1917.08.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25Η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 18 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1917

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6 μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Πύλου καταδεδικασμένοι εἰς ἰσόβια δεσμὰ παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν. — Οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ Δημοτικοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ διαφόρων ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων εἰς τὸν ἄνω Νομόν. — Ἡ Διονυσία Ρασοπούλου παρακαλεῖ ὅπως τῆς δοθῇ δίπλωμα εὑρεσιτεχνίας κινητηρίου δυνάμεως «ἀπειροδυνάμεως». — Οἱ κρατούμενοι κατάδικοι ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ αὐτῶν δι’ ἀναστολῆς τῶν ποινῶν. — Ἡ Κοινότης τῆς νήσου Τενέδου παρακαλεῖ ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τὸν βουλευτὴν Κ. Σφαέλον καὶ παρακαθήσῃ εἰς τὴν Βουλήν. — Ἡ Βασιλικὴ Νικολοπούλου ἢ Ἀδαμοπούλου παρακαλεῖ ὅπως τῆς δοθῇ ἡ σύνταξις, ἥτις τῆς στερεῖται διὰ τὸν σύζυγόν της, ὅστις ἐφονεύθη εἰς τὸν Ἑλληνοβουλγαρικὸν πόλεμον. — Οἱ καταστηματάρχαι καὶ ὑπάλληλοι κρεοπωλείων Βόλου παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ καθιερώσεως ὁλοκληρωτικῆς Κυριακῆς ἀργίας. — Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Σίδερης αἰτεῖται 10ήμερον ἀπουσίας ἄδειαν. (Ἡ ἄδεια χορηγεῖται).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κ. Λυκουρέζος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ πρότασιν νόμου.

§4Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐνθαρρυνθεὶς ἀπὸ τὴν εὐμενῆ ὑποδοχήν, ἧς ἔτυχεν ἐρώτημά μου ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἔλαβον τὴν τιμὴν χθὲς νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὴν δεχθῇ εὐμενῶς, ἰδιαιτέρως δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπειδὴ ἐγγίζει ἡ λῆξις τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, ἵνα εὐαρεστηθῇ καὶ τὴν υἱοθετήσῃ καὶ στέρξῃ νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα. Ἐν τῇ προτάσει αὐτῇ, τὴν ὁποίαν κατήρτισα, ἀφοῦ προηγουμένως ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τῆς Στρατολογίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, προβλέπονται τρεῖς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται ὑπὸ τὴν σοβαρωτέραν μορφήν, τόσον διὰ τὸ κοινὸν συμφέρον, ὅσον καὶ διὰ τὴν σκοπιμότητα τῆς στρατεύσεως. Προσεπάθησα ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ κοινὸν συμφέρον, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου νὰ μὴ ἀπομακρυνθῇ τῆς τάξεως τοῦ Στρατοῦ ἀριθμὸς ἀνδρῶν, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι χρήσιμος εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἡ πρώτη περίπτωσις εἶναι διὰ τὸν στρατεύσιμον, τοῦ ὁποίου ὁ μόνος ἀδελφὸς ἐφονεύθη ἐν πολέμῳ. Δι’ αὐτὸν κατὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ζητεῖται ἡ ἀπαλλαγὴ μετὰ τρίμηνον ὑποχρέωσιν. Καθὼς γνωρίζετε, κατὰ τὸν στρατολογικὸν νόμον δὲν ἀναγνωρίζεται οὐδεμία ἀπαλλαγή. Καθορίζονται διάφοροι περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας μετὰ τρίμηνον ὑποχρέωσιν μεταφέρονται εἰς τὰς τάξεις τῆς ἐφεδρείας καὶ ὅταν κληθῇ ἡ ἡλικία των προσέρχονται εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ ὡς ἔφεδροι. Δι’ αὐτούς, τοὺς ἔχοντας ἀδελφὸν φονευθέντα ἐν πολέμῳ, τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ἵνα μετὰ τρίμηνον ὑποχρέωσιν μεταφέρωνται εἰς τὰς τάξεις τῆς ἐφεδρείας, καλούμενοι δ’ ὡς ἔφεδροι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰς Ὑπηρεσίας καὶ τὰ Σώματα τῆς ἐσωτερικῆς ζώνης. Ἐὰν πρόκειται περὶ πλειόνων ἀδελφῶν, τὸ εὐεργέτημα αὐτὸ ἀπολαύει ὁ πρεσβύτερος. Δευτέρα περίπτωσις εἶναι ἐὰν ἐφονεύθησαν δύο ἢ πλείονες ἀδελφοί. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐπιβάλλεται ἐπίσης ἡ ὑποχρέωσις τῆς τριμήνου ὑπηρεσίας, μετὰ τὴν τρίμηνον δ’ ἐκγύμνασιν μεταφέρεται εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν ἐφεδρείας καὶ ἀναλαμβάνει ἐπίσης ὑπηρεσίαν εἰς τὰ Σώματα καὶ τὰς Ὑπηρεσίας τῆς ἐσωτερικῆς ζώνης. Τοιουτοτρόπως οὔτε ἡ πρώτη τάξις, οὔτε ἡ δευτέρα, ἀπομακρύνεται τῶν τάξεων τοῦ Στρατοῦ, ἀλλὰ μένει εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ζώνην, παρέχουσα τὰς ὑπηρεσίας της εἰς τὸ Κράτος. Καὶ ἡ τρίτη περίπτωσις εἶναι διὰ τὸν ὀρφανὸν πατρὸς καὶ διὰ τὸν υἱὸν χήρας ἢ τὸν ἀδελφὸν ἀγάμων ἀδελφῶν ἢ ἀνηλίκων ἀδελφῶν. Δι’ αὐτὸν ἐπίσης ἐπιβάλλεται ἡ τρίμηνος ὑποχρέωσις καὶ ἡ ὑπηρεσία ἐν τῇ ἐσωτερικῇ ζώνῃ.

§5Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§6Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψει.

§7Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρὸ τῆς διακοπῆς δὲν εἶναι δυνατόν. Θὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι καὶ μετὰ 15 ἡμέρας θὰ ἐπανέλθωμεν. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ σταλῇ ἡ πρότασις νόμου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γόντικας ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἐφέδρων λοχαγῶν Ι. Πατσιρᾶ καὶ Γρηγ. Παπαγεωργίου.

§9Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εὑρίσκων δίκαια τὰ αἰτήματα τῶν ἀναφερομένων λοχαγῶν, παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Μπούσδρας καὶ Α. Θανόπουλος, ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφορὰν δημοδιδασκάλων.

§11Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Κύριε Ὑπουργέ, εἶχον ὑπ’ ὄψει μου βεβαίως πάντοτε τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας χθὲς ἐκάματε προκειμένου περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν τοῦ κλάδου τῶν δημοδιδασκάλων. Πρόκειται ὅμως περὶ ἑνὸς ἰδιαιτέρου κλάδου τῶν ὑποδιδασκάλων, οἵτινες τελευταίως ὑπεχρεώθησαν εἰς μίαν δεκαετίαν νὰ καταβάλωσιν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν πρὸς ἀπονομὴν τῆς συντάξεώς των. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν σήμερον ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μέριμνα λόγῳ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης, ἥτις ἐγεννήθη ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῶν τροφίμων, ὅπως αὐξηθῇ ὁ μισθὸς καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἐπιτυγχάνεται δι’ ἄλλους λόγους οἰκονομικούς, εἶναι δυνατὸν τὸ ζήτημα τοῦτο ν’ ἀναβληθῇ εἰς εὐθετώτερον χρόνον, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο σήμερον;

§12Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰ αἰτήματα ταῦτα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Βουρλούμης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐὰν ἐτελεσφόρησαν αἱ διαπραγματεύσεις πρὸς παροχὴν ἐκ μέρους τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας γενναιοτέρων προκαταβολῶν ἐπὶ ἐνεχύρῳ σταφίδος, τῶν ὑπὸ τῆς ἰσχυούσης Συμβάσεως ἐπιβαλλομένων αὐτῇ.

§14Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ὑποβάλλω τὸ ἐρώτημα τοῦτο, κύριοι βουλευταί, διότι δὲν ἀγνοεῖτε ὅτι τὸ σταφιδικὸν ἔτος ἐτελείωσε τὴν 9ην Αὐγούστου, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν 18ην Αὐγούστου· εἶναι λοιπὸν εὔλογον τὸ ὅτι οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ διατελοῦσιν ἐν ἀπορίᾳ, τοῦ ποῖα εἶναι τὰ μέτρα, ἅτινα θὰ ἀνακουφίσωσιν, ἔστω καὶ προχείρως, τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, ἀφοῦ ἔκτακτοι περιστάσεις ἐμποδίζουν τὴν λειτουργίαν τῆς ἐξαγωγῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ἡμερῶν ἔκαμε δήλωσιν περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἀφεώρων τὴν αὔξησιν τῆς προκαταβολῆς τῆς ἐκ τῆς Συμβάσεως τοῦ 1915, ἡ ὁποία πρέπει νὰ καταβληθῇ πρὸς τοὺς γαιοκτήμονας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν ἐτελεσφόρησαν αἱ διαπραγματεύσεις, ἢ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται, διὰ νὰ μάθωσιν οἱ συμπολῖταί μας εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα καὶ ἐὰν θὰ εὕρωσι μίαν πρόχειρον ἀνακούφισιν μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ προϊόντος διὰ τῆς παροχῆς μεταγωγικῶν μέσων καὶ ἄλλων εὐκολιῶν, τὰς ὁποίας ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν.

§15Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ Κυβέρνησις, εὐθὺς ὡς κατεῖδεν ὅτι λόγῳ τῶν ἐφετεινῶν τοῦ μεγάλου πολέμου συνθηκῶν, ὁ καθορισμὸς τοῦ παρακρατήματος εἰς εἶδος ἢ εἰς χρήματα δὲν θὰ ἐγίνετο μετὰ τῆς αὐτῆς ὡς ἄλλοτε εὐκολίας, ἔστρεψε τὰ βλέμματά της, χωρὶς νὰ παύσῃ ἐργαζομένη διὰ τὴν ὡς οἷον τε καλλιτέραν λύσιν τοῦ ζητήματος, πρὸς τὴν καὶ δι’ ἄλλου μέσου σύγχρονον ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τοῦ σταφιδικοῦ πληθυσμοῦ, τουτέστι τὴν παροχὴν δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ σταφιδοκάρπου καὶ πέραν τῶν ὑπὸ τῆς Συμβάσεως προβλεπομένων ὁρίων. Διὰ τὸν κίνδυνον, ὃν τυχὸν θὰ διέτρεχεν ἡ Ἑταιρεία ἐκ τῆς πέραν τοῦ ὁρίου τούτου χρηματικῆς προκαταβολῆς, ἡ Κυβέρνησις, ὡς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸ ἐδήλωσεν ἤδη εἰς τὴν Βουλήν, ἦτο διατεθειμένη νὰ προβῇ ἐν ἀνάγκῃ εἰς τὴν ἐγγύησιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Εὐτυχῶς αἱ διαπραγματεύσεις μας μετὰ τῆς Προνομιούχου ἔληξαν σήμερον τὴν πρωΐαν κατ’ εὐχήν, δύναμαι δὲ ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πατρῶν βουλευτὴν ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἐδέχθη νὰ καταβάλῃ ἐπὶ ἐνεχύρῳ σταφιδοκάρπου δάνεια πρὸς 130, 140 καὶ 150 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον, ἀναλόγως τῶν ὑπὸ τῆς Συμβάσεως προβλεπομένων τριῶν κατηγοριῶν, καὶ τοῦτο ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἐγγυήσεως.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Βουρλούμης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ: 1) Διατί ἡ ἐπὶ τῶν τροφίμων Ἐπιτροπὴ ἀνέθηκε μονοπωλιακῶς τὴν παρασκευὴν καὶ τὴν διανομὴν τοῦ ἄρτου εἰς βιομηχάνους ἀντὶ τῶν ἀρτοποιῶν Πατρῶν καὶ 2) διατί ἡ ἰδία Ἐπιτροπὴ διέκοψε τὴν δωρεὰν παροχὴν ἄρτου εἰς Σωματεῖα Ἐργατικά, ἅτινα μέχρι τοῦδε ἀπελάμβανον τοῦ εὐεργετήματος τούτου ἕνεκα τῆς νεκρώσεως εἰς ἣν εἶχε περιέλθει κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν Σωτήρων ἡ ἀγορὰ τῶν Πατρῶν.

§17Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Οἱ ἀρτοποιοὶ Πατρῶν δι’ ἀναφορᾶς των παρεπονέθησαν ὅτι ἡ ἐκεῖ Ἐπιτροπὴ τῶν τροφίμων παρεχώρησε μονοπωλιακῶς τὴν ἄλεσιν τοῦ παρεχομένου σίτου καὶ τὴν διὰ πρατηρίων πώλησιν τοῦ ἄρτου, ὡς ἐκ τούτου δὲ στεροῦνται ἄρτου 55 ἀρτοποιοὶ καὶ 300 ἐργάται μένουσιν ἄνευ ἐργασίας. Γνωρίζω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Πατρῶν ἀποτελεῖται ἀπὸ πρόσωπα φιλοπόλιδα καὶ ἱκανότατα, ἐπιθυμῶ δὲ νὰ μάθω ἐὰν ἐρωτηθεὶς ἔδωκε πληροφορίας ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ τοῦ μέτρου τούτου καὶ ποίας καὶ ἂν τὰ παράπονά των εἶναι βάσιμα ὡς καὶ ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐπιθύμουν νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§18Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Μοὶ ἔδωκαν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ παραχωρηθῇ.

§19Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι ἀπὸ τοῦ ἀποκλεισμοῦ καὶ ἐντεῦθεν ὁ ἐργατικὸς κόσμος τῶν Πατρῶν περιῆλθεν εἰς ἀδιέξοδον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ πρώην καθεστὼς εἶχε συνηθίσει τὸν κόσμον εἰς τὴν διὰ τοῦ Δημοσίου ζωοτροφίαν καὶ εἶχεν ἐνισχύσει τὴν ὀκνηρίαν, ἐνῷ εἶναι πληθὺς ἐργατῶν, ἡ ὁποία δύναται νὰ πορισθῇ τὰ πρὸς τὸ ζῆν δι’ ἡμερομισθίου, βλέπω δὲ καθημερινῶς νὰ προσκαλῶνται τεχνῖται ἐργάται. Μολονότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ πρώην καθεστὼς διηυκόλυνε τὴν ἀργομισθίαν, ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ πραγματικοὶ οἰκογενειάρχαι, δεόμενοι μιᾶς περιθάλψεως.

§20Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν τροφίμων Πατρῶν προσεκάλεσε τοὺς ἐκεῖ ἀρτοποιοὺς νὰ γνωρίσωσι τοὺς ὅρους κατὰ τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ πωλῶσι τὸν σῖτον πέντε λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐφθηνότερον καὶ ἂν δέχωνται ὡς ἀπόδοσιν τοῦ ἀλεύρου εἰς ἄρτον 138‰ ἀντὶ 130‰, ἅτινα εἶχον μέχρι τινός. Οἱ ἀρτοποιοὶ ἠρνήθησαν καὶ συνεπῶς ἡ Ἐπιτροπὴ ἐνόμισε καλὸν νὰ συμβληθῇ μετὰ ὡρισμένων ἀρτοποιῶν, οἵτινες ἐδέχθησαν τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους εἶχον προτείνει τὴν ἐργασίαν εἰς τοὺς ἀρτοποιούς. Κατὰ τοὺς ὅρους αὐτούς, ἐπαναλαμβάνω, ἐπετεύχθη οἰκονομία εἰς εἶδος 8 ο)ο καὶ πέντε λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν εἰς τὴν τιμήν. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ἡ Ἐπιτροπή. Παρεκάλεσα τὸν Νομάρχην, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἐπειδὴ ἔδειξαν τάσεις προσχωρήσεως οἱ ἀρτοποιοί, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀρχὴν ἦσαν ἀνένδοτοι, νὰ μεσολαβήσῃ διὰ νὰ γίνωσι καὶ αὐτοὶ δεκτοὶ εἰς τὴν ὁμάδα, ἡ ὁποία ἐδέχθη νὰ κατασκευάζῃ ἄρτον ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτούς. Ἐννοεῖται ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συναινέσωσιν οἱ ἀναλαβόντες τὴν ἐργασίαν αὐτήν, μὲ ἐβεβαίωσε δὲ ὁ Νομάρχης ὅτι θὰ προσπαθήσῃ καὶ ἐλπίζω νὰ συναινέσωσι. Θὰ ἤθελον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ προσθέσω, ὅτι οἱ ἀρτοποιοὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει των ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις δὲν πρόκειται νὰ ἔχωσι μεγάλα ἔκτακτα κέρδη εἰς τιμὴν καὶ κέρδη εἰς εἶδος, διότι τὸ κέρδος εἰς τιμὴν καὶ τὸ κέρδος εἰς εἶδος ἀποτελοῦσι σπατάλην· μάλιστα ἡ σπατάλη τοῦ εἰς εἶδος εἶναι μεγαλειτέρα ἀπὸ τὴν σπατάλην τῆς τιμῆς. Ἔχομεν τὸ ἴδιον ζήτημα ὑπὸ συζήτησιν μετὰ τῶν ἀρτοποιῶν εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὸν Πειραιᾶ. Παρουσιάζεται καὶ ἐνταῦθα ἡ αὐτὴ κατάστασις, ἡ ὁποία εἶναι καὶ εἰς τὰς Πάτρας. Θὰ ἤθελον νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει των ὅτι θὰ εἶναι πολὺ ἀργὰ ἐὰν ἀποφασίσωσι νὰ δεχθῶσι τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους προτείνει τὸ Ὑπουργεῖον, ὅταν πλέον θὰ ἔχωμεν συμβληθῆ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον μετ’ ἄλλων.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος ἔχει τὸν λόγον.

§22Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καίτοι τὸ ζήτημα φαίνεται περιπλοκώτατον, ἐν τούτοις εἶναι σοβαρώτατον, διότι ἀφορᾷ μίαν τάξιν ἀρτοποιῶν καὶ ὡς γνωστὸν τὰ 9)10 ἐξ αὐτῶν εἶναι συμπολῖταί μας. Ἐπαναφέρω τὸ ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ διὰ τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν εἶχε ληφθῆ οὐδεμία ἀπόφασις, εἰς πολλοὺς μάλιστα ἀρνοῦνται νὰ παραχωρήσωσιν ἄρτον, τῆς Ἐπιτροπῆς ἰσχυριζομένης ὅτι αὕτη δίδει ἄλευρα. Τὸ τοιοῦτον θὰ εἶναι ἀσυμβίβαστον πρὸς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θέλει νὰ καταπολεμήσῃ τὴν ἀεργίαν. Θὰ ἦτο δίκαιον καὶ ὀρθόν, ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ διέτασσε τὰς Ἐπιτροπάς, ἐπὶ ἀπειλῇ ὅτι δὲν θὰ παραδώσωσι σῖτον ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπιμένουσι νὰ παραλαμβάνωσι τὸ ἄλευρον αὐτὸ εἰς ἄλευρον καὶ ὄχι εἰς ἄρτον, διότι εἰς πολλὰ μέρη ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ παντοπώλας ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ τὸ ἐκμεταλλεύωνται. Ὑπάρχει ὅμως μία ἀφορμὴ δικαιολογοῦσα τὴν τοιαύτην ἀξίωσιν, ὅτι δυνατόν τινὲς τῶν κατοίκων νὰ θέλωσι καὶ ὀλίγον ἄλευρον δι’ ἄλλην χρῆσιν, καὶ αὐτὸ ὅμως δύναται νὰ συμβιβασθῇ ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον ὑποχρεώσῃ τοὺς ἀρτοποιοὺς ἅπαξ ἢ δὶς τῆς ἑβδομάδος νὰ παραχωρῶσι τὴν μερίδα εἰς ἄλευρον καὶ ὄχι εἰς ἄρτον. Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ ἀρτοποιοὶ καὶ οἱ ἐργάται αὐτῶν θὰ ἐξακολουθήσωσιν ἐργαζόμενοι καὶ ἡ Κοινωνία θ’ ἀνακουφισθῇ, λαμβάνουσα ὀλίγα ἄλευρα διὰ τὰς ἀνάγκας της. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρόν, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἔδιδε μίαν τοιαύτην λύσιν.

§23Λ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἔχω νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν, ὅτι εἰς πλείστας ἐπαρχίας οἱ κάτοικοι ἕνεκα τῆς νοθείας ἡ ὁποία γίνεται εἴς τινα τῶν ἀρτοποιείων, καὶ δι’ ἄλλους ἀκόμη λόγους, διὰ λόγους οἰκονομίας, διότι πολλάκις δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην σήμερον νὰ λάβουν μίαν ὀκᾶν ἄρτον, εἴτε διότι εἶναι ἀσθενεῖς, εἴτε δι’ οἱονδήποτε ἄλλον λόγον, ἐνῷ τὴν ἑπομένην δύνανται νὰ φάγωσι τὸ διπλοῦν, προτιμῶσι νὰ λαμβάνωσιν ἀντὶ ἄρτου ἄλευρον. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν ἡμεῖς νὰ τοῖς ἀρνηθῶμεν τοῦτο, ἀφοῦ μάλιστα τὸ ἄλευρον τὸ ψήνουν ψωμί. Πρόκειται μάλιστα — καὶ τὸ σκεπτόμεθα καὶ ἐνταῦθα — νὰ κάμωμεν μίαν δήλωσιν, ἵνα ὅσοι θέλουν, δύνανται νὰ λαμβάνουν τὸν ἄρτον των εἰς ἄλευρον. Μᾶς εἶναι πολὺ συμπαθεῖς οἱ ἀρτοποιοί, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου νὰ τοὺς ὑποστηρίξωμεν καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὸν πολίτην νὰ τρώγῃ ἄρτον ἀντὶ ἀλεύρου.

§24Π. ΦΛΩΡΟΣ. Τοὺς ῥίπτετε ὅμως εἰς τὸν δρόμον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Κυρέλλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἂν ἔλαβε γνῶσιν ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, δι’ οὗ ζητεῖται κατεπειγόντως ἡ ἀπόσπασις ἀνωτέρου δικαστοῦ ἵνα ἀποσταλῇ εἰς Θήβας καὶ χρησιμεύσῃ ὡς ἐπόπτης τῆς βεβαιώσεως τῆς συγκομιδῆς καὶ τοῦ ἐπισιτισμοῦ τῶν μὴ παραγωγικῶν τάξεων, ἄνευ τῆς ἀποστολῆς τοῦ ὁποίου οἱ μὴ παραγωγοὶ κινδυνεύουν νὰ πεινάσουν, καὶ τί διέταξε.

§26Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Αἱ παραγωγικαὶ τάξεις τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν, παρὰ τὴν πλουσιωτάτην ἐσοδείαν τῶν σιτηρῶν, κινδυνεύουν νὰ πεινάσουν. Τοῦτο κατωρθώθη, διότι ἔλαχεν εἰς τὸν Γραμματέα τῶν Πλημμελειοδικῶν καὶ τοῦ Πταισματοδικείου ὁ βαρὺς κλῆρος νὰ ἐκπληρώσῃ χρέη ἐπόπτου. Οἱ κύριοι αὐτοί, στερούμενοι καὶ τοῦ κύρους καὶ τῆς ἐπιβολῆς, δὲν κατώρθωσαν οὔτε τὴν ἐξαγωγὴν κολοσσιαίων ποσοτήτων, οὔτε τὰ πλεονάσματα τῶν παραγωγῶν νὰ ἐξακριβώσωσιν, ὥστε νὰ ἐφοδιασθοῦν μὲ τὴν ποσότητα ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ χρειασθῇ διὰ διατροφὴν τῶν παραγωγικῶν μας τάξεων. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ στείλῃ ἐπόπτην δικαστικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μετὰ τοῦ θερμουργοῦ ζήλου ὁ ὁποῖος τὸν διακρίνει ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων αὐτοῦ, ἀπέστειλεν ἓν ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτει παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἀποστολὴν ἑνὸς τοιούτου ἐπόπτου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον τοῦτο καὶ νὰ διατάξῃ τάχιστα τὴν ἀποστολὴν ἀνωτέρου ἐπόπτου, διότι δὲν τίθεται ἐν ἀμφιβόλῳ ἡ σιτάρκεια τῶν συμπολιτῶν μου μόνον, ἀλλὰ καὶ ἡ δημοσία τάξις.

§27Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπεγράφῃ σήμερον Διάταγμα, δι’ οὗ ἀποσπᾶται εἷς Πρωτοδίκης Ἀθηνῶν εἰς Θήβας.

§28Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Π. Καραπάνος καὶ Θ. Γοῦσκος ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἂν θὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Β. Διατάγματος, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀπενεμήθη ὁ Μεγαλόσταυρος εἰς τοὺς γέροντας Πρωθυπουργοὺς κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς παραδόσεως τοῦ Ροῦπελ καὶ διὰ τὴν ἐν γένει ἐθνικὴν αὐτῶν δρᾶσιν.

§30Θ. ΓΟΥΣΚΟΣ. Ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Μετὰ τὰς ἀποκαλύψεις τὰς γενομένας καὶ παρὰ τοῦ ἰδίου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκ μέρους πολλῶν ῥητόρων περὶ τῶν ἀνομιῶν καὶ τῶν αἰσχῶν τὰ ὁποῖα διέπραξαν οἱ Σωτῆρες Πρόεδροι κατὰ τῆς Πατρίδος, θέλω νὰ ἐρωτήσω ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ φέρουν τὸ ἀνώτατον παράσημον τοῦ Μεγαλοσταύρου.

§31Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑπάρχει νόμος, ψηφισθεὶς πρὸ διετίας, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀνώτατον Συμβούλιον ἐξασκεῖ καὶ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν ἱπποτῶν τοῦ Σωτῆρος οἱουδήποτε βαθμοῦ. Ὅταν συνέλθῃ τὸ Συμβούλιον, δύναται νὰ παρουσιασθῇ περίπτωσις ἐξετάσεως τῆς περιπτώσεως ταύτης. Τὸ νὰ συγκληθῇ ἐκτάκτως, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν. Δικαιότερον εἶναι νὰ ἀφήσωμεν νὰ ἐξελιχθῇ δικαστικῶς ἡ ὑπόθεσις καὶ μετὰ τὴν ἀπόφασιν ταύτην νὰ ληφθῇ καὶ μία ἀπόφασις ὅσον ἀφορᾷ τὰ παράσημα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σιφναῖος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἂν ἔχει γνῶσιν ὅτι ὁ ἐν Γενεύῃ Πρόξενος τῆς Ἑλλάδος Μερμερρᾶτος προέβαινεν εἰς ἐπιτάξεις ἀτμοπλοίων, ἄνευ ἐντολῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ σκοπῷ χρηματισμοῦ, καὶ τίνα μέτρα ἐλήφθησαν κατ’ αὐτοῦ.

§33Α. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὁ ἐν Γενεύῃ Πρόξενος κατώρθωνε διὰ τῆς μεθόδου τῶν ἐπιτάξεων ἄνευ ἐντολῆς τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὑπεξαιρῇ ἀπὸ τοὺς πλοιάρχους καὶ ἐφοπλιστὰς 400, 500,800 καὶ 1000 λίρας. Τῆς τοιαύτης δὲ κλοπῆς παρ’ ὀλίγον νὰ πέσω θῦμα καὶ ἐγώ. Ἤθελον νὰ γνωρίζω διατί μένει ἐλεύθερος ἐν Ἀθήναις;

§34Ν. ΠΟΛΙΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Πληροφορῶ τὸν κ. βουλευτὴν ὅτι ἀμέσως ὡς τὰ σχετικὰ ἔγγραφα περιῆλθον εἰς γνῶσιν μου, τὸ Συμβούλιον τὸ ὑπηρεσιακὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν εἶχεν ἐγκρίνει τὴν παῦσιν αὐτοῦ. Τὸ Διάταγμα τῆς παύσεως εἶχεν ἀμέσως ὑποβληθῆ εἰς τὰ Ἀνάκτορα. Αὐτὰ συνέβαινον κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1916. Ἡ τότε Κυβέρνησις ὅμως, οὐ μόνον δὲν τὸν ἔπαυσεν, ἀλλὰ διώρισε τὸν ὑποπεσόντα εἰς τοιαύτας ἀσχημίας καὶ καταχρήσεις ὑπάλληλον εἰς ἀνωτέραν θέσιν. Ἐννοεῖται ὅτι αἱ κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου τούτου αἰτιάσεις εὕρηνται ἐκκρεμεῖς εἰς τὴν Ποινικὴν Δικαιοσύνην, ἥτις εἶναι ἁρμοδία νὰ λάβῃ κατ’ αὐτοῦ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ἅτινα ἐνδείκνυνται, ἀναλόγως τῶν πράξεων δι’ ἃς κατηγορεῖται.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γερογιάννης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διατί δὲν ἀπελύθησαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας οἱ δικασταὶ Ἀρβανίτης καὶ Μακρῆς, οἱ τόσον σκανδαλωδῶς ἀναμιχθέντες εἰς τὰ γεγονότα τοῦ Νοεμβρίου, καθὼς καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς Σιαπκίδης. Ἐπίσης ἐρωτᾷ διατί δὲν διωρίσθη ἀκόμη Εἰσαγγελεὺς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Πρεβέζης, ἐνῷ τοῦτο εἶναι ἀναγκαιότατον. Ζητεῖ δὲ ἵνα κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ δικογραφία τῶν κατὰ Νοέμβριον συλληφθέντων 18 πολιτῶν Πρεβέζης, ἐν οἷς καὶ οἱ δύο βουλευταὶ Πρεβέζης Γερογιάννης καὶ Μπάλκος, διὰ νὰ ἀναπτύξῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων σχετικὴν ἐπερώτησιν.

§36Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνελάβατε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, εἶχον τὴν τιμὴν καὶ ἐγὼ καὶ οἱ συνάδελφοι ἐκ Πρεβέζης νὰ σᾶς ὑποβάλωμεν παράκλησιν ὅπως ἐκκαθαρίσητε τὸ Πρωτοδικεῖον Πρεβέζης, διότι ὁλόκληρον τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον εὑρέθη ἐκεῖ καὶ πρὸ τοῦ Νοεμβρίου εἰς μερικὰς σκηνάς, αἱ ὁποῖαι εἶχον προηγηθῆ καὶ τὰς ὁποίας ἐνομίσαμεν ἐπιστρατικάς, τὰς ὁποίας ἐπροκάλεσε κάποιος Παπαγγελῆς ψευδεπίστρατος — εἶναι γεγονότα τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζει ἡ Βουλή, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀργότερον θὰ λάβω τὴν τιμὴν καὶ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ὁμιλήσω καὶ τὰ ἐκθέσω — καὶ τότε ἀνεμίχθησαν πολὺ σκανδαλωδῶς οἱ κύριοι δικασταί, παραχαράξαντες τὰ γεγονότα, καὶ εἰς τὰ γεγονότα τοῦ Νοεμβρίου ἀκόμη περισσότερον. Ὑπεβάλομεν λοιπὸν σχετικὴν παράκλησιν καὶ μηνύσεις ἐναντίον ὅλων αὐτῶν τῶν κυρίων. Παρ’ ἐλπίδα ὅμως εἴδομεν ὅτι, ἀντὶ νὰ τιμωρηθῶσιν οἱ κύριοι αὐτοί, μετετέθησαν εἰς θέσιν καλλιτέραν ἴσως τῆς Πρεβέζης, διότι ὁ μὲν Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν κ. Παπαηλιοῦ μετετέθη εἰς Λευκάδα καὶ ἐκεῖθεν δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον, εἴτε διότι δὲν τὸν ὑπεδέχθησαν οἱ κάτοικοι καλῶς, εἴτε διὰ καλλιτέραν τοποθέτησιν, ἐπῆγεν εἰς Κυπαρισσίαν, ὅθεν κατάγεται, διότι εἶναι ἐκ Πελοποννήσου· δηλαδὴ ἐβελτιώθη ἡ θέσις του ἀντὶ νὰ ὑποστῇ κἄποιαν ποινὴν δι’ ὅσα ἐναντίον ἡμῶν καὶ τῆς πατρίδος μας διέπραξε. Τὸ ἴδιον καὶ οἱ ἄλλοι δύο μετετέθησαν ἁπλῶς, παρὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν εἶχε διατυπώσει ὁ τόπος ἐκεῖ. Ἔγινε δὲ καὶ διαδήλωσις καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀπόλυσίν των. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὸν Εἰσαγγελέα Σιαπκίδην, ὁ ὁποῖος μένει ἀκόμη καὶ αὐτός, ἡ δὲ θέσις του εἶναι κενή. Δι’ ὅλα αὐτὰ θέλω νὰ ἔχω μίαν ἀπάντησιν περὶ τοῦ τί πρόκειται νὰ γίνῃ καὶ τί σκέπτεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Συνάμα δὲ θὰ παρακαλέσω ὅπως κατατεθῇ ἡ δικογραφία ἡ σχετικὴ μὲ τὴν σύλληψιν ἐμοῦ καὶ ἄλλων Φιλελευθέρων τότε, διότι ἔχω σκοπὸν νὰ τὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μετὰ τὰς διακοπὰς αὐτῆς.

§37Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. βουλευτὴς μὲ ἐρωτᾷ διατί δὲν ἀπέλυσα δύο δικαστάς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν ἐν Πρεβέζῃ. Καὶ τοῦ ἀπαντῶ ὅτι περιωρίσθην μόνον εἰς μετάθεσιν αὐτῶν, ἀξιώσει τοῦ τόπου καὶ τῶν κυρίων βουλευτῶν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν, πρὶν ἢ προβῶ εἰς ἀπόλυσιν, πρὶν ἢ εἰσηγηθῶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπόλυσιν, νὰ πεισθῶ διὰ τῆς ἐξακριβώσεως τῶν γεγονότων, ὅτι συντρέχουσιν οἱ λόγοι ὅπως προβῶ εἰς τοιαύτην ἀπόλυσιν. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω λοιπὸν μορφώσει ἰδίαν τοιαύτην γνώμην, ἠρκέσθην νὰ μετακινήσω αὐτοὺς ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου, ὅπου ὑπηρέτουν, μέχρις ὅτου μορφώσω τοιαύτην γνώμην. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς δὲν ἔχει ἀφορμὰς νὰ πιστεύῃ ὅτι εἶμαι τόσον δειλὸς εἰς τὰς εἰσηγήσεις εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δι’ ἀπολύσεις δικαστῶν καὶ ἀφοῦ ἔχει τοῦτο ὑπ’ ὄψει του, ἂς ἀρκεσθῇ εἰς τὰς δηλώσεις αὐτάς, ἀναμένων τὴν μόρφωσιν πεποιθήσεως καὶ ἐκ μέρους μου.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης ἐρωτᾷ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Ἐσωτερικῶν καὶ Δικαιοσύνης τί ἐξηκριβώθη περὶ τῶν φονέων τοῦ Δημάρχου Φιλιππιάδος Σωτηρίου Αὐγερινοῦ καὶ ἐὰν οἱ κατ’ ἀρχὰς καταγγελθέντες ὡς συνεργοὶ τοῦ φόνου Ἀλβανοὶ Φουὰτ Φράσαρης καὶ Ἰτζὲτ Μουτλῆς ἐνοχοποιοῦνται ἐκ τῶν γενομένων ἀνακρίσεων ἢ οὔ. Καὶ ποῖοι οἱ πραγματικοὶ αὐτουργοί.

§39Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος μὲ ὑποχρεοῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ κάμω τὴν ἐρώτησίν μου. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω τί γνωρίζει ἡ Ὑπηρεσία μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς περὶ τοῦ φόνου τοῦ Δημάρχου Φιλιππιάδος.

§40Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω γνῶσιν. Ἐὰν ὑπάρχῃ τι γνωστόν, θὰ σᾶς τὸ ἀνακοινώσω αὔριον.

§41Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ σεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης;

§42Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶδον τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ἑπομένως δὲν γνωρίζω τίποτε.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας τί μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ Πρεβέζης–Ἰωαννίνων, τῆς μόνης ἐν Ἠπείρῳ ἁμαξιτῆς ὁδοῦ, καὶ ἥτις πρόκειται λίαν προσεχῶς νὰ ἐξυπηρετήσῃ μόνη τὰς ἀνάγκας τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ τῆς συγκοινωνίας.

§44Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Γνωρίζω καὶ ἐκ προσωπικῆς ἀντιλήψεως ὅτι εἶναι εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν ἡ ὁδὸς Πρεβέζης–Ἰωαννίνων. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν εἶναι γνωστός. Δὲν ἔγινεν ὅμως ἀκόμη ἡ δημοπρασία διὰ τὴν ἐπισκευὴν λόγῳ τῆς ἀνωμαλίας ἡ ὁποία ὑπάρχει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἐπισκευασθῇ τάχιστα ὄχι μόνον ἡ ὁδὸς αὐτή, ἀλλὰ θὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ Φιλιππιάδος–Ἄρτης.

§45Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐάν, κύριε Ὑπουργέ, ἀναμείνωμεν ἕνα μῆνα ἀκόμη, τότε θὰ ἀρχίσουν αἱ βροχαὶ καὶ θὰ εἶναι πολὺ ἀργά.

§46Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς εἶπα τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἔγινεν ἡ ἐπιβράδυνσις. Δὲν ἀποτελεῖται ἐξαίρεσιν σεῖς. Ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὴν τύχην της.

§47Π. ΦΛΩΡΟΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν κάμνω καὶ ἐγὼ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἡ ὁδὸς αὐτὴ εὑρίσκεται εἰς πολὺ κακὴν κατάστασιν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας πῶς ἐλύθη τὸ τελευταῖον ἀναφυὲν ζήτημα τοῦ γεωμόρου ἐν τῷ Νομῷ Πρεβέζης.

§49Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου τί γνωρίζει καὶ ποίαν λύσιν πρόκειται νὰ δώσῃ.

§50Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν μοὶ ἔκαμεν ἀκόμη καμμίαν εἰσήγησιν ἡ Ὑπηρεσία. Πρώτην φορὰν τὸ ἀκούω. Σᾶς παρακαλῶ, ἐὰν θέλετε, νὰ διέλθητε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ λάβητε μίαν πληροφορίαν, ἵνα μὴ ἀπασχολήσωμεν τὴν Βουλὴν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διατί ἀπερρίφθησαν ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου τῆς Ἐκπαιδεύσεως ὅλαι αἱ ἀποφάσεις αἱ τελευταῖον ληφθεῖσαι ὑπὸ τοῦ ἐν Πρεβέζῃ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐκπαιδεύσεως, αἱ ἀφορῶσαι εἰς μεταβολὰς τοῦ διδάσκοντος προσωπικοῦ, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην πληρέστατα δικαιολογημένας.

§52Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχω ἀπόσπασμα τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Δύο ἐπεκυρώθησαν καὶ τρεῖς ἠκυρώθησαν. Αἱ ἀκυρώσεις ἐγένοντο, διότι ὑπεβλήθησαν ἐνστάσεις καὶ αἱ ἐνστάσεις ἐγένοντο ἀποδεκταὶ ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου, διότι ἐκρίθησαν βάσιμοι.

§53Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀποδεκταὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ γίνουν. Ἀλλὰ αἱ ἀποφάσεις αἱ μὴ γενόμεναι ἀποδεκταί, ἐκεῖναι εἶναι αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐνδιαφέρουν καὶ νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνουν δεκταί.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γερογιάννης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐὰν γνωρίζει τι περὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἐν Πρεβέζῃ φυλακῶν καὶ τί σκέπτεται νὰ πράξῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§55Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν γνωρίζω ἀπολύτως τίποτε καὶ ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ ἀποφανθῶ. Ἐὰν γνωρίζετε τίποτε νὰ ἔλθετε νὰ μοῦ εἴπητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὡς καὶ τί παράπονα ὑπεβλήθησαν.

§56Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι πολλά. Εἶναι ἀλληλογραφία, εἶναι αἰτήσεις, εἶναι ἀναφοραί, εἶναι πολλὰ πράγματα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Καλδῆς καὶ Α. Παπαγεωργίου ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἐὰν διετέθη πίστωσίς τις διὰ τὴν ὁδοποιίαν τῆς νήσου Λήμνου.

§58Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν διετέθη εἰδικὴ πίστωσις, ἀλλὰ μόνον ἡ γενική, ἡ ἀφορῶσα ὅλας τὰς ὁδοὺς τοῦ Κράτους.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης παρακαλεῖ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Περιθάλψεως νὰ λάβωσι σύντονα μέτρα πρὸς ἀπονομὴν συντάξεως καὶ βοηθήματος εἰς τὸν γέροντα πατέρα τοῦ ἐν Βελεμιστίῳ Καλαμπάκας φονευθέντος τὴν 10ην Μαΐου ἐ.ἔ. χωροφύλακος Γεωργίου Ι. Παπαϊωάννου ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός του.

§60Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς χήρας Παπαποστόλου...

§62Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, Ὑποβάλλω διὰ τῆς Βουλῆς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀναφορὰν τῆς χήρας Παπαποστόλου, τῆς ὁποίας ὁ σύζυγος διετέλεσε 36 ἐν ὅλῳ ἔτη δημόσιος ὑπάλληλος. Διότι 12 ἔτη εὑρίσκετο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Στρατοῦ ὡς λοχίας καὶ 24 ἔτη ὡς φροντιστὴς τοῦ Βασιλέως Γεωργίου, μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ὁποίου ἀπενεμήθη εἰς αὐτὸν μία σύνταξις. Ἤδη ἀποθανὼν ἐγκατέλειψε χήραν καὶ 4 ὀρφανά, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν εἶναι κωφάλαλον. Ἡ σύνταξις, ὡς γνωστόν, ἡ ἀπονεμηθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Γεωργίου, ἦτο προσωπική. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καίτοι γνωρίζω τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει, ὅτι αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ὑπαλλήλων τούτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρηθῶσιν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν ἄλλον πόρον ζωῆς, καὶ παρακαλῶ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐπεκταθῇ τὸ προνόμιον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι προσωπικὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἀπενεμήθη ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου, καὶ εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανά.

§63Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θέλω ἐξετάσει τὸ ζήτημα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Παπαβασιλείου ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Περιθάλψεως τὰ ἑξῆς: Ὁ κληρωτὸς τοῦ 1915 καὶ εἰς τὰ ναυτικὰ καταταχθεὶς τῇ 10 Ἰανουαρίου 1916 Δημήτριος Γεωργίου Παπαδόπουλος ἐκ Νάξου, προσχωρήσας εἶχε καταταχθῇ εἰς τὸ Ἐθνικὸν κίνημα τῇ 1 Ὀκτωβρίου 1916. Πῶς λοιπόν, ἀφοῦ ὁ εἰρημένος κατετάχθη εἰς τὸ κίνημα τῇ 10 Ὀκτωβρίου 1916, ἡ περίθαλψις τῆς οἰκογενείας του ἄρχεται ἀπὸ 1 Ἀπριλίου 1917, ὅπως σημειοῦται ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 79 βιβλιαρίῳ του;

§65Σ. ΣΙΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως). Κύριε συνάδελφε, διατί δὲν διήρχεσθε τοῦ Ὑπουργείου διὰ μίαν πληροφορίαν καθαρῶς ὑπηρεσιακήν; Τὸ ἐπίδομα ἐπληρώνετο εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν προσχωρησάντων εἰς τὸ Ἐθνικὸν κίνημα μέχρι τῆς 1ης Φεβρουαρίου διὰ τοῦ συστήματος τῶν Ἐπιτροπῶν; ἐάν τις δὲν ἔλαβε μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, θὰ πρόκηται περὶ παραδρομῆς. Ἐγὼ ἔδωκα ἐντολὴν νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἅμα ὡς γίνῃ ἡ ἐξέτασις αὕτη, θέλω ἀνακοινώσει ὑμῖν τὸ πόρισμα τῆς μελέτης μου.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§67Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, εὑρισκόμεθα εἰς μίαν μεγίστην λογιστικὴν ἀνωμαλίαν. Ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1917, δὲν ἔχομεν ψηφισμένους τοὺς Προϋπολογισμοὺς οὔτε τοῦ ἔτους 1915, οὔτε τοῦ 1916, οὔτε τοῦ 1917. Ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1915 ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν ταύτην, ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνέταξε καὶ τὴν ἔκθεσίν της, ἀλλὰ μετὰ τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεώς της ἐπῆλθον διάφοροι μεταβολαί. Ὑπέβαλα καὶ δήλωσιν ὡς πρὸς τὰς μεταβολὰς ταύτας καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ μελετήσῃ τὴν δήλωσιν ταύτην καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της, ὅπως ψηφίσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1915. Ἐπίσης ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1916. Ὁ Προϋπολογισμὸς οὗτος ὑπεβλήθη κατὰ μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων τοῦ Ἰουνίου τοῦ παρελθόντος ἔτους εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν ἐν χειρογράφῳ, ἐτυπώθη καὶ μετὰ ταῦτα ἐγένοντο διάφοροι δηλώσεις διὰ διαφόρους πιστώσεις. Ἀνεσυνέταξα ὁλόκληρον τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ ἐντὸς αὐτοῦ συμπεριελήφθησαν καὶ τὰ ἔξοδα καὶ τὰ ἔσοδα τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρακαλέσω τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἔκθεσίν της, ὅπως τὸν ψηφίσωμεν τὸ ταχύτερον, ὄχι τόσον ὡς πρὸς τὴν λογιστικὴν ἀνωμαλίαν, ὅσον διὰ τὴν τεχνικήν, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτυπώσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1917 καὶ νὰ ψηφίσωμεν τοῦτον, ἐπειδὴ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον δὲν ἔχει ἀρκετὰ στοιχεῖα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§69Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ εἰσπράξεως τοῦ γεωμόρου τῶν κτημάτων τοῦ Θεσσαλικοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου». Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως καὶ ὀργανώσεως Σώματος τοπογράφων μηχανικῶν». Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ καλλιεργείας ὀρύζης καὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Φεβρουαρίου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος». Ὡς γνωστόν, ὑπῆρχε Διάταγμα τοῦ 1834, τὸ ὁποῖον μετερρύθμισεν ἄλλο Νομοθετικὸν Διάταγμα τοῦ 1917, ἀλλὰ καὶ τὰ δύο αὐτὰ Διατάγματα ὑστεροῦν κατὰ πολύ· διὰ τοῦτο ὑποβάλλω σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον καθορίζει διὰ νέων διατάξεων τὸν τρόπον καθ’ ὃν δύναται νὰ γίνῃ ἡ καλλιέργεια τῆς ὀρύζης ἄνευ κινδύνου τῆς δημοσίας ὑγείας. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον ὅπως ἅπαντα τὰ ἀνωτέρω νομοσχέδια κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχήν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§71ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Κηρύσσονται κατεπείγοντα καὶ ψηφίζονται κατ’ ἀρχήν).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§73Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποβάλω τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ κανονισμοῦ τοῦ μεγίστου ὕψους τῶν ἀνεγειρομένων οἰκοδομῶν». 2) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινῶν νόμων ΒΨΞΗ καὶ ΓΥ (ὑπ’ ἀριθ. 3490) τοῦ 1909, 398 καὶ 496 τοῦ 1914». 3) «Περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν ἐπὶ τοῦ ἀποτεφρωθέντος τμήματος τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης» καὶ 4) «Περὶ ἀπαλλοτριώσεως τοῦ γηπέδου τῶν Βασιλικῶν σταύλων καὶ ἀνεγέρσεως νέων τοιούτων». Διὰ τοῦ δευτέρου ἐκ τούτων ἐπιβάλλεται μικρὰ αὔξησις ἐπὶ τῶν ταχυδρομικῶν τελῶν. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος μὴ ἐκτελεσθέντος ἐπέτυχε ποιάν τινα αὔξησιν. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως τὰ νομοσχέδια ταῦτα κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχήν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως τὰ ὑποβληθέντα ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχέδια κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχήν.

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης» καὶ 2) «Περὶ ὀνομασίας ἐφέδρων δοκίμων διαχειριστῶν οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας Στρατοῦ», τὰ ὁποῖα παρακαλεῖ ὅπως κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχήν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν.

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Ὁ αὐτὸς κ. Ὑπουργὸς καταθέτει 12 ἀντίγραφα ἐγγράφων, σχετικῶν πρὸς τὴν παράδοσιν εἰς τοὺς Γερμανοβουλγάρους τοῦ ὀχυροῦ Ροῦπελ. — Οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 257 τῆς 20 Ἀπριλίου 1914 «περὶ συστάσεως Σώματος ἀεροπόρων τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ», τὸ ὁποῖον παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν ὅπως κηρύξῃ κατεπεῖγον. (Κηρύσσεται κατεπεῖγον). — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ λειτουργίας Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Συμβουλίων, μὴ πληρούντων τοὺς ὅρους τοῦ νόμου ΔΝΖʹ», παρακαλῶν ὅπως κηρυχθῇ κατεπεῖγον. Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ δανείων τῶν Δήμων», τὸ ὁποῖον ἐπίσης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως κηρύξῃ κατεπεῖγον καὶ ψηφίσῃ κατ’ ἀρχήν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν.

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κανονισμοῦ τιμῆς πωλήσεως ἐφημερίδων ἢ ἐντύπων φυλλαδίων καὶ περὶ ὑποχρεωτικῆς ἐκδόσεως αὐτῶν εἰς ὡρισμένας διαστάσεις», τὸ ὁποῖον παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως κηρύξῃ κατεπεῖγον καὶ ψηφίσῃ κατ’ ἀρχήν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν.

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κριάρης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἐξομοιώσεως τῶν καθηγητῶν Καλλιγραφίας καὶ Ἰχνογραφίας πρὸς καθηγητὰς τῆς Γυμναστικῆς καὶ ὡς πρὸς τὴν μισθοδοσίαν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Φικιώρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντάξεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Γοῦσκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου». — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀγροτικῆς ἀστυνομίας κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ.κ. Ι. Καναβοῦ, Π. Μεντζελοπούλου, Ι. Μανέτα, Δ. Σωτηρίου, Γ. Σταμάτη, Γ. Ἀργυροπούλου, Ι. Μπουρνιᾶ, Θ. Γούσκου, Γ. Μαρῆ, Κ. Πλατσούκα, Α. Σίδερη, Γ. Χαρίση, Γ. Γκάλκου, Κ. Ζαβιτσάνου, Α. Βλαμάκη, Α. Μπασιᾶ, Λ. Κωτούλα, Κ. Καλαμενοπούλου, Δ. Παπαβασιλείου, Δ. Πετρακάκου, Ι. Γκέκα, Η. Ἀγγελίδη, Γ. Καλδῆ, Κ. Λυκουρέζου, Μ. Δαζέα, Χ. Παμφίλη, Δ. Πάζη, Α. Ἀργυροῦ, Ν. Γαρδικιώτη, Δ. Μπούσδρα, Κ. Λιδωρίκη, Ι. Βαλαλᾶ, Χ. Ροδοκανάκη καὶ Α. Κανάρη. — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, εὑρίσκουσα δεδικαιολογημένην τὴν αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Σπάρτῃ Πλημμελειοδικῶν προτείνει ὅπως χορηγηθῇ ἄδεια παρὰ τῆς Βουλῆς πρὸς καταδίωξιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Ἀργυροῦ καὶ Κ. Καζαντζῆ.

§83Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§85Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἀκουσθῇ ὁ κ. βουλευτής, ὅστις καλεῖται νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἦτο σκόπιμον ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἀναπτύξῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δι’ ὀλίγων ἢ διὰ μακρῶν, κατὰ τὴν κρίσιν αὐτοῦ, τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους αἰτεῖται ἡ καταδίωξις. Αὐτὸ δὲν εἶναι τυπικόν, εἶναι καὶ οὐσιαστικὸν χάριν αὐτῆς ταύτης τῆς ἐμφανίσεως τῆς Βουλῆς.

§86Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι τὸ βῆμα, καίτοι ἀπὸ τῆς θέσεώς μου κυρίως ὤφειλα νὰ ὁμιλήσω, διότι ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι δύο ἡμέρας μετὰ τὴν πρὸς τὴν Βουλὴν ἀνακοίνωσιν τῶν αἰτήσεων τῶν οἰκείων Εἰσαγγελέων παρ’ Ἐφέταις διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας καταδιώξεως ὀκτὼ βουλευτῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνομαι, ἐπειδὴ εἶδον εἰς τὰς ἐφημερίδας νὰ γράφεται τὸ περιεχόμενον τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ταύτης, ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ γεγονότος ὅτι ἦτο ἤδη γνωστὴ ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐνῷ κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, πρὸ πάσης παραπομπῆς τῶν αἰτήσεων εἰς τὴν οἰκείαν Ἐπιτροπὴν αἱ αἰτήσεις τῶν Εἰσαγγελέων τυποῦνται καὶ διανέμονται. Σήμερον ὅμως εἰσάγεται ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης χωρὶς νὰ ἔχῃ γίνει ἡ τύπωσις καὶ ἡ διανομὴ τῆς σχετικῆς αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως. Νομίζω ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ὅτι ἑπομένως ἀκανονίστως εἰσάγεται σήμερον ἡ ὑπόθεσις. Ἄν, κύριε Πρόεδρε, δὲν δεχθῆτε τὴν ἔνστασίν μου περὶ ἀκανονίστου, τότε ζητῶ τὸν λόγον διὰ νὰ εἰπῶ ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, ἡ δικογραφία δὲ ὁλόκληρος εὑρίσκεται εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§88Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. βουλευτὴς ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν ἐτυπώθη καὶ δὲν διενεμήθη ἡ αἴτησις τοῦ Εἰσαγγελέως. Ἀπαιτεῖ τοῦτο ὁ Κανονισμός;

§89Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 49 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει (ἀναγινώσκει) «Αἱ αἰτήσεις καταδιώξεως βουλευτῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 63 τοῦ Συντάγματος, ἀνακοινούμεναι εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ Προέδρου, τυποῦνται καὶ διανέμονται, εἶτα δὲ παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπήν». Νομίζω ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον παραβάσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφ’ ὅσον ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει τοῦτο, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ τηρηθῇ ὁ Κανονισμὸς καὶ βεβαίως πρέπει νὰ διαταχθῇ ἡ ἐκτύπωσις καὶ ἡ διανομὴ τῆς αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πρώτης διαμαρτυρίας τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐδόθη διαταγὴ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, καὶ ἐγὼ εἶχον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐξετελέσθη τοῦτο.

§92Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ πρᾶγμα περιορίζεται εἰς τοῦτο: Φυσικὰ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποφανθῇ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τὴν ἔκθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως· ἤδη ὀρθὸν εἶναι, ἐφόσον ἐξετελέσθη κατὰ τὸ ἥμισυ ἡ διάταξις, νὰ διανεμηθῇ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἵνα τὴν λάβῃ καὶ αὐτὴ ὑπ’ ὄψει.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἡ ψηφοφορία ἀναβάλλεται.

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§94Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§96Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 9 νομοσχέδιον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, τὸ προνοοῦν «περὶ εἰσαγωγῆς τῆς ἀγροτικῆς μεταρρυθμίσεως ἐν Θεσσαλίᾳ». Χθὲς ἦτο ἐγγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθμὸν 3, τὰ πρὸ αὐτοῦ νομοσχέδια ἐψηφίσθησαν, σήμερον δὲ παραδόξως βλέπομεν ὅτι κατῆλθεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 9 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς ἵνα εὐαρεστούμενος πληροφορήσετε καὶ ἡμᾶς τοὺς ἐνδιαφερομένους βουλευτὰς Θεσσαλίας ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, θὰ ψηφισθῇ μὲ τὴν σειράν του. — Ψήφισις συνόλου σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Ἰουνίου 1917 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος διατάξεών τινων τοῦ νόμου 484 «περὶ συστάσεως Σώματος Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). — Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δασμολογικῶν μεταβολῶν». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης χρόνου ὑπηρεσίας εἰς τὸν Στρατὸν Ἀμύνης καὶ κυρώσεως προβιβασμοῦ». Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Σίδερη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ὑπηρεσίας Λογοκρισίας τοῦ Τύπου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀνομασίας ἐφέδρων στρατιωτικῶν ἱερέων γʹ τάξεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 680 νόμου τῆς 24 Ὀκτωβρίου 1915 καὶ ἀναθεωρήσεως τῶν κατὰ τὸν νόμον τοῦτον τεθέντων εἰς διαθεσιμότητα ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης ἔχει τὸν λόγον.

§98Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον παρουσιάζει ἐν ταῖς λεπτομερείαις αὐτοῦ πολλὰ δεόμενα ἐπιδιορθώσεως. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος, θὰ κάμω τὴν θερμὴν σύστασιν εἰς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ νὰ παραπεμφθῇ τοῦτο εἰς Ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν καὶ ἐπεξεργασίαν, καθόσον βλέπω ὅτι τοῦτο δεῖται ἐπεξεργασίας.

§99Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ, κύριε βουλευτά, ἀναπτύξατε τὰς παρατηρήσεις σας, διότι δὲν δέχομαι παραπομπὴν εἰς Ἐπιτροπήν.

§100Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τροποποιεῖται προηγούμενος νόμος, ὁ ὑπ’ ἀριθ. 680, ὁ ὁποῖος προνοεῖ περὶ τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἐξακολουθοῦσι προσφέροντες οἱ ὁπωσδήποτε παθόντες καὶ τραυματισθέντες κατὰ τοὺς δύο πολέμους ἀξιωματικοὶ καὶ ἀνθυπασπισταί. Βλέπω ἐδῶ ὅτι διὰ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκεται ἡ ἐκ νέου ἀναθεώρησις τῶν κριθέντων ὑπὸ τῶν σχετικῶν Ἐπιτροπῶν ὡς καταλλήλων διὰ νὰ τύχωσι τοῦ εὐεργετήματος τιμητικῶς τῆς διαθεσιμότητος, τῆς ἐπερχομένης ἐκ τῆς παθήσεως τὴν ὁποίαν ἔσχον κατὰ τοὺς δύο πολέμους. Ἐπιδιώκεται λοιπὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ παραπομπὴ τῶν ἐκ νέου πρὸς ἀναθεώρησιν τῆς ὑγείας των, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ δὲν παρουσιάζει ἄμεσον ἀνάγκην διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ἐπανειλημμένως τὰ στήθη των, τὰ ὁποῖα εἶναι μεστὰ πληγῶν, κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς πολέμους. Κατ’ ἀρχὴν εὑρίσκω περιττὴν τὴν παραπομπήν των ἀπὸ Ἐπιτροπῆς εἰς Ἐπιτροπὴν πρὸς νέαν ἐξέτασιν. Οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἀποδεδειγμένως ἔχουσι πολλὰ τραύματα καὶ εἶναι εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε δὲν δύνανται νὰ προσφέρωσιν ὑπηρεσίαν τινα. Τὸ νομοσχέδιον λοιπὸν ἐπιδιώκει νὰ διορισθῶσιν οὗτοι εἰς θέσιν δευτερευούσης στρατιωτικῆς σημασίας, εἰς θέσιν ἁπλῶν πολιτειακῶν ὑπαλλήλων, εἰς θέσεις, δύναμαι νὰ εἴπω, ταπεινωτικὰς ὁπωσδήποτε δι’ αὐτούς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καλὸν θὰ ἦτο νὰ μεταρρυθμισθῇ οὕτω πως τὸ νομοσχέδιον, ὥστε μόνον ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατεύσεως νὰ προσφέρωσι τὴν τοιαύτην ὑπηρεσίαν των, ἀλλὰ διὰ τὴν ἄλλην περίπτωσιν τοῦ βίου των νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τὰς προνοουμένας διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι εἶναι πάντως καθ’ ἑαυτὰς ἐπίπονοι. Αὐτὴ εἶναι ἐν ὀλίγοις ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ ψήφισιν. Ἀλλὰ παρατηρῶ ἐν αὐτῷ ὅτι σὺν τῇ μεταβολῇ, τὴν ὁποίαν τοῦτο θέλει νὰ φέρῃ ἐπ’ ἀγαθῷ βεβαίως διὰ τῶν διατάξεων αὐτοῦ, δυστυχῶς, ὡς συμβαίνει ἄλλως τε συνήθως, παρεισέφρυσαν καὶ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἱκανοποιοῦν τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ προσωπικὰ συμφέροντα. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον συνετάχθη ἕνεκα προσωπικῶν λόγων, ἀλλὰ εἰς πολλὰ νομοσχέδια δύναται νὰ πλανηθῇ ὁ νομοθέτης καὶ διὰ τοῦτο ἐπεζήτησα τὴν παραπομπήν του εἰς Ἐπιτροπήν. Αὐτὴ εἶναι ἐν ὀλίγοις ἡ ἐπισκόπησις τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τὴν ψήφισιν τῶν ἄρθρων, διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχουσι πράγματι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δύναται νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἐξυπηρετοῦσι προσωπικὰ συμφέροντα, ὡς ἐπίσης καὶ ὅτι παραβλάπτουσιν αἱ διατάξεις αὐτοῦ κεκτημένα δικαιώματα καὶ μάλιστα ἄνευ δεδικαιολογημένης αἰτίας.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος.

§102Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν καταβάλλεται μία γενναία προσπάθεια, ἀληθῶς γενναία, νὰ ἐπανέλθωσι τὰ πράγματα εἰς τὸν δρόμον τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς κανονικότητος. Τί ἐπιζητεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ; Ν’ ἀναγνωρισθῇ τοῦτο, ὅτι πρέπει ν’ ἀμείβωνται πλουσιοπαρόχως ἐκεῖνοι καὶ μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐτραυματίσθησαν κατὰ τὸν πόλεμον, ν’ ἀποφύγῃ δὲ ἐπὶ τέλους τὸ Κράτος ν’ ἀμείβῃ πλουσιοπαρόχως ἄλλους, οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων δὲν ἔπαθαν κατὰ τὸν πόλεμον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι ἄλλος νόμος προβλέπει ἐπίσης ὥστε ν’ ἀμείβωνται ἐπαρκῶς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐτραυματίσθησαν κατὰ τὸν πόλεμον, ἀλλ’ ἔπαθον ἀπὸ ἄλλους λόγους, ἀπὸ νοσήματα ἄλλα, ἄσχετα τέλος πάντων μὲ τὰ τραύματα τοῦ πολέμου. Δὲν ἀφίνει ὁ νόμος ἄνευ προστασίας καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐτραυματίσθησαν μὲν κατὰ τὸν πόλεμον, ἀλλ’ ἔπαθαν ὁπωσδήποτε κατὰ τὸν πόλεμον ἀπὸ ἄλλα νοσήματα. Ὑπάρχει ἄλλος εἰδικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ἐπαρκῶς προβλέπει, διότι τοὺς δίδει τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς συντάξεως, τόσον εἰς αὐτοὺς ὅσον καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας των. Ὁ νόμος αὐτὸς ὑποθέτω ὅτι τοῦτο ἔχει ὡς βάσιν, ὅτι ἀμοιβὴ μεγάλη θὰ δοθῇ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε ἐτραυματίσθησαν κατὰ τὸν πόλεμον κατέστησαν ἀνίκανοι δι’ οἱανδήποτε ἄλλην ἐργασίαν ἢ ὑπηρεσίαν. Ἐὰν ἀπὸ τὴν βάσιν αὐτὴν ἀναχωρήσωμεν, θὰ καταλήξωμεν, ὅτι πολὺ δικαίως προνοεῖ ὁ νόμος δι’ ὅλας τὰς περιπτώσεις. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Καρδίτσης ἰσχυρίσθη ὅτι ὁ νόμος προβλέπει ὅτι οἱ ὁπωσδήποτε κριθέντες ἀνίκανοι, θὰ διατεθῶσιν εἰς ὑπηρεσίας μὴ ἐξασφαλιζούσας τὸ ἠθικὸν τῶν ἀποσπωμένων ἐκεῖ. Δι’ ἐμὲ εἶναι ἀκατάληπτον τοῦτο. Οἱ μὲν δυνάμενοι νὰ παράσχωσι μάχιμον ὑπηρεσίαν ἀξιωματικοί, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τοποθετοῦνται εἰς ὑπηρεσίας ἀξίας ἐπίσης πάσης τιμῆς, διότι ἀποσπῶνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῶσιν ὡς ὑπασπισταὶ ἢ εἰς ἄλλας πολλὰς ὑπηρεσίας μὴ μαχίμους, ἀλλ’ ἐξασφαλιζούσας τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν ἐκεῖ ἀποσπωμένων ἀξιωματικῶν. Κατὰ συνέπειαν ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι οἱ ὁπωσδήποτε κρινόμενοι ἱκανοὶ διὰ τὰς λοιπὰς ὑπηρεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναλάβωσι τὰς ὑπηρεσίας δι’ ἃς εἶναι προωρισμένοι, δὲν εἶναι σοβαρὸς ἰσχυρισμός. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του εἶναι τοῦτο, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοί, ὑπάρχουν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν ἀνίκανοι διὰ τραύματα τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Ὑπηρεσία νομίζει ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένον τοῦτο, νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς διαθεσίμους, τοὺς τραυματισθέντας κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν καὶ ὄχι ἄλλων ἀτόμων, ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνεμίχθησαν εἰς τὸν ἀγῶνα, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι πολλοὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ τακτικοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, μετασχόντες εἰς τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα, κατέστησαν ἀνίκανοι.

§103Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ νόμος 680 τοὺς περιλαμβάνει;

§104Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, καὶ δι’ αὐτὸ θέτω τοῦτο ἀκριβῶς ὑπὸ τὴν ἀντίληψιν τῆς Ὑπηρεσίας καὶ τὴν ἰδικήν σας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ νόμος, ὅπως τό γε νῦν ἔχει, ἐξασφαλίζει τὰ δικαιώματα ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν παθόντων, καὶ δὲν δημιουργεῖ οὐδὲν ἀπολύτως δικαίωμα. Ὁ νόμος αὐτὸς ἀποκλείει τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ὁπωσδήποτε παθόντας, ἀλλ’ ὄχι τραυματισθέντας, ἐξασφαλίζει ὅμως τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς καταστάντας ἀνικάνους ἀπὸ τραύματα τοῦ πολέμου, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν. Διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους ὁ νόμος ἐπαρκῶς προβλέπει.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Τρικκάλων, κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου θὰ θελήσῃ νὰ ἐκτελέσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη, δηλαδὴ νὰ ὑποδείξῃ τὰς διατάξεις ἐκείνας, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιζητεῖται καθαρὰ νὰ ἱκανοποιηθῶσιν αἱ προσωπικαὶ ἀξιώσεις, διότι ἀκριβῶς ἐὰν ὑπάρχει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐννοεῖ νὰ περιορίσῃ ἐν μέρει καταχρήσεις αἵτινες ἐπῆλθον διὰ τοῦ νόμου 680, εἶναι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ψήφισις. Βεβαίως, κύριοι, ἡ κατάστασις τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον τραυματισθῆ ἐν πολέμῳ καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον καταστῆ ἀνίκανοι, ἦτο ἀξία πάσης συμπαθείας. Περὶ αὐτῶν εἶχε προνοήσει πρότερον εἷς νόμος, ὁ 484, ὁ ὁποῖος ἔδιδεν εἰς αὐτοὺς τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς συντάξεως, μεταβιβαζόμενον εἰς τὰς οἰκογενείας των. Σημειώσατε ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ πρόνοια, ἡ ὁποία λαμβάνεται καὶ εἰς τὰ ἄλλα τὰ πλουσιώτερα, τὰ μεγαλείτερα Κράτη, ὅπως ἡ Γαλλία. Ἀλλ’ ὁ Ἕλλην νομοθέτης ἠθέλησε νὰ προβῇ καὶ πέραν τούτου. Δυστυχῶς ἐν τῇ μερίμνῃ του, τῇ κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ τέλους ἀξιεπαίνῳ, ἔφθασεν εἰς ἓν σημεῖον ὥστε νὰ ἐγκαθιδρύσῃ μίαν σπατάλην ἀθρόαν, ἡ ὁποία, σᾶς βεβαιῶ, κύριοι, ὅτι ἅμα ἐγίνετο γνωστὴ ὑπὸ τῆς Κοινῆς Γνώμης, θὰ τὴν ἐξήγειρε, διὰ νὰ ζητήσῃ ἐπιβλητικῶς τὴν κατάργησιν αὐτῆς, διότι δὲν περιωρίσθη νὰ ὁμιλήσῃ περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐτραυματίσθησαν κατὰ τὸν πόλεμον καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ἐπὶ τέλους εἶναι φυσικὸν νὰ ἐπέλθῃ μία ἐπιείκεια, ἀλλ’ ὡμίλησε καὶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔπαθον κατὰ τὸν πόλεμον, περὶ ἀνθρώπων δηλαδή, οἱ ὁποῖοι εἶχον μίαν πάθησιν προηγουμένην καὶ τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσαν, λέγοντες ὅτι ἔπαθον ταύτην κατὰ τὸν πόλεμον. Ἀλλὰ καὶ αἱ διδόμεναι συντάξεις εἶναι τεράστιαι. Λοχαγὸς ἄξιος πάσης τιμῆς, ἐκ τῶν ἀρίστων, ἐτραυματίσθη. Ὁ λοχαγὸς αὐτὸς ἐκρίθη ἀνίκανος πράγματι πρὸς ἐργασίαν. Σήμερον κατέχει τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ λάβῃ τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου, ὅταν οἱ ὁμοιόβαθμοί του προαχθῶσιν. Ἠξεύρετε τί θὰ πάρῃ ὡς σύνταξιν ὁ λοχαγὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος, ἐὰν ἐφηρμόζετο ὁ νόμος ὁ ἰσχύων παρ’ ἡμῖν καὶ ὁ ἰσχύων ἐν Γαλλίᾳ, θὰ ἔπαιρνε τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς συντάξεώς του, ἀνεξαρτήτως τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας του; Ὁ λοχαγὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐτραυματίσθη, θὰ πάρῃ ὁλόκληρον τὸν μισθὸν τοῦ συνταγματάρχου, μετὰ τοῦ μερίσματος τοῦ Ταμείου, ἤτοι θὰ πάρῃ 770 δραχμὰς σύνταξιν, ἡ ὁποία θὰ μεταβιβασθῇ εἰς τὴν σύζυγόν του καὶ τὰ τέκνα του ἀκεραία, καὶ κατὰ τὸν ὑπάρχοντα νόμον, τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν, ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ ἡ χήρα μόνη καὶ ἄνευ τέκνων νὰ πάρῃ ὁλόκληρον τὴν σύνταξιν. Ἐπίσης κατὰ τὸν νόμον, τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν, ὁ λοχαγὸς αὐτὸς δὲν θὰ περιωρίζετο εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου, ἀλλὰ θὰ προήγετο εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου, ἐὰν δὲν τὸν ἔπαιρνε τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας καὶ ἑπομένως ἡ σύνταξις τὴν ὁποίαν θὰ πάρῃ ἀνέρχεται εἰς 900 δραχμὰς μηνιαίως, ἡ ὁποία θὰ μετεβιβάζετο ἀκεραία εἰς τὴν χήραν αὐτοῦ, καὶ ἄνευ τέκνων ἀκόμη οὖσαν. Σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι: ἠμπορεῖτε νὰ ἀνεχθῆτε ἕνα τοιοῦτον νόμον; Ἠμπορεῖ νὰ ἀνεχθῇ ἡ Κοινὴ Γνώμη τοιοῦτον τι; Ἐρχόμεθα λοιπὸν νὰ ζητήσωμεν περιορισμὸν τοῦ κακοῦ καὶ νὰ περιορίσωμεν τοῦτο κατὰ πλείονας διευθύνσεις. Πρῶτον βγάζομεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἐτραυματίσθησαν ἐν πολέμῳ, ἀλλ’ ἁπλῶς ἔπαθον, καὶ οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται καὶ μᾶς λέγουν: «Τὸ κακὸν αὐτὸ τὸ ἔπαθα ἐγὼ εἰς τὸν πόλεμον». Ἡμεῖς τοὺς λέγομεν: «Πολὺ καλά· σεῖς θὰ ἀμειφθῆτε σύμφωνα μὲ τὸν νόμον 484, ὁ ὁποῖος σᾶς δίδει ὅλον τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς συντάξεως. Δὲν δυνάμεθα νὰ σᾶς δώσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δίδομεν εἰς τὸν τραυματισθέντα, ὁ ὁποῖος ἔχει πληγὰς εἰς τὸ σῶμα του ἐξ ὅπλων τοῦ ἐχθροῦ». Ἠμπορεῖ κατ’ οὐσίαν νὰ μὴ εἶναι ἄξιος μεγαλειτέρας τιμῆς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐτραυματίσθη, ἀπὸ τὸν ἁπλῶς παθόντα ἐν πολέμῳ, ἀλλ’ ἡ Κοινὴ Γνώμη, ἡ ἀντίληψις τέλος πάντων τοῦ κόσμου, παραδέχεται ὅτι ἡ πλουσιοπάροχος ἀμοιβὴ ἀνήκει περισσότερον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐτραυματίσθησαν. Ἄς περιορίσωμεν αὐτὴν τὴν πλουσιοπάροχον σύνταξιν μόνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐτραυματίσθησαν ἐν πολέμῳ. Σήμερον πρόκειται νὰ κρίνωμεν ποῖοι κατέστησαν ἀνίκανοι λόγῳ τραυμάτων ἐν πολέμῳ καὶ ποῖοι ἁπλῶς ἔπαθον κατὰ τὸν πόλεμον. Διότι ἔχω νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, κύριοι, ὅτι ἀξιωματικὸς τοῦ ἱππικοῦ — βεβαίως δὲν θὰ θελήσητε νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομά του — ὁ ὁποῖος διήρχετο ἔκ τινος πεδίου, ἔνθα οἱ συνάδελφοί του ἠσκοῦντο, ἐπιθυμήσας καὶ αὐτὸς νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἄσκησιν, κατέπεσεν ἐκ τοῦ ἵππου καὶ ἐτραυματίσθη. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος, λόγῳ τοῦ τοιούτου τραύματός του, ἐτέθη εἰς διαθεσιμότητα. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος δύναται νὰ φθάσῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ στρατηγοῦ, νὰ λάβῃ 900 δραχμὰς σύνταξιν, τὴν ὁποίαν νὰ μεταβιβάσῃ καὶ εἰς τὴν οἰκογένειαν αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Καρπετοπούλου, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι αὗται δίκαιαι, δὲν τὸ ἠξεύρω, ἀλλ’ αἱ μεταρρυθμίσεις τοῦ νόμου τούτου γίνονται πρὸς περιορισμὸν τῆς σπατάλης, τὴν ὁποίαν οὗτος ἐδημιούργησεν, ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ οὐδεμίαν διάταξιν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπεκτείνῃ αὐτὰ τὰ τεράστια εὐεργετήματα, τὰ ὁποῖα παρέχει αὐτὸς ὁ νόμος.

§106Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ ἑνὸς μόνου ἀξιωματικοῦ τραυματισθέντος, ἀλλὰ πραγματικοῦ ἥρωος.

§107Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐπεθύμουν νὰ ὁμιλήσω μόνον διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀναθεωρήσεως.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ζητῶ τὴν γενικὴν ἀναθεώρησιν, κύριε βουλευτά, καὶ θὰ χάσητε τὸν καιρόν σας, διότι δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ τροποποίησιν. Ζητῶ τὴν ἀναθεώρησιν, διότι δὲν ἦτο καλῶς συγκεκροτημένη ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ δὲν μοῦ ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην αἱ ἀποφάσεις αὐτῆς. Ἀξιῶ ὅτι ἡ Κοινὴ Γνώμη δὲν δύναται νὰ δεχθῇ τὸ τεράστιον αὐτὸ εὐεργέτημα εἰμὴ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πράγματι κατέστησαν ἀνίκανοι. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν ἐγένετο πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν πολὺς λόγος διότι ὁ τάδε ἀξιωματικὸς ἔλαβε τὸ εὐεργέτημα τοῦ νόμου ἐπειδὴ ἐκ τοῦ τραύματός του ἐβραχύνθη κατὰ 4 ἑκατοστὰ ὁ ποῦς του, ὁ δὲ ἄλλος περὶ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο, ἂν καὶ ἐκείνου ἐβραχύνθη κατὰ 4 ἑκατοστὰ ὁ ποῦς του, δὲν ἔλαβε τὸ εὐεργέτημα, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἦτο ἀνώτερος ἀξιωματικὸς καὶ δὲν ὑπέκειτο εἰς πεζοπορίαν. Μοὶ ἐζήτησαν δὲ νὰ ἐπιδιώξω τὴν ἀναθεώρησιν ἵνα καὶ ὁ ἀνώτερος αὐτὸς ἀξιωματικὸς τεθῇ εἰς διαθεσιμότητα. Δὲν νομίζετε ὅτι, ἂν ἀξιωματικός τις δὲν ἔπαθε τίποτε ἄλλο ἢ νὰ βραχυνθῇ τὸ σκέλος του, δὲν κάμνομεν τίποτε κακὸν ὅταν θελήσωμεν νὰ τὸν ἀφήσωμεν εἰς τὸν Στρατὸν μὲ τὴν τιμίαν στολὴν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐργαζόμενον εἰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας κάλλιστα δύναται νὰ διεξαγάγῃ; Διατί θέλετε νὰ εἰσαγάγωμεν διὰ τῆς νομοθεσίας μας τὴν ἀναγνώρισιν μιᾶς κατηγορίας ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους βλέπομεν, ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ λάβωσιν ἓν τραῦμα, νὰ παραμένωσι προαγόμενοι καὶ μισθοδοτούμενοι, ἀλλὰ μὴ ἐργαζόμενοι; Ἐπειδὴ δὲ ἐνοχλεῖ ἡ φράσις «εἰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας», εἶμαι πρόθυμος νὰ τὴν τροποποιήσω καὶ νὰ εἴπω «εἰς ἐλαφρὰς ὑπηρεσίας». Διὰ τῆς τροποποιήσεως λοιπὸν αὐτῆς ζητεῖται νὰ ἀναθεωρηθῶσιν οἱ τραυματισθέντες, ἵνα ἐξακριβωθῇ ἂν εἶναι ἀνίκανοι, ὥστε ὅσοι θεωρηθῶσιν ἱκανοὶ δι’ ἐλαφρὰς ὑπηρεσίας νὰ παραμείνωσιν εἰς τὸν Στρατόν. Ἐὰν νομίζετε καὶ μετὰ τὰ λεχθέντα, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον.

§109Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Θὰ ὑποβάλω, κύριε Πρόεδρε, παρατήρησίν τινα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα μελετήσῃ αὐτήν, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀνεπτύχθη πρὸ ὀλίγου. Ὑπάρχουσι συντάξεις ὄχι μόνον διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, ἀλλὰ καὶ διὰ πολιτικοὺς ὑπαλλήλους, πολὺ μεγαλείτεραι. Διὰ τοῦτο θὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς πρότασιν. «Οὐδεμία σύνταξις πολιτικὴ ἢ στρατιωτικὴ δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς δραχμὰς 6,000 κατ’ ἔτος».

§110Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἂς ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν αὔριον.

§112Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προτιμηθῶσι τὰ ὑπ’ ἀριθ. 56 καὶ 57 ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει νομοσχέδια, κηρυσσόμενα κατεπείγοντα.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· οὐδεμία ἀντίρρησις ὑπάρχει. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ ναυτικῶν μέτρων κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ παρόντος πολέμου καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Ἰουλίου 1917 Β. Διατάγματος «περὶ προσθέτου μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν κλπ. τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως τὰ νομοσχέδια ταῦτα κηρυχθῶσι κατεπείγοντα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΡΟΗʹ «περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 738 νόμου τῆς 4 Αὐγούστου 1917». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον): Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τῶν ὑπ’ ἀριθ. 2466, 2467, 2468, 2469 καὶ 2470 Διαταγμάτων τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Προσωρινῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος».

§115Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὔριον τὸ πρωῒ θὰ διανεμηθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μὲ μικράς τινας τροποποιήσεις, ὥστε παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ αὔριον.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§117Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 40, κύριε Πρόεδρε.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων ἐν Κρήτῃ».

§119Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ νὰ ἀναβληθῇ, ἐπειδὴ δὲν διενεμήθη.

§120Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον διενεμήθη;

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν διενεμήθη εἰς ὅλους τοὺς βουλευτάς. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές.

§122Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Διατί νὰ ἀναβληθῇ;

§123Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἰδέαν περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται.

§124Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρόκειται περὶ ἐγκρίσεως ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων ἐν Κρήτῃ.

§125Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἀδικεῖται ὁλόκληρος Νομός, δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν. Δὲν γνωρίζομεν περὶ τίνος πρόκειται.

§126Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Γνωρίζω ἐγὼ περὶ τίνος πρόκειται, κύριε βουλευτά.

§127Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὁρίστε.

§129Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐψηφίσθη χθὲς κατ’ ἀρχήν;

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§131Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν θέλετε νὰ ἐμποδίσετε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, τὰ ἔργα θὰ σταματήσουν. Δὲν νομίζω ὅτι ἐπιδιώκετε αὐτό. Ἐπιδιώκετε νὰ ἐπιτύχετε κάτι περισσότερον· ἀλλ’ ἐπιδιώκοντες τὸ περισσότερον, ζητεῖτε νὰ ματαιώσητε τὸ ὀλιγώτερον.

§132Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ζητοῦμεν δικαιοσύνην.

§133Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δικαιοσύνη θὰ ἐπέλθῃ. Δὲν ἐπέρχεται ὅμως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§134Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Ποῦ εἶναι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνέταξεν ὁ κ. Διαμαντίδης καὶ τὸ ὁποῖον προβλέπει δι’ ὅλην τὴν Κρήτην;

§135Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑποβάλλει ἡ Κυβέρνησις, δὲν δύναται δὲ εἷς βουλευτής, ἢ οἱ βουλευταὶ ἑνὸς Νομοῦ νὰ ἐμποδίσουν τὴν ψήφισιν αὐτοῦ.

§136Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα τὸ ἔχει ἡ Κυβέρνησις, νὰ μὴ υἱοθετήσῃ τὴν ἀπαίτησιν ἑνὸς βουλευτοῦ· ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον οἱ βουλευταὶ ἑνὸς Νομοῦ ἀδικουμένου νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶσιν.

§137Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εὐχαρίστως εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἀκούσωμεν, ἀλλὰ νὰ μὴ θέλετε νὰ ἐμποδίσητε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ σταματήσουν τὰ ἔργα.

§138Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ θέλω.

§139Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅ,τι δὲ σᾶς ἀφορᾷ, θὰ γίνῃ μὲ τὴν ὥραν, διότι εἶναι πρᾶγμα ὑπεσχημένον. Ἐκπλήσσομαι δὲ ὅτι πείθονται ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι μὲ γνωρίζουν ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι μὲ γνωρίζετε σεῖς.

§140Μ. ΚΑΤΑΠΟΤΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἀκουσθῇ φωνὴ διαμαρτυρίας, ὅταν κανεὶς ἀδικεῖται.

§141Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Φωνὴ ἐπαίνου καὶ φωνὴ εὐχαριστιῶν ὄχι φωνὴ διαμαρτυρίας.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται).

§143Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἀναφέρομαι εἰς τὰς παρατηρήσεις ἃς ἔκαμα κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου.

§144Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἁρμοδιότης ἐκανονίσθη κατὰ τὰ ἀλλαχοῦ κρατοῦντα. Συμπεριελήφθησαν ἐκτὸς τῶν καθαρῶς γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ πάντες οἱ συναφεῖς πρὸς τὴν γεωργίαν καὶ τὴν γεωργικὴν βιομηχανίαν κλάδοι, ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ Διοίκησις τῶν Δημοσίων Κτημάτων, καὶ διὰ πᾶσαν σύγκρουσιν ἁρμοδιότητος πρὸς ἄλλα Ὑπουργεῖα ἐλάβομεν πρόνοιαν νὰ λύεται διὰ Β. Διατάγματος. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1. Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (Ἀναγινώσκεται).

§146Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ νὰ γίνῃ εἰδικὸν τμῆμα Στατιστικῆς· διότι τοῦτο θὰ συντελέσῃ σπουδαίως εἰς τὴν πρόοδον τῆς γεωργίας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν πόση παραγωγὴ γίνεται κατὰ Δήμους καὶ κατὰ χωρία ἀκόμη καὶ ἀπαιτεῖται εἰδικὸν τμῆμα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ.

§147Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ἀπαγορεύεται, κύριε Πρόεδρε, διὰ Διατάγματος νὰ γίνῃ καὶ αὐτό. Ὄχι τμῆμα ὅμως. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3. Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 4–10).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11 (Ἀναγινώσκεται).

§149Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὸ ἑνδέκατον ἄρθρον, προκειμένου περὶ τῶν ἀλλοδαπῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ προσληφθῶσι, γίνεται ἡ τροπολογία ὅτι (ἀναγινώσκει): «Εἰς ἀνωτέρας θέσεις δύνανται νὰ τοποθετηθοῦν καὶ ἀλλοδαποί, προσλαμβανόμενοι δυνάμει συμβάσεων περὶ τῶν ἀντιμισθιῶν, ἀποζημιώσεων καὶ λοιπῶν ὅρων, ἐπικυρουμένων διὰ Β. Διατάγματος, ὅπερ ἐκδίδεται μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁρίζει δὲ τὴν δικαιοδοσίαν καὶ τὰ καθήκοντα αὐτῶν, τὸν τίτλον καὶ βαθμόν, ὡς καὶ τὰς ἀτελείας χαρτοσήμου διὰ τὰ συμβόλαια καὶ τὰς ἀποδείξεις πληρωμῆς μισθοδοσιῶν ἢ ἄλλων χρηματικῶν ποσῶν εἰς τοὺς ἀλλοδαπούς, τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν μὴ ὑπαγομένης εἰς κρατήσεις λόγῳ συντάξεως. Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον δύνανται νὰ προσληφθῶσιν ἀλλοδαποὶ τεχνικοὶ σύμβουλοι ἢ ὀργανωταὶ ἢ εἰδικοὶ κατάλληλοι διὰ τὴν κεντρικὴν ἢ τὴν ἐξωτερικὴν ὑπηρεσίαν εἰς προβλεπομένας ὀργανικὰς θέσεις ἢ μὴ προβλεπομένας».

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 12–17). Ἄρθρον 18 (Ἀναγινώσκεται).

§151Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 18 ὁ ἀριθμὸς τῶν συνεδριάσεων ἀντὶ 8 νὰ γίνῃ 10.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 19–20. Ἄρθρον 21 (Ἀναγινώσκεται).

§153Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὸ 21ον ἄρθρον νὰ προστεθῇ παράγραφος 2, καθ’ ἥν (ἀναγινώσκει): «Μέρος τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ δύναται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος νὰ μεταβιβασθῇ εἰς τὸν Γενικὸν Γραμματέα ἢ τοὺς Διευθυντάς, ἐξαιρετικῶς δὲ καὶ εἰς ἄλλους ἀνωτέρους ὑπαλλήλους τοῦ Κέντρου ἢ τῆς τοπικῆς Ὑπηρεσίας». Δίδω τὴν διασάφησιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν. Εἶναι διάταξις, τὴν ὁποίαν περιέχουν οἱ ὀργανισμοὶ καὶ ἄλλων Ὑπουργείων ἐν Βελγίῳ καὶ ἐν Ρουμανίᾳ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, προκειμένου ἔξαφνα περὶ δασῶν, εἶναι δυνατόν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἐμπιστοσύνη τοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὸν εἰδικὸν ὑπάλληλον, νὰ ἀνατεθῇ αὐτῷ μέρος τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 21, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 22). Ἄρθρον 23 (Ἀναγινώσκεται).

§155Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 23 γίνεται ἡ ἑξῆς προσθήκη (ἀναγινώσκει): «Μέρος τῆς ἐκδόσεως εἰδικοῦ νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Διευθύνσεως τῶν Δημοσίων Κτημάτων» ἐφαρμόζονται αἱ ἰσχύουσαι διατάξεις περὶ γεωμετρῶν καὶ ἐκτάκτων μηχανικῶν καὶ γεωμετρῶν, τοποθετουμένων δι’ ὑπουργικῶν ἀποφάσεων. Οἱ παρὰ τῇ Κεντρικῇ Ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ὑπηρετοῦντες γεωμέτραι καὶ μηχανικοὶ δικαιοῦνται εἰς ἀπόληψιν τοῦ κεκανονισμένου διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου ἐπιδόματος».

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 23, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 24–25, εἰς βʹ συζήτησιν). — Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ τῆς ἐν Κρήτῃ Ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων».

§157Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ, διότι δὲν διενεμήθη ἀκόμη.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν ἀναγκαστικῶν Διαταγμάτων τῆς 29ης Ἰουνίου 1917 «περὶ συμπληρώσεως κλπ. τοῦ νόμου 567 «περὶ διοικήσεως τῆς Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως».

§159Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς τῶν λιμένων Ἡρακλείου, Χανίων καὶ Ρεθύμνης».

§161Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπίσης παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως, καταργήσεως καὶ ἑρμηνείας διατάξεων τοῦ 728 νόμου τῆς 15ης Ἰουλίου 1916». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 καταναγκαστικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ διδακτικῶν βιβλίων». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται).

§163Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γερμανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§165Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δὲν διαφεύγει τῆς προσοχῆς μου, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ὑπάρχει πολὺς καιρὸς διὰ λεπτομερεστέραν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων καὶ διὰ τοῦτο θ’ ἀπέφευγα νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τῶν διδακτικῶν βιβλίων, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπὶ 25 ἔτη ἀσχολοῦμαι ὡς συγγραφεύς, παρηκολούθησα τὰ διάφορα νομοσχέδια, ἅτινα ὑπεβλήθησαν ἑκάστοτε καὶ παρετήρησα ὅτι ἑκάστοτε ἡ Βουλὴ ἔχει ν’ ἀπασχοληθῇ μὲ νομοσχέδια διδακτικῶν βιβλίων. Ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κατέκρινεν ὅσας γνώμας ὑπεστήριξεν ὁ προκάτοχός του καὶ ὑπέβαλλε νομοσχέδιον διορθοῦν τὰ πράγματα. Καὶ τελευταίως κατήντησε νὰ μὴ ἔχωμεν διδακτικὰ βιβλία καὶ ἂς μὴ ἔχωσι ταῦτα σχέσιν μὲ τὸν πόλεμον. Διὰ τοῦτο νομίζω ἀναγκαῖον ὅτι πρέπει νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ὑποδείξω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπέλθωσι τροποποιήσεις, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἐπί τινα ἔτη ὁ τόπος ἕνα νόμον περὶ διδακτικῶν βιβλίων, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ ἡ Κοινωνία καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὅλοι μας. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσω ποῖα συστήματα ὑπάρχουσιν εἰς τὰς διαφόρους Χώρας τὰς πεπολιτισμένας. Ὁ νόμος περὶ διδακτικῶν βιβλίων δὲν εἶναι νόμος ἀνάλογος μὲ φορολογικοὺς νόμους, μὲ στρατολογικοὺς νόμους, μὲ νόμους διοικητικούς, ὥστε ἑκάστοτε νὰ ὑφίσταται τροποποιήσεις καὶ μεταβολάς.

§166Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§167Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου. Δυστυχῶς τὸ νομοσχέδιον δὲν συνεζητήθη κατ’ ἀρχήν, οὔτε εἰς Ἐπιτροπὴν ἐστάλη. Ὁ νόμος περὶ διδακτικῶν βιβλίων ἠδύνατο νὰ εἶναι ἄρτιος καὶ πρὸ 10 ἐτῶν καὶ πρὸ 20 ἐτῶν, διότι τὰ διδακτικὰ βιβλία δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταβάλλωνται, ἀλλὰ μόνον προκειμένου περὶ νεωτέρων ἐπιστημονικῶν μελετῶν νὰ προστίθενται αὗται. Τὸ καλὸν βιβλίον πρέπει νὰ εἶναι βεβαίως καλῶς συντεταγμένον, μὴ περιέχον ἐπιστημονικὰς ἀνακριβείας, καὶ μεθοδικῶς συντεταγμένον, νὰ εἶναι ἐξωτερικῶς παραστατικόν, οὕτως ὥστε, ὅταν ὁ μαθητὴς τὸ λαμβάνῃ διὰ νὰ μελετήσῃ, νὰ τοῦ προξενῇ αἴσθημα εὐάρεστον, καὶ ἐπὶ τέλους ἡ τιμὴ τοῦ βιβλίου νὰ εἶναι λογική, ὅπως δύναται νὰ ἀνταποκρίνεται ὁ γονεὺς εἰς τὴν δαπάνην. Οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα. Ἀλλαχοῦ ὑπάρχει πλήρης ἐλευθερία σχετικῶς μὲ τὴν ἔκδοσιν τῶν διδακτικῶν βιβλίων, ἀλλαχοῦ ὑπάρχει περιωρισμένος ἀριθμὸς βιβλίων, διότι, εἴτε μία Ἐπιτροπή, εἴτε ὁ Ὑπουργός, ἐγκρίνει καὶ διαλέγει ἐκ τῶν βιβλίων τὰ καλλίτερα διὰ τὴν χρῆσιν. Ἀλλαχοῦ — καὶ αὐτὸ εἰς ὀλίγα μέρη — ἐπεκράτησεν ὁ περιορισμὸς νὰ ὑπάρχωσιν ἓν ἢ δύο βιβλία. Εἰς τὰ μεγάλα Κράτη περιορισμὸς δὲν ὑπάρχει. Εἰς ἡμᾶς ὁ νόμος ΓΣΑʹ, θέλων νὰ προλάβῃ τὰ κακὰ τῆς βιβλιοκαπηλείας, ἐθέσπισεν ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἓν βιβλίον καὶ δὴ διὰ μίαν τετραετίαν· δηλαδὴ ἀπὸ τὴν μεγάλην ἐλευθερίαν μετέβημεν εἰς τὸν μέγιστον περιορισμὸν ἑνὸς βιβλίου διὰ μίαν τετραετίαν, καὶ δὴ ἀνηκούσης τῆς ἐκδόσεως εἰς μονοπώλιον τοῦ Κράτους. Εὐφυολογίαι διάφοροι ἐξεπέμφθησαν τότε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς διὰ νὰ πατάξωσι τὴν βιβλιοκαπηλίαν. Καὶ οὕτω τὸ Κράτος ἐξέδωκε τὰ βιβλία ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι χειρότερα ἀπὸ τὰ πρὶν καὶ εἰς ἐκτύπωσιν καὶ αἱ εἰκόνες εἶναι μουντζουρωμέναι καὶ δὲν ἔχουσι τίποτε τὸ ὡραῖον. Κατωρθώθη διὰ τοῦ νόμου ΓΣΑʹ ὥστε ἡ τιμὴ τοῦ βιβλίου — π.χ. Φυσικὴ Ἱστορία Γερμανοῦ — νὰ φθάσῃ ἀπὸ 1.50 ποῦ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ, εἰς 3.60, ἤτοι δύο δραχμὰς περισσότερον χάριν τοῦ Μονοπωλίου τοῦ Κράτους.

§168Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ποῦ ὀφείλεται ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν;

§169Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τὸ Κράτος ἀναλαμβάνει τὴν ἔκδοσιν διὰ δημοπρασίας. Καὶ ἐνῷ ἡ διακήρυξις ὁρίζει 8 φύλλα τυπογραφικά, ὁ τυπογράφος κατορθώνει καὶ τὰ κάμνει 16–17 τυπογραφικὰ φύλλα. Ἐπίσης ὁ τυπογράφος παροτρύνει καὶ λέγει: «Εἰς τὸ βιβλίον αὐτὸ πρέπει νὰ προσθέσητε καὶ αὐτό, πρέπει νὰ προσθέσητε καὶ αὐτὴν τὴν εἰκόνα» καὶ οὕτω τὸ βιβλίον, ἀντὶ νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ 8 τυπογραφικὰ φύλλα, ἀποτελεῖται ἀπὸ 16. Ὁ συγγραφεὺς πληρώνεται δι’ 8 τυπογραφικὰ φύλλα καὶ ὁ τυπογράφος διὰ 16–17 καὶ οὕτω, ἐνῷ ἔπρεπε τὸ βιβλίον νὰ τιμᾶται 1.50, τιμᾶται 3.60. Ἦλθε λοιπὸν ὁ νόμος ὁ ὑπὸ συζήτησιν διὰ νὰ διορθώσῃ τὸ κακὸν αὐτό. Καὶ πρῶτον ἔχει ὡς βάσιν τὰ ἑξῆς: Ἀκυροῖ τοὺς περιορισμοὺς τοὺς μεγάλους, ἀφίνει ἐλευθερίαν εἰς τοὺς συγγραφεῖς, δὲν ζητεῖ ἓν βιβλίον ἀλλὰ πολλά, τὰ βιβλία δὲν ἐγκρίνονται διὰ μίαν τετραετίαν καὶ τέλος καταργεῖ τὸ περιώνυμον μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον μόνον ἡμεῖς καὶ οὐδὲν ἄλλο Κράτος κατωρθώσαμεν νὰ ἔχωμεν. Ἐπίσης ἀφίνει πληρεστάτην ἐλευθερίαν. Ὁ νόμος τοῦ 1895 κατηργήθη ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἐγίνοντο διαγωνισμοὶ ὅλων τῶν ὑποβαλλομένων βιβλίων, τὰ ὁποῖα ἐνεκρίνοντο διὰ μίαν πενταετίαν, παρετηρήθη δὲ ὅτι ἐπλημμύρισαν τὰ σχολεῖα διὰ τοιούτων βιβλίων, καὶ ὅσοι διδάσκαλοι δὲν ἤθελον νὰ ὑποκύψωσιν, ἠναγκάζοντο νὰ ἀλλάξωσι τὰ βιβλία. Κατόπιν ἦλθεν ἄλλος νόμος καὶ ἀντὶ νὰ ἐγκρίνεται ἓν βιβλίον διὰ μίαν πενταετίαν, ἐνεκρίνοντο ὅσα παρουσιάζοντο καὶ αὐτὰ εἰσήγοντο ἐπ’ ἄπειρον. Ἐνεκρίθη π.χ. ἡ Φυσικὴ αὐτὴ καὶ αἰωνίως θὰ ὑπάρχῃ. Τώρα ὑπάρχει διάταξις κατωτέρω, ἡ ὁποία ἀναφέρει καὶ τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἔγκρισις τῶν βιβλίων δύναται νὰ δοθῇ. Πρέπει κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ὑπάρχῃ Ὑπηρεσία ἢ μᾶλλον τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον νὰ μὴ κάμνῃ καμμίαν ἄλλην ἐργασίαν παρὰ νὰ παρακολουθῇ ἑκατοντάδας βιβλίων. Σημειωτέον ὅτι εἰς τὸν διαγωνισμὸν τῶν ὑποβληθησομένων βιβλίων, ἀποτελουμένων ἀπὸ 4.000 τυπογραφικὰ φύλλα, ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς ἔτους θὰ ἀρχίσῃ ἡ φάμπρικα τῶν συγγραφέων...

§170Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι σας.

§171Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Πόσα.

§172Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἑκατὸν ἑπτά.

§173Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. 3.000 τυπογραφικὰ φύλλα.

§174Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν εἶναι δυνατόν.

§175Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Σήμερον εἶναι δυνατόν. Τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον θὰ παρακολουθῇ ἑκατοντάδας βιβλίων καὶ θὰ βλέπῃ πότε ἤρχισαν καὶ πότε θὰ λήξωσι καὶ ἐὰν εἶναι σύμφωνα μὲ τὴν Ἐπιστήμην. Θὰ εἶναι δηλαδὴ ἀπησχολημένον μὲ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν.

§176Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). 1070 τυπογραφικὰ φύλλα κατὰ μέσον ὅρον.

§177Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Πολὺ καλά. Δὲν νομίζετε ὅτι θὰ αὐξηθῶσιν εἰς 2–3,000; Διὰ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ θελήσῃ, διότι θὰ εὑρεθῶμεν πάλιν εἰς τὴν ἀνάγκην — καὶ τὸ λέγω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ θὰ μὲ ἐνθυμηθῇ ἡ Βουλὴ — μετὰ βραχὺ χρονικὸν διάστημα νὰ καταργήσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ φέρωμεν ἄλλο, νὰ θελήσῃ, λέγω, νὰ τεθῇ ὡς βάσις τοῦ νομοσχεδίου ὅπως δίδεται χρονικὸν διάστημα διὰ μίαν τριετίαν, π.χ. νὰ μὴ εἶναι ἓν βιβλίον· ἄλλως τε ἔχομεν καὶ τὰ πρακτικὰ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἐγένετο τῷ 1904. Κατὰ τὸ 1904 ἐγένετο ἓν Συνέδριον Ἐκπαιδευτικόν, εἰς τὸ ὁποῖον προσῆλθον ὅλοι οἱ διδάσκαλοι, τοὺς ὁποίους ἔχομεν, καλοὶ καὶ κακοί. Ὅλοι αὐτοὶ ἐξέφερον γνώμην, ἐκτὸς τῶν ἄλλων ζητημάτων, καὶ ἐπὶ τῶν διδακτικῶν βιβλίων. Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ὅτι πρέπει πρῶτον νὰ ὑπάρχῃ μία Κρατικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ μὴ κυκλοφοροῦν ἐλευθέρως τὰ βιβλία, δεύτερον νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἓν βιβλίον ἀλλὰ τὸ πολὺ τρία νὰ ὑπάρχωσι, καὶ τρίτον ἡ ἰσχὺς αὐτῶν τῶν βιβλίων νὰ εἶναι δι’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον τὸ Συνέδριον ὥρισε διὰ μίαν τριετίαν. Ὥστε πρέπει νὰ ἐγκρίνωνται 3 βιβλία καὶ ἡ ἰσχύς των νὰ εἶναι τριετὴς καὶ μετὰ διαγωνισμὸν· ἑπομένως δὲν θὰ ἀδικηθῶσιν οἱ συγγραφεῖς, δὲν θὰ εἴπωσιν ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ἄριστον πάντων καὶ τὸ παρακάτω δὲν εἶναι, διότι ὅταν εἶναι τρία βιβλία δὲν θὰ ἀδικηθῇ κανείς.

§178Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Καὶ τὰ τρία βιβλία, ἐὰν εἶναι καλά, θὰ ἐγκριθῶσιν.

§179Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἰς τὰ μικρὰ βιβλία δὲν χρειάζονται καὶ παρὰ πολλαὶ ἐπιστημονικαὶ γνώσεις. Ἄλλοτε ἐκατηγόρησαν τὸν μακαρίτην Παπαμάρκον ὅτι ἔκαμεν ἐπὶ ποδὸς ἀλφαβητάριον καὶ ἐκέρδισε 5–10,000 δραχμάς, εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω ὅτι ὁ μακαρίτης Παπαμάρκος εἰργάσθη ἐπὶ πολλὰ ἔτη δι’ αὐτὰ τὰ μικρὰ ἀλφαβητάρια. Θὰ ἔλθῃ λοιπὸν ὁ Αʹ συγγραφεύς, ὁ ὁποῖος θὰ ἀντιγράψῃ διάφορα καὶ θὰ τὰ ὑποβάλῃ· ἐὰν δὲν ἐγκριθῶσι τὴν πρώτην φοράν, μετὰ ἓξ μῆνας θὰ ἐγκριθῶσι, θὰ ἔχῃ δύο ἕως τρία βιβλία καὶ μετὰ ἀρκετὰ ἔτη πολλά. Εἷς συγγραφεὺς ὅμως ἐπιστήμων, ὁ ὁποῖος ἐσπούδασεν ἐδῶ καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ἐδαπάνησε πολλὰ χρήματα, εἶναι δίκαιον νὰ στερηθῇ τῶν κόπων του καὶ νὰ ἔλθῃ ἕνας ἄλλος ἐπιτηδειότερος καὶ νὰ κατορθώσῃ νὰ κερδίζῃ τόσα ὅσα θὰ ἐκέρδιζεν ὁ συγγραφεὺς αὐτός; Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὸ κακόν.

§180Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πρόκειται περὶ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως καὶ πρέπει νὰ καταλήξητε εἰς ὡρισμένην τροπολογίαν, διὰ νὰ ἴδωμεν τί θέλετε.

§181Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὁμιλοῦμεν γενικῶς πρεὶ τοῦ αʹ ἄρθρου.

§182Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τί τροπολογίαν προτείνετε εἰς τὸ αʹ ἄρθρον;

§183Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μπασιᾶ, ὅτι διὰ τὰς στερεοτύπους ἐκδόσεις τῶν τε Ἑλλήνων καὶ Λατίνων συγγραφέων νὰ μὴ ἐγκρίνεται ἐλευθέρως ἡ ἐκτύπωσις.

§184Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Νὰ ψηφισθῇ αὐτό, κύριε Πρόεδρε.

§185Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπασιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§187Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου ἔχω νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν ἀφορῶσαν τὰς στερεοτύπους ἐκδόσεις. Ἐκτὸς τοῦ Οἴκου Teubner, ὑπάρχει καὶ ἄλλος Οἶκος. Διατί νὰ ἀποκλείεται ὁ ἄλλος; Νομίζετε ὅτι ὅλα τὰ στερεότυπα δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὸν ἔλεγχον; Ἔχομεν καὶ τὰ Γαλλικά, ἔχομεν τὰ Ἀγγλικὰ τῆς Ὀξφόρδης, δὲν ὑπάρχουσιν ὅμως σήμερον παρὰ μόνον τὰ Γερμανικά.

§188ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἔλθωσιν αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§189Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων· δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ξένων. Ὡς γνωρίζετε, ἀπὸ δεκαετίας κυκλοφοροῦν ἐν Ἑλλάδι στερεώτυπα βιβλία ὅλων τῶν Ἑλλήνων συγγραφέων· αὐτὰ εἶναι ἀκριβῶς ἀντιγραφὴ τοῦ Οἴκου Teubner, δὲν εἶναι δὲ ὀρθὸν τὰ Ἑλληνικά, τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν ἀπὸ δεκαετίας, νὰ τὰ θέσωμεν εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τὰ Γερμανικά. Ἡ Καινὴ Διαθήκη τῶν Πατριαρχείων ἐγένετο ἐδῶ· εἷς ἁπλοῦς διορθωτὴς δύναται νὰ τὴν παρακολουθῇ. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἕνεκα τῆς πολεμικῆς καταστάσεως, δὲν δύνανται νὰ εἰσαχθῶσιν οὔτε τὰ Γερμανικά, οὔτε τὰ τοῦ Πατριαρχείου.

§190Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀποκλείει οὔτε ἄλλα στερεώτυπα βιβλία, οὔτε ἄλλας ἐκδόσεις. Καὶ αἱ στερεώτυποι ἐκδόσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. βουλευτής, ἔχουσι πλεῖστα ὅσα λάθη τυπογραφικὰ καὶ δὲν δύνανται νὰ παραβληθῶσι μὲ στερεωτύπους ἐκδόσεις Γερμανικάς. Ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι τὰ μὲν αὐτοδικαίως εἰσάγονται, τὰ δὲ ἄλλα δὲν ἀποκλείονται, ἀλλὰ δύνανται νὰ εἰσαχθῶσι μόνον κατόπιν ἐγκρίσεως. Ἐὰν οἱ συγγραφεῖς δύνανται νὰ συμμορφωθῶσι καὶ ὁ ἐκδότης δύναται νὰ διορθώσῃ τὰ τυπογραφικὰ λάθη, δύνανται εἰσαχθῶσιν.

§191Α. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁ τρόπος τῆς ἐκφράσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἱκανοποιεῖ μὲν πάντας, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον, ὡς λέγει τὸ σχετικὸν ἄρθρον, δὲν ἱκανοποιεῖ τὰ Ἑλληνικὰ στερεώτυπα, διότι ὑποβάλλει ταῦτα εἰς τέλος, ἐνῷ τὰ τοῦ Ἐξωτερικοῦ δὲν ὑπόκεινται. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας νὰ συναγωνισθῶσι τὰ Ἑλληνικὰ πρὸς τὰ ξένα; Διατί δὲν καταβάλλεται μόνον τέλος διὰ τὸν διορθωτήν, οὐχὶ δὲ καὶ διὰ τὴν Ἐπιτροπήν; Ὁ διορθωτὴς λαμβάνει 3 δραχμάς, ἐνῷ ἡ Ἐπιτροπὴ 10.

§192Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπεβιβάσθη εἰς 5 δραχμάς.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2–3). Ἄρθρον 4 (Ἀναγινώσκεται).

§194ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§195Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἂς διακόψωμεν διὰ τὰς 10.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 10ην μ.μ. (Ὥρα 8.40′ μ.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.15′ μ.μ.).

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 13 νομοσχεδίου «περὶ διδακτικῶν βιβλίων» ἵνα προχωρήσωμεν ἐπὶ τῶν λοιπῶν.

§198ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τῆς ἰσχύος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2690 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ χορηγίας προκαταβολῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὰς Ἀνωτάτας Διευθύνσεις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τῆς ἰσχύος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 299 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ συντάξεων καὶ ἀποζημιώσεων τῶν πληρωμάτων καὶ ἀξιωματικῶν τῶν ἐπιτάκτων πλοίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Ἰουλίου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ μεταθέσεως ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 14 Ἰουνίου 1917 «περὶ καταργήσεως κλπ. ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου ͵ΓΡΞΕʹ «περὶ ἀστυνομίας τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24 Ἰουνίου 1917 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ ἀπαγορεύσεως κατοχῆς ἐντὸς οἰκιῶν κλπ. πολεμικῶν πυροβόλων ὅπλων κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεως ὑπὲρ τοῦ νοσοκομείου «Γεωργίου Σταύρου καὶ Γ. Φούγκ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως τῶν καταδίκων ἐκ τῶν φυλακῶν». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Κ. Λυκουρέζος ἔχει τὸν λόγον.

§200Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀνταποκρίνεται ὄντως εἰς τὰς τάσεις καὶ τὰς προόδους τῆς νεωτέρας ποινικῆς ἐπιστήμης. Τοῦτο ἄλλως τε ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς ὁμοφώνου ὑπὸ τῆς Βουλῆς παραδοχῆς τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἐν ταῖς λεπτομερείαις, κύριε Ὑπουργέ, ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, ὅτι πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου ἦτο ἐν ἰσχύϊ Νομοθετικὸν Διάταγμα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐξεδόθη πληθὺς ἀποφάσεων. Τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα ἔδει νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐν τῷ εἰσαγομένῳ νομοσχεδίῳ οὐδεὶς γίνεται λόγος περὶ αὐτοῦ, οὔτε λαμβάνεται οἱαδήποτε πρόνοια περὶ ἐπικυρώσεων ἢ μὴ αὐτοῦ. Εἰσάγεται ἤδη ἓν νομοσχέδιον παρεμφερὲς πρὸς τὸ Νομοθετικὸν ἐκεῖνο Διάταγμα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρὸ παντὸς ἔδει νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ τοῦ Διατάγματος ἐκείνου καὶ νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς.

§201Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διατί;

§202Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Διότι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Διατάγματος ἐκείνου ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις. Θὰ προκληθῇ λοιπὸν ἀμφισβήτησις, ἐὰν τὸ Διάταγμα εἶναι ἄκυρον, περὶ τοῦ κύρους τῶν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, διότι αἱ ἀποφάσεις τῶν Δικαστηρίων δὲν δύνανται νὰ βασίζωνται ἐπὶ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει οὔτε τὰ στοιχεῖα, οὔτε τὴν ὑπόστασιν νόμου κατὰ τὸ Σύνταγμα.

§203Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη τὸ ἀναγκαστικόν, δὲν τὸ εἰσάγω πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ αἱ πράξεις αἱ ὁποῖαι ἐνηργήθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Διατάγματος ἐκείνου βεβαίως δὲν εἶναι ἄκυροι, διότι ἐκεῖναι ἐνηργήθησαν ἤδη. Ἐσταμάτησα ὅμως ὡς Ὑπουργὸς τὴν εἰσαγωγὴν πάσης ἄλλης ὑποθέσεως τοιαύτης ἐναντίον τῶν Δικαστηρίων καὶ τοῦτο διότι δὲν ἐσκόπουν νὰ τὸ εἰσαγάγω πρὸς κύρωσιν, καθόσον δὲν νομίζω ὅτι τὸ Διάταγμα προεκλήθη ἕνεκα ἐπιτακτικῶν ἀναγκῶν τῆς Ὑπηρεσίας καὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ἐκδοθῇ Νομοθετικὸν Διάταγμα διὰ τὰς τοιούτου εἴδους πράξεις. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου δὲν εἰσήχθη πρὸς κύρωσιν, δὲν ἔχει δὲ καμμίαν σχέσιν ἡ μὴ εἰσαγωγὴ πρὸς κύρωσιν τοῦ ἐκδοθέντος Διατάγματος πρὸς τὸ εἰσαγόμενον νομοσχέδιον.

§204Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Πολὺ καλά, ἀλλὰ τὸ κῦρος τῶν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων παραμένει ὑπὸ ἀμφισβήτησιν καὶ τοῦτο, νομίζω, εἶναι ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος.

§205Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ζήτημα ἐπερωτήσεως τότε τοῦτο.

§206Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐὰν λόγοι σφαλεροὶ ἢ οἱασδήποτε ἄλλης μορφῆς ὑπηγόρευσαν τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα, τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον ἄλλης ἐρεύνης καὶ ἄλλης ἐξετάσεως. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ἓν Διάταγμα ἐκδοθὲν ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς κυρώσεως αὐτοῦ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ δυνάμει τοῦ Νομοθετικοῦ ἐκείνου Διατάγματος ἐκδεδομένας ἀποφάσεις, ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν κῦρος εἰς τὰς ἀποφάσεις ταύτας. Δὲν εἶναι δὲ δικαιολογία, ὅτι ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν, εἶναι ἀποφάσεις, διότι πᾶσα ἀπόφασις, διὰ νὰ ἔχῃ κῦρος, πρέπει νὰ στηρίζεται ἐπὶ ἑνὸς νόμου, δὲν ὑπάρχει δὲ νόμος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ στηρίζωνται αἱ ἀποφάσεις αὐταί, ἀφοῦ δὲν ὑπεβλήθη ὑπὸ τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο. Ὀφείλετε λοιπὸν νὰ λάβητε μίαν πρόνοιαν, εἴτε νὰ τὸ ἀκυρώσητε, εἴτε νὰ τὸ κυρώσητε.

§207Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι Διάταγμα ἀναγκαστικόν, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς εἰσαγωγῆς του εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν δὲν εἰσαχθῇ πρὸς κύρωσιν, εἶναι ἄκυρον. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον καθ’ ὑπέρβασιν τῶν καθηκόντων του ὁ Ὑπουργὸς ἐξέδωκεν, εἶναι ἄκυρον· ἐκεῖνο εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρον. Κάθε Διάταγμα τοιούτου εἴδους εἶναι ἄκυρον ἐὰν δὲν τὸ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλή. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς εἰσαγωγῆς τοιούτων νομοθετημάτων, εἶναι οἱ κοινοβουλευτικοὶ Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι σύρουν ὄπισθέν των μίαν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς καὶ ὑποθέτουν ὅτι ἔχουν τὴν ἔγκρισιν αὐτῆς, διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐκδίδουν τοιαῦτα Διατάγματα. Ὑπουργοὶ ὅμως, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν οὐδὲν κοινὸν μὲ τὸν Τόπον, δὲν ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἐκδίδουν ἀναγκαστικὰ Διατάγματα. Ἐὰν δὲν εἰσάγεται πρὸς κύρωσιν τὸ Διάταγμα, δὲν εἰσάγεται, διότι οἱ λόγοι οἱ προκαλέσαντες τὴν ἔκδοσίν του δὲν ἦσαν λόγοι ὑπηρεσιακοί· κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν τὸ Διάταγμα τοῦτο προεκλήθη διὰ νὰ ἀπολυθοῦν ἐκ τῶν φυλακῶν ἀθρόως κατάδικοι, διὰ νὰ δημοκοπήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. Τὴν πρᾶξιν ταύτην δὲν ἐρχόμεθα νὰ τὴν κυρώσωμεν ἡμεῖς (Χειροκροτήματα). Ἀναγνωρίζω ὅμως ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθῇ νομοσχέδιον καὶ νὰ ψηφισθῇ, διότι εἶναι σύμφωνον πρὸς τοὺς ὅρους τῆς ἐπιστήμης καὶ πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ δικαίου καὶ εἰσήγαγον νομοσχέδιον ἀσχέτως πρὸς τὴν βάσιν τοῦ Διατάγματος τοῦ Ὑπουργοῦ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἀναφέρετε.

§208Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν τὸ ἔκαμνον διὰ νὰ πληρώσουν τὰς φάλαγγας τῶν ἐπιστράτων, δὲν γνωρίζω ποίους λόγους εἶχον νὰ τὸ κάμουν· ἓν γνωρίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπὸ συζήτησιν, εἶναι πανόμοιον πρὸς τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο.

§209Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διαφέρει ἐν πολλοῖς.

§210Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐφ’ ὅσον τὸ εἰσαγόμενον νομοσχέδιον ἔχει ὡς δικαιολογητικὴν βάσιν τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἀνάγκης ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τῆς ἀναστολῆς τῶν ποινῶν, δὲν ἔχω λόγον νὰ μὴ πιστεύσω ὅτι ἡ αὐτὴ ἀνάγκη ὑπηγόρευσε καὶ ἐκεῖνο τὸ Διάταγμα, χωρὶς νὰ ἔχω οὐδεμίαν διάθεσιν καὶ ἐπιθυμίαν νὰ παράσχω ὑπεράσπισιν ἢ ὑποστήριξιν πρὸς τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργοῦ ἐκείνου. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς φρονεῖ ὅτι ἐν τῇ ἐκδόσει τοῦ πρώτου Διατάγματος συντρέχει παράβασις τοῦ Συντάγματος, γνωρίζει ὅτι τὰς εὐθύνας τῶν Ὑπουργῶν καθορίζει εἰδικὸς νόμος. Ἐν προκειμένῳ ὅμως τοῦτο ἐνδιαφέρει, ὅτι ἔχομεν ἓν Διάταγμα, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις, συνδεόμεναι μὲ συμφέροντα ἰδιωτικὰ καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν «δὲν λαμβάνω πρόνοιαν περὶ τῶν γενομένων, διότι ὁ τότε Ὑπουργὸς ἔκαμε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο». Ὁ Ὑπουργὸς θὰ λογοδοτήσῃ δυνάμει τοῦ νόμου «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν», ἀλλὰ τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἐπιστηρίζονται ἐπὶ τοῦ νόμου ἐκείνου, δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι τὰ ἀφίνετε ἐκκρεμῆ.

§211Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Φρονεῖτε ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθοῦν καὶ κυρωθοῦν ὅλα τὰ Διατάγματα τὰ ἐκδοθέντα;

§212Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὄχι, δὲν φρονῶ τοιοῦτόν τι.

§213Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τοιοῦτον τι προκύπτει ἐκ τῶν λόγων σας τοὐλάχιστον.

§214Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Φρονῶ ὅτι τὰ Διατάγματα τὰ ἐκδοθέντα ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς κυρώσεως αὐτῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ εἰσάγωνται πρὸς κύρωσιν ἢ μή, πάντως δέ, ἐφ’ ὅσον ἐξ ἑνὸς Νομοθετικοῦ Διατάγματος προέκυψαν πράξεις συνδεόμεναι μὲ ἰδιωτικὰ συμφέροντα, πρέπει νὰ ληφθῇ μία πρόνοια, ὥστε νὰ προστατευθοῦν τὰ συμφέροντα ταῦτα, διότι δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ζημιῶνται οἱ ἰδιῶται, διότι εἷς Ὑπουργὸς τυχὸν παρεβίασε τοὺς κειμένους νόμους.

§215Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα; Ἐξεδόθη Διάταγμα προνοοῦν ἄριστα περὶ ἰδιωτικοῦ συμφέροντος τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ Λάμπρου· ἔκαμε τὸν ἑαυτόν του Πρωθυπουργὸν καὶ καθηγητήν. Φρονεῖτε ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθῇ κἄν;

§216Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν γνωρίζω, οὔτε φαντάζομαι ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκδοθῇ τοιοῦτον Διάταγμα. Ἐὰν ὅμως τυχὸν εἶδε τὸ φῶς τοιοῦτον Διάταγμα, φρονῶ ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀκυρωθῇ διὰ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ χαρακτηρισθῇ προσηκόντως.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξέρχεσθε τοῦ θέματος.

§218Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὄχι, ἀπαντῶ εἰς τὰς διακοπάς. Ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμω αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ 1ου ἄρθρου ἀναγνωρίζεται ἡ ἀρχὴ νὰ ἀπολύωνται οἱ κατάδικοι, οἱ καταδικασθέντες εἰς ποινὴν στερητικὴν τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας κλπ., ἐφ’ ὅσον ἐξέτισαν τὰ ¾ τῆς ποινῆς των ἐν φυλακῇ, ἀλλὰ τίθεται καὶ ὁ ὅρος, ὅτι ὁ χρόνος τῆς διαμονῆς των ἐν τῇ φυλακῇ δὲν πρέπει νὰ εἶναι μικρότερος τοῦ ἑνὸς ἔτους.

§219Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ τὸ μεταβάλω εἰς χρόνον ὄχι μικρότερον τῶν τριῶν μηνῶν.

§220Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Καὶ ὁ περιαρισμὸς αὐτὸς δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἐπιστημονικὴν ἀρχήν, ἥτις ὑπηγόρευσε τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ μέτρου τῆς ἀναστολῆς τῶν ποινῶν.

§221Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δηλαδὴ θέλετε νὰ μὴ κάμῃ οὔτε τρεῖς μῆνες φυλακή;

§222Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον βασίζεται ἐπὶ τῆς θεωρίας ὅτι αἱ βραχυχρόνιοι ποιναὶ δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὸν διὰ τῆς ἐπιβαλλομένης ποινῆς ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ὁμόφωνος δὲ περὶ τούτου εἶναι ἡ γνώμη τῶν ποινικῶν συγγραφέων καὶ ὅλαι αἱ νομοθεσίαι τῶν πεπολιτισμένων Κρατῶν ἔλαβον τὴν κατεύθυνσιν τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν βραχυχρονίων ποινῶν. Γενικῶς ἀνεγνωρίσθη, ὅτι τόσον διὰ τοὺς καθ’ ἕξιν, ὅσον καὶ διὰ τοὺς ἐκ περιστάσεως ἐγκληματίας, ἡ βραχυχρόνιος φυλάκισις οὐ μόνον ἄσκοπος ἀποβαίνει εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ τὸ γενικὸν ἐν γένει συμφέρον, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβής, ἐξοικειοῦσα τοὺς μὲν καθ’ ἕξιν ἐγκληματίας πρὸς τὴν ἐν τῇ φυλακῇ ζωήν, ὥστε πολλάκις μετ’ εὐχαριστήσεως νὰ ἐπανέρχωνται εἰς αὐτήν, διὰ δὲ τοὺς ἐκ περιστάσεως ἡ βραχυχρόνιος ἐν τῇ φυλακῇ διαμονὴ ἀποτελεῖ ἠθικὸν στῖγμα, ἐπηρεάζον τὸν μετέπειτα βίον αὐτῶν, ἀμβλύνει τὸ αἴσθημα τῆς ἀξιοπρεπείας καὶ ἐν γένει μειοῖ τὴν ἠθικὴν αὐτῶν ὑπόστασιν. Τὴν ἀντίληψιν ταύτην ἔσχε καὶ τὸ Συνέδριον τῆς Διεθνοῦς Ποινικῆς Ἑνώσεως, ἐκφράσαν τὴν εὐχὴν τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν βραχυχρονίων ποινῶν. Ἐφ’ ὅσον ὅθεν τὴν ἀρχὴν ταύτην προώρισται νὰ ὑπηρετήσῃ καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, τὸ τιθέμενον ὅριον τοῦ τριμήνου ἀπομακρύνει τὸ νομοσχέδιον τοῦ σκοποῦ του, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὰ ¾ τῶν ἐπιβαλλομένων κατ’ ἔτος ὑπὸ τῶν Δικαστηρίων στερητικῶν τῆς ἐλευθερίας ποινῶν δὲν ὑπερβαίνουσι τοὺς 3 μῆνας. Θὰ συμφωνήσητε, πιστεύω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις, περὶ ἧς ὡμίλησα. Ἐπίσης παρατηρῶ ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ 1ου ἄρθρου ἀναγράφεται ὅτι «ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέπει αὐτοῖς ἡ οἰκονομική των κατάστασις καὶ ἐξεπλήρωσαν τὰς ἐκ τοῦ ἀδικήματος ἀπορρεούσας καὶ δικαστικῶς ἐξῃκριβωμένας ὑποχρεώσεις των». Ὁ ὅρος οὗτος ἔχει ληφθῆ ἐκ τοῦ Αὐστριακοῦ νομοσχεδίου. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὄχι μόνον ἄσκοπος εἶναι ἡ προσθήκη τῆς παραγράφου ταύτης, ἀλλὰ θὰ δημιουργήσῃ καὶ πολλὰς δυσχερείας παρ’ ἡμῖν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ της. Δὲν εἶχον καιρὸν νὰ ἐξετάσω τὸ Αὐστριακὸν νομοσχέδιον διὰ νὰ ἴδω ἐπὶ ποίων προϋποθέσεων ἐρείδεται, ἀλλὰ παρ’ ἡμῖν δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις ἑνὸς ἐγκληματίου. Γνωρίζετε καλῶς, ὅτι ἐλάχιστοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰσάγουσι τὴν πολιτικὴν ἀγωγὴν εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια· οἱ περισσότεροι προστρέχουσι διὰ τὰς χρηματικὰς ἀπαιτήσεις των εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν Πολιτικῶν Δικαστηρίων, ἥτις εἶναι μακρὰ καὶ ὡς ἐκ τούτου καὶ ὁ καθορισμὸς τῶν ἀπαιτήσεων δὲν θὰ εἶναι δυνατὸς καὶ ἡ ἐξακρίβωσις τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεών των λίαν δυσχερής, ἐξ ἄλλου δὲ γνωρίζομεν πάντες κατὰ ποῖον τρόπον ἐκδίδονται τὰ πιστοποιητικὰ ἀκτημοσύνης. Ἐὰν μείνῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, θὰ δημιουργήσωμεν πλείονας ψευδεῖς πιστοποιήσεις. Διὰ τοὺς λόγους τούτους νομίζω ὅτι δύναται ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ παράγραφος αὕτη τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπίσης ὡς πρὸς τοὺς καταδίκους, τοὺς ὑπερβάντας τὸ 70ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των, ἢ τοὺς κατὰ τὸν χρόνον τῆς διαπράξεως τοῦ ἀδικήματος μὴ ἔχοντας ὑπερβῆ τὸ 18ον, ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι τὸ ἀνωτέρω χρονικὸν διάστημα τῶν ¾ περιορίζεται εἰς τὰ ⅔. Ὀρθωτάτη ἡ διάταξις, διότι βεβαίως καὶ διὰ τὸν ὑπερήλικα, ὅπως καὶ διὰ τὸν ἀνήλικον, ὑπάρχει λόγος ὅπως ἐκ μέρους τῆς πολιτείας χωρήσῃ περισσοτέρα ἐπιείκεια, ἀλλὰ κατωτέρω ὑπάρχει ἄλλη παράγραφος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ διανύων ποινὴν ἰσοβίων δεσμῶν δύναται ν’ ἀπολυθῇ ὑπὸ τοὺς ἄνω ὅρους ἐὰν ἐκτίσῃ ἐν ταῖς φυλακαῖς 20 ἔτη. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ὀρθή, ἀλλ’ αἱ ἀρχαὶ τῆς ἰσότητος ἐπιβάλλουν, νομίζω, ὅπως καὶ οἱ καταδικασθέντες εἰς ἰσόβια δεσμὰ καὶ ἐκτελέσαντες τὴν πρᾶξιν ἐνῷ δὲν εἶχον ὑπερβῆ τὸ 18ον ἔτος τῆς ἡλικίας των ἢ ἔχοντες συμπεπληρωμένον ἤδη τὸ 70όν, ἀποκτῶσι τὸ δικαίωμα τῆς ἀναστολῆς μετὰ τὴν ἔκτισιν ποινῆς κατωτέρας τῶν 20 ἐτῶν. Οἱ αὐτοὶ λόγοι ἐπιεικείας, λόγῳ τῆς ἡλικίας, συντρέχουσι καὶ ὑπὲρ αὐτῶν. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁ ἐνήλικος ὁ καταδικασθεὶς εἰς 20 ἐτῶν πρόσκαιρα δεσμά, ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναστολῆς μετὰ τὴν ἔκτισιν τῶν ¾, ὁ δὲ εἰς τὴν αὐτὴν ποινὴν καταδικασθεὶς ἀνήλικος ἀποκτᾷ τὸ δικαίωμα τῆς ἀναστολῆς μετὰ τὴν ἔκτισιν τῶν ⅔ τῆς ποινῆς. Προκειμένου περὶ καταδικασθέντων εἰς ἰσόβια δεσμά, εἴτε ἐνήλικοι, εἴτε ἀνήλικοι εἶναι οὗτοι, ἀμφότεροι πρέπει νὰ ἐκτίσωσιν εἰκοσαετῆ ποινήν. Σχετικὰ ζητήματα εἰσήχθησαν καὶ εἰς τὰ Δικαστήρια, ἀλλὰ λόγῳ τῆς ἀσαφείας τοῦ προηγηθέντος Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἀντικαθιστᾶτε διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου...

§223Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν τὸ ἔλαβον ὑπ’ ὄψει. Γνωρίζετε ὅτι εἶναι νομοσχέδιον κατηρτισμένον ὑπὸ Ἐπιτροπῆς καὶ ἐκρίθη ὡς τὸ ἀπάνθισμα τῆς σημερινῆς ποινικῆς ἐπιστήμης.

§224Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὰ νομοσχέδια τὰ ἐξερχόμενα ἀπὸ Ἐπιτροπὰς, παρουσιάζουν πολλὰς ἀνωμαλίας, διότι πολλαὶ ἀντιλήψεις δὲν εἶναι εὔκολον νὰ συναντηθῶσιν ἐπὶ τὸ αὐτό. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὰ Δικαστήρια, καίτοι ἀναγνωρίζοντα τὸ ὀρθὸν καὶ εὔλογον τῶν παρατηρήσεων, δὲν ἠδύναντο, λόγῳ τῆς ἀσαφείας τοῦ Διατάγματος ν’ ἀποκαταστήσωσι τὴν ἰσότητα, ἀποδίδοντα τὸ δίκαιον εἰς τοὺς παραπονουμένους.

§225Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει ἀνισότης;

§226Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἶναι προφανεστάτη ἡ ἀνισότης. Εἰς τὸ ἄρθρον 2, διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζεται ἡ Γνωμοδοτικὴ Ἐπιτροπή, παρατηρῶ ὅτι μεταξὺ τῶν μελῶν αὐτῆς καταλέγεται καὶ εἷς Ἐφέτης, ὁριζόμενος διὰ κληρώσεως. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὸν λόγον τῆς μοναδικῆς αὐτῆς κληρώσεως, ἀφοῦ τὰ 7 μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι εἰδικῶς ὡρισμένα, Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τοὺς ὁποίους διορίζει ὁ Ὑπουργός, καὶ εἷς Ἐφέτης διὰ κληρώσεως ἐκλεγόμενος. Πρὸς τί ἡ διάκρισις αὐτὴ διὰ τὸν Ἐφέτην; Εἶναι ὄντως ἀνεξήγητος. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὅλων ἢ τῶν πλειόνων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ ἐδεχόμην ὡς δικαιολογουμένην τὴν κλήρωσιν, διότι διὰ τῆς κληρώσεως ἐξυπακούεται ἡ πρόθεσις τοῦ νομοθέτου νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἀμερόληπτον. Τὸ νὰ ζητῆτε ὅμως μεταξὺ 10 μελῶν τὸ ἓν νὰ ὁρίζεται διὰ κληρώσεως, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἄσκοπον. Καθορίσατε ἐπὶ τέλους νὰ ἐκλέγῃ τὸν Ἐφέτην ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν. Καὶ μίαν τελευταίαν παρατήρησιν. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ γνωμοδότησις τῆς Ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν.

§227Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λέγει τὸ νομοσχέδιον «ἄνευ συμφώνου γνωμοδοτήσεως».

§228Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐξ αὐτοῦ δὲν ἐξάγεται τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς γνωμοδοτήσεως, ἐφ’ ὅσον δὲν καθορίζεται τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς. Τὸ ζήτημα ἔχει κάποιαν σπουδαιότητα. Τὸ ἐπικρατοῦν φιλελεύθερον πνεῦμα κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἐποχὴν ἐνδεικνύει τὴν ἀνάγκην περιορισμοῦ τῶν δικαιωμάτων τῶν Ὑπουργῶν. Προχθὲς εἰσήχθη ἓν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου συνεκεντρώσατε ὅλην τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν εἰς χεῖρας σας, δὲν ἔφερον δὲ ἀντίρρησιν τὸ μὲν διότι ἐδικαιολογεῖτο ὡς ἐκ τῆς ἐπικρατούσης ἀνωμάλου καταστάσεως ἐν τῇ Δικαιοσύνῃ, τὸ δὲ διότι εἶχε τὸν τύπον τῆς προσωρινότητος. Προκειμένου ὅμως περὶ νομοθετήματος, οἷον τὸ ὑπὸ συζήτησιν, καθορίζοντος ζητήματα σχετιζόμενα πρὸς τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν, δὲν νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαρτήσωμεν ἐκ τῆς κρίσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις ὡς συγκροτεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐξ ἀνωτάτων δικαστικῶν λειτουργῶν καὶ δημοσίων ὑπαλλήλων, παρέχει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις δικαιοφροσύνης καὶ εὐθυκρισίας. Νομοθετοῦντες δέον πρὸ παντὸς ν’ ἀποβλέπωμεν εἰς τὸ μέλλον, ἔχω δὲ τὴν γνώμην ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς πλεῖστα ἄλλα νομοθετήματα ἀνεγνωρίσαμεν τὴν ἀνάγκην τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν γνωμοδοτήσεων ἐπὶ διαφόρων ἄλλων ζητημάτων, προκειμένου περὶ τῶν θεμάτων, ἅτινα καθορίζει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, τὸ ὑποχρεωτικὸν διὰ τὸν Ὑπουργὸν εἶναι ἐπιβεβλημένον, ἀπαλλασσομένου οὕτω τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ἀπὸ μυρίας ἐνοχλήσεις καὶ δυσχερείας. Ἐλπίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ θελήσητε ν’ ἀποδεχθῆτε καὶ τὴν παρατήρησίν μου ταύτην, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἓν συμπλήρωμα τοῦ νόμου.

§229Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει νὰ μὴ τεθῇ.

§230Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, κύριε Ὑπουργέ, εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ νομίζω ὅτι, ἐὰν θελήσητε νὰ τὰς ἀποδεχθῆτε, θὰ συμπληρώσητε τὰ κενὰ τοῦ νόμου, οὕτως ὥστε νὰ χαιρετήσωμεν τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματά του ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ.

§231Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁμολογῶ ὅτι αἱ ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου παρατηρήσεις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι παρατηρήσεις ὀρθαὶ καὶ διὰ τοῦτο εὐχαρίστως ἀποδέχομαι αὐτὰς ὅσον ἀφορᾷ τὸν μετριασμὸν τῆς ποινῆς προκειμένου περὶ τῶν καταδικασθέντων εἰς ἰσόβια δεσμά. Δέχομαι λοιπὸν νὰ μετριασθῇ καὶ αὐτῶν ἡ ποινὴ εἰς τὰ ⅔, καθοριζομένων τῶν 18 ἐτῶν. Προκειμένου περὶ τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου, εἶπον ὅτι τοῦτο ὡρίσθη 3 μῆνας. Φρονῶ ὅτι κατώτερον ὅριον δὲν συμφέρει νὰ τεθῇ ἐν τῷ παρόντι, διότι πρώτην φορὰν εἰσάγομεν τοιοῦτον νομοθέτημα. Ὁ νόμος ἀναστολῆς τῶν ποινῶν τοῦ 1911 εἶχεν ὡς ἐλάχιστον ὅριον ποινὴν ἑνὸς ἔτους καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ἓν ἔτος καθώρισεν. Ὑπεβιβάζομεν τὸ ὅριον τώρα εἰς τρεῖς μόνον μῆνας, σημεῖον ἀφ’ οὗ ἄρχεται ἡ ποινή, ἡ ὁποία ὑποχρεωτικῶς ἐκτελεῖται. Ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν θέτετε εἶναι ὀρθὴ ἐπιστημονικῶς, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ πρῶτον ἤδη εἰσάγεται ὁ νόμος, εἶναι καλὸν νὰ ὑπάρχῃ ἓν μικρὸν ὅριον.

§232Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἀφοῦ ἡ Ἀρχὴ ἐπιστημονικῶς εἶναι ὀρθή, τίνα λόγον ἔχει τὸ ὅριον;

§233Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχει τὸν λόγον τοῦτον, ὅτι θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κατάδικος νὰ παραμείνῃ τρεῖς μῆνας εἰς τὰς φυλακάς, ὥστε νὰ δύναται ν’ ἀποδειχθῇ κατὰ πόσον ἐπανωρθώθη. Οὐσιαστικῶς δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν, διότι καὶ ἂν καταδικασθῇ 4 μῆνας, πάλιν 3 μῆνας θὰ παραμείνῃ, ἔχει ὅμως σημασίαν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον κριθῆ ἄξιοι ἀναστολῆς καὶ οἱ ὁποῖοι, ἂν κατεδικάζοντο ὀλιγώτερον τῶν τριῶν μηνῶν, θὰ ἐξήρχοντο ἀμέσως. Ἐπίσης καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 2 θὰ θεωρήσω ὑποχρεωτικὴν τὴν ἄποψιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα καὶ ἀποζημιώσεις, δὲν εὑρίσκω ὀρθὴν τὴν γνώμην τοῦ κ. βουλευτοῦ, διότι δὲν φρονῶ ὅτι δι’ ἀδικήματα κατὰ τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας τῶν ἀνθρώπων, ἐπιτρέπεται ν’ ἀπαλλάσσωμεν τοὺς δράστας τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς πληρωμὴν τῶν δικαστικῶν ἐξόδων καὶ ἀποζημιώσεων, ἐφ’ ὅσον ἔχουν νὰ πληρώσουν. Ὡς πρὸς αὐτό, εὑρίσκω ὀρθοτάτην τὴν διάταξιν τοῦ Αὐστριακοῦ νόμου.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§235ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως ἢ ἐπεκτάσεως τῶν Διαταγμάτων τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν Προξενικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν διατάξεων τοῦ νόμου ΓΨΙΑʹ, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 205 τῆς 8 Ἀπριλίου 1914 καὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ΔΜΓʹ (4043) τῆς 7ης Φεβρουαρίου 1912 «περὶ ἱδρύσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν θέσεως διαγγελέως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐκδόσεως Νομοθετικῶν Διαταγμάτων». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται).

§237Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον κακῶς ἀναγράφεται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει εἰς δευτέραν συζήτησιν, ἐνῷ εἶναι εἰς πρώτην. Προχθὲς ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχήν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ ἐξελεγχθῇ καὶ θὰ διορθωθῇ, ἂν εἶναι ἐσφαλμένον. Ἐν τῷ μεταξὺ δύνασθε νὰ φέρητε τὰς παρατηρήσεις σας.

§239Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ πρόκειται νὰ παρασχεθῇ εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ὁλόκληρος ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία.

§240Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι ὁλόκληρος. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας π.χ. δὲν ἔχει νὰ ὠφεληθῇ τίποτε. Ἐπίσης τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Εἴμεθα διατεθειμένοι ὅμως νὰ δεχθῶμεν τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας θὰ μᾶς προτείνητε. Ἀρκεῖ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκδίδωμεν Νομοθετικὰ Διατάγματα. Διότι εὑρεθεῖσα ἡ Κυβέρνησίς μου κατὰ τὸν πόλεμον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκδώσῃ Νομοθετικὰ Διατάγματα ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς, ἔδωκε τὸ κακὸν παράδειγμα νὰ γίνῃ ὑπὸ ἄλλων Κυβερνήσεων ἡ κατάχρησις ἡ ἀφάνταστος, ἡ ὁποία θὰ φέρῃ δι’ αὐτό, πλὴν ἄλλων πολλῶν αἰτιῶν, εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον πολλοὺς ἐκ τῶν τότε κ.κ. Ὑπουργῶν, διὰ νὰ μάθωσιν οἱ τότε πολιτευόμενοι ὅτι τὸ νὰ ἐκδίδωσι Νομοθετικὰ Διατάγματα εἶναι φωτιὰ καὶ λάβρα καὶ καίει τὰ χέρια ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὴν πλησιάζουσι. Ζητοῦμεν λοιπὸν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν ὅλα τὰ Κράτη ἐν καιρῷ πολέμου, πλὴν τῆς Γαλλίας, ὅπου ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται διαρκῶς ἐν ἐνεργείᾳ. Ἐὰν ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρεθῶσι μερικαὶ λέξεις αἱ ὁποῖαι νὰ μὴ καθιστοῦν δύσκολον τὴν κυβερνητικὴν ἐνέργειαν, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συζητήσωμεν.

§241Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐκεῖ ποῦ ἐψηφίσθησαν αὐτὰ τὰ μέτρα, γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχει καὶ ἀσφάλεια μεγαλειτέρα, διότι ὑπάρχουν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι ἀναπληροῦσι τὴν Βουλὴν ἀποῦσαν.

§242Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, εἶναι ἐν Γαλλίᾳ. Ἐκεῖ ἀκριβῶς δὲν ὑπάρχει τὸ σύστημα αὐτό.

§243Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μάλιστα· ἀλλ’ ὑπάρχει ὁ διαρκὴς ἔλεγχος τῆς Βουλῆς. Ἄλλως τε μετέχουν καὶ ὅλα τὰ κόμματα τῆς Χώρας.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακριβώθη ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἰς βʹ ἀνάγνωσιν.

§245Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Χθὲς ἀνεβλήθη διότι ἦτο ἄωρον· δὲν ἠμφισβητήθη, διατί ἦτο εἰς βʹ ἀνάγνωσιν.

§246Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ κατετέθη τὸ παρελθὸν Σάββατον, ἀσφαλῶς ἔχει ψηφισθῆ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§247Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, μίαν μόνον παρατήρησιν θέλω νὰ κάμω. Τὰ Διατάγματα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ τεθῶσι κανόνες Ποινικοῦ Δικαίου, τὰ Διατάγματα ταῦτα θέλω νὰ ἐξαιρεθῶσι, συμφώνως καὶ πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν μόνον διὰ νόμου δύνανται νὰ ὁρισθῶσιν αἱ ποιναί.

§248Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τροποποίησις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου βεβαίως δὲν θὰ γίνῃ· ἀλλ’ ὑπάρχουσι περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας τίθενται ὡρισμέναι ἀπαγορεύσεις καὶ ὡς κύρωσις αὐτῶν ἐπιβάλλονται ποιναί, μία ἀπαγόρευσις λ. χ. ὡρισμένης ἐμπορίας.

§249Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν θεσπίζονται διὰ πρώτην φορὰν ποιναί, χωρὶς νὰ θίγωνται αἱ κείμεναι ποινικαὶ διατάξεις.

§250Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Νὰ ὑποβάλλωνται ὅμως εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς, καίτοι ἐγένοντο δι’ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Βουλῆς.

§251Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ παύσωμεν νὰ ἐκδίδωμεν Νομοθετικὰ Διατάγματα. Βλέπω δὲ πανταχοῦ τὸ σύστημα αὐτό, καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἰς τὴν Ἑλβετίαν — ὅπου εἶναι περισσότερον ἄξιον σημειώσεως — διότι εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἐπὶ τέλους ὁ συνταγματικὸς καὶ ὁ κοινὸς Νόμος εἶναι τὸ ἴδιον καὶ δὲν ἔχει μεγάλην σημασίαν τὸ πρᾶγμα· ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἑλβετίαν εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ κάμουν.

§252Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν δὲν γίνῃ τοῦτο, ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκδίδῃ ἑκάστοτε Νομοθετικὰ Διατάγματα καὶ ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ, ἐφ’ ὅσον στηρίζεται εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ἐνῷ σήμερον περιορίζεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§253Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Σήμερον θὰ εἶναι μικρότερος ὁ περιορισμός, τῆς δίδεται ἐκ τῶν προτέρων ἡ ἐξουσιοδότησις.

§254Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐξουσιοδότησις εἶναι διὰ τέσσαρας μῆνας, ἐνῷ οὐδὲ εἰς τὴν Ἰταλίαν, οὐδὲ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, οὐδὲ εἰς τὴν Ἑλβετίαν ὑπάρχει αὐτὸς ὁ περιορισμός, ἀλλ’ εἶναι διὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου.

§255Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν δύνανται νὰ ἐκδοθῶσι πολλὰ Διατάγματα.

§256Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ Διατάγματα, ἐὰν εἶναι ἀνάγκη, θὰ ἐκδοθῶσι καὶ ὡς Νομοθετικά, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι ἔχει τὴν πλειονοψηφίαν. Θὰ εἴπητε: «Καλέσατε τὴν Βουλήν». Ἀλλ’ εἶναι ὀχληρὸν καὶ διὰ τοὺς κ.κ. βουλευτὰς νὰ καλῶνται κάθε δεκαπέντε ἡμέρας.

§257Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κάθε τέσσαρας μῆνας. Νὰ ἐπικυροῦνται τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα, καίτοι ἐξεδόθησαν μὲ τὴν ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς.

§258Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν εἰς αὐτό. Δηλαδὴ εἶναι μία ἐξουσιοδότησις νὰ ἐκδίδωμεν Νομοθετικὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλλωμεν πάλιν εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς.

§259Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἶναι καὶ συνταγματικώτερον καὶ κοινοβουλευτικώτερον.

§260Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ γίνεται ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἐν Ἑλβετίᾳ, θὰ εἰπῇ ὅτι εἶναι κοινοβουλευτικόν. Ἀλλὰ θέλω νὰ παράσχω πᾶσαν καθησύχασιν εἰς ὅλας τὰς ἀνησυχίας ὑμῶν. Θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι αὐτὰ τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα, συγκαλουμένης τῆς Βουλῆς μετὰ τὴν ἔκδοσιν αὐτῶν, δὲν θὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὴν κύρωσιν αὐτῆς.

§261Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ κατατίθενται ἁπλῶς.

§262Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε βουλευτά, ἐὰν θέλετε, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ Βουλὴ δι’ ἀποφάσεώς της δύναται νὰ κυρώσῃ τὰ Διατάγματα ταῦτα δι’ ἁπλῆς ἀποφάσεως. Ἑπομένως θὰ προκαλῆται συζήτησις καὶ ἂν ἡ Βουλὴ εἴπῃ ὄχι, αὐτὰ πίπτουν.

§263Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ θὰ φθάσῃ νὰ κυρώσῃ τὰ Διατάγματα, θὰ ἀνατρέψῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ὑποθέτω ὅτι τὰ Διατάγματα αὐτὰ θὰ τὰ ἐκδώσῃ Κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις· ἑπομένως αὐτὰ εἶναι λεπτολογίαι περιτταί. Ὅλα αὐτὰ καταντοῦν ζητήματα πλειονοψηφίας.

§264Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ κατατίθενται ἁπλῶς εἰς τὴν Βουλήν.

§265Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Προτείνω τὴν ἑξῆς τροποποίησιν εἰς τὸ ἄρθρον 1ον (Ἀναγινώσκει): «Τὰ ἀνωτέρω Νομοθετικὰ Διατάγματα δύνανται καὶ νὰ τροποποιῶνται, ἀναστέλλωνται ἢ καταργῶνται διὰ νέου Διατάγματος ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὡς ἄνω ὅρους ἐκδιδόμενα, ἀνακοινοῦνται δὲ εἰς τὴν Βουλὴν ἅμα συνερχομένην καὶ ζητεῖται ἡ ἔγκρισις αὐτῶν δι’ ἐκεῖνα ἐξ αὐτῶν, δι’ ὧν χορηγοῦνται πιστώσεις».

§266Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι σύνηθες. Ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἀνακοινοῦνται εἰς τὴν Βουλὴν ἁπλῶς, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ συζήτησις κατ’ ἄρθρον.

§267Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα δὲν δύνανται νὰ καταργήσουν νόμους.

§268Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δίδεται εὐκαιρία εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐκφράσῃ μίαν γνώμην.

§269Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ Διατάγματα αὐτὰ ἀνακοινοῦνται εἰς τὴν Βουλήν, ἐφ’ ὅσον δὲ πρόκειται περὶ πιστώσεως, ζητεῖται ἡ ἔγκρισις τῆς Βουλῆς.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὰ ἄλλα;

§271Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τὰ ἄλλα ὄχι.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον 2. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τῆς ἰσχύος: 1) τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1048 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ διαθέσεως πιστώσεων δι’ ἐπειγούσας ἢ ἀπροβλέπτους ἀνάγκας ὑπὸ τοπικῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπῶν», 2) τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1553 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1048 Διατάγματος «περὶ διαθέσεως πιστώσεως δι’ ἐπειγούσας ἢ ἀπροβλέπτους δαπάνας ὑπὸ τῶν τοπικῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπῶν» καὶ 3) τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2661 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ προσθήκης εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1048 Διάταγμα «περὶ διαθέσεως πιστώσεως δι’ ἐπειγούσας ἢ ἀπροβλέπτους ἀνάγκας ὑπὸ τοπικῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προκαταβολῶν εἰς ἐπίτακτα πλωτὰ μέσα, εἰς κατεπειγούσας περιπτώσεις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξακριβώσεως, ἐλέγχου καὶ ἀναγνωρίσεως ἀπαιτήσεων ὑπὲρ διαφόρων δικαιούχων, τῶν ὁποίων ἡ πληρωμὴ καθυστερεῖται ὑπὸ τοῦ διαλυθέντος Δʹ Σώματος Στρατοῦ ἕνεκα τῆς ἀπωλείας τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων του». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουλίου Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ συστάσεως καὶ ἑτέρας αὐτοτελοῦς Ἀστυνομικῆς Διευθύνσεως ἐν τῷ αὐτῷ Νομῷ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθέσεως τῶν καθηκόντων τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ εἰς συνταγματάρχην ἄλλου Σώματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ τῆς ἐν Κρήτῃ Ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2689 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ ἐκδόσεως χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 537 τῆς 27ης Δεκεμβρίου «περὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς Ὑπηρεσίας τῶν Φάρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκμεταλλεύσεως δι’ ἐργολαβίας ἀργούντων μεταλλείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς Ὑπηρεσίας τῶν σμυριδωρυχείων Νάξου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τῆς ἰσχύος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1818 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ τῶν κυβερνητικῶν ἀντιπροσώπων ἢ Ἐπιτρόπων, ὡς δευτερευόντων διατακτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως διαρκοῦς Ἐπιτροπῆς πρὸς μελέτην τοῦ δασμολογίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ ἐποπτείας ἐπὶ τῆς ἀναλήψεως δαπανῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου κλπ. νόμων». (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–6). Ἄρθρον 7 (Ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§273Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου τούτου ἐπιδιώκει τὸν σκοπὸν νὰ ὑπάρξῃ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον νὰ ἐργάζεται διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Ὑπηρεσίας. Ὁ μισθός, ὁ ὁποῖος δίδεται προσθέτως, εἶναι τοσοῦτος, ὥστε νὰ καταλήγῃ εἰς ἀντίθετον ἀποτέλεσμα, ἐπειδὴ ὁ μόνος μισθὸς τοῦ ὑπαλλήλου εἶναι ὀλιγώτερος τῶν 160, τὸ 1½ εἶναι τὸ τριακοστόν.

§274Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει λάθος.

§275Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ὅτι οἱ ὑπάλληλοι λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων ἔχουσιν ἀνάγκην μιᾶς προσθέτου αὐξήσεως, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων, 10% — 20%.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς τελωνειακῆς Ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντάξεως δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐλέγχου τῶν δαπανῶν καὶ τοῦ ὑλικοῦ τοῦ Στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Πολιτικοῦ Γραφείου τοῦ Πρωθυπουργοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐπισιτισμοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Περιθάλψεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 228 νόμου «περὶ συστάσεως Σώματος Στρατιωτικῆς Ἐπιμελητείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος τῆς 4ης Ἰουλίου 1917 «περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, ὡς καὶ τῶν ὁπλιτῶν, μονίμων καὶ ἐφέδρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγραφῆς τῶν Στρατιωτικῶν τῆς τέως Κρητικῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ Γῆν Στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 577 «περὶ προσαυξήσεων τοῦ μισθοῦ καὶ συντάξεως τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις λειτουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ ναυτικῶν συντάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Αὐγούστου 1915 Νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἀπαιτουμένου χρόνου ὑπηρεσίας διὰ τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας τῶν παραιτουμένων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). — Ἐξακολούθησις τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουλίου 1917 ἀναγκαστικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως «περὶ διδακτικῶν βιβλίων». Ἄρθρον 4 (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Ν. Γερμανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§277Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ἀφίνει πολλὴν δικαιοδοσίαν εἰς τοὺς κριτάς· λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει): «... τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀφοῦ ἐξελέγξῃ ἐὰν τὸ βιβλίον εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος Διατάγματος, ἀποφασίζει κατὰ πλειονοψηφίαν ἐν γενικῇ συνεδρίᾳ ἐντὸς τριῶν μηνῶν τὴν παραδοχὴν ἢ μὴ τῆς ἐγκρίσεως». Δὲν θέτει οὐδένα περιορισμόν. Ὁ προηγούμενος νόμος ἔλεγεν ὅτι ἀπαιτεῖται ἔκθεσις ᾐτιολογημένη, ἡ ὁποία ἐκθέτει τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων γίνεται παραδεκτὸν τὸ βιβλίον ἢ ἀπορρίπτεται, καὶ ἐν τούτοις ἔχομεν παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα οἱ κριταὶ ἔκαμαν πραξικόπημα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ θέσωμεν ἕνα περιορισμόν. Εἰς τὸν τελευταῖον διαγωνισμὸν ἀνώτατος ὑπάλληλος τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ Πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου, διὰ μιᾶς ἐκθέσεως ἑξαστοίχου ἀπέρριψε βιβλίον, εἶχε δὲ τόσας ἀνακριβείας ἡ ἔκθεσις, ὅσαι ἦσαν καὶ αἱ λέξεις. Ἐὰν ὁ κριτὴς γνωρίζῃ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τοῦ νόμου καὶ ὅτι ἔχει εὐθύνην, δὲν θὰ προέβαινεν εἰς τὴν ἀπόρριψιν τοιούτου βιβλίου.

§278ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖον βιβλίον εἶναι αὐτό;

§279Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Τοῦ ὁμιλοῦντος. Ἐνεκρίνετο ἡ Φυσικὴ Ἱστορία Γερμανοῦ καὶ Μηλιαράκη ἐπὶ μίαν 20ετίαν, ἐγκρίνεται ἡ Φυσικὴ ἡ ἰδική μου καὶ ἀπορρίπτεται τοῦ κ. Μηλιαράκη, ἐπειδὴ ἐπρόκειτο κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα νὰ ἀποσταλῶ εἰς Ἀμερικὴν καὶ ὁ κ. Μηλιαράκης ἦτο συγκλητικὸς τότε καὶ ἐψηφίσθη πίστωσις 3,000 δραχμῶν, διὰ τοῦτο ἐνεκρίθη δι’ ἐκθέσεως ἑξαστοίχου καὶ εἶναι γεμάτη ἀνακριβείας.

§280Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ποῖος ἦτο κριτής;

§281Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὁ κ. Σκοῦφος, πρώην Πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου. Τὸ πρᾶγμα εἶναι πρωτοφανές, δηλαδὴ τὸ νὰ ἀπορριφθῇ βιβλίον δι’ ἕξ στοίχων. Διὰ τοῦτο πρέπει οἱ κριταὶ νὰ ὑποβάλλωσιν ἐκθέσεις ἠτιολογημένας καὶ ἀναλυτικάς, νὰ ἐκφέρωσι δὲ τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἀπορρίπτεται τὸ βιβλίον, ἐὰν δὲ ὁ συγγραφεὺς εἶναι πεπεισμένος ὅτι κακῶς ἀπερρίφθη τὸ βιβλίον, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, οὕτως εἰπεῖν, ἐφέσεως, νὰ καταβάλλῃ τὰ δικαιώματα ὁ ἴδιος, νὰ διορίζωνται δύο Ἐπιτροπαί, ὥστε ἐὰν ἠδικήθη ὁ συγγραφεὺς νὰ εὑρίσκῃ τὸ δίκαιόν του, νὰ πληρώνουν δὲ οἱ συγγραφεῖς κριτικά, ἡ δὲ ἔκθεσις νὰ εἶναι πολυσέλιδος. Πρέπει λοιπὸν νὰ τεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 4 ὅτι ἡ ἔκθεσις πρέπει νὰ εἶναι ἠτιολογημένη καὶ ἀναλυτική, ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ὁ συγγραφεὺς ὑποθέτει ὅτι τὸ βιβλίον του ἀπερρίφθη ἀδίκως, νὰ ἔχῃ δικαίωμα μιᾶς ἐφέσεως. Πῶς θὰ κανονισθῶσι τὰ Β. Διατάγματα, τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἐπίσης νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὰ πορίσματα τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου τοῦ 1904, νὰ ὁρίσητε ὅτι πρέπει νὰ ἐγκρίνωνται 3–4 βιβλία, τὰ ὁποῖα νὰ ἰσχύωσι διὰ μίαν τριετίαν, ὥστε νὰ εὑρίσκωσι λογαριασμὸν μαθηταὶ καὶ διδάσκαλοι. Οὕτω δὲν θὰ ἀδικῶνται οἱ συγγραφεῖς καὶ θὰ παταχθῇ καὶ ἡ αἰσχροκέρδεια τοῦ μονοπωλίου τῶν βιβλίων. Ἐπίσης νὰ μὴ δύναται κανεὶς νὰ ἀντιγράφῃ βιβλία ἀντὶ 20 δραχμῶν, ἀλλὰ νὰ πληρώνωνται ἁδρῶς. Ὁ νόμος πρέπει νὰ περιορίσῃ αὐτὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 1. Τὸ ἄρθρον 5 ἔχει καλῶς, τὸ 6ον ἐπίσης. Τὸ 7ον, ὡς πρὸς τὴν τιμήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσῃ ἓν ἀνώτατον ὅριον κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον, ὄχι διὰ σήμερον, ἀλλὰ μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, ὅτε τὰ πράγματα θὰ ἔλθουν εἰς τὴν κανονικήν των τροχιάν. Τὸ ζήτημα τοῦ βιβλιοσήμου δύναται νὰ ἰσχύσῃ διὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον νὰ ὁρίσητε ὅτι τὰ βιβλία θὰ τυπώνωνται ἐπὶ χάρτου, τὸν ὁποῖον θὰ παρέχῃ τὸ Δημόσιον ὑποχρεωτικῶς. Τί τὰ θέλετε ὅλα αὐτά, πληρωμὴν ὑπαλλήλων, λογιστῶν κλπ.; Ὅλα αὐτὰ δύνασθε νὰ τὰ ἀποφύγητε· νὰ ἔχητε ἕνα χαρτὶ ὁμοιόμορφον, νὰ εἰσπράττητε ἕνα φόρον 10% ἢ 20%, οὕτω δὲ καὶ τὸ Δημόσιον θὰ κερδίζῃ καὶ τὰ βιβλία θὰ εἶναι ὁμοιόμορφα καὶ ὅλαι αὐταὶ αἱ δαπάναι θὰ λείψουν. Ἂν παραδεχθῆτε τὸ τριετὲς χρονικὸν διάστημα καὶ τὰ 3 ἢ 4 βιβλία διὰ κάθε εἶδος, τότε τὸ ἄρθρον 11 παρέλκει· ἄλλως πρέπει νὰ σαφηνισθῇ, διότι δὲν ἠμπορεῖ ἐπ’ ἄπειρον νὰ ἰσχύῃ οὔτε ἠμπορεῖ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον νὰ παρακολουθῇ πότε κατέστη ἄχρηστον τὸ βιβλίον καὶ πότε πρέπει νὰ παύσῃ ἰσχῦον. Καὶ τελευταία παρατήρησις, διὰ νὰ τελειώνωμεν, εἶναι ἡ ἑξῆς: Λέγετε πολὺ σωστὰ ὅτι θὰ ὑπάρχουν Ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι θὰ συγγράφουν διδακτικοὺς ὁδηγοὺς καὶ διάφορα βιβλία χρήσιμα διὰ τὴν Ἐκπαίδευσιν. Αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ καταστῇ ὑποχρεωτικόν. Αἱ σχολικαὶ βιβλιοθῆκαι δὲν ἔχουν τίποτε. Εἰς πολλὰ ζητήματα οἱ διδάσκαλοι δὲν ἀποκτῶσι τὰς ἀναγκαίας γνώσεις καὶ πρέπει ὑποχρεωτικῶς νὰ τοὺς δώσωμεν βιβλία βοηθητικά. Καὶ ὁ προηγούμενος νόμος ἀνέγραφεν ὅτι θὰ ἐκδίδωνται βιβλία βοηθητικὰ καὶ ὅμως δὲν ἐξεδόθη τίποτε. Πρέπει νὰ ἐκδίδεται ὡρισμένως ἓν σύγγραμμα παιδαγωγικὸν καὶ ἓν ἄλλο ἐκ τῶν φυσιογνωστικῶν ἐπιστημῶν, διότι ἐπέρασαν ἤδη 10 χρόνια καὶ δὲν ἐξεδόθη κανὲν βιβλίον. Ὁ διδάσκαλος, προκειμένου περὶ τῆς ζωολογίας ἐπὶ παραδείγματι, ἐκτὸς τῶν τετριμμένων τὰ ὁποῖα ἠξεύρει διὰ τὸ λεοντάρι καὶ τὸ μερμῆγκι, δὲν εὑρίσκει πουθενὰ τίποτε ἄλλο διὰ νὰ διδάξῃ.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 5–16 εἰς βʹ συζήτησιν, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§283ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κύριε Πρόεδρε.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὕτη αὔριον εἰς τὰς 6 μ.μ. (Ὥρᾳ 12 μεσονυκτίου).