1917.10.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 43Η

ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1917

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης ρυνεριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Γεωργικὸς Σύλλογος Καρδίτσης παρακαλεῖ νὰ διανεμηθῶσι τὰ ὄσπρια καὶ γεωργικὰ ἐργαλεῖα, ὡς καὶ λοιπὰ ἐμπορεύματα. Ὁμοίως νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐφαρμοσθῇ ὁ στρατιωτικὸς νόμος ἐν τῷ Νομῷ Τρικκάλων καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καρδίτσης. — Οἱ ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι Στυλίδος παρακαλοῦσιν ὅπως αὐξηθῇ ὁ μισθός των. — Οἱ κολλῆγαι τσιφλικίου Χατζημὶρ παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀπαλλοτριώσεως τοῦ τσιφλικίου των, διότι ἄλλως ὁ ἰδιοκτήτης αὐτοῦ Χατζημὶρ θέλει πωλήσει αὐτὸ εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Ἀσχανάρ. — Ὁ Βασίλειος Τσαμούτρας, τηλεγραφητὴς Μήλου, παρακαλεῖ ὅπως αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία του. — Ὁ Δήμαρχος Τηγανίου Σάμου ζητεῖ τὴν ἔγκρισιν τῆς μετὰ τῆς Διοικήσεως Σάμου συμβάσεως τοῦ Δήμου καὶ νὰ τῷ ψηφισθῇ τὸ ποσὸν 41,500 δροχμῶν διὰ τὴν ἀνέγερσιν σχολικοῦ κτιρίου. — Ὁ Σύλλογος ἐμποροϋπαλλήλων Ἀθηνῶν παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους. — Ὁ Ἐμμανουὴλ Περισσάκης, Ἑλληνοδιδάσκαλος τοῦ ἐν Ρεθύμνῃ Γυμνασίου, παρακαλεῖ νὰ προαχθῇ εἰς καθηγητήν. — Ὁ Πανελλήνιος Σύνδεσμος λογιστῶν ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων ὑποβάλλει ὑπόμνημα, ἐν ᾧ διατυπώνει προτάσεις, ἐφ’ ὧν δέον νὰ ληφθῇ ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως. — Οἱ σταφιδοκτήμονες Μεσσήνης παρακαλοῦσιν ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ οἰνοπνευματοποιήσεως καὶ ἄλλων καρπῶν πλὴν σταφίδος». Ἐπίσης ἀνακοινοῖ ὅτι ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατασκευῆς ἔργων ὁδοποιΐας» Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς κατέθεσε τὴν ἔκθεσίν της. — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καταθέτει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ ἐφέδρων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν ὀδοντοϊατρῶν κλπ.». 2) «Περὶ συμπληρώσεων διατάξεών τινων τοῦ νόμου «περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». 3) «Περὶ προσλήψεως ἐν ὥρᾳ πολέμου ἐφέδρων γυναικῶν νοσοκόμων». 4) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 430 «περὶ στελέχους ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἐφέδρων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων» καὶ 5) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 445 «περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατεύματος». — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καταθέτει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας» καὶ 2) «Περὶ ἐκμεταλλεύσεως δασῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ ἐκτελέσεως ἐκτάκτων ὑλοτομιῶν». — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καθιερώσεως ἀριστείου γραμμάτων καὶ τεχνῶν». — Οἱ κ.κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοὶ καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 758 τῆς 23 Αὐγούστου 1917 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἐν τῇ ναυτικῇ ποινικῇ δικαιοδοσίᾳ ἰσχυουσῶν διατάξεων». — Οἱ κ.κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοὶ καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ ἔτους 1917 πιστώσεως ἐξ 1,300,000 δραχμῶν ὑπὲρ τῶν θυμάτων τῆς πυρκαϊᾶς τῆς Θεσσαλονίκης». (Ἅπαντα τὰ ἀνωτέρω νομοσχέδια κηρύσσονται κατεπείγοντα καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχήν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

Οἱ κ.κ. Π. Ἀγγελίδης καὶ Θ. Κωτούλας, ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καζακλάρ.

§4Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἐξεδόθη διαταγὴ νὰ παραδώσωσιν οἱ πολῖται τὰ ὅπλα των καὶ παρέδωσαν δυστυχῶς ὅλοι οἱ Φιλελεύθεροι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν τὰ 80% ἐν Θεσσαλίᾳ, τὰ κυνηγετικά των ὅπλα καὶ ἔβαλον τὰ ὀνόματά των, κατόπιν ὅμως δὲν τοῖς ἀπεδόθησαν ταῦτα. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀπόδοσιν, διότι εἶναι κρῖμα τόσοι ἄνθρωποι νὰ στερηθῶσι τὰ ὅπλα των, ὅταν μάλιστα εἶναι καὶ εἰδικοὶ καὶ δὲν διατρέχει κανένα κίνδυνον ἡ τάξις.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Γαρουφαλιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ Κεντρικὸν Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον διέθεσε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὡς πίστωσιν πρὸς τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον τῆς ἐν Ἄρτῃ Ἱερᾶς Μονῆς «Κάτω–Παναγιὰ» τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν δέκα ὀκτὼ χιλιάδων (18,000) καί, ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, πρὸς τίνα διετέθη ὡρισμένον σκοπόν, κατὰ τίνα χρόνον καὶ κατὰ τίνα τρόπον, καὶ εἰδικώτερον πρὸς τίνα ἐξυπηρέτησιν πραγματικῶν καὶ ἀπαραιτήτων τῆς ἐν λόγῳ Μονῆς ἀναγκῶν.

§6Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Κατὰ τὸ ἔτος 1916 δὲν ἐχορηγήθη καμμία πίστωσις ἄλλη πλὴν 800 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι παρεχωρήθησαν διὰ τὴν ἐπισκευὴν ἑνὸς σταύλου τῆς μονῆς. Κατὰ τὸ ἔτος 1917 ἐνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ πίστωσις ἐκ 5,200 δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν μιᾶς οἰκίας, ἀλλ’ ἡ πίστωσις αὐτὴ ἀνεκλήθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2745 τῆς 18 Μαΐου νεωτέρας διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ. Διὰ τοῦ ἰδίου Προϋπολογισμοῦ ἐχορηγήθη μία ἄλλη πίστωσις 9960 δραχμῶν πρὸς λῆψιν ὑδάτων ἐκ τοῦ χειμάρρου Μποῦσι διὰ τὴν ἄρδευσιν 600 περίπου στρεμμάτων τῆς Μονῆς. Ὡρίσθη ὡς ὅρος τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς πιστώσεως ἡ ὑποβολὴ προϋπολογισμοῦ τῶν γενησομένων ἐξόδων. Ὁ προϋπολογισμὸς ὅμως δὲν ὑπεβλήθη ἀκόμη εἰς τὸ Γενικὸν Ἐκκλησιαστικὸν Ταμεῖον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πάγιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν γνωρίζῃ ὅτι ἐν τῷ χωρίῳ Κροκτέλι, τῷ τρίωρον ἀπέχοντι τῆς πόλεως Ἐδέσσης καὶ ἐκκλησιαστικῶς ὑπαγομένῳ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Μητροπόλεως Φλωρίνης, ἀπὸ πέντε καὶ πλέον μηνῶν δὲν ὑπάρχει ἱερεύς, ἕνεκα δὲ τούτου ἐγένοντο καὶ ἐνταφιασμοὶ νεκρῶν ἄνευ ἱεροτελεστίας.

§8Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν γνῶσιν ἂν ὑπάρχῃ ἱερεὺς ἢ ὄχι εἰς τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος χωρίον. Ἂν ὑπάρχῃ ὑποψήφιος, τὸν ὁποῖον ἠρνήθη νὰ χειροτονήσῃ ὁ Ἐπίσκοπος, ἔπρεπεν οὕτω νὰ διατυπωθῇ ἡ ἐρώτησις.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Παπαμιχελάκης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§10Μ. ΠΑΠΑΜΙΧΕΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτω τὴν ἀναφορὰν τοῦ λοχίου πολυβόλων Πολυδώρου Καραμανωλάκη καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως ἀποδώσῃ εἰς αὐτὸν τὸ δίκαιον.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ προηγηθῇ τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἡ ψήφισις μερικῶν ἄλλων νομοσχεδίων.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς ἐν Κρήτῃ ὑπηρεσίας ἔργων κοινῆς ὠφελείας καὶ διαθέσεως τοῦ ἐν Κρήτῃ εἰσπραττομένου φόρου λαχανικῶν καὶ ὀπωρικῶν ὑπὲρ τῶν Δήμων τῆς Κρήτης, ὅπου εἰσπράττεται οὗτος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς Θεσσαλονίκης παθόντων δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν».

§14Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας προστίθεται εἰς τὸ νομοσχέδιον ἡ ἑξῆς φράσις (ἀναγινώσκει): «εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ εἰς τοὺς διδασκάλους τῆς Ἰσραηλιτικῆς Κοινότητος».

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή. Δεκτή. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου, λόγῳ τῆς τροπολογίας).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου».

§17Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀποσύρεται.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας ἐν τῷ Κράτει ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκεται).

§21Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐν τέλει τοῦ αʹ ἐδαφίου προστίθενται αἱ λέξεις «ἂν διηύθυναν ἐπὶ τριετίαν τοὐλάχιστον ἰδιωτικὸν λύκειον».

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 5).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6ον (ἀναγινώσκεται).

§24Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 6 προστίθενται αἱ λέξεις «πλὴν τῶν ἄνευ τούτου ἀνεγνωρισμένων». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη).

§25Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Τί σημαίνει ἡ λέξις ἀσυμβίβαστος;

§26Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας. Θὰ κριθῇ ἐκ τῆς διαγωγῆς, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ὁ διευθυντὴς ἑνὸς ἐκπαιδευτικοῦ ἱδρύματος κατὰ τὸ παρελθόν, ἂν αὐτὴ συμβιβάζεται μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ Διευθυντοῦ.

§27Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Νομοθετεῖτε διὰ τὸ παρὸν καὶ διὰ τὸ μέλλον, ὄχι διὰ τὸ παρελθόν.

§28Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ διὰ τὸ παρελθόν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7ον (ἀναγινώσκεται).

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποχωρήσεως τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§32Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τροποποιεῖται ὁ γενικὸς καὶ πάγιος νόμος «περὶ συντάξεως τῶν ὑπαλλήλων». Κατὰ τὸν ἰσχύοντα πάγιον αὐτὸν νόμον «περὶ συντάξεως τῶν ἐν γένει ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους» ἔδει ὁ ὑπάλληλος νὰ ὑπηρετήσῃ περὶ τὰ 30 νομίζω ἔτη καὶ νὰ φθάσῃ τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας του, διὰ νὰ δικαιοῦται ἀποχωρῶν μιᾶς ὡρισμένης συντάξεως. Ἐὰν ἄλλοι λόγοι συνέτρεχον, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἡ νεαρωτέρα ἀπομάκρυνσίς του, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ πρὸ τῆς παρελεύσεως τοὐλάχιστον μιᾶς εἰκοσαετίας, ἔδει νὰ προηγηθῇ κἄποια διαδικασία, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀποχωρήσῃ λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος ἢ λόγῳ ἄλλης ἀσθενείας. Θὰ ἦτο ἀνάγκη ὡρισμένοι ἰατροὶ ὁρκιζόμενοι νὰ γνωμοδοτήσωσι καὶ τέλος πάντων, διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολῶ, ἀφοῦ θὰ εἶχε συμπληρώσει τὰ 20 ἔτη, ἐπετυγχάνετο αὕτη ἀφοῦ ἐγίνετο ἡ διαδικασία αὐτή. Ἐὰν ἐτύγχανεν ὁ ὑπάλληλος νὰ ἔχῃ ἔλαττον τῶν 20 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, ἀτυχῶς ὁ πάγιος αὐτὸς καὶ γενικὸς νόμος οὐδεμίαν τοῦ ἀπέδιδε σύνταξιν. Αὐτὸς ἦτο ὁ δι’ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς πολιτικοὺς τοῦ Κράτους ἰσχύων νόμος. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἔρχεται νὰ μεταβληθῇ ὁ πάγιος αὐτὸς νόμος ἐξαιρετικῶς καὶ κεφαλαιωδῶς μόνον διὰ τοὺς διοικητικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους.

§33Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι ὁ νόμος αὐτὸς ὑπάρχει ἤδη· ἐξαιρετικῶς δὲν ὑπάρχει διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§34Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μετὰ 15ετῆ ὑπηρεσίαν; Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ, δὲν ὑπάρχει.

§35Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰδικὸς νόμος δὲν ὑπάρχει διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Εὑρέθημεν ἐνώπιον περιπτώσεως ὑπαγορευθείσης ὑπὸ τῆς ἀνάγκης. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω ὀνόματα. Πρόκειται περὶ προσώπων, ἅτινα δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ συνεχίσουν τὴν ὑπηρεσίαν των.

§36Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ θὰ εἶναι ἄδικον νὰ μὴ τοὺς δοθῇ, ἀπομακρυνόμενοι, σύνταξις. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι μόνον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς διοικητικοὺς ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν τυχὸν ἐγένοντο ἐξαιρέσεις, εἶναι δικαιότατον οἱ ὑπάλληλοι οἱ διοικητικοὶ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ παγίου νόμου. Ἐκ τῆς περιστάσεως ταύτης λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπομακρύνῃ ὑπαλλήλους ἔχοντας δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ ἀπονείμῃ εἰς αὐτοὺς σύνταξιν, εἶναι ἐπίσης δίκαιον νὰ δώσῃ ἀνάλογον σύνταξιν καὶ εἰς τοὺς ἀπομακρυνθέντας ἐσχάτως, τῶν ὁποίων τινὲς τυγχάνει νὰ ἔχουν ὑπηρεσίαν πλέον τῶν 20 ἐτῶν.

§37Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα τοῦτο, κύριοι βουλευταί, ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου δίδεται σύνταξις εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἔχοντας 15ετῆ ὑπηρεσίαν. Εἴπομεν δὲ νὰ παρακληθῇ ἡ Βουλὴ ὅπως δεχθῇ τροποποίησιν σχετικὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, περιλαμβάνουσα καὶ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους.

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 2).

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκεται).

§40Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 3 μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων συμπεριλαμβάνεται καὶ ὁ βαθμὸς τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Γενικῆς Διοικήσεως ἐν ταῖς Νέαις Χώραις».

§42Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν πρό τινων ἡμερῶν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε δηλώσει ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ πρὸς συζήτησιν τὰς τροπολογίας τὰς ὑποβληθείσας, ἵνα συζητηθῶσι κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Εἶχον τὴν τιμὴν καὶ ἐγὼ ὡς βουλευτὴς Λέσβου νὰ προσυπογράψω τροπολογίαν ὑποβληθεῖσαν, ἡ ὁποία διενεμήθη, ἀφοῦ προηγουμένως ἐτυπώθη.

§43Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε βουλευτά. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαγεωργίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 2–4).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον (ἀναγινώσκεια).

§46Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει τροπολογία, τῆς ὁποίας δὲν βλέπω τὸν σκοπόν. Οἱ κ.κ. βουλευταὶ ζητοῦσι διὰ τῆς τροπολογίας των ἵνα ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ἀκούῃ καὶ ἐξετάζῃ τὰ κατὰ τῶν ὑπαλλήλων πασῶν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν παράπονα, πλὴν τῶν στρατιωτικῶν καὶ δικαστικῶν κλπ. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν. Δὲν ὑπάρχει λόγος.

§47Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἰς τοὺς διοικητικοὺς ὑπαλλήλους...

§48Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐπὶ τοῦ 5ου ἄρθρου ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 5ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6–24).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 25ον (ἀναγινώσκεται).

§51Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, εἰσηγοίμενος τὴν παῦσιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, δύναται νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ, νὰ στείλῃ ὅμως ἕνα ἄλλον, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μὴ εἶναι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ ὁρίζῃ τὸ μέτρον τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὁ λαὸς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ γνωρίζῃ ἂν ὁ τάδε διοικητὴς λύει τὸ ζήτημά του ἢ ὁ τάδε δὲν τὸ λύει. Ὁ λαὸς θέλει νὰ λύῃ τὰ ζητήματά του ὅσον τὸ δυνατὸν γρηγορώτερα, νὰ μὴ ταλαιπωρῆται, καὶ τοῦτο θὰ τὸ ἐπιτύχῃ διὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ.

§52Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα λέγετε σεῖς. Πρόκειται περὶ ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ἐπὶ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων.

§53Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἔχει σχέσιν πρὸς τὸν λαόν, διότι ὅταν παραβλάπτωνται τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ ἀπὸ ἕνα διοικητικὸν ὑπάλληλον, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τοῦ εἴπητε νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ νὰ κάμῃ τὰ παράπονά του. Δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ τρέχω καὶ νὰ γίνωμαι τὸ ἀντικείμενον τῆς ὀρέξεως τοῦ ἑκάστοτε τμηματάρχου.

§54Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ζητεῖτε νὰ ἀναγραφῇ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς νὰ ὑποχρεοῦται νὰ ἀκούῃ τὰ παράπονα ἑκάστου; Εἶναι διάταξις νόμου αὐτή;

§55Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἐπὶ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων.

§56Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἔχει.

§57Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ τοῦ τὸ ἀφαιρῇ κάθε Ὑπουργός.

§58Χ. ΡΟΔΟΚΑΝΑΚΗΣ. Ζητοῦμεν τὴν ἐπέκτασιν τῶν δικαιωμάτων τῆς ἐπιβολῆς τῶν πειθαρχικῶν ποινῶν ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, οὐ μόνον ἐπὶ τῶν διοικητικῶν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ὅλων τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων, τῶν οἰκονομικῶν, τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν δικαστικῶν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραπαναγιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§60Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 20 Νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ἱδρύθη ὁ θεσμὸς τῶν κυβερνητικῶν ἀντιπροσώπων, παρέχει εἰς τοὺς Γενικοὺς Διοικητὰς δικαιώματα, τὰ ὁποῖα τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν ἀναγράφει. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλου δὲν ἀναγράφει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ἐὰν κατηργήθη τὸ ὑπ’ ἀριθ. 20 Νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Οἱ βουλευταὶ τῶν τριῶν τοὐλάχιστον νήσων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκουν ὅτι ὑπῆρξεν εὐεργετικὸν τὸ Διάταγμα τοῦτο, παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ μὴ τὸ περιστείλῃ, ἀλλὰ νὰ περιλάβῃ εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως παρεῖχεν εἰς τοὺς κυβερνητικοὺς ἀντιπροσώπους. Αἱ τρεῖς νῆσοι, αἱ ὁποῖαι ἔσχον μέρος ἄξιον πάσης προσοχῆς εἰς τὴν ἐπανάστασιν, ζητοῦσι τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα καθιέρωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ στερηθῶσι κανενὸς τῶν σημείων τῶν ἀποκεντρωτικῶν, τὰ ὁποῖα ἡ Προσωρινὴ Κυβέρνησις ἔδωκε πρὸς αὐτάς.

§61Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἄρθρον 25 «περὶ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ δικαιώματος καὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ» εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ ἀφήσωμεν εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν διὰ Β. Διατάγματος νὰ καθορίσῃ τὴν ἔκτασιν τῶν δικαιωμάτων καὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Διότι ἡ θέσις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἐν τῷ παρελθόντι κατὰ τὸν νόμον ΔΡΛΔʹ «περὶ διοικήσεως στρατιωτικῶν χωρῶν» ἦτο πραγματικῶς παμμεγίστη ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ αὐτῆς. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχει, νὰ περιστείλῃ καὶ νὰ ὁρίσῃ ἀκριβῶς τὰ δικαιώματα καὶ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχε πρίν. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἀφήσωμεν εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπεκτείνῃ διὰ Β. Διατάγματος τὰ δικαιώματα ταῦτα, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ πρῴην καθεστώς, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπεδείχθη λυσιτελές. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν, νὰ δύναται μὲν νὰ τὰ περιστείλῃ, οὐχὶ ὅμως καὶ νὰ τὰ ἐπεκτείνῃ.

§62Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἐκτείνεται πέραν τῶν ὁρίων τοῦ νομοσχεδίου, τόσον ὑπὸ τῶν πρώτων ὁμιλησάντων κυρίων συναδέλφων, ὅσον καὶ ὑπὸ τοῦ τελευταίου ὁμιλήσαντος ἀξιοτίμου ἐκ Θεσσαλονίκης βουλευτοῦ, ὅστις ἔθιξε γενικώτερον τὸ ζήτημα. Ἐν τούτοις συμπέρασμα τῶν δύο γνωμῶν εἶναι ἀντίθεσις πλήρης τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν ὡς πρὸς τὰ δικαιώματα τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Ἀπαντῶν εἰς τὸν τελευταῖον ἀγορεύσαντα ἀξιότιμον ἐκ Θεσσαλονίκης βουλευτήν, θὰ εἴπω ὅτι ἀληθῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου περιστέλλεται ἡ ἀπόλυτος ἐξουσία, τὴν ὁποίαν εἶχον μέχρι τοῦδε οἱ Γενικοὶ Διοικηταί. Εἶναι εὐνόητον διατί εἶχον τόσην ἐξουσίαν τότε. Αἱ Γενικαὶ Διοικήσεις ἱδρύθησαν ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ ἐξαιρετικὰς κυβερνητικὰς συνθήκας, αἵτινες δὲν περιεῖχον τὸν καιρὸν ὅπως καθορισθῶσι λεπτομερῶς τὰ ὅρια τῆς δικαιοδοσίας αὐτῶν. Δύναμαι ἐν τούτοις νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἀντίληψις τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ ἦτο τοιαύτη ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὥστε εἶχε προέλθει εἰς ἀπόφασιν ρυθμίσεως διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῶν δικαιωμάτων τούτων ἐν σχέσει πρὸς τὰ δικαιώματα τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Συμβούλου, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ νῦν ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε καὶ εἰσηγητὴς σχεδίου καθορισμοῦ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Δὲν ἐξεδόθη δὲ τότε τὸ μεταρρυθμιστικὸν Νομοθετικὸν Διάταγμα, διότι ἐπῆλθεν ἡ γενικὴ μεταβολὴ τῶν πραγμάτων τῆς Χώρας. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. βουλευτής, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ νόμου ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ δικαιώματα τῶν Γενικῶν Διοικητῶν, δὲν νομίζω νὰ ἔχῃ λόγον τινά, πρῶτον διότι ἕκαστος Ὑπουργὸς ἀναμφισβητήτως εἶναι ζηλωτὴς τῶν ἰδίων του δικαιωμάτων, καὶ δεύτερον διότι ἡ συνείδησις ἡ ὑπουργικὴ θὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀνάγκην καθορισμοῦ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοσοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἐξαφανίζεται ἡ εὐθύνη τοῦ Ὑπουργοῦ. Οὔτε ὑπάρχει φόβος νὰ φθάσωμεν νὰ ἀκούσωμεν τὸν Ὑπουργὸν λέγοντα: «Τί θέλετε νὰ σᾶς κάμω; Αὐτὰ εἶναι πράγματα τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω τίποτε!» Ὁ Ὑπουργός, ἐφόσον εἶναι ὑπεύθυνος, δὲν δύναται νὰ ἀπεμπολήσῃ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ. Ἐν τούτοις τὰ ὅρια τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἄρθρον 25, τὸ ὁποῖον συνεδύασεν ὁ κ. βουλευτής, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγραφῶσι λεπτομερῶς εἰς τὸν νόμον. Ἐπὶ παραδείγματι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔχει νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς δικαιοδοσίας τῶν Γενικῶν Διοικήσεων διὰ τὰ ζητήματα τῶν δασῶν. Αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ καθορισθοῦν διὰ τοῦ νόμου. Ὡσαύτως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἔχει νὰ καθορίσῃ τὰ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ὡς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ. Αὐτὸ εἶναι ἀντικείμενον Β. Διατάγματος. Ὁμοίως καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὡς πρὸς ὡρισμένας ἀποφάσεις τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν...

§63Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐφόσον τὸ ἄρθρον 25 ἔχει τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἤτοι τῆς ἐπεκτάσεως εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν καὶ ἄλλων δικαιωμάτων, ὑπαγομένων εἰς ἄλλα Ὑπουργεῖα ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸ ἄρθρον καλῶς. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι ἡ ὑπουργικὴ συνείδησις θὰ μᾶς διαφυλάξῃ ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπεκταθῶσι καὶ ἄλλαι ἐξουσίαι εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητήν, δὲν εἶναι δι’ ἡμᾶς ἀρκετὴ ἀσφάλεια.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ 25ου ἄρθρου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 25ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 26–28).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 29ον (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Λέσβου κ. Καραπαναγιώτου (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς Γενικοὺς Διοικητὰς νὰ ἐγκαταστήσωσι Διοικητικὸν Συμβούλιον ἕκαστος ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτοῦ, ἐκλεγόμενον ὑπὸ τοῦ λαοῦ καθ’ οἱονδήποτε σύστημα καὶ λειτουργοῦν ὑφ’ οὓς ὅρους τὸ ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνωρισμένον Διοικητικὸν Συμβούλιον Λέσβου. Τὸ Συμβούλιον τοῦτο, ὡς καὶ τὸ τῆς Χίου, θεωροῦνται ἐν ἐνεργείᾳ. Ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, στηριζομένῃ ἐπὶ προτάσεως τοῦ ἁρμοδίου Γενικοῦ Διοικητοῦ, δύνανται νὰ εὐρυνθῶσι τὰ ὅρια τῆς δικαιοδοσίας τούτου ἢ ἐκείνου τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων, ἐκφράζοντες ἐπὶ τοῦ προκειμένου εὐχὰς συμφώνους πρὸς μακροχρονίους ὑπηρεσιακὰς αὐτοῦ παραδόσεις».

§66Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οὐδένα λόγον ἔχομεν νὰ δεχθῶμεν διάταξιν τοιαύτην. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ὁμιλεῖ περὶ τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων, οὔτε τὰ θίγει, ἀλλ’ οὔτε εἶναι δυνατὸν διὰ γενικῆς διατάξεως ἐν τῷ νόμῳ ν’ ἀναγνωρισθῶσι. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 29 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 30).

§67Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ ὅπως ἀπαλειφθῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον.

§68Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καθόλου· δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 30 καὶ 31 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Νομοπαρασκευαστικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς σύνταξιν προσχεδίου Διοικητικῶν Κωδίκων». Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§70Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον κρίνω ὡς ἓν τῶν σοβαρωτέρων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἰσηγήθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ τμῆμα τοῦτο τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, διότι τὸ νομοσχέδιον παρουσιάζεται ὑπὸ τὸν ἁπλοῦν τύπον τῆς συστάσεως Νομοπαρασκευαστικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν σύνταξιν προσχεδίου Διοικητικῶν Κωδίκων, παρουσιάζεται δὲ οὕτω ὑπὸ τύπον μὴ ἔχοντα ἀξιώσεις, εἶναι ὅμως νομοσχέδιον σοβαρώτατον, διότι τὸ ἔργον εἰς τὸ ὁποῖον θέλουσιν ἀσχοληθῆ αἱ Νομοπαρασκευαστικαὶ αὗται Ἐπιτροπεῖαι καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ θέση κατόπιν τὴν σφραγῖδα αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις υἱοθετοῦσα καὶ εἰσάγουσα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν τῆς Ἐπιτροπείας, τὸ ἔργον τοῦτο θὰ συμβάλῃ εἰς τὴν δημιουργίαν νέων ὅρων διοικητικοῦ βίου ἐν Ἑλλάδι. Κρίνω τοῦτο ὡς μίαν μέριμναν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῆς μεταπολεμικῆς ἐν τῇ Χώρᾳ καταστάσεως, κατὰ τοσοῦτον δὲ οὐσιωδέστερον, καθόσον βεβαίως ἡ Ἑλλάς, ὅταν ἐξέλθῃ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ ἀγῶνος, θὰ παρακολουθήσῃ τὸ παράδειγμα τῶν λοιπῶν Κρατῶν τῆς Εὐρώπης καὶ θὰ ἀσχοληθῇ κατ’ ἔκτασιν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ κοινωνικοῦ βίου, τοῦ ὁποίου ἔρεισμα πρέπει νὰ εἶναι ἡ συμφώνως πρὸς τὰς ἀξιώσεις τοῦ λαοῦ καὶ τὰ ἔθιμα αὐτοῦ διοικητικὴ ὀργάνωσις τῆς Χώρας. Ἐάν, κύριοι, τὰς μελέτας ἡμῶν περὶ τῆς μελλούσης ἀναπτύξεως τῆς Χώρας δὲν στηρίξωμεν ἐπὶ τῆς πρεπούσης διοικητικῆς ὀργανώσεως τῆς Χώρας, θέλομεν οἰκοδομήσει ἐπὶ τῆς ἄμμου. Διὰ τοῦτο θεωρῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔθηκε τὸν δάκτυλον αὑτοῦ ἐπὶ τοῦ τύπου τῶν ἥλων καὶ διὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου προπαρασκευάζει τὸ ἔργον τῆς διοικητικῆς τῆς Χώρας ἀναδιοργανώσεως. Ἀποδίδω τοιαύτην σοβαρότητα εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὥστε θεωρῶ καθῆκον νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅσας ἔχω μορφώσει γνώμας περὶ τῶν διοικητικῶν πραγμάτων τῆς Χώρας. Ἐν πολλοῖς ὑπάρχει συμφωνία πρὸς τὰς γνώμας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νομίζω δὲ ὅτι ἡ συμβολή, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ εἶναι ἄχρηστος διὰ τὴν παρασκευὴν τῶν διοικητικῶν μελετῶν. Κύριοι, δὲν ἀπέχομεν τῆς ἀληθείας ἐὰν διακηρύξωμεν ὅτι ἡ Χώρα, ἀφ’ ἧς ἀποκατεστάθη εἰς ἐλεύθερον βίον, στερεῖται ἀπολύτως διοικητικοῦ συστήματος. Ἐγένετο ἀπόπειρα εἰσαγωγῆς διοικητικῶν μέτρων, ἀλλὰ βεβαίως οὐδ’ ἐπετεύχθη ἡ συντέλεσις διοικητικῆς ὀργανώσεως ἂν ἀπόπειρα σπουδαία ἐγένετό ποτε. Νομίζω δὲ ὅτι ἀκριβῶς ἓν τῶν κυρίων αἰτίων τῆς ἐλλείψεως τοιαύτης διοικητικῆς ὀργανώσεως ὑπῆρξε τοῦτο, ὅτι οὐδέποτε ἐμελετήθη τὸ ζήτημα τῆς διοικητικῆς ὀργανώσεως ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς, ἀλλ’ ἐπεζητήθη πάντοτε ἡ θεραπεία τῶν ἑκάστοτε προσπιπτουσῶν ἀτελειῶν διὰ μέτρων προχείρων, μέτρων θεραπευόντων μίαν ἐκδήλωσιν νόσου διοικητικῆς, μέτρων ὅμως, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἔμπλαστρα καὶ οὐχὶ ὡς θεμελιώδη φάρμακα τῆς ἀσθενείας, φάρμακα διδόμενα εἰς τὸν ἀσθενῆ, διότι θεμελιωδῶς εἶχε διαγνωσθῇ ἡ ἀσθένεια. Ἡ πρώτη ἀπόπειρα διοικητικῆς ὀργανώσεως ἐγένετο διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νόμου «περὶ Νομαρχιακῆς Διοικήσεως». Ὁ νόμος οὗτος καὶ τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα «περὶ καθηκόντων τῶν Νομαρχῶν» εἶναι δύο θεμέλια τῆς Ἑλληνικῆς Διοικήσεως. Τὸ θεμέλιον τοῦτο τῆς Ἑλληνικῆς Διοικήσεως, ἡ ὁποία διέπει ἡμᾶς ἐπὶ ἑβδομήκοντα ἔτη ἤδη ἐλευθέρου βίου, ἐνέχει ἐν ἑαυτῇ τὸ σπέρμα τῆς τοπικῆς ἀποκεντρώσεως. Λέγω δὲ τοπικῆς ἀποκεντρώσεως, κύριοι, διότι ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς ἀποκεντρώσεως πάντοτε ἐν Ἑλλάδι ἐγένετο σύγχυσις τῆς ἀποκεντρώσεως περὶ τὴν μονιμότητα τοῦ προσωπικοῦ πρὸς τὴν ἀποκέντρωσιν περὶ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας καὶ τὴν διοίκησιν τὴν τοπικήν. Ἐθεωρήθη δὲ πάντοτε ὅτι διοικητικὴ ἀποκέντρωσις εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ νόμων ἐξασφαλιζόντων τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων περὶ τὴν ἀπόλυσιν ἢ τὴν μετάθεσιν. Ἀλλ’ ἀποκεντρωτικοὶ θεσμοὶ δὲν εἶναι μόνον οἱ ἀφορῶντες τὴν μονιμότητα τοῦ προσωπικοῦ. Ἀποκεντρωτικοὶ θεσμοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καθιστῶσι τὴν πραγματικὴν διοίκησιν καὶ χωρίζουσι τὴν διοίκησιν τὴν κεντρικὴν ἀπὸ τῆς τοπικῆς διοικήσεως, ἡ ὁποία εἶναι καθαρὰ διοίκησις. Τὴν ἀρχὴν τῆς τοπικῆς διοικήσεως ἐνεκαινίασεν ὁ νόμος «περὶ Νομαρχιακῆς Διοικήσεως» καὶ τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα «περὶ καθηκόντων τῶν Νομαρχῶν». Τὸ ἐκτελεστικὸν δὲ Διάταγμα «περὶ καθηκόντων τῶν Νομαρχῶν» ἐνέχει ἐν ἑαυτῷ τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τῶν καθηκόντων τῶν Νομαρχῶν καὶ τὴν ἀληθῆ ἀντίληψιν τῆς δικαιοδοσίας τῆς Διοικήσεως· διότι τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα καθιστᾷ τὸν Νομάρχην ἐπόπτην καὶ ρυθμιστὴν τῆς Διοικήσεως, ἐπιθεωρητὴν δὲ συγχρόνως τῶν διοικητικῶν λειτουργιῶν ἐν τῷ Νομῷ. Καὶ ὑπῆρξεν ὀρθὴ ἡ ἀντίληψις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τότε ἐνομοθέτουν ἐν Ἑλλάδι· ἀλλ’ ἡ ὀρθὴ αὕτη ἀντίληψις δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ προσκρούσῃ εἰς τὴν ἀτέλειαν τῆς ὅλης ἐργασίας, διότι ἔχομεν τὴν ἰδέαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαγάγωμεν τὸν θεσμὸν τῆς τοπικῆς ἀποκεντρώσεως μόνον, χωρὶς νὰ εἰσαγάγωμεν συγχρόνως ἐκεῖνον τὸν θεσμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι παράλληλος τῆς τοπικῆς ἀποκεντρώσεως, τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Καὶ θέλω, κύριοι, ἐν ὀλίγοις ἀναπτύξει τὴν ἰδέαν ταύτην. Κατέστη ὁ Νομάρχης κεντρικὸς ἐπόπτης τῶν δημοσίων ἐξουσιῶν ἐν τῷ Νομῷ. Καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου ὑπῆρξε νὰ εἶναι ὁ ἐπόπτης τῆς τοπικῆς διοικήσεως. Ἀλλ’ εἰς ποῖον ἀφέθη ἡ τοπικὴ διοίκησις; Ἀρχικῶς ἱδρύθησαν αἱ ἐπαρχίαι μὲ τὸν ἔπαρχον, μὴ ἀποτελοῦντα κἂν βαθμὸν διοικήσεως ἰδίου κύκλου, ἀλλ’ ὄντα ἀντιπρόσωπον τοῦ Νομάρχου. Καὶ ἐνθυμεῖται ὅλη ἡ Ἑλλὰς καὶ γινώσκει ὅλος ὁ κόσμος τῶν πολιτευομένων ἔν τε τῇ Βουλῇ καὶ τῶν ἐκτὸς αὐτῆς, ὅτι τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἀπροσεξία τοῦ Κράτους περὶ τὴν ἐπιλογὴν τῶν ἐπάρχων, τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἀτέλεια καὶ ἡ ἀποτυχία τοῦ συστήματος τῶν ἐπάρχων, ὥστε ὁ θεσμὸς αὐτὸς ἀπέτυχε καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἐὰν τυχὸν ἤθελε προκύψει ἐν Ἑλλάδι ἡ ἀνάγκη τῆς ἱδρύσεως τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, πρὸς Θεοῦ νὰ μὴ ὀνομασθῶσι τὰ πρόσωπα τῆς μερικῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως ἔπαρχοι, διότι καὶ ὁ τίτλος ἀκόμη τοῦ ἐπάρχου κατέστη σύμβολον αἰσχρᾶς διοικήσεως καὶ διαφθορᾶς. Ἀπέτυχε λοιπὸν ἀκριβῶς ἡ τοπικὴ διοίκησις ἐν τῇ ἐφαρμογῇ, ἐν τῇ ἐκλογῇ τοῦ δευτέρου ὀργάνου τοῦ Νομάρχου, ἀλλὰ δὲν ἐπετεύχθη συγχρόνως καὶ ἡ ἑτέρα ἀποκέντρωσις, ἡ ἀποκέντρωσις τοῦ προσωπικοῦ καὶ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι ἐστεροῦντο μονιμότητος. Ὅταν δὲ ἔχητε ἐν τῇ τοπικῇ Διοικήσει ὑπαλλήλους στερουμένους μονιμότητος, δὲν ἔχετε ὄργανον, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι ἐλεύθερον ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν καθηκόντων του, ἐλεύθερον ἵνα ἐκδώσῃ ἀποφάσεις πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τοῦ πολίτου. Τὸ ὄργανον, εἴτε ἐκπαιδευτικὸς λειτουργός, εἴτε διοικητικὸς ὑπάλληλος, ἐστερεῖτο τῶν ἀπαραιτήτων στοιχείων τῆς ψυχραίμου ἀποφάσεως. Καὶ διὰ τοῦτο τὸ ὄργανον τοῦτο ἀπέτυχεν. Ἐφόσον δὲ ἡ Πολιτεία δὲν ἔσχε τὴν δύναμιν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν δεκαετηρίδων νὰ καταστήσῃ ἀνεξάρτητον τὸν βίον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐνέπεσεν ἡ ἰδία εἰς τὴν παγίδα, τὴν ὁποίαν ἔστησαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν αἱ ἀτέλειαι τοῦ συστήματος. Καὶ μὴ τολμῶσα νὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀτελείας τοῦ συστήματος διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συγκεντρώσῃ εἰς τὸ κέντρον τὴν Διοίκησιν, διότι δὲν εἶχεν ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτῆς. Καὶ τοιουτοτρόπως μετεβλήθη τελείως ὅλη ἡ ἔννοια καὶ ὁ σκοπὸς καὶ τοῦ νόμου «περὶ «Νομαρχιακῆς Διοικήσεως» καὶ τοῦ Διατάγματος «περὶ τῶν καθηκόντων τῶν Νομαρχῶν». Ὅταν τις καθιστᾷ τὸν Νομάρχην ἐπόπτην τῶν λειτουργιῶν τῶν δημοσίων ἐν τῷ Νομῷ, δὲν πρέπει ποτὲ νὰ παρίδῃ ὅτι ἐν τῇ κρίσει τοῦ λαοῦ, λαοῦ μάλιστα ἐλευθέρου πάντοτε καὶ πρὸ τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας εἰθισθέντος ἵνα διαβιοῖ βίον αὐτόνομον, ἐν τῇ φύσει αὐτοῦ ἔγκειται ἡ ἀξίωσις τοῦ ἐλέγχειν καὶ ἡ ἀξίωσις τοῦ ὑποδεικνύειν τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ. Ἡ ἀξίωσις αὕτη βαθμηδὸν καὶ βραδέως ἀνεπτύχθη εἰς τοὺς λαοὺς τοὺς συγκεντρωτικούς, εἰς τοὺς λαοὺς οἱ ὁποῖοι βραδέως εἰς τὸν πολιτισμὸν ἐπροχώρησαν, ἀλλ’ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν πολιτισμὸν ἐν ἑαυτῷ δὲν ἀνεπτύχθη ἀτυχῶς εἰσέτι καὶ παρεδώσαμεν τὴν διοίκησιν εἰς ὑπαλλήλους μετακλητοὺς χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῷ νόμῳ οὐδὲ τὸ δικαίωμα τοῦ λαοῦ ἵνα ἐλέγξῃ τοὺς μὴ θεραπεύοντας τὰ τοπικὰ αὐτοῦ συμφέροντα. Ἐντεῦθεν ἐπῆλθεν ἡ σύγχυσις. Ἐν τῇ κεντρικῇ διοικήσει συνεκεντρώθησαν ἅπασαι αἱ ὑπηρεσίαι καὶ τοιουτοτρόπως ἀσχολούμεθα πάντοτε ἐπὶ ζητημάτων μικρῶν, ἀσχολούμεθα ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολῶσι τὴν κεντρικὴν διοίκησιν, διότι καὶ μακρὰν τῶν τόπων εἰς τοὺς ὁποίους αὐτὰ ἀναφέρονται εὑρίσκεται οὐχὶ ἄνευ τοῦ δέοντος ἐλέγχου ἐξετάζει αὐτὰ καὶ δὲν παρακολουθεῖ ταῦτα μετ’ ἐκείνου τοῦ ἐνδιαφέροντος, μετὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ τὰ παρακολουθῇ ἡ τοπικὴ διοίκησις, ἡ μὴ δυναμένη περὶ τὰ μεγάλα νὰ ἀσχοληθῇ, ἀλλὰ περὶ τὰ μικρὰ τυρβάζουσα, καὶ δικαίως. Καὶ ἡ τοπικὴ διοίκησις ἱδρύθη ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ τὴν μορφὴν τῶν Δήμων. Εὑρέθημεν δὲ εἰς τὴν ἀνάγκην κατὰ τὴν ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν νὰ καταλύσωμεν τὸ καθεστὼς τῶν Δήμων, νὰ καταλύσωμεν δὲ τοῦτο μετὰ τοιαύτης ὁρμῆς, ὥστε σχεδὸν καὶ ὁ τίτλος τοῦ Δημάρχου νὰ λάβῃ τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ τίτλος τοῦ ἐπάρχου. Καὶ ἐγένετο δευτέρα ἀπόπειρα Νομαρχιακῶν Συμβουλίων καὶ πάλιν ὑπὸ τὸν τύπον εὐχολογίου καὶ κατεδικάσθη εἰς ἀποτυχίαν. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, κύριοι, δημιουργήσαντες τὴν Διοίκησιν, ποῦ ἐφθάσαμεν βαθμηδόν; Ἡ Πολιτεία, δυσπιστοῦσα πρὸς τὰ ἴδια αὐτῆς ὄργανα, ἀφῄρεσε τὴν ἐξουσίαν τοῦ Νομάρχου, κατέστησε τὸν Νομάρχην ἀργόν· ἀφῄρεσεν ἀπ’ αὐτοῦ τὴν ἐπιτήρησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀφῄρεσε τὴν ἐποπτείαν τῆς ἀσφαλείας, ἀφῄρεσεν ἐν τέλει αὐτὴν τὴν διοικητικὴν ἐποπτείαν· διότι ἦλθεν ἡ Πολιτεία καὶ δι’ ἰδίου νόμου ἐνεκατέστησεν ἀστυνομικὸν ἐπιθεωρητὴν καὶ ἐπέτρεψεν εἰς τὸν ἀστυνομικὸν ἐπιθεωρητὴν νὰ μὴ ἀναφέρεται κἂν εἰς τὸν Νομάρχην καὶ τοιουτοτρόπως ὁ Νομάρχης δὲν ἐκπροσωπεῖ ὅλας τὰς δημοσίας λειτουργίας ἐν τῷ Νομῷ, καθ’ ἣν δὲ στιγμὴν ἐκτελεῖται ἡ ἐξουσία τοῦ Νομάρχου, οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ δυνάμενος νὰ ἀξιώσῃ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τούτων τῶν ἀνακολούθων διὰ τὴν διοίκησιν πραγμάτων. Διατί; Διότι δυστυχῶς ἡ βαθμιαία κατάκτησις τῆς νομαρχιακῆς ἐξουσίας κατέληξεν εἰς ἕτερον παράχορδον, ὅτι ἡ ἔλλειψις προσόντων, ἥτις διὰ τῆς νομοθεσίας ἐπετράπη εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Νομάρχου—διότι ἡ νομοθεσία ὀρθῶς ἐθεώρησεν ὅτι ὁ Νομάρχης πρέπει νὰ ἔχῃ ἓν ἀνώτερον προσόν, οὐχὶ τὴν τυπικήν, ἀλλὰ τὴν οὐσιαστικὴν ἐκλογὴν τῶν ἀνθρωπιστικῶν ἰδεωδῶν, διὰ νὰ ἐκπροσωπῇ μίαν Κυβέρνησιν — ὅτι ἡ ἔλλειψις, λέγω, αὕτη τῶν προσόντων παρέσχε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὰς Κυβερνήσεις ἵνα ἐκλέγουν διὰ τὴν θέσιν τοῦ Νομάρχου ἐκείνους, οἵτινες, στερούμενοι τῶν τυπικῶν προσόντων νὰ γίνουν γραφεῖς, ἐστεροῦντο καὶ τῶν ἀνθρωπίνων νὰ γένουν κλητῆρες. Καὶ ἐξέπεσε τοιουτοτρόπως ὁ θεσμὸς τῶν Νομαρχῶν καθ’ ὅλην αὐτοῦ τὴν γραμμήν. Ἀλλ’ ἡ ἔκπτωσις αὕτη τοῦ θεσμοῦ τῶν Νομαρχῶν κατέληξε καὶ εἰς ἑτέραν ζημίαν, εἰς τὴν ἀπασχόλησιν τῆς Βουλῆς εἰς ἔργα μὴ προσήκοντα εἰς αὐτήν. Ἀπὸ μακροτάτης σειρᾶς ἐτῶν ἐξετάσατε, κύριοι, τί εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἀναφορῶν; Ἀντικείμενον ἀπασχολήσεως Νομαρχιακῶν Συμβουλίων. Ἀντὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἀσχολῆται εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν κυβερνητικῶν πράξεων ἀπὸ περιωπῆς, ἀντὶ νὰ ἀσχολῆται εἰς τὴν ὑποβολὴν γνωμῶν καὶ συστάσεων περὶ γενικῶν πολιτικῶν ζητημάτων, ἀσχολεῖται διὰ τὴν κατασκευὴν ὁδῶν καὶ γεφυρῶν καὶ δι’ ἄλλα μικροζητήματα ἄξια τῆς δικαιοδοσίας τοῦ νομαρχιακοῦ συμβουλίου. Καὶ ὄχι μόνον ἀπώλετο χρόνος τῆς Βουλῆς πολύτιμος διὰ τὴν ἐνάσκησιν ἐλέγχου προκειμένου περὶ τοιούτων ζητημάτων μὴ ἀξίων τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἡ ἀπώλεια χρόνου συνεδυάσθη καὶ πρὸς κατάπτωσιν παρὰ τῇ κοινῇ συνειδήσει τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. Ἰδού, κύριοι, ποῦ ἄγει ἡ ἔλλειψις τῆς ῥυθμίσεως τοῦ ὀλεθρίου διοικητικοῦ συστήματος. Δεδομένης τῆς εὐκαιρίας, ἐθεώρησα ὀρθὸν νὰ ἀνακοινώσω τὰς γνώμας ταύτας, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ ἀντίληψις αὕτη εἶναι κοινή, ἀδιακρίτως διαιρέσεως κομμάτων. Ἀλλ’ ἡ ἀντίληψις αὕτη νομίζω ὅτι εἶναι ἡ ἀληθὴς καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ ἔργον πρέπει νὰ παρασκευασθῇ πλήρως καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ ἀλληλοδιάδοχος ἐφαρμογὴ νὰ μὴ φέρῃ βλάβην εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν πρώτων μέτρων, διότι μόνον ἐν τῇ συλλήψει ὁλοκλήρου τοῦ ὀργανισμοῦ ἐν τῷ καθορισμῷ ὅλων τῶν ἀναγκῶν πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς διοικήσεως, μόνον οὕτω δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ διοίκησις θέλει ἀποκατασταθῇ οἵαν τὴν ποθεῖ ἡ Ἑλληνικὴ ψυχή. Βεβαίως δὲ δὲν ἀπετέλεσαν ποτὲ μέτρα περὶ διοικήσεως τῆς Χώρας οἱ ἀλληλοδιάδοχοι νόμοι περὶ μεταβολῆς τῶν γεωγραφικῶν ὁρίων τῶν νομαρχιακῶν περιφερειῶν, διότι δυστυχῶς περὶ αὐτῶν ἐμερίμνων μόνον αἱ Κυβερνήσεις, αὐξάνουσαι καὶ ἐλαττώνουσαι τὰ γεωγραφικὰ ἑκάστοτε ὅρια, ὡς ἐὰν ἀπετέλει τοῦτο πρόγραμμα διοικητικόν. Νομίζω λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρώτιστον ἔργον πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῆς νομαρχιακῆς διοικήσεως ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς, νομαρχιακὴν δὲ διοίκησιν ἐννοῶ ὄχι μόνον τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ Νομάρχου, ἀλλ’ ὡς ταύτην ἔχουσιν ἀναγνωρίσει καὶ αἱ ξέναι νομοθεσίαι, ὡς τὴν ἐκπροσώπησιν τοῦ κέντρου ἐν ὅλαις ἐκείναις ταῖς δικαιοδοσίαις, αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἰς τὰς εἰδικὰς λειτουργίας τῶν διαφόρων κλάδων καὶ τῶν διαφόρων ἐξουσιῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Νομάρχου, ὥστε τὸ νομαρχιακὸν γραφεῖον νὰ συγκεντροῖ ἐν ἑαυτῷ καὶ τὴν ἕνωσιν ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τὴν ἐπίβλεψιν καὶ τὸν ἔλεγχον αὐτῶν, ὁ Νομάρχης δὲ νὰ εἶναι ὁ φορεὺς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῶν παρουσιαζομένων ἀναγκῶν ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν. Διότι δὲν ὑπάρχει θλιβερώτερον πρᾶγμα ἀπὸ τοῦ νὰ νομοθετῇ ἕκαστος Ὑπουργὸς καθ’ ἑαυτόν, ἄνευ συνεννοήσεως πρὸς τὰ λοιπὰ Ὑπουργεῖα, προκειμένου δὲ περὶ διοικήσεως εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀναγκαία ἡ ἑνότης, οὐχὶ ἡ ἀλληλεγγύη ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἡ ἀλληλεγγύη ἀπέναντι τῆς διοικήσεως τῆς Χώρας. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ὑπὸ τὸν Νομάρχην εἶναι ἀναγκαία ἡ ὑπόταξις ὅλων ἐκείνων τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι λέγονται ἐπιθεωρήσεις τῶν εἰδικῶν κλάδων τῆς δημοσίας λειτουργίας. Ἀλλὰ περὶ τὸν Νομάρχην εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ ἡ νομαρχιακὴ Ἐπιτροπή. Κύριοι, ὁ θεσμὸς τῆς νομαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς ὑπάρχει εἰς ὅλας τὰς διοικήσεις, ποίαν δὲ ἔννοιαν ἔχει; Ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς συμβοηθήσεως τοῦ Νομάρχου διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τῆς ἀποκεντρώσεως ἐν τῇ διοικήσει. Σήμερον ἡ ἀνάγκη τῶν πραγμάτων παρήγαγεν ἀποκεντρώσεις, τὰς ὁποίας τυχαίως ἐγκατέστησεν ἡ νομοθεσία ἡμῶν, ἀποκεντρώσεις μὲ αὐτοδιοίκησιν. Παραδείγματα ἀποκεντρώσεως εἶναι ὅλαι αἱ ἐξελεγκτικαὶ Ἐπιτροπαὶ τῶν φόρων, ὡς καὶ αἱ στρατολογικαὶ Ἐπιτροπαί. Ἀποκέντρωσις μετ’ αὐτοδιοικήσεως εἶναι τὰ Λιμενικὰ Ταμεῖα. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ θεσμοὶ ἐγένοντο τυχαίως, ἄνευ συνεκτικοῦ δεσμοῦ καὶ ἄνευ διοικητικοῦ προγράμματος. Ὅλα ταῦτα τὰ ἔργα εἶναι ἔργα τῆς διοικητικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ νομόν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἐξ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, ἐχόντων τὴν ἀπαιτουμένην μόρφωσιν καὶ εἰδικότητα. Ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ ἀποτελέσῃ συγχρόνως καὶ τὸ πρωτοβάθμιον διοικητικὸν δικαστήριον, ἀσχολούμενον ὄχι μόνον εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ, ἀλλ’ ἀσχολούμενον συγχρόνως καὶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ὅλων τῶν ἔργων τῆς διοικήσεως, τῶν σήμερον ὑπὸ Ἐπιτροπῶν ἐκτελουμένων. Εἶναι ἀνάγκη ἵνα ὅλαι οὗται αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ κατὰ διασπορὰν διεξαγόμεναι, διεξαχθῶσιν ἐν συμπνοίᾳ, καθ’ ὁμογένειαν καὶ ὑπ’ εὐθύνην προσώπων ὑπαλληλικῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι πάντως ἀνώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν σήμερον τὴν Ἐπιτροπήν. Γνωρίζετε δὲ κατὰ ποῖον τρόπον ἀποτελοῦνται σήμερον αἱ Ἐπιτροπαί, παρὰ τοῦ ἐφόρου ἢ τοῦ γραμματέως, καὶ τοιουτοτρόπως παραδίδονται αἱ ἐκτελέσεις σπουδαίων ὑποθέσεων εἰς κατωτέρους ὑπαλλήλους ἀναπληρωτάς, διότι οἱ ἀνώτεροι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσουν. Ἡ ἵδρυσις λοιπὸν τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ συντελέσῃ ἵνα καθιδρυθῇ παρ’ ἑκάστῃ Νομαρχίᾳ ἐκεῖνο τὸ μικρὸν διοικητικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ περιωπῆς ἐξ ὑπαλλήλων ἐχόντων τὴν κατάρτισιν τὴν προσήκουσαν, θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν ὅλων τούτων τῶν ἔργων. Ἀλλὰ συγχρόνως ἡ διοικητικὴ Ἐπιτροπὴ θέλει συντελέσει ἵνα ἀποκατασταθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Συντάγματος πλήρης. Κύριοι, τὸ Σύνταγμα ἡμῶν ἐγκατέστησε τὸν θεσμὸν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ ὅλοι ὅσοι μετέσχον τότε τῆς Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς ἐνθυμοῦνται μετὰ πόσου ἐνθουσιασμοῦ ἐψηφίσθη, ἐθεωρήσαμεν δὲ ὡς μίαν νίκην τῆς συνειδήσεως τοῦ δικαίου ἐν τῇ θεσπίσει τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἐτάξαμεν ὡς ἐγγύησιν διὰ τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων, ὡς ἐγγύησιν διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ πρὸ πάντων ὡς ἐγγύησιν διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς διοικήσεως, διότι ἐδώσαμεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὸ δικαίωμα τῆς ἀκυρώσεως καὶ ἐτάξαμεν αὐτὸ ὡς δευτεροβάθμιον διοικητικὸν δικαστήριον. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐτάχθη ἐν τῇ συζητήσει ὁ θεσμὸς ἐκεῖνος, ἐνῷ ὁ ὀργανισμὸς αὐτοῦ ἐψηφίσθη, ἡ Πολιτεία μέχρι τοῦδε δὲν κατώρθωσε νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὸν θεσμὸν αὐτόν, κατὰ τοῦτο δὲ δεδικαιολογημένως, διότι αἱ ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις παρημπόδισαν τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν ἔφθασεν ἀκόμη εἰς τὸ συμπέρασμα ἵνα ἱδρύσῃ τὸ πρωτοβάθμιον δικαστήριον, εὑρισκόμεθα δὲ εἰς τοῦτο τὸ περίεργον, ὅτι ἔχομεν δευτεροβάθμιον καὶ στερούμεθα τῆς ὀργανώσεως πρωτοβαθμίου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἔχομεν ἀνάγκην νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν θεσμὸν τῆς αὐτοδιοικήσεως, διότι ἐν τῇ καλῇ διοικήσει ἀπὸ ἀπόψεως κρατικῆς ἔγκειται ἡ ἀνύψωσις τῆς Νομαρχίας εἰς περιφέρειαν, εἰς ἣν θέλει ἀνυψώσει ταύτην ἡ ἀποδοχὴ τῶν ἰδεῶν αὐτῶν, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποδέχεται. Ἀλλὰ συγχρόνως θὰ προκύψῃ ἡ σύστασις τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου, ἵνα ὁ Νομὸς ἀποτελέσῃ πρόσωπον νομικόν, ὥστε νὰ ἔχῃ ἰδίαν θέλησιν καὶ νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὰ ἴδια αὐτοῦ συμφέροντα, ἀπαλλάσσων τὸ Κράτος τῶν φροντίδων τῶν διαφόρων διὰ τὰ συμφέροντα αὐτοῦ. Εἶναι δέ, ὡς κατά τινα τῶν τελευταίων συνεδριάσεων ἀντελήφθην, καὶ ζωηρὰ ἐπιθυμία τῶν συναδέλφων τῶν Νέων Χωρῶν, εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν ἠρώτησε τί φρονοῦσιν οἱ συνάδελφοι τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω αὐτὸν ὅτι, ἐὰν ἡ ἰδική τους ἐπιθυμία εἶναι εἰς 100 βαθμούς, ἡ ἰδική μας εἶναι εἰς 200. Ὑμεῖς ἔχετε συνείδησιν τοῦ θεσμοῦ, καθόσον ἐτύχετε αὐτονόμου τινὸς διοικήσεως ἐπὶ Τουρκοκρατίας...

§71Γ. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. Ὄχι αὐτονομίας τινός, ἀλλὰ πλήρους αὐτονομίας.

§72Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ «τινὸς» τὸ εἶπον, διότι δὲν ἐθεώρησα ὀρθὸν νὰ ἐκφράσω μετὰ τοσούτου θαυμασμοῦ τὴν γνώμην αὐτήν.

§73Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι πάντα ὅσα λέγετε σεῖς, τὰ σκέπτεσθε, πρέπει ὅμως νὰ ἐννοήσητε ὅτι ἡμεῖς τὰ αἰσθανόμεθα παρὰ πολὺ βαθειά. Πρὸ δύο ἐτῶν, συζητουμένου κἄποιου ἄλλου θέματος, ἠρώτησα ἂν ἠλευθερώθημεν ἢ ὑπεδουλώθημεν καὶ εἷς ἐκ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν μοὶ εἶπε τότε, ὅτι διαχωρίζω τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι δὲν μὲ ἠννόησεν. Ἐν τούτοις αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν αἰσθανόμεθα βαθύτατα.

§74Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ἐπειδὴ εἴπετε ὅτι εἶσθε πεπεισμένος ὅτι ἐγὼ ὅσα λέγω τὰ πιστεύω, σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι ὀρθῶς διεγνώσατε τὸ πρᾶγμα. Ἀφ’ ἧς ἡμέρας εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, κοινοὺς διεξηγάγομεν τοὺς ἀγῶνας καθ’ ὅλας τὰς συζητήσεις περὶ διοικήσεως, ὡς ἐνθυμεῖται ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅταν δὲ ὁ Δεληγιάννης κατὰ τὸ 1905 εἰσήγαγε σύστημα ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Νομαρχιῶν μὲ μεγέθυνσιν τῶν γεωγραφικῶν ὁρίων τῶν Νομῶν, εἶπον πρὸς αὐτόν: «Ποία εἶναι ἡ καινοτομία, τὴν ὁποίαν προσάγετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς; Μήπως παρουσιάζετε σύστημά τι αὐτοδιοικήσεως; Ἐφόσον δὲν προσάγετε τοιοῦτον τι, δὲν δύνασθε νὰ ὑποστηρίξητε ὅτι εἰσάγετε διοικητικὴν καινοτομίαν». Ἀπὸ τῆς πρώτης εἰσόδου μου εἰς τὴν Βουλὴν ὑπεστήριξα ἐμμόνως τὰς ἰδέας ταύτας, διότι δὲν εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν ἐξελθὼν ἁπλῶς ἐκ τῶν δικηγορικῶν μου ἀσχολιῶν, ἀλλ’ εἶχον ἀσχοληθῆ εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ ἠθέλησα καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος νὰ ἀποτινάξω ἀπ’ ἐμαυτοῦ τὸ βάρος τῶν φροντίδων διὰ τοπικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε προσήγοντο πρὸς λύσιν εἰς τὴν Βουλήν. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διοικητικὴ ἀναδιοργάνωσις τῆς Ἑλλάδος, ἂν μὴ ὁ θεσμὸς τῆς αὐτοδιοικήσεως εἰσαχθῇ, διότι τότε θὰ ἔχωμεν τοὺς νομαρχιακοὺς συμβούλους ἐπόπτας τῶν ἰδίων συμφερόντων. Καὶ θὰ ἔχωμεν τὴν ἐπερώτησιν ἐν τῷ νομαρχιακῷ συμβουλίῳ, ἀλλὰ πρὸ παντὸς θὰ ἔχωμεν τὸ συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐν πλήρει ἐπιγνώσει τῶν τοπικῶν ἀναγκῶν θέλει δυνηθῆ ἀσφαλέστερον νὰ διαγιγνώσκῃ τὰς ἀνάγκας καὶ νὰ προτείνῃ τὴν θεραπείαν αὐτῶν. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἔχει ἡ Ἑλλὰς ἀνάγκην ἔργων δημοσίας συγκοινωνίας, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε θὰ δυνηθῇ τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως χρόνου καὶ ἐπαρκείας ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως χρήματος. Ἐφόσον δὲ ἠθέλομεν ζητήσει παρὰ τῶν τόπων τὴν αὔξησιν τῆς φορολογίας, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐγγύησις εἰς τὸν νόμον ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη θέλει ἔχει τὸν προορισμόν, ὅπως θεραπεύσῃ ἀνάγκας τοπικάς, δυσμενῶς θέλουσι παράσχει εἰς ἡμᾶς οἱ τόποι τοὺς φόρους. Διότι δυστυχῶς τὸ Κράτος ὁσάκις ἐπεζήτησε, συγκεντροῦν τὴν διοίκησιν ἐν ἑαυτῷ, νὰ ἐπιβάλῃ προσθέτους φόρους, ἐξηπάτησε τοὺς τόπους, διότι εὑρεθὲν πρὸ ἀναγκῶν ἐθνικῶν, αἵτινες πάντοτε ἐβάρυναν τὸ μικρὸν τοῦτο Βασίλειον, προετίμησε νὰ δαπανήσῃ τὰ χρήματα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικωτέρων ἀναγκῶν καὶ νὰ φανῇ ἐπιλῆσμον πρὸς τοὺς τόπους. Ἔχομεν τὸ παράδειγμα τοῦ νόμου περὶ ὁδοποιΐας, ὅστις ἐπέβαλε πρόσθετα δεκατημόρια χάριν ὁδοποιΐας τῶν τόπων, ἀλλὰ καὶ τὸ ταμεῖον τοῦτο ἱδρυθὲν κατελύθη κατὰ τὴν ἐφαρμογήν του. Πρῶτον ἐφηρμόσθη κατὰ τρόπον οὐχὶ δίκαιον καὶ ἴσον καὶ κατόπιν κατέληξεν εἰς τὸ νὰ ληφθοῦν δι’ ἑνὸς νόμου ὅλα τὰ χρήματα τὰ συνεισενεχθέντα, διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν δι’ ἀνάγκας τοῦ Κράτους. Ἐφόσον δὲ τὸ χρῆμα εἶχε συρρεύσει εἰς ἓν ταμεῖον, τί συνέβαινεν; Ἐφόσον ὑπῆρχον ἀνάγκαι, οὐδέποτε αἱ Κυβερνήσεις ἠδυνήθησαν νὰ εἶναι ἴσαι ἀπέναντι τῶν πολιτῶν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐν τῇ Βουλῇ ὑπῆρξε πάντοτε διαβάθμισις βουλευτῶν καὶ Ὑπουργῶν, οἱ Πρωθυπουργοὶ ἐλάμβανον τὴν μείζονα μερίδα διὰ τὴν ἐπαρχίαν των, οἱ ἐπιφανεῖς Ὑπουργοὶ ἐλάμβανον τὴν δευτέραν μοῖραν, οἱ βουλευταὶ τὴν τρίτην μοῖραν καὶ οἱ ὑπόλοιποι τὴν λοιπήν. Καὶ τοιουτοτρόπως βλέπετε ἔργα συντελεσθέντα κατὰ προτίμησιν εἰς ἐκείνους τοὺς νομοὺς, οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ ἔχουν Πρωθυπουργὸν ἢ Ὑπουργὸν ἐξ αὐτῶν.

§75Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Σεῖς δὲν παραπονεῖσθε διὰ τὸ νομοσχέδιον;

§76Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι, διότι ὁ Νομός μας ἔσχε τὴν εὐτυχίαν νὰ ἔχῃ Πρωθυπουργὸν ἕνα τῶν μεγάλων ἀνδρῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ βεβαίως, ἐὰν ἐμερίμνησα καὶ ἔτυχόν τι διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου ἀπὸ ἄλλους βουλευτάς, τοῦτο εἶναι πρὸς τιμήν μου. Ἐν τῷ γενικῷ ἀγῶνι τῆς ἀνισότητος, δὲν ἦτο ἔργον προδοσίας ἐὰν δὲν εἰσέφερον καὶ ἐγὼ διὰ τῆς ὑπομονῆς μου, εἶναι δὲ εἷς τῶν τίτλων διὰ βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦνται καὶ ἐπιτρέπεται νὰ λάβωσι τὸ ἠθικὸν τοῦτο τίμημα τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Κυβερνήσεως.

§77ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀδικία.

§78Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς, κύριοι, διότι εἶμαι εἷς τῶν μαρτύρων, δι’ αὐτὸ μετὰ τοσούτου θάρρους ἐξιστόρησα αὐτά, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ζωγραφίζω αὐτά.

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀσυνείδητον.

§80Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὲ τοὺς ὅρους τοὺς πολιτειακούς. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐφεξῆς ἡ μέριμνα περὶ τοῦ τόπου νὰ εἶναι ἀγώνισμα, τοῦ ὁποίου νὰ εἶναι ἡ δύναμις τοῦ βουλευτοῦ. Ἔχομεν, κύριοι, ἀνάγκην νομαρχιακῶν ὁδῶν καὶ νομαρχιακῶν σιδηροδρόμων. Καὶ ἡ γεωργία ἡμῶν καὶ ἡ ἐν σπαργάνοις βιομηχανία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτυλιχθῇ ἄνευ ὁδῶν σιδηροδρομικῶν. Τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ πλέον εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν μεγάλων ἀρτηριῶν. Ἔχομεν ἀνάγκην ἀποξηράνσεως ἑλῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ μεριμνήσῃ παρὰ περὶ αὐτῶν τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα θίγουσι τὴν δημοσιονομίαν τοῦ Κράτους· προκειμένου περὶ ἔργων, τὰ ὁποῖα θίγουσι τὴν δημοσίαν ὑγείαν, αὐτὰ εἶναι τοῦ τόπου. Ὅταν ὁ Νομὸς εἶναι ἀνεξάρτητος, τότε δύναται νὰ συμβάλλεται καὶ δύναται τότε νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰς συγκοινωνίας. Μὲ συγχωρεῖτε, διότι ἐκτείνομαι ὀλίγον. Ἦτο ἀνάγκη νὰ λεχθῶσι ταῦτα, διότι ἀκριβῶς, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν ἀγῶνα ἐν τῷ τόπῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ πλούτου τοῦ Δημοσίου, ἡ διοίκησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία δύναται νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου καὶ νὰ εἶναι βοηθὸς καὶ παράπλευρος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω περὶ τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη μετατροπῆς τινος καὶ εἰς τὸ θεσμὸν τῶν Κοινοτήτων. Ὁ θεσμὸς τῶν Κοινοτήτων βεβαίως ἐπέτυχεν ἐν πολλοῖς, εἶμαι δὲ καὶ ἐγὼ εἷς ἀπὸ τοὺς ἐνθουσιώδεις ὑποστηρικτὰς καὶ συνηγόρους ἐν τῇ Βουλῇ καὶ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι μετεμελήθην τὸ παράπαν, διότι ἐτέθη εἰς τὴν ἐφαρμογήν, διότι ἡ Κοινότης ἀπετέλεσε τὸ πρῶτον κύτταρον, τὸ ὁποῖον στερεῖται ἐκείνου τοῦ μέσου, ὅπερ μόνον ἐγγυᾶται τὴν εὐδοκίμησιν. Ἀλλὰ συγχρόνως ἡ Κοινότης ἐστερήθη καὶ τῶν διοικητικῶν προσώπων, διότι ἡ χωρικὴ Κοινότης στερεῖται τῶν καταλλήλων προσώπων διὰ τὴν διοίκησιν γενικωτέρων σκοπῶν. Καὶ τοιουτοτρόπως ὁ διδάσκαλος κατέστη ὁ κυρίαρχος τῆς Κοινότητος. Κατέστη δὲ κατὰ τρόπον διττόν, διότι ἀφ’ ἑνὸς διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ ὅλα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀνατίθενται εἰς αὐτόν, παραμελεῖ τὴν ἐκπαίδευσιν, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἀναμιγνυόμενος εἰς τὴν διοίκησιν τῆς Κοινότητος, ἀναμιγνύεται εἰς τὰς πολιτικὰς ἔριδας, κινδυνεύει νὰ γίνῃ πρόσωπον πολιτικὸν καὶ κινδυνεύομεν οὕτω νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν ἀντίποδα τοῦ διδασκάλου, τὸν ὁποῖον ὀνειρεύθησαν ὅλοι οἱ νόμοι, διότι ὁ διδάσκαλος ἀνεμίχθη εἰς ἔργα ἐκτὸς τῆς δικαιοδοσίας του. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μίαν λεπτομέρειαν. Ἐπῆλθεν ἡ ἀναγνώρισις ὅτι ὁ διδάσκαλος ἠρνήθη νὰ ἐκτελέσῃ ὡρισμένα ἔργα καὶ ἦλθεν ὁ νόμος περὶ στρατολόγων ἢ μᾶλλον ἀνεγνωρίσθη τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον ὡς ἀναρμόδιον νὰ ἐκτελέσῃ ἔργα τινὰ ἀπαιτοῦντα εὐθύνην, ἦλθεν ὁ στρατολογικὸς νόμος καὶ ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὴν Κοινότητα τὸ ἔργον τοῦ στρατολόγου καὶ παρεχώρησε τοῦτο εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ ὑποδιδασκάλους, τὸ δὲ ἀστεῖον εἶναι ὅτι οἱ ὑποδιδάσκαλοι καὶ διδάσκαλοι, ὑπαγόμενοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὑπάγονται καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι λαμβάνοντες ἄδειαν ἀπουσίας παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, πρέπει νὰ λάβωσι τοιαύτην καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐλλειπεῖς, τὸ Σῶμα Στρατοῦ εἰσηγεῖται. Δυνατὸν ὁ δημοδιδάσκαλος νὰ εἶναι ἄριστος καὶ νὰ εἶναι ἀγαπητὸς εἰς τὰ παιδιά, ἀλλὰ διότι δὲν εἶναι ἱκανὸς στρατολόγος, ἐκτοπίζεται. Ὑπήχθη λοιπὸν ἡ ἐκπαίδευσις ὑπὸ τὴν στρατοκρατοποίησιν. Ἡ διοίκησις τῆς ἐκπαιδεύσεως μετεβλήθη ὑπὸ τὸ πρόσχημα ἵνα μεταβληθῶσιν οἱ διδάσκαλοι εἰς στρατολόγους, δηλαδὴ εἰς ὑπευθύνους. Ὅλα ταῦτα, κύριοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ θεραπεύσωμεν μετὰ μεθόδου, μετὰ μερίμνης, μετὰ συστήματος καὶ μετὰ γνώσεως καὶ νομίζω ὅτι ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις τοῦ ζητήματος, τοῦ ὁποίου ἡ ἀναγνώρισις εἶναι προφανής, ἤθελε μόνον κόπον φέρει εἰς τὴν Βουλήν. Θεωρῶ καθῆκον μου νὰ ἀνακοινώσω σκέψεις τινὰς ἀκόμη πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς καταστάσεως, πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ὁ νόμος ἡμῶν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος, ἐπιβληθείσης τῆς συνταγματικῆς μονιμότητος, κατέστησε τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων συνταγματικήν. Ἀλλά, κύριοι, ἡ μονιμότης τῶν ὑπαλλήλων δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι, προκειμένου περὶ τοῦ κλάδου τοῦ ὑπαλληλικοῦ, ἀποτελεῖ τὸ ἔρεισμα μόνον τῆς διοικήσεως. Ὀφείλομεν νὰ προσέξωμεν ἵνα μὴ διὰ τῆς ἀπολύτου μονιμότητος καταλήξωμεν εἰς τὴν μέθοδον τῆς ὑπαλληλοκρατίας. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἐν τῇ σχέσει τοῦ ὑπαλλήλου πρὸς τὰς προϊσταμένας Ἀρχὰς χρειάζεται μέτρον διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν εἰς τοὺς παλαιοὺς χρόνους, κατὰ τοὺς ὁποίους οἱ ὑπάλληλοι ἐθεωροῦντο ὡς ὑπηρέται, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ φθάσωμεν καὶ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ ὑπάλληλος πρέπει νὰ ἔχῃ γνώμην εἰς τὸν Ὑπουργόν. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι τὰ συμβούλια τὰ διοικητικὰ ἔχουσιν ὀρθῶς συσταθῆ, ἀλλὰ πρέπει νὰ τεθῇ περιορισμός, ὁ ὁποῖος νὰ καθιστᾷ τὴν ὑπουργικὴν ἐξουσίαν οὐχὶ σκιάν, ἀλλὰ πραγματικὴν ἐξουσίαν, δυναμένην νὰ μεταρρυθμίσῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου περὶ τῆς διοικήσεως, ἵνα μὴ παραδίδεται ἡ τύχη τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ ὑπέχοντος ἔλεγχον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἰς χεῖρας ἑνὸς ἑπταμελοῦς Συμβουλίου, μὴ ἔχοντος ἔλεγχον καὶ μὴ δίδοντος εὐθύνην ἀπέναντι οὐδενός. Χρειάζεται λοιπὸν τὸ μέτρον τοῦ καθορισμοῦ καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχων πλήρη τὴν ἀντίληψιν τῆς ἀκριβείας τῶν ὅσων λέγω, θὰ εὕρῃ καὶ ἡ Βουλή, ὅταν ὑποβληθῇ ἐν καιρῷ τὸ νομοσχέδιον, θὰ συζητήσῃ εὐρέως τὴν ἀκρίβειαν τοῦ εὑρεθέντος μέτρου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ κάτι ἄλλο πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ ἡμᾶς. Δὲν ἀρκεῖ νὰ λαμβάνωμεν τὸν ὑπάλληλον, οἷον τὸν διεμόρφωσεν ἡ μέχρι τοῦδε κατάστασις τῆς Πολιτείας, καὶ νὰ τὸν μεταμορφώνωμεν εἰς μόνιμον. Ὁ ὑπάλληλος ἔχει ἀνάγκην διαπαιδαγωγήσεως, ὁ ὑπάλληλος ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι εἶναι ὑπηρέτης οὐχὶ τοῦ δημοσίου συμφέροντος ἁπλῶς, ἀλλ’ εἶναι καὶ πρὸ παντὸς ὑπηρέτης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ ὑπάλληλος πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ πολίτης, προσερχόμενος, δὲν εἶναι ἐχθρὸς τοῦ Κράτους, οὔτε ἐχθρὸς αὐτοῦ, ἀλλ’ εἶναι πολίτης ἐλεύθερος, προσερχόμενος ἵνα εὕρῃ τὸ δίκαιόν του ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ παραστάσει του. Ἐὰν τοῦτο δὲν ἀντιληφθῇ ὁ ὑπάλληλος, μὴ νομίσωμεν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ ἐπίδρασις τῶν βουλευτῶν καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιδράσεως αὐτῶν, διότι ὑπάρχουσι νῦν περιστάσεις καθ’ ἃς ἡ ἐπίδρασις καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιδράσεως τῶν βουλευτῶν εἶναι ἀγαθοποιός. Σήμερον, κύριοι, παρεστάθημεν πρὸ τοῦ φαινομένου, ὅτι ἐφόσον δὲν ἦσαν μόνιμοι οἱ ὑπάλληλοι ὑπέκυπτον πρὸ παντὸς φοβούμενοι τὴν ἀπόλυσιν ἢ τὴν μετάθεσιν, ἀφ’ ἧς δὲ ἐγένοντο μόνιμοι, πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, οὐχὶ ὅλοι, παρεξηγήσαντες τὸ ἔργον αὐτῶν, ἠθέλησαν νὰ μεταβληθῶσιν εἰς Αὐτοκράτορας καὶ ἠναγκάσθη ὁ πολίτης, μὴ δυνάμενος νὰ τύχῃ τῆς θεραπείας τοῦ συμφέροντος αὐτοῦ ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ παραστάσει του, νὰ προσάγῃ πρὸς τὸν ὑπάλληλον ἐκείνην τὴν δύναμιν, ἥτις εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τοῦ προϊσταμένου του καὶ ἡ δύναμις αὕτη εἶναι ὁ αἱρετὸς τοῦ λαοῦ, ἐκεῖνος ὅστις κατὰ φυσικόν, πολιτικὸν καὶ ἀνθρώπινον νόμον ἔχει τὴν μείζονα ἐπιρροήν. Τοιουτοτρόπως ἡ ἐπιρροὴ τοῦ βουλευτοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποτραπῇ ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως διαπαιδαγωγήσεως τοῦ ὑπαλλήλου. Διὰ τοῦτο προτείνω, ὡς συμπλήρωμα τῆς νομοθεσίας ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, νὰ ἀναγνωρισθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς ἱδρύσεως σχολῆς τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, σκοπούσης ὄχι μόνον τὴν παροχὴν μείζονος μορφώσεως πολυτειακῆς — διότι τὰ ἁπλὰ νομικὰ τοῦ Πανεπιστημίου δὲν ἀρκοῦσι νὰ μορφώσωσιν ὑπαλλήλους ἱκανοὺς — ἀλλὰ πρὸ παντὸς σχολῆς σκοπούσης νὰ παράσχῃ εἰς αὐτοὺς τὴν διαπαιδαγώγησιν τὴν ὑπαλληλικήν. Καὶ ἐπίσης νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ συμπληρωθῶσιν οἱ θεσμοὶ διὰ τῆς ἱδρύσεως τακτικῶν ὑπαλληλικῶν συνεδρίων, τὰ ὁποῖα δίκην φροντιστηρίων ἢ ὑπὸ τὸν εὐρύτερον τύπον τῶν συνεδρίων κατ’ ἔτος, νὰ φέρωσι τούτους εἰς ἐπικοινωνίαν πρὸς τὴν ἐπιστήμην, τὴν ἐν τῷ κέντρῳ, πρὸς τὰς βλέψεις τῆς κοινωνίας καὶ πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τοῦ ὑψηλοτέρου ὑπαλληλικοῦ βίου, ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἐπαρχιῶν καὶ νὰ ἀναγκάζωσιν αὐτοὺς νὰ παρακολουθῶσι τὰ ἔργα αὐτῶν ὄχι ἀπὸ ὑπηρεσιακῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἐπιστημονικῆς, διότι ἐν τῷ συνεδρίῳ ἐκείνῳ θὰ δώσωσι λόγον καὶ θὰ ὑπάρχῃ ὁ φόβος, ἵνα μὴ ἐλεγχθῶσιν αἱ πράξεις αὐτῶν καὶ διὰ τὴν ἀντεπιστημονικότητα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ὀπισθοδρομικότητα αὐτῶν.

§81Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχομεν καὶ δωρεὰν σκοποῦσαν τὴν σύστασιν τοιαύτης σχολῆς, παρουσιάσθη καὶ δευτέρα τοιαύτη κατόπιν, ἀλλ’ ἡ ἀπομάκρυνσις ἐκ τῆς Ἀρχῆς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ τὰ μεσολαβήσαντα γεγονότα παρεκώλυσαν τὴν πραγματοποίησιν αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὸ μέγα εὐτύχημα ὅτι ὑπάρχουν τὰ οἰκονομικὰ μέσα.

§82Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ταύτας, κύριοι, τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω, συγχρόνως δὲ προσθέτω ὅτι ἀκριβῶς διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς διοικητικῆς διαδικασίας εἶναι ἀνάγκη ἐπίσης ἵνα ἡ Ἐπιτροπὴ ἀσχοληθῇ καὶ περὶ τὸ ἔργον τῆς συντάξεως κώδικος τῆς διοικητικῆς δικονομίας, διότι σήμερον ἔχομεν ἐν λειτουργίᾳ οὐκ ὀλίγα διοικητικὰ δικαστήρια μὲ διάφορον δικονομικὸν ὀργανισμόν. Ἐὰν πραγματοποιηθῇ ἡ γνώμη τῆς συγκεντρώσεως ἢ ἐὰν μείνῃ τὸ καθεστὼς ὡς ἔχει, ἔχομεν ἀνάγκην πάντες, διὰ τὴν μέχρι σήμερον ἀπονεμομένην καὶ τὴν μέλλουσαν νὰ ἀπονεμηθῇ διοικητικὴν δικαιοσύνην, νὰ ἔχωμεν ὁμοιόμορφον ὀργανισμόν, προικιζομένης τῆς ἡμετέρας διοικητικῆς νομοθεσίας διὰ τῆς δικονομίας τῆς διοικητικῆς. Ἔχω, κύριοι βουλευταί, τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν θὰ καταρτίσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ καταναλώσῃ τὸν χρόνον αὐτῆς ἐργαζομένη ἐντεταμένως, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον καὶ ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῆς ἑξαμήνου δυνηθῇ ἡ Ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἔθνους νὰ ἀσχοληθῇ περὶ τὴν συζήτησιν τῶν πορισμάτων τῶν ἔργων τῆς Ἐπιτροπῆς, φερόντων τὴν σφραγῖδα τῆς κυβερνητικῆς ἀποφάσεως καὶ πρωτοβουλίας. Προκειμένου περὶ τῆς διοργανώσεως, κύριοι, τῆς διοικήσεως, ἡ συμβολὴ ὅλων αὐτῶν εἶναι συμβολὴ χαρακτηρισμοῦ τῶν λεπτομερειῶν, διότι περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου ἡ διοργάνωσις εἶναι ὁμόθυμος, περὶ τῶν θεσμῶν δὲ οἵτινες εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιβληθῶσιν, ἐπίσης ἡ διοργάνωσις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι ὁμόθυμος, διότι περὶ τῶν θεσμῶν τούτων ἔχει ἀποφανθῆ ἡ παγκόσμιος ἐπιστήμη καὶ ἡ παγκόσμιος ἐφαρμογή. Νομίζω δὲ ὅτι, ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ προικίσωμεν ἐν βραχεῖ χρόνῳ τὴν Ἑλληνικὴν Χώραν διὰ τῆς πλήρους αὐτοδιοικήσεως, δὲν ἔχομεν νὰ διακινδυνεύσωμεν, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ τοὺς φόβους ἐκείνους, οὓς ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν διατυποῦν ὅλοι εἰς ὅλας τὰς προβλέψεις των περὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως, διότι πρὸ δεκάδων ἐτῶν ἔτι, ὁσάκις τὸ ζήτημα τοῦτο προεκαλεῖτο, προσέκοπτε πάντοτε εἰς τὰς ἀντιρρήσεις, ὅτι ἡ Πολιτεία δὲν ἔχει πλήρη συνείδησιν τοῦ αὐτονόμου βίου, δὲν ἔχουν πλήρη τὴν μόρφωσιν καὶ τὴν πεῖραν οἱ ὑπάλληλοι, μὲ δεσμὰ εἰς αὐτὰ τὰ δικαιώματα, διότι θὰ γίνωσιν ἐν τοῖς τόποις αὐτῶν, κύριοι, καὶ θὰ φθείρωσι τὰ δημόσια καὶ τὸ χρῆμα τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐμπιστευθῇ εἰς αὐτούς. Ὁ πολίτης, ὁ διαβλέπων πρὸ δεκαετίας τὸν κίνδυνον τοῦτον, δὲν εἶναι ὁ πολίτης ὁ σημερινός. Σήμερον εὐτυχῶς ἡ κατάστασις τῆς ἀντιλήψεως τοῦ πολίτου εἶναι τελείως διάφορος, καὶ ἀπὸ τοὺς πολέμους καθ’ οὓς ἀνεπτύχθη εἰς αὐτὸν ἀτομικὸν φρόνημα καὶ πεῖρα, διότι οἱ Ἕλληνες στρατιῶται δύνανται νὰ ἰσχυρισθῶσιν ὅτι ἔκαμαν παγκόσμιον ταξείδιον, ἀφοῦ ἐπεκοινώνησαν κατὰ τὸν πόλεμον πρὸς ὅλας τὰς φυλάς. Καὶ ἡ πεῖρα τοῦ πολέμου, ἡ συνείδησις τῆς βαρύτητος τοῦ ἀτόμου, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξε καὶ ἡ τακτοποίησις πολλῶν νόμων ἐπὶ τῶν διοικητικῶν θεμάτων, τὸ νέον πνεῦμα τὸ πολιτιστικὸν ἐξέθρεψε μέχρι σήμερον πολίτην, ὅστις δύναται νὰ καυχηθῇ ὅτι ἔχει πλήρη τὴν συνείδησιν τῆς αὐτονομίας του, ὅταν δὲ τοιοῦτος εἶναι ὁ πολίτης, δυνάμεθα νὰ τοῦ δώσωμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν χωρὶς τὸν φόβον ὅτι οἱ ὑπάλληλοι θὰ φθείρωσι τὸ Δημόσιον καὶ τὸ δημόσιον χρῆμα, νὰ τοῦ δώσωμεν τοιοῦτον θεσμόν, δι’ οὗ νὰ καταστήσωμεν τὸν βίον ἐλεύθερον, πλήρως ἐκπολιτιστικόν. (Χειροκροτήματα).

§83Λ. ΝΑΚΟΣ. Πολὺ ἀργὰ τὸ ἐκαταλάβατε.

§84Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ ἦτο περίεργον ἐὰν ἐγίνετο συζήτησις σοβαρά, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἔλειπεν ἡ ὑβριστικὴ παρέμβασίς σας.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο «περὶ συστάσεως Νομοπαρασκευαστικῆς Ἐπιτροπείας πρὸς σύνταξιν σχεδίων Διοικητικῶν Κωδίκων».

§86ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ εἰσηγητὴς τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς παραπομπὴν τῆς Κυβερνήσεως Λάμπρου εἰς δίκην κ. Π. Ἀραβαντινός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν.

§88Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀναγνώσω τὰ πορίσματα τῆς προανακρίσεως κατὰ τῆς Κυβερνήσεως Λάμπρου. Ἡ ἔκθεσις αὕτη ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ εἰς τὸ Τυπογραφεῖον νὰ ἐκτυπωθῇ τάχιστα ἡ ἔκθεσις. Πρὸς τούτοις παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν συζητήσεως.

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Σάββατον.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν, ἢ νὰ συνεχίσωμεν; Τί ἀποφαίνεται ἡ Βουλή;

§93ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν. Νὰ διακόψωμεν.

§94Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἂν θὰ ἐπιτραπῇ κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ ἐμφανισθῶσιν ὅπως ἀπολογηθῶσι καὶ οἱ μὴ ὄντες βουλευταὶ ἐκ τῶν κατηγορουμένων.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, ἂν συναινῇ εἰς τὴν προσέλευσιν πρὸς ἀπολογίαν καὶ τῶν μὴ βουλευτῶν ἐκ τῶν κατηγορουμένων.

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 9.30′ μ.μ. (Ὥρα 8.20′ μ.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10 μ.μ.).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Μαρῆς καὶ Δ. Ἀναγνωστάκης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ παροχῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν τοῦ Ἰωάννου Κωνσταντινίδου». Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§99Γ. ΠΩΠ. Εἶναι ἀναγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθμὸν 31 εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν νομοσχέδιον ἀναγόμενον εἰς στρατιωτικὰ θέματα. Ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν νομίζω ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προέλθῃ εἰς συζήτησιν τούτου.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναβληθοῦν ὅλα τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, ἐφόσον ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῶν δαπανῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξοφλήσεως ὑποχρεώσεων τοῦ Δημοσίου ἐξ ἐπιτάξεων, προμηθειῶν καὶ ἐν γένει ὑποχρεώσεων ἀναγομένων εἰς κεκλεισμένας χρήσεις καὶ τὴν χρῆσιν 1916, δι’ ὁμολογιῶν δανείου ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου μέχρις 100 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ὡς καὶ «περὶ κυρώσεως τῆς σχετικῆς μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως καὶ διοικήσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου κλπ. νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων «περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιχορηγήσεως εἰς τὴν «Πατριωτικὴν Ἕνωσιν» δραχμῶν διακοσίων χιλιάδων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων τῶν ἀφορώντων τοὺς εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Διευθύνσεως τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑπαγομένους ὑπαλλήλους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπονήσεως τοπογραφικοῦ καὶ κτηματογραφικοῦ σχεδίου Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Διοικητικῶν Ἐπιθεωρητῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτάκτων καὶ μονίμων διοικητικῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὑπηρετησάντων παρὰ τῇ Προσωρινῇ Κυβερνήσει Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς ἔργων ὁδοποιΐας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ταμείου τῆς Ἐλαίας καὶ περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 55 καὶ 56 τοῦ νόμου 214». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἐν Τουρκίᾳ ὑπηρετησάντων ἢ διορισθέντων προξενικῶν ὑπαλλήλων κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως καὶ ἐξακολουθήσεως τῆς πληρωμῆς τῶν συντάξεων τῶν ἀπονεμηθεισῶν ὑπὸ τῶν ἀρχῶν τῆς νήσου Σάμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ταμείου Συντάξεων τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἑταιρείας τῶν Σιδηροδρόμων Π.Α.Π.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου «περὶ Σωματείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς διοικήσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα καταλειφθείσης εἰς τὸ Ἔθνος περιουσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθ. 815 «περὶ κανονισμοῦ τῆς τιμῆς ἐφημερίδων κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως προπωλήσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδόσεως εἰς ἐργολαβίαν τῶν δημοσίων μεταλλείων τῶν Νέων Χωρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἄρσεως τῆς ἀναστολῆς τῆς μονιμότητος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ι. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§101Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἔχομεν ἀντιρρήσεις· τέλος πάντων θὰ ὁμιλήσωμεν, διότι τὸ θεωροῦμεν πρόωρον, προπάντων διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐξεκαθαρίσθη τελείως. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἀναστολῆς τῆς μονιμότητος δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἐκκαθάρισις μόνον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὠργίασαν κατὰ τὰ Νοεμβριανά, ἀλλὰ πρέπει καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους τοὺς ἀνικάνους νὰ ἐπεκταθῇ αὕτη.

§102Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἑκάστη Κυβέρνησις προβαίνει εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν κατὰ τὴν ἀντίληψίν της. Αἱ ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐξεδηλώθησαν μέχρι τοῦδε. Εἰς αὐτὰς τὰς ἀντιλήψεις ἐνέμεινε καὶ δηλοῖ ὅτι θὰ ἐμμείνῃ ἡ Κυβέρνησις.

§103Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Θὰ εἴπω μόνον ὅτι δὲν ἐγένετο ἡ ἐκκαθάρισις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Δυνάμεθα δὲ νὰ φέρωμεν παραδείγματα πλεῖστα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν περιέχει ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀνίκανοι νὰ κατέχουν τὴν θέσιν τοῦ ὑπαλλήλου. Θὰ σᾶς φέρω ἓν μόνον παράδειγμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὴν μαρτυρίαν συναδέλφων μου, διὰ νὰ πεισθῆτε περὶ τούτου. Εἰς τὰς 10 Αὐγούστου μετέβημεν καὶ ἐζητήσαμεν ἓν ἔνταλμα διὰ ποσὸν 1000 δραχμῶν, προερχομένων ἀπὸ βιβλιοδέτησιν εἰδῶν τῶν δικαστηρίων. Τὸ ἔνταλμα ἐκεῖνο τοῦ δυστυχοῦς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος εἶχε νὰ κερδίσῃ ἀπὸ αὐτὰς 50–100 δραχμάς, εἶχε ριφθῆ ἀπὸ κάτω ἀπὸ ἕνα σωρὸν ἄλλων ἐγγράφων. Ἀφοῦ τὸ εὕρομεν εἰς τὰς 10 Αὐγούστου καὶ μᾶς ἐβεβαίωσεν ὁ ὑπάλληλος ὅτι θὰ τὸ ἔστελλεν ἀμέσως εἰς τὰ Χανιὰ διὰ νὰ πληρωθῇ ὁ ἄνθρωπος, μόλις εἰς τὰς 29 Σεπτεμβρίου ἐλάβομεν ἐπιστολὴν ἀπὸ τὸν δικαιοῦχον, ὁ ὁποῖος μᾶς ηὐχαρίστει διὰ τὴν μέριμναν, τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν. Ζητοῦμεν τότε πληροφορίαν καὶ μανθάνομεν ὅτι τὸ ἔνταλμα ἐστάλη τὴν 19ην Σεπτεμβρίου.

§104ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸς εἶναι λόγος νὰ παυθῇ ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος!

§105Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Εἶναι λόγος, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ δέουσα ἐπίβλεψις τῶν διευθυνόντων τὰς ὑπηρεσίας. Εἰς ἓν ἐκ τῶν τμημάτων εἷς ὑπάλληλος, θέλων νὰ ἀντιπράξῃ εἰς τὴν προαγωγὴν ἑνὸς ἐπαναστάτου, παρουσιάζει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν κατάστασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐδείκνυεν ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶχεν ὑπηρετήσει ἓν ἔτος καὶ 11 μῆνας, ἐνῷ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ὑπηρέτει ἀπὸ τριῶν ἐτῶν εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν ἠδύνατο νὰ προαχθῇ. Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἐξέτασις περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἢ μήπως εἶναι μυστικὸν ὅτι ὑπάρχουν διευθυνταὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, οἱ ὁποῖοι κατετυράννουν τὸν λαόν; Καὶ εἰς τὰ 1915, ὅτε ἤλθομεν ἐδῶ, ὁσάκις ἀπευθυνόμεθα εἰς τοὺς διευθυντὰς τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ, οὐδέποτε ἔδειξαν προθυμίαν, ἀλλὰ πάντοτε κατεδέχοντο, ἢ μᾶλλον ἔκαμνον συγκατάβασιν νὰ ἀτενίσωσι πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ. Φρονῶ ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις ἔπρεπε νὰ γίνῃ κατ’ ἄλλον τρόπον, ὅτι ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἀπεφάσισε τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν, ἔπρεπεν ἅπαντας μέχρις ἑνὸς νὰ παρασύρῃ ἡ ἐκκαθάρισις, ὅπως γίνεται ὅταν πρόκειται νὰ ἀνοικοδομηθῇ σαθρὸν οἰκοδόμημα καὶ νὰ ἐκλεγῶσι κατόπιν ἀπὸ τοὺς ὑπάρχοντας ὑπαλλήλους καὶ ἀπὸ ἄλλους ὑπαλλήλους διὰ νὰ ἀνοικοδομηθῇ νέον οἰκοδόμημα. Τοῦτο δὲν ἐγένετο καὶ ἀφοῦ ἀνεστείλαμεν τὴν μονιμότητα μόνον καὶ μόνον δι’ αὐτό, βιαζόμεθα νὰ ἐπαναφέρωμεν αὐτήν, διὰ νὰ γίνουν μόνιμοι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι καὶ νὰ γίνωνται ἀφορμὴ σκανδάλων.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§107Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω ὑποχρέωσιν, κύριοι, νὰ προασπίσω ὄχι ἐμαυτόν, ἀλλὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ τὴν στιγμὴν ταύτην ἐκπληρῶ καθῆκον ὄχι ἐπιτακτικόν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι καὶ ἂν παρεκαθήμην ἐνταῦθα ὡς ἁπλοῦς βουλευτής, θὰ ἀνηρχόμην ἀμέσως ἐπὶ τὸ βῆμα διὰ νὰ ἀμυνθῶ κατὰ τῆς ἀδικίας, ἥτις προσγίνεται ἰδίως εἰς τὸ ἀνώτερον προσωπικόν. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερεν ὡρισμένα παραδείγματα. Τὸ ἓν εἶναι ὅτι ἓν ἔνταλμα, ἐκδοθέν, δὲν κατωρθώθη ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας νὰ ἐκτελεσθῇ! Αὐτὸ εἶναι λόγος ἀπολύσεως τοῦ ὑπαλλήλου; Καὶ τίς ὁ ὑπεύθυνος τῆς βραδύτητος; Τὸ δεύτερον παράδειγμα εἶναι ὅτι εἷς Διευθυντής, κληθεὶς νὰ δώσῃ σημείωσιν περὶ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας ὑπαλλήλου τινός, δὲν ἔδωκεν ἀκριβῆ σημείωσιν! Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν γνωρίζω τοιαύτην ἀνακρίβειαν. Πιθανὸν ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἔχῃ δίκαιον, ἀλλὰ δίκαιον ἐν τῇ ἀντιλήψει του· δὲν ἔχει ὅμως δίκαιον μέχρι καὶ τοῦ νὰ κατηγορῇ πρὶν ἢ κἂν ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια τῶν ἐδῶ λεγομένων. Τὸ προσωπικὸν τῶν Διευθυντῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀνθρώπους, οἵτινες κατεδιώχθησαν καὶ ἐφυλακίσθησαν ἀκριβῶς διὰ τὴν εὐσυνειδησίαν των, διὰ φρόνημα πολιτικόν, ἐθνικόν. Ἐγνώριζον τὸ προσωπικὸν ἐκεῖνο καὶ κατὰ τὴν πρώτην μου ὑπουργείαν, πολὺ δὲ μᾶλλον ἐξετίμησα τότε αὐτό, διότι εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εὗρον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον δὲν ὤφειλεν εἰς ἐμὲ τίποτε, οὔτε ἐσχετίζετο πρὸς ἐμέ, διότι ἡ ἐπαρχία, ἐκ τῆς ὁποίας κατάγομαι, εἶναι μικρὰ καὶ δὲν μοὶ ἐδίδετο ἀφορμὴ νὰ συχνάζω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ ἐπικοινωνῶ πρὸς τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ. Δὲν εἶχον ἀξιώσεις, οὔτε πιέσεις, οὔτε ὑποχρεώσεις, αἵτινες νὰ μὲ φέρουν εἰς ἐπικοινωνίαν μὲ τὰ γραφεῖα τοῦ Ὑπουργείου. Καὶ ὅμως εἰς τὸ ἄγνωστον εἰς ἐμὲ προσωπικὸν ἐκεῖνο ἐστηρίχθην ἐπὶ 4 ἔτη καὶ δὲν μοὶ ἐδόθη οὔτε ἡ ἐλαχίστη ἀφορμὴ νὰ ὑποπτεύσω ὅτι ὑπῆρχεν ὄχι κἂν δόλος ἢ κακὴ πρόθεσις, ἀλλ’ οὔτε κἂν ἀπροθυμία εἰς τὸ νὰ συντρέξωσι τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὸ ἔργον του. Ἡ κατὰ τὸ καταλυθὲν καθεστὼς συμπεριφορὰ τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ μοῦ ἐπέβαλε νὰ τὸ συγχαρῶ καὶ δημοσίᾳ, ὅτε ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου. Δὲν εἴμεθα ὅλοι ἥρωες, ὀλίγοι εἶναι οἱ ἥρωες. Οὕτω ὀφείλομεν νὰ κρίνωμεν ὅλους ἐν γένει τοὺς ὑπαλλήλους διὰ τὴν τότε στάσιν των. Καὶ ὅμως οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι ἐπιέσθησαν, ἐδιώχθησαν καὶ οὔτε αἱ πιέσεις ἴσχυσαν, οὔτε οἱ διωγμοί, οὔτε αἱ φυλακίσεις, ὥστε νὰ παρεκκλίνωσι τοῦ καθήκοντος. Καὶ ὁμολογῶ ὅτι εἰλικρινῶς τοὺς συνεχάρην, ὅτι μὲ εἶχε καὶ συγκινήσει ἡ γενναία στάσις των, δι’ ἣν καὶ ὑπερηφανεύομαι ὡς προϋπάρξας Ὑπουργός των. Προκειμένου δὲ νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις, ἐδήλωσα ποίους ἐνόουν ὡς ἐκκαθαριστέους ἀμέσως, καὶ τοιοῦτοι ἦσαν ἐλάχιστοι, ἐκεῖνοι μόνον, τῶν ὁποίων ἡ κακή, ἡ μοχθηρὰ ὑπηρεσία εἶχεν ὑποπέσει εἰς τὴν κοινὴν ἀντίληψιν, ἐπιστοποιεῖτο δὲ ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι παρεξετράπησαν μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε νὰ ἐπιβάλλεται ὡς τιμωρία ἡ ἀπόλυσίς των. Πέραν αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ δὲν ἐθεώρησα ὅτι ἐδικαιούμην νὰ προβῶ. Διότι δὲν ἐδικαιούμην νὰ στηριχθῶ εἰς ἀνευθύνους καὶ ἀμφιβόλους εἰσηγήσεις, ὥστε νὰ ἀπολύσω καὶ ἄλλους. Διὰ νὰ προφυλαχθῶ δὲ ἀπὸ πάσης ἀδικίας εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ἐκκαθαρίσεως, διέταξα ἐπιθεώρησιν καὶ ἀνέθεσα ταύτην εἰς ὑπάλληλον ἐκ τῶν ἐντιμοτάτων καὶ διακριθέντα πάντοτε ἐν τῇ διοικητικῇ ὑπηρεσίᾳ, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑπηρετήσει ἄλλοτε ὑπὸ τὴν Κυβέρνησιν Γούναρη καὶ ἐν Πάτραις, ἐνέμεινε δὲ τόσον πιστὸς εἰς τὸ καθῆκον του, ὥστε ἀπέσπασε τὰ συγχαρητήρια ὅλου τοῦ κόσμου, τελευταῖον δὲ εἶχεν ἔλθει εἰς Θεσσαλονίκην. Ἀνέθηκα εἰς αὐτὸν τὴν ἐπιθεώρησιν, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ πιστεύω εἰς κατηγορίας ἐναντίον τούτου ἢ ἐκείνου τοῦ ὑπαλλήλου ἀνεξελέγκτως. Προκειμένου νὰ διώξω καὶ νὰ κατηγορήσω, ὤφειλα πολὺ νὰ προσέξω. Ἀνέμενον δὲ ἀπόψε, ὅταν ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησε κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἀκούσω ὡρισμένας καταγγελίας, καὶ τὰς ἠκούσατε! Ἴσως ὁ κ. συνάδελφος παρεσύρθη ἀπὸ τὴν γνώμην τὴν γενικήν, ἀπὸ τὴν προκατάληψιν μᾶλλον τὴν γενικήν, καθ’ ὅλων τῶν ὑπηρετησάντων καὶ ὑπὸ τὸ καταλυθὲν καθεστὼς ὑπαλλήλων. Εἶναι ψυχολογικοὶ οἱ λόγοι. Ὀφείλονται εἰς τὴν κατάστασιν. Εὑρισκόμεθα δὲ πράγματι οἱ κυβερνῶντες πρὸ δύο ρευμάτων, τοῦ ρεύματος τῶν φρονούντων ὅσα φρονεῖ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κρήτης βουλευτής, καὶ ὠθοῦντος εἰς τὸ νὰ σαρωθῶσιν οἱ πάντες καὶ τὰ πάντα, καὶ τοῦ ρεύματος τῶν δυσφορούντων καὶ διὰ τὴν γενομένην ἐκκαθάρισιν καὶ ἐπιθυμούντων ἀκόμη μεγαλειτέραν συντηρητικότητα. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω ποία γνώμη ἐπικρατεῖ ὡς πρὸς τὴν γενομένην ἐκκαθάρισιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ δὲν διστάζω νὰ προκαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὴν νὰ προβῇ εἰς πάντα περὶ παντὸς ἔλεγχον, στηριζομένη ἐπὶ γεγονότων. Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ φρονῶ ὅσα ἀνέκαθεν ἐφρόνουν περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ τὰ φρονῶ μετ’ ἀκλονήτου πεποιθήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰ πρόσωπα, ἅτινα θεωρῶ τυχὸν ἀνεπαρκῆ διὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν λόγον, καὶ συνεπῶς ὅτι δέον νὰ ἀπομακρυνθῶσι τῆς ὑπηρεσίας, ἀπόψε ἀκόμη ὑπεβλήθη σχέδιον νόμου, κατὰ τὸ ὁποῖον παρέχεται δικαίωμα συντάξεως ἱκανῆς, ὥστε νὰ ἐξασφαλίσῃ βίον ὁπωσδήποτε ἐπαρκῆ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, οἵτινες, ἀρκετὰ ἐργασθέντες μέχρι τοῦδε, δὲν δύνανται, λόγῳ τῆς ἡλικίας των ἢ ἄλλης ἀδυναμίας, νὰ προσαρμοσθῶσι πλέον εἰς τὰς ἀξιώσεις τῆς διοικήσεως, ἥτις θέλει νὰ βαδίσῃ γοργώτερον. Συμπεραίνων, ἐπαναλαμβάνω ὡς πρὸς τὴν ἐκκαθάρισιν, ἥτις ἐλέγχεται ὅτι ἔδει νὰ γίνῃ καὶ δὲν ἐγένετο, ὅτι παρακαλῶ καὶ προκαλῶ νὰ καταγγελθῶσιν ὡρισμένα γεγονότα. Δὲν διστάζω δὲ καὶ διὰ τρίτην φορὰν νὰ δηλώσω ὅλην τὴν ἐκτίμησίν μου πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§109Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θεωρῶ καθῆκον μου, προκειμένου περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ προσεπιβεβαιώσω τὰ ὅσα πρὸς τὴν Βουλὴν ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Θεωρῶ δὲ τοῦτο καθῆκον συνειδήσεως, διότι ἀκριβῶς εἶμαι τεταγμένος εἰς τὴν πτέρυγα τὴν ἀντίθετον πρὸς ὑμᾶς, καὶ προκειμένου περὶ τῆς ἀληθείας, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπερασπίσω τοὺς ἀδικουμένους· προκειμένου δὲ περὶ τῶν Διευθυντῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀποτελοῦσιν οὗτοι κόσμημα τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ἀκριβῶς οἱ λόγοι τοῦ ἐκ Κρήτης συναδέλφου...

§110Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Ἐρωτήσατε τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος πάσχει.

§111Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐρωτῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι γινώσκουσι, καὶ ὄχι τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος δὲν γινώσκει. Προκειμένου περὶ τῶν Διευθυντῶν, ὑπῆρξαν πάντοτε οὗτοι βράχοι τῆς ὑπηρεσίας. Οἱ Διευθυνταὶ ἐξετέλεσαν πάντοτε τὸ καθῆκον των ἄτεγκτοι, ὅπου καὶ ἂν ἐτάχθησαν. Καθ’ ὃν χρόνον διώκει τὰ κοινὰ ἡ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. Γούναρη Κυβέρνησις, τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν σήμερον κατὰ τῶν ὑπαλλήλων ὡς μεροληπτούντων, τὰ ἴδια παράπονα διετυπώθησαν παρὰ πολιτευτῶν τοῦ τότε ἐν τῇ Ἀρχῇ κόμματος, ὡς Βενιζελικῶν.

§112Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Εἶπον περὶ ἀνεπαρκείας.

§113Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς δὲ ὅταν ἀνώτεροι ὑπάλληλοι, διευθύνοντες ὑπηρεσίας, καταγγέλλονται παρὰ βουλευτῶν ἀνηκόντων εἰς ἕνα κόμμα, αὐτὸ τοῦτο τὸ γεγονὸς ἀποδεικνύει ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ἴσως εἶναι ὀλίγον τραχεῖς, ἀλλὰ εἶναι ἄτεγκτοι περὶ τὸ καθῆκον των. Οἱ δύο Διευθυνταὶ κ.κ. Μαζαράκης καὶ Χωματιανὸς προεφυλακίσθησαν ὑπὸ τῆς ἀνακρίσεως καὶ ἐγὼ ἐβεβαίωσα ὅτι εἶναι ἀνώτεροι ὑπονοίας.

§114Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ κατὰ τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου ὑπεβλήθη καταγγελία.

§115Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐσταμάτησεν ἡ ἀνάκρισις, ὅταν εἶδεν ὅτι αἱ καταγγελίαι τῶν ἄλλων ἀπερρίφθησαν.

§116Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐξαφανίσθη ἡ καταγγελία.

§117Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι λυπηρὸν δι’ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμὸν τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας λόγῳ χρηστότητος καὶ ἐκτιμήσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον ἀπὸ τοὺς προϊσταμένους των, νὰ γίνεται τοιαύτη ἀδικία, εἶναι ἀδικώτατον σήμερον νὰ τίθεται ἐν ἀμφιβόλῳ ἡ ἱκανότης καὶ ἡ χρηστότης αὐτῶν περὶ τὴν ὑπηρεσίαν, ὅ,τι δὲ ἔχω νὰ εἴπω διὰ τοὺς κ.κ. Διευθυντάς, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ διὰ τοὺς δύο τμηματάρχας, τοὺς κ.κ. Πολυχρονιάδην καὶ Ἀγγελόπουλον, οἵτινες εἶναι εἰδικώτατοι εἰς τὰ τοῦ διοικητικοῦ κλάδου, ὁ χαρακτὴρ δὲ αὐτῶν εἶναι ἀκέραιος.

§118Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν εἶναι τόσον στρυφνός, ὥστε πρέπει νὰ ἔχῃ τις πιστόλι. Εἰς τὸν μακαρίτην Τρικούπην, ὅταν ἐπῆγαν οἱ Πατρινοὶ βουλευταί, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο καὶ ὁ Ροῦφος, ὄχι τοῦτος ὁ ἀνάξιος...

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖτε κατόπιν, κύριε Φίλιε, τὸν λόγον.

§120Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπαλλήλους τούτους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλήν, εἶναι ζήτημα πειθαρχικῆς τιμωρίας. Ἐὰν ὑπάλληλός τις ἔπταισεν, ὑπάρχει τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ πρέπει νὰ εἰσαχθῇ καὶ νὰ δικασθῇ. Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα, καθ’ ὃ τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὀπισθοχώρησε. Τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ τρεῖς Διευθυντάς, πάντοτε ὑπῆρξεν αὐστηρὸν εἰς τὰς ποινὰς καὶ δίκαιον εἰς τὰς μεταθέσεις. Ὅταν ἔχητε τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον, δύναται πᾶς ἀδικούμενος ν’ ἀναφερθῇ καὶ θὰ τιμωρηθῇ ὁ καταγγελλόμενος, δὲν εἶναι δὲ περίπτωσις, διότι ἓν ἔνταλμα καθυστέρησε, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀναστολὴ τῆς μονιμότητος. Ἀκριβῶς ἡ ἀναστολή, τὴν ὁποίαν ἐνηργήσατε ἐν τῷ κυβερνητικῷ σας δικαιώματι διὰ νὰ ἔχητε ὄργανα τῆς ἐμπιστοσύνης σας, αὐτὴ ἡ ἀναστολὴ ἐσάλευσε τὰ βάθρα τῆς ὑπηρεσίας. Ἐὰν θέλητε νὰ ἀντιμετωπίσητε τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχετε νὰ ἀντιμετωπίσητε, πρέπει νὰ ἐρεισθῆτε οὐχὶ ἐπὶ σαλευομένων ὑπαλλήλων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράττει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἔργον συνειδήσεως καὶ εὔχομαι ὅπως οἱ συνάδελφοι αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, σπεύσωσι νὰ πράξωσι τὸ αὐτό. Ὅ,τι ἠθέλατε νὰ πράξητε μέχρι τοῦδε, τὸ ἐπράξατε. Ἤλθατε ἐκ Θεσσαλονίκης, ἀνελάβατε τὴν διοίκησιν τῆς Χώρας, ἐζητήσατε ὄργανα τῆς ἐμπιστοσύνης σας, ἀλλ’ ἡ ἐκκαθάρισις, τὴν ὁποίαν ἀνελάβατε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τραπῇ εἰς ἀνθρωποφαγίαν. Ἐζητήσατε ἵνα διὰ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν ὑπηρεσιῶν ἔχητε ἀνθρώπους τῆς ἐμπιστοσύνης σας. Δὲν ἐζητήσατε ἀνθρωποφαγίαν, διότι ἡ ἀνθρωποφαγία εἶναι ὁμοία μὲ παιγνίδι τῆς γαλῆς, ἡ ὁποία λείχει τὴν ρίνην!

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἔχει τὸν λόγον.

§122Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος ἀνέφερε δύο παραδείγματα ἐντίμων Διευθυντῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐγὼ θὰ ἀναφέρω καὶ τὸν ἀδαμάντινον χαρακτῆρα ἑτέρου Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου, χαίρω δὲ πολὺ διότι μοὶ ἐδόθη εὐκαιρία νὰ ἱκανοποιήσω τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν διὰ τὴν ἐντιμότητά του. Καὶ τοιοῦτος εἶναι ὁ Διευθυντὴς κ. Οἰκονομόπουλος. Ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς διαφορᾶς σοβαρᾶς ἐν Ἀλιβερίῳ μεταξὺ τῶν διευθυντῶν ἀνθρακωρυκτῶν τῆς ἐκεῖ Ἀνωνύμου Ἑταιρείας καὶ τῆς Κοινότητος Ἀλιβερίου. Ἐπρόκειτο περὶ διαφορᾶς 3.000 δραχμῶν ἐτησίως. Συνεβλήθη ἡ Ἑταιρεία κατὰ τοιοῦτον τρόπον μὲ τὴν ἐκεῖ Κοινότητα...

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§124Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Θὰ εἰσέλθω πάραυτα εἰς τὸ θέμα καὶ θὰ καταλήξω ταχύτατα. Ἡ Ἀνώνυμος αὐτὴ Ἑταιρεία, διὰ νὰ καταφάγῃ τὰ δικαιώματα τῆς Κοινότητος, συνεβλήθη μετά τινων Κοινοτήτων τοῦ Ἀλιβερίου κατὰ τοιοῦτον παράνομον τρόπον, χάρις εἰς τρεῖς–τέσσαρας κοινοτικοὺς συμβούλους Ἀλιβερίου καὶ τὸν Γραμματέα τῆς Κοινότητος διδάσκαλον Γ. Μπάνου, οὓς τίς οἶδε κατὰ ποῖον αἰσχρὸν τρόπον ἐνεργήσασα ἡ ἀνθρακωρυκτικὴ Ἑταιρεία ἐπῆρε με τὸ μέρος της καὶ ἔκαμε τὴν μετὰ τῆς Κοινότητος σύμβασιν, ὡς αὐτὴ ἡ Ἑταιρεία ἠθέλησε καὶ ὡς τὰ συμφέροντά της ὑπηγόρευον, πορισθήσα τελείως, ἢ κατὰ τὰ ὀκτὼ δέκατα τὰ τῆς Κοινότητος συμφέροντα χάρις εἰς τὴν κουφόνοιαν ἢ ἀνηθικότητα ἑνίων ἐκ τῶν κοινοτικῶν συμβούλων καὶ τοῦ Γραμματέως τῆς Κοινότητος, συνεβλήθη, λέγω, μετά τινων κοινοτικῶν συμβούλων κατὰ τὸ σύνηθες καὶ ἔκαμε μίαν ψευτοσύμβασιν, κατὰ τῆς ὁποίας ἐγὼ ὡς πολίτης τῆς Κοινότητος Ἀλιβερίου ἐνεστάθην, μόνος καθ’ ὅλων τῶν κακοήθων, παλαίων, συνέταξα τὴν ἔνστασίν μου καὶ τὴν ἀπέστειλα εἰς τὸν τότε Νομάρχην Εὐβοίας, ὃν οὐδὲ κατ’ ὄψιν ἐγνώριζα. Ἐμελέτησεν αὐτὸς τὴν ἔνστασίν μου, εἶδε τὸ δίκαιον, ἐδέχθη ταύτην καὶ ἀπέρριψε τὴν κακοήθη σύμβασιν, καὶ ὁ Νομάρχης ἐκεῖνος ἀπελύθη ἀμέσως ἀπὸ τὸν τότε Πρωθυπουργὸν Καλογερόπουλον διὰ τὴν τόλμην του, ποῦ ἐδέχθη τὴν ἔνστασίν μου καὶ ἀπέρριψε τὴν ἄτιμον σύμβασιν καὶ δὲν εἰσήκουσε τῶν συστάσεων τοῦ Εὐβοέως τότε Πρωθυπουργοῦ, ἃς τοῦ εἶχε διαβιβάσει διὰ τοῦ ἐν Χαλκίδι ἀντιπροσώπου του. Ἔκαμεν εἶτα ἡ Κοινότης Ἀλιβερίου ἔφεσιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Νομάρχου, ἀλλ’ ὁ Διευθυντὴς τοῦ τμήματος ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ὁ κ. Οἰκονομόπουλος, χωρὶς νὰ γνωρίζω τοῦτον καθόλου, ἐστάθη ἔντιμος καὶ λαμπρὸς ὑπάλληλος, δικαιώσας με χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς ἀπειλὰς τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ κ. Καλογεροπούλου. Οἱ ἐν Ἀλιβερίῳ φαυλοκράται φίλοι τοῦ κ. Καλογεροπούλου ἀποτείνονται ἀμέσως καὶ μετὰ σπουδῆς πρὸς τὸν Εὐβοέα Πρωθυπουργὸν καὶ λέγουν ὅτι εἶναι συμφέρον τῆς Κοινότητος Ἀλιβερίου ἡ σύμβασις ἡ κακοήθης νὰ ἐγκριθῇ καὶ νὰ ἀναιρεθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Νομάρχου. Καλεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸν κ. Οἰκονομόπουλον καὶ τῷ λέγει ὅτι τὴν ἔφεσιν αὐτὴν τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Ἀλιβερίου πρέπει νὰ τὴν δεχθῇ. Ἀλλ’ ὁ κ. Οἰκονομόπουλος ἀπαντᾷ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὅτι τοιοῦτον πρᾶγμα δὲν δύναται νὰ κάμῃ, διότι δὲν στηρίζεται εἰς τὸν νόμον. «Προτιμῶ, εἶπε, νὰ ὑποβάλω τὴν παραίτησίν μου, παρὰ τοιαύτην παρανομίαν νὰ πράξω». Τοιοῦτος εἶναι ὁ ὑπάλληλος αὐτός, ἀδαμάντινος ὄντως χαρακτήρ, προτιμήσας νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του παρὰ νὰ κάμῃ ἀδικίαν, ἐπιβαλλομένην παρὰ τῆς τότε ἰσχυούσης πολιτικῆς, καὶ ἡ Κοινότης ἔσωσεν οὕτω τὴν περιουσίαν της. Εἶναι τιμὴ καὶ καύχημα διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν οὗτοι οἱ ὑπάλληλοι, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι λίαν ἀξιέπαινος, διότι μόνος αὐτὸς προέβη εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑπ’ αὐτὸν Ὑπουργείου μετὰ περισκέψεως μεγάλης· πρὸ τριμήνου δὲ ἀπέστειλεν ἀνώτερον ὑπάλληλον ἐκ τῶν διακεκριμένων, τὸν κ. Μάνζαρην, καὶ ἔκαμε τὰς ἀνακρίσεις καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν ἀνακρίσεων ἐγένετο ἡ ἐκκαθάρισις καὶ οὕτω πρέπει νὰ γίνεται ἡ ἐκκαθάρισις, στηριζομένη εἰς τὸ δίκαιον καὶ τὸν νόμον. Εἴθε νὰ τὸν ἐμιμοῦντο ὅλοι οἱ κ.κ. Ὑπουργοί.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§126Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤμην ἐδῶ. Εὑρισκόμην εἰς Κρήτην ὅταν ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα τὸ Νομοθετικὸν περὶ ἀναστολῆς τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων. Δὲν πιστεύω ὅμως ποτὲ ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας, ἦτο ἐμπιστευτικός, δηλονότι ἡ ἐκκαθάρισις ἐγένετο διὰ λόγους ἐμπιστοσύνης καὶ ὄχι διὰ λόγους ἱκανότητος.

§127Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἄλλο. Ἦτο ἐκκαθάρισις τῆς διοικήσεως ἀπὸ στοιχείων φαύλων, εἰς ἃ φυσικῶς δὲν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ἐμπιστοσύνην.

§128Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Φρονῶ λοιπόν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι σκοπὸς ἦτο νὰ ἐκκαθαρίσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀσθενῆ χαρακτῆρα καὶ ἐπηρεάζοντο ἐκ τῶν ἑκάστοτε γεγονότων κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἐπεδίωκα καὶ ἐγὼ ζητῶν τὴν παράτασιν τῆς ἀναστολῆς τῆς μονιμότητος. Εἶπον ὅτι, ἀφοῦ μάλιστα εἶναι γενικὸν τὸ νομοσχέδιον—διότι ἐνόμιζον ὅτι μόνον περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπρόκειτο — ἔπρεπε νὰ παραταθῇ ἐπὶ περισσότερον χρόνον ἡ ἀναστολὴ τῆς μονιμότητος, ἵνα εὕρουν ἐν ἡσυχίᾳ, ἐν ἠρεμίᾳ οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ καταλληλοτέραν περίστασιν, ἵνα κάμουν τὴν ἐκκαθάρισιν ὅπως ἔπρεπε, διότι ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην ὑπαλλήλων χαρακτῆρος, ὑπαλλήλων εὐσυνειδήτων, ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ ἐξέλεξαν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὑπαλλήλου, θὰ ἐπιδοθῶσι καὶ θὰ ἀφοσιωθῶσιν ἀποκλειστικῶς εἰς αὐτό. Ἐπιθυμοῦμεν ὅπως οἱ ὑπάλληλοι ἐννοήσουν ὅτι εἶναι ὑπηρέται τοῦ λαοῦ, ὅτι διωρίσθησαν ὑπάλληλοι διὰ νὰ ὑπηρετῶσι τὸν λαὸν καὶ νὰ μὴ φρονοῦν ὅτι τὰ ἀξιώματα ἐδημιουργήθησαν ἵνα ἐξυπηρετῶσιν αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους. Δὲν πιστεύω νὰ εἶναι οὐδεὶς ἐδῶ ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ γνωρίζῃ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἀντιλαμβάνονται τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των καὶ θὰ τὸ γνωρίζωσιν εἰς βάρος των ἀκόμη ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Δὲν ἀντελήφθην, κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι βουλευταί, τὸν χαρακτῆρα τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ σήμερον, δὲν τὸν ἀντελήφθην ἀπὸ τὸ 1915, ὅτε ἦλθον ὡς βουλευτὴς τὸ πρῶτον ἐδῶ· τὸν γνωρίζω ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, διότι ἔχω ἀνατραφῆ εἰς τὰς Ἀθήνας. Γνωρίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι διὰ νὰ περατώσῃ εἷς δυστυχὴς πολίτης τὴν ὑπόθεσίν του πρέπει νὰ μεταβῇ πλέον ἢ δεκάκις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὴν πρώτην φορὰν νὰ τοῦ εἴπουν νὰ ὑπάγῃ τὴν ἑπομένην, τὴν δευτέραν ἐπίσης, τὴν τρίτην ἐπίσης καὶ οὕτω καθεξῆς, ἵνα ἔλθῃ τὴν δεκάτην ἡμέραν καὶ ἐπὶ τέλους νὰ τοῦ εἴπουν ὅτι ἀπωλέσθη ἡ αἴτησις, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποβάλει. Λέγουν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι πειθαρχικόν, ἀλλ’ εἴπατέ μου, κύριοι, εἶναι δυνατὸν δι’ ἑκάστην φορὰν νὰ μεταβαίνῃ εἷς πολίτης νὰ καταγγείλῃ; Καὶ εἰς ποῖον θὰ καταγγείλῃ; Εἰς τὸν προϊστάμενον; Ἀλλ’ ὁ προϊστάμενος φρονεῖτε ὅτι θὰ προθυμοποιηθῇ νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ πολίτου καὶ νὰ τιμωρήσῃ τὸν ὑπάλληλον; Βλέπετε ἐδῶ ὅτι ἐγεννήθη μία ἀλληλεγγύη. Ὁ μεγαλείτερος προστατεύει τὸν μικρότερον καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ λαὸς πάσχει, ἐπαναλαμβάνω, καὶ καταφεύγει εἰς μεσίτας διὰ νὰ τοῦ τελειώσουν τὴν ὑπόθεσίν του. Καὶ ἐπὶ τέλους καταφεύγει εἰς τὸν βουλευτὴν καὶ βλέπετε τὸν βουλευτὴν τρέχοντα ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας καὶ διαγκωνιζόμενον εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ὅπου καὶ αὐτὸς ἀκόμη προπηλακίζεται ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς. Εἶναι, κύριοι βουλευταί, αὐτὰ ἀληθῆ ἢ ὄχι;

§129ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§130Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Πολλάκις μετέβημεν καὶ ἐστάθημεν ὡς ὑπηρέται ὑποφέροντες ἐνώπιον ἑνὸς ὑπαλλήλου. Πρὸ ὀλίγου χρόνου ἔλαβε χώραν σκάνδαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Περιθάλψεως. Μετέβη εἷς συνάδελφός μας, ὁ κ. Τερζάκης, καὶ τοῦ εἶπον ὅτι δὲν ἐπιτρέπει ὁ κ. Διευθυντὴς νὰ εἰσέλθῃ πρὸ τῆς 11ης καὶ ἐνῷ ἠμπόδισαν αὐτόν, ἀφῆκαν 3–4 πολίτας νὰ εἰσέλθουν παρουσίᾳ μου καὶ τοῦ κ. συναδέλφου. Εἰς παρατήρησιν δέ, διατί ἐπετράπη εἰς αὐτοὺς νὰ εἰσέλθουν, εἶπον ὅτι ἐπετράπη, διότι εἶναι καφενεῖον ἐντὸς καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸ καφενεῖον. Ἀλλὰ τί νὰ παρατάξω ἐνώπιόν σας, κύριοι βουλευταί, ἀφοῦ ὑμεῖς, ἀρχαιότεροι, ἐδῶ, τὰ γνωρίζετε; Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ πάντων, ὅταν θέλῃ κανεὶς νὰ λάβῃ ἓν ἔνταλμα, πρέπει νὰ μεταβῇ ἐπανειλημμένως καὶ ἐπὶ τέλους νὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ βάλῃ κανένα ἰσχυρόν, τὸν ὁποῖον νὰ πληρώσῃ διὰ νὰ τοῦ κάμῃ τὴν δουλειάν του. Εἶναι πράγματα αὐτά;

§131Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω καθῆκον καὶ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ καταγγείλητε αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐπλήρωσε διὰ νὰ λάβῃ ἓν ἔνταλμα. Ἔχω καθῆκον νὰ σᾶς προκαλέσω καὶ ἔχετε καθῆκον νὰ τὸν καταγγείλητε.

§132Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὴ βιάζεσθε καὶ δὲν ἐπεθύμουν ποτὲ Ὑπουργὸς ἐκ τῶν Φιλελευθέρων νὰ προστατεύῃ ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι κατηγγέλθησαν ὡρισμένως ὅτι ἐπὶ 39 ἡμέρας καθυστέρησαν τὴν ἀποστολὴν ἑνὸς ἐντάλματος εἰς πτωχὸν ἄνθρωπον, ἀφοῦ τὸ εἶχον κρατήσει ἐπὶ πολλοὺς μῆνας.

§133Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ κατηγγείλατε καὶ δὲν ἐνήργησα;

§134Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Σᾶς τὸ καταγγέλλω τώρα.

§135Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Συνηθίζω πάντοτε νὰ προκαλῶ. Ἡ πολιτεία μου εἶναι πάντοτε ἀνοικτὴ ὡς Ὑπουργοῦ. Ἔλεγχον γενικὸν καὶ ἀόριστον δύναται νὰ κάμῃ εἷς βουλευτὴς ἀντιπολιτευόμενος, ἀλλὰ νὰ καταγγέλλητε...

§136Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Μὴ δημιουργεῖτε ζητήματα, δὲν ἠθελήσαμεν νὰ σᾶς ἐλέγξωμεν, ἡμεῖς ὡμιλήσαμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, διότι νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐκκαθάρισις εὐρυτέρα. Δὲν ἠθελήσαμεν νὰ ἐλέγξωμεν τὸν Ὑπουργόν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τσακανίκας ἔχει τὸν λόγον.

§138Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ὡς μέλος τῆς πλειονοψηφίας, κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς ἐντυπώσεως τῆς ψευδοῦς, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ δημιουργηθῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ εἰς τὸ ἀκροατήριον ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Αἰτωλοακαρνανίας κ. Στράτου. Εἰσήχθη ἀπόψε νομοσχέδιον «περὶ τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων». Κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὁ βουλευτὴς Κρήτης κ. Λεκανίδης, ἔχων συγκεκριμένας ἀφορμὰς καθ’ ὡρισμένων ὑπαλλήλων, διετύπωσε διαμαρτυρίαν. Εἰς τὴν διαμαρτυρίαν αὐτὴν ἔδωσε τὴν πλέον ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν διὰ τὴν ὑπαλληλίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἰς τὴν ἀπάντησιν ταύτην προσέρχεται ἐπίκουρος ἡ φωνὴ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας, φωνή, ἡ ὁποία, ἐφόσον μὲν περιωρίζετο εἰς τὸ νὰ προσαρμόζεται ἁπλῶς πρὸς τὴν φωνὴν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἦτο εὐαρέστως ἀκουστή. Ἀλλ’ ἡ φωνὴ αὐτοῦ ἐξετάθη καὶ πέραν ἀκόμη. Ἀπήντησε πρὸς τὸν κ. βουλευτὴν Κρήτης καὶ δὲν ἀπήντησε μόνον πρὸς αὐτόν, ἀλλ’ ἀπήντησε πρὸς τὴν πλειοψηφίαν ὁλόκληρον καὶ παρεστάθη ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας ὡς παραστάτης ἄγγελος κατὰ τῶν κακοποιῶν δαιμόνων τῆς πλειοψηφίας καὶ ὡς προστάτης τῶν ὑπαλλήλων, στρεφόμενος πρὸς τὴν πλειοψηφίαν, λέγει: «Ἀκόμη καννιβαλισμοὺς καὶ ἀνθρωποφαγίας θὰ ζητήσητε;» Κατὰ τῆς ἀντιλήψεως, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ παραχθῇ ἐκ τῶν λόγων τοῦ ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας κ. βουλευτοῦ, ὀφείλω ὡς μέλος τῆς πλειονοψηφίας νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ὁ μὲν κ. βουλευτὴς Κρήτης ἔχει συγκεκριμένας ἀφορμὰς νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τοῦ μέτρου τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς μονιμότητος, ἀλλ’ ὁ κ. ἐκ Κρήτης βουλευτὴς δὲν ἀντιπροσωπεύει ἐνταῦθα τὴν πλειονοψηφίαν, οὐδὲ ἀξιοῖ ὁ ἴδιος ὅτι ἀντιπροσωπεύει ταύτην. Ἐπιτιθέμενος κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, προσωπικὴν μόνον γνώμην ἐξέφρασε καὶ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ γνώμην ἀντιπροσωπεύει. Ἡ πλειονοψηφία ἔχει τὴν γνώμην της ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς μονιμότητος, τὴν γνώμην, ἡ ὁποία προσαρμόζεται πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ὄχι λοιπὸν ὀρθῶς ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας παρέστησεν ἑαυτὸν ὡς προστάτην, τὴν δὲ πλειονοψηφίαν ἀποτελουμένην ἐκ δαιμόνων καὶ κακοποιῶν, ἔχουσαν ἀνθρωποφαγικὰς τάσεις. Κατὰ τῆς τοιαύτης ἀντιλήψεως, ἡ ὁποία εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ δημιουργηθῇ ἐκ τῶν λόγων τοῦ κ. ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας βουλευτοῦ, ἐπαναλαμβάνω ὅτι διαμαρτύρομαι. (Χειροκροτήματα).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1ον ἄρθρον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων «περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 388 τῆς 20 Νοεμβρίου 1914 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἐν Ἀθήναις Ἐθνικοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων ͵ΓΦΜΒʹ, ΓϠϚʹ, ΓΠΟʹ, 276, 310 καὶ 350». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπαιδεύσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Τ.Τ.Τ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Τ.Τ.Τ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΤΜΖʹ «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1908 συμβάσεως κλπ. «περὶ ἐξυγιάνσεως τοῦ Νέου Φαλήρου καὶ ἐν γένει τοῦ πέριξ αὐτοῦ ἁλιπέδου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιτάξεως οἰκημάτων διὰ τὴν προσωρινὴν στέγασιν προσφύγων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΔΜΔʹ τῆς 4ης Φεβρουαρίου 1917». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως ἀσφαλίσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 850 «περὶ συντάξεως δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου ΓΥΙΔʹ «περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου εἰς τὰς Νέας Χώρας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροπολογίας τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 840 νόμου τῆς 20 Αὐγούστου 1913 «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 11 Ἰουλίου 1917 «περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς ὁπωσδήποτε ἐκ τῶν γεγονότων τοῦ Νοεμβρίου 1916 παθόντας καὶ τοῦ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις παρομοίου διωγμοῦ, ὡς καὶ εἰς παθόντας ἐκ τορπιλλισμῶν πλοίων κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ΔΝΖʹ καὶ 641 «περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀτελοῦς ἐγγραφῆς καὶ ἀνανεώσεως τῶν ἐκ Τουρκίας καὶ τῶν ἀποκεκλεισμένων μερῶν τῆς Νέας Ἑλλάδος καταγομένων φοιτητῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς προσθέτου ἀποζημιώσεως εἰς δικαστικοὺς λειτουργούς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ νόμου ΒΚΗʹ «περὶ Δικαστηρίου Κακουργιοδικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἄρσεως ἀπαγορευτικῶν τινων διατάξεων τοῦ νόμου 295 κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροπολογίας τῶν νόμων 817 καὶ 822». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου ΑΦΜΓʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 «περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως δωρεᾶς καταστήματος πρὸς τὴν Κοινότητα Πεσσάδας Κεφαλληνίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἔτος 1915.

§140Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ψηφισθοῦν τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 42 καὶ 47 νομοσχέδια τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς αʹ συζήτησιν, διότι ἐὰν δὲν συζητηθοῦν ἀπόψε, θὰ μείνουν. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, παρακαλῶ νὰ ψηφισθοῦν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν προϋπολογισμῶν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν τρίτην φοράν. Λοιπόν, ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἔτος 1915. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ ἔτος 1915, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ ἔτος 1915. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν χρήσεως 1915 λέγουσι «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Θ. Γοῦσκος καὶ Ν. Ξηρός. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπιείαν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Γούσκου καὶ Ν. Ξηροῦ, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 155, ἅπαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸς ὁ εἰδικὸς προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1915. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα ψήφισιν τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως 1915 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν εἰδικῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως 1915. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης χρήσεως 1915 λέγουσι «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Θ. Γοῦσκος καὶ Ν. Ξηρός. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Γούσκου καὶ Ν. Ξηροῦ, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ), Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 147, ἅπαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸς ὁ εἰδικὸς προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὸ ἔτος 1915. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα ψήφισιν τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας χρήσεως 1915 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας χρήσεως 1915. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου λέγουσι «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Θ. Γοῦσκος καὶ Ν. Ξηρός. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Γούσκου καὶ Ν. Ξηροῦ, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή (ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 155, ἅπαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸς ὁ εἰδικὸς προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας διὰ τὸ ἔτος 1915. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῆς χρήσεως 1915 τῶν: 1) Εἰδικοῦ Ταμείου Ἐπαρχιακῆς καὶ Δημοτικῆς ὁδοποιίας, 2) τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου, καὶ 3) τῶν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ. ὑπαγομένων κληροδοτημάτων, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1915 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους χρήσεως 1915».

§148ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν 1915».

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἔτος 1916. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα ψήφισιν τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν, Δικαιοσύνης καὶ Παιδείας τῆς χρήσεως 1916 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1916. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου λέγουσι «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Θ. Γοῦσκος καὶ Ν. Ξηρός. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Γούσκου καὶ Ν. Ξηροῦ, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 155, ἅπαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου λέγουσι «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Θ. Γοῦσκος καὶ Ν. Ξηρός. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Γούσκου καὶ Ν. Ξηροῦ, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή (ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 155, ἅπαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸς ὁ εἰδικὸς προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τοῦ ἔτους 1916. Ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου λέγουσι «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Θ. Γούσκος καὶ Ν. Ξηρός. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Γούσκου καὶ Ν. Ξηροῦ, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογὴ (ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 155, ἅπαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸς ὁ εἰδικὸς προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας τοῦ ἔτους 1916. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα ψήφισιν τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν χρήσεως 1916 τῶν: 1) Εἰδικοῦ Ταμείου Ἐπαρχιακῆς καὶ Δημοτικῆς ὁδοποιΐας, 2) τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου καὶ 3) τῶν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ὑπαγομένων κληροδοτημάτων, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1916 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους χρήσεως 1916».

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1916».

§160ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, θέλετε νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 42 νομοσχέδιον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως;

§162Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα. Ὑποβάλλω καὶ μίαν τροπολογίαν διὰ νὰ συζητηθῇ αὕτη κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 402 «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τῶν Νέων Χωρῶν».

§164ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μερικῆς κυρώσεως ἀναγκαστικῶν Β. Διαταγμάτων, ἀναγομένων εἰς τὴν Πανεπιστημιακὴν νομοθεσίαν».

§166Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ὑποβληθῆ μία τροπολογία, ἡ ὁποία δὲν ἔχει διανεμηθῆ.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς πρώτην συζήτησιν εἶναι.

§168ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§169Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει τίποτε ἄλλο, κύριε Πρόεδρε, πρὸς συζήτησιν. Λύσατε, παρακαλῶ, τὴν συνεδρίασιν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὔτη αὔριον τὴν 4ην μ.μ. (Ὥρα 11 μ.μ.).