1917.08.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26Η

ΣΑΒΒΑΤΟΝ 19 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1917

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικά).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§3Π. ΦΛΩΡΟΣ. Χθὲς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀρτοποιῶν, συνηγόρησα καὶ εἶπον ὅτι δέον τὰ ἄλευρα, τὰ ὁποῖα χορηγεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, πόλεις καὶ χωρία, νὰ τὰ χορηγῇ ὄχι διὰ τῆς τοπικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς ἄλευρα εἰς τοὺς κατοίκους, ἀλλὰ διὰ μέσου τῶν ἀρτοποιῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ τὰ κατασκευάζωσιν εἰς ἄρτους καὶ ὁ ἄρτος νὰ διανέμεται εἰς τοὺς κατοίκους. Παραδόξως ὅμως εἰς τὸ δελτίον τοῦ Τύπου, τὸ δοθὲν ὑπὸ τοῦ Προεδρείου εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀνεγράφη ὅτι ἐγὼ εἶπον ὅτι πρέπει νὰ δίδωνται ἄλευρα. Τοὐναντίον εἶπον ὅτι πρέπει νὰ δίδεται ἄρτος, διότι εἶναι χιλιάδες ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ μείνωσιν ἄνευ ἐργασίας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει διορθωθῆ.

§5Π. ΦΛΩΡΟΣ. Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν συντάκτην νὰ προσέχῃ ἵνα μὴ ἐπαναλαμβάνωνται τοιαῦτα ἄτοπα. Ἐπίσης παρελείφθη νὰ ἀναγραφῇ ἡ ἐρώτησίς μου περὶ τῆς ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ Πρεβέζης–Ἰωαννίνων, ὡς καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἑτέρας ἀντιρρήσεως, τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Σύνδεσμος ἀρτοποιῶν Πατρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῶν ἀλεύρων, ἅτινα παραλαμβάνουν οἱ κεφαλαιοῦχοι Καράμπελας καὶ Τριάντης εἰς βάρος τῶν ἀρτοποιῶν. — Οἱ ἐν Μυτιλήνῃ κρατούμενοι ἐξόριστοι Θεσσαλονικεῖς παρακαλοῦσιν ὅπως τοῖς ἐπιτραπῇ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην κατόπιν τῆς πυρκαϊᾶς αὐτῆς. — Ἡ Διοικητικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Σοσιαλιστικῆς Ὁμοσπονδίας παρακαλεῖ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὅπως χορηγηθῇ τοῖς στρατευσίμοις τῆς Θεσσαλονίκης ἐνιαύσιος ἀναβολὴ κατατάξεως λόγῳ τοῦ ὅτι μένουσιν ἄστεγοι ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς Θεσσαλονίκης. — Οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης κ.κ. Χατζηγεωργίου, Καλιδόπουλος καὶ Κότσανος διαμαρτύρονται διὰ παραβίασιν ἀσύλου οἰκίας βουλευτοῦ Κοτσάνου καὶ ζητοῦν ἀποκατάστασιν τοῦ βουλευτικοῦ γοήτρου. — Οἱ κ.κ. Στάϊκος, Μικέδος, Χαϋνᾶς, Μαντζουράνης κλπ. ζητοῦν ὅπως ὀνομασθοῦν ἔφεδροι ἀνθυπίατροι. — Οἱ διπλωματοῦχοι τῶν ἐγκεκριμμένων Ἐμπορικῶν Σχολῶν παραπονοῦνται διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης προσγενομένην αὐτοῖς ἀδικίαν, ἥτις ἀπέκλεισεν αὐτοὺς τοῦ τελευταίου διαγωνισμοῦ. — Οἱ βουλευταὶ Λαρίσσης κ.κ. Κ. Δημοκωστούλας, Π. Ἀγγελίδης, Γ. Βλάχος, Α. Κασσαβέτης, Ι. Γκέκας, Ν. Ζαρλῆς, Κ. Χρυσοχοΐδης καὶ Α. Κόρακας ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 27 καὶ τῶν συναφῶν αὐτῷ τοῦ νόμου ΓΣΒʹ (3202), ὡς καὶ τοῦ ἄρθρου 27 καὶ τῶν συναφῶν πρὸς αὐτὸ τοῦ νόμου 352, ὡς πρὸς τοὺς παραθαλασσίους συνοικισμοὺς τῶν προσφύγων τῆς Ν. Ἀγχιάλου καὶ Εὐξεινουπόλεως». — Οἱ βουλευταὶ Χανίων κ.κ. Ἐμ. Θεοδωρίδης καὶ Ι. Λεκανίδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιθεωρήσεως». — Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Θεοδωρίδης, Ι. Λεκανίδης, Μ. Παπαμιχελάκης καὶ Γ. Κοκκινάκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως Δημοσίων Ἔργων ἐν Κρήτῃ». — Ὡσαύτως οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Θεοδωρίδης, Ι. Λεκανίδης καὶ Μ. Παπαμιχελάκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ». — Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας Φ. Μοσχούλας ζητεῖ τρίμηνον ἀπουσίας ἄδειαν διὰ τὸ Ἐξωτερικόν. (Ἡ ἄδεια χορηγεῖται). — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Α. Μιχαλακόπουλος ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Μαρτίου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ χορηγίας δανείων». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Α. Παπαναστασίου ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: 1ον) «Περὶ ἐξαναγκαστικῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἰδιωτικῶν ἐγκαταστάσεων ἠλεκτροφωτισμοῦ πρὸς φωτισμὸν τῶν ὁδῶν τῶν πόλεων» καὶ 2) «Περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως πρὸς ἀνέγερσιν Κεντρικοῦ Σταθμοῦ αὐτικινήτων τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν». — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Δ. Δίγκας καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως κλπ. τοῦ νόμου 564 «περὶ συντάξεως τῶν ἐν κοινοῖς Δημοτικοῖς Σχολείοις ὑπηρετούντων διδασκάλων, διορισμοῦ διδασκαλισσῶν ἐν σχολείοις ἀρρένων κλπ. καὶ τοῦ Διατάγματος 250 τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης «περὶ τῶν λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κριάρης ἔχει τὸν λόγον ὅπως ἀναπτύξῃ πρότασιν νόμου.

§7Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ὑπέβαλον χθὲς μίαν πρότασιν νόμου διὰ τοὺς καθηγητὰς τῆς ἰχνογραφίας καὶ καλλιγραφίας. Παρεκάλεσα δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἢ νὰ τὴν υἱοθετήσῃ τὴν πρότασιν ταύτην, ἢ νὰ κάμῃ ἐκεῖνος ἰδικήν του. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε ὅτι ὅταν θὰ ληφθῇ μέτρον γενικὸν διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους, θὰ περιληφθῶσι καὶ οἱ καθηγηταὶ τῆς καλλιγραφίας καὶ ἰχνογραφίας. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἄσχετον. Ἔχω, κύριοι βουλευταί, ἕνα συγκριτικὸν πίνακα εἰς χεῖρας μου ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, συγκριτικὸν πίνακα τῶν μισθοδοσιῶν. Καὶ παρετήρησα μετ’ ἐκπλήξεώς μου ὅτι ἀπὸ τοῦ 1896 καὶ ἐντεῦθεν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους αἱ μισθοδοσίαι ηὔξησαν κατά τι. Ἄλλων μὲν ἅπαξ, ἑτέρων δὶς καὶ ἑτέρων τετράκις. Διὰ τοὺς καθηγητὰς τῆς ἰχνογραφίας καὶ καλλιγραφίας ἀπὸ τοῦ 1896 οὐδεμία αὔξησις ἐδόθη. Αὐτοὶ ἐξακολουθοῦν διδάσκοντες ἐν τοῖς γυμνασίοις ἐπὶ 32 ὥρας καθ’ ἑβδομάδα, ὅσον διδάσκει καὶ ὁ καθηγητὴς τῶν Ἑλληνικῶν καὶ ὅσον διδάσκουν ὅλοι οἱ ἄλλοι καθηγηταί. Οἱ καθηγηταὶ τῆς Γυμναστικῆς διδάσκουν ὀλιγωτέρας ὥρας. Καὶ δι’ αὐτοὺς ἐλήφθη πρόνοια καὶ ἐνῷ ἐλάμβανον καὶ αὐτοὶ τὴν μισθοδοσίαν τῶν 100 δραχμῶν, ὅπως οἱ καθηγηταὶ τῆς ἰχνογραφίας καὶ καλλιγραφίας ἀπὸ τοῦ 1896, ἐν τούτοις τὸ Κράτος ἐμερίμνησε καὶ τοὺς ηὔξησε τὰς μισθοδοσίας των δι’ ἰδιαιτέρου νόμου κατὰ 30 δραχμάς. Διατί, παρακαλῶ, αὐτὸ τὸ ἀδίκημα, ἀφοῦ εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους ἄνευ ἐξαιρέσεως, μηδὲ τῶν κλητήρων τῶν Ὑπουργείων, μηδὲ τῶν τελωνοφυλάκων ἐξαιρουμένων, ἐδόθη αὔξησις μισθοῦ, διατί, λέγω, κύριοι, εἰς τοὺς καθηγητὰς τῆς ἰχνογραφίας καὶ τῆς καλλιγραφίας νὰ μὴ γίνῃ μία μικρὰ αὔξησις καὶ νὰ μὴ ἐξομοιωθοῦν μὲ τοὺς καθηγητὰς τῆς Γυμναστικῆς; Αὐτὸ εἶναι πολὺ ἄδικον· μήπως αὐτοὶ δὲν διδάσκουν 32 ὥρας τὴν ἑβδομάδα καὶ μήπως τὸ μάθημά των εἶναι πάρεργον; Δύναται νὰ τὸ εἴπῃ αὐτὸ κανεὶς ὅτι εἶναι πάρεργον; Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μὴ συσχετίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ἄσχετον, ἐντελῶς διάφορον, μὲ τὸ ζήτημα τῆς Μέσης ἢ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ δίκαιον, τὸ ὁποῖον εἶναι νὰ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία των κατά τι, νὰ ἐξομοιωθῶσι τοὐτέστιν πρὸς τοὺς γυμναστάς. Τοιαύτην πρότασιν νόμου ἔχω κάμει μὲ ἕνα ἄρθρον μόνον καὶ λέγω ὅτι οἱ καθηγηταὶ τῆς ἰχνογραφίας καὶ καλλιγραφίας ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς καθηγητὰς τῆς Γυμναστικῆς, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ υἱοθετήσῃ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον.

§9Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καθηγηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐπεσκέφθησαν, μοὶ εἶπον ὅτι ὡρισμένοι καθηγηταὶ καὶ ὑπάλληλοι τοῦ Πολυτεχνείου κατὰ τὰς ἡμέρας καθ’ ἃς ὠργίασεν ἡ ὀχλοκρατία καὶ ἡ τυραννίς, παρέσχον τὰς ὑπηρεσίας των πρὸς τοὺς φατριαστάς, μεταβληθέντες εἰς ὄργανα τῆς τυραννίδος. Ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν εἰς τίνα μέτρα πρόκειται νὰ προβῇ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ Πολυτεχνείου.

§10Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ἄρσις τῆς μονιμότητος περιλαμβάνει καὶ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πολυτεχνείου. Εἰς τὴν ἄδειαν ὅμως, ἥτις ἐδόθη ὅπως ἀπομακρύνωμεν τοὺς φατριάσαντας ὑπαλλήλους, ἔκαμα μέχρι τοῦδε περιωρισμένην χρῆσιν. Ἔδειξα μεγίστην ἐπιείκειαν ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, διότι ἐφρόνουν ὅτι δὲν ἦτο εὔκολον νὰ ἀναπληρωθῶσι τεχνικοὶ ὑπάλληλοι, καὶ τοιοῦτοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὴν ἀνώμαλον κατάστασιν ἐν Ἑλλάδι. Προκειμένου ὅμως περὶ ἀνωτάτου ἀκαδημαϊκοῦ ἱδρύματος, ὡς τὸ Πολυτεχνεῖον, δὲν ἀποκρύπτω ὅτι θὰ εἶμαι αὐστηρότατος, διότι νομίζω ὅτι οἱ διδάσκαλοι τοῦ Πολυτεχνείου ἔδει νὰ παρέχουν ἑαυτοὺς ὡς ὑπόδειγμα καὶ ὡς ἐπιστημόνων καὶ ὡς πολιτῶν. Διὰ τοῦτο ἅμα συμπληρώσω τὴν συλλογὴν τῶν πληροφοριῶν, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ τὸ κατορθώσω ἐντὸς ὀλίγου, θὰ προβῶ εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκείνων τῶν καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι παρεβίασαν τὰ καθήκοντά των ἀσκοῦντες τὴν ἐξουσίαν ἣν εἶχον, πρὸς δημιουργίαν φατριασμοῦ, καὶ ἐκείνων ἐπίσης τῶν καθηγητῶν ἢ τῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες παραμελοῦντες τὰ καθήκοντά των τρέπονται εἰς ἀλλότρια ἔργα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γόντικας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Διονυσίας Ρουσοπούλου.

§12Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οἱ ἔχοντες γνῶσιν τοῦ πράγματος ἰσχυρίζονται ὅτι πρόκειται περὶ σοβαρότητος. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς ὅπως παραπέμψωσι τὴν αἴτησιν αὐτὴν ἐνώπιον μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἵνα ἡ αἰτοῦσα ὑποβάλῃ τὴν ἐφεύρεσίν της, διότι βεβαίως θὰ πρόκειται περὶ σοβαρωτάτης ἐφευρέσεως, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβῇ λίαν ἐπωφελὴς εἰς τὸ Κράτος, ἰδίως εἰς τὰς κρισίμους ταύτας περιστάσεις.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοφφίνας παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποῖα μέτρα θὰ λάβῃ τόσον διὰ τὰς οἰκογενείας τὰς στερηθείσας κατὰ τὴν πυρκαϊὰν τῆς Θεσσαλονίκης τῶν προστατῶν αὐτῶν, ὅσον καὶ διὰ τὴν ταχυτέραν, λόγῳ τοῦ ἐπικειμένου χειμῶνος ἐγκατάστασιν τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ἀστέγων. Ἐπίσης νὰ καταστήσῃ γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ποίας ἐγγυήσεις ἔχει τὸ Κράτος ἐκ μέρους τῶν διαφόρων πυρασφαλιστικῶν ἑταιρειῶν.

§14Μ. ΚΟΦΙΝΑΣ. Διὰ τοῦ ἐρωτήματός μου, κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τρία ζητήματα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον, εἶμαι πεπεισμένος, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐὰν ὑπάρχουσι θύματα ἡ Κυβέρνησις θὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως οἱ ἀπωλεσθέντες ἢ παθόντες διανοητικῶς ἢ ἄλλην τινὰ σωματικὴν βλάβην ὑποστάντες κατὰ τὴν πυρκαϊάν, ὥστε νὰ καθίστανται ἀνίκανοι πρὸς ἐργασίαν, θεωρηθῶσιν ὡς πεσόντες ἢ πληγωθέντες κατὰ τὸν πόλεμον καὶ ἑπομένως αἱ ἀπορφανισθεῖσαι αὐτῶν καὶ τῶν ἄλλων οἰκογένειαι τύχωσιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους τῆς ἀναλόγου προστασίας καὶ συντάξεως. Ἔχω δὲ ἀκράδαντον τὴν πεποίθησιν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Βουλὴ σύσσωμος εὐχαρίστως θέλει ἀποδεχθῆ καὶ ψηφίσῃ τὴν πρότασιν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως, διότι αὐτὸ λέγει καὶ ἡ λογική, αὐτὸ ἀπαιτεῖ ἡ δικαιοσύνη, αὐτὸ συνιστᾷ ἡ ἑλληνικὴ ψυχὴ καὶ αὐτὸ ἐπὶ τέλους ἀπορρέει ἐκ τῆς ἐθνικῆς μας ἀλληλεγγύης. Καὶ τὰ μὲν θύματα ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι εἶναι ἐλάχιστα. Αἱ ὑλικαὶ ὅμως ζημίαι, κύριοι βουλευταί, εἶναι μεγάλαι, εἶναι κολοσσιαῖαι, εἶναι ἀνυπολόγιστοι. Κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμούς, αὗται ὑπερβαίνουσι τὰ δύο δισεκατομμύρια, ἤτοι εἶναι ἀνώτεραι τοῦ Δημοσίου Χρέους τῆς Χώρας, ὅπερ, ὡς εἶναι γνωστόν, εἶναι δύο δισεκατομμύρια, ἤτοι 1,659,000,000 τακτικοῦ χρέους καὶ 350 τοῦ κυμαινομένου χρέους. Οἱ παθόντες ἔχουσιν ἀσφαλίσει μόνον διὰ πολὺ ὀλίγον ποσὸν τὰς οἰκοδομὰς καὶ ἐμπορεύματα καὶ ἔπιπλα, ὥστε, ὡς βλέπετε, ἡ κατάστασις αὐτῶν εἶναι φοβερά, εἶναι ἀπελπιστική. Βεβαίως δὲν δύναταί τις νὰ ἀξιώσῃ ὅπως τὸ Κράτος ἐπιβαρυνθῇ μὲ τὰς ζημίας αὐτῶν καὶ ἀποζημιώσῃ αὐτούς, διότι τοῦτο καὶ δύσκολον εἶναι καὶ ἀδύνατον μάλιστα ὑπὸ τὰς παρούσας περιστάσεις. Ἔχομεν ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ ἐλπίσωμεν, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ῥητῶς ἐδήλωσε τοῦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πᾶσαν δυνατὴν χρηματικὴν θυσίαν θὰ κάμῃ πρὸς ἀνακούφισιν, περίθαλψιν καὶ ἀποκατάστασιν τῶν παθόντων. Νὰ ἐγερθῶσι δαπάναις τοῦ Κράτους αἱ καταστραφεῖσαι 5 ἐκκλησίαι, αἱ 30 συναγωγαὶ μετὰ τοῦ Ἀρχιρραβινάτου, τὰ τεμένη, τὰ 10 σχολεῖα, εἰς ἃ φοιτῶσιν ἄνω τῶν 15,000 μαθητῶν καὶ μαθητριῶν, ὡς καὶ τὸ Γυμνάσιον, τὸ Ὀρφανοτροφεῖον, ὡς καὶ τὸ παράρτημα τοῦ Νοσοκομείου μετὰ τοῦ Φαρμακείου παρὰ τὸ Ἀρχιραβιννᾶτον. Δύναται ἡ ἀνέγερσις αὕτη νὰ ἐξασφαλισθῇ δι’ ἐπιβολῆς μικροῦ φόρου, τὸ δὲ εἰσπραχθησόμενον ἐξ αὐτοῦ ποσὸν θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὸ ἐπὶ τούτῳ συναφθησόμενον δάνειον. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ ἀνακοινώσω τὰς σκέψεις μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἰδιαιτέρως. Ἡ Θεσσαλονίκη θεωρεῖται ὁ δεύτερος πνεύμων τῆς Χώρας καὶ ἑπομένως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ συντρίψωμεν αὐτήν. Ἀνάγκη ἐπείγουσα ὅπως ὅσον τάχιστα ἀνεγείρωμεν οἰκήματα πρὸς στέγασιν τῶν δυστυχῶν ἐκείνων. Τὰ αἰτήματα ταῦτα εἶναι τὰ ἑξῆς (Ἀναγινώσκει): «Ἀναγκαῖα μέτρα πρὸς ταχυτέραν ἐγκατάστασιν τῶν 800 χιλιάδων ἀστέγων τῆς Θεσσαλονίκης». Ἓν ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι καὶ ἡ ταχυτέρα ἐγκατάστασις αὐτῶν, λόγῳ τοῦ ἐπικειμένου κινδύνου· προτείνω καὶ συνιστῶ τὰ ἑξῆς ἀπαραίτητα μέτρα: 1ον) Νὰ γίνῃ λεπτομερὴς καὶ ἀκριβὴς καταγραφὴ τῶν ἀστέγων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν ἀπόρων τοιούτων ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, ὡς καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἀποτεφρωθεισῶν οἰκοδομῶν. 2ον) Νὰ καταρτισθῇ ἄμεσος ἀποστολὴ τελείου συνεργείου τοπογράφων ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας πρὸς ταχυτέραν ἐκπόνησιν τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως καὶ νὰ κληθῇ τάχιστα ἐξ Εὐρώπης ἀρχιτέκτων. 3ον) Νὰ καταγραφῇ ἡ ὑπάρχουσα καθ’ ὅλον τὸ Κράτος εἰς χεῖρας ἐμπόρων ξυλεία καὶ νὰ ἐπιταχθῇ. 4ον) Νὰ ἀπαγορευθῇ εἰ δυνατὸν διὰ νόμου ἐπί τινα χρόνον ἡ ἀνέγερσις νέων οἰκοδομῶν εἰς τὰ ἄλλα μέρη τοῦ Κράτους. 5ον) Νὰ καταρτισθῇ Συνεργεῖον ἐκ δασολόγων ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Τμήματος τῶν Δασῶν, τὸ ὁποῖον νὰ καθορίζῃ τὸ ποσὸν τῆς δυναμένης νὰ ὑλοτομηθῇ οἰκοδομησίμου ξυλείας ἐξ ὅλων τῶν δασῶν τῆς Χώρας καὶ ἰδιαιτέρως ἐκ τῶν τῆς Μακεδονίας, ἰδίᾳ δὲ τοῦ Ἁγίου Ὄρους, Πολυγείρου, Βερροίας καὶ Αἰκατερίνης, ἄνευ βλάβης πάντοτε αὐτῶν. Δέον νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀναγκαῖον καὶ ἀπαραίτητον τὸ μέτρον τοῦτο, διότι εἶναι πολὺ δύσκολος, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀδύνατος ἡ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ μεταφορὰ ξυλείας. 6ον) Νὰ καταρτισθῶσι ταὐτοχρόνως Συνεργεῖα κατάλληλα πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν τῆς ὑλοτομίας. 7ον) Νὰ παραχωρηθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους δωρεὰν ἡ ὑλοτομηθησομένη ξυλεία τῶν ἐθνικῶν δασῶν, τῶν δὲ Μοναστηριακῶν καὶ Κοινοτικῶν δασῶν ἡ πληρωμὴ νὰ εἶναι εἰς τὸ ἐλάχιστον τῆς ἀξίας των. 8ον) Νὰ ἐκπέσῃ ἐπίσης ἡ τιμὴ τῆς ξυλείας τῶν ἰδιωτικῶν δασῶν, χορηγουμένης ὡς ἀντάλλαγμα ὑπὸ τοῦ Κράτους δεκαετοῦς ἀτελείας. 9ον) Νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ ἐξορύξεως λίθων ἐκ τῶν πέριξ τῆς Θεσσαλονίκης λατομείων, τόσον πρὸς οἰκοδομήν, ὅσον καὶ πρὸς κατασκευὴν ἀσβέστου, λαμβανομένων ἀναλόγων πρὸς τὰ ἀνωτέρω διὰ τὴν ξυλείαν μέτρων, ἅτινα πρέπει νὰ ἐπεκταθῶσι καὶ ἐπὶ τῶν καυσοξύλων, τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ἀσβέστου. 10ον) Ἀνάλογα μέτρα πρέπει νὰ ληφθῶσι διὰ τὴν κατασκευὴν κεράμων καὶ τούβλων ἐκ τῶν πέριξ τῆς Θεσσαλονίκης καταλλήλων μερῶν. 11ον) Νὰ ἐξευρεθῇ ὁ κατάλληλος καὶ ἀνάλογος χῶρος πρὸς ἀνέγερσιν αὐτῶν τῶν οἰκιῶν καὶ ν’ ἀπαλλοτριωθῶσι δι’ ἀναλόγου καὶ δικαίας τιμῆς. 12ον) Νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ Δῆμος νὰ πληρώσῃ τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἀποτεφρωθεισῶν οἰκοδομῶν (καταστημάτων καὶ οἰκιῶν), τὰς ὁποίας εἶχεν ἀποφασίσει νὰ ρυμοτομήσῃ, ὡς νὰ τὰς εἶχε ρυμοτομήσει διὰ νὰ διευρύνῃ καὶ ἐξωραΐσῃ τὰς ὁδοὺς τῆς πόλεως, ἢ κατά τινα προσόμοιον τρόπον. 13ον) Νὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ νὰ συμβληθῇ μετ’ αὐτῆς ὅπως καταβάλῃ τὰ ἀναγκαιοῦντα διὰ τὴν ἀνέγερσιν ποσά, ἐγγυωμένου τοῦ Κράτους πρὸς τοῦτο. Αἱ δὲ τοκοχρεωλυτικαὶ δόσεις θὰ πληρώνωνται ἐτησίως παρὰ τῶν μελλόντων νὰ στεγασθῶσιν ἐν αὐταῖς. 14ον) Νὰ ἀνεγερθῶσιν αἱ καταστραφεῖσαι ἐκκλησίαι, συναγωγαὶ καὶ τεμένη, ὡς καὶ τὰ σχολεῖα τὰ ἀποτεφρωθέντα, δαπάναις τοῦ Κράτους». Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ἑταιρειῶν, μανθάνω ὅτι ἑκάστη Ἑταιρεία διαθέτει 200,000, ἤτοι 28 ξέναι Ἑταιρεῖαι 5,600,000, λαμβάνουσι δὲ ἐτησίως ὡς ἀσφάλιστρα 5,000,000 ἑκάστη.

§15Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὡς πρὸς τὸ μέρος τῆς συστάσεως τοῦ κ. βουλευτοῦ, τὸ ἀφορῶν ποίας ἐγγυήσεις ἔχει τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων τῶν Πυρασφαλιστικῶν Ἑταιρειῶν, εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ ἥμισυ τῶν οἰκοδομημάτων ἔχουσιν ἀσφαλισθῆ. Εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς ὅτι ἔχουν ἀσφαλισθῆ εἰς ἀξίαν, ἥτις εἶναι πολὺ μικροτέρα τῆς σημερινῆς. Ὡσαύτως τὰ ἔπιπλα καὶ σκεύη καὶ τὰ ἐμπορεύματα, δὲν δύναται νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι ὑπάρχει ἓν περιθώριον ἀσφαλείας. Πάντως ὅ,τι μέτρον προστατευτικὸν πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων ἐπιβάλλεται νὰ ληφθῇ, θὰ ληφθῇ.

§16Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Μ. Κοφφίνα περὶ τῆς μεγάλης καταστροφῆς τῆς Θεσσαλονίκης ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς, κεφαλαιωδῶς λέγω ὅτι ἐπράξαμεν πᾶν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῶν γενομένων ζημιῶν καὶ δὴ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἀστέγων οἰκογενειῶν. Μελετῶμεν ἤδη τὸν τρόπον τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς πόλεως, δεδομένου δὲ ὅτι οὗτος πρέπει νὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῆς μελλούσης ἀναπτύξεως τῆς Μακεδονικῆς μεγαλοπόλεως, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι θ’ ἀπαιτήσῃ καὶ καιροὺς καὶ δαπάνας. Ὁπωσδήποτε οἱ πληθυσμοὶ τῆς παθούσης πόλεως ἂς εἶναι βέβαιοι ὅτι θὰ ἐξαντλήσωμεν πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως ἀνακουφίσωμεν τὴν δυστυχίαν των καὶ συγχρόνως ἀνοικοδομήσωμεν τὴν πόλιν ὅσον τάχιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀλαβάνος ἔχει τὸν λόγον.

§18Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ δηλώσωσι τίνα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν μερίδα ἐκείνην τοῦ Τύπου, ἡ ὁποία διὰ ψευδῶν δημοσιευμάτων, διὰ παντὸς ἀνοσίου καὶ ἀνόμου μέσου ἐζήτησε νὰ παραπλανήσῃ τὴν Κοινὴν Γνώμην καὶ ὁδηγήσῃ ταύτην εἰς ὁδὸν σκολιάν, ἐξήγειρε καὶ ἐτόνωσε τὸ ἀντεθνικὸν φρόνημα, ἐξήγειρε καὶ τὴν λαϊκὴν συνείδησιν ἐπὶ βλάβῃ τῆς ζωῆς, τῆς τιμῆς καὶ τῆς περιουσίας τοῦ ἀτόμου. Βεβαίως, κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν δύναται νὰ ἐξετασθῇ ἐντὸς τῶν χρονικῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα χαράσσει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, δι’ ἓν ἐρώτημα. Ἀλλὰ ἡ κοινὴ ἀντίληψις ἔχει τὴν γνώμην, ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαιτήσῃ ὅπως τὸ ζήτημα τοῦτο ἐξετασθῇ ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ παρὰ τῆς Βουλῆς. Διότι πιστεύει ἀκραδάντως ἡ Κοινὴ Γνώμη ὅτι ἡ ἀντεθνικὴ πορεία μερίδος τοῦ Τύπου συνετέλεσε κατὰ πολύ, συμπραττόντων, ἐννοεῖται, καὶ τῶν Γερμανκῶν μάρκων, τὰ ὁποῖα ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἦσαν ὑπερτιμημένα, συνετέλεσε, λέγω, εἰς τὰ κακά, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἔφερον τὸ σκάφος τῆς Πολιτείας, τὸ σκάφος τὸ Ἐθνικὸν κατὰ κρημνῶν, ἐὰν δὲν ἐπενέβαινεν ὁ πατριωτισμὸς καὶ ἡ τόλμη τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ λαϊκὴ γνώμη ἔχει τὴν ἀπαίτησιν ὅπως τὸ ζήτημα τοῦτο συζητηθῇ εὐρέως ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως γνωσθῶσιν ἐν λεπτομερείᾳ ὅλα τὰ γεγονότα, τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὸ 8μηνον ἐκεῖνο χρονικὸν διάστημα. Διότι πιστεύει ἀκραδάντως ἡ Κοινὴ Γνώμη ὅτι ἡ ἀντεθνικὴ πορεία μερίδος τοῦ Τύπου εἶναι ἐκείνη, ἥτις ἐνθαρρύνει τὰ ὄντα ἐκεῖνα, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γκλαβᾶ, ἢ τοὺς ἐπιτάκτους, κατὰ τὴν ἔκφρασιν ἄλλου βουλευτοῦ, τοῦ κ. Σκουλούδη, οἵτινες λησμονήσαντες τὴν ἱστορίαν αὐτῶν, ἐζήτησαν νὰ παραπλανήσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ τὸν σύρωσιν ἀπὸ τὸ ὠτίον, νὰ σχίσωσι πάντα δεσμὸν εὐγνωμοσύνης πρὸς τὰς Προστάτιδας Δυνάμεις, αἵτινες ἐστερέωσαν τὸ βάθρον τῆς Ἑλληνικῆς παλιγγενεσίας, ἐζήτησαν νὰ ἐπιβουλευθῶσι τὰς Ἑλληνικὰς ἐλευθερίας, ποῦ; Ὑπὸ τὸν φιλελεύθερον τῆς Ἀττικῆς οὐρανόν, ἐκεῖ ὅπου πρῶτον ἐθεσπίσθη τὸ πρῶτον δημοκρατικὸν τοῦ Σόλωνος πολίτευμα, καὶ ἐκεῖ ὅπου ἔδρασαν καὶ ἀνεδείχθησαν τόσα πνεύματα τῆς ἐλευθερίας. Ἡ Κοινὴ Γνώμη ἀπαιτεῖ νὰ συζητηθοῦν ἐν τῇ Βουλῇ τὰ πράγματα ταῦτα εὐρέως, διότι πιστεύει ἀκραδάντως ὅτι ἡ ἀντεθνικὴ αὕτη μερὶς τοῦ Τύπου εἶναι ἐκείνη, ἥτις καθωδήγησε τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ καταξεσχίσωσι τὰ νήματα τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς, νὰ κάμουν νὰ παύσῃ κάθε Ἑλληνικὸς παλμός, ὅπως μόνον κατορθώσουν καὶ ἐπιτύχουν τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν, ἤτοι νὰ παραστήσουν τὸν Τόπον ὡς διχογνωμοῦντα καὶ νὰ παραστήσουν αὐτὸν ἀπεμπολοῦντα αὐτὰ ταῦτα τὰ δικαιώματα τὰ κληρονομικὰ τῆς φυλῆς του. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τοῦτο νὰ συζητηθῇ ἐπὶ ποδός, καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως τὸ ἐρώτημά μου τὸ μεταβάλῃ εἰς ἐπερώτησιν, εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, ὁπότε θὰ ἔχω τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ἵνα ἐμφανίσω εἰς τὴν Βουλὴν γεγονότα φρικιαστικά, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν. Διότι τοιαῦτα ζητήματα ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει νὰ συζητῶνται εὐρέως ὅταν ἀποτελοῦν ἀληθῆ ἐθνικὰ καὶ κοινωνικὰ σκάνδαλα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναβάλλονται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ κλήρωσις τῆς μεγάλης Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐπιδώσῃ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Β. Λόγον. (Προσαγομένης τῆς κληρωτίδος, ἐξάγονται ὑπὸ τοῦ κ. Γραμματέως 12 κλῆροι, οἵτινες ἀνέγραφον τὰ ἑξῆς ὀνόματα: Δ. Ζαμάνος, Ν. Χρυσόγελος, Β. Κυφέλλης, Σ. Τράκας, Δ. Μέλφος, Δ. Κατσίνας, Μ. Κοφφίνας, Γ. Καρπετόπουλος, Μ. Παπαμιχελάκης καὶ Β. Σκουλᾶς).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Λαγοπάτης καταθέτει δύο προτάσεις 20μελοῦς ὁμάδος βουλευτῶν περὶ παραπομπῆς εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον τῶν Κυβερνήσεων Σκουλούδη καὶ Λάμπρου. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται νὰ τὰς ἀναγνώσῃ.

§21ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει): «Οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Κυβερνήσεων Σκουλούδη καὶ Λάμπρου — ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Σκουλούδη ἐξαιρουμένου τοῦ κ. Κουντουριώτου — συνωμόσαντες μετ’ ἄλλων, ἐπεχείρησαν μεταβολὴν τοῦ καθεστῶτος πολιτεύματος, ὅπως ἐπιβάλουν προσωπικὴν πολιτικὴν τοῦ Βασιλέως, ἀντικειμένην εἰς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Μετεχειρίσθησαν ἔκθεσμα καὶ βίαια μέσα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπετεύχθη ἡ πρόσκαιρος μεταβολὴ τοῦ πολιτεύματος εἰς μοναρχικόν. Κατηγοροῦνται τί ἀνωτέρω ὅτι διέλυσαν τὴν Βουλὴν τῆς 31 Μαΐου καὶ ἀντεποιήθησαν τὴν Νομοθετικὴν Ἐξουσίαν ἐκδόσαντες Ν. Διατάγματα διὰ προσωπικοὺς μόνον λόγους, ὡς εἶναι αἱ αὐξήσεις στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν μισθῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνῆλθον εἰς πέντε καὶ πλέον ἑκατομμύρια. Διέλυσαν βιαίως ἐν Ἀθήναις καὶ Πάτραις τὰς ἐν κλειστῷ χώρῳ καὶ ἐπὶ εἰσιτηρίῳ διαλέξεις τῶν Φιλελευθέρων, ἐμποδίσαντες οὕτω τὴν ἐλευθερίαν τοῦ συνέρχεσθαι, κατὰ παράβασιν ρητοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος. Ἵδρυσαν καὶ ἀνεγνώρισαν παρανόμους ἑνώσεις, ὑπὸ τὴν ὀνομασίαν «Σύλλογοι ἐπιστράτων», μὲ τὰς ὁποίας ἐτρομοκράτησαν τὸν λαόν. Μετεχειρίσθησαν ἐπίσης πρὸς τρομοκράτησιν τῶν πολιτῶν τὸ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Βασιλέως στρατιωτικὸν Σῶμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπέσπασαν τακτικοὺς στρατιώτας, εἰδικοὺς χωροφύλακας, ἐπίσης δὲ καὶ μέγαν ἀριθμὸν κακοποιῶν στοιχείων, διὰ νὰ ἐνεργοῦν κατασκοπείαν καὶ δολοφονικὰς ἐπιθέσεις κατὰ τῶν Φιλελευθέρων πολιτῶν, ὡς εἶναι ἡ γενομένη κατὰ τοῦ δημοσιογράφου κ. Θ. Κουτούπη. Διετήρησαν ὑπὸ τὰ ὅπλα τοὺς ἐφέδρους, πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ μεταπείσουν τοὺς πολίτας εἰς τὸ πολιτικόν των φρόνημα καὶ μεταχειρισθοῦν τοὺς ἐπιστράτους διὰ κατασκοπείας καὶ ἐπιθέσεις κατὰ τῶν ἀντιπάλων, κατηχοῦντες καὶ φανατίζοντες αὐτοὺς ἐναντίον τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῶν ὀπαδῶν αὐτοῦ, τοὺς ὁποίους συνελάμβανον καὶ ἐφυλάκιζον καὶ ἐδίκαζον καὶ ἐκακοποίουν, ὡς ὑβριστὰς δῆθεν τοῦ πρώην Βασιλέως καὶ ὡς στασιαστάς. Ἐκάλεσαν κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1916 τοὺς ἐπιστράτους τῶν Συλλόγων καὶ παρέχοντες αὐτοῖς πᾶσαν τὴν συνδρομὴν τῆς Ἐξουσίας, τοὺς ἐξώθησαν εἰς φόνους, δολοφονίας ἀθώων πολιτῶν καὶ εἰς διαρπαγὰς καὶ λεηλασίας οἰκιῶν. Οἱ αὐτοὶ Ὑπουργοὶ ἐπέτρεψαν καὶ ἐνεθάρρυναν τοὺς Συλλόγους τῶν ἐπιστράτων, μεθ’ ὧν διετέλουν εἰς ἐπίσημον ἐπαφήν, ὅπως πολλαχοῦ τοῦ Κράτους, ὡς ἐν Πάτραις, Πύργῳ καὶ Μεσολογγίῳ καταργήσωσι τὰς δικαστικὰς Ἀρχὰς καὶ ἀντιποιηθῶσιν αὐτοὶ ἔργα δικαστικῆς ἐξουσίας. Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως Σκουλούδη, ἀποφασίσαντες νὰ παραδῶσι τὰς ἐκ τῆς Ἑλληνοσερβικῆς Συνθήκης ρητὰς ὑποχρεώσεις, προῆλθον εἰς συνεννοήσεις μετὰ τῶν Γερμανοβουλγάρων καὶ παρέδωκαν αὐτοῖς τὸ Ροῦπελ, ἓν Σῶμα Στρατοῦ, τὸ πυροβολικὸν καὶ ὅλας τὰς ἀποθήκας ὑλικοῦ καὶ ἐφοδίων, καθὼς καὶ ἐδάφη τῆς Χώρας. Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως Λάμπρου κατηγοροῦνται ὅτι ἐναντίον παντὸς νόμου ἐπέβαλον εἰς τοὺς Δήμους δάνεια, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίησαν εἰς συντήρησιν τῶν ὀργάνων τῆς τρομοκρατίας. Ἐπίσης ὅτι παρέδωκαν εἰς τοὺς ἐπιστράτους ὅπλα ἐκ τῶν δημοσίων ἀποθηκῶν καὶ τοὺς μετεχειρίζοντο ὡς διαρκῆ ἀπειλὴν κατὰ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ, ἀπειλοῦντες ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἐμφύλιον πόλεμον. Ὅτι ἐξέδωκαν Ν. Διατάγματα ἀφορῶντα εἰς τὸ πρόσωπον καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Λάμπρου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης Σουλτάνη. Ὅτι ὠργάνωσαν ἐνόπλους συμμορίας ἐν Λαρίσσῃ ἐναντίον τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐναντίον τῶν νώτων τοῦ Συμμαχικοῦ στρατοῦ Μακεδονίας, ὁ ὁποῖος ἦλθε κατὰ πρόσκλησιν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ πρώην Βασιλέως. Ὅτι συγκεκριμένως προέβησαν εἰς δολοφονίαν τῶν πολιτῶν Ξύγκη καὶ Κρητικοῦ. Ὅτι ἐξέδωκαν Ν. Δ. ἀπολύσεως τῶν προσκληθέντων εἰς ἐθελουσίαν κατάταξιν ἐπιστράτων πρὶν συμπληρώσωσι τὴν ἐκ τοῦ Νόμου θητείαν των, ἅπαντες καταταχθέντες ἐθελονταί, καὶ ὑπόχρεοι νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ ἓν ἔτος. Ὅτι ἐξέδωκαν Ν. Δ. τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου διὰ προσωπικοὺς σκοπούς. Ὅτι παρὰ πάντα νόμον προέβησαν εἰς προβιβασμοὺς ἐν τῷ Στρατῷ καὶ τῷ Ναυτικῷ καὶ ἔδωκαν ἄνευ αἰτιολογίας ἐκτάκτους ἀποδοχὰς ἀπὸ 100 ἕως 1000 δραχ. μηνιαίως».

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν, νὰ ἀναγραφῇ αὔριον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἡ συζήτησις.

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή, νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα ἡ συζήτησις.

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἐκτυπώσεως.

§26Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ· δὲν εἶναι δυνατὸν αὔριον νὰ ἀναγραφῇ καὶ νὰ συζητηθῇ.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι δυνατόν. Εἶναι δυνατόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθοῦν, θὰ διανεμηθοῦν εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτὰς καὶ ἡ ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις θὰ γίνῃ αὔριον.

§29Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἤθελον νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν ἀπὸ ὑμᾶς, ἐὰν ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὑπέβαλε σήμερον τὴν πρότασιν ὅπως ἡ Βουλὴ ἀσκήσῃ τὴν ποινικὴν κατηγορίαν κατὰ τῶν πρώην Ὑπουργῶν, θεωρεῖ ὅτι ἐξηντλήθη ἢ ἐξήντλησε τὴν δικαιοδοσίαν αὐτῆς ὅσον ἀφορᾷ τὰ δύο Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα εἶδον νὰ παραπέμπωνται δι’ εἰδικὴν περίπτωσιν.

§30Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὁμὰς βουλευτῶν ὑπέβαλε τὴν πρότασιν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐταὶ αἱ προτάσεις ὑπεβλήθησαν μέχρι τῆς στιγμῆς.

§32Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διότι προηγεῖται τῶν δύο αὐτῶν Ὑπουργείων ἄλλο ἔνοχον Ὑπουργεῖον, τοῦ ὁποίου ὡς πολίτου πλέον, ἡ γνῶσις τῶν πραγμάτων μὲ ἄγει νὰ νομίζω ὅτι ἡ εὐθύνη προηγεῖται τῶν δύο ἄλλων Ὑπουργείων, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ παραπομπή. Ἤθελον ζητήσει τὴν πληροφορίαν, διατί ἡ παραπομπὴ νὰ εἶναι διὰ τὰ δύο Ὑπουργεῖα καὶ ὄχι διὰ τὸ πρῶτον· δι’ αὐτὸ ὡς πολίτης ἐξηγέρθην.

§33Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον παρέχεται ἡ πληροφορία, ὅτι ἡ ὁμάς, ἡ ὁποία ὑπέγραψε, δὲν εἶχεν οὐδεμίαν εἰδικὴν ἐντολήν, ἀλλ’ οἴκοθεν ὑπέγραψεν, ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τῶν βουλευτῶν ἐσκέφθη καὶ ἀπεφάσισε νὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασιν αὐτήν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐν τῇ σκέψει μου δὲν ἀπεκλείσθη ἡ Κυβέρνησις τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν εἴχομεν τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ἵνα ἐξετάσωμεν εἰδικῶς τὰς πράξεις, διὰ τὰς ὁποίας, κατὰ τὴν γνώμην μου, πρέπει νὰ κατηγορηθῇ ἡ Κυβέρνησις, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖ ὁ κ. συνάδελφος.

§34ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι...

§35Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μάλιστα. Ὁ χρόνος δὲν ἐπήρκει νὰ ἐξετάσωμεν λεπτομερῶς, διότι ἀπόψε ἐπληροφορήθημεν ὅτι θὰ διακόψωμεν ἐπί τινα χρόνον. Δὲν ἀποκλείεται οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ ἐξετάσωσιν καὶ τοῦτο ἢ ἄλλη ὁμάς, φρονοῦσα ὅτι πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὸ κεφάλαιον τῆς παραβιάσεως τῆς Συνθήκης, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἄλλα Ὑπουργεῖα μὴ ἀναφερόμενα εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν, καὶ τοῦτο διότι δὲν εἴχομεν τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον. Ἡμεῖς ὡς βουλευταὶ θὰ ἐξετάσωμεν καὶ τοῦτο καὶ θὰ λάβωμεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν πρότασιν καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι δύνανται νὰ ὑποβάλωσιν οἱασδήποτε προτάσεις.

§36Γ. ΠΩΠ. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας συναδέλφου, αἱ ὁποῖαι τὸν ἔθιξαν ὡς πολίτην, ἔθιξαν καὶ ἐμὲ ὡς πολίτην καὶ ὡς πολιτευόμενον, αἱ δὲ ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας βουλευτοῦ καὶ μέλους τῆς εἰκοσαμελοῦς ὁμάδος τῶν βουλευτῶν, ἥτις ὑπεστήριξε τὴν κατηγορίαν, δὲν κατώρθωσαν νὰ μὲ πείσωσιν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χωρισθῶσι καὶ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς μελλοντικὴν περίοδον συνεχεῖς, κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, πράξεις. Δὲν ὑπάρχει βεβαίως αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὔτε ὁ χρόνος, οὔτε καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς μοὶ ἐπιτρέπει νὰ ἀναπτύξω εὐρύτερον τὰς γνώμας μου. Ταῦτα φρονῶν, θὰ ἐπιχειρήσω νὰ ἀποδείξω τοῦτο αὔριον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἐγγράψητε, κύριε Πρόεδρε, πρῶτον αὔριον εἰς τὴν συζήτησιν, διότι δὲν πρόκειται περὶ μικροῦ τινος θέματος, καθ’ ὃν τρόπον τοῦτο ἐν λεπτομερείᾳ διατυποῦται εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ὁμάδος. Τῶν κυρίων βουλευτῶν τὰ θέματα ἄρχονται ἀπὸ τοῦ σημείου, ἀπὸ τοῦ ὁποίου κατηγόρησαν τὰς Κυβερνήσεις ἐκείνας ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας εἰς τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Πρόκειται περὶ πράξεως θιγούσης τὰς ἐλευθερίας τοῦ Συνταγματικοῦ πολιτεύματος, τῶν ὁποίων ἡ ἀπαρχὴ ἐγένετο οὐχὶ ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ πρώην Πρωθυπουργοῦ κ. Σκουλούδη, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις συνεκροτεῖτο ὑπὸ νέου ἀνδρός, ὑπὸ νέου πολιτικοῦ, πρώτην φορὰν ἐρχομένου καὶ ἔχοντος τὴν ὑποχρέωσιν ἀπὸ τὸν Λαὸν νὰ ζητήσῃ τὴν ὑποστήριξιν αὐτοῦ καὶ νὰ μὴ ἐπιχειρήσῃ πράξεις, αἵτινες ὑπῆρξαν ἐντελῶς ἀντίθετοι πρὸς τὴν κυριαρχίαν τοῦ Λαοῦ καὶ ὅστις ὑπεστήριξε ὅτι μία καὶ μόνη πολιτικὴ ὑπάρχει διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἡ πολιτικὴ τοῦ Στέμματος (Χειροκροτήματα).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπή, εὑρίσκουσα δικαιολογημένην τὴν αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Σπάρτῃ Πλημμελειοδικῶν, προτείνει ὅπως χορηγηθῇ ἄδεια παρὰ τῆς Βουλῆς πρὸς καταδίωξιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ἀργυροῦ καὶ Καζαντζῆ.

§38Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκηρύχθη κατεπείγουσα ἡ συζήτησις;

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκηρύχθη κατεπείγουσα καὶ θὰ ἀναγραφῇ αὔριον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§40Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ἀλλὰ εἰς τοιαύτας κατηγορίας πρέπει νὰ παρασχεθῶσι καὶ τὰ μέσα· ἐὰν αὔριον γίνῃ ἡ συζήτησις, τοῦτο θὰ εἶναι μάταιον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ζητῶ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων ἐπὶ δύο θεμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ προκαλέσωσι συζήτησιν, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς καταλήψεως τοῦ Ροῦπελ καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ δανείου τῶν 80,000,000 δραχμῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα. Εἶναι ἀδύνατον ἄνευ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων νὰ πιστοποιηθῇ ἡ ἀληθὴς ὄψις τοῦ ζητήματος τῆς καταλήψεως τοῦ Ροῦπελ. Ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας καὶ ὁ ὁποῖος προέβαλε τὴν πρότασιν περὶ κατεπείγοντος, νομίζῃ ὅτι ὑπὸ τοιούτους ὅρους εἶναι δυνατὸν νὰ προκαταλάβῃ τὴν Κοινὴν Γνώμην, πλανᾶται. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα.

§41Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀρχηγὸς τῆς πλειονοψηφίας καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐζήτησε νὰ προκαταλάβῃ τὴν κοινὴν γνώμην, ὁ ἀρχηγὸς τῆς πλειονοψηφίας καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διεξήγαγε συζήτησιν μακρὰν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κατηγορούμενος βουλευτὴς εἶχε φυγομαχήσει καὶ διὰ τὴν φυγομαχίαν αὐτὴν κατηγορήθη, καὶ ἐπέρασαν ἀρκεταὶ ἡμέραι ἔκτοτε καὶ μόνον ὅταν βλέπῃ ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει νὰ παραπέμψῃ ἐνώπιον εἰδικοῦ δικαστηρίου αὐτὸν καὶ τοὺς συναμαρτωλοὺς αὐτοῦ, ζητεῖ νὰ ἀμυνθῇ. Εἶναι δικαίωμα καὶ σεβαστὸν δικαίωμα, καὶ θὰ κινήσῃ καθενὸς τὴν συμπάθειαν, μία ἄμυνα αὐτοῦ. Ἀλλὰ δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι ζητοῦμεν νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὸ ἀπαιτούμενον στάδιον διὰ τὴν ἄμυναν ταύτην; Ἐζήτησα νὰ προκληθῇ αὔριον ἡ συζήτησις πρὸς καταρτισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ συλλέξῃ τὸ ἀπαιτούμενον ὑλικόν, κατόπιν τοῦ ὁποίου θὰ εἴπῃ ἡ Βουλὴ ἐὰν παραπέμπῃ τοὺς Ὑπουργοὺς ἢ δὲν τοὺς παραπέμπει. Εὑρισκόμεθα πολὺ μακρὰν τοῦ σταδίου τῆς παραπομπῆς. Θὰ δώσωμεν μακρὰν προθεσμίαν δεκαπέντε ἡμερῶν ἢ τριῶν ἑβδομάδων, ἐὰν θέλετε, ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ δυνηθῇ ὁ κ. βουλευτής, ὡς κατηγορούμενος ἐπίσης, νὰ παρουσιάσῃ ὅλην τὴν ὑπεράσπισίν του, πλὴν τοῦ σταδίου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐνώπιον τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς τῶν Ὑπουργῶν, νὰ ὑποβάλῃ τὴν ὑπεράσπισίν του. Ὑπάρχει λοιπὸν στάδιον εὐρύτατον ὑπερασπίσεως. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ κατατεθῶσι, ν’ ἀποταθῇ πρὸς τοὺς οἰκείους Ὑπουργοὺς καὶ νὰ μὴ ἀμφιβάλλῃ καθόλου, ὅτι τὰ ἔγγραφα θὰ κατατεθοῦν ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν διεθνῆ ἐμπόδια περὶ τούτου. Θὰ εἴμεθα εὐρύτατοι εἰς τὴν κατάθεσιν καθενὸς ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον θὰ διευκολύνῃ τὴν ὑπεράσπισιν. Ὑπομιμνήσκω μόνον, διότι φαίνεται παρεσκευασμένος, ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς περὶ τούτου καὶ τοῦ δανείου τοῦ γερμανικοῦ μόνον, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ περὶ τῆς ἐγκληματικῆς παρατάσεως ἐπὶ δίμηνον τῆς ἐπιστρατεύσεως, διότι δὲν δύναται ἡ Βουλὴ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐφ’ ὅσον ἔχει ἐδῶ ἕν ἐκ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, νὰ μὴν ἀξιώσῃ νὰ μᾶς εἴπῃ διατί ἐκράτησαν τὴν ἐπιστράτευσιν ἐπὶ δίμηνον; Δυνατὸν τότε, ὅτε εἶχον κλείσει τὸ δημόσιον στόμα, καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ τύπου καὶ ἀκόμη ἠμπόδιζον καὶ τὰς διαλέξεις ἐν κεκλεισμένῳ χώρῳ, δυνατὸν νὰ ἠρνοῦντο νὰ δώσουν πᾶσαν ἐξήγησιν. Σήμερον ὅμως ἦλθεν ἡ ὥρα καὶ ἔχετε νὰ δώσητε λόγον, ἐλπίζω δὲ ὅτι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς θὰ θεωρήσῃ καθῆκόν του νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις καὶ ἀπαντήσῃ ἰδιαίτατα ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου τῆς κατηγορίας τῆς μεγάλης. Διατί, ἀφοῦ ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον εἶχον ἀποφασίσει τὴν εἴσοδον τῶν Βουλγάρων, διατί ἐκράτουν τὸν λαόν, διατί ἐκράτουν 300,000 στρατοῦ ὑπὸ τὰ ὅπλα τῶν ὁποίων ἄφιναν τὰς οἰκογενείας νὰ συντρίβωνται ὑπὸ τῆς πείνης καὶ τῆς ἄλλης δυστυχίας, διατί τὰς ἐκράτουν, ἐὰν ὄχι διὰ τοὺς ἀνωμολογημένους σκοπούς, τοὺς ὁποίους ἐγὼ ἐμνημόνευσα, ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς παρατάσεως τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§42Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὤφειλαν νὰ λεχθῶσι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§43Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ εἶπον εἰς ἀπάντησιν τῶν ἰδικῶν σας.

§44Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ κοινὴ γνώμη περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ἣν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ συμπράττω.

§45Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄ, μεγάλη τιμή!

§46Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἐφυγομάχησα. Δὲν ἐφυγομάχησα, ἀλλ’ ἐθεώρουν ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ μὴ παρευρεθῶ κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἄλλως θὰ ἤμην ἠναγκασμένος νὰ διακόπτω αὐτὸν κατὰ πᾶσαν περίοδον τοῦ λόγου του καὶ κατὰ πᾶσαν στιγμὴν (διαμαρτυρίαι) καὶ ἐγνώριζον ὅτι βεβαίως δὲν θὰ ἦσαν ἀνεκταὶ αἱ διακοπαί. Ἐθεώρησα λοιπόν, ὅτι μοὶ ἐπεβάλλετο, χάριν τῆς εὐπρεπείας τῶν κοινοβουλευτικῶν συζητήσεων, νὰ μὴ παραστῶ, νὰ μελετήσω τοὺς λόγους του, νὰ ἀναγνώσω τοὺς λόγους του καὶ νὰ φέρω τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν, ἐν δημοσίᾳ συζητήσει ἐν τῇ Βουλῇ. Ἀλλὰ δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σχετικῶς εἴτε μὲ τὸ Ροῦπελ εἴτε μὲ τὴν ἐπιστράτευσιν εἴτε μὲ τὸ δάνειον τὸ Γερμανικόν, μὲ τὸ κατηγορητήριον. Καὶ κατὰ τί ἠδυνάμην ἐγὼ νὰ ἀποτρέψω παριστάμενος καὶ διακόπτων — διότι εἶχον καθῆκον νὰ διακόψω ὑμᾶς — ὅπως ἐπανορθώσητε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐθεώρουν ἀνακριβῆ;

§47Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καλλίτερον θὰ ἐδίδετο ἀφορμὴ νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ ἀλήθεια, διότι θὰ ἐγίνετο ἡ συζήτησις κατ’ ἀντιμωλίαν καὶ ὄχι ὑμῶν φυγομαχούντων.

§48Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τίνα σχέσιν ἔχουν ὅλα αὐτὰ μὲ τὸ κατηγορητήριον; Ὡμιλήσατε διὰ τὴν ἐπιστράτευσιν ἀναμφισβητήτως, διότι συνδέονται ὅλα τὰ ζητήματα πρὸς τὴν ἄμυναν τῆς χώρας· σεῖς τὴν ὑπολαμβάνετε ὡς γενομένην ἢ ὡς διατηρηθεῖσαν, ἐναντίον ὑμῶν· ἡμεῖς τὴν ἐθεωροῦμεν ὡς ἐπιβαλλομένην χάριν τῶν ὑψίστων συμφερόντων τοῦ Κράτους.

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄ! Ἄ! Ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ συμφέροντα;

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν θὰ δοθῇ ἀπάντησις διατί διετηρήθη ἡ ἐπιστράτευσις· θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς νὰ τὴν ἀκούσωμεν.

§51Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε καὶ εἶναι ἀνάξια τῆς περιωπῆς καὶ τῆς θέσεως ὑμῶν.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι σοβαρὰ ἡ συζήτησις ἂν ζητῶμεν νὰ μάθωμεν διατί διετηρήθη ἡ ἐπιστράτευσις ἐπὶ 10 μῆνας; Ἐκεῖνο ἰδίᾳ πού σᾶς ἐπιβάλλεται νὰ ἀποδείξητε εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι τὸ διατί διετηρήσατε τὴν ἐπιστράτευσιν ἐπὶ δεκάμηνον. Ἐπειδὴ μοῦ εἴπατε, ὅτι θὰ ὁμιλήσητε περὶ τοῦ Ροῦπελ, σᾶς λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσητε καὶ περὶ τῆς παρατάσεως τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§53Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσω...

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ὑπάρξῃ.

§55Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ διεξέλθω ὅλας τὰς κατηγορίας τὰς διατυπωθείσας εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτό, δὲν εἶναι δὲ αὗται τόσον σοβαραί, ὥστε νὰ χρειάζωνται μακρὰν μελέτην.

§56Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πραγματικὴ συζήτησις θὰ γίνῃ μετὰ τὴν προσαγωγὴν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς· ἐὰν δὲν σᾶς ἀρκῇ ἡ προθεσμία, νὰ δώσωμεν περισσοτέραν. Ἀλλ’ ἐὰν ζητῆτε νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της ἡ Βουλή, πρὶν ἢ παραπέμψῃ τοὺς ὑπαιτίους ἐνώπιον εἰδικοῦ δικαστηρίου, εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἐπιτύχητε.

§57Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πιστεύω τοιοῦτόν τι. Γνωρίζομεν ὅτι ὑπὸ τὰ νεύματά σας ὑπείκει ἡ πλειοψηφία καὶ ὅτι τὰ κατηγορητήρια τὰ ἀναγνωσθέντα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὀφείλονται εἰς ὑμᾶς καὶ ὄχι εἰς γνώμην τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος). Δὲν πρόκειται περὶ παρελκύσεως τῶν συζητήσεων. Πρόκειται περὶ τοῦ χρόνου ὁ ὁποῖος εἶναι ἀναποφεύκτως ἀναγκαῖος, ἵνα ἀναγνώσω τὸ κατηγορητήριον, τὸ ὁποῖον ἠκούσαμεν.

§58Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἡ πλειοψηφία ζητεῖ περισσότερα καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀνθίσταται.

§59Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ πλειοψηφία δὲν ἠξεύρει τί ζητεῖ. Ἐὰν ζητῆτε τὴν κεφαλήν μας ἐπὶ πίνακι, ἐδῶ εἴμεθα. Ὅλα δύναται νὰ τὰ διαπράξῃ ἡ Βουλὴ αὐτή. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἀλλὰ μὴ νομίζετε ὅτι δύναται, οὔτε κατ’ ἐλάχιστον, νὰ θίξῃ ὑπολήψεις κτηθείσας διὰ πάσης θυσίας καὶ εἰς πολιτικὸν βίον 40 ἐτῶν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται ὅπως ἡ ἐπὶ τῶν προτάσεων συζήτησις κηρυχθῇ κατεπείγουσα.

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὅπως ἡ ἐπὶ τῶν προτάσεων συζήτησις ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν αὔριον. Ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Δικαιοσύνης περὶ χορηγήσεως ἀδείας πρὸς ποινικὴν καταδίωξιν τῶν βουλευτῶν Σερρῶν Ἀθαν. Ἀργυροῦ καὶ Ἰωαννίνων Κων. Καζαντζῆ. Ὁ κ. Α. Ἀργυρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§63Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἐὰν ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου θίξω ζήτημα διαδικασίας, ἂς μὴ νομισθῇ ὅτι πρόκειται νὰ σταματήσω εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαδικασίας. Ἔχω ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ φέρω τὸν λόγον εἰς ζήτημα διαδικασίας, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπαφήσω τὴν κρίσιν εἰς αὐτὴν τὴν Βουλήν. Ἡ Βουλὴ ἐδέχθη χθὲς νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, συνεπείᾳ τῆς ἐνστάσεώς μου ὅτι ἡ αἴτησις τοῦ εἰσαγγελέως παρ’ ἐφέταις δὲν εἶχε τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνόμισεν ὅτι ἠρμήνευσε καὶ τὸ γράμμα, ἀλλὰ καὶ τὸ πνεῦμα τῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ, ὅταν ἔλεγε χθὲς ὅτι τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ ἐξετελέσθη κατὰ τὸ ἥμισυ, δηλαδὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἡτοίμασε τὴν ἔκθεσίν της, θὰ ἐκτελεσθῇ τώρα καὶ κατὰ τὸ ἄλλο ἥμισυ, θὰ τυπωθῇ δηλ. καὶ θὰ διανεμηθῇ ἡ αἴτησις τοῦ εἰσαγγελέως. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι οὔτε μὲ τὸ γράμμα οὔτε μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ Κανονισμοῦ συμφωνεῖ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Διότι ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ἡ ἐπιβάλλουσα τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν τῆς αἰτήσεως τοῦ εἰσαγγελέως, εἶναι διάταξις πρωτίστης τάξεως, εἶναι διάταξις περιέχουσα ἐγγύησιν τῶν πολιτικῶν ἐλευθεριῶν τῆς Χώρας. Ἡ διάταξις αὕτη ἀποτελεῖ κατὰ τοῦτο ἐγγύησιν τῶν ἐλευθεριῶν τῆς Χώρας, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης προβαίνει εἰς τὸ ἔργον της, ἐν γνώσει ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ἤδη γνῶσιν τῆς αἰτήσεως, ἐν γνώσει ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκ τῆς αἰτήσεως τῆς διανεμηθείσης εἰς αὐτήν, γνωρίζει ἤδη ποία εἶναι ἡ σοβαρότης τῆς κατηγορίας, διὰ τὴν ὁποίαν ζητεῖται ἡ ἄδεια καταδιώξεως παρὰ τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐπελήφθη τοῦ ἔργου της, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ καὶ χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν σκέψιν, ὅτι ἡ Βουλὴ γνωρίζει ἤδη τὴν αἴτησιν καὶ ἔχει ὁπωσδήποτε ἰδέαν τῆς σοβαρότητος ἢ τῆς μὴ σοβαρότητος τῆς αἰτήσεως τοῦ εἰσαγγελέως. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ δὲ νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, ἐν σχέσει πρὸς τὴν παρατήρησίν μου ταύτην, ὅτι, ὅταν ἀνῆλθον χθὲς τὸ βῆμα, εὑρέθην πρὸ τοῦ ἐκ Νέων Ψαρῶν βουλευτοῦ κ. Πὼπ ὁμιλοῦντος ἤδη, καὶ ὁ κ. Πὼπ ἐζήτησεν ὅπως μέλος ἢ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Δικαιοσύνης κάμουν ἀνάπτυξιν τῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα πληροφορήσουν τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ περιεχομένου τῶν ἐγγράφων ἐκείνων, δυνάμει τῶν ὁποίων ἔφθασεν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς ἔπρεπε νὰ δοθῇ. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω, ὅτι ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἤκουσα λεγόμενον ὅτι «δὲν εἶναι ἐδῶ, ἢ δὲν θέλουν νὰ ὁμιλήσουν». Ὅταν ἑπομένως ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ αἴτησις τοῦ εἰσαγγελέως δὲν τυποῦται καὶ δὲν διανέμεται, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ εἰσάγει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἔκθεσιν τόσον τυπικὴν ὅσον γνωρίζουν οἱ ἀναγνώσαντες αὐτήν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δι’ ἀντιπροσώπου της δὲν θέλῃ νὰ ἐμφανισθῇ κἂν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐκθέσῃ τίνες ἦσαν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι τὴν ἤγαγον εἰς τὸ συμπέρασμά της, δὲν νομίζετε ὅτι ἡ ὅλη διαδικασία παρουσιάζεται χωλαίνουσα καὶ γυμνὴ πάσης ἐγγυήσεως περὶ τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας, παρὰ τὸ πνεῦμα καὶ παρὰ τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ; Ἀλλὰ σήμερον εὑρισκόμεθα ἐνώπιον τῆς δικαιολογητικῆς τῆς ἀδείας καταδιώξεως αἰτήσεως τοῦ εἰσαγγελέως. Θὰ εἴπω ὅμως καὶ πάλιν, ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ σκοπός τις ἐν τῇ τυπώσει καὶ διανομῇ τῆς αἰτήσεως, ὁ σκοπὸς αὐτὸς εἶναι νὰ λάβῃ ἡ Βουλὴ γνῶσιν αὐτῆς. Ἀλλὰ τὸ ἐπ’ ἐμοὶ οὔτε κατ’ οἶκον ἔλαβον τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, οὔτε καὶ ἄλλοι βουλευταὶ ἔλαβον μετὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ τῶν ἄλλων δημοσιευμάτων τῆς Βουλῆς τὴν αἴτησιν τοῦ εἰσαγγελέως. Ἡ αἴτησις τοῦ εἰσαγγελέως διενεμήθη μόνον κατὰ τὴν τελευταίαν ὥραν, ὀλίγον πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, καὶ οὕτω δὲν ἐδόθη καιρὸς νὰ λάβῃ ἡ Βουλὴ γνῶσιν τῆς αἰτήσεως. Ἔφθασα οὕτω εἰς τὸ τέλος τῶν διαδικαστικῶν παρατηρήσεών μου, ἀφίνω δ’ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας. Ἀλλ’ ἐν τῇ αἰτήσει, κύριοι βουλευταί, τοῦ εἰσαγγελέως παρὰ Πρωτοδίκαις ἐν Σπάρτῃ καὶ τοῦ εἰσαγγελέως παρ’ Ἐφέταις ἐν Ναυπλίῳ (ἐτυπώθη δὲ καὶ διενεμήθη μόνον ἡ τοῦ τῆς Σπάρτης — ἄλλη παρατυπία αὐτή, διότι κυρίως ὁ εἰσαγγελεὺς παρ’ Ἐφέταις εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ζητεῖ τὴν ἄδειαν), ἀλλ’ ἐν τῇ αἰτήσει, λέγω τοῦ εἰσαγγελέως παρ’ Ἐφέταις, τῆς ὁποίας ἔχω γνῶσιν ἐκ τῆς δικογραφίας καὶ ἐν τῇ τοῦ παρὰ Πρωτοδίκαις, οὐδὲν περιέχεται τὸ οὐσιαστικόν, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς διανεμηθείσης αἰτήσεως τοῦ παρὰ Πρωτοδίκαις εἰσαγγελέως θὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ὅταν ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς προέβλεπε τὴν διατύπωσιν τῆς τυπώσεως καὶ διανομῆς τῆς αἰτήσεως τοῦ εἰσαγγελέως, βεβαίως ἀπέβλεπεν εἰς κάποιαν ἐγγύησιν, βεβαίως ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ φωτισθῇ ἐξ αὐτῆς ἡ Βουλὴ πρὶν ἀποφανθῇ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τοὺς κ. βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι τυχὸν ἔχουν ἀνὰ χεῖρας τὴν αἴτησιν τοῦ κ. εἰσαγγελέως παρὰ Πρωτοδίκαις, — πληροφορῶ δὲ τοὺς κ. βουλευτὰς ὅτι ἡ αἴτησις τοῦ εἰσαγγελέως παρ’ Ἐφέταις εἶναι πολὺ συνοπτικωτέρα — ἐρωτῶ τοὺς κ. βουλευτάς, κατὰ τί φωτίζονται ἀπὸ τὴν αἴτησιν ταύτην; Διὰ τοῦ ἐγγράφου τούτου τοῦ εἰσαγγελέως παρὰ Πρωτοδίκαις ποῖα φῶτα τίθενται ὑπὸ τὰ ὄμματα τῆς Βουλῆς; Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ ὅτι ἡ αἴτησις ἡ τυπωθεῖσα καὶ διανεμηθεῖσα δὲν ρίπτει διόλου φῶς ὑπὸ τὰ ὄμματα τῆς Βουλῆς. Ἀπὸ τῆς πρωΐας σήμερον προσῆλθον εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Βουλῆς διὰ νὰ λάβω γνῶσιν τῆς ὅλης δικογραφίας καὶ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω, ὅτι τὸ γραφεῖον τῆς Βολῆς μοῦ ἐπέδωκε ὀγκωδέστατον φάκελλον μὲ τὴν πληροφορίαν ὅτι ἦτο ὁ περὶ τῆς καταδιώξεώς μου φάκελλος. Καὶ ὁ φάκελλος αὐτὸς δὲν περιεῖχε σχεδόν, θὰ εἴπω καὶ τὸ σχεδὸν αὐτό, τίποτε, οὔτε κατὰ τοῦ Καζαντζῆ, οὔτε κατὰ τοῦ Ἀργυροῦ. Ὁ φάκελλος αὐτὸς ἀναφέρεται εἰς διώξεις ἐναντίον τῶν βουλευτῶν Λακωνίας καὶ ἐναντίον πλείστων ἄλλων πολιτῶν τῆς Σπάρτης καὶ ἄλλων ἴσως πολιτῶν τῆς Λακωνίας. Ἐντὸς ὅλου τοῦ φακέλλου, εἰς τὸν ὁποῖον εὗρον ὑπὲρ τὰς 40 καταθέσεις μαρτύρων, μία μόνον φράσις ἀναφέρεται εἰς τοὺς βουλευτὰς Ἰωαννίνων καὶ Σερρῶν, ἡ φράσις τοῦ μάρτυρος Κασάντζα, μαθητοῦ, ἡλικίας 17 ἐτῶν, μὴ γεννηθέντος ἐν Σπάρτῃ, οὔτε ἐν Λακωνίᾳ, ἀλλ’ ἐν Σύρῳ, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν βουλευτῶν Τσιριγώτη, Καλαδά, Κεσσεσά, Ματάλα, Λιναρδάκη καὶ τῶν δύο βουλευτῶν Ἰωαννίνων Καζαντζῆ καὶ Σερρῶν Ἀργυροῦ μετέβησαν εἰς Τρίπολιν. Ποία εἶναι ἡ ἀξία τῆς καταθέσεως ταύτης, δύναται ἕκαστος ἐκ τῶν βουλευτῶν νὰ βεβαιωθῇ, ἐὰν ρίψῃ ἓν βλέμμα εἰς τὴν δικογραφίαν τὴν ἀφορῶσαν τὸν κ. Καζαντζῆν καὶ ἐμέ, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ὁμιλήσω, καὶ ἐκ τῆς ὁποίας θὰ καταφανῇ ὅτι καθ’ ἣν ἐποχὴν ὄντως μετέβη ἡ λεγομένη λαϊκὴ ἐπιτροπὴ ἐκ Σπάρτης εἰς Τρίπολιν, ὁ κ. Καζαντζῆς εὑρίσκετο ἀκόμη ἐν τῇ Στερεᾷ Ἑλλάδι. Ὁ μάρτυς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται τὸ οἰκοδόμημα τῆς κατηγορίας, λέγει ὅτι κατὰ τὴν 3 ἢ 4 Ἰουνίου, ὅτε μετέβη ἡ λαϊκὴ Ἐπιτροπὴ ἐκ Σπάρτης εἰς Τρίπολιν, ὁ Ἀργυρὸς εἶχε συμμεταβῆ καὶ αὐτὸς ἐκεῖ. Καὶ ὅμως ὑπάρχει ἐν τῇ δικογραφίᾳ κατάθεσις τοῦ σωφὲρ Πιπίνη Σπένσα, ὅστις, ὀνομάζων τὰ μεταβάντα διὰ τοῦ αὐτοκινήτου του εἰς Τρίπολιν ἑπτὰ πρόσωπα, δὲν ἀναφέρει οὔτε Καζαντζῆν, οὔτε Ἀργυρόν.

§64Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Τί ἐγυρεύατε ἐκεῖ;

§65Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐπεχείρησα νὰ τὸ εἴπω κατὰ τὴν πρώτην μου ἀγόρευσιν ἐπὶ τοῦ θέματος· ἐὰν ἡ Βουλὴ μοῦ ἐπιτρέπει, θὰ τὸ εἴπω καὶ αὐτό. Αὐτὴ εἶναι ἡ δικογραφία, τῆς ὁποίας ἔλαβον γνῶσιν σήμερον τὴν πρωΐαν, μὲ τὴν πληροφορίαν ὅτι ἦτο ἡ μόνη σχετικὴ δικογραφία. Μοῦ ἐφάνη ὅμως περίεργον ὅτι ἦτο δυνατὸν ἐπὶ δικογραφίας ἐν τῇ ὁποίᾳ δὲν ὑπάρχει κατηγορία οὔτε ἐναντίον ἐμοῦ, οὔτε ἐναντίον τοῦ κ. Καζαντζῆ, νὰ στηριχθῇ ἡ αἴτησις περὶ χορηγήσεως ἀδείας καταδιώξεως. Ἐπέμεινα λοιπὸν σήμερον μετὰ μεσημβρίαν νὰ ἐξακριβώσω μήπως ὑπάρχει ἄλλη δικογραφία ἀναφερομένη εἰς ἡμᾶς καὶ περὶ τὴν 5ην μετὰ μεσημβρίαν κατωρθώθη ὥστε νὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας μου ἡ σχετικὴ δικογραφία. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὴν δικογραφίαν αὐτὴν δὲν ἔκαμα τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ τὴν διατρέξω, ἑπομένως δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι οὐδ’ ἐγὼ αὐτὸς ἔχω πλήρη γνῶσιν αὐτῆς. Ἐν τοσούτῳ, ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζει ὅτι καὶ παρὰ τὰ μέχρι τοῦδε λεχθέντα ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὴν νὰ ἐκφέρῃ γνώμην περὶ καταδιώξεως δύο βουλευτῶν, κατηγορουμένων ἐπὶ ἐσχάτῃ προδοσίᾳ, ἐὰν νομίζει ὅτι, χωρὶς οὐδ’ ἐγὼ αὐτὸς νὰ λάβω γνῶσιν, διότι ὁ ὑλικὸς χρόνος δὲν μοῦ ἐπήρκει, ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὴν νὰ ἐκδόσῃ ἀπόφασιν, εἶμαι ἕτοιμος νὰ δεχθῶ τὴν γνώμην της αὐτήν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, παρὰ τὸ ἐπιτροχάδην τῆς ἀναγνώσεως τῆς δικογραφίας, ἔχω νὰ δώσω μερικὰ φῶτα εἰς τὴν Βουλήν.

§66Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν δικάζει.

§67Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἀλλὰ δίδει τὴν ἄδειαν, τὸ δὲ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ὑπεχρέωσαν τὰς δικαστικὰς Ἀρχὰς νὰ ζητῶσι τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς, βεβαίως δι’ ὡρισμένον λόγον, διὰ τὸν λόγον τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν πολιτικῶν ἐλευθεριῶν καὶ τῆς ἀποτροπῆς τῆς καταδιώξεως βουλευτῶν διὰ λόγους πολιτικούς. Κύριοι βουλευταί, ἐξ ἧς ἔχω γνώσεως τῆς δικογραφίας, ἡ ὑπόθεσις ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἤρχισεν ἀπὸ ἓν ἔγγραφον τοῦ κ. Νομάρχου Λακωνίας, τοῦ νῦν, σταλὲν μετὰ τὴν ἀλλαγὴν τοῦ Καθεστῶτος, χρονολογούμενον δὲ ἀπὸ 3ης Ἰουλίου. Ἐὰν ἤθελεν ὁ κ. Πρόεδρος, ἠδύνατο νὰ διατάξῃ νὰ προσκομισθῇ ἡ δικογραφία διὰ νὰ ἔχω ταύτην ὑπ’ ὄψει. Ἤρχισε λοιπὸν ἀπὸ ἓν ἔγγραφον τοῦ Νομάρχου Λακωνίας, ὁ ὁποῖος διέτασσε τὴν Ἀστυνομικὴν Διεύθυνσιν νὰ συλλάβῃ τὸν Καζαντζῆν καὶ Ἀργυρὸν καὶ νὰ τοὺς παραπέμψῃ εἰς Ἀθήνας ἐν συνοδείᾳ, διὰ τὸν λόγον ὅτι ὁ Καζαντζῆς καὶ ὁ Ἀργυρὸς ἐνοχοποιοῦνται διὰ τὰ Νοεμβριανά. Οὕτω ἤρχισεν ἡ κατηγορία, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς τὸ ὅτι ἡμεῖς ἐνεργήσαμεν προπαγάνδαν εἰς τὴν Σπάρτην. Τῷ ὄντι ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων συνελήφθη μεθ’ ἑνὸς ἀνεψιοῦ μου ἀντὶ ἐμοῦ καὶ ὡδηγήθησαν εἰς Ἀθήνας· ἀλλ’ αἱ ἁρμόδιαι ἐνταῦθα Ἀρχαὶ εἶπον: «Δὲν βλέπομεν νὰ ὑπάρχῃ τίποτε ἐναντίον των· ἐὰν δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐξετασθῶσιν ἐν Σπάρτῃ, πρέπει νὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι». Καὶ ἐστάλησαν εἰς τὴν Σπάρτην, ἐκεῖ δὲ εὑρέθησαν ἐνώπιον καταθέσεων μεταγενεστέρων τοῦ ἐγγράφου τοῦ Νομάρχου Λακωνίας, διὰ τοῦ ὁποίου διετάσσετο ἡ σύλληψις τῶν βουλευτῶν. Ὁ μάρτυς, περὶ τοῦ ὁποίου σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὁ δεκαεπταετὴς μαθητής, κατέθεσεν ὅτι ἤκουσε λεγόμενον ὅτι ὁ Ἀργυρὸς καὶ ὁ Καζαντζῆς, εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Μαγούλαν — προάστειον τῆς Σπάρτης — ἔκαμναν προπαγάνδαν, γνωρίζω δέ, λέγει ὁ μάρτυς, τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ κάτοικος Μαγούλας Παπαδογιάννης ἠγόρασε καὶ ἕνα γκρά, πωλήσας τὸ σιτάρι του καὶ ὅτι τοῦτο εἶναι ἐν γνώσει καὶ ἄλλου.

§68Γ. ΠΩΠ. Νομικῶς εἶναι ἀτυχὴς ἡ ἀγόρευσίς σας καὶ ποινικολογικῶς, διότι ἐξαντλεῖτε τὴν ὑπεράσπισίν σας. Ἐγὼ σᾶς ἀκούω μετὰ προσοχῆς.

§69Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἔχω τοὺς λόγους μου, κύριε συνάδελφε. Ὁ μάρτυς αὐτός, Καράντζας τὸ ὄνομα, λέγει ὅτι ταῦτα γνωρίζει ὁ Κούτσης, ἀπὸ τὸν ὁποῖον τὰ ἔμαθε. Ἐρωτᾶται ὁ Κούτσης καὶ ἀρνεῖται, λέγει δὲ ὅτι δὲν τὰ γνωρίζει. Ὁ Καράντζας λέγει ἐπίσης, προκειμένου περὶ τῆς ἀγορᾶς τοῦ γκρᾶ, ὅτι περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἔχουν ἀκούσει ὁ δεῖνα, δεῖνα, δεῖνα. Ἐξετάζονται ὅλοι αὐτοὶ καὶ ὅλοι ἀποφαίνονται ὁμοφώνως ὅτι δὲν γνωρίζουσι τίποτε. Εἶπον: «Ἐβλέπομεν τὸν Ἀργυρὸν καὶ τὸν Καζαντζῆν, ἀλλὰ δὲν γνωρίζομεν οὔτε ἂν ἔλαβον μέρος εἰς προπαγάνδαν, οὔτε ἂν συνειργάσθησαν μὲ ἐπιστράτους, οὔτε ἂν διένειμαν χρήματα ἢ ὅπλα». Συμπληρωθείσης οὕτω τῆς ἀνακρίσεως, ἥτις ἐνηργήθη ἐν Σπάρτῃ, ὁ ἁρμόδιος Εἰσαγγελεὺς ἀποφαίνεται περὶ τοῦ κ. Καζαντζῆ ὅτι εἶναι: «ἀπολυτέος». Καὶ μετ’ οὐ πολὺ ὁ αὐτὸς Εἰσαγγελεὺς Κατσάκος ζητεῖ τὴν ἄδειαν καταδιώξεως.

§70Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ἀποτελεῖτε μοναδικὸν παράδειγμα Ἕλληνος βουλευτοῦ ζητουμένου νὰ δικασθῇ ἀπὸ τὴν Ποινικὴν Δικαιοσύνην καὶ θέλοντος νὰ ἀποφύγῃ διὰ διαφόρων ἐπιχειρηματολογιῶν. Ἡ θέσις σας διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἀναπτύσσετε εἶναι ὀδυνηρὰ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς.

§71Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Σᾶς ἀπέλυσε διότι εἶσθε βουλευτής.

§72Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Βεβαιῶ ὅτι Κατσάκος εἶναι ὁ γράψας «ἀπολυτέος» καὶ Κατσάκος ὁ ζητῶν τὴν καταδίωξιν.

§73Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶπεν «ἀπολυτέος» διότι εἶσθε βουλευτής. Ἤδη, ὅτε ἔχει σχηματίσει δικογραφίαν καὶ ἑπομένως θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ μᾶλλον ἀσφαλῆ ἐρείσματα, εἶπε «καταδιωκτέος». Δὲν ἔχει δὲ καμμίαν σημασίαν ὅτι ὁ αὐτὸς Εἰσαγγελεὺς ἐμόρφωσε τὴν ἀντίθετον γνώμην, σχηματισθείσης τῆς δικογραφίας. Αὐτὸ εἶναι εἰς βάρος σας.

§74Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀσυλίας ἐξητάσθη, συνεπείᾳ δὲ διαφωνίας Εἰσαγγελέως καὶ ἀνακριτοῦ ἀπεφάνθη τὸ Συμβούλιον ὅτι ἡ ἀσυλία δὲν ἐπροστάτευε τὸν κ. Καζαντζῆν, ἑπομένως ἡ ἀνάκρισις ἐξηκολούθησε, κατ’ οὐσίαν δὲ ἐρευνῶν τὴν ὑπόθεσιν ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεως τοῦ κ. Καζαντζῆ. Ἐξήτασα, κύριοι βουλευταί, τὴν δικογραφίαν διὰ νὰ ἴδω ἂν μετὰ τὸ «ἀπολυτέος» αὐτὸ τοῦ Εἰσαγγελέως ὑπάρχει τι νεώτερον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπέβαλλε τὴν αἴτησιν ἀδείας καταδιώξεως· ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἐντὸς τῆς δικογραφίας οὐδὲν τὸ νεώτερον, παρὰ αἱ αἰτήσεις τοῦ Εἰσαγγελέως αἱ δύο. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσατε πολλὰ παρὰ πολλῶν βουλευτῶν λεγόμενα κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου. Ὁ κ. βουλευτὴς Ψαρρῶν ἐνόμισεν ὅτι ἐξαντλεῖται ἡ ὑπεράσπισίς μου· ἄλλοι βουλευταὶ μὲ ἐπληροφόρησαν ὅτι δὲν θὰ δικασθῶ ἐδῶ· τέλος ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἕνα βουλευτὴν νὰ ἀποφεύγῃ τὴν Δικαιοσύνην. Ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς ταῦτα, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἀποφεύγω τὴν Δικαιοσύνην· ἀλλ’ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἔμαθον ὅτι κατεζητούμην, προσεπάθησα νὰ ἀποφύγω τὴν σύλληψιν, ὄχι διὰ νὰ σώσω ἐμαυτόν, ἀλλὰ διὰ νὰ σώσω τὸ ἐν τῷ προσώπῳ μου βουλευτικὸν ἀξίωμα, ἔσπευσα δὲ νὰ ἔλθω εἰς Ἀθήνας (διαμαρτυρίαι), χωρὶς βεβαίως νὰ ἀγνοῶ ὅτι αἱ δικαστικαὶ Ἀρχαὶ θὰ ἠδύναντο νὰ ζητήσωσι τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς καὶ ἡ Βουλὴ νὰ τὴν χορηγήσῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ λάβω τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἕνα Νομάρχην νὰ διατάσσῃ τὴν ἀστυνομικὴν Ἀρχὴν νὰ συλλαμβάνῃ βουλευτὰς καὶ νὰ τοὺς στέλλῃ ὑπὸ συνοδείαν εἰς Ἀθήνας. Ἀνέπτυξα, κύριοι βουλευταί, τὴν ὑπόθεσιν, ὄχι διότι θέλω νὰ ζητήσω τὴν ψῆφον τῆς εὐμενείας τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀποφύγω τὴν Δικαιοσύνην· ὡμίλησα διὰ νὰ φωτίσω τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἀποδείξω ὅτι δὲν ὑπάρχει βάσιμος κατηγορία, ὅτι δὲν ὑπάρχει ποσῶς κατηγορία, ὅτι δὲ τουναντίον ὑπῆρξε κατηγορία, ἡ ὁποία ἐκρίθη ἀνυπόστατος καὶ κατόπιν τούτου ἔρχεται ἐνώπιον ὑμῶν ἡ αἴτησις ἀδείας καταδιώξεως. Ἐπαφίεμαι εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Νάκος ἔχει τὸν λόγον ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐκθέσεως.

§76Λ. ΝΑΚΟΣ. Εἶμαι, κύριοι βουλευταί, ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἡ Ἐπιτροπὴ προτρέπει τὴν Βουλὴν ὅπως χορηγήσῃ τὴν αἰτουμένην ἄδειαν ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν βουλευτῶν. Εἶμαι τόσον ζηλωτής, κύριοι βουλευταί, τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας καὶ τόσον εὐλαβὴς πρὸς τὰς συνταγματικὰς διατάξεις, αἵτινες ἀσφαλίζουσι τὴν ἐλευθέραν συζήτησιν καὶ τὴν ἐλευθέραν κατάρτισιν τοῦ Συνεδρίου τούτου, ὥστε καὶ ὅταν πρόκειται ἀκόμη περὶ ἀντιπροσώπων, τῶν ὁποίων οἱ πληθυσμοὶ οὓς ἀντιπροσωπεύουσι κατεπροδόθησαν, ὅταν οἱ πληθυσμοὶ τοὺς ὁποίους ἀντιπροσωπεύουσιν εὑρίσκονται ὑπὸ τὸ πέλμα τοῦ Βουλγάρου κατακτητοῦ, οἵτινες ἔχουσι τὴν τόλμην καὶ τὴν ἀναίδειαν νὰ εὑρίσκωνται ἐν τῇ Βουλῇ καὶ νὰ μὴ αἰσθάνωνται τὴν ἐντροπήν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ὡς βουλευτὴς αἰσθάνομαι δι’ αὐτούς, ἔχω, λέγω, τὴν συναίσθησιν, ὅταν πρόκειται περὶ τοιούτων διατάξεων, νὰ εἶμαι πολὺ προσεκτικὸς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῶν προσώπων καὶ νὰ εὐλαβοῦμαι τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἐλευθερίαν τὴν ὁποίαν ἐκεῖνος οὐδέποτε ἐνεθυμήθη (χειροκροτήματα). Ὁ κ. βουλευτὴς ἦλθε διὰ δικολαβικῶν ἐπιχειρημάτων νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἄδειαν, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν ὅπως δώσητε εἰς τὴν δικαστικὴν Ἀρχὴν διὰ νὰ καταδιώξῃ τὸν κ. βουλευτὴν καὶ ἤρχισε πρῶτον διὰ τῆς ἐνστάσεως, ὅτι δὲν ἐτυπώθη ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Εἰσαγγελέως καὶ σήμερον λέγει ὅτι ἡ ἔκθεσις ἐτυπώθη μετὰ τὴν πρότασιν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἄξιον συζητήσεως, ὅτι εἶναι ἄξιον ἀπαντήσεως τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, ἀλλὰ δὲν εἶναι κἂν ἄξιον συζητήσεως καὶ τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον παρουσίασεν ἐνώπιον ἡμῶν, ἀναγινώσκων τὴν δικογραφίαν καὶ ἐπιθυμῶν νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀθῳότητα αὐτοῦ. Ἡμεῖς, κύριοι, δὲν εἴμεθα Δικαστήριον. Ἡ διάταξις ἐθεσπίσθη μόνον ὅπως ἐξασφαλίσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἀπὸ πάσης ἐπιβουλῆς τῶν δικαστικῶν Ἀρχῶν. Ἕν ἔχομεν καθῆκον νὰ ἴδωμεν, ἂν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς τὴν δικογραφίαν, δικαιολογοῦσι μίαν τοιαύτην πρότασιν τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς. Αὐτὸ ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν. Ἐγὼ δέ, ἐξετάζων τὴν δικογραφίαν, εὗρον, ἂν θέλῃ ὁ κ. βουλευτὴς νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, τὴν ὁποίαν ὅμως οὐδένα ἔχω λόγον νὰ τὴν εἴπω, εὗρον, λέγω, βαρυτάτας ἐνδείξεις ὑπὲρ τῆς ἐνοχῆς του.

§77Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Μνημονεύσατε μίαν.

§78Λ. ΝΑΚΟΣ. Ὑπάρχουσι μαρτυρίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι λίαν ἐπιβαρυντικαὶ δι’ ὑμᾶς, ὅτι ἐσπεύσατε καὶ ἐπεδόθητε εἰς ῥαδιουργίας κατὰ τοῦ Καθεστῶτος. Δὲν ἔχομεν ὅμως νὰ ἐξετάσωμεν τοῦτο, ἀλλὰ ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν μήπως ἡ δικαστικὴ Ἀρχὴ ἐπιβουλεύεται τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀναγιγνώσκων τὴν δικογραφίαν, ἀναγιγνώσκων τὰς μαρτυρικὰς καταθέσεις, τὰς δικαστικὰς ἐκθέσεις, πείθομαι ὅτι ἡ ὅλη δικογραφία εἶναι πλήρης, ὅτι ἡ κατηγορία εἶναι ἀληθής, ἀδιάφορον ἂν εἶναι ἔνοχος ἢ ὄχι ὁ κατηγορούμενος. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, κύριοι βουλευταί, ὅτι οὔτε ἐγώ, οὔτε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐπρόσεξεν εἰς τὰ πρόσωπα, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ταῦτα, ἀλλὰ εὐλαβὴς ὡς πάντοτε πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Κοινοβουλίου, πρὸς τὰς συνταγματικὰς ἐλευθερίας, μετὰ προσοχῆς ἡ πλειονοψηφία καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων θέλει ἀποφασίσει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι συμφέρον τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Τόπου. Καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐλευθεριῶν τούτων ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ προτρέπαμεν αὐτὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν καὶ νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν τῆς καταδιώξεως τοῦ κ. βουλευτοῦ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Α. Χωρέμης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπῆς «περὶ παραπομπῆς εἰς δίκην τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Ἀργυροῦ καὶ Κ. Καζαντζῆ» λέγουσι «Ναί» οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «Ὄχι». Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ σφαιριδίων μυστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Ξηροῦ καὶ Α. Χωρέμη, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή (ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 160. Ὑπὲρ τῆς χορηγήσεως ἀδείας πρὸς ποινικὴν καταδίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ἀργυροῦ ἐψήφισαν 156 καὶ κατ’ αὐτῆς 4. Ὑπὲρ τῆς χορηγήσεως ἀδείας ποινικῆς διώξεως κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Καζαντζῆ 157 καὶ κατ’ αὐτῆς 3. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἄδειαν τῆς περαιτέρω διώξεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Ἀργυροῦ καὶ Κ. Καζαντζῆ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 10ην μ.μ. (Ὥρα 9 μ.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.15′ μ.μ.).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἡ ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῶν χρήσεων τῶν ἐτῶν 1916 καὶ 1917. Ἐπίσης ἀνακοινῶ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐκτάκτων κερδῶν κατηρτίσθη ἀπὸ τοὺς κ.κ. Γ. Καφαντάρην, Π. Ἀραβαντινόν, Π. Λαγοπάτην, Λ. Ἀναστασιάδην, Π. Βουρλούμην, Γ. Ἀβέρωφ, Γ. Μαρῆν, Α. Σίδερην, Ε. Βελλιανίτην, Σ. Κοσμετάτον, Α. Μπασιᾶν, Δ. Ζαμάνον, Δ. Χατζηγιάννην, Χ. Βασιλακάκην, Ν. Γαρδικιώτην, Ι. Βαλαλᾶν, Λ. Χωρέμην, Γ. Νικολαΐδην, Ν. Ξηρὸν καὶ Δ. Τερζάκην. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως τῶν καταδίκων ἐκ τῶν φυλακῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐκδόσεως Νομοθετικῶν Διαταγμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς τῶν λιμένων Ἡρακλείου, Χανίων καὶ Ρεθύμνης». Ἀναβάλλεται ἐπὶ τοῦ παρόντος.

§83Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναβληθῇ.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀναβάλλεται, ἀλλ’ ἐπειδὴ θὰ γίνῃ εὐρυτέρα συζήτησις, προτάσσονται τὰ ἄλλα, διὰ νὰ εἶναι παρόντες ὅλοι. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ͵ΦΚΣΤʹ νόμου τῆς 22ας Δεκεμβρίου 1876 «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μειώσεως τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις, πλὴν Κρήτης καὶ Σάμου, εἰσπραττομένου φόρου δεκάτης, καταργήσεως αὐτοῦ ἐπί τινων προϊόντων κλπ.».

§85Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθηκῶν εἴς τινας νόμους «περὶ φυλακῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Ν. Διατάγματος «περὶ διαγωνισμοῦ πρὸς κατάληψιν θέσεων διαχειριστῶν Δʹ τάξεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῶν ἐργασιῶν τῶν νομοπαρασκευαστικῶν Ἐπιτροπῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλαγῶν ἐνοικιαστῶν φόρου δεκάτης καὶ ἄλλων διαφόρων φόρων καὶ προσόδων χρ. 1915 καὶ 1916, ὡς καὶ περὶ ἀπαλλαγῶν στρατευθέντων ἐφέδρων γεωργῶν καὶ ἄλλων φορολογουμένων ἀπὸ διαφόρων φόρων, λόγῳ ζημιῶν ἐκ τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων ἢ θεομηνίας κλπ.». (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–4). Ἄρθρον 5 (Ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Ν. Ξηρός.

§87Ν. ΞΗΡΟΣ. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ φόρου ἐξ ἐλαιοδεκάτης.

§88Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, δὲν συντρέχει οὐδεὶς λόγος. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5–9).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (Ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Μ. Δαζέας.

§90Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Εἶναι καὶ δευτέρα τροπολογία, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν φόρον οἰκοδομῶν τῶν ἐπιταχθέντων κτιρίων. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἐνῷ δὲν ἀπεζημιώθησαν, οὔτε προβλέπει περὶ τούτου οὐδεὶς νόμος, πρέπει νὰ πληρώσωσι φόρον.

§91Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ, εἶναι νὰ μὴ τοὺς καταδιώξωμεν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου.

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἶναι νὰ ὑποσχεθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν θὰ ἐπισπευσθῇ ἡ καταδίωξις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς καὶ ἐν τῷ λοιπῷ Κράτει τῶν διατάξεων τῶν Διαταγμάτων τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης ὑπ’ ἀριθ. 2235 τῆς 22ας Ἀπριλίου 1917 καὶ 745 τῆς 11ης Νοεμβρίου 1916». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 28 Μαρτίου 1917 Ν. Διατάγματος «περὶ ἐκμεταλλεύσεως δασῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ ἐκτελέσεως ἐκτάκτων ὑλοτομιῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Χώρας». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δαζέας.

§94Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσει, συμφώνως μὲ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐπιτρέπεται ἡ ὑλοτομία εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δάση καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην τῆς ξυλείας των. Ὑπάρχουσι καὶ κοινοτικὰ δάση, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκμεταλλεύωνται αἱ Κοινότητες.

§95Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αἱ Κοινότητες, κατὰ τὴν ὑφισταμένην νομοθεσίαν, ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὰ δάση των.

§96Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἀπαιτεῖται ὅμως ἄδεια τοῦ Ὑπουργείου.

§97Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μήπως διὰ τὰ δάση τοῦ Ὑπουργείου δὲν θὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν ζημιοῦται τὸ Κράτος; Δύνασθε νὰ εἴπητε τὸ ἑξῆς, ὅτι ὅταν ζητοῦσιν ἄδειαν πρὸς ὑλοτομίαν δι’ ἴδιόν των σκοπόν, ἡ Διοίκησις, αἱ Ἀρχαὶ νὰ εἶναι γενναιότεραι εἰς τὴν παροχὴν τῶν ἀδειῶν· τοῦτο δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς τὸν νόμον, ἀλλ’ ἤδη ἔχομεν ἀρχίσει καὶ ἐπιτρέπομεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέραν ὑλοτομίαν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Δασολογικῆς Σχολῆς».

§99Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι τροποποιήσεις τινές. Ἡ πρώτη στρέφεται εἰς τὴν διδασκαλίαν, κατόπιν γνώμης καθηγητοῦ τοῦ Πολυτεχνείου. Προστίθεται ὅτι πρέπει νὰ διδάσκωνται Τοπογραφία καὶ Χημεία. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 προστίθεται ὅτι οἱ μαθηταὶ θὰ ὑφίστανται καὶ ἐξετάσεις. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 ἀπαλείφεται ἡ λέξις «τοῦ Πολυτεχνείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 350 «περὶ ἐγκαταστάσεως ἐποίκων».

§101Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχουσι τροποποιήσεις τινὲς προκειμένου περὶ τοῦ ἐποικισμοῦ· ἐπειδὴ ἱδρύεται γραφεῖον ἐν Θεσσαλονίκῃ διὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐργασίαν, δι’ αὐτὸ δίδομεν περιορισμὸν εἰς τὰ δικαιώματα τῆς Ἐπιτροπῆς. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 807 Διατάγματος τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ ὀργανώσεως τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῆς Ἀνωτάτης Διευθύνσεως τῶν Δημοσίων Κτημάτων καὶ τοῦ Ἐσωτερικοῦ Ἀποικισμοῦ».

§103Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Προστίθενται εἰς τὸ ἄρθρον τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «εἰς τὸ πενταμελὲς Συμβούλιον... κλπ.», καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἀπαλείφονται αἱ τελευταῖαι λέξεις.

§104Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κυρίως ἤθελον νὰ ἐκφέρω μίαν εὐχήν. Ὡς γνωρίζετε, ἐγὼ κατ’ ἀρχήν, ὅταν πρόκειται περὶ Γραφείων, τὰ ὁποῖα σκοπὸν ἔχουσι τὴν συντήρησιν τοῦ δημοσίου πλούτου, φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται λόγος περὶ ἐξόδων, παρατηρῶ ὅμως ὅτι ὑπάρχουσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰ μεταφραστικὰ γραφεῖα, τὰ ὁποῖα δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ἔχουσι μεγάλην ἐργασίαν καὶ τὸ προσωπικὸν αὐτῶν μένει ἀργόν, θὰ ἦτο δὲ εὐχῆς ἔργον, χωρὶς νὰ ἀνασταλῇ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνεται διὰ τὸ μέλλον, νὰ γίνῃ κάποιος συνδυασμός, ὥστε τὸ προσωπικὸν νὰ προσληφθῇ εἰς τὰ κτηματικὰ γραφεῖα· προτιμότερον νὰ ἔχωσι τὸ προσωπικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον δύναται ν’ ἀποβῇ ὠφελιμώτατον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς μεταφράσεις τὰς ἐπισήμους, δι’ εἰδικοῦ Διατάγματος πρέπει νὰ καθορισθῇ, ὥστε τὰ Τουρκικὰ ἔγγραφα νὰ μεταφράζωνται καὶ ἡ μετάφρασις νὰ ἔχῃ ἐπίσημον χαρακτῆρα. Δύναται νὰ γίνῃ μία ἐξαίρεσις ὅσον ἀφορᾷ τὸ μεταφραστικὸν γραφεῖον τῆς Θεσσαλονίκης δι’ αὐτὸ δύναται νὰ τεθῇ ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἶναι ἀπαραίτητον καὶ θὰ προσφέρῃ πολλὰς ὑπηρεσίας, διότι ἔχω πεποίθησιν ὅτι μία καλὴ Ὑπηρεσία δύναται νὰ φέρῃ ἀποτελέσματα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κτηματικὴν περιουσίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἄπειρος μὲ τὴν νέαν κατάστασιν. Εἶναι νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται, γνωρίζω δὲ ὅτι καὶ μέλη τῆς Ὑπηρεσίας συμφωνοῦν μαζί μου.

§105Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μετὰ τὴν λειτουργίαν τῆς Ὑπηρεσίας, ὅπως ἱδρύθη αὕτη ἐν Θεσσαλονίκῃ ὑπὸ τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, θ’ ἀποβῇ ἡ ἄλλη Ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν ὠργανώσαμεν πρὸ τετραετίας, περιττὴ καὶ πιθανώτατον εἶναι νὰ γίνῃ ἀνάγκη μόνον διὰ τὴν Θεσσαλονίκην. Αὐτὴ εἶναι ἡ σκέψις σας, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Ὑπόσχομαι μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅταν θὰ λειτουργήσωσι τὰ γραφεῖα αὐτά. Ἐμείναμεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην τόσον χρόνον, ἠσκήθη ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος πλησίον μας καὶ νῦν τὸ πρῶτον ἱδρύσαμεν τὸ γραφεῖον ἐν Θεσσαλονίκῃ. Αὐτὸ θὰ χρησιμεύσῃ ὡς φυτώριον καὶ κατόπιν θὰ ἱδρύσωμεν καὶ ἄλλα γραφεῖα, ὁπότε θὰ δυνηθῶμεν τότε νὰ ἐξετάσωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ ἐλπίζω νὰ καταλήξωμεν εἰς συμπέρασμα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἰουνίου 1917 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ ἀναστολῆς πάσης διατάξεως περὶ μονιμότητος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ὑπαλλήλων Γεωργικῆς Τραπέζης Μακεδονίας, Ἠπείρου, Αἰγαίου καὶ τοῦ Κοινωφελοῦς Ταμείου Κρήτης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης θέσεων ἀμίσθων ἐπιτίμων ἀκολούθων παρ’ ἑκάστῃ τῶν Πρεσβειῶν καὶ τῷ ἐν Καΐρῳ Δ. Πρακτορείῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ Προξενικοῦ νόμου, διὰ τῆς ἱδρύσεως ἐμμίσθου Γενικοῦ Προξενείου ἐν Ἄδδις Ἀβέβᾳ τῆς Ἀβυσσηνίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουλίου Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ καταργήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου ΒΤΛϚʹ τῆς 27 Ἰουλίου 1895 καὶ τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουλίου Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ προσωρινῆς ἀναθέσεως τῆς Διευθύνσεως Προξενικῶν Ἀρχῶν εἰς ὑπαλλήλους τῆς διερμηνευτικῆς Ὑπηρεσίας κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 4 καὶ 6 τοῦ νόμου 604». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγχωνεύσεως τῶν Οἰκον. Ἐφοριῶν Ἀθηνῶν καὶ Ἀττικῆς, συστάσεως Οἰκον. Ἐφοριῶν ἐν Κερκύρᾳ, Κεφαλληνίᾳ, Ζακύνθῳ καὶ Λευκάδι καὶ συμπληρώσεως τοῦ προσωπικοῦ Οἰκονομικῶν τινων Ἐφοριῶν τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Ὑπηρεσίας τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιθεωρήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τῆς ἰσχύος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 393 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ τῶν πλήρων ποσοστῶν τῶν εἰς ἐπαρχιακοὺς κλάδους ἀποσπωμένων κλπ. Οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθέτων τελῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς ἐνσήμου κοινωνικῆς προνοίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου Θεσσαλονίκης καὶ περὶ διαρρυθμίσεως διατάξεων τινῶν τῶν νόμων «περὶ Κεντρικῶν Ταμείων καὶ ἐπαρχιακῶν Ταμείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουλίου 1917 Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐκυρώθη τὸ ἀπὸ 24 Ὀκτωβρίου 1916, ὑπ’ ἀριθ. 287, Διάταγμα τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ καταθέσεως εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον τοῦ Δημοσίου τῶν χάριν τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀγῶνος ἀποστελλομένων χρηματικῶν ποσῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντάξεως δημοτικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 228 νόμου «περὶ συστάσεως Σώματος Στρατιωτικῆς Ἐπιμελητείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 4ης Ἰουλίου 1917 «περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, ὡς καὶ τῶν ὁπλιτῶν, μονίμων καὶ ἐφέδρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγραφῆς τῶν στρατιωτικῶν τῆς τέως Κρητικῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ».

§107Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς περιλαμβάνονται καὶ οἱ ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοί. Ἁπλῶς δήλωσιν κάμνω διὰ νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως κλπ. τοῦ νόμου 566 «περὶ διοικήσεως Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 577 «περὶ προσαυξήσεων τοῦ μισθοῦ καὶ συντάξεως τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις λειτουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως».

§109Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν ἔχει διανεμηθῆ τοιοῦτον νομοσχέδιον. Εἶναι σπουδαιότατον καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ ἔχωμεν μελετήσει.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τιμωρηθῇ ἡ Ὑπηρεσία.

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου «περὶ ναυτικῶν συντάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Αὐγούστου 1916 Β. Νομοθετικοῦ Διατάγματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἀπαιτουμένου χρόνου ὑπηρεσίας διὰ τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας τῶν παραιτουμένων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§113Ν. ΞΗΡΟΣ. Κατὰ τὸν πάγιον νόμον 357 τὰ στελέχη τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων τῶν διαχειριστῶν καταρτίζονται (ἀναγινώσκει): «τῶν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐξελθόντων ἐκ τοῦ Σώματος τούτου τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ἀποτελοῦσι τὴν ἐφεδρείαν αὐτοῦ». Ταῦτα λέγει ὁ πάγιος νόμος 357. Διὰ τοῦ Διατάγματος τοῦ ἐκδοθέντος τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1916 εἰσάγονται τροπολογίαι ὅσον ἀφορᾷ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Σώματος τῆς ἐφεδρείας καὶ ἀπαιτεῖται πρὸς τοῦτο πενταετὴς ἐν συνόλῳ ὑπηρεσία. Αὐτὸ θὰ ἦτο ὀρθώτερον ἐὰν ἦτο ὀλιγωτέρα ἡ ὑπηρεσία, διότι θέλομεν νὰ περιορίσωμεν ἕνα ὑπάλληλον εἰς μίαν ὑπηρεσίαν, τῆς ὁποίας δύναται ὁ μισθὸς νὰ μὴ τοῦ εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὰς ἀνάγκας τὰς βιωτικὰς καὶ νὰ θελήσῃ νὰ ἐξασκήσῃ ἓν ἄλλο ἐπάγγελμα. Ἑπομένως δὲν δύνασθε νὰ περιορίσητε στρατιωτικοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν νὰ μείνωσιν εἰς ἓν ἐπάγγελμα. Τὸ στράτευμα δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τίποτε, ἐφ’ ὅσον ἐκ τῶν στελεχῶν αὐτοῦ δύναται νὰ ἔχῃ ἐφεδρικὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως ἢ πολέμου θὰ τοῦ χρησιμεύσουν, διότι τότε θὰ ἔχῃ ἀνάγκην πολλῶν. Δύναται λοιπὸν νὰ περιορισθῇ εἰς διετίαν ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐκπληρώσει τὴν στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ξεύρετε διατί ἔγινε ἡ πενταετία; Διότι ἔξυπνοί τινες, ἐπωφελούμενοι τοῦ νόμου καὶ θέλοντες νὰ ἀποφύγωσι τὴν στράτευσιν τῆς διετοῦς ὑπηρεσίας ὡς κληρωτῶν, ἔγιναν ἀξιωματικοὶ καὶ μετὰ τρεῖς μῆνας παρῃτοῦντο καὶ ἀπέφευγον τὴν ὑπηρεσίαν.

§115Ν. ΞΗΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἐκπλήρωσιν διετοῦς ὑπηρεσίας καὶ τὴν διετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Σώματι, νὰ ἀναγράφωνται εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα, ἐὰν ἔχουν ἐκπληρώσει τὴν διετῆ ὑποχρέωσιν κληρωτῶν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§118Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἡ παράγραφος 3 φρονῶ ὅτι παρέλκει μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων», διὰ τοῦτο καὶ ὑποβάλλω μίαν σχετικὴν τροπολογίαν.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δώσατέ την, ἐπειδὴ εἶναι εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, καὶ δύναται νὰ τὴν ἐξετάσῃ ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§120Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐπίσης ἡ παράγραφος 4 χρήζει μεταρρυθμίσεώς τινος. Ἀξιωματικοὶ ἢ στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι, ἐπιτυχόντες εἰς διαγωνισμόν, ἐγένοντο διαχειρισταὶ καὶ παρῃτήθησαν κατόπιν πρίν εἰσαχθῇ τὸ Διάταγμα αὐτὸ τὸ Νομοθετικόν, διότι εὗρον θέσιν ἥτις τοῖς ἀποφέρει περισσότερον μισθόν. Αὐτοὶ ἐνεγράφησαν εἰς τὴν ἐφεδρείαν διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὅστις ἔχει ἀναδρομικὴν δύναμιν. Περιλαμβάνονται καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν πενταετίαν ἢ εἰς τὴν διετίαν, ὅπως ἐτροποποιήθη; Φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ αὐτοί.

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δώσατε καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν. Ἡ τροποποίησις δὲν θὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ Διατάγματος, ἀλλὰ θὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§122ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἄρθρον 4 τροποποιεῖται;

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσπράξεως γαιωμόρου τῶν κτημάτων τοῦ Θεσσαλικοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως καὶ ὀργανώσεως Σώματος τοπογράφων μηχανικῶν».

§126Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Προβλέπει τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑδραυλικῶν μηχανικῶν;

§127Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τοῦτο ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας.

§128Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔχει μεγαλειτέραν ἀνάγκην. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως τοῦ γηπέδου τῶν Βασιλικῶν Σταύλων καὶ ἀνεγέρσεως νέων τοιούτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν ἐπὶ τοῦ ἀποτεφρωθέντος τμήματος τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ τοῦ μεγίστου ὕψους τῶν ἀνεγειρομένων οἰκοδομῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινῶν τῶν νόμων ΒΨΞΗʹ καὶ ΓΥϞʹ, ὑπ’ ἀριθ. 3490, τοῦ 1909, 398 καὶ 496 τοῦ 1914». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ τιμῆς πωλήσεως ἐφημερίδων ἢ ἐντύπων φυλλαδίων καὶ περὶ ὑποχρεωτικῆς ἐκδόσεως αὐτῶν εἰς ὡρισμένας διαστάσεις». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3). Ἄρθρον 4 (Ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θ. Βελλιανίτης.

§130Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἤθελον παρατηρήσει ὅτι, ἐπειδὴ αἱ Γαλλόφωνοι ἐφημερίδες ἐν Ἀθήναις ἔχουσι μεγάλας δαπάνας καὶ συντάξεως καὶ ἐκτυπώσεως καὶ μεταφράσεως, ἔχουσι δὲ σχετικῶς πρὸς τὰς Ἑλληνικὰς πολὺ μικρὰν κυκλοφορίαν καὶ ἐτιμῶντο πάντοτε δέκα λεπτά, θὰ εἶναι ἄδικον νὰ ἐξισωθῶσι πρὸς τὰς Ἑλληνικάς. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὸ 4ον ἄρθρον «ἐκτὸς τῶν Γαλλοφώνων ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι παραχωροῦν τρία λεπτὰ ἐν συνόλῳ εἰς τε τοὺς πωλητὰς καὶ τὰ Πρακτορεῖα».

§131Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δύναται νὰ περιορισθῇ τὸ νομοσχέδιον μόνον εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μετὰ τὰς τροπολογίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§133ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινῶν περὶ Ταμείου «Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀνομασίας ἐφέδρων δοκίμων διαχειριστῶν Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας Στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δανείων τῶν Δήμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 257 τῆς 20 Ἀπριλίου 1914 «περὶ συστάσεως Σώματος ἀεροπόρων τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λειτουργίας Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Συμβουλίων, μὴ πληρούντων τοὺς ὅρους τοῦ νόμου ͵ΔΝΖʹ. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως διαγωνισμοῦ πρὸς πλήρωσιν θέσεων μονίμων ἀνθυπολοχαγῶν Μεταγωγικοῦ καὶ μεταξὺ τῶν ἐφέδρων κλάσεων 1913α καὶ 1913β». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὴν συσταθησομένην ἕδραν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ τοῦ Λονδίνου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τέλους ἀδειῶν ἐξαγωγῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καλλιεργείας ὀρύζης καὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Φεβρουαρίου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 381 «περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου.

§135Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἡ Πολιτεία ἐν τῇ μερίμνῃ ὅπως ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τὸ σχολεῖον πᾶσαν ξένην ἐπίδρασιν καὶ ἀνυψώσῃ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὴν ἐκπαίδευσιν, ἐφρόντισε νὰ ἱδρύσῃ τὸν θεσμὸν τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν δημοτικῶν σχολείων κατὰ τὸ ἔτος 1895. Ἱδρύσασα δὲ τὸν θεσμὸν τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν δημοτικῶν σχολείων, ἀνέθηκε τὴν διοίκησιν καὶ ἐποπτείαν εἰς κατὰ τόπους Ἐποπτικὰ Συμβούλια πενταμελῆ, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τῶν ἑκασταχοῦ Ἐπισκόπων. Ἐνθαρρυνθεῖσα δὲ ἡ Πολιτεία ἐκ τῶν ἀγαθῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν δημοτικῶν σχολείων κατὰ τὸ 1905, ἵδρυσε καὶ Ἐπιθεώρησιν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, συστήσασα συγχρόνως καὶ ἑπταμελὲς Συμβούλιον, ἀποτελούμενον ἐκ καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, διὰ τὴν ἀνωτέραν ἐποπτείαν αὐτῆς. Κατὰ δὲ τὸ 1910 συνέστησε καὶ ἀνώτερον πενταμελὲς Συμβούλιον τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐν αὐτῷ τῷ Ὑπουργείῳ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Πολιτεία ἐπεθύμει νὰ εἶναι ἡ Διοίκησις τῆς Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως ἑνιαία καὶ ἀρτιωτέρα, διὰ τοῦτο κατὰ τὸ ἔτος 1913 κατήργησε τὰ δύο χωριστὰ Ἐκπαιδευτικὰ Συμβούλια τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ συνέστησε τὸ δωδεκαμελὲς Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ἔργον ἔχον νὰ μεριμνᾷ περὶ παντὸς ζητήματος σχετικοῦ πρὸς τὴν Δημοτικὴν καὶ Μέσην Ἐκπαίδευσιν, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον λειτουργεῖ. Μετὰ δὲ τοὺς εὐτυχεῖς πολέμους τοῦ 1912 καὶ 1913, ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Χώρας, ἡ Πολιτεία ηὔξησε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιθεωρητῶν τῆς τε Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Μέσης, εὐρύνασα καὶ τὴν δικαιοδοσίαν αὐτῶν χάριν τῆς καλλιτέρας θεραπείας τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας. Πλὴν τούτου δὲ ἵδρυσε καὶ τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τῶν σχολείων, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε ἔλειπεν ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη ἀνάπτυξις τῆς Διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἐννοεῖται, ἀπῄτησε καὶ δαπάνας πολὺ μείζονας τῶν προηγουμένων, ἐνῷ δὲ κατὰ τὸ 1909 αἱ δαπάναι διὰ τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀνήρχοντο εἰς 273.000 δραχμάς, κατὰ τὸ 1915, ὁπότε ἀνεπτύχθη ἡ Διοίκησις αὕτη διὰ τῶν νόμων 240 καὶ 567, αἱ δαπάναι τῆς Διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀνῆλθον εἰς 1.483.000. Ἀτυχῶς ἡ Πολιτεία, ἐνῷ ὤφειλε νὰ ἀρχίσῃ τὴν μεταρρύθμισιν τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ τῶν θεμελίων τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ οἰκοδομήματος, δηλονότι ἀπὸ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἤρχισεν ἀπὸ τῆς στέγης αὐτοῦ, ἀπὸ τῆς Διοικήσεως. Δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω βεβαίως τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐφρόντισε διὰ τὴν καλὴν διοίκησιν τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ νομίζω καθῆκον μου νὰ εἴπω τὴν ὀρθὴν γνώμην, ἥτις παρ’ ἅπασι τοῖς Κράτεσιν ἐπεκράτησεν, ὅτι ὤφειλε πρωτίστως νὰ φροντίσῃ δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν Δημοτικὴν Ἐκπαίδευσιν, νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν ἐλλειπόντων διδασκάλων αὐτῆς καὶ τῶν ἄλλων ἀναγκῶν της καὶ μετὰ τοῦτο νὰ ἀσχοληθῇ διὰ τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, μετὰ τὰς τοσαύτας δαπάνας διὰ τὴν Διοίκησιν, ἀντί, ὡς χθὲς ἄλλος συνάδελφος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐζήτησε, ν’ αὐξήσῃ, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, τὸν μισθὸν τῶν δημοδιδασκάλων, τῶν βιοπαλαιστῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὸ στήριγμα πάσης Πολιτείας ἀνεπτυγμένης, καὶ νὰ βελτιώσῃ οὕτω τοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ζοῦν οὗτοι, σπεύδει νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνει καὶ πάλιν τὰς δαπάνας τῆς Διοικήσεως. Ὅτε χθὲς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κρήτης κ. Κριάρης ἐζήτησε τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δημοδιδασκάλων, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησεν ὅτι ἐπειδὴ εἶναι παρὰ πολλοὶ οἱ διδάσκαλοι, εἶναι 11,000, διὰ τοῦτο δὲν αὐξάνομεν τὸν μισθὸν αὐτῶν, ἅτε στερούμενοι τοσούτων χρημάτων.

§136Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ὅτι εἷς ἢ δύο τμηματάρχαι δύνανται νὰ ἀποσπῶνται ὡς ἐκπαιδευτικοὶ Σύμβουλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ πληρώνωνται ἰδιαιτέρως.

§137Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἶχον τὴν γνώμην ὅτι αὐτὴ ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία προστίθεται διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν μελῶν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου ἀπὸ 12 εἰς 14, ὡς καὶ ἄλλαι δαπάναι διὰ γραφεῖα καὶ λοιπά, ἠδύναντο νὰ διατεθῶσι διὰ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι πένονται.

§138Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μίαν ἐρώτησιν. Πόση εἶναι αὐτὴ ἡ πρόσθετος δαπάνη;

§139Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν γνωρίζω.

§140Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Περίπου, διότι καθὼς ἤκουσα πρόκειται περὶ δύο θέσεων. Ἐὰν δὲ τὸν μισθὸν τῶν δύο θέσεων τὸν μοιράσητε εἰς τοὺς 11,000 δημοδιδασκάλους, θὰ δώσητε μίαν δραχμὴν εἰς τὸν καθέναν, δηλαδὴ 8)10 τοῦ λεπτοῦ τὴν ἡμέραν.

§141Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου μόνον. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὴν τάσιν νὰ αὐξάνῃ τὰς δαπάνας τῆς Διοικήσεως, ἐνῷ ὀφείλει νὰ περιορίσῃ αὐτὰς καὶ νὰ δώσῃ κάτι τι εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ὀφείλομεν ὅ,τι ἔγινε καὶ ὑπάρχει ἐν τῷ Κράτει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας γνωρίζει ὅτι ἐπὶ Τουρκοκρατίας, ὅτε ἐγένετο ὁ θεσμὸς τῆς Ἐπιθεωρήσεως ἐν Μακεδονίᾳ, μόνον τρεῖς ἐπιθεωρηταὶ διωρίσθησαν δι’ ὅλην τὴν Μακεδονίαν, μεταξὺ δὲ αὐτῶν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑπηρετῶ καὶ ἐγώ. Γνωρίζει δὲ ὅτι ἐν τῷ μέσῳ ὅλων τῶν κινδύνων διετρέχομεν καὶ ἐπεθεωροῦμεν ὅλα τὰ σχολεῖα τῆς Μακεδονίας τρεῖς ἄνθρωποι. Ἐρωτῶ· πόσοι εἶναι σήμερον οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἐν Μακεδονίᾳ; Πολὺ περισσότεροι. Πολλαπλάσιοι. Ἐπίσης καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι. Ἠδύναντο λοιπὸν νὰ περιορισθῶσιν οὗτοι, ἀντὶ νὰ ἔχωμεν 70 τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, νὰ ἔχωμεν μόνον 50, ἀντὶ 19 Γενικῶν Ἐπιθεωρητῶν, νὰ ἔχωμεν 9 μόνον. Ἐπίσης δυνάμεθα νὰ περιορίσωμεν τοὺς ἰατροὺς ἐπιθεωρητάς. Ἀντὶ νὰ ἔχωμεν 14 ἰατροὺς νομαρχιακοὺς ἐπιθεωρητὰς καὶ 70 βοηθοὺς αὐτῶν, νὰ ἔχωμεν μόνον 25 βοηθοὺς καὶ 6 ἰατροὺς νομαρχιακοὺς ἐπιθεωρητάς, ὁπότε ἠδυνάμεθα, περιορίζοντες πάσας τὰς ματαίας δαπάνας, μὲ τὸν ἀνάλογον περιορισμὸν καὶ τῶν δαπανῶν τῶν γραφείων των, ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν μίαν ἀρκετὰ μεγάλην οἰκονομίαν, ἀνερχομένην εἰς ἑκατομμύριον δραχμῶν περίπου. Τότε βεβαίως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ μὲ παρεξήγει, ὅταν εἶπον ὅτι διὰ τῆς οἰκονομίας δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν τὸν μισθὸν τῶν δημοδιδασκάλων.

§142Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τώρα τὸ λέγετε κατὰ τρόπον ἄξιον προσοχῆς.

§143Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Διὰ νὰ ἐννοήσητε τὴν πολυτέλειαν τῆς ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει Διοικήσεώς μας, ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τὴν Γαλλίαν, ἥτις, ἔχουσα 40,000,000 πληθυσμόν, εἰς πόσας ἐκπαιδευτικὰς περιφερείας νομίζετε ὅτι εἶναι διῃρημένη; Εἰς 16 μόνον. Ἡμεῖς ἐδῶ, φαντασμένοι ἄνθρωποι, ὅ,τι βλέπομεν γινόμενον εἰς ἄλλον Τόπον τὸ μιμούμεθα ἀπερισκέπτως καὶ ἐν πολλαπλασίῳ βαθμῷ. Ἀλλ’ ἔρχομαι νῦν καὶ εἰς ἄλλο ζήτημα. Οἱ διοριζόμενοι Ἐπιθεωρηταὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ εἶναι ἐπόπται διὰ τὴν δημοτικὴν γλῶσσαν. Ἐγὼ δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀνάγκη ἐποπτῶν διὰ νὰ καθοδηγήσουν τοὺς ἀνυπάρκτους διδασκάλους, ὅπως διδάσκουν τὴν δημοτικὴν γλῶσσαν· πρῶτον διότι ἡ δημοτικὴ γλῶσσα δὲν εἰσάγεται τώρα, ὅπως ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐν τοῖς σχολείοις καὶ διδάσκεται. Μήπως αὐτὴ ἡ διδασκομένη γλῶσσα δὲν εἶναι δημοτική; Καὶ αὐτὰ τὰ βιβλία τὰ ἀναγνωστικά, τὰ διδασκόμενα ἐν τοῖς δημοτικοῖς σχολείοις, δὲν ἔχουν καὶ ποιήματα καὶ πεζὰ μέρη καὶ ἄλλα τεμάχια γραμμένα εἰς αὐτὴν τὴν δημοτικήν, εἰς τὴν δημώδη γλῶσσαν; Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ εἰσαγωγῆς καινῶν δαιμονίων, κύριοι βουλευταί. Δὲν πρόκειται περὶ εἰσαγωγῆς τῆς δημοτικῆς γλώσσης, διότι ἡ δημοτικὴ γλῶσσα διδάσκεται, ἀλλὰ κακῶς διδάσκεται δυστυχῶς, διότι δὲν ἔχομεν διδασκάλους ὅπως πρέπει μορφωμένους, ἵνα διδάξωσιν αὐτὴν συμφώνως πρὸς τοὺς παιδαγωγικοὺς κανόνας. Ἀξίωμα παιδαγωγικὸν ὑπάρχει, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ διδάσκαλοι εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα ὀφείλουν νὰ ἀρχίζουν τὴν διδασκαλίαν μὲ τὴν μητρικὴν γλῶσσαν. Ποῖος δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὴν ὀρθότητα τοῦ ἀξιώματος τούτου, ὅτι οἱ διδάσκαλοι ἐν τοῖς σχολείοις πρέπει νὰ ἀρχίζουν μὲ τὴν μητρικὴν γλῶσσαν; Καί, ὅπου ὑπάρχουν διδάσκαλοι μορφωμένοι, τοῦτο γίνεται. Ἐγὼ ὑπηρέτησα ἐπὶ ἔτη ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ὡς καθηγητὴς καὶ ἐν τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι ὡς Ἐπιθεωρητής, ὅπως γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὁπότε ἐν τῷ μέσῳ μυρίων κινδύνων περιετρέχομεν τὴν Μακεδονίαν, βοηθούμενοι ἀπὸ τοὺς ἥρωας φίλους μας Κρῆτας ὁπλαρχηγούς. Παρετήρησα δὲ ὅτι ὅπου εἴχομεν διδασκάλους μορφωμένους, ἐκεῖ ἐδιδάσκετο καὶ διδάσκεται πολὺ ὀρθῶς ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ζήτημα δημοτικῆς καὶ καθαρευούσης. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ διδάσκαλοι ἀμόρφωτοι, ἀδυνατοῦντες νὰ ἐφαρμόσωσι τοὺς παιδαγωγικοὺς κανόνας, ἐξ οὗ ἡ ἀτυχὴς διδασκαλία τῆς γλώσσης. Τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι θὰ διδάσκεται εἰς τὰς τέσσαρας τάξεις τοῦ δημοτικοῦ σχολείου ἡ τοιαύτη ὁμιλουμένη γλῶσσα. Οἱ δ’ ἐπόπται διορίζονται μόνον δι’ αὐτό. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπιθεωρηταὶ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως ὑπάρχουν, διατί προσθέτετε τοὺς ἀνωτέρους; Τί περισσότερον θὰ κάμουν οὗτοι ἀπὸ τοὺς ἐπιθεωρητὰς τοὺς κατωτέρους, ἐὰν αὐτοὶ ὄντως εἶναι ἄξιοι τῆς θέσεώς των;

§144Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ παρακολουθοῦν τὴν ἐν γένει ἐξέλιξιν.

§145Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἰς τὴν Ἑλβετίαν, ὡς καὶ ἀλλαχοῦ, ὑπάρχει ἐπίσης διγλωσσία, ἐν τοῖς καντονίοις Ζυρίχης καὶ Βέρνης λ.χ. καὶ ἀλλαχοῦ, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ζήτημα δημώδους γλώσσης, οὐδὲ ἔχουν ἀνωτέρους καὶ κατωτέρους ἐπιθεωρητὰς τῆς δημοτικῆς γλώσσης. Ἡμεῖς εἰσάγομεν καινὰ δαιμόνια ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ δημοτικῆς γλώσσης, ἐνῷ ἡ γλῶσσα εἶναι μία καὶ ἡ αὐτή, διακρινομένη μόνον εἰς τὰς νέας διαλέκτους.

§146Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν δὲν ἐπείσθητε ἀκόμη, εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς πείσωμεν.

§147Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Δὲν εἶμαι ἐναντίον τῆς δημοτικῆς γλώσσης. Τὴν γνώμην μου δὲ ταύτην ἔχω ἤδη ἐκφράσει πρὸ πολλοῦ καὶ γραπτῶς ὅταν, καθηγητὴς ὤν ἔν τινι γυμνασίῳ Ἀθηνῶν, ἠρωτήθην ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Τότε, ἐναντίον τῆς γνώμης πάντων τῶν καθηγητῶν τοῦ Βʹ γυμνασίου, ἔλεγον τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Δὲν θέλω λοιπὸν νὰ γεννηθῇ ζήτημα γλώσσης, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἢ ζήτημα μεθόδου μόνον. Ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι μία, ἡ ὑπὸ τῶν μορφωμένων Ἑλλήνων ὁμιλουμένη, πᾶσαι δὲ αἱ λοιπαί, αἱ κατὰ τόπους ὁμιλούμεναι, εἶναι διάλεκτοι, αἵτινες ὑπάρχουσιν εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ Ἔθνη, ἐν οἷς ὑπάρχει ἡ διγλωσσία. Καὶ εἰς τὴν Ζυρίχην καὶ Βέρνην τῆς Ἑλβετίας, ὡς καὶ εἰς ἄλλας Χώρας, ἔχουν διγλωσσίαν, ἀλλὰ δὲν ἔχουν ζήτημα γλώσσης, παρὰ ζήτημα μεθόδου. Ἀρχίζουν τὴν διδασκαλίαν ἀπὸ τὴν διάλεκτον τὴν τοπικὴν καὶ καθαρίζοντες καὶ προάγοντες αὐτὴν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, φθάνουν μέχρι βαθμοῦ τινός, ὅστις ἀποτελεῖ μίαν κοινὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν δύνανται ὅλοι νὰ ἐννοοῦν. Τοῦτο γίνεται παντοῦ.

§148Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτὰ ἔπρεπε νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον.

§149Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐκ τούτου ἐξαρτᾶται καὶ ἐκεῖνο. Θέλω νὰ πεισθῆτε ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα γλώσσης. Ποίαν λοιπὸν θὰ διδάξουν;

§150Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὴν δημοτικήν.

§151Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ποίαν δημοτικήν; Τὴν Τσακωνικήν, τὴν τῆς πατρίδος μας; Ποίαν; Ὅλαι αὐταὶ εἶναι διάλεκτοι, δὲν ὑπάρχει δὲ ἰδιαιτέρα γλῶσσα. Κατὰ τὸ ἀξίωμα λοιπὸν τὸ παιδαγωγικόν, εἰς κάθε Τόπον πρέπει νὰ ἀρχίζῃ ἡ διδασκαλία διὰ τῆς τοπικῆς διαλέκτου, ὅπως γίνεται εἰς ἄλλα Κράτη ἀνεπτυγμένα. Ἐὰν λάβωμεν καὶ διδάξωμεν μίαν οἱανδήποτε διάλεκτον εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ γενήσωμεν ζήτημα σοβαρόν, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν.

§152Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Μὰ κατεδικάσθημεν ἡμεῖς νὰ σᾶς ἀκούωμεν;

§153Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ συμπολίτου κ. Ὑπουργοῦ, μὴ ἀνοίξῃ νέα ζητήματα πάλιν γλωσσικά, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ζήτημα γλωσσικόν, ἀλλὰ παιδαγωγικόν, ζήτημα μεθόδου. Ἔχω δὲ καθῆκον νὰ ὑποδείξω ὅλα τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπακολουθήσωσι τὸν διορισμὸν αὐτῶν τῶν νέων ἐποπτῶν τῆς δημοτικῆς γλώσσης, διότι γνωρίζω περὶ τίνος πρόκειται. Δὲν ἐφαρμόζετε τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν δημοτικὴν τῶν νέων ἐποπτῶν εἰς μίαν ἐπαρχίαν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ ἐπιτύχῃ, καὶ κατόπιν νὰ τὴν γενικεύσωμεν; Παρ’ ἡμῖν ἀτυχῶς πᾶσαν ξένην θεωρίαν, οἱανδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὕτη, ἀποφασίζομεν νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν χωρὶς νὰ ἔχωμεν οὐδεμίαν βεβαιότητα περὶ τῆς ἐπιτυχίας της. Καὶ ὑφίστανται, ὡς νομίζω, καὶ φόβοι ἐξεγέρσεως τῶν διδασκάλων, διότι οἱ ἐπιθεωρηταί, τοὺς ὁποίους γνωρίζω καλῶς καὶ οἵτινες θὰ σταλῶσιν πρὸς ἐποπτείαν, δὲν ἔχουν ἀκόμη οὐδὲν ὡρισμένον σχέδιον, ποία θὰ εἶναι ἡ δημοτική, ἣν θὰ ἐπιχειρήσουν νὰ ἐπιβάλουν. Καὶ θὰ ἔχωμεν ζήτημα, τοῦ ὁποίου ἡ εὐθύνη, κύριε Ὑπουργέ, θὰ βαρύνῃ ὑμᾶς.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§155ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 680 νόμου τῆς 24 Ὀκτωβρίου 1915 καὶ ἀναθεωρήσεως τῶν κατὰ τὸν νόμον τοῦτον τεθέντων εἰς διαθεσιμότητα ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης.

§157Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἐπανερχόμενος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, κύριε Πρόεδρε, εὐελπιστῶ ὅτι ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργὸς θὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπιφέρῃ μερικὰς τροποποιήσεις. Ἐπιμένω διαδηλῶν τὴν γνώμην μου ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ὡς τοῦτο ἔχει, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν τυχόντων τοῦ εὐεργετήματος τῆς διαθεσιμότητος, ὡς παθόντων ἐν πολέμῳ, εἶναι 43 ἢ 45, κριθέντες ὑπὸ τῆς Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθησαν ὡς ἄξιοι νὰ τύχωσι τοῦ εὐεργετήματος. Ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ἐπιδιώκει τὴν ἀποκατάστασιν τῶν εἰς τὴν κατηγορίαν ταύτην εὑρισκομένων ἀξιωματικῶν, ἐξαιρεῖ ἀφ’ ἑνὸς μὲν δύο ὑποστρατήγους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καθορίζει τὸ ζήτημα τῆς ἐκ νέου παραπομπῆς εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ διάφοροι Ἐπιτροπαὶ μετὰ τῆς δεούσης αὐστηρότητος ἐπεθεώρησαν καὶ ἔκριναν τοὺς τυχόντας τοῦ εὐεργετήματος. Ἐὰν ἔγιναν καὶ μερικὰ ἄτοπα, τοῦτο δύναται νὰ ἐξακριβώσῃ ἡ Ὑπηρεσία καὶ τοὺς μὲν τυχόντας εὐεργετήματος, χωρὶς νὰ εἶναι ἄξιοι τούτου, νὰ παραπέμψῃ ἐκ νέου εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, τοὺς δὲ κριτὰς νὰ τιμωρήσῃ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι καθόλου ἐποικοδομητικὸν διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν τραυματιῶν, καὶ διὰ τὴν στρατιωτικὴν αὐτῶν ὑπόστασιν τὸ νὰ παραπέμπωνται δὶς καὶ τρὶς εἰς Ἐπιτροπὴν πρὸς σχετικὴν ἐξέτασιν. Ἐκτὸς τῆς παρατηρήσεως ταύτης, βλέπω ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 3 τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ τῆς παραπομπῆς ἑνὸς καὶ μόνον ἀξιωματικοῦ, ὄντος στασίμου, καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τύχῃ τοῦ εὐεργετήματος. Διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 δύναται νὰ ἐπέλθῃ σχετικὴ βελτίωσις τοῦ νόμου, ἂν δὲν δύναται ν’ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐκτὸς τούτου, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὡμίλησε χθὲς περὶ ἑνὸς συνταγματάρχου, ὁ ὁποῖος λαμβάνει δραχμὰς 600 καὶ πλέον, ἐνῷ δὲν λαμβάνει παρὰ μόνον 550. Ἐν τέλει συνιστῶ ὅπως ἀφ’ ἑνὸς τροποποιηθῶσι διατάξεις τινὲς τῶν σχετικῶν ἄρθρων, ἂν δὲ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ ἐπιμένει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, συνιστῶ ὅπως, εἰ δυνατόν, ἀνεβληθῇ ἡ ψήφισις ἢ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς Ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν. Ἐὰν ἐξετάσωμεν ὅσα λαμβάνουσι χώραν εἰς ἄλλα Κράτη, κατόπιν τῶν πολέμων, θὰ παρατηρήσωμεν ὅτι εἰς αὐτὰ ἱδρύθησαν ἄσυλα τραυματιῶν ἀνιάτων παθήσεων διὰ τοὺς ἀπόρους, εἰς τὰ ὁποῖα, ὄχι μόνον ἡ διατροφὴ τῶν τραυματιῶν εἶναι ἐξησφαλισμένη, ἀλλὰ καὶ ἡ θέσις αὐτῶν εἶναι τιμητική. Εἰς οὐδένα ἐξ αὐτῶν ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐργασία καὶ ἂν τυχὸν τινὲς τούτων ἐργάζονται, τοῦτο πράττουσιν αὐτοπροαιρέτως. Ἐπίσης εἰς τὰ ἄλλα Κράτη τοὺς οὕτω πως τραυματίας βαθμοφόρους χρησιμοποιοῦσι μόνον ἐν περιπτώσει κινδύνου τῆς Πατρίδος καὶ οὐχὶ ἐν καταστάσει εἰρήνης. Ἐκτὸς τούτου, ἄλλο ἐπιχείρημα δυνάμενον ν’ ἀντιταχθῇ, εἶναι ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς θέσεώς των ἢ μή, δὲν δύνανται ν’ ἀναλάβωσιν ὑπηρεσίαν δευτερεύουσαν, ἀλλὰ οἱ οὕτως εὐεργετηθέντες, ἂν δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐργασθῶσιν, ὄντες ὑπόχρεοι νὰ ἐκτελῶσι τακτικὴν θεραπείαν, μὴ δυνάμενοι νὰ ὑποστῶσι κόπους ἡμερησίως, ἀποσπῶνται εἰς δευτερευούσας τινὰς ὑπηρεσίας. Δὲν γνωρίζω δὲ ποίας σπουδαίας ὑπηρεσίας θὰ ἠδύναντο νὰ προσφέρωσιν οἱ 43 αὐτοὶ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἀφίνοντο μὲ τὰς τετιμημένας αὐτῶν πληγὰς, ὅπως ἀπομείνουν ὡς παράδειγμα εἰς τοὺς μεταγενεστέρους. Θὰ ἠδύναντο δὲ νὰ χρησιμοποιηθῶσι μόνον ἐν περιπτώσει ἀπολύτου ἀνάγκης τοῦ στρατεύματος.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρακάκος ἔχει τὸν λόγον.

§159Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα προσαγάγῃ κατάλογον τῶν δαπανῶν τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ νόμου τούτου, ὥστε νὰ ἴδωμεν ὁποία περισυλλογὴ δαπανῶν γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον θὰ ἦτο ὀδυνηρὸν νὰ ἐπιβαρύνωσι τὸν Προϋπολογισμὸν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν προσέφερον οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν πρὸς τὴν Πατρίδα.

§160Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπεβλήθη τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, διὰ τῆς ὁποίας περιορίζονται αἱ δαπάναι, καὶ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἀποδέχομαι.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2–6). Ἄρθρον 7 (Ἀναγινώσκεται).

§162Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 7 προστίθεται βʹ ἐδάφιον, ἔχον οὕτω (ἀναγινώσκει): «Ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἐποχῆς λογίζεται τὸ δικαίωμα τοῦτο τοῦ προβιβασμοῦ καὶ διὰ τοὺς παρόντας ὁπωσδήποτε κριθησομένους ὑπὸ τῆς κατὰ τὸν παρόντα νόμον συσταθησομένης Ἐπιτροπῆς».

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (Ἀναγινώσκεται).

§164Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐνταῦθα, παρακαλῶ, νὰ ἀντικατασταθῇ ἡ λέξις «βοηθητικὰς» διὰ τῆς λέξεως «ἐλαφράς», ἐπίσης δὲ νὰ διαγραφῇ ἡ τελευταία περίοδος.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (Ἀναγινώσκεται).

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐνταῦθα, εἰς τὸν προτελευταῖον στῖχον, μετὰ τὰς λέξεις «μόνον τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ», νὰ προστεθῶσι καὶ αἱ λέξεις «καὶ τοῦ ταγματάρχου».

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Δαζέας ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§168Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον καὶ εἰδικῶς τὸ ἄρθρον τοῦτο, προβλέπει τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ὁ ἀξιωματικὸς θὰ ἄφινε χήραν μετὰ τέκνων ἢ χήραν ἄνευ τέκνων. Ἀλλὰ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν θὰ ἄφινε τέκνα ἄνευ μητρὸς δὲν τὴν προβλέπει, πρέπει δὲ νὰ λεχθῇ ὅτι καὶ τότε τὰ τέκνα δικαιοῦνται εἰς τὴν λῆψιν τῆς συντάξεως.

§169Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαίως νὰ σημειωθῇ αὐτὸ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι «τὰ τέκνα τῶν ἀξιωματικῶν λαμβάνουσι τὴν σύνταξιν καὶ ἂν στεροῦνται μητρός».

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 11–14, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§171Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ ὅπως λυθῇ τώρα ἡ συνεδρίασις καὶ νὰ ἔλθωμεν αὔριον εἰς τὰς 8 μετὰ τὸ δεῖπνον διὰ συνεδρίασιν, ἥτις ἐλπίζω νὰ τελειώσῃ κατὰ τὰς 11½, καὶ μετὰ τὰς 12 τοῦ μεσονυκτίου νὰ ἀρχίσωμεν ἄλλην συνεδρίασιν.

§172ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 8ην μ.μ. αὔριον. (Ὥρα 11.35′ μ.μ.).