1916.03.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΛΔʹ.

ΤΗΣ 17 ΜΑΡΤΙΟΥ 1916

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Α. Κατζουράκη.

(Ὥρα 6.15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ὅσα παράπονα διετυπώθησαν ἐπανειλημμένως ἐκ μέρους τῶν κ. Συναδέλφων κατὰ τῶν πρακτικῶν, αὐτὰ γίνονται χειρότερα καὶ λαμβάνω ἀφορμὴν ἐξ ὅσων ἀναφέρονται, σχετικῶς πρὸς τὸ ἰδικόν μου ἐρώτημα. Λέγουσι τὰ Πρακτικά: «Οἱ κ. κ. Ὄθ. Ρουσόπουλος, Κράλης καὶ Βαλαλᾶς συνιστῶσιν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καστορίας, ζητούντων μέτρα διὰ τὸν καθαρισμὸν διώρυγος τῆς λίμνης». Ἐγὼ ὅμως ὡμίλησα καὶ περὶ τοῦ Εἰρηνοδικούντος Γραμματέως. Ὁ κ. Κράλης δὲν ἦτο παρών. Ὁ κ. Βαλαλᾶς ἦτο παρών. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἦτο παρών. Ὅλα αὐτὰ δὲν ἐκφράζονται, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῶσι μέτρα διὰ τὴν πλήρη διατύπωσιν.

§3Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Εἰς τὰ πρακτικά, κ. Πρόεδρε, φέρεται, ὅτι ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὶ θὰ γίνῃ διὰ τὰ ἰδιωτικὰ δάση καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι, ὡς πρὸς αὐτὰ, ὑπάρχει ἡ τελευταία διάταξις τοῦ 1ου ἄρθρου. Οὔτε ἐγὼ τοιαύτην διατύπωσιν ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησεν, ἐπειδὴ δὲ εἶναι νομολογία, ἡ ἑρμηνεία αὕτη, ἤθελον σᾶς παρακαλέσει θερμῶς, νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικά, ὥστε νὰ διατυπωθῇ τὸ ἀληθὲς νόημα τῆς ὁμιλίας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ δώσητε σημείωσιν τῶν λεχθέντων, ἵνα διορθωθῶσι τὰ Πρακτικά.

§5Γ. ΠΩΠ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεων, διὰ τὸ ζήτημα τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ ἀορίστως φαίνεται εἰς τὰ Πρακτικά, θὰ ἦτο σκόπιμον, ἐὰν, ὡς σύστασις, παρενεβάλλετο εἰς τὸ ἐδάφιον τοῦ ἀνατυπωθησομένου Κανονισμοῦ...

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ἵνα σᾶς ἀπαλλάξω τοῦ κόπου, ὅτι, ὅσα εἶπον χθές, τὰ διετύπωσα εἰς τὰ προηγούμενα Πρακτικὰ καὶ γίνεται διόρθωσις.

§7Γ. ΠΩΠ. Ναί, ἀλλ’ ἴσως δὲν ἠκούσθη ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρετήρησα χθές, ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον, ἐὰν εἰς τὸ 99ον ἄρθρον, καθ’ ὃν τρόπον πρόκειται νὰ διατυπωθῇ, πρέπει νὰ παρεμβληθῇ διάταξις, καθορίζουσα πῶς ἔχουσι τὰ πράγματα, δηλαδή, ὅτι καταργοῦνται τὰ ἐδάφια 5–13. συμφώνως πρὸς τὴν ψηφισθεῖσαν τροποποίησιν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς, πλὴν τῶν στενογράφων, τῆς Βιβλιοθήκης καὶ τοῦ λογιστοῦ· ὥστε, ὅταν διατυπωθῇ καὶ τυπωθῇ ὁ νέος Κανονισμός, τὸ 99ον ἄρθρον νὰ διατυπωθῇ οὕτω. Ταῦτα παρετήρησα χθές.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἦτο τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς αὐτό. Ἡ μονιμότης κατηργήθη καὶ εἶπον, ὅτι, βεβαίως, δὲν θὰ θιχθῶσιν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι, ὁποῖαι εἶναι αἱ τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου καὶ τῆς Βιβλιοθήκης, προσετέθη δὲ χθὲς καὶ τοῦ λογιστοῦ. Δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι ἔγινεν ἐξαίρεσις τοῦ ψηφισθέντος. Αὐτὸ εἶναι μία ἀντίληψις, ἡ ὁποία δεσμεύει ἐμέ, ὅστις εἶχον αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν.

§9Γ. ΠΩΠ. Οὕτω τὰ ἐκλαμβάνετε; Ὥστε δὲν δεσμεύει τὸν Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος θὰ ἔλθῃ νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν του, ἀντὶ ὑμῶν;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαίρεσις τῆς μονιμότητος δὲν ἐγένετο.

§11Γ. ΠΩΠ. Ὥστε εἶναι γενικὴ ἡ κατάργησις.

§12Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐψηφίσθη μία τροπολογία, ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν τῶν ἀναπτυξάντων, ὅτι ὑπάρχει προσωπικόν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τυγχάνῃ τῆς ἰδιαιτέρας ἐμπιστοσύνης τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, ἐδηλώθη δέ, ἵνα, εἰδικῶς, τὸ προσωπικὸν τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου καὶ τῆς Βιβλιοθήκης καὶ ὁ οἰκονομικὸς ὑπάλληλος νὰ μὴ δύνανται νὰ θιχθῶσιν. Οὕτως ἐψηφίσθη ἡ τροπολογία. Βεβαίως, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγουσι νὰ προστεθῇ εἰς τὸν Κανονισμόν, δὲν πρέπει νὰ προστεθῇ. Ἀλλὰ εἴπομεν ἡμεῖς, ὅτι ὑπὲρ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, τὸν ὁποῖον πᾶσα Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλλῃ, ὑπάρχει ἠθικὸς κανονισμός, ὁ ἠθικὸς νόμος καὶ τοῦ ἠθικοῦ τούτου νόμου ὑποχρέωσιν ὑπέχει τὸ Προεδρεῖον, δηλῶσαν, ὅτι δὲν θέλει θίξει τὸ προσωπικὸν τοῦ Στενογραφικοῦ γραφείου.

§13Γ. ΠΩΠ. Ὑπάρχουσιν, ὅμως, δύο ὄψεις τοῦ ἠθικοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ ἡ παροῦσα Βουλὴ καὶ ἡ ὄψις, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ ἡ ἀπελθοῦσα Βουλή. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψωμεν ἀνθρώπους, τεχνικῶς ἐργαζομένους, εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν πλειοψηφιῶν μὲ μίαν μόνην ἠθικὴν ὑποχρέωσιν;

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν φαντάζομαι, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς νὰ παραβιάσῃ οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ Πρόεδρος.

§15Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐψηφίζετο ἡ μεταβολὴ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπεκράτει τοσοῦτος θόρυβος, ὥστε ἡμεῖς, τοὐλάχιστον, οἱ ἐντεῦθεν καθήμενοι, δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν περὶ τίνος ἐπρόκειτο. Διὰ τοῦτο, παρεκάλεσα τινὰ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς, εἰ δυνατόν, νὰ φέρῃ πρὸς ἡμᾶς τὴν πρότασιν, ἣν ἐζήτει τὸ Προεδρεῖον νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή, ὅπως ἀντιληφθῶμεν περὶ τίνος ἐπρόκειτο. Δηλῶ δὲ τὰ ἑξῆς, ἐκφράζων ἐντελῶς προσωπικὴν γνώμην, ὅτι ἐγώ, ψηφίσας τὸ παρὰ τῆς Βουλῆς δεκτὸν γενόμενον κείμενον, ἠνόουν σαφῶς καὶ καθαρῶς, ὅτι ἐν τῷ Κανονισμῷ περιλαμβάνεται διάταξις, καθ’ ἥν, τὸ τεχνικὸν ὀνομασθὲν προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τοὐτέστιν, οἱ στενογράφοι καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ Κανονισμοῦ. Δέον νὰ προστατεύωνται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Βεβαίως, ἡ γνώμη μου δὲν εἶναι ἀρκετή, ἵνα βαρύνῃ πολὺ τῶν ἀποφάσεων. Ἀλλὰ νὰ σημειωθῶσι, παρακαλῶ, ἐν τοῖς Πρακτικοῖς τὰ ἑξῆς, ὅτι, ἐγώ, προσωπικῶς, ψηφίζων τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἠννόουν, ὅτι τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τοὐτέστιν οἱ στενογράφοι καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βιβλιοθήκης, δέον νὰ προστατεύωνται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Σημειώσατε, κ. Πρόεδρε, ὅτι, ἂν ποιῶμαι τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ποιοῦμαι αὐτάς, διότι συνέβη καὶ ἐγὼ νὰ διευθύνω τὰ πράγματα τὰ κοινά, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὰ λεγόμενα σήμερον, κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην παρ’ ἐμοῦ, λέγονται πρὸς περιφρούρησιν ὑμῶν προσωπικῶς, κ. Πρόεδρε· διότι μὴ νομίσητε, ὅτι γνώμη τις τῆς Βουλῆς, δήλωσίς τις τῆς Βουλῆς ἀρκεῖ νὰ προστατεύσῃ ὑμᾶς. Ὅλοι γνωρίζετε τὶ ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθόν, τὶ γίνεται σήμερον καὶ τὶ εἰς τὸ μέλλον θέλει συμβαίνει, διότι εἶναι τοιαύτη ἡ φύσις τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων. Οἱ ἔχοντες ἀνάγκας ζητοῦσιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις καὶ οὐχὶ μόνον παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ παρὰ παντὶ λαῷ καὶ παντὶ Κράτει. Καὶ ἂν τῇ στιγμῇ ταύτῃ μαχώμεθα ὑπὲρ τῆς ἰδέας, ἥν ὑποστηρίζω, σημειώσατε καλῶς, ὅτι μαχόμεθα ὑπὲρ ὑμῶν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλεξάκης ἔχει τὸν λόγον.

§17Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι λίαν ἀτόπως ἐπανερχόμεθα εἰς συζήτησιν θέματος, τὸ ὁποῖον ἐπερατώθη ἀπὸ προχθές, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθωμεν καὶ συζητήσωμεν θέμα, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη καὶ εἶναι τετελεσμένον πλέον, ἀλλὰ πρόκειται, ἆρά γε, περὶ καταργήσεως προσόντων διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ὑπαλλήλων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς; Ὄχι. Τὸ ζήτημα περὶ προσόντων, δὲν ἐθίγη οὐδόλως, ἐθίγη τὸ ζήτημα τῆς μονιμότητος. Ἐκεῖνοι δέ, οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν τὸν Κανονισμὸν θὰ εἶδον, ὅτι ἡ μονιμότης τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἐγένετο κατὰ τρόπον σκανδαλώδη, διότι δὲν ἀπῄτησαν προσόντα ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ὁ Κανονισμὸς εἶχε μονιμοποιήσει, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι οἱ εὑρισκόμενοι ἤδη ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, κτῶσι τὸ δικαίωμα τῆς μονιμότητος. Εἶναι λυπηρὸν νὰ ἀκούωνται φωναί, ἵνα προστατευθῶσιν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον διὰ τοιούτου τρόπου. Συνιστῶ εἰς τοὺς κ. Συναδέλφους νὰ μὴ ἀνησυχῶσι ποσῶς περὶ τῶν ὑπαλλήλων, τῶν λεγομένων τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, διότι οὐδείς ποτε ἔθιξεν αὐτούς. Πάντες οἱ Πρόεδροι τῶν Βουλῶν, ἀπὸ τῶν παλαιοτάτων χρόνων, ἐκράτησαν τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς εἰς τὰς θέσεις των, διότι ὄντως εἶναι ἄξιοι προστασίας. Οὐδεὶς δὲ τῶν κ. Προέδρων, οὔτε τοῦ παρελθόντος, οὔτε τοῦ παρόντος, οὔτε τοῦ μέλλοντος, θέλει μετατοπίσει ὑπαλλήλους χρησίμους καὶ τόσον ἐργατικούς. Μὴ ἀνησυχήσουν, παρακαλῶ οἱ κ. Συνάδελφοι περὶ αὐτοῦ, διότι οὗτοι ὑπῆρξαν καὶ θὰ ὑπάρξουν εἰς τὰς θέσεις των.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δήλωσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα καὶ ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὰ προηγούμενα πρακτικά, ἔχει ὡς ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει) «Ἐννοεῖται, ὅμως, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, οἷον, τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου, τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βιβλιοθήκης καὶ τοῦ λογιστοῦ, δὲν πρέπει νὰ θιχθῇ, διότι ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων προϋποθέτει οὐ μόνον πεῖραν, ἀλλὰ καὶ εἰδικὰς γνώσεις δυσαναντικαταστάτους». Ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν δήλωσιν ταύτην, ἵνα ἀποτελέσῃ ἀπόφασιν ὑποχρεωτικὴν διὰ τὸ Προεδρεῖον.

§19Γ. ΠΩΠ. Αὐτὴ εἶναι σύστασις.

§20Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὡς ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ Προεδρεῖον.

§22Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ δασῶν, ὑπέβαλον τροπολογίαν, ἥν ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ τὰ Πρακτικὰ δὲν ἀναφέρουν τίποτε.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δίδετε σημείωσιν, διὰ νὰ διορθωθοῦν τὰ πρακτικὰ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς ἔγγραφα...

§25Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ ζητήματος ὑψίστης σημασίας.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πιστεύω, ὅτι τὸ ὕψιστον αὐτὸ ζήτημα θὰ χάσῃ, ἂν ἀναμείνητε νὰ προβῶ εἰς τὰς ἀνακοινώσεις.

§27Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Νὰ μὴ λησμονηθῇ. Ἂν ἐγνωρίζετε περὶ ποίου σπουδαίου ζητήματος πρόκειται...

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἡ ἀνακοίνωσις τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν παραπόνων τῶν πολιτῶν εἶναι καὶ αὐτὸ ὕψιστον ἔργον τῆς Βουλῆς. Οἱ κάτοικοι Πετρομαγούλας παρακαλοῦσιν, ὅπως πληρωθῶσι τὰ ἐπιταχθέντα κτήνη των. Ὁ Σύνδεσμος τῶν Τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Περιχώρων ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. Ὁ ἐκ Λασηθίου ἀγωνιστὴς Γεώργιος Σμυρνάκης παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χορηγηθῇ μηνιαία σύνταξις. Ὁ ἐκ Τζερμιάδων τοῦ Λασηθίου Δημήτριος Μαθιουδάκης παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χορηγηθῇ μηνιαία σύνταξις. Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Σωστίνης, Παντελεήμονος, Νεζεροῦ, παρακαλοῦσιν, ὅπως κατασκευασθῇ σιδηροδρομικὸς σταθμὸς εἰς θέσιν Λάκκος Παππᾶ. Οἱ ἐκ Λέσβου ἄποροι φοιτηταὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Οἱ ἐκ Πατρῶν ἐπίστρατοι, τελειόφοιτοι τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς, παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἀποκλεισθῶσι τῶν ἐπὶ πτυχίῳ ἐξετάσεων. Ὁ ἐκ Τζερμιάδων Λασηθίου ἀγωνιστὴς Ἐμμ. Παναγιωτάκης παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χορηγηθῇ μηνιαία σύνταξις. Ὁ Βουλευτὴς κ. Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8ης Δεκεμβρίου 1915 Νομ. Β. Διατάγματος». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ, Σ. ΕΠΤΑΚΟΙΛΗΣ καὶ Ι. ΛΕΒΕΝΤΗΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ προσθήκης διατάξεως περὶ τῶν ὀδοντοϊατρῶν ἐν τῷ 7 ἄρθρῳ τοῦ 617 νόμου «περὶ ἀσκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς Ν. Χώραις». Παραπέμπεται εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Σ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «Περὶ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ, Ν. ΜΟΥΖΑΚΗΣ καὶ Σ. ΚΑΡΡΕΡ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΓΤΜΗʹ (3448) νόμου». Ὁ Βουλευτὴς κ. Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ΓΧΚΓʹ τῆς 10 Μαρτίου 1910 «περὶ τέλους ἐπιτηδεύματος τῶν δικηγόρων». Ὁ Βουλευτὴς κ. Λ. ΜΠΑΣΙΑΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ Ἐπιτροπῆς Ὀλυμπίων καὶ Κληροδοτημάτων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ι. ΔΙΑΛΙΟΣ, Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ, Ι.

ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ, Ι. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ, Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙ-

ΟΥ, Π. ΠΥΡΖΑΣ, Δ. ΛΙΓΔΑΣ, Ε. ΣΤΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ, Κ.

ΚΟΤΣΑΝΟΣ καὶ Α. ΠΟΛΥΖΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ διοικήσεως τοῦ Βιλλιείου κληροδοτήματος». Ὁ Σταματιάδης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§29Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν τὸ ζήτημα δὲν ἦτο ἐπεῖγον καὶ δὲν προσέπιπτεν εἰς τὴν ἄμεσον ἀντίληψίν μου μία κατάστασις, ἡ ὁποία παρουσιάζει τὸ Κράτος ἐν αὐτῇ τῇ πρωτευούσῃ εἰς τελείως ἀθλίαν κατάστασιν, δὲν θὰ ἀνηρχόμην εἰς τὸ βῆμα, καὶ δὴ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, διὰ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Δὲν γνωρίζω ἂν ἀντελήφθητε ὅλοι, ὅτι εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς ἦσαν ἀρκεταὶ γυναῖκες.

§30ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰς βάζουν ἐπίτηδες.

§31Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Μὴ βιάζεσθε. Ἀνεγνώσατε ὅλοι, ὅτι ἡ Γαλλικὴ Πρεσβεία ἐπρόκειτο νὰ βοηθήσῃ πτωχὰς οἰκογενείας διὰ βοηθημάτων. Τὰ βοηθήματα αὐτά, φαίνεται, ὅτι ἤρχισαν σήμερον νὰ χορηγῶνται, ἐγένετο δὲ ἡ διανομὴ παραπλεύρως τοῦ οἴκου, ἐν τῷ ὁποίῳ κατοικῶ, ἐν τῇ ὁδῷ Χαριλάου Τρικούπη ὑπ’ ἀριθμὸν 8 κατὰ τὰς 2 μ. μ. Τὸ ἀντελήφθην, νομίσας δὲ ὅτι εὑρισκόμην πρὸ ἐπαναστάσεως, διότι κατ’ ἐκείνην τὴν ὥραν ἤκουσα θόρυβον ἀπροσδόκητον καὶ τελείως ἀσυνήθη, ἐξῆλθον καὶ εἶδον δύο ἕως τρεῖς χιλιάδας γυναῖκας, αἱ ὁποῖαι προσῆλθον ἐκεῖ ὑβρίζουσαι τὰ πάντα: «ἐδῶ μᾶς ἔφεραν οἱ διευθύνοντες, ἐδῶ μᾶς ἔφεραν καὶ μᾶς ἐξηυτέλισαν νὰ ἐπαιτῶμεν εἰς τοὺς ξένους», καταρώμεναι καὶ τὸ Βασίλειον...

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταματιάδη, νὰ εἴπητε τὶ ἀντελήφθητε χωρὶς νὰ φέρητε ὅ,τι ἠκούσατε εἰς τοὺς δρόμους, εἰς τὴν Βουλήν.

§33Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὄπισθεν αὐτῶν τῶν δυστυχισμένων γυναικῶν ἦσαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευον εἰς αὐτὰς καὶ τοῖς ἔλεγον νὰ λέγηται αὐτὸ καὶ αὐτό. «Πηγαίνετε εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τοὺς ὑβρίσητε, διότι τὰ παιδιά σας καὶ τοὺς ἄνδρας σας αὐτοὶ σᾶς τοὺς τυραννοῦν, αὐτοὶ πταίουν»! Μὲ ὅλα αὐτὰ θέλω νὰ εἴπω, κ. Συνάδελφοι, ὅτι δι’ ὅλων αὐτῶν διασαλεύεται συστηματικῶς ἡ δημοσία τάξις. Προχθές, ὅταν ὡμίλει ὁ κ. Κουμουνδοῦρος καὶ διὰ πολλοστὴν φορὰν ἔφερε τὸ ζήτημα τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου, ἐγὼ ἤμην ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ὥρα ἀκόμη. Μετὰ τὰ σημερινὰ, νομίζω, ὅτι ὁ κίνδυνος ἔφθασε πολὺ πλησίον, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της αὐτά. Αὐτὰ γίνονται, αὐτὰ ἀντελήφθην καὶ τὴν εὐθύνην ἂς τὴν ἔχουν οἱ ἁρμόδιοι.

§34Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν εἶχον προκληθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου, ἵνα προβῶ εἰς τὴν δήλωσιν περὶ τοῦ ποίαν ἐπιθυμῶ νὰ τηρήσω ἰδιότητα, τοῦ Βουλευτοῦ Κυκλάδων, ἢ Λέσβου. Εἶχον τότε παρακαλέσει νὰ μοὶ χορηγηθῇ ὀλίγων ἡμερῶν ἄδεια, διὰ νὰ ἀπαντήσω. Ἤδη εὑρίσκομαι εἰς τὴν θέσιν νὰ δηλώσω, ὅτι θὰ διατηρήσω τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα τῶν Κυκλάδων, ἐκεῖ ἔνθα μέχρι τοῦδε πολιτεύομαι, καὶ ὅπου εἰργάσθην κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ἵνα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ψηφισθῶ ἀπὸ τοὺς συμπολίτας μου. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ, νὰ ἐκφράσω τὴν ἄκραν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὸν λαὸν τῆς Λέσβου ἔνθα ἐξελέγην, χωρὶς νὰ μεταβῶ ἐκεῖ, καὶ ἰδίᾳ πρὸς τοὺς κ. κ. Συναδέλφους ἐκ Λέσβου, οἱ ὁποῖοι μὲ προσέλαβον εἰς τὸν συνδυασμὸν καὶ συνέτειναν εἰς τὴν ἐπιτυχίαν μου.

§35Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προσέξῃ ἐπί τινων πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβον σήμερον ἐκ Κερκύρας. Τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, Ἰταλοὶ καραμπινιέροι συνέλαβον περὶ τοὺς εἴκοσι πολίτας Ἕλληνας, ἐκτὸς προηγουμένων συλλήψεων ξένων ὑπηκόων, αἵτινες ἐνηργήθησαν τὴν προηγουμένην ἀκριβῶς ἡμέραν. Ὁ ἀριθμὸς τῶν συλληφθέντων ποικίλλει, ἀναλόγως τῶν διαφόρων πληροφοριῶν. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι δύναταί τις νὰ φθάσῃ εἰς ἕνα ἀριθμὸν μεταξὺ εἴκοσι καὶ τεσσαράκοντα ἀτόμων. Ὡδηγήθησαν ἐπὶ τῆς Γαλλικῆς ναυαρχίδος, ὑπάρχει δὲ καὶ φήμη, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπηλάθησαν εἰς Μάλταν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζω, ἐὰν τὸ τελευταῖον αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνέχει μεγάλην σημασίαν, πρὸ παντός, εἶναι, ὅτι ἀνεμίχθησαν εἰς τὰς συλλήψεις αὐτάς, τὰς γενομένας καθ’ ὁδόν, καθ’ ὅτι ἐνήδρευον οἱ Ἰταλοὶ καραμπινιέροι. Τοὺς συνέλαβον ἀπὸ τὴν ἔξοδον τῶν οἰκιῶν των καὶ τοὺς ἤγαγον εἰς τὰ πλοῖα τοῦ Γαλλικοῦ στόλου. Ἡ ἀνάμιξις τῶν Ἰταλῶν καραμπινιέρων, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὰς ἐπισήμους δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεώς των, ἐλάχιστοι τὸν ἀριθμὸν μετέβησαν εἰς Κέρκυραν διὰ νὰ φροντίσωσι διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Μαυροβουνιωτικοῦ στρατοῦ, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μᾶς παρουσιάζει μίαν παράβασιν τῶν ὑπεσχημένων, παράβασιν ἐναντίον τῆς ὁποίας, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῇ, καὶ οὐ μόνον ἁπλῶς νὰ διαμαρτυρηθῇ, ἀλλ’ ἴσως νὰ προβῇ καὶ ἕτερα μέτρα, διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν ὁ μὲν ἀριθμὸς τῶν καραμπινιέρων νὰ μὴ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς παρουσιάσθη, κατὰ πληροφορίας δὲ καὶ ἄλλοι ἐνδεδυμένοι πολιτικὰ ἀποβιβάζονται τακτικὰ καθ’ ὁμάδας εἰς Κέρκυραν, καὶ ἔχουσι φθάσει εἰς σεβαστὸν ἀριθμόν, δὲν πρέπει δὲ κατ’ οὐδένα λόγον εἰς τὴν Κέρκυραν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἀρκεῖ ὅτι μᾶς ἔφεραν τὴν χολέραν καὶ μᾶς ἔκαμαν αὐτά, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔκαμαν, ἀλλά, τοὐλάχιστον, νὰ μᾶς ἐπιτραπῇ διὰ τοὺς Ἰταλούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι τελείως καὶ ἀκριβῶς πληροφορημένοι περὶ ὅλων τῶν διατρεχόντων ἐν Κερκύρᾳ, λόγῳ τῆς προπαγάνδας, ἡ ὁποία πρὸ τριακονταετίας καὶ πλέον ὑφίσταται καὶ λειτουργεῖ, νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν μίαν τοιαύτην ἀνάμιξιν. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶμεν οὐχὶ διὰ τῆς συνήθους ὁδοῦ, διὰ τῆς ὁποίας μέχρι σήμερον διεμαρτυρήθημεν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ἡ Ἱερὰ ἐξέτασις νὰ ἐγκαθιδρυθῇ ἐν Κερκύρᾳ. Γνωρίζομεν ἤδη τὰς μεθόδους καὶ τὰ ὕπουλα μέτρα τῆς πολιτικῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀνέκαθεν καιροφυλακτεῖ καὶ καραδοκεῖ τὴν εὐκαιρίαν διὰ τὴν Κέρκυραν. Γνωρίζομεν, ὅτι πρὸ τριακονταετίας καὶ πλέον ὁλόκληρος προπαγάνδα λειτουργεῖ ἀσυστόλως ἐκεῖ, ἐννοεῖτε, δὲ, ὅτι σήμερον, ὅτε εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς κατακτητικῆς καταστάσεως, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ γίνονται τὰ ταπεινὰ ὄργανα τῶν ἀξιώσεων ξένων Κρατῶν, ταπεινὰ ὄργανα ὅμως, τὰ ὁποῖα, δυστυχῶς, ἐκσπῶσιν εἰς βάρος φιλησύχων καὶ ἐντίμων πολιτῶν, τοὺς ὁποίους συνεχῶς κατασκοπεύουσι καὶ οὐδένα ἕτερον σκοπὸν ἔχουσι, οὐ μόνον πῶς νὰ ἐξευτελίσωσιν αὐτά, ἀλλὰ καὶ πῶς νὰ τὰ καταστρέψωσιν. Εὑρισκόμεθα ἴσως εἰς ἐποχὴν ἐκδικήσεως προσωπικῶν παθῶν, εὑρισκόμεθα εἰς ἐποχὴν ἐντελῶς ἀκανόνιστον, πρὸ τῆς ὁποίας αἱ συνήθεις διαμαρτυρίαι καὶ τὰ συνήθη μέτρα, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετά. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὰ συμβάντα ταῦτα, ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν παρακαλῶ, ὅπως διαμαρτυρηθῇ, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἔντονον. Διότι δὲν θὰ ἀνεχθῶμεν, Κύριοι, ἐν Κερκύρᾳ ἐπέμβασιν τῶν Ἰταλῶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν εὐμενῆ οὐδετερότητα πρὸς τὰς προστάτιδας τῆς Ἑλλάδος δυνάμεις, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὰ αὐτὰ μέτρα καὶ τὰ αὐτὰ σταθμὰ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς διαγωγῆς των ἔδειξαν συνεχῶς, ὅτι ἐποφθαλμιῶσι τὴν Κέρκυραν καὶ ἐπάτησαν ἐπ’ αὐτῆς, οὐχὶ ὡς φίλοι τῶν συμμάχων, ἀλλ’ ὡς ἐχθροὶ ἡμῶν.

§36Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Δὲν θὰ προσθέσω τίποτε εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη, διὰ τοὺς μένοντας μάλιστα μακρὰν τῆς πατρίδος των καὶ εὑρισκομένους εἰς τὸ χάος, ἀπὸ τοῦ νὰ γνωρίζωσι ποῖοι εἶναι οἱ συλληφθέντες, μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα, ἵνα παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἂν εἶναι δυνατόν, — καὶ νομίζω, ὅτι δὲν προσκρούει εἰς τίποτε, — νὰ ἀνακοινώσῃ τὰ ὀνόματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνελήφθησαν καὶ ποῦ ἀπήχθησαν.

§37ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Τηλεγράφημα ἐκ Κερκύρας ἀνήγγειλεν, ὅτι τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν τὸ ἑσπέρας συνελήφθησαν ἑπτὰ ἄτομα, ἐκ τῶν ὁποίων τρεῖς Γερμανοί, τρεῖς Ἕλληνες καὶ εἷς Αὐστριακός. Τὰ ὀνόματα τῶν συλληφθέντων δὲν διεβιβάζοντο διὰ τοῦ τηλεγραφήματος. Τὴν ἑπομένην πρωΐαν, δηλαδή, τοῦ Σαββάτου, συνελήφθησαν ἕτεροι 19, Αὐστριακοὶ καὶ Γερμανοί. Δὲν διευκρινίζεται ἐν τῷ τηλεγραφήματι ὁ ἀριθμὸς ἑκατέρων. Οἱ συλληφθέντες οὗτοι ἐλέγετο, ὅτι ἦσαν παιδαγωγοὶ παρὰ διαφόροις οἰκογενείαις ἐν Κερκύρᾳ. Περὶ τῆς μεταφορᾶς αὐτῶν εἰς Μάλταν ἢ ἀλλαχοῦ οὐδεμία πληροφορία ἔφθασεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῇ ἡ Βουλή, ὅτι ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία μεταξὺ Κερκύρας καὶ Ἀθηνῶν δὲν εἶναι καὶ πάντοτε ἐλευθέρα.

§38Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ποῖοι τοὺς συνέλαβον;

§39ΣΤ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ σύμμαχοι. Δὲν ἔχομεν πληροφορίαν ἂν καραμπινιέροι, ἢ ἄλλοι τῶν συμμάχων τοὺς συνέλαβον.

§40Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Αἱ διδασκάλισσαι τῶν δημοτικῶν σχολείων ἐπιβάλλουσιν εἰς τὰς μαθητρίας τὴν προμήθειαν ὑποδημάτων λευκῶν καὶ ποδιῶν ἀξίας τριάκοντα δραχμῶν. Διὰ τὰς ἐξετάσεις τῆς γυμναστικῆς. Δὲν νομίζετε, ὅτι αὐτὸ εἶναι τρομερόν;

§41Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αὐτὸ εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις εἶναι ὑπερβολικόν. Θὰ λάβω τὰ μέτρα μου.

§42Κ. Α. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1915. Προκειμένου περὶ προϋπολογισμοῦ ἔτους ἐκπνεύσαντος ἤδη, ἡ ἐργασία τῆς Ἐπιτροπῆς κατ’ ἀνάγκην περιωρίσθη νὰ εἶναι ὅλως τυπική, διότι ἄσκοπον, βεβαίως, ἤθελεν εἶσθε, νὰ προέβαινεν ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς παρατηρήσεις καὶ νὰ προέτεινε μεταβολάς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο πλέον ἀδύνατον νὰ πραγματοποιηθῶσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκείνου. Ἐν τούτοις ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν παρέλειψε νὰ διατυπώσῃ καὶ ἰδίας γνώμας ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, αἱ ὁποῖαι ὅμως λυσιτελέστερον θέλουσι χρησιμοποιηθῆ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1916. Ἐπὶ τοῦ παρόντος χρησιμεύουσιν ὡς μία προμελέτη τῶν βάσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκείνου, ἑπομένως δὲν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ προβῶ νῦν εἰς λεπτομερῆ ἀνάλυσιν αὐτῶν. Ἐπὶ ἑνὸς μόνον θέματος, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ, νὰ ποιήσωμαι μίαν ῥητὴν καὶ ἀνεπιφύλακτον δήλωσιν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Διεδόθη, ὅλως ἀνακριβῶς, καὶ ἐπιστεύθη ἴσως παρά τινων, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀπεφάσισε νὰ προτείνῃ τὴν τελείαν κατάργησιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου καὶ τὴν ἐπαναφορὰν εἰς τὸ πρώην καθεστώς. Ἡ διάδοσις αὕτη προεκάλεσεν ἀνησυχίαν εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους κύκλους, σωρεία δὲ καθ’ ἑκάστην ἐνυπογράφων διαμαρτυριῶν παρελαύνει ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν δημοσιογραφικῶν ὀργάνων.

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀξιοποίνων.

§44Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον αἱ διαμαρτυρίαι αὗται εὑρίσκονται ἐν τάξει μὲ τὴν ὀφειλομένην ἱεραρχικὴν πειθαρχίαν, πρωτίστως ἐν τῷ κλάδῳ ἐκείνῳ, ἐκ τοῦ ὁποίου προκαλοῦνται. Τοῦτο εἶναι ζήτημα ἀφορῶν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Γνωρίζω ὅμως, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ οὐδέποτε συνεζήτησε καὶ οὐδέποτε ἐσκέφθη νὰ προτείνῃ κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ἄς ἐπιτραπῇ δὲ ἰδιαιτέρως εἰς ἐμέ, τυχόντα παρὰ τῶν Συναδέλφων μου τῆς τιμῆς νὰ προεδρεύω τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ δηλώσω, ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο τελείως ἀπηγορευμένον εἰς ἐμέ, διότι εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ παρελθόν, ὡς Ὑπουργοὶ τῆς Παιδείας, θερμῶς συνηγόρησαν καὶ προέτειναν τὴν σύστασιν Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνεζήτησεν ὄντως διὰ μακρῶν περὶ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου καὶ κατέληξεν εἰς τὴν ὁμόφωνον ἀπόφασιν, ὅτι τὰ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου δέον νὰ ρυθμισθῶσιν ἐπιτακτικῶς καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν αὐτοῦ καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ, ἰδιαίτατα δὲ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν ἄποψιν, διότι, ὅπως ἤδη λειτουργεῖ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ἐδημιουργήθη ὑπέρογκος πολλαπλασιασμὸς τῆς δι’ αὐτὸ ἀπαιτουμένης δαπάνης. Καὶ ἐπὶ τούτου ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπικαλεῖται ἀμέριστον τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Τὴν δήλωσιν ταύτην ἐθεώρησα ἀναγκαίαν νὰ κάμω, ἵνα παύσῃ ὁ παρ’ ἐνδιαφερομένων προκληθεὶς ἀδικαιολόγητος θόρυβος.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπαλάνος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς χήρας Ἀναγνωστοπούλου.

§46Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Δὲν εἶμαι ὁ ἁρμοδιώτερος ἐγὼ μεταξὺ τῶν Συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐνεγράφησαν, διὰ νὰ συνηγορήσωσιν ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς τῆς χήρας Δ. Ἀναγνωστοπούλου, τοῦ ὁποίου δύναμαι νὰ ἀναφέρω τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερεν ὁ Ἀναγνωστόπουλος, λοχαγὸς τότε, κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ Μακεδονικοῦ ἀγῶνος. Ἄλλοι τῶν ἐντίμων Συναδέλφων, ὑπευθύνως διαχειρισθέντες τὰ κοινὰ εἰς ἀνωτέραν βαθμίδα, περισσότερον θὰ ἀναπτύξωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ποίας ὑπηρεσίας προσέφερεν ὁ λοχαγὸς τότε καὶ ἐν ἀποστρατείᾳ ἀποθανὼν ἀντισυνταγματάρχης Ἀναγνωστόπουλος. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρίστατο ὁ κ. Ὑπουγὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὄχι διὰ νὰ μὲ ἀκούσῃ καὶ πεισθῇ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀκούσῃ, δυστυχῶς, τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἔδωκεν εἰς τὴν χήραν τοῦ Ἀναγνωστοπούλου, ὅταν ἐπῆγε νὰ ζητήσῃ σύνταξιν ἐκ τῆς Πολιτείας, διὰ τὰς πολυτίμους ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ὁ σύζυγός της εἶχε προσφέρει. Ἡ ἀπάντησις τοῦ ὑπαλλήλου ποὺ ἔδωκεν εἰς αὐτὴν εἶναι ἡ ἑξῆς: «Δὲν γνωρίζω, Κυρία, τὶ δουλειὰ ἔκαμνεν ὁ ἄνδρα σας»!! Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία.

§47Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Μόνιμος ἦτο ὁ ὑπάλληλος;

§48Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΣ. Μάλιστα. Ὁ Ἀναγνωστόπουλος διεχειρίσθη ἑκατομμύρια, Κύριοι, ὅπως γνωρίζετε, καὶ εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπάρχουν πλεῖστα ἔγγραφα, ἐκ τῶν ὁποίων δύναται ἡ ὑπηρεσία μόνη, νὰ βεβαιωθῇ, διότι τοιαῦτα ἔγγραφα δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀναγγέλλωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη τὸ ζήτημα νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλ’ ὅταν τοιαύτην ἀπάντησιν ἔχετε, ὅταν τὸ γέρας τοῦ Ἀναγνωστοπούλου εἶναι ἡ ἔντιμος πενία, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ χήρα αὐτοῦ καὶ τὰ πέντε ὀρφανά, νομίζω, ὅτι ὑποχρέωσις εἶναι νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι, βεβαίως, νὰ γίνῃ εἰδικὸν νομοσχέδιον περὶ συντάξεως, διότι τοῦτο εἶναι δύσκολον, ἀλλ’ εἰς τὸν νόμον τὸν γενικὸν περὶ συντάξεων, νὰ τεθῇ διάταξις, ὥστε μεταξὺ τῶν ἐν πολέμῳ παθόντων νὰ περιλαμβάνηται καὶ ἡ ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν προσέφερον οἱ κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα παθόντες. Ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, περίληψιν τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντων νὰ διαβιβάσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, μὲ τὴν σύστασιν μόνος νὰ ἐργασθῇ εἰς τὸ νὰ γίνῃ ἡ τροποποίησις καὶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία παρεσχέθη κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα ἐκ τῶν πιστοποιητικῶν, τῶν ἐκδεδομένων ἤδη, ἐὰν τις ἔπαθεν ἐν τῷ Μακεδονικῷ ἀγῶνι, διότι γνωρίζω τὸν φόβον, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ ἔντιμος Συνάδελφος· ὑπάρχει καὶ πελατεία εἰς τὰς ὑπηρεσίας τὰς διαφόρους, πελατεία τῶν ἀποσχόντων μὲν ἐκ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τῶν ἐνδιαφερομένων περὶ ὅλων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ γιγνομένων, καὶ μία σύστασις ἁπλῆ, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ δοθῇ δι’ ἕνα ἐντίμως ἐργασθέντα, νὰ ἀνοίξῃ θύραν, ὅπως λέγει ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας Συνάδελφος, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ εἰσέλθωσιν ὅλοι.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου ὁ κ. Μπαλτατζῆς. Ἀπών. Ὁ κ. Ἀναγνωστόπουλος.

§50ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ προαγορεύσας ἀξιότιμος Συνάδελφος ἀρκετὰ συνέστησε τὴν ὑπόθεσιν, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται. Ἐγὼ μόνον ἓν θὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἔπρεπε τόσον ταχέως νὰ λησμονηθῇ ἀγὼν μακρός, ὁ ἀγὼν ὁ Μακεδονικός. Ἐλησμονήθη, δυστυχῶς, διότι οὐδεμία μέριμνα ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας ἐλήφθη διὰ τὰς χήρας, αἵτινες εὑρίσκονται σήμερον εἰς τοὺς δρόμους καὶ ἐπαιτοῦσιν. Ἔγκριτα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, εἶχον λάβει μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα ἐκεῖνον. Ὁ ἀποθανὼν ἦτο γνωστὸς εἰς αὐτούς. Περιττὸν νὰ κάμω ἐγὼ λόγον περὶ τίνος πρόκειται. Καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Δραγούμης, καὶ ὁ ἀξιότιμος πρῴην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Μπαλτατζῆς, καὶ ὁ ἀξιότιμος πρῴην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Καλογερόπουλος, γνωρίζουσι τὰς ὑπηρεσίας τὰς ἐθνικάς, τὰς ὁποίας προσέφερεν ὁ ἀποθανὼν ἀξιωματικός, καὶ ἑπομένως φρονῶ, ὅτι εἶναι ἄξια τῆς μερίμνης τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ χήρα καὶ τὰ ὀρφανὰ τέκνα αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Δραγούμην, διότι ἀφορᾷ τὴν χώραν ἐκ τῆς ὁποίας ἕλκει τὴν καταγωγήν, ἔνθα προσέφερεν ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς πολυτίμους ὑπηρεσίας, διεχειρίσθη κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τὸ μικρόν, ἑκατομμύρια, καὶ ἐν τούτοις αὐτὸς ἀπέθανεν εἰς τὴν ψάθαν. Θὰ παρακαλέσω, λέγω, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ λάβῃ μέριμναν καὶ τὴν πρωτοβουλίαν ἐν ταὐτῷ — καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ποσῶς, ὅτι θὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν — νὰ μεριμνήσῃ καὶ διὰ τὴν χήραν τοῦ Ἀναγνωστοπούλου.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καλογερόπουλος.

§52Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, μετὰ θλίψεως ἔμαθον, ὅτι ὁ ἀποθανὼν ἀντισυνταγματάρχης Ἀναγνωστόπουλος ἀφῆκε χήραν καὶ πέντε ὀρφανὰ ἐν ἄκρᾳ πενίᾳ. Ὡς διαχειρισθεὶς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ δύο καὶ ἥμισυ ἔτη καὶ ἔχων ἀδιακόπως ὑπὸ τὰς διαταγάς μου τὸν ἀξιωματικὸν ἐκεῖνον δι’ ἐμπιστευτικωτάτας ὑπηρεσίας, ὡς ἀντιληφθεὶς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον διεχειρίσθη τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐνεπιστεύθησαν εἰς τὴν τιμήν του, δύναμαι νὰ εἴπω μετὰ θάρρους πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ὅ,τιδήποτε ἐξαιρετικὸν καὶ ἂν γίνῃ διὰ τὰ τέκνα αὐτοῦ τοῦ ἀνδρός, θὰ εἶναι ὀλίγον διὰ τὴν ἐντιμότητα καὶ τὴν ἀφοσίωσιν εἰς τὸ καθῆκον, τὴν ὁποίαν ὁ ἀνὴρ ἐκεῖνος ἐπεδείξατο. Λεπτομερείας δὲν θεωρῶ, ὅτι δύναμαι ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει τῆς Βουλῆς νὰ ἐκθέσω, παρακαλῶ ὅμως τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι θὰ εἶναι ἀδίκημα τῆς Πολιτείας πρὸς τὴν μνήμην ἐκείνου, ἐὰν δὲν πράξῃ τὶ ὑπὲρ τῶν πενομένων ὀρφανῶν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λεβίδης.

§54Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐπαναλάβω ὅσα εἶπεν ὁ κ. Καλογερόπουλος.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κανάρης. Ἀπών. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Λυωνάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἰτζεδὶν κρατουμένων καταδίκων.

§56Λ. ΛΥΩΝΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἡ ἀναφορὰ αὕτη, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ, διότι ἀπουσιάζει, ὅπως μελετήσῃ καὶ ἂν δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει μέρος τοὐλάχιστον τῶν δικαίων αἰτημάτων τῶν ἀναφερομένων.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κ. Ρουσόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καστορίας.

§58ΟΘ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπουσιάζοντος καὶ πάλιν, ἀτυχῶς, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, καὶ τῆς Δικαιοσύνης, σᾶς παρακαλῶ νὰ παραπέμψητε τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καστορίας καὶ τὴν χθεσινὴν, εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, ὅπως ἐνεργηθῶσι τὰ δέοντα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς.

§60Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ὑπεβλήθησαν δύο ἀναφοραί, κ. Πρόεδρε. Ἡ πρώτη ἐξ αὐτῶν θίγει τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς. Πρέπει νὰ γίνῃ γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, δυστυχῶς, ἐν Μακεδονίᾳ οἱ κτηματίαι πληρώνουσι δι’ ἀγροφύλακας, ἀλλ’ ἀγροφύλακας δὲν ἔχουσιν. Ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μεταχειρίζονται αὐτοὺς διὰ τὴν διοίκησιν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὄχι μόνον πληρώνουσιν οἱ κτηματίαι, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι καὶ φύλαξιν τῶν κτημάτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα καταστρέφονται καὶ χάνουσι τελείως τὰ προϊόντα αὐτῶν. Τώρα παρατηροῦμεν καὶ ἄλλο τι, ὅτι παρουσιάζονται πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσιν ἐκλεγεῖ νομίμως, ὡς ἀγροφύλακες, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικοῦντος Καστορίας, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται εἰς αὐτὸν ὡς ἀγροφύλακες, ὁρίζουσι τὴν ἀμοιβήν των αὐτοί, χωρὶς νὰ ἔχωσι κἄν τὴν γνώμην τοῦ τόπου καὶ κατορθώνουσι νὰ καταδικάζωνται διάφοροι κτηματίαι ἢ ὀφειλέται εἰς πληρωμὴν διαφόρων ποσῶν. Αὐτὴ ἡ ἱστορία πρέπει νὰ τελειώσῃ. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω ἡ ἀναφορὰ αὕτη νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως παραγγελθῇ ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἐφετῶν, ὅπως ἐξετασθῇ ἐπακριβῶς τὸ ζήτημα αὐτό, ἰδιαιτέρως δὲ νὰ σημειωθῇ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, ἂν τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐνεφανίσθη, καὶ ἔλαβε πίνακας ἐκτελεστοὺς, ὡς ἀγροφύλαξ, ἦτο ἐπιτετραμμένον πρὸς τοῦτο, καὶ δεύτερον, ἄν ὑπῆρχεν ἡ ἀντιμισθία νενομισμένη, ἢ ἐὰν ἐτηρήθησαν κἄν αἱ συνθῆκαι τοῦ νόμου. Τοῦτο εἶχον νὰ παρακαλέσω, ὡς πρὸς τὴν πρώτην ἀναφοράν. Ὑπάρχει ὅμως καὶ δευτέρα ἀναφορά, διὰ τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι Καστορίας παραπονοῦνται διὰ τὴν ἀστοργίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπὶ ἕξ μῆνας βλέπει πλημμυρήσαντα τὰ ὕδατα τῆς λίμνης, βλέπει, ὅτι τὸ ἥμισυ τῆς πόλεως Καστορίας εὑρίσκεται ἐντὸς τῶν ὑδάτων καὶ δὲν λαμβάνει κανὲν μέτρον. Σημειωτέον, δέ, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ Δημόσιον, κατὰ τὸ καθιερωθὲν καθεστώς, εἰσπράττει 20% φόρον ἁλιείας, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τοὺς Δήμους. Τὸ σύστημα τῆς καθιερώσεως τοῦ φόρου τῆς ἁλιείας ὑπὲρ τῶν Δήμων ἐφημίσθη ἤδη ἐν Κρήτῃ, δὲν ἐφημίσθη ὅμως εἰς τὰς ἄλλας Νέας Χώρας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, τὸ Δημόσιον εἰσπράττει τὸ 20%, δηλαδή, περὶ τὰς 25.000 δραχμῶν ἐτησίως, καὶ δὲν καταδέχεται κἄν νὰ διαθέσῃ 3–5.000 δραχμῶν διὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν λίμνην αὐτήν. Ἔχω νὰ ἀναφέρω καὶ τοῦτο τὸ ἰδιαίτερον, ὅτι τὰ πλημμυρήσαντα ὕδατα ζημιοῦν ἐτησίως τὸ Δημόσιον ἐκ τοῦ φόρου τῆς δεκάτης, διότι καὶ τὰ κτήματα πλημμυροῦνται καὶ καταστρέφονται οἱ καρποί. Ζημιοῦται, λέγω, τὸ Δημόσιον ὑπὲρ τὰς διακοσίας χιλιάδας δραχμῶν, δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἔλλειψις προνοίας, διότι, καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν θέλει νὰ δαπανήσῃ 4.000 δραχμῶν, χάνονται διακόσιαι χιλιάδες δραχμῶν. Παρακαλῶ νὰ στείλητε τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Γιολδάσης ἔχει τὸν λόγον.

§62Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν Σεβαστὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας κ. Ὑπουργὸν, νὰ δώσῃ ὀλίγην προσοχὴν εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐν ὀλίγοις, ἐν ὀλιγίστοις, θὰ πραγματευθῶ πρὸς τὴν Βουλήν. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τοῦ Ἀρσακείου. Τὸ Ἀρσάκειον, τὸ ὁποῖον ἐκλήθη νὰ διαπαιδαγωγήσῃ καὶ μορφώσῃ τὰς γυναῖκας, κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὸν χρόνον παρακολουθοῦν τὴν δρᾶσιν αὐτοῦ, δὲν ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του τελείως, μάλιστα τὸ ἵδρυμα τοῦτο κατορθώθη νὰ ἀπαλλαγῇ πάσης ἐπιβλέψεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἐδημιουργήθη δὲ κράτος ἐν κράτει καὶ διοικεῖται κατὰ τὸ δοκοῦν τριῶν, τεσσάρων συμβούλων, ἐντίμων κατὰ τὰ ἄλλα, οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν εἶναι κατάλληλοι διὰ τὸ μέγα ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνετέθη εἰς αὐτούς. Τὸ Ἀρσάκειον, ὡς γνωρίζετε, ἔχει πόρους τοιούτους, ὥστε δύναται νὰ καταργήσῃ τὰ βαρέα δίδακτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει εἰς τὰ πτωχὰ κοράσια τοῦ λαοῦ, ἀλλ’ ὄχι μόνον δὲν ἐγένετο κἂν σκέψις περὶ καταργήσεως τῶν διδάκτρων αὐτῶν, ἀλλὰ ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν τὰ δίδακτρα αὐξάνουν, τὸ προσωπικὸν καθίσταται πολυτελέστερον, αἱ δαπάναι ἐν γένει γίνονται ἀφειδῶς καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐγκρίσεως τῶν ἀνωτέρων ἀρχῶν καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιβλέψεως, τελευταῖον δὲ κατωρθώθη καὶ ἡ μικρά, ἡ ἐλαχίστη ἐπίβλεψις, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ τὸ Κράτος ἐπ’ αὐτοῦ, νὰ λείψῃ καὶ αὐτή. Τὸ Ἀρσάκειον ἔχει ἐπιθεωρητάς, τὸ Ἀρσάκειον ἔχει τοὺς καθηγητάς του καὶ τὰ πάντα, καὶ χωρὶς νὰ δύναται τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐπέμβῃ ἐπ’ ἐλάχιστον, νὰ παρακολουθῇ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ, δίδει διπλώματα, ἀναγορεύει διδασκαλίσσας καὶ πράττει ὅ,τι θέλει, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἐποπτεία ὑπὸ τῶν ἀνωτέρων αὐτοῦ.

§63Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Δὲν ἔχει τὴν ἐπίβλεψιν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας;

§64Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἔχει ἐπίβλεψιν ἰδιαιτέραν τὸ Ἀρσάκειον.

§65Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Καὶ ἐξετάσεις ἐνεργοῦνται ἀπὸ καθηγητάς;

§66Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἔχει θεωρητικὴν μόνον ἐπίβλεψιν τὸ Ὑπουργεῖον, διότι ἡ διοίκησις τοῦ Ἀρσακείου διευθύνει τὸ Συμβούλιον.

§67Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἀκούσατέ το.

§68ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι κράτος ἐν κράτει.

§69Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Διὰ νεωτέρου νόμου, οἱ διορισμοὶ τῶν καθηγητῶν γίνονται...

§70Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἔπειτα, κ. Συνάδελφε, τὰ λέγετε αὐτά. Γνωρίζω, ὅτι ἐπιτροπαὶ, αἱ ὁποῖαι κατὰ καιροὺς διοριζόμεναι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, παρέστησαν εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ παρηκολούθησαν αὐτάς, ὑπέβαλον ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι διόλου ἐποικοδομητικαὶ καὶ δὲν εἶναι καθόλου κολακευτικαὶ διὰ τοὺς διευθύνοντας τὸ ἵδρυμα τοῦτο. Γνωρίζω, ὅτι τελευταῖον, μία ἐπιτροπὴ ἀπὸ καθηγητὰς, ὑπέβαλε μίαν ἔκθεσιν διὰ τῆς ὁποίας ἀνομολογεῖ, ὅτι αἱ εἰσερχόμεναι εἰς τὸ Ἀρσάκειον, ἐξέρχονται ἀπὸ αὐτὸ, ἐὰν ὄχι τελείως, σχεδὸν ὅμως ἀγράμματοι. Κάμνουσι μίαν παραβολὴν καὶ λέγουσιν, οἱ ἀποτελέσαντες τὴν ἐπιτροπήν πρὸς τὴν ἐν Κρήτῃ ἐκπαίδευσιν τῶν κορασίων καὶ ἐξάγουσι τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὑπάρχει τεραστία διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἐπιδράσεως τῶν Κρησσῶν γυναικῶν, μὲ τὴν ἐπίδρασιν τῶν Ἑλληνίδων, διότι εἰς τὰς Κρήσσας ἐδόθη ἄλλη μόρφωσις καὶ ἄλλη διαπαιδαγώγησις παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ προσωπικοῦ καὶ ἐν γένει τῆς Ἑλληνικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλ’ ἐνταῦθα παρετηρήθη καὶ τοῦτο τὸ ἄτοπον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ἀρσάκειον: Ἐζητήθη, ὅπως τὰ κοράσια ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν εἰς τὸν πόλεμον, ἢ κατέστησαν ἀνάπηροι, μὴ πληρώνωσι δίδακτρα, ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον παρέμεινεν ἄτεγκτον, δὲν κατορθώθη οὔτε ἓν κοράσιον νὰ σπουδάζῃ εἰς τὸ Ἀρσάκειον ἄνευ πληρωμῆς. Ἐφιστῶ σπουδαίως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ τὸν παρακαλῶ θερμότατα νὰ ζητήσῃ καὶ προσκομισθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀοιδήμου Ἀρσάκη, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι τὸ ἵδρυμα παρεξέκλινεν ἀπὸ τὸν προορισμόν του. Ὅταν θὰ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις, θὰ ὁμιλήσω ἐκτενέστερον.

§71Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Διαθήκην ἢ ἔκθεσιν;

§72Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Διαθήκην. Συγγνώμην. Θὰ πεισθῆτε πάντες, διότι ἐκ τῆς καταθέσεως τῆς διαθήκης καὶ τῆς ἀναγνώσεως τῶν διατάξεων αὐτῆς, θὰ πεισθῇ ἡ Βουλή, ὅτι δὲν ἐκπληροῖ τὸν σκοπὸν τοῦ διαθέτου, ὅτι τὸ ἵδρυμα τοῦτο δὲν ἀποδίδει τοὺς καρποὺς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ὁ διαθέτης εἶχεν ἐν νῷ, ὅταν ἀφῆκε τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ἀρσακείου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐὰν ἔχῃ τὴν εὐγενῆ καλωσύνην, νὰ ὑποβάλῃ αὐτήν, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον.

§73Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Ἀρσακείου δὲν διάκεινται τόσον εὐνοϊκῶς, διότι τὸ Δημόσιον δίδει 25.000 δρχ. ὡς συνδρομήν.

§74Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις, τὰ δίδακτρα εἶναι τόσον βαρέα.

§75Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐνῷ τὸ Δημόσιον δίδει 25.000 δραχμῶν, τὸ Συμβούλιον ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας αἱ 25.000 δραχ. νὰ γίνουν 60.000 δρχ., ἄρα, δὲν εὐημεροῦν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Ἀρσακείου καὶ δι’ αὐτὸ ἐπέβαλε καὶ τὰ δίδακτρα, περὶ τῶν ὁποίων ἐποιήσατε λόγον. Ἐγὼ μάλιστα κατώρθωσα ἐφέτος, ἐπειδὴ ηὐξήθησαν τὰ δίδακτρα εἰς τὰ μαθητρίας τὰς ἐκ Θεσσαλονίκης, ὄχι τὰς ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, ἀλλὰ τὰς ἐκ τῆς Νέας Ἑλλάδος, ἦσαν δὲ κοράσιά τινα, κατώρθωσα, διὰ μέλους τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τοῦ κ. Σκούφου, καθηγητοῦ, ὥστε αὐτὰ τὰ πρόσθετα δίδακτρα νὰ μὴ ληφθοῦν.

§76Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ὑπάρχουσι τόσαι πολυτελεῖς δαπάναι ἄσκοποι ἐκεῖ μέσα, ὥστε, ἐὰν περιστείλητε ὅλας αὐτάς, ὄχι μόνον τὸ Ἀρσάκειον δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τοῦ Κράτους, ἀλλὰ θὰ εἶναι καὶ αὔταρκες ἐκ τῶν διδάκτρων.

§77Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὑπάρχει ἔκθεσις μέλους τοῦ Συμβουλίου, τοῦ κ. Οἰκονόμου, τῆς ὁποίας ἔλαβον γνῶσιν καὶ ἡ ὁποία δὲν παριστᾷ τὰ πράγματα ῥόδινα, ὡς πρὸς τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προέρχωνται ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἀνώτερον ἐκπαιδευτήριον τοῦ Κράτους, διότι γίνεται παπαγαλιστὶ ἡ διδασκαλία καὶ κἄτι τι ἄλλο. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἔχω νὰ σᾶς δώσω.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§79Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§81Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἀπαντῶν εἰς τὸν προλαλήσαντα Συνάδελφον, προέβη εἰς δήλωσιν ἐπίσημον, ὡς ἔχων πραγματικὴν ἀντίληψιν ἐπὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ἐκπαιδευτηρίου, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος, καὶ λέγει, ὅτι ὑπάρχει ἔκθεσις, δὲν γνωρίζω τίνος...

§82Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τοῦ κ. Οἰκονόμου.

§83Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. .. ἡ ὁποία λέγει, ὅτι τὸ ἐκπαιδευτήριον αὐτὸ δὲν δίδει ποιότητα διδασκαλισσῶν καλήν.

§84Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὄχι καλήν, κ. Καρπετόπουλε, ἀλλ’ ἀνάλογον πρὸς τὰς προσδοκίας, τὰς ὁποίας ἡ Πολιτεία προσδοκᾷ ἀπὸ τὸ ἀνώτερον αὐτὸ ἐκπαιδευτήριον.

§85Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ μὲ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ποῖοι διδάσκουσιν εἰς τὸ ἐκπαιδευτήριον αὐτό, διότι εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, προβαίνων εἰς τὴν δήλωσιν αὐτήν, ἀναγνωρίζει, ὅτι ἐν αὐτῷ τῷ ἐκπαιδευτηρίῳ διδάσκουσιν οἱ δοκιμότεροι διδάσκαλοι καὶ καθηγηταὶ καὶ οἱ καλλίτεροι παιδαγωγοί, οἱ ὁποῖοι διδάσκουσιν εἰς τὰ ἐδῶ Γυμνάσια, εἶναι δὲ ἵδρυμα οὐχὶ ἰδιωτικόν, διότι κατὰ τὸν τελευταῖον ψηφισθέντα νόμον, ὡρίσθη, ὅτι τὸ ἵδρυμα αὐτὸ ὑπάγεται ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, διότι, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, δὲν δύναται νὰ διορισθῇ καθηγητὴς εἰς τὸ ἵδρυμα αὐτὸ ἄνευ ἐγκρίσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάζηται τοῦτο; Ἐνῷ εἶναι γνωστόν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἰς τὸ ἐκπαιδευτήριον αὐτὸ διδάσκουσιν οἱ δοκιμότεροι τῶν διδασκάλων καὶ τῶν καθηγητῶν καὶ οἱ καλλίτεροι παιδαγωγοί, δὲν ἀποδίδει ὅμως εὐάρεστα ἀποτελέσματα, ἀλλ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα συγκινοῦσι τὴν ἡσυχίαν σας.

§86ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Παπαγαλιστί.

§87Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ προβῆτε εἰς καλλιτέραν ἐξήγησιν, διατὶ δὲν εἶναι ἡ διδασκαλία, οἵα πρέπει νὰ εἶναι, ἐφ’ ὅσον διδάσκουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὅλην τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ κόσμου. Παρακαλῶ νὰ διαφωτίσητε τὴν Βουλήν, διότι ἔχω ἰδιαιτέραν ἀντίληψιν καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα καὶ πρὸς ὑμᾶς, διότι, νομίζω, ὅτι, ὅταν τὸ Δημόσιον δὲν εἶχε σκεφθῇ κἂν περὶ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως αὐτῶν τῶν κορασίων, ὁ ἄνθρωπος αὐτός, ὁ ὁποῖος διέθεσεν ἀρκετὰ κεφάλαια καὶ χάρις εἰς τὴν διδασκαλίαν του ἔχομεν Ἑλληνίδας φορτωμένας γνώσεων, διότι, ἐὰν δεχθῶμεν, ὅπως ὁ προλαλήσας Συνάδελφος ὑπεστήριξεν, ὅτι αἱ ἐξερχόμεναι εἶναι ἐντελῶς ἀγράμματοι, πῶς ἐμπιστεύεσθε εἰς ἀγραμμάτους διδασκαλίσσας.

§88Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αὐτὰ εἶναι ὑπερβολαί.

§89Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ἀφίσῃ ἀνυπεράσπιστον τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ἱδρύματος.

§90Α. ΜΙΧΕΛΙΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριε Βουλευτά, ἐγὼ ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ πράγματα. Λοιπόν, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ἐκπαιδευτήριον αὐτὸ δὲν ἔχει ἰδίαν διοίκησιν. Αὐτὸ τὸ ἠξεύρω πολὺ καλά. Καὶ ἀφοῦ ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς τοῦ κ. Οἰκονόμου, ἡ ὁποία λέγει τὰ πράγματα αὐτά, εἶχον καθῆκον νὰ τὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ἠδυνάμην νὰ τὰ ἀποκρύψω.

§91Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ...

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καρπετόπουλε, ὡμιλήσατε δὶς ἐπὶ ἄλλου θέματος, κατὰ παράκλησιν. Εἶσθε ἐγγεγραμμένος δι’ ἄλλην ἀναφορὰν καὶ ὡμιλήσατε δι’ ἄλλο θέμα.

§93Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω μόνον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι θέλουν νὰ ὑπαγάγουν καὶ τὸ ἐκπαιδευτήριον αὐτὸ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται, κ. Ὑπουργέ.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καρπετόπουλε, δέχεσθε, βεβαίως, ὅπως ἀσυζητητεὶ ἡ ἀναφορά, διὰ τὴν ὁποίαν σᾶς ἔδωκα τὸν λόγον, παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§95Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνέπεσε τὸ ἑξῆς, ὅτι, ἐνῷ ὁ κ. Καρπετόπουλος δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἔλαβε τὸν λόγον.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐξήγησα, ὅτι ἔδωκα τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Καρπετόπουλον, διότι εἶναι ἐγγεγραμμένος διὰ νὰ καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν μύλων ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἄργους, Ναυπλίου καὶ Κορινθίας· ἀλλ’ ὁ κ. Καρπετόπουλος, ὁ ὁποῖος ἔχει χειμαρρώδη εὐγλωττίαν, κατώρθωσε νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου.

§97Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀλλ’ οἱ λόγοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας προφερόμενοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ...

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Λεβίδη, μὴ ἐπιμένετε νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ θέματος, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος.

§99Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἐγγράψητε διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε σημείωσιν κανονικῶς εἰς τὸ Γραφεῖον. Ἐξαντληθείσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας, ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τῶν λοιπῶν ἀναφορῶν διὰ τὴν αὔριον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐρωτήσεων Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βλιάμος.

§101Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπανειλημμένως ἀνεβλήθη ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐρωτήσεώς μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τυγχάνω ἠναγκασμένος νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς, καίπερ ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Καίτοι ἔναυλοι εἰσὶν εἰς τὰς ἀκοὰς ὑμῶν, κ. Βουλευταί, αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῆς οἰκτρᾶς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Χώρας, ὅμως ἐκ σπουδαίων λόγων καὶ ἐκ καθήκοντος ὁρμώμενοι, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνωμεν ἐρώτησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας περὶ τῆς ἐπιβραδύνσεως τῆς ἐπισκευῆς τῶν ἁμαξιτῶν ὁδῶν Σάμου καὶ ἰδίᾳ τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Βαθέος–Καρλοβασίου. Οἱ λόγοι τῆς ἐρωτήσεως ἡμῶν, κ. Βουλευταί, εἶναι πολλαπλοῖ. Καὶ πρὶν νὰ γνωρίσῃ αὐτοὺς ἡ Βουλή, θὰ θαυμάσῃ πῶς ἡ Σάμος, ἀπολαύσασα ὑπερογδοηκονταετοῦς ἐλευθέρου βίου, δὲν κατόρθωσε νὰ δημιουργήσῃ ἐδικὸν σύμπλεγμα καὶ ἔρχεται σήμερον, δίκην μωρᾶς παρθένου, νὰ κρούσῃ τὰς θύρας τοῦ κενοῦ δημοσίου ταμείου. Τὰ αἴτια τοῦ φαινομένου τούτου πρέπει νὰ γνωρίσῃ ἡ Βουλή, καθ’ ὅσον πρὸ αὐτῆς θὰ ἔλθωσι ζητήματα, ἀφορῶντα τὴν Σάμον. Τὰ αἴτια ἀνάγονται εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη ἀνέκαθεν ἐν Σάμῳ καὶ ἥτις ἐστηρίζετο τὸ μὲν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἔπρεπε τελείως νὰ ἀπέχωμεν δημοσίων δανείων, τὸ δὲ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποφεύγωμεν, πάσῃ δυνάμει, νὰ ἐπαυξάνωμεν τὰ φορολογικὰ βάρη τοῦ λαοῦ, τὸ δὲ καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, νὰ ἐξοικονομῶμεν ἐκ τῶν τακτικῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ ποσόν τι, ἵνα δημιουργῶμεν δημόσιόν τι ἔργον. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, βεβαίως, δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ὁδικὸν σύμπλεγμα, τὸ ὁποῖον προϋποθέτει δαπάνας μεγάλας. Ἡ πολιτικὴ ὅμως αὕτη, ἡ οἰκονομική, ἔχει τὴν ψυχολογίαν της, διότι, βλέποντες ὅτι ἡ μήτηρ Ἑλλὰς ἔκυπτεν ὑπὸ τὰ βάρη τὰ δυσβάστακτα τῶν δαπανῶν καὶ τῶν φόρων, δὲν ἠθέλομεν νὰ περιέλθωμεν εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον καὶ ἕνεκα τούτου ἀπεφύγομεν τὰ δημόσια δάνεια καὶ τὴν ἐπιβάρυνσιν διὰ φόρων τοῦ λαοῦ, καὶ ἕνεκα τούτου εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς τὴν ἀνάγκην, ἐν οὕτωσι χαλεποῖς οἰκονομικοῖς καιροῖς, νὰ προσέλθωμεν καὶ νὰ ζητήσωμεν ἀρωγὴν πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ὁδικοῦ συμπλέγματος. Αὐτὸς, κ. Βουλευταί, εἶναι ὁ γενικὸς λόγος, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ εἰδικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουσιν, ὅπως ληφθῇ μέριμνα ὑπὲρ τοῦ ὁδικοῦ συμπλέγματος Σάμου. Οἱ λόγοι οὗτοι εἶναι οἱ ἑξῆς: Ἐπὶ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ἤρξατο δαιμονιώδης δρᾶσις, ὅπως ἐπισκευασθῶσιν αἱ ὑπάρχουσαι ἁμαξιταὶ ὁδοὶ, καὶ ὅπως συμπληρωθῇ τὸ ὁδικὸν σύμπλεγμα τῆς νήσου. Συνεπείᾳ τῆς κινήσεως ταύτης ἀνεστατώθησαν καὶ αἱ ὑπάρχουσαι ὁδοί, λόγῳ τῶν χωμάτων, τὰ ὁποῖα συνεσωρεύθησαν. Σκύρα ἐγκατεσπάρησαν εἰς διάφορα μέρη τῆς ὁδοῦ, τεχνικὰ ἔργα κατεδαφίσθησαν καὶ νέα τοιαῦτα ἤρξαντο, καὶ καὶ αἱ ὁδοὶ κατήντησαν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε δύναταί τις σήμερον νὰ ἰσχυρισθῇ, ἄνευ ὑπερβολῆς, ὅτι εἶναι ἄχρηστος. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐν τῇ ἐγνωσμένῃ αὐτοῦ εὐαισθησίᾳ καὶ δραστηριότητι, διέταξεν ἀπό τινος τὴν ἔναρξιν τῆς ἐπισκευῆς κυριωτέρας ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Βαθέος–Καρλοβασίου, ἀλλ’ ἐπισκευὴ αὕτη βαίνει τόσον βραδέως, ὥστε εἶναι ἀδύνατον μέχρι τοῦ προσεχοῦς χειμῶνος νὰ περατωθῇ. Ἡ δαπάνη πρὸς κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ ταύτης, δὲν εἶναι καὶ κολοσσιαία, δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς 150.000 δραχμῶν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Σεβαστὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἀνάγκης ταύτης. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἔργον ἐθνικῆς δικαιοσύνης, ἔργον ἐθνικῆς ἀνάγκης, ὅπως τὰ δίκαια αἰτήματα τῆς Σάμου μὴ παρορῶνται, τῆς Σάμου, ἡ ὁποία οὐ μόνον προσῆλθεν εἰς τὰς ἀγκάλας τῆς μητρὸς αὐτῆς ἄνευ διόλου δημοσίου χρέους, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὰς λοιπὰς Νέας Χώρας, αἱ ὁποῖαι θὰ συναποκομίσωσι μέγιστον δημόσιον χρέος, οὐ μόνον οὐδέποτε ἐπεβάρυνε τὴν μητέρα Ἑλλάδα, ἀλλ’ οὔτε καὶ μοναδικὸς σταθμὸς καὶ φάρος ἐν τῇ Μικρᾷ Ἀσίᾳ, πρὸς ὃν προσέτρεχον οἱ χειμαζόμενοι ἡμῶν ἀδελφοί, ἀνεπλήρου ἐπὶ ἕνα σχεδὸν αἰῶνα τὴν μητέρα Ἑλλάδα καὶ εἶναι ἀνυπολόγιστοι αἱ ἐθνικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ αἱ ἐθνικαὶ θυσίαι, τὰς ὁποίας προσήνεγκεν ἐν τῇ ἐθνικῇ ταύτῃ ἀποστολῇ καὶ ὅτε ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, προσήνεγκεν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ βωμοῦ, οὐ μόνον πλήρη ἐσωτερικὴν διοικητικὴν αὐτονομίαν, ἀλλὰ καὶ πλήρη οἰκονομικὴν αὐτοτέλειαν, μόνον χάριν τῆς ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης καὶ μόνον χάριν τῆς ἐπαληθεύσεως τοῦ προαιωνίου ἐθνικοῦ πόθου.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεβέντης. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Χατζηδάκης.

§103Δ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Κατόπιν τῶν ὅσων ἀνέπτυξεν ὁ φίλος Συνάδελφος περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ Καρλοβασίων–Βαθέος Σάμου, θὰ ἦτο ἴσως περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Οὐχ ἧττον ὅμως θεωρῶ καθῆκόν μου, προκειμένου περὶ ἐπιτακτικῆς ἀνάγκης τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, νὰ παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, ὅπως ὑποβάλω καὶ ἐγὼ θερμὴν σύστασιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἵνα μεριμνήσῃ περὶ τῆς ταχείας ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ τῆς συνδεούσης τὰ δύο μεγαλείτερα κέντρα τῆς νήσου Σάμου, τὸ Βαθύ, (δηλαδή, τὴν πρωτεύουσαν) καὶ τὰ Καρλαβάσια, τὴν βιομηχανικωτέραν καὶ ἐμπορικωτέραν πόλιν τῆς νήσου. Ἡ ὁδὸς αὕτη, μεγάλης δαπάνης, ἐν σχέσει μὲ τὸν ἐπὶ τοῦ αὐτονόμου καθεστῶτος τότε προϋπολογισμόν, μικρὸν τῆς νήσου, συντελεσθεῖσα πρὸ δεκαετίας περίπου καὶ ἀπό τινος χρόνου ἀφεθεῖσα εἰς τὴν τύχην της, εὑρίσκεται, ἀληθῶς, εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν καὶ δὲν εἶναι ποσῶς ὑπερβολή, ἐὰν εἴπῃ τις, ὅτι εἶναι ἐντελῶς κατεστραμμένη καὶ ἀδιάβατος συνεπῶς. Διὰ τῆς ὁδοῦ ταύτης ἐπικοινωνεῖ καθ’ ἑκάστην τὸ πλεῖστον τῶν κατοίκων τῆς νήσου· εἶναι ἡ μεγαλειτέρα ἀρτηρία τῆς συγκοινωνίας τῶν περισσοτέρων Δήμων, καὶ συνεπῶς δικαίως ὁ λαὸς τῆς νήσου θεωρεῖ ἐπιβεβλημένην καὶ ἐπιτακτικὴν τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας ἐπισκευῆς της, ἄνευ τῆς ὁποίας κίνδυνος προφανὴς ὑπάρχει νὰ διακοπῇ τελείως πᾶσα συγκοινωνία καὶ ἐπικοινωνία ἐμπορική, καὶ οὕτω νὰ προέλθῃ μεγάλη ζημία ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν εἰς τοὺς κατοίκους, μάλιστα εἰς τὰς δεινὰς καὶ λίαν κρισίμους περιστάσεις, τὰς οἰκονομικὰς καὶ πολιτικάς, αἵτινες μαστίζουσι, δυστυχῶς, ὁλόκληρον τὸ Κράτος καὶ τὴν Ἑλληνικὴν φυλὴν καὶ κατ’ ἀκολουθίαν καὶ τὸν λαὸν τῆς Σάμου. Καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι δὲν ἀμφισβητῶ τὰς ἐκτάκτους καὶ δυσχερεῖς οἰκονομικὰς περιστάσεις, ἃς πολλάκις ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέπτυξεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι καθ’ ἑκάστην ἀντιμετωπίζει τὸ Κράτος μας, καὶ συνεπῶς ἀναγνωρίζω, ὅτι δύσκολον θὰ ἦτο νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸς διὰ τὴν ταχεῖαν ἐπισκευήν· θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ὅμως, παρακαλῶ, ὅπως τονίσω, ὅτι ἐπιβεβλημένη δέον νὰ θεωρηθῇ καὶ λίαν συμφέρουσα εἰς τὸ Κράτος ἡ σήμερον ἐπιχείρησις τῆς ἐν λόγῳ ἐπισκευῆς. Ὅτε θὰ ἀπαιτηθῇ ἐλαχίστη σχετικῶς δαπάνη ἀντὶ τῆς ἀφεύκτως ἀπαιτηθησομένης ἀργότερον, ὅτε θὰ ἐπιτρέψουν τὰ εὔρωστα οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, ὁπότε θὰ εἶναι ἀφεύκτως τελείως κατεστραμμένη, ἕνεκεν τῆς ψαμμώδους φύσεως τοῦ ἐδάφους καὶ τῶν ἀποκρήμνων μερῶν καὶ βράχων, δι’ ὧν διέρχεται ἡ ὁδὸς αὕτη. Παρακαλῶ, ὅθεν, καὶ πάλιν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας νὰ δεχθῇ τὴν παράκλησιν καὶ σύστασίν μου, ἥτις τὸν διαβεβαιῶ, ὅτι εἶναι πρόκλησις ὅλης τῆς Σάμου, ἀφοῦ θὰ ἐκπληρώσῃ μίαν τῶν μεγαλειτέρων ἀναγκῶν της.

§104Σ. ΕΠΤΑΚΟΙΛΗΣ. Καὶ ἐγώ, ἐπίσης, ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν, ὅπως ἀποφασισθῇ καὶ διαταχθῇ ἡ συμπλήρωσις τοῦ ὁδικοῦ συμπλέγματος τῆς Σάμου καὶ πρὸ παντὸς ἡ ἐπισκευὴ τῆς ὁδοῦ Βαθέος–Καρλοβασίων, ἥτις, ὡς ἑνοῦσα δύο λιμένας, τοὺς κυριωτέρους τῆς νήσου, εἶναι ἐθνικὴ ὁδός. Διὰ τὰς ἐργασίας ταύτας, Κύριοι Βουλευταί, ἀπαιτεῖται, κατ’ ἀνάγκην, δαπάνη. Πᾶσα δὲ δαπάνη, βεβαίως, ὁσονδήποτε μικρὰ καὶ ἂν εἶναι, ἀκούεται οὐχὶ εὐχαρίστως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, πολὺ εὐλόγως, λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, εἰς ἣν σήμερον διατελοῦμεν. Ἀλλ’ ἡ ἀπαιτουμένη δαπάνη εἶναι ἐπιβεβλημένη, χάριν αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος τοῦ Κράτους, διότι δι’ αὐτῆς, οὐ μόνον θέλει συμπληρωθῇ τὸ ὁδικὸν σύμπλεγμα, τὸ ὁποῖον θὰ διευκολύνῃ τὴν συγκοινωνίαν τῆς Σάμου, ἀλλὰ, τὸ σπουδαιότερον, δι’ αὐτῆς δὲν θέλει καταστῇ ματαία ἡ μεγάλη δαπάνη, ἡ γενομένη μέχρι σήμερον διὰ τὸ ἄνοιγμα τοῦ δρόμου καὶ διὰ τὴν συλλογὴν καὶ μεταφορὰν πολλῶν ὑλικῶν, λίθων, χωμάτων, σκύρων, τὰ ὁποῖα ἄφθονα ὑπάρχουσιν εἰς πολλὰ τμήματα τοῦ ὁδικοῦ συμπλέγματος. Πάντα ταῦτα ὁ ἀνοιχθεὶς δρόμος καὶ τὰ διάφορα ὑλικὰ θέλουσιν ἀφεύκτως καταστραφῇ καὶ ἐξαφανισθῆ, ἀναβαλλομένης τῆς σχετικῆς ἐργασίας. Πρὸς διάσωσιν τῆς περιουσίας ταύτης, τῆς ὄντως μεγάλης, πιστεύω, ὅτι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν παράκλησίν μας καὶ θὰ διατάξῃ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ὁδικοῦ συμπλέγματος.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσίμας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πόσοι καὶ ποῖοι, ὀνομαστικῶς, τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι προήχθησαν, δυνάμει τοῦ νόμου 398, καὶ γενικῶς, τῶν λοιπῶν νόμων, πόσον χρόνον ὑπηρεσίας εἶχεν ἕκαστος τούτων καὶ εἰς ποῖον μέρος ἐξετέλεσε ταύτην. Ἐπίσης, νὰ καταθέσῃ πίνακα τῶν μὴ προαχθέντων τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἀντίγραφα τῶν πράξεων τοῦ Συμβουλίου, δι’ ὧν ἐκρίθησαν οὗτοι στάσιμοι.

§106Γ. ΤΣΙΜΑΣ. Ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὸν σεβαστὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, δὲν ἀφορᾷ, βεβαίως, εἰς ἔλεγχον τῶν πράξεων αὐτοῦ. Ἀφορᾷ εἰς ἔλεγχον τῶν πράξεων τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κατὰ τὸ διάστημα τὸ χρονικὸν ἀπὸ τοῦ 1911 καὶ ἐντεῦθεν διέπραξε καὶ εἰς τὸν τηλεγραφικὸν καὶ εἰς τὸν ταχυδρομικὸν κλάδον ὅ,τι εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἠδίκησε, δηλαδή, ὑπαλλήλους, ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ὑπηρετήσαντας ἐντίμως τὸ Κράτος, καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς καὶ προήγαγεν ἀντ’ αὐτῶν ὑπαλλήλους ἀγνώστου προελεύσεως καὶ ἀγνώστων προσόντων...

§107Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἀνυπάρκτων προσόντων.

§108Γ. ΤΣΙΜΑΣ. Διότι παρατηρῶ εἰς τὸν κλάδον αὐτόν, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰδικὸς κλάδος, καὶ ἀπαιτεῖ εἰδικὰς γνώσεις, ὅτι συνέβη νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις τμηματαρχῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Συγκοινωνίας ἄνθρωποι, ἀφήσαντες, π. χ., τὰ ἑδώλια τοῦ νομικοῦ φροντιστηρίου, λέγω δὲ τοῦτο, χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον κατὰ πάντα τὰ ἄλλα εἶναι ἀξιόλογον...

§109Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἱκανότατος ὑπάλληλος.

§110Γ. ΤΣΙΜΑΣ. Μάλιστα. Συνέπεσε νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ Τμηματάρχου τοῦ Διοικητικοῦ δικηγόρος, μὴ γνωρίζων, ὅπως καὶ ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὶ ἐστὶ καλώδιον καὶ τηλεγραφικὸν σύρμα, καὶ τὶ ἐστὶ χειριστήριον. Καὶ ναί μὲν, ὅπως καὶ ὁ κ. Μπαλτατζῆς εἶπε, καὶ ἐγὼ βεβαιῶ, ὁ ὑπάλληλος αὐτός, λόγῳ τῆς ἱκανότητος καὶ τῆς νοημοσύνης αὐτοῦ, πραγματικῶς, κατέστη ἄξιος τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχει.

§111Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Αὐτὸ τὸ πιστοποιῶ, ὡς ὑπάρξας Ὑπουργός.

§112Γ. ΤΣΙΜΑΣ. Καὶ ἐγὼ τὸ βεβαιῶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Ἀλλὰ τὸ φαινόμενον αὐτό, τοῦ ὅτι ἔτυχε, λόγῳ τῆς φυσικῆς του ἱκανότητος καὶ τῶν συντόνων μελετῶν καὶ τῶν προσπαθειῶν τῶν εἰδικῶν, τὰς ὁποίας κατέβαλε, νὰ μορφωθῇ ἀνταξίως τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχει, δὲν δικαιολογεῖ τοῦτο τὸ νὰ καταλαμβάνωσι τὰς ἀνωτάτας θέσεις τῆς ἱεραρχίας ὑπάλληλοι, μὴ ἔχοντες τὰ προσόντα, ὑπερπηδῶντες καὶ καταπατῶντες τοὺς εἰδικοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης θὰ ἦσαν ἱκανοὶ διὰ τὰς τοιαύτας θέσεις. Ὑπάρχουν τηλεγραφικοὶ καὶ ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον συνεστήθη ἐξ αὐτῶν τῶν ἰδίων Τμηματαρχῶν, στάσιμοι, καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησα παρὰ τοῦ Σεβαστοῦ μοι Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας νὰ καταθέσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐκθέσεις τοῦ Συμβουλίου περὶ τῶν κριθέντων στασίμων καὶ περὶ τῶν κριθέντων ἱκανῶν, διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Βουλή, τὰ πράγματα.

§113Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀκριβῶς, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἴσως σᾶς διέφυγε τὸ μᾶλλον σκανδαλῶδες, ὅτι διὰ τοῦ νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου καθωρίσθησαν τὰ προσόντα τῶν Τμηματαρχῶν, ὁρίζεται τριετὴς δημοσία ὑπηρεσία διὰ τὴν κατάληψιν θέσεως Τμηματάρχου. Ποία νομίζετε ὑπηρεσία ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει; Τριετὴς ὑπηρεσία ὡς ὑπογραμματέως Εἰρηνοδικείου. (Αἴσθησις).

§114Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ μοὶ ἀποδίδηται εἰδικότης τις περὶ τῶν ἀφορόντων τὴν τηλεγραφικὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν, ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι ὁ κ. Βεργίτσης εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων ὑπαλλήλων καὶ πρότυπον τοιούτου.

§115Γ. ΤΣΙΜΑΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς κάμω μίαν δήλωσιν. Τιμῶ περισσότερον ὑμῶν τὸν κ. Βεργίτσην, ἀναδειχθέντα ἀντάξιον τῆς θέσεώς του, καίτοι μὴ ἔχοντα τὴν εἰδικότητα, λόγῳ τῆς ἰδιαιτέρας του φιλοπονίας καὶ τοῦ ἰδιαιτέρου ζήλου, τὸν ὁποῖον κατέβαλεν, ἀλλὰ λέγω, ὅτι τοῦτο, τὸ ὅτι ἀνεδείχθη μία ἰδιοφυΐα καὶ κατέβαλε μίαν ἰδιαιτέραν μέριμναν καὶ προσπάθειαν, ἵνα ἀναδειχθῇ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἀντάξιος τῆς θέσεως, δὲν δικαιολογεῖ τὴν ἀρχὴν, τοῦ νὰ ὑπερπηδῶσιν οἱ ἔξω τῆς ὑπηρεσίας τοὺς ἔχοντας, λόγῳ τῆς μακρᾶς συνεχοῦς καὶ ἀδιαλείπτου ὑπηρεσίας, τὸ δικαίωμα (διότι ἀπέκτησαν δικαίωμα οἱ ἄνθρωποι αὐτοί) νὰ καταλαμβάνωσι τὰς ἀνωτάτας ἐν τῇ ἱεραρχίᾳ θέσεις. Καὶ οὕτω πως, Κύριοι Συνάδελφοι, ἐπέρχεται τὸ κακόν, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, οἱ ἀναμένοντες διὰ τῆς εὐδοκίμου, μακρᾶς, συνεχοῦς καὶ ἀδιαλήπτου ὑπηρεσίας, νὰ τύχωσι τοῦ προβιβασμοῦ των καὶ νὰ καταστήσωσι βελτίωνα τὴν θέσιν των, ἀπαγοητεύονται τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν βλέπουν, ὅτι παραγκωνίζονται καὶ καταλαμβάνουσι τὰς θέσεις ἄλλοι ξένοι τῆς ὑπηρεσίας. Τοῦτο λέγων, δὲν ψέγω τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Βεργίτση, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὁμολογῶ, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἀπεδείχθη ὑπέρτερος πάσης προσδοκίας, καὶ νομίζω, τοῦτο ὅτι δὲν θὰ τὸ κατώρθου οὐδεὶς ἄλλος. Τὶ θέλετε νὰ εἴπω περισσότερον περὶ αὐτοῦ;

§116ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Εἶναι κοινὴ ὁμολογία.

§117Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι ἐκ πείρας ἐβεβαιώθην, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη μεταξὺ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τῆς ταχυδρομικῆς ἢ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας, νὰ διορίζωνται καὶ τοιοῦτοι ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας, διότι, ἀτυχῶς, μέγα μέρος, ἴσως δὲ τὸ πλεῖστον, τοῦ κλάδου τούτου, ἤτοι τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας, δὲν εἶναι προσηκόντως μεμορφωμένον· καὶ τοῦτο, διότι οἱ ἑκάστοτε διοικοῦντες τὰς διοικητικὰς καὶ τεχνικὰς ὑπηρεσίας ἰδίως, ἐκράτησαν αὐτοὺς ἐν τῇ ἀμαθείᾳ, χωρὶς νὰ λάβωσιν οὐδὲν μέτρον, ὅπως μορφώσωσι τὸ προσωπικὸν ἐπιστημονικῶς καὶ κοινωνικῶς, ἴσως δὲ καὶ ἠθικῶς, ἡ δὲ ὑπηρεσία αὐτὴ, τούτου ἕνεκεν, ἀτυχῶς, ὑστερεῖ τῶν πλείστων σχεδὸν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ἀγνοῶ δὲ, ἐὰν ἐγίνετο πραγματικὴ ἐκκαθάρισις, πόσοι ἐκ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων θὰ εὑρίσκοντο πράγματι ἄξιοι διὰ τὰς ἀνωτάτας θέσεις, ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, θὰ ἦσαν οἱ ὀλιγώτεροι. Οὐδεμία δὲ προσοχὴ ἐλήφθη, καὶ παρ’ ὅλας τὰς ἑκάστοτε ὑποδείξεις μου, ὡς προέδρου καὶ εἰσηγητοῦ ὅλων τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν πρὸς ἐπεξεργασίαν τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν νομοσχεδίων, διὰ τοὺς προσληφθέντας ἐκτάκτους ὑπαλλήλους, ὅπως ρυθμισθῇ, ὅσον τάχιον, ἡ κατάστασις αὐτῶν, μονιμοποιουμένων τῶν ἀρίστων καὶ τιθεμένου τέρματος εἰς τὴν νέαν ταύτην πηγὴν καταχρήσεων καὶ ἐκφαυλισμοῦ τοῦ κλάδου τούτου, ὅστις ἔχει ἀνάγκην ἐκκαθαρίσεως, ἣν καὶ ἐπιζητοῦσιν οἱ καλοὶ ὑπάλληλοι...

§118Γ. ΤΣΙΜΑΣ. Ὁ κ. Συνάδελφος θὰ ὁμιλῇ περὶ τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων τῆς ἐποχῆς τῆς πρὸ τῆς μεταπολιτεύσεως, διότι τὸ νὰ λέγῃ σήμερον ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι ὁ τηλεγραφικὸς καὶ τηλεφωνικὸς κλάδος δὲν ἐνέχει ἐν ἑαυτῷ στοιχεῖα ἱκανὰ καὶ ἀντάξια νὰ καταλάβωσι τὰς ἀνωτέρας θέσεις, δὲν λέγει τὰ ἀκριβῆ. Σήμερον πάντες σχεδὸν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ κλάδου τούτου εἶναι ἄριστοι, πολύγλωσσοι, πολυμαθεῖς, ἐμπειρότατοι. Καὶ ὅμως, πολλοὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἐκρίθησαν στάσιμοι ἅπαξ, δὶς καὶ τρίς, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰς ἀνωτάτας θέσεις τῆς ἱεραρχίας κατέλαβον πρόσωπα, τυγχάνοντα ἰδιαιτέρας ὑποστηρίξεως καὶ εὐνοίας. Ὅταν ὁ σεβαστὸς κ. Ὑπουργὸς καταθέσῃ τὰς ἐκθέσεις αὐτάς, θὰ ἴδητε ποῖοι ὑπάλληλοι ἠδικήθησαν καὶ θὰ ἴδητε ἀπὸ τὴν περίφημον «ἀνόρθωσιν» ποῖοι προήχθησαν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γάγαρης.

§120Γ. ΓΑΓΑΡΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐκτάκτων τηλεγραφικῶν καὶ ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες εἶχον προσληφθῆ ὑπὸ τῆς ἐν Ἠπείρῳ Γενικῆς Διοικήσεως. Οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των καθ’ ὅλον τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ὑπηρέτησαν καὶ εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον, κατὰ τὸν Ἠπειρωτικὸν ἀγῶνα, καὶ οἱ παρακολουθήσαντες τὸν πόλεμον, δύνανται νὰ ὁμολογήσουν ὁποίας ὑπηρεσίας προσέφερον. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, τὸ θέρος, συνεστήθη μία ταχυδρομικὴ ἐπιτροπή, ἥτις περιῆλθε τὴν Ἤπειρον, ἐξελέγχουσα τὴν ἱκανότητα ἑνὸς ἑκάστου ἐξ αὐτῶν καὶ διεβάθμισεν αὐτούς. Συμφώνως δὲ μὲ τὴν διαβάθμισιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ ἐπιτροπή, ἐκανονίσθη καὶ ὁ μισθὸς αὐτῶν, ἐνῷ τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐλάμβανον προηγουμένως ἀνώτερον, διότι ὑπὸ τῆς γενικῆς διοικήσεως εἶχεν ὁρισθῆ ὁ μισθὸς τῶν τηλεγραφητῶν εἰς 150 δραχμάς. Ὅσοι ἐκ τούτων ἐβαθμολογήθησαν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὡς βοηθοὶ Βʹ τάξεως, ὑπεβιβάσθησαν κατὰ τὴν μισθοδοσίαν, καί, ἐν ᾧ ἐλάμβανον 150 δραχμάς, λαμβάνουν νῦν 120. Ἐνῷ οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι ἀνέμενον συγχρόνως μὲ τὰς ὑποβιβάσεις τῆς μισθοδοσίας των νὰ μονιμοποιηθῶσι καὶ ἀποκτήσωσι τὰ δικαιώματα τῆς προαγωγῆς, συμφώνως μὲ τὸν νόμον, ἐξακολουθοῦν εἰσέτι νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ ἐκκρεμότητα. Τὸ Κράτος ἀφωμοίωσεν αὐτοὺς κατὰ τὴν μισθοδοσίαν οὐχὶ ὅμως καὶ κατὰ τὰ πλεονεκτήματα πρὸς τοὺς λοιποὺς αὐτοῦ ὑπαλλήλους. Περιέργως, ὅμως, τρεῖς, ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας διατελοῦντες ὑπάλληλοι, ἐξακολουθοῦν νὰ λαμβάνουν 150 δραχμάς, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ λαμβάνουν 120 δραχμάς. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος δὲν παρίσταται, ἀτυχῶς, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσον χρόνον μένει ἐκκρεμές, διότι εἶναι ἄδικον νὰ μὴ θεωρηθῶσιν ὡς μονιμοποιηθέντες, ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ κατέταξεν αὐτοὺς εἰς τοὺς βαθμοὺς αʹ ἢ βʹ τάξεως καὶ μετὰ ἐπισταμένην ἐξέτασιν καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν καὶ τῆς ἱκανότητος αὐτῶν. Συγχρόνως δὲ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τοὺς ἐκτάκτους μέχρι τοῦδε θεωρουμένους ὑπαλλήλους τούτους.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρίβας.

§122Β. ΓΡΙΒΑΣ. Ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς.

§124Γ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ Β. Διατάγματος τῆς 16 Ἀπριλίου 1915, φέροντος τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Γούναρη ὡς Ὑπουργοῦ τότε ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπήλλαξε τοὺς προσελθόντας ἢ μέλλοντας νὰ προσέλθωσι μέχρι τῆς 1–8 Μαΐου 1915, στρατευσίμους τῶν Νέων Χωρῶν, συνεπῶς καὶ τοὺς τῆς νήσου Χίου, τῆς τριμήνου προσθέτου ὑπηρεσίας. Πολλοὶ τῶν συμπολιτῶν μου, διαμένοντες ἐν Ἀμερικῇ καὶ σπεύσαντες εἰς τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος αὐτῶν, ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν ποινὴν ταύτην τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας, διότι ἠγνόουν τὸν νόμον περὶ στρατολογίας. Προσῆλθον ὅμως πάντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ πολὺ ἐνωρίτερον τῆς προθεσμίας τῆς ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ Διατάγματος ἀναφερομένης, καὶ κατέβαλον, λόγῳ ἐξαγορᾶς τῆς ποινῆς, δραχμὰς 150, ἕνα μῆνα πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος τούτου. Ἐν τούτοις, καίτοι ὑπέβαλον πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν αἰτήσεις πρὸς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον, ἵνα ἐπιστραφῇ εἰς αὐτοὺς τὸ πρὸς ἐξαγορὰν τῆς τριμήνου προσθέτου ὑπηρεσίας ἀπαιτούμενον ποσὸν τῶν 150 δραχμῶν, δὲν ἐπεστράφη τοῦτο μέχρι σήμερον πρὸς αὐτούς. Τὴν ἀδικίαν ταύτην ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἄρῃ, λόγῳ τῆς πειθαρχίας τοῦ στρατεύματος καὶ τοῦ δικαίου, διότι ἡ ἀδικία γεννᾷ διακρίσεις καὶ αὗται δυσαρεσκείας, αἵτινες σοβαρῶς κλονίζουσι τὰς βάσεις αὐτῆς ταύτης τῆς πειθαρχίας. Ἀλλά, πλὴν τοῦ ζητήματος τούτου, νομίζω, ὅτι τὸ Βασιλ. Διάταγμα τοῦτο, ὡς ἐδημοσιεύθη, ἀντιτίθεται καὶ εἰς αὐτὸν τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, ὅστις ῥητῶς ἐν ἄρθρῳ 130 παραγράφῳ 3, ἀναφέρει, ὅτι οἱ ἀνυπότακτοι ἐν εἰρήνῃ ὑπέχουν τρίμηνον πρόσθετον ὑπηρεσίαν. Ἑπομένως, δὲν δύναται Β. Διάταγμα νὰ μεταρρυθμίσῃ νόμον ἢ νὰ μεταβάλῃ ῥητὴν διάταξιν αὐτοῦ. Πρὸς νομιμοποίησιν, λοιπόν, τοῦ μέτρου τούτου, τοῦ διὰ τοῦ Διατάγματος ἐπιδιωχθέντος, τοῦ ἐκθύμως, ἄλλως τε, ἐπικροτηθέντος παρ’ ὅλων, ὡς δικαιοτάτου, εἶναι ἀναγκαία καὶ ἐπιβεβλημένη ἡ ὑποβολὴ τροπολογίας εἰς τὸν νόμον. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, ὡς πρὸς τὴν πρώτην ἐρώτησιν, πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ὑπουργόν, τὸν ὁποῖον καὶ παρακαλῶ νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει του τὰς συστάσεις μου, τὰς ὑποβαλλομένας αὐτῷ ἐκ δικαίου ἐνδιαφέροντος. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ἐρώτησίν μου, ἔχω, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1915 οἱ κτηματίαι ἑσπεριδοειδῶν καρπῶν τῆς Χίου μὲ ἐπεφόρτισαν νὰ ὑποβάλω ἀναφορὰν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, πρὸς ἄρσιν τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς ἑσπεριδοειδῶν καρπῶν τῆς νήσου Χίου καὶ πρὸς τοὺς τόπους τῆς καταναλώσεως τῆς Παλ. Ἑλλάδος. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Εὐταξίας, ἀνεγνώρισε τὴν προξενουμένην τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου πατρίδι ἀδικίαν, δι’ ἐπιστολῆς του δὲ μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ἐμποδίσῃ τόσον τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἑσπεριδοειδῶν τῆς νήσου Χίου, ἀλλὰ ἄλλοι τινὲς λόγοι ἀρκετὰ σοβαροὶ ἐπέβαλον ταύτην. Πρὸς ἐνίσχυσιν δὲ τῆς γνώμης μου ταύτης ἔρχεται καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ πρὸς τοῦτο μετακληθέντος ἐξ Εὐρώπης καθηγητοῦ, τοῦ κ. Βιαλᾶ, ἀναφέρουσα, ὅτι ἡ φυλλοξήρα δὲν μεταδίδεται διὰ τῶν ἑσπεριδοειδῶν καρπῶν, μεταφερομένων ἀπὸ τόπου εἰς τόπον. Τὸ δίκαιον τοῦτο ἀναγνωρίσας καὶ ὁ τότε ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός, ὑπεσχέθη ὅτι θὰ κατορθώσῃ διά τινος τρόπου, αἴροντος τὴν ἀπαγόρευσιν, νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἐλευθέραν καὶ ἀθρόαν εἰσαγωγὴν αὐτῶν ἐξ ἄλλων μερῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ πρὸς πρόληψιν τοῦ ἐξευτελισμοῦ τῶν τιμῶν τούτων. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ζήτημα ζωτικώτατον διὰ τὸν τόπον μας. Εἶναι ζήτημα σπουδαιοτάτης σημασίας ἡ ἐλευθέρα εἰσαγωγὴ αὐτῶν καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ὡς γίνεται διὰ τοὺς αὐτοὺς καρποὺς τῆς νήσου Κρήτης, διότι εἶναι τὸ μόνον προϊόν, τὸ ὁποῖον παράγει πλουσίως ὁ τόπος μας καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου τὰς πολλαπλᾶς αὐτοῦ ἀνάγκας ἐξοικονομεῖ. Εἶναι προϊόν, τὸ ὁποῖον ἐπὶ Τουρκοκρατίας, ἐλευθέρως εἰσαγόμενον εἰς τὴν Ρωσσίαν, εἰς τὴν Ρουμανίαν καὶ καθ’ ἅπασαν τὴν Ὀθωμανικὴν ἐπικράτειαν, προσεκόμιζεν εἰς τὸν τόπον μας ἄφθονον τὸ χρῆμα. Σήμερον ὅμως, ὡς συνέβη καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως αὐτῆς καὶ τοῦ ἀποκλεισμοῦ, διὰ τοῦ κλεισίματος τῶν Στενῶν, ὅλος ὁ καρπὸς οὗτος σήπεται ἐπὶ τῶν δένδρων. Εὐτυχῶς, ὅμως, κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ἕνεκεν τῆς συγκεντρώσεως τῶν Συμμαχικῶν στρατευμάτων εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἠδυνήθη νὰ καταναλωθῇ τὸ εἶδος τοῦτο, κἄπως ἱκανοποιητικῶς διὰ τοὺς δυστυχεῖς παραγωγοὺς τούτου. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εἰς τὸ μέλλον ἀπαγορεύσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἑσπεριδοειδῶν καρπῶν εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ἀφοῦ μάλιστα οὐδεὶς κίνδυνος ὑφίσταται μεταφορᾶς τῆς νόσου φυλλοξήρας, ὡς τοῦτο καὶ παρ’ εἰδικῶν ἀναγνωρίζεται, ἵνα μὴ γεννῶνται δυσαρέσκειαι ἐκ τῶν παρατηρουμένων διακρίσεων μεταξὺ τῶν κατοίκων τῆς Παλαιᾶς καὶ Νέας Ἑλλάδος.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Τερτίπης.

§126Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ φέρω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος, ἀτυχῶς, ἀπουσιάζει ἤδη, ὄχι ὑπηρεσιακὰς ὑπερβασίας, ἀλλ’ αὐτόχρημα ἀξιοποίνους πράξεις, τὰς ὁποίας διέπραξεν ὁ πρώην Νομάρχης Τρικκάλων, ὑπηρετῶν ὡς τοιοῦτος εἰς τὸν Νομόν μας...

§127ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος Νομάρχης;

§128Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ὁ κ. Δελλακοβίας, ἤδη Νομάρχης Κοζάνης. Τὴν 27ην Σεπτεμβρίου παρελθόντος ἔτους, εἶχεν ὁρισθῆ ἐν τῷ Νομῷ Τρικκάλων ἡμέρα πρὸς ἐπαναληπτικὴν ἐκλογήν, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀποθανόντος Βουλευτοῦ Ζάππα. Κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην εἶχον κατέλθῃ ὡς ὑποψήφιοι τέσσαρες, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ τρεῖς διεξεδίκουν τὴν Βουλευτικὴν θέσιν. Ὁ κ. Καρᾶς ἐκ μέρους τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ κ. Θεοδοσόπουλος, ὡς Γουναρικός, ὑποστηριζόμενος καὶ ὑπ’ ἐμοῦ, καὶ ὁ κ. Σταμούλης, ὑποστηριζόμενος ἀπὸ τοὺς Βενιζελικοὺς Βουλευτάς Χατζηγάκην, Ἀλεξανδρῆν καὶ Μαλλιόπουλον. Εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην εἶχε δοθῆ μεγάλη σπουδαιότης καὶ σημασία ἐκ μέρους τοῦ Βενιζελικοῦ κόμματος, διότι ἦτο εὐθὺς μετὰ τὴν κατ’ Αὔγουστον ἀνάρρησιν τοῦ Βενιζέλου εἰς τὴν Ἀρχήν, καὶ δή μετὰ τὰ γνωστὰ ἐπεισόδια, μετὰ τὴν διαφωνίαν μετὰ τοῦ Βασιλέως καὶ μετὰ τὴν ἐπιστράτευσιν. Εἶχον, λοιπόν, συμφέρον καὶ ἐνδιαφέρον μέγιστον οἱ Βενιζελικοὶ νὰ ἐργασθῶσι διὰ παντὸς τρόπου πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ ὑποψηφίου των, ἵνα οὕτω καταδείξωσιν εἰς τὸν λαόν, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἀκόμη ἡ εὐμένεια καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ πρὸς τὴν πολιτικὴν τοῦ Βενιζέλου καὶ μετὰ τὴν ἐπιστράτευσιν ἀκόμη. Καὶ διὰ τοῦτο πάντες οἱ Βενιζελικοὶ εἶχον συνασπισθῆ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ἔχοντες ὡς διευθυντὴν καὶ ρυθμιστὴν τῶν ἐκλογικῶν ἐργασιῶν αὐτὸν τοῦτον τὸν κ. Νομάρχην, ὅστις δὲν παρέλειψε νὰ θέσῃ εἰς κίνησιν πᾶν θεμιτὸν καὶ ἀθέμιτον μέσον, ὅπως κατορθώσῃ καὶ ἐπιτύχῃ ὁ Βενιζελικὸς ὑποψήφιος κ. Σταμούλης, ἀποτίων οὕτω φόρον εὐγνωμοσύνης πρὸς τὸ Βενιζελικὸν κόμμα. Διότι σημειωτέον, ὅτι ὁ κ. Δελλακοβίας ἦτο διωρισμένος καὶ πρότερον, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου, ὡς Νομάρχης, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχεν ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις Γούναρη, ἡ ὁποία τὸν ἀπέλυσε καὶ τὸν ἐπανέφερεν ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου, ὅταν κατ’ Αὔγουστον ἀνέλαβεν αὕτη τὴν ἐξουσίαν. Μεταξὺ δὲ τῶν ἄλλων μέτρων, ἅτινα εἶχον ὑποδειχθῆ τῷ κ. Δελλακοβίᾳ, διὰ τὴν ἀσφαλεστέραν ἐπιτυχίαν τοῦ ὑποψηφίου των εἶχεν ὑποδειχθῆ αὐτῷ ἐκ μέρους τῶν Βενιζελικῶν καὶ ἡ μεταβολὴ τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος ἐν τῷ Δήμῳ Ταμασίῳ, ἐκ τῆς ὁποίας ἠδύνατο ὁ ὑποψήφιος Βενιζελικὸς νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐπιτυχίαν του ὡς Βουλευτοῦ. Πράγματι δὲ δὲν ἐδίστασε κἂν οὗτος νὰ μεταφέρῃ τὴν ἕδραν τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος εἰς ἄλλο χωρίον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφρόνει αὐτὸς καὶ οἱ περὶ αὐτόν, ὅτι δὲν ἤθελον κατορθώσει νὰ προσέλθωσιν οἱ ἐκλογεῖς τοῦ Δήμου ἐκείνου, ἀνερχόμενοι εἰς χιλίους ἑκατόν, νὰ ψηφίσωσι καὶ οὕτω πως θὰ κατώρθωνε νὰ ψηφίσωσι ἐκεῖνοι μόνον ἐκ τῶν ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν φίλοι τοῦ Κυβερνητικοῦ ὑποψηφίου. Πείθεται, λοιπόν, ὁ Νομάρχης καὶ ἐκδίδει τὴν Παρασκευὴν τῆς ἐκλογῆς διαταγήν, δι’ ἧς διατάσσει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν θὰ ἐνεργηθῇ εἰς τὸ γνωστὸν ἐκλογικὸν τμῆμα, τουτέστιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Δήμου, ὅπου ἐνεργοῦντο πάντοτε αἵ τε Βουλευτικαὶ καὶ Δημοτικαὶ ἐκλογαί. Ἀπὸ τῆς προσαρτήσεως τῆς Θεσσαλίας μέχρι σήμερον, ἀλλὰ θὰ ἐνεργηθῇ αὕτη εἰς τὸ χωρίον Ἀσλανάριον, τὸ ὁποῖον χωρίον ὁμοῦ μεθ’ ἑνὸς ἑτέρου Τσαμάσι ὀνόματι, κατοικουμένου ὑπὸ διακοσίων πεντήκοντα οἰκογενειῶν προσφύγων, ἀποτελεῖ μίαν Κοινότητα. Τὰ Τρίκκαλα δέ, ἤτοι ἡ Πρωτεύουσα τοῦ Νομοῦ, ὁπόθεν ἐξέδωκεν οὗτος τὴν διαταγήν, ἀπέχουσιν ἀπὸ τὸ χωρίον ἐκεῖνο δώδεκα περίπου ὥρας, μέχρις οὗ δὲ φθάσει ἡ διαταγὴ τοῦ Νομάρχου εἰς τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοτήτων τοῦ Δήμου Ταμασίου καὶ λάβωσι γνῶσιν αἱ ἀπαρτίζουσαι τὸν Δῆμον τοῦτον Κοινότητες ἐμεσολάβησε τόσον χρονικὸν διάστημα, ὥστε μόλις καὶ μετὰ βίας τὴν πρωΐαν τῆς Κυριακῆς κατωρθώθη τοῦτο, τοὐτέστιν, ὅτι θὰ ἐνηργεῖτο ἡ ἐκλογὴ ἐν Ἀσλαναρίῳ καὶ ὄχι ἐν Δρανίτσῃ. Οὕτω δὲ ὄχι μόνον οἱ πλεῖστοι τῶν ἐκλογέων δὲν κατώρθωσαν νὰ μάθωσι τοῦτο, ἀλλ’ οὔτε καὶ αὐτοὶ οἱ ὑποψήφιοι, οὔτε καὶ ἐγὼ αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐνδιαφερόμην διὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην, δὲν κατώρθωσα νὰ μάθω τοῦτο, ὅτι εἶχε μεταβληθῆ ἡ ἕδρα τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος. Διὰ τοῦ σατανικοῦ δὲ τούτου μέτρου κατώρθωσαν οὗτοι, ὥστε οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐκλογέων τῶν ἄλλων χωρίων νὰ μεταβῇ καὶ ψηφίσῃ εἰς τὸ νέον ἐκλογικὸν τμῆμα, ἕνεκα δὲ τούτου, τί νομίζετε, κ. Βουλευταί, ὅτι συνέβη εἰς τὸ ἐκλογικὸν αὐτὸ τμῆμα, τὸ νέον, τὸ ὁποῖον εἶχε προσδιορίσῃ ὡς ἐκλογικὸν τμῆμα ὁ κ. Νομάρχης; Προσῆλθον μόνον οἱ ἐκλογεῖς τοῦ χωρίου Ἀσλαναρίου καὶ οἱ τοῦ χωρίου Ταμασίου, οἱ ὁποῖοι, εἰρήσθω, εἰσὶ πρόσφυγες καὶ ἀποτελοῦσι μίαν κοινότητα μὲ τὸ χωρίον Ἀσλανάρι. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲ τῆς ἐκλογῆς ἦτο τὸ ἑξῆς: Ὁ Βενιζελικὸς ὑποψήφιος νὰ λάβῃ ἐπὶ 238 ψηφισάντων, — ὡς ἀναφέρει τὸ ἐπίσημον τηλεγράφημα τοῦ Νομάρχου Τρικκάλων, τὸ ὁποῖον προεκάλεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, — 232, ὁ κ. Θεοδοσόπουλος 4, ὁ δὲ κ. Καρᾶς 0. Διὰ τῆς πράξεως δὲ ταύτης καταφώρως ὁ κ. Νομάρχης παρεβίασε τὸν περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμον, κατὰ τὰ ἄρθρα 46 καὶ 47 τοῦ ὁποίου, ἵνα μεταβληθῇ τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα καὶ ὁρισθῇ ἄλλο μέρος, ἔστω καὶ ἐντὸς τῆς αὐτῆς πόλεως, ἀπαιτεῖται ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἔγκρισις τοῦ Νομάρχου. Ἀλλὰ καὶ ταῦτα πρέπει νὰ συμβῶσι, τοὐλάχιστον, πρὸ τριῶν ἡμερῶν, πρὸ τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς, ἐνῷ ὁ κ. Νομάρχης πρὸ 24 ὡρῶν μετέβαλε τὴν ἕδραν τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος καὶ οὕτω ἐπέτυχεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τοῦ ὑπεδείχθη καὶ ἤρχισαν οἱ Βενιζελικοὶ νὰ διατυμπανίζωσι, ὅτι, ἰδού: «ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐξακολουθεῖ περιβάλλων μὲ ἐκτίμησιν καὶ ἐμπιστοσύνην τὸν Βενιζέλον καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἐκλέγῃ τοὺς ὑποψηφίους αὐτοῦ».

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ δὲν τοὺς καταγγείλατε;

§130Χ. ΚΑΡΑΣ. Τὸν κατήγγειλα ἐγώ.

§131Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἡ πρᾶξις κατηγγέλθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ διελύθη ἡ Βουλὴ καὶ δὲν γνωρίζω τί ἀπεφήνατο τοῦτο.

§132Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ποῖα ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα κατὰ τὴν ἐκλογὴν τὴν τελευταίαν εἰς τὸ ἄλλο τμῆμα;

§133Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Εἴχομεν πλειοψηφίαν κατὰ 250 ψήφους.

§134Μ. ΤΣΟΥΤΣΑΝΗΣ. Ἵνα φανῇ ἡ σκοπιμότης τῆς μεταβολῆς.

§135Κ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ταῦτα εἶχον νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ καὶ ἐπιληφθῇ τῆς κατὰ τοῦ ὡς εἴρηται Νομάρχου καταδιώξεως, διότι οὔτε δίκαιον, οὔτε προσῆκον εἶναι ἀνώτεροι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους νὰ παραβαίνωσι τόσον καταφώρως τοὺς νόμους καὶ μένωσιν ἀτιμώρητοι. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διὰ νὰ λάβῃ τὰ μέτρα του.

§136Χ. ΚΑΡΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τηλεγραφήματός τινος, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλα αὐτῷ ἐκ Τρικκάλων τὴν παραμονὴν τῆς ἐνεργηθείσης ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς, διὰ τοῦ ὁποίου τηλεγραφήματος κατήγγειλα τὸν τότε Νομάρχην κ, Δελλακοβίαν, ἤδη δὲ Νομάρχην Κοζάνης, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι οὗτος, ὅλως παρανόμως καὶ αὐθαιρέτως, μετέφερε τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ Δήμου Ταμασίου ἀπὸ τῆς Πρωτευούσης τοῦ Δήμου εἴς τι χωρίον, εἰς ἀπόστασιν τεσσάρων καὶ πλέον ὡρῶν. Ἤμην ὑποψήφιος κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὁ δὲ ἀγὼν διεξήγετο μεταξὺ ἐμοῦ καὶ δύο ἄλλων. Πάντες γνωρίζετε, πόσον δυσχερὲς εἶναι εἰς ἕνα ὑποψήφιον νὰ ἐνεργήσῃ μονομερῆ ἐκλογήν, καὶ μάλιστα ἐν εὐρυτάτῃ περιφερείᾳ. Ἐφρόντιζον, ἵνα ἐξεύρω τοὺς ἀντιπροσώπους μου, ὁ δὲ πόλεμος ἦτο κατ’ ἀντιπάλων ἰσχυρῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ τὰ χρηματικὰ κεφάλαια διέθετον ἄφθονα. Διώρισα ἀντιπρόσωπον καὶ εἰς τὸ χωρίον.... τοῦ Δήμου, ὅπου καὶ μετέβη ὁ ἀντιπρόσωπος. Παραδόξως, τὴν Παρασκευὴν τὸ ἑσπέρας μανθάνω, ὅτι ὁ κ. Νομάρχης, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ κ. Μαλλιοπούλου, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριζε τὸν ἀντίπαλόν μου, μετέφερε τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα ἀπὸ τοῦ ἑνὸς χωρίου εἰς τὸ ἄλλο. Ἦτο χειμών, ἔβρεχε καὶ ἦτο ἀδύνατον εἰς ἐμὲ νὰ εὕρω ἀντιπρόσωπον διὰ νὰ στείλω εἰς τὸ νέον ἐκλογικὸν τμῆμα. Μετέβην εἰς τὸ κατάστημα τῆς Νομαρχίας καὶ εἶδον τὸν κ. Νομάρχην καὶ ἠρώτησα πῶς συνέβη αὐτὸ καὶ ἀφελέστατα μοὶ εἶπεν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι δὲν δύνανται νὰ ψηφίσωσιν ἐκεῖ, ὡς μοὶ εἶπεν ὁ κ. Μαλλιόπουλος.

§137Γ. ΠΩΠ. Ἔνστασιν ἐκάματε τότε;

§138Χ. ΚΑΡΑΣ. Δὲν ἐπρόφθασα νὰ ἔλθω εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἐν τῷ μεταξὺ διελύθη. Δὲν παραλείπω νὰ ἀναφέρω καὶ ἕν ἄλλο, ὅτι τὴν Κυριακὴν τὸ ἑσπέρας, καθ’ ἣν ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ καὶ ἤρχοντο τὰ ἀποτελέσματα εἰς τὸ κατάστημα τῆς Νομαρχίας, ὁ κ. Νομάρχης, ἀντὶ νὰ τηλεγραφῇ τὰ ἀποτελέσματα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐτηλεγράφει εἰς τὸν κ. Βενιζέλον, εἰς παρατήρησιν δέ, τὴν ὁποίαν τῷ ἔκαμον, μοὶ ἔλεγεν, ὅτι μετὰ δεκαπέντε ἡμέρας, τὸ πολύ, θὰ ἔλθῃ πάλιν ἐκεῖνος. Ἐάν, Κύριοι Βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθῇ νὰ ἔχῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της τοιοῦτον Νομάρχην, μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἔχῃ καὶ ἡμᾶς, ἀφοῦ ἔχει τοιούτους φίλους.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας, ἀναβάλλονται δι’ αὔριον αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων

§140Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον. Ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, μία κατηγορία θεμάτων συζητήσεως τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία εἶναι τελείως ἠδικημένη· εἶναι ἡ κατηγορία τῶν συστάσεων. Οὐδεμία συνεζητήθη μέχρι τοῦδε καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ συζητηθῇ καμμία καθ’ ὅλην τὴν Σύνοδον ἢ καὶ Περίοδον. Διὰ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Πρόεδρος ἔλαβε μέτρον, κατὰ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατόν, ὥστε καὶ αἱ ἀναφοραὶ καὶ αἱ ἐρωτήσεις νὰ συζητῶνται. Ὑποθέτω, ὅτι τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν διηυκόλυνε τὸ γεγονός, ὅτι ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι μία ὥρα ὡρισμένη διὰ τὴν συζήτησιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων’ αἱ δύο αὗται κατηγορίαι θεμάτων δύνανται νὰ διανείμουν μεταξύ των τὸν χρόνον ἐξ ἡμισείας, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει περιορισμὸς χρόνου διὰ τὰς ἐπερωτήσεις. Ἐν τοσούτῳ, ἐὰν ἠθέλομεν νὰ τηρήσωμεν ἀκριβῶς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσωμεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη δι’ εὐρυτέρας ἑρμηνείας αὐτοῦ. Δυνάμεθα ὅμως καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπερωτήσεις καὶ συστάσεις, νὰ εὕρωμεν τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἀδικῶνται αἱ συστάσεις, διότι, καθ’ ὃ πνεῦμα ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαντληθοῦν αἱ ἐρωτήσεις, κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα λέγει, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαντληθοῦν, ἢ μᾶλλον λέγει, πρέπει νὰ συζητηθοῦν αἱ συστάσεις, κατόπιν τῶν ἐπερωτήσεων. Εἶναι τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Κανονισμοῦ. Θὰ ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι, ἐὰν τυχὸν δὲν ἐξαντληθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν Ἐπερωτήσεων, αἱ δι’ ἑπομένην συνεδρίασιν συστάσεις, θὰ ἦτο πρέπον νὰ μὴ ἀναγράφωνται πάλιν κεχωρισμένως ἀπὸ τῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλὰ νὰ ἀναγράφωνται ἀναμὶξ συστάσεις καὶ ἐπερωτήσεις, ἢ τὸ πολύ, αἱ νέαι συστάσεις νὰ ὑποχωροῦν μόνον εἰς τὰς ταὐτοχρόνους καὶ διὰ τὴν αὐτὴν συνεδρίασιν ἐπερωτήσεις. Δύναμαι δὲ νὰ ἀναμνησθῶ, ὅτι κατὰ τὴν προηγουμένην Σύνοδον τῆς Βουλῆς, δὲν ἐγένετο διάκρισις μεταξὺ ἐρωτήσεων καὶ συστάσεων, ἀλλ’ ἀνεγράφοντο ἀναμίξ. Οὕτως, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὸν Κανονισμόν, ἐὰν τὴν πρώτην φοράν, δηλαδὴ διὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ἀναγράφωνται αἱ ἐπερωτήσεις καὶ ἕπονται αἱ συστάσεις, ἔπειτα δέ, καθ’ ὅσον δὲν ἔχει ἐξαντληθῇ ἡ προηγουμένη Ἡμερησία Διάταξις, νὰ ἀναγράφωνται ἐρωτήσεις καὶ συστάσεις ὑπὸ ἑνιαῖον τίτλον καὶ νὰ μὴ ὑποχωροῦν αἱ ἅπαξ ἀναγραφεῖσαι συστάσεις εἰς ἐπερωτήσεις ὑστεροχρόνως ἐμφανιζομένας. Ἐν τούτοις, ἐάν, ἀντὶ νὰ ἐννοοῦμεν ἐξάντλησιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἐννοοῦμεν ἐγγραφὴν τῶν ἐπερωτήσεων, ὡς καὶ τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ τὸ λέγει, τότε δυνάμεθα, κατ’ αὐτὸ τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ συντάσσωμεν κατὰ διάφορον τοῦ σημερινοῦ τρόπου τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, τουτέστι κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς των, ἐπερωτήσεις καὶ συστάσεις καὶ νὰ συζητῶμεν καὶ τὰς μὲν καὶ τὰς δέ, κατὰ τὴν αὐτὴν σειράν, τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς, χωρὶς νὰ γίνεται ἡ προτίμησις τῶν ἐπερωτήσεων ἐπὶ ὁλοσχερῆ ἀποκλεισμῷ τῶν συστάσεων.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὰς γνώμας τοῦ κ. Βουλευτοῦ, διότι ὁμολογῶ, ὅτι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἠκολουθήθη, ἔχει ἐξαντλήσει καὶ τὸ Τυπογραφεῖον καὶ τὸν χάρτην, ὅστις ὑπῆρχεν ἐκεῖ. Θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ μετὰ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, τῶν ἀπαρτιζόντων τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συνεστήθη πρὸς μελέτην τῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ.

§142Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο ἁπλούστερον, εἰς τὰς περισσοτέρας τῶν ἐπερωτήσεων νὰ μᾶς ἐδίδετο ἀμέσως ἡ ἀπάντησις καὶ νὰ μὴ ἀναγράφωνται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει;

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αἱ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις θὰ ἠδύναντο νὰ συνιστῶνται, χωρὶς νὰ γίνεται Ἡμερησία Διάταξις, ἀλλὰ νὰ παραδίδωνται ἐγγράφως εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§144Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Καὶ δὲν πρέπει νὰ παραλείψωμεν, ὅτι οὐδέποτε λαμβάνομεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, καὶ διὰ τοῦτο, ἐνῷ εἶμαι σήμερον ἐγγεγραμμένος, ἵνα λάβω τὸν λόγον ἐπὶ ὡρισμένου θέματος, μὴ λαβὼν ἐκ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως γνῶσιν, ὅτι εἶχεν ἀναγραφῆ ἐν αὐτῇ, δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐκτελέσω τὸ καθῆκόν μου.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἐπανάληψιν διέταξα νὰ διανέμηται ἐγκαίρως ἡ Ἡμερησία Διάταξις, ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι, ἕνεκα τῆς πληθώρας τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία συσσωρεύεται εἰς τὸ Τυπογραφεῖον, δὲν κατορθώνεται τοῦτο πάντοτε. Ὁ κ. Γ. Μπουρνιᾶς ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διατὶ δὲν κατέθεσε μέχρι τοῦδε, συμφώνως τῷ Κανονισμῷ, τὰ παρ’ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς 26ης Ἰανουαρίου 1916 αἰτηθέντα ἔγγραφα περὶ τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος Χίου.

§146Γ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐζήτησα, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἀπὸ τῆς 26ης παρελθόντος Ἰανουαρίου, ἢ μᾶλλον ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως τῶν τακτικῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, νὰ κατατεθῶσι διάφορα ἔγγραφα, ἀφορῶντα τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος Χίου. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα τὰ ἔλαβον μόλις σήμερον, ἀλλ’ ἐλλείπουσιν ἐξ αὐτῶν ἔγγραφα, ἄνευ τῆς προσκομίσεως τῶν ὁποίων, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιληφθῶ τῆς ἐρεύνης τοῦ ζητήματος τούτου, τοῦ σπουδαιοτάτου, διότι πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος, ἀφορῶντος ὁλόκληρον τὴν νῆσον Χίον, ἥν καὶ καιριώτατα καταθλίβει. Θὰ παρακαλέσω, ἑπομένως, τὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κ. Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ προσαγάγῃ καὶ τὰ ἔγγραφα ταῦτα. Ἀφορῶσι δὲ μακρὸν δικαστικὸν ἀγῶνα, διεξαχθέντα ἐνώπιον τῶν Ὀθωμανικῶν Δικαστηρίων, μεταξὺ τῆς Ἑταιρείας ταύτης τῶν Προκυμαιῶν Χίου καὶ τοῦ Δήμου Χίου. Ζητῶ νὰ ζητήσῃ ἁρμοδίως, — ἂν ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ, — παρὰ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἑλληνικῆς Πρεσβείας ἀντίγραφα τῶν ἀποφάσεων τῶν Ὀθωμανικῶν Δικαστηρίων, διὰ τῶν ὁποίων κατεδικάσθη καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἐξετέλεσεν ἡ ἐν λόγῳ Ἑταιρεία, τὴν κατεδάφισιν τοῦ νῦν ὑφισταμένου καταστήματος παρὰ τὸν λιμενοβραχίονα καὶ ἀνέγερσιν τοιούτου ἀλλαχοῦ, ὡς καὶ τὴν διαπλάτυνσιν τοῦ λιμενοβραχίονος διὰ τοῦ χώρου, τοῦ κατεχομένου σήμερον παρὰ τοῦ Λιμεναρχείου. 2) Πίνακα λεπτομερῆ τῶν δαπανῶν τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος, 3) Πίνακα τῶν εἰσπράξεων τῆς Ἑταιρείας ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἕως σήμερον, ὡς καὶ 4) Πίνακα, ἐμφαίνοντα τὴν περιουσίαν τῆς Ἑταιρείας εἰς μηχανήματα, ὑλικὸν καὶ γήπεδα. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα εἶναι σπουδαιότατα καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ζητήσῃ καὶ καταθέσῃ, ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον, καθ’ ὅσον, ἄνευ τούτων, ἀδύνατον εἶναι εἰς ἡμᾶς νὰ ἀσκήσωμεν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν πεπραγμένων τῆς Ἑταιρείας, ὅστις δὲ θέλει πείσῃ καὶ τὴν Βουλήν, καὶ τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς ἐπαχθεστάτης φορολογίας, εἰς ἥν ὑποβάλλονται οἱ κάτοικοι τῆς Χίου διὰ τῆς καταστρατηγήσεως τῆς συμβάσεως, τῆς συναφθείσης μεταξὺ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑταιρείας, ὡς καὶ περὶ τοῦ ἡμιτελοῦς τοῦ ἔργου τούτου ὑπ’ αὐτῆς...

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δερλερές.

§148Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Διὰ σημειώματός μου, Κύριοι, τὸ ὁποῖον ἐνεχείρισα πρὸ ἑνὸς περίπου μηνός, ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, λέγω ἀπ’ εὐθείας διότι δὲν κατεχωρίσθη εἰς τὸ τηρούμενον βιβλίον ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐζήτησα πληροφορίας, σχετιζομένας πρὸς φορολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου, κ. Ρέπουλης, ἐπὶ μιᾶς ὁμάδος ἀλευροβιομηχάνων, σιτεμπόρων καὶ ξεναλεστῶν τοῦ Πειραιῶς. Μετὰ πάροδον δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐγχειρίσεως τοῦ σημειώματός μου ἐκείνου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, μὴ τυχὼν ἀπαντήσεως, κατέθεσα εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τῆς ὁποίας τὸν παρεκάλουν νὰ μοὶ παράσχῃ τὴν πληροφορίαν, διὰ τίνα λόγον δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιδοθεῖσα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν 18ην Μαρτίου 1915 διαμαρτυρία τοῦ ἀλευροβιομηχάνου Γ. Ἀργυροπούλου ἐν Πειραιεῖ κατὰ τῆς ἐπιβληθείσης αὐτῷ παρανόμως ὑπὸ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ κ. Ρέπουλη φορολογίας. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐγκαίρως μοὶ ἐγνωστοποίησεν, ὅτι ἡ κοινοποιηθεῖσα διαμαρτυρία τοῦ ἀλευροβιομηχάνου Γ. Ἀργυροπούλου διεβιβάσθη εὐθὺς ἀμέσως τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ τῷ τέλει, τοῦ νὰ παράσχῃ τοῦτο ἐπ’ αὐτῆς τὰς δεούσας πληροφορίας, ἀλλ’ ἔκτοτε καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἐπ’ αὐτοῦ ἀπάντησις ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τούτου, πρὸς δὲ μὲ ἐπληροφόρησαν, ὅτι τὴν ἐπερώτησίν μου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὴν διεβίβασαν πρὸς τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Μετὰ πέντε ἡμέρας, ἀφ’ ἧς μοι παρείχετο ἡ γνωστοποίησις αὕτη, κατέθεσα νέαν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ τίνας λόγους δὲν παρέσχε τὰς διὰ τοῦ σημειώματος, τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπον, εἶχον καταθέσει πρὸ δεκαπέντε ἡμερῶν, αἰτηθείσας πληροφορίας, τοὐτέστι, τὰς ἀφορώσας τὴν φορολογίαν, τὴν ἐπιβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλη. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν ἔταξεν αὐτήν, ὡς πρῶτον θέμα ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, εἰς τὴν πρώτην μετὰ τὴν ὑποβολήν της συνεδρίασιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, διότι ὑπέλαβεν, ὅτι ἦτο ἀντικανονικὸς ὁ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτησα τὰς σχετικὰς πληροφορίας, ἐγχειρίσας ἀπ’ εὐθείας τὸ σημείωμά μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον τὴν 26ην Φεβρουαρίου κατέθεσα νέαν αἴτησιν, ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ καταθέσεως τῶν ζητηθέντων ἐγγράφων, τῶν ὁποίων ἡ μελέτη, ἔπρεπε πάντως νὰ προηγηθῇ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ θέματος, ἡ ὁποία ἔμελλε νὰ μὲ φέρῃ ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο. Τὰ ἔγγραφα, τὰ ζητηθέντα, Κύριοι, εἶναι τὰ ἑξῆς: Ἡ ἐπιδοθεῖσα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διαμαρτυρία τοῦ ἀλευροβιομηχάνου Γ. Ἀργυροπούλου. Τὰ ἔγγραφα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἐπληροφορούμην εἰς ποῖον ποσὸν ἀνῆλθεν ἡ ἐπιβληθεῖσα φορολογία ἐπὶ τῶν σιτηρῶν τῶν ἀλευρεμπόρων. Πρὸς δὲ ὁ λογαριασμὸς, ὁ μεταξὺ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ Κράτους, εἰς τὸν ὁποῖον συνεψηφίσθη τὸ ποσόν, τὸ εἰσπραχθέν. Τὸ ἔγγραφον, τοῦ ἐπίσης πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ κ. Καφαντάρη, διὰ τοῦ ὁποίου ἐξεβίασε τοὺς ἀλευροβιομηχάνους καὶ ξεναλεστὰς τοῦ Πειραιῶς, νὰ παραιτηθῶσι πάσης διαμαρτυρίας καὶ ἐπιφυλάξεως, τὴν ὁποίαν ἐγγράφως εἶχον ἐπιδόσει κατὰ τοῦ Δημοσίου. Τὴν 4ην Μαρτίου ἐπανέλαβον τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην καὶ παρεκάλεσα ἐκ νέου νὰ μοὶ χορηγηθῶσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα, πρὸς δὲ νὰ μοὶ χορηγηθῇ καὶ τὸ ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον οἱ ἀλευροβιομήχανοι οὗτοι εἶχον ἐγχειρίσει εἰς τὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ τελευταία δ’ αὕτη ἐπερώτησίς μου μὲ ἔφερεν ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ ὀφείλω, Κύριοι, νὰ ὁμολογήσω, ἐν πλήρει εἰλικρινείᾳ, ὅτι τὴν μήπω κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ὡς καὶ τὴν παροχὴν τῶν πληροφοριῶν, περὶ τῶν ὁποίων ἐποιησάμην τὸν λόγον, δὲν ἀποδίδω εἰς πρόθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ νὰ ματαιώσῃ τὸν ἔλεγχον, ὃν ἔμελλον νὰ ἀσκήσω, ἀποδίδω ἀποκλειστικῶς τοῦτο εἰς τὸ πολυάσχολον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἴσως δὲ καὶ εἰς ἀδιαφορίαν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου πρὸς παροχὴν τῶν πληροφοριῶν τούτων. Ἤδη, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ κυρίου θέματος, διότι ἐπιθυμῶ νὰ καταδείξω τὰς πράξεις, τὰς παρανόμους, εἰς τὰς ὁποίας ὑπέπεσαν ἀλλεπαλλήλως Ὑπουργοί τινες τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου. Ἐπιθυμῶ, ἐπίσης, νὰ ἀποδείξω, ὅτι τὰ δημοσιευθέντα εἰς τὸν τύπον τῆς Πρωτευούσης ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Διομήδους, τὰ δημοσιευθέντα, ἐπίσης, ἐκ μέρους τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλη, ὡς καὶ τὰ δημοσιευθέντα ἐκ μέρους τοῦ πολλοῦ ἐξ Ἀχαϊοήλιδος πολιτευομένου κ. Μιχαλακοπούλου, ὅτι ἦσαν ἀνακριβῆ, ἵνα μὴ εἴπω, ὅτι ἀπετέλουν ψεύδη ἀσύστολα. Ἐπιθυμῶ πρὸς τούτοις νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος τούτου, διότι ἡ ἀνάπτυξις αὕτη θὰ διευκολύνῃ κατὰ πολὺ τὸ ἔργον τῆς πρὸ καιροῦ συσταθείσης Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἔρευναν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν γενομένων κατὰ τὴν προμήθειαν τῶν ἀλεύρων, τὴν ἀπασχολήσασαν τὴν Βουλὴν ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει. Κύριοι, στρατιώτης, ξένος πρὸς τὰς εἰδικὰς γνώσεις καὶ τὰς μελέτας, τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖ ἡ ἀρτία ἀνάπτυξις τοῦ θέματος, οὗτινος θέλω ἐπιληφθῆ, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπικαλεσθῶ ὅλην τὴν ἐπιείκειαν τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν ἀδεξιότητα τοῦ ἐλέγχου, ἀλλά, συγχρόνως, καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ ὅλην τὴν προσοχὴν αὐτῆς πρὸς τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος. Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ συναίσθησις τῆς ἀνεπαρκείας μου πρὸς ἀρτίαν τοῦ θέματος τούτου ἀνάπτυξιν, θὰ μὲ ἀπέτρεπε πάσης ἐπ’ αὐτοῦ συζητήσεως, ἂν ἄλλο συναίσθημα, βαθύτερον, τὸ συναίσθημα τῶν καθηκόντων μου, ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ λαοῦ, οὗτινος καιρίως ἐπλήγησαν τὰ συμφέροντα καὶ ἀστόργως παρωράθησαν αἱ ἀνάγκαι, δὲν μοὶ ἐπέβαλε τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ ἀντιμετωπίσω τὴν συζήτησιν μετὰ θάρρους, ἐν τῇ πεποιθήσει μάλιστα, ὅτι τὰς ἀτελείας τῆς ἀνεπαρκείας μου, θὰ σπεύσῃ νὰ συμπληρώσῃ ἡ ἀρτιότης ἄλλων, εἰδικωτέρων, Συναδέλφων. Τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως ἔχει ὡς ἑξῆς, Κύριοι, τὸ ὁποῖον διὰ βραχέων θὰ ἀναπτύξω: Κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1914, διάφοροι σιτέμποροι, ἀλευροβιομήχανοι καὶ ξεναλεσταὶ τοῦ Πειραιῶς κατήρτισαν μετοχικὴν ἑταιρικὴν συμφωνίαν, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ κατορθώσουν νὰ προμηθεύωνται μεγάλας ποσότητας σίτου ἐξ Ἀμερικῆς. Κατηρτίσθη δὲ ἡ ἑταιρικὴ αὕτη συμφωνία, διὰ νὰ ἑνώσουν οἱ ἀπαρτίσαντες αὐτήν, ὄχι βέβαια τὰ ὑλικά, ἀλλὰ μᾶλλον τὰ ἠθικὰ αὐτῶν κεφάλαια καὶ κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον νὰ καταστήσουν μείζω τὴν πίστιν αὐτῶν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἵνα δι’ αὐτῆς ἐπιτύχουν τὴν προμήθειαν μεγάλων ποσοτήτων σίτου ἐξ Ἀμερικῆς, διότι εἶναι προφανές, ὅτι οὐδεὶς τούτων κατ’ ἰδίαν, οὐδὲ καὶ ὅλοι ὁμοῦ ἠδύναντο νὰ ἐπιτύχουν τὴν προμήθειαν μεγάλων ποσοτήτων, διότι οὐδεὶς τούτων μόνος ἢ καὶ ὅλοι ὁμοῦ ἦσαν εἰς κατάστασιν νὰ προκαταβάλουν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀμερικῆς τὸ τίμημα, ἔστω καὶ ἑνὸς σιτοφορτίου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία θὰ ἀνήρχετο εἰς 2.200,000 δραχμῶν καὶ ἄνω. Διὰ τοῦ μέσου αὐτοῦ κατώρθωσαν, ὥστε ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ ἀναλάβῃ ὄντως τὴν προμήθειαν διὰ λογαριασμὸν αὐτῶν σιτηρῶν ἐξ Ἀμερικῆς, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ προκαταβάλωσιν εἰς αὐτὴν τὸ τρίτον τῆς ἀξίας ἑκάστης παραγγελίας, τὸ δὲ ὑπόλοιπον τοῦ τιμήματος νὰ καταβάλωσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τμηματικῶς εἷς ἕκαστος, παραλαμβάνων τὸ ἀνῆκον αὐτῷ ἐκ τοῦ ἑκάστοτε καταπλέοντος εἰς τὸν Πειραιᾶ σιτοφόρου πλοίου ποσὸν τοῦ σίτου. Κατὰ τὸν τρόπον, λοιπόν, αὐτόν, ἐτελεῖτο τὸ σιτεμπόριον τῆς Ἑταιρείας ταύτης μέχρι τοῦ πρώτου δεκαημέρου τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου τοῦ ἔτους 1915, ὅτε μίαν ὡραίαν πρωΐαν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλης, κατέρχεται εἰς Πειραιᾶ, μεταβαίνει εἰς τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον τοῦ Πειραιῶς, καλεῖ παρ’ ἑαυτῷ τὴν Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναθέσει ἡ Ἑταιρεία αὕτη τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, καὶ ἀπαιτεῖ παρ’ αὐτῆς, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι τὰ σιτηρά, τὰ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀγορασθέντα καὶ ἀναμενόμενα, ἐκόστιζον πολὺ ἀκριβά, νὰ καταθέσωσιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου πέντε λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τοῦ σίτου, τὸν ὁποῖον εἶχον προμηθευθῆ μέχρι τότε διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐξ Ἀμερικῆς. Ἐπέβαλεν, τουτ’ ἔστι, πεντάλεπτον φορολογίαν, οὐ μόνον ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ σίτου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν ἐμπόρων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ καταναλωθέντος παρ’ αὐτῶν ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐν συνόλῳ ἀνήρχετο εἰς ἕνδεκα ἑκατομμύρια ὀκάδας, ἵνα διὰ τοῦ προϊόντος τῆς πενταλέπτου ταύτης καταβολῆς κατορθώσῃ νὰ ἐλαττώσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἀγορασθέντος παρὰ τοῦ Κράτους σίτου εἰς λεπτὰ 46. Εἰς τὴν τιμὴν δὲ αὐτὴν ὑπέσχετο, ὅτι θὰ ἔδιδε καὶ εἰς αὐτοὺς πρὸς πώλησιν τὰ σιτηρὰ τοῦ Δημοσίου. Καὶ προσέτι, ὅτι θὰ ἔδιδεν εἰς αὐτοὺς καὶ διατίμησιν ἀλεύρων, ἀνάλογον πρὸς τὴν τιμὴν ταύτην τῶν 46 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν τῶν σιτηρῶν.

§149Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν ἐνέργειάν του ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν περιέβαλε διά τινος πράξεως, διά τινος ἐντολῆς, διὰ διαταγῆς Ὑπουργικῆς, Βασιλικοῦ ἢ Νομοθετικοῦ Διατάγματος; Αὐτὴ εἶναι φορολογία.

§150Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Περιμένετε· αὐτὴ εἶναι ἡ λέξις φορολογία. Ἀλλὰ τί εἶναι ὑπὸ τὴν λέξιν φορολογία θὰ τὸ ἀκούσητε.

§151Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐξακολουθῶ, διότι ἡ ἀπάντησις θὰ δοθῇ εἰς τὸν κ. Συνάδελφον διὰ τῆς ἀφηγήσεως τῶν πραγμάτων. Λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὑπεσχέθη εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν τῶν 46 λεπτῶν, θὰ ἔδιδε τὰ σιτηρὰ εἰς τοὺς ἐμπόρους, καὶ ὅτι θὰ τοῖς ἔδιδε καὶ διατίμησιν τῶν ἀλεύρων ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς ταύτης τῶν σιτηρῶν. Διὰ νὰ τοὺς πείσῃ δὲ νὰ δεχθοῦν τὴν πρότασιν αὐτοῦ, τοὺς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ τοῖς δώσῃ μᾶλλον ἱκανοποιητικὴν διατίμησιν τῶν ἀλεύρων, οἱονεὶ ὡς ἀντάλλαγμα, τῆς διευκολύνσεως, τὴν ὁποίαν ἤθελον παράσχει αὐτῷ, διὰ τῆς καταβολῆς τοῦ πενταλέπτου. Ἡ πρότασις αὕτη τοῦ τότε κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλη ἦτο προφανῶς ἐπιζήμιος διὰ τοὺς ἐμπόρους, διότι διὰ τῆς ἐπιβαρύνσεως διὰ πέντε λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν τῶν σιτηρῶν αὐτῶν, θὰ καθίστατο δυσχερής, διότι τὰ ἄλλα ποσὰ τῶν ἀλεύρων τὰ ἐκ τῆς Ἀμερικῆς προμηθευθέντα παρὰ διαφόρων ἄλλων ἐμπόρων, θὰ ἐκόστιζον εἰς αὐτοὺς ὀλιγώτερον καὶ συνεπῶς αὐτοί, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπεβάλλετο ἡ φορολογία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς ἐκείνους. Καὶ ἐν τούτοις, Κύριοι, οἱ ἔμποροι αὐτοὶ τοῦ Πειραιῶς ἐδέχθησαν νὰ συζητήσωσι τὴν πρότασιν ταύτην μετὰ τοῦ κ. Ρέπουλη καὶ τέλος ἐδέχθησαν καὶ νὰ καταβάλουν τὸ πεντάλεπτον, κατόπιν ὅμως ὑποσχέσεων καὶ ὑπὸ μόνον τὸν ρητὸν ὅρον, ὅτι εἰς τὴν πεντάλεπτον φορολογίαν ταύτην δὲν ἤθελον ὑπαχθῆ μόνον τὰ σιτηρὰ αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἤθελον ὑπαχθῆ ἐπίσης καὶ πάντα τὰ σιτηρὰ τὰ ὁποῖα ἤθελον κομισθῆ ἐξ Ἀμερικῆς ἐπ’ ὀνόματι οἱουδήποτε ἄλλου ἐμπόρου. Ἐπὶ πλέον τοὺς εἶπεν, ὅτι θὰ καταθέσῃ νομοσχέδιον ἐπιτάξεως τῶν σιτηρῶν τῶν ἐμπόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τυχὸν δὲν ἤθελον δεχθῆ τὴν πρότασίν του ταύτην.

§152Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τοὺς ἠπείλησε.

§153Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Τοὺς ἐξεβίασε.

§154Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τοὺς προσέθηκε μάλιστα, ὅτι θὰ ἦτο εὐγνωμοσύνης ὀφειλέτης πρὸς αὐτούς, ἐὰν τοῦ ὑπεδείκνυον ὑπάρχοντα τυχὸν κεκρυμμένα σιτηρὰ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Πειραιῶς, ἢ ἄλευρα, ἐπὶ τῷ τέλει, τοῦ νὰ ἐπιβάλλῃ καὶ ἐπ’ αὐτῶν τὴν πεντάλεπτον φορολογίαν. Ἀλλὰ καὶ ἠπείλησεν, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν οἱ ἔμποροι δὲν ἐδέχοντο τὰς προτάσεις αὐτοῦ, θὰ ἐπέτασε καὶ τὰ σιτηρὰ αὐτῶν καὶ εἰς οὐδένα ἐξ αὐτῶν θὰ ἐχορήγει σῖτον ἐκ τῶν μελλόντων νὰ κομισθῶσιν ἐξ Ἀμερικῆς διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Κατόπιν τῶν ὑποσχέσεων καὶ τῶν ἀπειλῶν αὐτῶν, κατεβλήθη τὸ πεντάλεπτον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἡ ποσότης προφανῶς ἀνῆλθεν εἰς ἥμισυ ἑκατομμύριον καὶ πεντήκοντα χιλιάδας δραχμῶν...

§155Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐκ τῆς καταβολῆς τοῦ πενταλέπτου, ἐξηρέθη εἷς δι’ 1.000,000 ὀκάδας σίτου, καὶ κατώρθωσε μάλιστα — ἐγὼ ἐσταμάτησα τὴν δουλειὰ εἰς τὸ μέσον — νὰ παραλάβῃ τὰς 50 χιλιάδας δρχ., καὶ διὰ τὰς ὁποίας παρέπεμψα τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἵνα τοῦ κάμῃ ἀγωγὴν καὶ ἐπιστρέψῃ τὸ πεντάλεπτον.

§156Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Μήπως γνωρίζετε πῶς ἐλέγετο ὁ κύριος, ὁ ὁποῖος ἐξηρέθη, κ. Δερλερέ;

§157Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ἀλεπουδέλης.

§158Γ. ΠΩΠ. Αὐτός, ποὺ ἔχει τὴν ἔπαυλιν!

§159Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ὥστε ἦτο τὸ μίσθωμα τῆς ἐπαύλεως!

§160Γ. ΠΩΠ. Δὲν γνωρίζω ἐγώ, τὸν κ. Σταματιάδην ἐρωτήσατε δι’ αὐτό.

§161Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἀπὸ μέσα ἀπὸ τὴν πόλιν αὐτός, εἶναι ἀπὸ τὰ περίχωρα. (Γέλωτες).

§162Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐγὼ ὑπολογίζω ἐπὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπρομηθεύθησαν τότε οἱ ἔμποροι καὶ τὸ ὁποῖον, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, ἀνήρχετο εἰς 11.000.000 ὀκάδας, ἐπὶ πέντε λεπτά, εἶναι ἥμισυ ἑκατομμύριον πεντήκοντα χιλιάδες δραχμῶν. Ἐκ τῶν πραγμάτων, λοιπόν, τὰ ὁποῖα ἐκθέτω ἤδη, προκύπτει τοῦτο, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν σιτηρῶν, τὰ ὁποῖα ἐπρομηθεύετο ἡ Κυβέρνησις, ἦτο ἀνωτέρα τῆς τιμῆς τῶν σιτηρῶν, τὰ ὁποῖα ἐπρομηθεύοντο οἱ ἔμποροι τοῦ Πειραιῶς. Ἦτο δὲ κατὰ δέκα λεπτά, διότι 41 λεπτὰ ἐστοίχιζον εἰς τοὺς ἐμπόρους, 5=46. Ἀλλ’ εἰς τὴν τιμὴν ταύτην τῶν 46 λεπτῶν, ὡς ἐνθυμεῖσθε, εἶπον προηγουμένως, ὅτι ὑπέσχετο ὁ Ὑπουργὸς τότε τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλης, ὅτι θὰ ἔδιδε τὰ σιτηρὰ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς ἐμπόρους. Ἄρα, ἡ τιμὴ τῶν σιτηρῶν τῆς Κυβερνήσεως ἦτο 51 λεπτά, μεῖον 5 λεπτά, ἴσον 46. Κύριοι, ἔχω τὰς τιμὰς τῶν σιτηρῶν τῆς ἀγορᾶς, ἐξ ἧς ἐπρομηθεύθησαν τὰ σιτηρὰ οἱ σιτέμποροι Πειραιῶς, καθ’ ἣν ἐποχήν, κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου, ἀνατεθείσης εἰς παραγγελιοδόχον τινά, Γαλάτην ὀνόματι, τῆς προμηθείας εἴκοσι χιλιάδων τόννων σίτου καὶ ἓξ χιλιάδων τόννων ἀλεύρων, ἐπραγματοποιεῖτο ἡ ἀγορὰ αὐτῶν διά τινος Λιόλιου, πρώην ἀρτοποιοῦ ἐν Ἀθήναις, ἀντιπροσώπου δ’ ἐν Ἀμερικῇ τοῦ Γαλάτη, τὸν ὁποῖον προανέφερον. Ἡ τιμὴ τῶν σιτηρῶν, ὅταν ἠνοίχθη ἐν Ἀμερικῇ ἡ πίστωσις ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Γαλάτη, ἦτο οἵα καὶ ἡ τιμή, μὲ τὴν ὁποίαν ἡ ὁμὰς τῶν ἐμπόρων τοῦ Πειραιῶς εἶχεν ἀγοράσει τὸ τελευταῖον φορτίον, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶχε προμηθευθῆ ἐξ Ἀμερικῆς καὶ τοῦ ὁποίου, ἐπαναλαμβάνω, ἡ τιμὴ ἀνήρχετο εἰς 46 λεπτά. Ὁ σκοπός, ὑποθέτω, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προμηθεύῃ τὰ σιτηρά, ἦτο νὰ ἐλαττώσῃ, ὅσον τὸ δυνατόν, τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ παρατηροῦμεν, ὅτι τὸ ψωμὶ τὸ ἔτρωγεν εὐθηνότερον ὁ λαός, ὅταν ἐπρομηθεύοντο οἱ ἔμποροι τὰ σιτηρὰ καὶ ἀκριβώτερον, ὅταν ἤρχισε νὰ προμηθεύηται αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι, βέβαια, ἀξιοθρήνητον τὸ γεγονὸς νὰ ἀναλαμβάνῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν προμήθειαν τῶν σιτηρῶν, χωρὶς νὰ ἀποβλέπῃ εἰς οὐδὲν κέρδος καὶ νὰ αὐξάνεται ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ. Ἀλλ’ εἶναι ἐν ταὐτῷ ἀνεξήγητον. Δι’ ὃ καὶ γεννῶνται εἰς ἐμὲ ἀπορίαι τιναί. Μία ἀπορία, ἥτις μοὶ ἐγεννήθη, εἶναι ἡ ἑξῆς: διὰ τίνα λόγον ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλης ἐζήτει νὰ ἐλαττώσῃ τὴν τιμὴν τῶν σιτηρῶν τῆς Κυβερνήσεως; Ἡ Κυβέρνησις, ὅπως εἶπον, δὲν ἀπέβλεπεν εἰς κέρδη, ἀκριβώτερον ἠγόρασεν, ἀκριβώτερον ἔπρεπε νὰ τὰ μεταπωλήσῃ εἰς τοὺς ἐμπόρους. Διατὶ νὰ ἐλαττώσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν τιμὴν αὐτῶν; Ἀλλὰ καὶ τούτου γενομένου, εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ἡ ἐλάττωσις αὕτη ἀπέβλεψεν εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ καὶ συνεπῶς ἔγινεν εἰς βάρος τῶν ἐμπόρων; Ἐγώ, ὑποθέτω, ὄχι, διότι οἱ ἔμποροι θὰ ἐφρόντιζον νὰ ἐπιβαρύνουν τοὺς καταναλωτὰς τῶν σιτηρῶν καὶ ἀλεύρων. Ἀλλὰ καὶ ἂν δεχθῶμεν, ὅτι ὄντως μόνον οἱ ἔμποροι ἐπεβαρύνθησαν, τότε μοὶ γεννᾶται ἄλλη ἀπορία: ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐγνώριζε, φυσικά, ὅτι ὑπάρχει περιθώριον κέρδους εἰς ἐμπόρους, τοιοῦτον, ὥστε ἠδύνατο καὶ νὰ ἐπιβαρύνῃ καὶ μὲ πέντε λεπτὰ ἐπὶ πλέον τῆς ἀξίας, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ ἔλεγον, ὅτι ἐπρομήθευσαν τὰ σιτηρά των, χωρὶς νὰ ζημιῶνται οὗτοι, ἀλλὰ τότε διατὶ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐπέτρεπε νὰ γίνεται χρῆσις διατιμήσεως ἀλεύρων καὶ ἑπομένως καὶ διατιμήσεως ἄρτου, ἐπὶ τῇ βάσει τιμῆς σίτου, παρεχούσης εἰς τοὺς ἐμπόρους, τόσῳ μεγάλα κέρδη εἰς βάρος τοῦ λαοῦ; Ἐπίσης, μοὶ γεννᾶται καὶ ἄλλη ἀπορία, ἆρά γε, ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλης, ἀπέβλεπε διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς πενταλέπτου φορολογίας εἰς τὸ νὰ ἐλαττώσῃ τὴν τιμὴν τῶν σιτηρῶν τοῦ Κράτους, ἢ εἰς τὸ νὰ δυσχεράνῃ μόνον τὴν κατανάλωσιν τῶν σιτηρῶν μιᾶς ὁμάδος ἐμπόρων, καὶ νὰ διευκολύνῃ τὴν κατανάλωσιν καὶ ἐπαυξήσῃ τὰ κέρδη ἄλλων ἐμπόρων, τῶν ὁποίων τὰ σιτηρὰ δὲν ἐπεβαρύνθησαν διὰ τῆς πενταλέπτου φορολογίας; Κύριοι, αὐτὰ εἶναι ζητήματα, τὰ ὁποῖα παρέχουσι τὸ δικαίωμα εἰς ἕκαστον νὰ μορφώσῃ γνώμας καὶ ἰδέας ἐπ’ αὐτῶν. Τοιαύτας ἐμόρφωσα καὶ ἐγώ, ἀλλὰ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, νὰ μὴ ἐκθέσω τὰς γνώμας μου ταύτας πρὸ ὑμῶν. Δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται, ὡς μοὶ ὄντα νομικόν, νὰ θίξω τὴν νομικὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος, ἀλλ’ αἰσθάνομαι ἐν τούτοις τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ παραλείψω τὰ ἑξῆς: Κατὰ τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Συντάγματος (Ἀναγινώσκει) «Οὐδεὶς φόρος ἐπιβάλλεται...κλπ.». Δεύτερον, κατὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος (Ἀναγινώσκει): «Οὐδεὶς στερεῖται...κλπ.». Τρίτον, κατὰ τὸ ἄρθρον 268 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου (Ἀναγινώσκει): «Ἀπαγορεύεται αὐστηρῶς...κλπ.». Τέταρτον, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀττικοῦ δικαίου (Ἀναγινώσκει): «Αἰτεῖται καὶ ἀναλαμβάνεται πᾶν...κλπ.». Καὶ ἤδη, ἐρωτῶ ὑμᾶς, Κύριοι: Ἀποτελοῦμεν συνταγματικὸν Κράτος, ὅταν ἔρχεται εἷς Ὑπουργὸς καὶ παρὰ πάντα νόμον καὶ παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος ἐπιβάλλει φορολογίαν εἰς μίαν ὁμάδα ἐμπόρων; Κατὰ τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ Φεβρουαρίου, ἔλαβον χώραν αὐταὶ αἱ παρανομίαι ἐκ μέρους τοῦ κ. Ρέπουλη. Μετ’ ὀλίγον ἐπῆλθε κυβερνητικὴ κρίσις καὶ τὴν Κυβέρνησιν Βενιζέλου διεδέχθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τότε οἱ ἔμποροι κατέφυγον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς Κυβερνήσεως ταύτης, κ. Τριανταφυλλᾶκον, πρὸς ὃν ἐνεχείρισαν ἓν ὑπόμνημα καὶ ἐξέθηκαν καὶ προφορικῶς τὰ γενόμενα. Ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος ἐχαρακτήρισε τὰς πράξεις ταύτας τοῦ κ. Ρέπουλη, ὡς μπακαλικές, καὶ εἶπεν, ὅτι θὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἐπανορθώσεως τοῦ ἀδικήματος, παρέπεμψε δὲ τὸν φάκελλον εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία ἔδειξε τόσον ἐνδιαφέρον, ὅσον ἐνδιαφέρον ἔδειξε καὶ ὅταν ἐγὼ ἐζήτησα τὰς πληροφορίας, ἃς ἀνέφερον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου.

§163Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἦτο πάντοτε εἰς τὸ μέσον;

§164Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Μάλιστα. Ἔχω ἐδῶ ἓν ἔγγραφον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει, ὅτι ὄντως ἐνηργεῖτο αὐτὴ ἡ φορολογία, ἀλλά, δυστυχῶς, δὲν ἔχω τὸ ἔγγραφον, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν, εἰς ποῖον λογαριασμόν, ἀκριβῶς, τοῦ Κράτους μετὰ τῆς Τραπέζης συνεψηφίσθη τὸ ποσὸν τὸ εἰσπραχθέν, καὶ συνεπῶς νὰ γνωρίζωμεν, ἄν κατὰ τὴν προμήθειαν τῶν ἀλεύρων δι’ ἣν συνεκροτήθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἔλαβον χώραν τὰ ἔκτροπα, τὰ ὁποῖα ἐξηνάγκασαν κατόπιν πρὸς κάλυψιν αὐτῶν νὰ ἐπέλθωσιν αἱ παρανομίαι, ἃς ἀνέφερον. Ὁπωσδήποτε, τὸ πρᾶγμα ἔμενεν, ὅπως εἶχε καὶ πρότερον. Ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον, ὅπως γνωρίζομεν, τὴν Κυβέρνησιν πάλιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν διεδέχθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βενιζέλου, προσελήφθη δ’ ὑπ’ αὐτῆς, ἀντὶ τοῦ κ. Ρέπουλη, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ κ. Καφαντάρης...

§165Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νέος ἀνήρ!

§166Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Νέος ἀνήρ, μὲ νέας ἰδέας καὶ ἀρχάς, νεώτερος δὲ κατὰ πολὺ τοῦ προκατόχου του ὑπῆρξε καὶ ὁρμητικώτερος, δι’ ὃ καὶ ἐκδίδει τὸν ἑξῆς φετφᾶν...

§167Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὶ εἶναι αὐτό;

§168Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Εἶναι ἔγγραφον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πρὸς ἕνα ἐκ τῶν ἀλευροβιομηχάνων, ἐν τῷ ὁποίῳ σημειοῦται αὐτολεξεὶ ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν τότε κ. Καφαντάρη. Ἔχει δὲ ἐπὶ λέξει ὡς κάτωθι: «Συνεπείᾳ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 39621 τῆς 18ης τρέχ. διαταγῆς τοῦ Σεβαστοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, λαμβάνομεν τὴν τιμήν, νὰ παρακαλέσωμεν, ὑμᾶς, ἵνα εἰς τοὺς ἐν Πειραιεῖ ἀλευροβιομηχάνους, Ἑταιρείας Γ. Ἀργυρόπουλος καὶ Σία, καὶ «Λιανός, Σουλάκος, Γκούμας καὶ Σία» μὴ χορηγῆτε διόλου σῖτον, εἰ μὴ μόνον ὑπὸ τὸν ἀπαράβατον ὅρον, ὅτι οἱ εἰρημένοι ἀλευροβιομήχανοι θέλουσιν ἐγγράφως καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιφυλάξεως παραιτηθῆ τῶν κατὰ τοῦ Δημοσίου ἐγγράφων διαμαρτυριῶν καὶ ἐπιφυλάξεων καὶ πάσης, συνεπείᾳ αὐτῶν, ἀξιώσεως ποτὲ τοῦ Δημοσίου ἐναντίον τῆς κατὰ Φεβρουάριον ἐ. ἔ. γενομένης μεταξὺ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν ἐν Πειραιεῖ ἀλευροβιομηχάνων συμφωνίας, καθ’ ἥν (ἐπισημοποιεῖται πλέον ἡ ὅλη ἀφήγησις τῶν γεγονότων) οἱ ἐν λόγῳ ἀλευροβιομήχανοι ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλωσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος εἰς πίστωσιν τοῦ Δημοσίου ἀνὰ πέντε λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν τοῦ ἀγοραζομένου ὑπ’ αὐτῶν σίτου διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους». Διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, λέγει ὁ κ. Καφαντάρης. Ψεῦδος ἀσύστολον, διότι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης οὐδεμία προμήθεια εἶχε συντελεσθῆ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους...

§169Γ. ΠΩΠ. Τὶ ἡμερομηνίας εἶναι τὸ ἔγγραφον, κ. Συνάδελφε;

§170Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τῆς 25ης Αὐγούστου 1915.

§171Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἴπατε, ὅτι οὐδεμία προμήθεια εἶχε γίνει διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Πῶς;

§172Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν εἶχον ἀκόμη φθάσει εἰς Πειραιᾶ αἱ προμήθειαι, αἱ γενόμεναι διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους.

§173Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἄ! Ὥστε τὸ πεντάλεπτον ἐπεβλήθη ἐπὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἦτο ἰδιωτικὴ προμήθεια.

§174Γ. ΠΩΠ. Εἶχε φέρει τὸ Κράτος σιτηρά. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: Ὁ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Διοικητὴς ἐβεβαίωσε, πρὸ μικροῦ, καὶ ἄλλους Συναδέλφους, ὅτι τὸ Κράτος ἔφερε σιτηρὰ πολλὰ πρὸ τοῦ Δεκεμβρίου.

§175Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πρὸ τοῦ Φεβρουαρίου.

§176Γ. ΠΩΠ. Ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα κατετέθησαν, ἐμφαίνονται τοιαῦτα.

§177Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐγὼ δέ, ἀπαντῶν εἰς τὸν φίλτατόν μοι καὶ ἀγαπητὸν ἐκ Ψαρρῶν Βουλευτήν, προσθέτω καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι: πολὺ πρότερον εἶχε καταπλεύσει ἓν ἀτμόπλοιον «Ὠκεανὸς» μὲ 7½ χιλιάδας τόννους σίτου, διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, τοῦ φορτίου δὲ τούτου διετέθησαν 780 χιλιάδες εἰς τὸ στράτευμα, καὶ μάλιστα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ζητεῖ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν 50.000 ὀκάδας πλέον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐχορήγησε, καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ διαμείβηται μέχρι σήμερον ἀλληλογραφία μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ τούτου, τὸ δὲ ὑπόλοιπον τοῦ φορτίου ἐκείνου ἐπωλήθη εἰς τέσσαρας Κρῆτας, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον, φυσικά, τὸ νόημα νὰ τὸ καταβάλωσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, τὸ μετεπώλησαν εἰς σιτεμπόρους τοῦ Πειραιῶς μὲ πέντε λεπτὰ κέρδος καὶ οἱ ἔμποροι εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ κατέβαλον τὸ τίμημα τοῦ σίτου, ὃν παρελάμβανον ἐκ τοῦ ἀτμοπλοίου «Ὠκεανός».

§178Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἰδού, ὅτι εἶχε φέρει τὸ Κράτος.

§179ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πέντε λεπτά.

§180Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Πέντε θέλετε; Αὐταὶ εἶναι αἱ πληροφορίαι μου, ἀλλ’ ἀκόμη, δυστυχῶς, δὲν κατετέθησαν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§181Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Διατὶ δὲν κατατίθενται τὰ ἔγγραφα; Τὶ ἀπαντᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν;

§182Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὥστε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ φορολογηθέντα σιτηρὰ τὰ εἶχον προμηθευθῆ οἱ ἀλευρέμποροι τοῦ Πειραιῶς διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης...

§183Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι ὅλοι, Μετοχικὴ Ἑταιρεία Ἀργυροπούλου!

§184Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Μετοχικὴ συμφωνία ἐγένετο. Ἄλλως τε, ἐγείρεται δισταγμός τις, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ σίτου, τὸν ὁποῖον ἐπρομηθεύθησαν οἱ ἔμποροι; Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διατὶ κατῆλθεν ὁ Ὑπουργὸς καὶ τοὺς εἶπε νὰ καταβάλωσι πέντε λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου; Ἀναγινώσκω δὲ καὶ ἔγγραφον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης σχετικόν, πρὸς ἕνα ἐκ τῶν ἀλευροβιομηχάνων, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, Ὑποκατάστημα ἐν Πειραιεῖ. Τὸ Ὑποκατάστημα ἐν Πειραιεῖ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰσέπραξε σήμερον ἀπὸ τοὺς κ. κ. Γ. Ἀργυρόπουλον καὶ Σια, δραχμὰς 121.440 διὰ τὴν ἀξίαν 244 χιλιάδων ὀκάδων σίτου πρὸς 41+5». Δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι κατάφωρον τὸ πρᾶγμα καὶ ὅτι δὲν ἐπιδέχεται δισταγμόν τινα, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ σιτηρῶν, τὰ ὁποῖα οἱ ἔμποροι τοῦ Πειραιῶς εἶχον προμηθευθῆ, καὶ τὰ ὁποῖα ἐφορολογήθησαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐκ μέρους τοῦ κ. Ρέπουλη; Τοῦτο εἶναι ἀντίγραφον ἐξ ἐπισήμου ἐγγράφου.

§185Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τίς ὁ σκοπὸς τῶν τοιούτων γενομένων;

§186Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν γνωρίζω.

§187Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ διατὶ ταῦτα ἐτελοῦντο;

§188Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν γνωρίζω.

§189Γ. ΠΩΠ. Εἶχεν ἀνοικτὸν λογαριασμὸν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, κ. Συνάδελφε.

§190Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐγὼ ἐκθέτω τὰ πράγματα, ὡς συνέβησαν.

§191Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Σεῖς τὰ ἐμελετήσατε; Τὶ συμπεραίνετε σεῖς;

§192Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ σχετικὸν ἔγγραφον, καὶ ἑπομένως δὲν γνωρίζω τὸ ποσὸν τῶν 550 χιλιάδων εἰς ποῖον λογαριασμὸν ἔχει συμψηφισθῆ καὶ ἂν ἐπρόκειτο περὶ τῆς γνωστῆς προμηθείας, τῆς ἁμαρτωλῆς τῶν ἀλεύρων ἢ ὄχι.

§193Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ ζητεῖτε; Ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε ἀπὸ ἐμέ, εἶναι εἰς ποῖον λογαριασμὸν κατελογίσθη;

§194Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ὄχι, ζητῶ καὶ ἄλλα ἔγγραφα.

§195Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν τὰ θέλετε ἐκεῖνα; Διὰ νὰ κάμω ἕν ἔγγραφον εἰς τὴν Τράπεζαν.

§196Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὰ ἀναγκαιοῦντα μοι ἔγγραφα, θὰ τὰ ζητήσω δι’ ὑπομνήματός μου.

§197Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι τοῦδε καταγγέλλετε μίαν ἔκβασιν καθαρὰν τοῦ Κράτους, ἐγγράφως ἀποδεικνυομένην· ἀναγγέλλετε καὶ τὸ γεγονός, ὅτι εἷς Ὑπουργὸς κατῆλθε καὶ ἐπὶ ἕνδεκα ἑκατομμυρίων ὀκάδων σίτου, ἠξίωσεν ἐκβιαστικῶς πέντε λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν νὰ δοθοῦν ὑπ’ αὐτῶν, καὶ, βεβαίως, ἵνα καταλογισθῇ ἐκ τοῦ ἄλλου σίτου, τοῦ ἀγορασθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐμελετήσατε τὸ ζήτημα, μήπως ὁ σῖτος, ὁ ἀγορασθεὶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, ἐστοίχιζε κατὰ δέκα λεπτὰ περισσότερον, ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἀγορασθέντα σῖτον ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας Ἀργυροπούλου;

§198Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Μά, εἶπον, κ. Συνάδελφε, ὅτι ἔμποροι τοῦ Πειραιῶς, εἶχον προμηθευθῆ τὰ σιτηρά, τὰ ὁποῖα ἐφορολόγησεν ὁ κ. Ρέπουλης, ὅτι τὰ σιτηρὰ αὐτὰ τοὺς ἐστοίχιζον 41 λεπτὰ, κατ’ ὀκᾶν, καὶ ὅτι ἐπ’ αὐτῶν ἐπεβλήθη ἡ φορολογία τῶν πέντε λεπτῶν, συνήγαγον δέ, ὅτι τὰ ἀναμενόμενα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως σιτηρά, εἶχον ἀγορασθῆ κατὰ δέκα λεπτὰ ἐπὶ πλέον τῆς τιμῆς τῶν σιτηρῶν αὐτῶν καὶ ἐξέθηκα καὶ τὸν συλλογισμόν, ὅστις μὲ ἤγαγεν εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο. Πλέον τούτου δὲν γνωρίζω. Ἀπέδειξα, νομίζω, ὅτι 51 λεπτὰ ἐκόστιζον εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Πλέον τούτου δὲν γνωρίζω.

§199Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν;

§200Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. 41 λεπτὰ ἐκόστιζον εἰς ☐ ☐ρους καὶ διὰ τοῦτο τοῖς ἐπέβαλεν ὁ τότε ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς κ. Ρέπουλης τὴν πεντάλεπτον φορολογίαν καὶ τοὺς εἶπε, συγχρόνως, ὅτι θὰ τοῖς δίδῃ εἰς τὴν τιμὴν τῶν 46 λεπτῶν ἡ Κυβέρνησις τὰ σιτηρά της. Ὥστε, ἅμα εἰς τὰ 41 λεπτὰ, ἐπαναλαμβάνω, προστεθῶσι πέντε λεπτά, καὶ ἅμα ἀπὸ τὰ 51 λεπτὰ ἀφαιρεθῶσι πέντε λεπτὰ, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν τῶν 46 λεπτῶν, τουτέστι, τὴν τιμήν, εἰς ἥν ἡ Κυβέρνησις ἐχορήγει τὰ σιτηρά της εἰς ἐμπόρους.

§201Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Τὴν ἐποχὴν αὐτὴν οἱ ἔμποροι ἠγόρασαν εὐθηνότερον;

§202Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸ εἶπον, κατὰ δέκα λεπτά.

§203Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μήπως ἐκ τῆς μελέτης, τὴν ὁποίαν ἐκάματε, ἠδυνήθητε νὰ συναγάγητε τὸ συμπέρασμα ποῖος ἐπρομηθεύθη τὸν παραγγελθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως σῖτον ἐν Ἀμερικῇ;

§204Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Γαλάτης τις, ὡς παραγγελιοδόχος, ἀνέλαβε, κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαναλαμβάνω, τὴν προμήθειαν 20.000 τόννων σίτου καὶ 5.000 τόννων ἀλεύρων, καὶ ὅτι κατὰ τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤνοιξε τὴν πίστωσιν ἡ Τράπεζα εἰς αὐτὸν ἐν Ἀμερικῇ, κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτήν, ἐγένετο προμήθεια ἐκ μέρους τῶν ἐμπόρων ἑνὸς σιτοφορτίου, τὸ ὁποῖον ἐκομίσθη εἰς Πειραιᾶ μετὰ τὴν ἐπελθοῦσαν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου, καὶ τὸ ὁποῖον σιτοφορτίον ἐκόστιζε 41 λεπτά.

§205ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Ἔμεινεν ἕν σκοτεινὸν σημεῖον, ἐξ ὅσων εἴπατε. Εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ ἔμποροι αὐτοί, ὅταν ἔφθανον τὰ φορτία, διὰ νὰ παραλάβωσιν ὡρισμένον φορτίον, ἐπλήρωνον πρῶτα εἰς τὴν Τράπεζαν.

§206Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸ ὑπόλοιπον.

§207ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Τὸ ὑπόλοιπον, διότι εἶχον πληρώσει. Ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσατε, φαίνεται ὅτι διὰ τὰ πέντε λεπτὰ ἐγένετο ἰδιαίτερος λογαριασμὸς Γνωρίζετε, ἂν τὰς ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας ἔδιδεν ἕκαστος εἰς τὴν Τράπεζαν, διὰ νὰ παραλάβῃ ὡρισμένον φορτίον, εἰς τὰς ἀποδείξεις ἀνεγράφετο εἰς ἰδιαίτερον λογαριασμὸν τὸ πεντάλεπτον, ἢ συνεχωνεύετο;

§208Γ. ΠΩΠ. Περὶ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων πρόκειται.

§209Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Δὲν ἔχω τὰ ἔγγραφα.

§210ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Βλέπω, ὅτι ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσατε, τὸν λογαριασμὸν τὸν ἔχει χωριστά.

§211Γ. ΠΩΠ. Σὺν πέντε.

§212Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ ζητήσωμεν, διὰ νὰ μάθωμεν ποῦ τὰ κατελόγισαν. Ἐγράφησαν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου.

§213Γ. ΠΩΠ. Τὰ ἐζήτησε καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν ἀλεύρων.

§214Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ὡμιλήσατε καὶ δι’ ἕν φορτίον διὰ λογαριασμὸν καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ.

§215Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Αὐτὸ τὸ εἶπον ἐν παρόδῳ.

§216Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Καὶ εἴπατε πόσον ποσὸν διετέθη καὶ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν εἶναι;

§217Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. 7.500 τόννοι.

§218Ν. ΓΑΤΣΟΣ. 7.500 ἦσαν οἱ πωληθέντες εἰς ἰδιώτας;

§219Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Μάλιστα. Καὶ ἐζήτησα, Κύριοι, τὸ ἔγγραφον παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐνετάλη ἡ Τράπεζα νὰ πωλήσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ, πρὸς ποίους ἐπωλήθη, καὶ ἀντὶ ποίας τιμῆς κατ’ ὀκᾶν, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν κατετέθη.

§220Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ κατέθηκα τὸ σημείωμα.

§221Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸ ἔχω αὐτὸ τὸ σημείωμα.

§222Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Διὰ τὴν «Ὠκεανίαν».

§223Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸ ἔχω αὐτὸ τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον δὲν λέγει τίποτε.

§224Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Αὐτὸ ἔχω.

§225Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἡ ἐξώδικος συζήτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ φορτίου τοῦ ἀτμοπλοίου...

§226Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). «Ὠκεανός».

§227Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Μάλιστα, «Ὠκεανός», μᾶς ἤγαγεν εἰς τὴν σκέψιν νὰ ζητήσωμεν πάλιν καὶ ἕτερον ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ γνωσθῇ εἰς ποῖον ἐπωλήθη τὸ ποσὸν τοῦ σίτου.

§228Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τοῦ «Ὠκεανοῦ».

§229Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τοῦ «Ὠκεανοῦ». Ἀφαιρουμένων 750 χιλιάδων ὀκάδων, τῶν χρησιμοποιηθεισῶν διὰ τὸν στρατόν...

§230Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ εἴχατε ζητήσει αὐτό;

§231Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Μάλιστα, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ μοὶ ἐστάλη μία σημείωσις, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἐκομίσθη ὄντως διὰ τοῦ ἀτμοπλοίου «Ὠκεανὸς» καὶ ὅτι ζητεῖ ἡ Τράπεζα παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν 50.000 δραχμῶν ἐπὶ πλέον τοῦ παραληφθέντος ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας.

§232Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§233Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Τὸ ἄλλο ποσὸν τοῦ σίτου δὲν γνωρίζομεν τὶ ἐγένετο, διότι ἡ πώλησις αὐτοῦ διετάχθη ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὄχι τὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§234Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ μάθωμεν αὐτὸ ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τὸ ἠγόρασεν.

§235Γ. ΠΩΠ. Διατὶ εἰσέπραττεν ἡ Κυβέρνησις πεντάλεπτον;

§236Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἠξεύρω.

§237Γ. ΠΩΠ. Ἔτσι εἶπον περὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§238Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ ἀναβάλωμεν μέχρι τῆς Δευτέρας καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπ’ αὐτοῦ.

§239Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τί γίνεται τὸ πεντάλεπτον;

§240Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Τὸ πεντάλεπτον ποῦ ἐπῆγεν;

§241Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐγὼ νὰ τὸ καθορίσω αὐτό,

§242Λ. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Νὰ τὸ μάθωμεν.

§243Γ. ΠΩΠ. Μίαν ἀπορίαν ἔχω. Εἴπατε, ὅτι ἡ Ἑταιρεία Ἀργυρόπουλος κλπ., δηλαδὴ, ὁ πρόχειρος συνεταιρισμὸς, ἀπηύθυνε διαμαρτυρίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ διαμαρτυρία αὐτὴ ἀπηυθύνθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν Βενιζέλου, ἢ εἰς τὴν διάδοχον Κυβέρνησιν;

§244Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Εἰς τὴν διάδοχον Κυβέρνησιν, τὴν 18 Μαρτίου 1915.

§245Γ. ΠΩΠ. Ἀλλά, συνεπείᾳ τῆς διαμαρτυρίας ταύτης, τί ἐνηργήθη καὶ πῶς εἰσεπράττετο ἀκόμη τὸ πεντάλεπτον, αὐτὸ τὸ ἀντίτιμον, ἀφοῦ καὶ διαμαρτυρία ὑπῆρχε καὶ ἐν γνώσει τῆς παραμελήσεως ἦτο ἡ διάδοχος Κυβέρνησις τοῦ κ. Βενιζέλου, τοῦ ἐκ Πατρῶν Συναδέλφου; Αὐτὸ νὰ τὸ καθορίσητε, εἶναι συναφὴς ἡ προμήθεια καὶ ἡ παρανομία κατ’ ἐξακολούθησιν.

§246ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ καταθέσῃ ὁλόκληρον τὸν φάκελλον, τὸν εὑρισκόμενον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ἀφορῶντα τὸ πεντάλεπτον, διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν χρονολογίαν, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει.

§247Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ ζητῶ νὰ λυθῇ ἡ ἀπορία αὐτή, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή.

§248Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐγὼ θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐξακολουθήσω τὴν συζήτησιν, θὰ ἀναμείνω τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων καὶ θὰ ἐπανέλθω.

§249Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Τὴν Δευτέραν.

§250Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Θὰ ἐπανέλθωμεν λεπτομερέστερον. Τὴν Δευτέραν δὲν εἶναι δυνατόν.

§251Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω μίαν ἐπερώτησιν. Δὲν δύναται νὰ διακοπῇ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, ἔχω ἐπερώτησιν περὶ μὴ κατατεθέντων ἐγγράφων.

§252Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ ἔκαμα μίαν διακοπήν, ὀφείλω νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§253Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου, διότι εἶναι κατεπεῖγον τὸ ζήτημα.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς τὴν σειράν;

§255Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Βεβαίως, εἶναι εἰς τὴν σειράν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Πρωτοπαπαδάκη.

§257Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἀναβάλλω διὰ τὴν Δευτέραν.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσουκαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§259Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ, Κύριοι Βουλευταί. Εἶναι τὸ ζήτημα ἐπεῖγον. Ἡ ἐπερώτησις εἶναι ἐγγεγραμμένη ἀπὸ ἡμερῶν, καὶ, δυστυχῶς, δὲν ἦλθεν ἀκόμη ἡ σειρά της. Ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω καὶ κάτι τι, ὅτι ἡ Βουλὴ προτάσσει ἐπερωτήσεις, πρὸ τῆς καταθέσεως ἐγγράφων, τὸ ὁποῖον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, θεωρῶ, ὅτι δὲν ἀποδίδει τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου...

§260ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐπροτάχθη καμμία ἐπερώτησις.

§261Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ποία ἐπερώτησις εἶναι;

§262Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4. Ἐζήτησα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ὑπουργοῦ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων, ἐν σχέσει πρὸς τὴν προμήθειαν τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων. Ἐζήτησα δὲ ταῦτα ἀπὸ τῆς 28ης Ἰανουαρίου καὶ ἀπὸ τῆς 4ης καὶ 5ης Φεβρουαρίου.

§263Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Τσουκαλᾶ, ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ ἀναγνώσητε τὶ ἐζητήσατε; Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἀφορᾷ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐζητήσατε.

§264Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μάλιστα. (Ἀναγινώσκει).

§265Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Αὐτὰ, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, κατὰ τήν ὁποίαν ὑπεβάλατε τὴν αἴτησιν αὐτήν, τὰ ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν. Ὅπως ἐννοεῖτε ὅμως, αὐτὰ εἶναι ὁλόκληρος διαχείρισις τοῦ σίτου, ἀφ’ ἧς ἤρξατο μέχρι σήμερον. Ἡ κατασκευὴ πίνακος, ἡ ὁποία, φυσικά, θὰ γίνῃ ἐκ τῶν βιβλίων καὶ τοῦ ἀρχείου ὁλοκλήρου τῆς Τραπέζης, μοὶ ἀπήντησαν, ὅτι εἶναι λίαν δυσχερής, καὶ θὰ ἀπαιτήσῃ χρόνον. Ἐπανέλαβον τὴν σύστασιν νὰ ἐπισπεύσωσι τὸ πρᾶγμα καὶ κατασκευάζουν τὸν πίνακα. Ἅμα μοὶ τὸν στείλουν, θὰ σᾶς τὸν φέρω. Τὸν ἐζήτησα καὶ προχθὲς δι’ ἰδιαιτέρου ἐγγράφου.

§266Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγώ δὲν ἔχω παράπονον καθ’ ἡμῶν. Καί, βεβαίως, ὀρθῶς ἐπράξατε, ὅ,τι ὀφείλατε νὰ πράξητε. Ἔχω ὅμως κατὰ τῆς Τραπέζης παράπονον. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ πίναξ δὲν θὰ κατατεθῇ.

§267Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι δά. Ἑτοιμάζεται.

§268Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ κατατεθῇ, ὅταν λήξωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Καὶ δι’ αὐτό, ἀκριβῶς, ἀνῆλθον τὸ βῆμα, διὰ νὰ εἴπω, διατὶ κωφεύει ἡ Τράπεζα. Θέλω νὰ εἴπω τίνα λόγον ἔχει ἡ Τράπεζα νὰ μὴ καταθέσῃ τὸν πίνακα. Δὲν εἶναι ζήτημα χρόνου μακροῦ· ὁ πίναξ εἶναι σημείωσις τῶν ἀγορῶν καὶ πωλήσεων.

§269Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ εἶναι εὔκολον. Περιορίσατέ το ἐκεῖ καὶ θὰ εἶναι εὔκολος ἡ ἀπάντησις. Ἀλλὰ ζητεῖτε καὶ κἄτι τι ἄλλο. Ζητεῖτε νὰ δοθῇ καὶ πίναξ ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν καὶ τῶν ἡμερομηνιῶν, κατὰ τὰς ὁποίας ἠγόρασαν. Αὐτὸ εἶναι δύσκολον, διότι αἱ πωλήσεις ἐγένοντο κατὰ διαφόρους ἐποχὰς καὶ εἰς σμικροτάτας ποσότητας. Γνωρίζω, ὅτι ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς μῆνας, ἐλήφθη ἀπόφασις, ὅπως δίδωμεν σῖτον εἰς ὅλους τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν Κοινοτήτων. Ἐὰν περιορίζεσθε εἰς τὰς τιμὰς καὶ τοὺς ὅρους τῶν ἀγορῶν, ἦτο εὔκολον νὰ σᾶς τὰ φέρω.

§270Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω. Δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω, ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον ἡ Τράπεζα νὰ δώσῃ σημείωμα τῶν ἀγορῶν...

§271Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω, διότι ἐγὼ εἰργάσθην ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος.

§272Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν θὰ μὲ πείσητε.

§273Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Διότι ὁ κ. Βουλευτὴς Ψαρρῶν ἐζήτησε νὰ γίνῃ διὰ τὰ ἄλευρα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἐγώ, λοιπόν, ὁ ἴδιος, ἐργασθείς, κατώρθωσα νὰ καταρτίσω πίνακα τῶν Πατρῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀλλὰ τοῦ Πειραιῶς, ἐστάθη ἀδύνατον.

§274Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Σεῖς, βεβαίως, δὲν δύνασθε νὰ καταρτίσητε τοιοῦτον πίνακα, ἀλλ’ ἡ Τράπεζα δύναται, διότι, ὑποθέτω, ὅτι θὰ εἶναι ἓν βιβλίον, ἐν τῷ ὁποίῳ θὰ ἀναγράφωνται αἱ πωλήσεις, ἀφοῦ ἡ Τράπεζα πληρώνει 1½ ἑκατομμύριον μισθοὺς προσωπικοῦ, θὰ ἔχῃ ἕνα ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος νὰ ἀναγράφῃ τὰς αἰτήσεις. Ἀλλαχοῦ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὸ αἴτιον. Ἀναγκάζομαι δὲ νὰ φέρω τὸ ζήτημα, διότι πρόκειται νὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου. Δὲν ἀρκεῖ, ὅτι κατὰ δέκα λεπτὰ πωλοῦνται ὁ σῖτος καὶ τὰ ἄλευρα ἐπὶ πλέον τῆς τιμῆς των, ἀλλὰ πρόκειται νὰ αὐξηθῇ ἔτι μᾶλλον ἡ τιμή των. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μὲ ἤγαγεν εἰς τὸ βῆμα ἐπειγόντως. Λοιπόν, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα προβαίνει εἰς ἀγοράς, ἀγοράζει τὸν σῖτον πρὸς 42 λεπτά, πρὸς 41½ μόνον, καὶ τὸν πωλεῖ πρὸς 43 λεπτά.

§275Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον.

§276Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀκριβῶς, τὸν ἠγόρασε πρὸς 41½ λεπτὰ καὶ τὸν πωλεῖ πρὸς 46. Ἀλλὰ, νομίζετε, ὅτι εἶναι αὐτὸ μόνον;

§277Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὰ ποῖος τὰ ἔκαμε;

§278Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν γνωρίζω. Αὐτὸ θέλω νὰ ἐξακριβώσω, διότι φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι κέρδος ὑπερβολικόν.

§279Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι τοῦ Κράτους.

§280Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὄχι. Τὰ κρατεῖ ἡ Τράπεζα.

§281Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Ὀφείλω νὰ ποιήσωμαι τὴν δήλωσιν, ὅτι πᾶσα διαφορὰ μεταξὺ ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως, εἴτε ἐπ’ ὠφελείᾳ, εἴτε ἐπὶ ζημίᾳ, εἶναι τοῦ Κράτους. Αὐτὸ πρέπει νὰ τεθῇ ὡς θετικὸν καὶ νὰ μὴ χωρήσῃ περὶ τούτου ἀμφισβήτησις. Ἡ ἐπιχείρησις τῆς ἀγοραπωλησίας τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων καὶ τῶν τροφίμων ἐν γένει, τὰ ὁποῖα προμηθεύεται ἡ Τράπεζα, καὶ κατὰ νόμον, καὶ κατὰ συμφωνίαν, ἀναμφισβητήτως, γίνεται διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Ὥστε, ἐὰν, ὡς λέγουσιν, ἡ Τράπεζα πωλῇ ἀκριβώτερον, θὰ εἶναι διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, εἶναι μία πίστωσις τοῦ Κράτους· ἀλλὰ φοβοῦμαι, ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀλλ’ ὅτι, ἀπεναντίας, δὲν εἶναι ἡ πίστωσις εἰς ὠφέλειαν τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἐπαισθητὴ ζημία. Ὥστε τοῦτο εἶναι θετικόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητῆται, οὔτε νὰ συζητῆται, οὐδὲ νὰ τίθηται ἐν ἀμφιβολίᾳ. Τοῦτο εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱαδήποτε προκύπτει ὠφέλεια ἢ ζημία μεταξὺ τιμήματος ἀγορᾶς καὶ τιμήματος πωλήσεως, αὕτη ἀφορᾷ τὸ Κράτος. Εἶναι διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους ἡ ἐπιχείρησις καὶ ἐννοῶ νὰ τονίσω τοῦτο, διότι ἔξω τῆς αἰθούσης ἀνεγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας πολλάκις διάφοροι διαδόσεις καὶ φῆμαι περὶ ὠφελημάτων τῆς Τραπέζης ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως τῶν σιτηρῶν, στηριζόμεναι αἱ φῆμαι πᾶσαι ἐπὶ ἀγνοίας στοιχειώδους πράγματος, τὸ ὁποῖον οἱοσδήποτε δύναται νὰ τὸ πληροφορηθῇ. Ἡ πληροφορία ἡ ἐπίσημος, ἡ ἀναμφισβήτητος, ἐπαναλαμβάνω καὶ τὸ τονίζω, εἶναι, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ ἐργασία γίνεται διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, καὶ ἑπομένως, κέρδος ἢ ζημία ἀφορᾷ τὸ Κράτος. Δὲν πρέπει δὲ νὰ ἀφήνωμεν νὰ διαδίδωνται φῆμαι ἀντίθετοι, διότι, ὄχι μόνον ἀντίκεινται εἰς τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ χρησιμοποιοῦνται καὶ διὰ ποικίλους σκοπούς, τοὺς ὁποίους, βεβαίως, ἔχομεν καθῆκον νὰ μὴ ἐξυπηρετῶμεν.

§282Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι ὁ νόμος.

§283Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ρητὴ διάταξις τοῦ νόμου. Εἶναι βέβαιον αὐτό.

§284Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας.

§285Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐπιτρέπεται ἀμφισβήτησις.

§286Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἀφήσατέ με νὰ ὁμιλήσω.

§287Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγητε, ὅτι εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι, κατὰ τὸν νόμον. Ὅταν ἡ Τράπεζα ἀνέλαβεν αὐτὴν τὴν δουλειά, συμφώνως πρὸς τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν τῆς δίδει τὸ Κράτος, τὴν ἀνέλαβε, κατόπιν συνεννοήσεως, στηριζομένης εἰς τὸν νόμον. Ὅταν ὁ νόμος λέγῃ καὶ ὅταν ἡ συνεννόησις λέγῃ, ὅτι ἡ ἐπιχείρησις γίνεται διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, πρόκειται οὐχὶ περὶ γνώμης μου, ἀλλὰ περὶ γεγονότος, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἀπολύτως δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ. Δὲν εἶναι νόμιμον.

§288Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, παρατηρῶ μετὰ λύπης μου, ὅτι ἐξωργίσθη καὶ πάλιν...

§289Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐξωργίσθην· ἐτόνισα τὸ πρᾶγμα.

§290Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. .. ἐξωργίσθη, διότι ἐζητήσαμεν νὰ θίξωμεν τὸ δημόσιον, τὸ ὁποῖον καλεῖται Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἐγὼ ὅμως, δὲν συμμερίζομαι τὴν ὀργὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ θὰ ἀποδείξω τὰ πράγματα, διότι δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ πρόσωπα, ἐνδιαφέρουν τὰ πράγματα. Δύναται, ὅσον θέλει, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀρνῆται. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην ἐγγράφων καὶ λογαριασμῶν, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ διαφορὰ αὕτη εἶναι ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Κράτους ἢ τῆς Τραπέζης.

§291Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε τὸν νόμον.

§292Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, πολλοὺς νόμους παραβιάζει, μεταξὺ δὲ τῶν ἄλλων, εἶναι καὶ ὁ φόρος τοῦ εἰσοδήματος.

§293Γ. ΠΩΠ. Κύριε Συνάδελφε, εἶσθε σύμφωνοι. Παρεξήγησις ὑπάρχει. Αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἀναμφισβήτητα, ὀρθότατα· διότι τοῦτο εἶνε τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου. Σεῖς θέλετε ἀντιθέτως νὰ ἀποδείξητε, ὅτι ἡ Τράπεζα, κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου, ὑπὲρ ἑαυτῆς ὠφελεῖται.

§294Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀκριβῶς.

§295Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πῶς ὠφελεῖται;

§296Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὸ σᾶς λέγω.

§297Γ. ΠΩΠ. Σεῖς ἔχετε ἀπόλυτον δίκαιον καὶ εἶσθε ἐν ἀκριβείᾳ. Ὁ κ. Βουλευτὴς θέλει νὰ ἐλέγξῃ τὴν Τράπεζαν, ὅτι παραβαίνει τὸν νόμον...

§298Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν δεχθῆτε, ὅτι ἡ συναλλαγὴ μεταξὺ Κράτους καὶ Τραπέζης διέπεται, ὅπως ἐγὼ ἐξέθηκα, δηλαδή, ὅτι ἡ Τράπεζα ἐνεργεῖ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, τότε εἴμεθα σύμφωνοι. Δύνασθε τώρα νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι ἡ Τράπεζα, καίτοι ἐνεργεῖ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, πορίζεται ἀθέμιτα κέρδη, καθιστῶσα τοὺς λογαριασμούς της οὐχὶ εἰλικρινεῖς, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τοῦτο ἄνευ διαμαρτυρίας, δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ τοιαύτην μομφήν, ἀνειλικρινοῦς συντάξεως λογαριασμῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, καὶ ἐὰν τοιοῦτόν τι διατυπώσητε καὶ κατὰ καθῆκον καὶ κατὰ συνείδησιν, διαμαρτύρομαι κατὰ τὸν ἐντονώτερον τρόπον κατὰ τῆς αἰτιάσεως ταύτης, συντάξεως, δηλαδή, ὑπὸ τῆς Τραπέζης ἀνειλικρινῶν λογαριασμῶν.

§299Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία, συντάσσει ἀνειλικρινῶς λογαριασμοὺς καὶ εἰσπράττει περισσότερα, δίδει δὲ ὀλιγώτερα εἰς τὸ Κράτος. Καὶ οὕτω εἴμεθα πρὸ δύο διαμαρτυριῶν. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἀνειλικρινῶς ἐργάζεται καὶ εἰσπράττει χρήματα περισσότερα, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα. Καὶ θὰ ἔλθω εἰς τὴν ἔρευναν τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως. Ὄχι μόνον ἀγοράζει τὸν σῖτον πρὸς 42½ καὶ τὸν πωλεῖ πρὸς 46, ἀλλ’ εἰσπράττει καὶ 2% διὰ τὸ «ντὲλ κρέντερε», διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει οὐδένα λόγον νὰ εἰσπράττῃ καὶ τὸ ὁποῖον, κυρίως, εἶναι διὰ τοὺς ἰδιώτας. Ὑπολογίζει τὸ δολλάριον πρὸς δέκα λεπτὰ περισσότερον τῆς πραγματικῆς τιμῆς καὶ ἐξ αὐτῶν ὅλων εἰς ἓν ἔτος κερδίζει ἡ Τράπεζα 7.300.000. Αὐτὰ εἶναι τὰ κέρδη τῆς Τραπέζης.

§300Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι διὰ τοὺς ἰδιώτας.

§301Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐν τούτοις τὸ εἰσπράττει.

§302ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί εἶναι αὐτό;

§303Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι μία ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Τράπεζα εἰς τοὺς ἰδιώτας, διὰ τὰς πληρωμὰς καὶ κρατεῖ μίαν προμήθειαν 2%.

§304Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἰδιῶται, ὅταν πηγαίνουσιν εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ τοὺς ἀνοίξῃ πίστωσιν καὶ τὴν πίστωσιν τὴν ἐνεργεῖ δι’ ἴδιον λογαριασμόν, κρατεῖ 1% ἢ 1½%, ἢ 2% ὡς προμήθειαν. Ἡ Τράπεζα ρεστάρει τὰ κεφάλαιά της.

§305Γ. ΠΩΠ. Ἐφ’ ὅσον προβαίνει ἀπ’ εὐθείας, ἀλλ’ ἐδῶ;

§306Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ποῦ στηρίζετε αὐτὸν τὸν λογαριασμόν; Πόθεν τὰ ἔχετε;

§307Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τὸ εἴπω.

§308Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐδικαιοῦσθε τότε νὰ κάμητε χρῆσιν.

§309Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν μοὶ καταθέτετε τὰ ἔγγραφα, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω ὅ,τι γνωρίζω ἐγώ.

§310Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δύνασθε νὰ λέγητε ὅ,τι θέλετε. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν σοβαρῶς, ἔχω τὸ καθῆκον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς γεγονότος. Θέλετε νὰ ἐπικρίνητε τὰς συναλλαγὰς μεταξὺ Τραπέζης καὶ Κράτους καὶ νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι ἡ Τράπεζα λαμβάνει πολλὰ ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ ὀφελεῖται πολλὰ ἀπὸ τὴν συναλλαγήν; Ἔχετε, κατὰ τὴν κρίσιν μου, ἀνάγκην μιᾶς προϋποθέσεως: νὰ καθορισθῶσιν ἐπισήμως ὁποῖοι τινὲς εἶναι οἱ ὅροι τῆς συναλλαγῆς μεταξὺ Τραπέζης καὶ Κράτους. Ὀφείλετε νὰ ζητήσητε τούτους νὰ σᾶς κατατεθῇ ἓν σημείωμα, ποῖοι εἶναι οἱ ὅροι τῆς συναλλαγῆς μεταξὺ Κράτους καὶ Τραπέζης· ἐὰν οἱ ὅροι αὐτοὶ δὲν σᾶς ἀρέσουν, νὰ τοὺς ἐπικρίνητε, ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ τοὺς κατακρίνητε, ὅπως τοὺς κατασκευάζετε.

§311Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τοὺς ἐζήτησα.

§312Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν τοὺς ἐζητήσατε, κ. Βουλευτά, δὲν ἐζητήσατε ποτὲ σημείωμα, περὶ τοῦ ὑπὸ ποίους ὅρους γίνεται ἡ συναλλαγὴ μεταξὺ Κράτους καὶ Τραπέζης. Νὰ τοὺς ζητήσητε καὶ θὰ σᾶς τοὺς φέρω ἐν βραχυτάτῃ προθεσμίᾳ, δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι παίρνει τοῦτο ἡ Τράπεζα, παίρνει ἐκεῖνο, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὴν βεβαιότητα, ὅτι τὸ παίρνει ἢ δὲν τὸ παίρνει.

§313Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Σᾶς τοὺς ἐζήτησα.

§314Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Οὐδέποτε μοὶ ἐζητήσατε.

§315Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Σᾶς ἐζήτησα καὶ ὑπάρχει ἔγγραφον (Ἀναγινώσκει). Ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς πωλήσεως θὰ ἀποδειχθῇ τὶ κερδίζει.

§316Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτό, τὸ ὁποῖον μοὶ ἐζητήσατε, εἶναι προωρισμένον νὰ βραδύνῃ νὰ ἔλθῃ. Θέλετε νὰ ζητήσητε τοὺς ὅρους τῆς συναλαγῆς. Ζητήσατέ τους, θὰ σᾶς τοὺς φέρω λεπτομερῶς: τὶ λαμβάνει καὶ τὶ χρεώνει καὶ τὶ πληρώνει ἐν Ἀμερικῇ καὶ πάντα ἄλλον, καὶ ὅταν σᾶς τοὺς φέρω, τότε θὰ συζητήσωμεν. Ἀλλά, παρακαλῶ, μὴ συζητῆτε ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ὑμεῖς οἱ ἴδιοι κάμνετε.

§317Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἴμεθα συμφωνότατοι, ἀλλὰ διατὶ δὲν τοὺς ἐφέρατε;

§318Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διότι δὲν μοὶ τοὺς ἐζητήσατε.

§319Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Σᾶς ἐζήτησα νὰ μοὶ καταθέσητε, πόσον ἀγοράζει ἡ Τράπεζα καὶ πόσον πωλεῖ.

§320Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὶ θὰ ἐξαγάγητε ἐξ αὐτοῦ; Θὰ ἐξαγάγητε, ὅτι ἐπώλησεν ἀκριβώτερα, τὸ πολύ.

§321Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Διὰ τὰ ἄλευρα ἔχουν κατατεθῆ πληροφορίαι λεπτομερεῖς.

§322Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διατὶ δὲν θέλει νὰ μὲ ἐννοήσῃ. Ἐζήτησα νὰ μοὶ εἴπῃ εἰς ποίας τιμὰς ἠγοράσθη ὁ σῖτος καὶ τὰ ἄλευρα καὶ πόσον ἐπωλήθησαν. Ἐξ αὐτοῦ θὰ ἴδωμεν τὴν διαφορὰν μεταξὺ ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως, θὰ ἴδωμεν, τότε, κατὰ πόσον ἡ Τράπεζα εἰλικρινῶς ἢ κερδοσκοπικῶς ἐνήργησεν. Ἐκτὸς τούτου, ὀφείλω νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι, πρὸ ἡμερῶν, ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν νέων ἐγγράφων, ἐφ’ ὅσον ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐννοεῖ νὰ μοὶ δώσῃ ἕνα πίνακα ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω, νὰ εἴπω ὅσα θὰ εἴπω, διότι βεβαιῶ, ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν θὰ καταθέσῃ τοὺς πίνακας, διότι ἀναμένει νὰ λήξουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ νὰ τὰ καταθέσῃ τότε. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μὲ ἀφήσῃ νὰ τελειώσω.

§323Γ. ΠΩΠ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν φιλικὴν καὶ συναδελφικὴν παρέμβασιν; Φρονῶ, ὅτι, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον κατεστήσατε διὰ τῶν πληροφοριῶν σας ἐξαιρετικῆς σημασίας, ὀφείλομεν νὰ ἀναμείνωμεν πάντες οἱ Βουλευταί, ἐνδιαφερόμενοι, τὴν κατάθεσιν τοῦ εἰδικοῦ τούτου σημειώματος περὶ τοῦ τρόπου τοῦ συναλλακτικοῦ μεταξὺ Τραπέζης καὶ Κράτους. Δυνάμεθα ἑπομένως μέχρι τῆς Δευτέρας, διότι εἶναι εὐχερέστατον σημείωμα, νὰ ἀναβάλωμεν καὶ νὰ ἑνώσητε τὴν ἐπερώτησίν σας μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κυκλάδων, ὥστε νὰ ἀπασχοληθῶμεν ὁλόκληρον τὴν Δευτέραν διὰ τὸ θέμα αὐτό.

§324Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς διατάξῃ τὴν ἄμεσον προσαγωγὴν τοῦ σημειώματος αὐτοῦ, ἐγὼ παύω.

§325Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ σημείωμα τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς συναλλάσσεται τὸ Κράτος μετὰ τῆς Τραπέζης, δύναμαι νὰ τὸ φέρω μέχρι τῆς Δευτέρας καὶ ἐνωρίτερον, τὸν πίνακα ὅμως ἐκεῖνον, δὲν δύναμαι νὰ ἐγγυηθῶ, ὅτι θὰ τὸν προσαγάγω μέχρι τῆς προσεχοῦς Δευτέρας.

§326Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀναβάλλομεν, λοιπόν, μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν, ὅτι θέλουσι προσκομισθῆ. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, τῶν τιμῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀγοράζει καὶ δίδει τὸν σῖτον καὶ τὰ ἄλευρα, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων. Διότι αἱ ἐπαρχίαι Λεβαδείας καὶ Θηβῶν ἔχουσι μύλους, κινουμένους δι’ ὑδάτων, εἰς αὐτοὺς δὲν στέλλεται σῖτος, ἀλλ’ ἄλευρα, ἐνῷ δύνανται νὰ ἀλέσουν σῖτον ἐπαρκῆ καὶ δι’ ἄλλας ἐπαρχίας. Εἰς δὲ τὴν ἐπαρχίαν Λεβαδείας, ὅπως καὶ εἰς τὴν περιοχὴν Ἀττικῆς, ὑπάρχουσι καὶ ἀτμόμυλοι. Αὐτοί, λοιπόν, ἔχουσιν ἀτμομύλους, μὴ λειτουργοῦντας καὶ λαμβάνουσι τὸν σῖτον ἀλεσμένον εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ μεταφερόμενον εἰς αὐτάς. Ὑπάρχει μία κατάχρησις καὶ διὰ τὰς τιμάς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ποιότητα. Ἰδοὺ τεμάχιον ἄρτου, τὸ ὁποῖον μοὶ ἔστειλαν ἐκ Μεγάρων. Δὲν τολμῶ οὔτε νὰ τὸ ἀνοίξω.

§327ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μήπως εἶναι δευτέρας ποιότητος, ἡ ὁποία ἔχει 22% πίτυρα;

§328Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Οἱ ἀλευρέμποροι βάζουν 40 ἕως 50%. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν εἰς τοιαύτην κατάστασιν τοὺς συμπολίτας μας, ἵνα κερδίζωσι καὶ πλουτίζωσιν οἱ ἀλευρέμποροι Πειραιῶς. Ὀφείλομεν νὰ διαμαρτυρηθῶμεν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὸ ζήτημα τῆς ποιότητος, ἀφοῦ οἱ ἄνθρωποι πληρώνουν 70 λεπτὰ τὸ ψωμί. Διακόπτω, λοιπόν, ἤδη, ἵνα ἐπαναλάβω τὴν ἀγόρευσίν μου μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου: «Περὶ παροχῆς ἀδειῶν ὑλοτομίας».

§330ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς ἀδειῶν ὑλοτομίας». Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.15′ μ.μ. (Ὥρα 10 μ. μ.)