινὰς συνεπείας δύναται νὰ ἔχῃ ὁ κλονισμὸς τῆς πεποιθήσεως τῶν πολιτῶν ἐπὶ τοὺς κυβερνῶντας. Διὰ τοῦτο αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ψαρρῶν, διότι διέλυσεν ἓν νέφος, ἕνα ἐφιάλτην, ὁ ὁποῖος ἐπεκάθητο εἰς τὸ στῆθος τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. Τί ἠκούομεν καθ’ ἑκάστην διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐπισιτισμοῦ, τί ἠκούομεν λεγόμενα, διαδιδόμενα, πολλαπλασιαζόμενα ἀπὸ στόματος εἰς στόμα; Ἦτο λοιπὸν ἀναγκαία ἡ συζήτησις αὕτη καὶ ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ δώσῃ διὰ τοῦ ἐντίμου Τύπου μεγίστην δημοσιότητα εἰς τὰ ἀπόψε λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου πολιτευτοῦ Ψαρρῶν, τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀττικοβοιωτίας, καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ διαφωτισθῇ πλήρως ὁ λαὸς καὶ νὰ μὴ φιλαργυρευόμεθα εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν ἀποψινῶν πρακτικῶν, διότι τὰ μυθεύματα τὰ ἐν κρυπτῷ ἀπὸ στόματος εἰς στόμα μεταφερόμενα δὲν ἔχουσιν ἄλλην βάσιν παρὰ τὴν καλὴν πίστιν τῶν μὲν, τὴν ὑστεροβουλίαν τὴν ἀκατανόμαστον τῶν ἄλλων. Ἐλπίζω ὅτι ἡ παράκλησίς μου αὐτὴ θὰ εἰσακουσθῇ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καὶ θὰ συνταχθῇ τὸ Δελτίον ἐν πάσῃ δυνατῇ εὐρύτητι ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀνακοινωθῶσιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀπόψε τὰ λεχθέντα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης ἔχει τὸν λόγον.

§145Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Μεθ’ ὅσα διαφωτιστικὰ ἐλέχθησαν ἀπόψε καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ λαὸς εἶναι ἐντελῶς πεπεισμένοι ὅτι οὐδὲν τὸ χαριστικὸν ἡ Κυβέρνησις πράττει ὑπὲρ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας τῆς Ἑταιρείας Παληοῦ· οὐδ’ ἠμπορεῖ νὰ πιστεύσῃ τις ποτὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων εἶναι δυνατὸν νὰ χαρισθῇ εἰς πρόσωπα, παραλείπουσα χάριν προσώπων τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον. Ἀλλ’ ἔχω νὰ συστήσω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της ὅτι οἱ ναῦλοι τοῦ ἐσωτερικοῦ ὑπερυψώθησαν καὶ ὑπερεξογκώθησαν καὶ ὅτι αἱ μετοχαὶ τοῦ Παληοῦ αὐξάνουσι καὶ μεγαλώνουσι καθ’ ὃν τρόπον αὐξάνονται· καθ’ ἃ προτιμώμεναι καὶ τρεφόμεναι αἱ μετοχαὶ αὗται μὲ λίαν θρεπτικὴν τροφήν, μὲ τὸ αἷμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ· διότι ἡ τρομερὰ ὕψωσις τῶν ναύλων τὸν καταναλωτὴν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπιβαρύνει, καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκμυζᾷ. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της εἰς τὴν τακτοποίησιν τῶν ναύλων νὰ ἀφομοιωθῶσιν οἱ ναῦλοι μὲ τοὺς ναύλους τοῦ Ἐξωτερικοῦ ἀναλόγως μὲ τὴν κατὰ τόννον πληρωμήν· εὐθηνότερα κοστίζουν ἐμπορεύματα μεταφερόμενα ἐκ Μασσαλίας εἰς Πειραιᾶ, ἀπὸ ἐμπορεύματα διὰ τῆς Ἑταιρείας Παληοῦ μεταφερόμενα ἐκ Βόλου φερ’ εἰπεῖν, πάλιν εἰς Πειραιᾶ· ἰδοὺ τὸ μυστικὸν τῆς αὐξήσεως τῶν μετοχῶν τοῦ Παληοῦ.

§146Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπεται νὰ εἴπω μίαν λέξιν διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἐπιμύθιον τῆς συζητήσεως; Ὅσῳ περισσότερον αὐξάνουν τὰ κέρδη τῆς ἑταιρείας τοῦ Παληοῦ τόσον θὰ ἀνεβαίνουν αἱ μετοχαί της. Αὐτοὶ κυττάζουν τὸ συμφέρον τους καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ κυττάξῃ τὴ δουλειά της ὅπως ἠμπορεῖ καλύτερα καὶ θὰ φέρῃ πᾶσαν δυνατὴν βελτίωσιν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται.

§148ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κ. Πρόεδρε.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 8 μ. μ.).