1916.03.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΚΓʹ.

ΤΗΣ 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 1916

Προεδρία Ἀντιπροέδρου κ. Α. Καϊζουράκη.

(Ὥρα 5.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως. Ὁ κ. Λεβίδης ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν.

§2Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρετήρησα, κ. Πρόεδρε, ὅτι, ἐὰν τὰ Πρακτικὰ ταῦτα συμβῇ νὰ ἐξέλθωσι τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅστις ἤθελε τυχὸν ἀναγνώσει ταῦτα, διὰ πολλοὺς ἐξ ἡμῶν θέλει νομίσει, ὅτι διανοητικῶς δὲν εὑρίσκονται ἐν ὑγιᾷ πνευματικῇ καταστάσει. Παραδείγματος χάριν, ἐγὼ ἤρχισα νὰ φοβῶμαι περὶ ἐμοῦ αὐτοῦ. Ἐνταῦθα ἀναφέρεται, ὅτι ὁ κ. Λεβίδης λέγει: (Ἀναγινώσκει) «Πρόκειται μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ ζητήσητε νέους φόρους, νὰ περικόψητε νέους φόρους, νὰ περικόψητε θέσεις καὶ μισθοὺς, νὰ ἐπιβάλλητε νέους φόρους». Τὶ θέλει νὰ εἴπῃ: «...νὰ περικόψητε νέους φόρους»; Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον, ὅστις, βεβαίως, δὲν εὐθύνεται δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, νὰ συστήσῃ εἰς αὐτοὺς τοὺς κυρίους, οἵτινες συντάσσουσι τὰ Πρακτικά, νὰ ὦσι προσεκτικώτεροι, ν’ ἀντιλαμβάνωνται περὶ τίνος πρόκειται. Εἶναι δὲ δυστύχημα καὶ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, — δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν σημερινῶν, παρετήρησα καὶ ἄλλων κυρίων ἀγορεύσεις ὅτι γελωτοποιοῦνται· διότι, πράγματι, περὶ γελωτοποιήσεως πρόκειται —. Τὸ δυσάρεστον, λοιπόν, εἶναι ὅτι, ἐὰν τὰ Πρακτικὰ ταῦτα πρόκηται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς οἵαν χρῆσιν ἡμεῖς προορίζομεν αὐτά, διότι ρίπτομεν αὐτὰ εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων, ἀφοῦ ἐκδίδονται τὰ ἐστενογραφημένα Πρακτικά, ἅτινα διαδηλοῦσι τὴν εὐθύνην τῆς σοβαρότητος τῶν λόγων ἑκάστου ἀγορεύοντος, ἀφοῦ, λοιπόν, οἱ Βουλευταὶ τὰ πρακτικὰ ἐκεῖνα ρίπτουσιν εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων, τὸ πρᾶγμα εἶναι μικρᾶς σημασίας. Ἀλλὰ παρατηρῶ μετ’ ἐκπλήξεώς μου, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ δυσάρεστον, τὸ δυστύχημα, ὅτι, κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους, καὶ οἱ κύριοι δημοσιογράφοι ἀντλοῦσι διὰ τὰς ἐφημερίδας ἐκ τῶν τοιούτων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, ἐξ αὐτοῦ τοῦ φυλλαδίου. Βεβαίως, ἡ Ἑλλὰς δὲν παρίσταται ἐνταῦθα πᾶσα, ἐκτὸς ὀλιγίστων περιέργων, ἢ μὴ ἐχόντων ἄλλην ἀσχολίαν, ὧν τινες ἔρχονται, ἵνα χειροκροτῶσιν, ἢ ἵνα ποδοκροτῶσι, (πρό τινος μάλιστα, συχνάκις συνέβαινε τοῦτο, εὐτυχῶς, νῦν ἔπαυσεν) ἡ Ἑλλὰς πᾶσα ἀπουσιάζει ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, ὁ δὲ λαὸς ὅλος θέλει νὰ μάθῃ τί γίνεται ἐν τῷ ἐπισημοτάτῳ τούτῳ Σώματι τοῦ Ἔθνους ἐκ τῶν ἐφημερίδων. Ὅταν δὲ αἱ ἐφημερίδες, δὲν γνωρίζω διατί, ἀναγκάζωνται νὰ ἀντλῶσι τὰ γινόμενα ἐνταῦθα ἐξ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῶν ἐντύπων, ὁποίαν ἰδέαν θέλει σχηματίσει ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς περὶ τῶν συνεδρευόντων ἐνταῦθα: Εἶναι λυπηρὰ αὐτὴ ἡ κατάστασις, κ. Πρόεδρε, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι καὶ ἐπικίνδυνος διὰ τὸ κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα. Διὰ τοῦτο, ἐπειδὴ, εἴτε χάριν εὐκολίας, εἴτε ἕνεκεν ἄλλων λόγων, αἱ ἐφημερίδες λαμβάνουσι καὶ δημοσιεύουσι τὰ Πρακτικὰ ἐκ τῶν ἐπισήμων, δῆθεν, πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, παρακαλῶ ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, ἵνα ἐπιστήσητε τὴν προσοχὴν ὑμῶν εἰς τὴν σύνταξιν τῶν Πρακτικῶν τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ ἄλλως, ὁσάκις ἀγορεύσω, ἐὰν παρ’ ἐλπίδα ἐξακολουθῇ ἡ κατάστασις αὐτή, θέλω παρακαλέσει νὰ σημειώνητε, ὅτι ὁ κ. Λεβίδης ἠγόρευσεν ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, χωρὶς νὰ ἀναγράφωνται λεπτομέρειαι, ὑποθέτω δέ, ὅτι πολλοὶ εἰσὶ σύμφωνοι πρὸς τὴν γνώμην μου ταύτην, ἐὰν ἐμπνέωνται ἐξ ἀληθῶν καὶ εἰλικρινῶν κρίσεων. Διότι αὐτὰ δὲν εἶναι πρακτικά· πᾶν ἄλλο ἐκφράζουσι ταῦτα, ἢ τὰ γινόμενα ἐν τῇ Βουλῇ. Χθὲς ἠκούσατε ὡραιοτάτας ἀγορεύσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ κ. Δημητρακοπούλου, τοῦ κ. Τσουκαλᾶ, ἐπιστημονικὰς ἀγορεύσεις καὶ ἐπιχειρήματα σπουδαῖα· τοὐλάχιστον, δὲν ἐδημοσίευον δύο ἢ τρία τῶν ἐπιχειρημάτων, ὥστε καὶ οἱ δημοσιογράφοι καὶ ὁ κόσμος, ἐὰν ἤθελον ἀναγνώσει τὸ ἔντυπον αὐτό, νὰ σχηματίσωσι τὴν ἰδέαν, ὅτι πρόκειται ἐνταῦθα περὶ φρονίμων ἀνθρώπων; Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω· καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς κυρίους αὐτοὺς νὰ ὦσι προσεκτικώτεροι. Ἐὰν δὲ δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ παρακολουθῶσι τὰς συνεδριάσεις, προκειμένου νὰ συμβαίνουν αὐτά, νὰ ἐγκαταλείψωσι τὴν θέσιν καὶ νὰ ἀναπληρωθῶσι δι’ ἄλλων ὑφ’ ὑμῶν, κ. Πρόεδρε.

§3Γ. ΓΑΓΑΡΗΣ. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχυθῇ τὸ συντακτικὸν προσωπικόν, ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ Βουλή, συγχρόνως, νὰ προστεθῇ καὶ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον νὰ δακτυλογραφῇ τὰ Πρακτικά, διότι διαβιβάζονται εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐντελῶς μουτζουρωμένα καὶ δυσανάγνωστα. Τότε καὶ μόνον θὰ κατορθωθῇ, ὥστε νὰ παριστάνωνται ἀκριβῶς τὰ λεγόμενα.

§4Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ἀφορμῆς τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀττικῆς, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ συντάσσοντες τὰ ἐπίσημα πρακτικά, τὰ συντάσσουν ὅσον τὸ δυνατὸν καλλίτερον. Πρέπει κανεὶς νὰ ἔχῃ χρηματίσει δημοσιογράφος, διὰ νὰ γνωρίζῃ, ἂν εἶναι δυνατὸν τόσας ἀγορεύσεις καὶ τόσας συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι διεξάγονται ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, νὰ τὰς περιλάβῃ ἕν ἔντυπον, ὁποῖον εἶναι τὸ παρόν. Φρονῶ, ὅτι τὸ καλλίτερον, τὸ ὁποῖον θὰ εἴχομεν νὰ κάμωμεν, θὰ ἦτο νὰ καταργήσωμεν τὸ δελτίον αὐτό, τὸ ὁποῖον μᾶς ὑποβάλλει εἰς δαπάνας καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει οὐδὲν ἀποτέλεσμα καὶ συγχρόνως νὰ λάβωμεν τὸ μέτρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πάντοτε ἐπεζητήθη: νὰ τοποθετηθοῦν οἱ πρακτικογράφοι τῶν ἐφημερίδων εἰς τοιαύτην θέσιν, ὥστε νὰ δύνανται νὰ παρακολουθῶσι τοὺς ἀγορεύοντας καὶ νὰ δύνανται νὰ μεταδίδωσιν εἰς τὰς ἐφημερίδας των ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγονται ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ. Ἐφ’ ὅσον οἱ δημοσιογράφοι εἶναι πεταμένοι ἐκεῖ ἐπάνω καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ θεωρεῖον ἐκεῖνο, κυρίως καὶ κατ’ ἐξοχήν, χρησιμεύει ἰδίως διὰ τοὺς εὐνοουμένους, οἱ ὁποῖοι ἐλάμβανον εἰσιτήρια καὶ κατέκλυζον τὸ θεωρεῖον, βεβαίως, δὲν θὰ ἔχετε πρακτικὰ εἰς τὰς ἐφημερίδας, οὔτε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγονται ἐνταῦθα. Εἶναι τὸ ζήτημα, κύριοι, σπουδαιότατον καὶ παρακαλῶ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν καὶ τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον ἐφάνη νεωτερίζον εὐθὺς ὡς ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του. Ἡ ἐργασία, ἡ ὁποία γίνεται, εἶναι ἀρίστη, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι πληρεστέρα, ἄρα, εἶναι ἐλλειπὴς καὶ, ὡς τοιαύτη, καταργητέα. Συγχρόνως ὅμως μὲ τὴν κατάργησιν αὐτὴν νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον, τοῦ ὁποίου ἐμνήσθην προηγουμένως, νὰ τοποθετηθοῦν οἱ δημοσιογράφοι εἰς τοιαύτην θέσιν, ὥστε νὰ δύνανται νὰ παρακολουθῶσι τὰ λεγόμενα.

§5Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι πταίουν οἱ δημοσιογράφοι· ἐὰν δὲ ὁ κ. Συνάδελφος αἰσθάνεται ἑαυτὸν μειούμενον ἐν τῇ ἰδιότητι τοῦ δημοσιογράφου, παρακαλῶ, νὰ ἀκούσῃ τὴν ἑρμηνείαν τῶν λόγων μου.

§6Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἐγὼ ὑπερημύνθην τῶν πρακτικογράφων.

§7Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μὴ ἀναμιγνύεσθε, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἐπίθεσις. Ἐγὼ εἶπον τὴν ἀλήθειαν, τὰ συμβαίνοντα. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν κατώρθωσα νὰ ἐκμάθω ὅλον τὸ τεῦχος τοῦ πολυδαιδάλου νέου Κανονισμοῦ, ὅστις ἔπρεπε νὰ ἀνακαθαρθῇ ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους. Μάλιστα ἤθελον νὰ συστήσω νὰ λάβητε τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἀνακαθάρσεως, κ. Πρόεδρε, Διότι εἶναι τὶ ἐντελῶς ἀκατανόητον, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ἐπὶ μακρὸν χρόνον νὰ βαίνωσιν ὁμαλῶς αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς ὑπὸ τοιοῦτόν τινὰ Κανονισμόν. Ἀλλ’ ἤδη μοὶ κατέστη γνωστόν, ὅτι ἐν τινι ἄρθρῳ τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἀναγεγραμμένον: «εἷς συντάκτης τοῦ Δελτίου τοῦ Τύπου ἐπὶ βαθμῷ Ὑπουργικοῦ Γραμματέως αʹ τάξεως», καὶ ἑπομένως αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις δίδει τὰς περιλήψεις τῶν γινομένων ἐνταῦθα εἰς τοὺς κυρίους δημοσιογράφους, οἵτινες οὐδεμίαν ἔχουσιν ἐκ τούτου εὐθύνην. Οἱ δημοσιογράφοι ὅ,τι δίδει αὐτοῖς, τοῦτο δημοσιεύουν. Ποία εἶναι ἡ ἀντιμισθία τοῦ κυρίου αὐτοῦ; Σελὶς 98 τοῦ Κανονισμοῦ: «Ὁ συντάκτης τοῦ Δελτίου τοῦ Τύπου λαμβάνει δραχμὰς 240», δηλαδή, μισθὸν ἀρκούντως σοβαρόν, καὶ μάλιστα, ἀκριβῶς ἐξεταζομένου τοῦ πράγματος, εἶναι πολὺ περισσότεραι ἢ 240 δραχμαί, διότι δὲν ἐργάζεται καθ’ ὅλον τὸ ἔτος. Ἀξιῶ, καὶ μετ’ ἐμοῦ, νομίζω ὅτι ἀξιοῖ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅπως συστηθῇ εἰς τὸν κύριον ὑπάλληλον, ὃν δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω, νὰ προσέχῃ, διότι ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἔχῃ τὴν ἱκανότητα, ἐὰν θελήσῃ νὰ προσέχῃ εἰς τὰ λεγόμενα, νὰ δύναται νὰ κατανοήσῃ ποία εἶναι ἡ κεντρικὴ ἰδέα τῶν ἀγορεύσεων, καὶ νὰ δημοσιεύῃ τὴν κεντρικὴν ἰδέαν ταύτην, καὶ οὐχὶ τὰς ἀνοησίας, ἃς περιέχει καὶ τὸ σημερινὸν καὶ τὸ χθεσινὸν καὶ τὸ προχθεσινὸν δελτίον.

§8Γ. ΠΩΠ. Τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ συντάσσονται ὑπερμέτρως ἀρτίως. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ λάθος τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν. Ὡς ἐνθυμεῖται ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς, ὅτε διετέλει ἔτι Πρόεδρος τῆς Βουλῆς συνετάσσοντο λίαν περιεκτικῶς. Ἐνώπιον ἐμοῦ ἔχω τόμους ἐπισήμων πρακτικῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἁπλούστατα διατυποῦνται εἰς δύο λέξεις τὰ ἐν τῇ Βουλῇ συμβαίνοντα. Οὐδέποτε ἐγίνοντο ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς περιλήψεις ἀγορεύσεων, εἰ μὴ ὁ Βουλευτὴς ἐζήτει τοῦτο, ἢ ὁσάκις ἡ Βουλὴ ἐπεθύμει νὰ ἀναγραφῇ ἐπὶ λέξει ἡ ἀγόρευσις. Συνεπῶς ἔχω νὰ παρατηρήσω τοῦτο: ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς νὰ μὴ ἀναγράφωνται τόσον λεπτομερῶς τὰ ἐν τῇ Βουλῇ λεγόμενα. Τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ ἀποτελοῦσιν, ἁπλούστατα, ὁδηγόν, ὅστις θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸν μελετητὴν τοῦ μέλλοντος, τὸν ἀναζητήσοντα λεπτομερείας τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς, τὰς ὁποίας ἀνεπτυγμένας θὰ ἀνεύρῃ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Ὅταν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς συμβαίνει ὅ,τι συμβαίνει, εἶναι ἀνθρωπίνως ἀδύνατον νὰ μὴ συμβαίνωσιν, ὄχι μόνον ἀτελεῖς ἀναγραφαί, ἀλλὰ καὶ παρανοήσεις. Εἶναι, ὁμολογῶ, ἀξιοθαύμαστοι οἱ νέοι αὐτοί, τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω, καὶ οἱ ὁποῖοι συντάσσουν τὰ πρακτικὰ τὰ νῦν τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν δεξιότητα καὶ τὴν μοναδικὴν εὐχέρειαν περὶ τὴν συντόμευσιν τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι πολλάκις ἐν ἑαυτοῖς πληθώραν ὕλης.

§9Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Δὲν ἀπέδωσεν ὁ Βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Λεβίδης μομφὴν κατὰ τῶν δημοσιογράφων, ἀλλ’ ὑπεραμύνεται τῶν συντακτῶν τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, εἶπον, ὅτι θὰ ἀφήσητε τὰς καλλιτέρας ἀναμνήσεις τῆς Προεδρίας σας, ἐὰν λύσητε τὸ ζήτημα τοῦ δημοσιογραφικοῦ θεωρείου. Τότε, ἀμέσως, θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν θέσιν νὰ καταργήσητε καὶ τὸ προσωπικὸν τοῦ Δελτίου, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔχῃ οὐδένα σκοπόν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίρρησις;

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς ἔγγραφα: Οἱ κάτοικοι Δολιανῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως καταργηθῶσιν οἱ φόροι τῶν προβάτων καὶ τῆς δεκάτης. Οἱ κάτοικοι Λέσβου παρακαλοῦσιν, ὅπως τεθῇ καὶ ἐκεῖ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ἰσχύων νόμος 3218 περὶ ἀγροφυλακῆς. Ὁ Βασίλειος Παπαθανασίου, πρώην ὑποταμίας Βόλου, παρακαλεῖ, ὅπως ἐπαναφερθῇ εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν. Ὁ Θωμᾶς Παναγιωτίδης, πρόσφυξ ἐκ Β. Ἠπείρου, παρακαλεῖ, ὅπως ὁ υἱός του Γαβριὴλ, δημοδιδάσκαλος, ἔφεδρος, ἀποσπασθῇ εἰς τὸν οὐλαμὸν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Οἱ ὑπογραμματεῖς καὶ δικαστικοὶ γραφεῖς Καλαμῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ ΓϠΛΔʹ νόμος. Ὁ Ἐμμ. Κακλινάκης, τέως ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγός, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χορηγηθῇ χρηματικὸν βοήθημα. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Παλαμηδίου στρατιωτικοὶ κατάδικοι παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς ἀπονεμηθῇ Β. Χάρις. Οἱ κάτοικοι Δρεστένων Δωρίδος παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποσταλῇ τὸ ὁρισθὲν βοήθημα εἰς τὰς ἐκεῖ ἀπόρους οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων. Οἱ κάτοικοι Ἁλμυροῦ τῆς Θεσσαλίας, παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν Βαν σειρὰν ἐφεδρείας, οἱ ἔχοντες ἀδελφὸν φονευθέντα ἐν πολέμῳ. Οἱ σμυριδορύκται παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποσταλῶσι τὰ πρὸ πολλοῦ αἰτηθέντα μεταφορικὰ μέσα σμύριδος. Οἱ κάτοικοι Μαργαριτίου παρακαλοῦσιν, ὅπως διαταχθῇ Τράπεζά τις καὶ τοῖς δανείσῃ χρήματα διὰ καλλιέργειαν. Οἱ κτηνοτρόφοι Ἐλασσῶνος ὑποβάλλουσι διαφόρους αἰτήσεις πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. Ὁ Βουλευτὴς κ. ΑΘ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ ὑποβάλλει πρότασιν νόμου: «Περὶ ἀναγνωρίσεως τῶν τμημάτων τοῦ Σουλίου ὡς προνομιούχου ἐκλογικῆς περιφερείας». Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. ΜΠΑΣΙΑΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ κωδικοποιηθέντος νόμου «περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ». Ἡ ἐπὶ τῶν ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟ-ΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ στελεχῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἐφέδρων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ». Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως, χορηγοῦνται αἱ κάτωθι ἄδειαι. Εἰς τὸν κ. Ἰωάν. Ψυχογαλάνην δεκαπέντε ἡμερῶν. Εἰς τὸν κ. Β. Κούρενταν εἰκοσιπέντε ἡμερῶν. Ὁ κ. Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει μετὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ νομοσχέδιον: «Περὶ παγίας προκαταβολῆς τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Οἱ κ. κ. Ἀ. Ἀναγνωστόπουλος, Γ. Κουτρούκης καὶ Ν. Βελέντζας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐκ τοῦ χωρίου Σωρεάνου τῆς Δωρίδος συζύγων καὶ μητέρων τῶν ἐπιστράτων.

§13Α. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ καὶ συνεπῶς παραιτοῦμαι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Λ. Τσουκαλᾶς καὶ Κ. Αἰγιαλείδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἁγίας Ἄννης.

§15Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν δὲν ἔχει ἀντίρρησιν ὁ κ. Αἰγιαλείδης.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰγιαλείδης ἀπουσιάζει. Συνεπῶς, ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Κ. Καζατζῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν διαγωνισθέντων γραφέων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας.

§17Κ. ΚΑΖΑΤΖΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Δ. Καζάκης καὶ Ρ. Πάντος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Τσαριτσάνης.

§19Δ. ΚΑΖΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν ἔχει ἀπασχολήσει ἐπανειλημμένως τὴν Βουλήν, ἔχει προεξοφληθῆ δὲ καὶ ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, περιορίζομαι συνεπῶς νὰ εὐχηθῶ, ὅπως τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, τὸ ταχύτερον, εὑρεθῇ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ πληρώσῃ τοὺς ἀδικουμένους πολίτας, μεταξὺ τῶν ὁποίων καταλέγονται καὶ οἱ συμπολῖταί μου. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προέχει, εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅταν ἐνηργήθη ἡ ἐπίταξις τῶν κτηνῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἐλασσῶνος, ἔλαβον χώραν τοιαῦται ὑπερβασίαι, ὥστε, ἂν δὲν κατηργήθη τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιοκτησίας, τοὐλάχιστον, ἀρκετὰ παρεβιάσθη. Ζῷα πεντακοσίων καὶ ἑξακοσίων δραχμῶν ἐξετιμήθησαν μόνον εἰς τὸ πέμπτον τῆς ἀξίας των. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον κατηγγέλθησαν ταῦτα καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει τὰ πορίσματα τῆς συσταθείσης ἐπιτροπῆς, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ μέγεθος τῆς προξενηθείσης ζημίας. Δυστυχῶς, ὁ νόμος «περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν» εἶναι αὐστηρὸς καὶ δὲν ἐπιτρέπει ἀναθεώρησιν τῆς γενομένης ἐκτιμήσεως, διὰ τοῦτο ἤθελον ζητήσει τὴν θεραπείαν τοῦ πράγματος διὰ νόμου.

§20Ρ. ΠΑΝΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Γιολδάσης, Ι. Καλαντζόπουλος καὶ Π. Σισμάνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας.

§22Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργός, ἐν τῇ ἐγνωσμένῃ αὐτοῦ εὐθυκρισίᾳ καὶ μερίμνῃ ὑπὲρ τῶν ὑπηρετούντων, λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τῆς Ναυπακτίας.

§23Ι. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπικαλούμενος καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν μελετωμένην διαρρύθμισιν τῶν συντάξεων τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν.

§24Π. ΣΙΣΜΑΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ συναινῶ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Μπαμίχας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῶν Ἁγίων Σαράντα.

§26Θ. ΜΠΑΜΙΧΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Σ. Παπαργυρούδης, καὶ Ι. Ἀντωνιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐμπόρων Κοζάνης.

§28Σ. ΠΑΠΑΡΓΥΡΟΥΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τῷ 1912, κατὰ τὴν νικηφόρον προέλασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, καὶ τὴν κατάληψιν τῆς Κοζάνης, ἐπειδὴ δὲν εἶχε καταρτισθῇ εἰσέτι ἐπιμελητεία, ἐξελέγη ὑπὸ τῆς Κοινότητος καὶ τοῦ Δημαρχείου εἰδικὴ ἐπιτροπή, σκοπὸν ἔχουσα, τὴν προμήθειαν τροφίμων, προθύμως χορηγηθέντων ὑπὸ διαφόρων ἰδιωτῶν διὰ τῆς εἰρημένης ἐπιτροπῆς τῷ Στρατῷ. Καίτοι ὅμως ἔκτοτε παρῆλθε τετραετία, οἱ χορηγηταὶ δὲν ἀπεζημιώθησαν. Διημείφθη ἀρκετὴ ἀλληλογραφία μεταξὺ τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς συσταθείσης ἐν Κοζάνῃ καὶ τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν, ὅπερ ἀνεγνώρισε τὰ δίκαια παράπονα τῶν χορηγητῶν, ἔλυσε τὸ ζήτημα, ἀπολύσαν, κατὰ Ἀπρίλιον τοῦ 1914, ὑπουργικὴν ἐγκύκλιον ἔχουσαν οὕτω: (Ἀναγινώσκει) «Τὰ Σώματα καὶ αἱ Ὑπηρεσίαι, εἰς ἅ ἀπεστάλησαν ὑπὸ τοῦ Λοχαγοῦ Κυριάκη Κ. αἱ ἀποδείξεις των παραλαβῆς, νὰ ἐνεργήσωσι τὴν πληρωμὴν τῶν δικαιούχων, ἄν μέχρι σήμερον δὲν ἔπραξαν τοῦτο. 2) Τὰ σώματα καὶ αἱ ὑπηρεσίαι, τὰ φερόμενα ἐν τῇ συνημμένῃ καταστάσει, ὡς λαβόντα εἴδη τροφίμων καὶ νομῆς, καὶ ὧν αἱ ἀποδείξεις παραλαβῆς εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τούτων, θέλουσιν ἐξομαλύνει ἀμέσως τοὺς λογαριασμοὺς, πληρώνοντες τοὺς δικαιούχους. 3) Τὰ σώματα, τὰ φερόμενα, ὡς λαβόντα τρόφιμα, δι’ ἃ δὲν ἐχορηγήθησαν ἀποδείξεις, θέλουσιν ἐνεργήσῃ ἐπισταμένην ἐξέτασιν, ἄν ἐλήφθησαν ταῦτα, ὅτε θέλουσιν ἐνεργήσῃ τὴν πληρωμήν». Ἀπὸ τῆς 24ης Ἀπριλίου 1914, ἔκτοτε παρῆλθον δύο ἔτη καὶ εἰσέτι καθυστεροῦνται ἀρκετὰ χρήματα.

§29Ι. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἡ αἴτησις τῶν ἐμπόρων Κοζάνης ἀφορᾷ μὲν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἀνάγεται εἰς ἐποχήν, καθ’ ἥν ἄλλοι ἐκυβέρνων τὴν Χώραν. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξέδωκε φετφᾶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐνετείλατο τοὺς ἐμπόρους Κοζάνης, οἱ ὁποῖοι εἶχον χορηγήσῃ διάφορα εἴδη πρώτης ἀνάγκης εἰς τὰ διάφορα σώματα στρατοῦ, νὰ λάβωσιν ἐπ’ ὤμου τὸν σάκκον τοῦ ἐμπόρου καὶ νὰ ἀρχίσωσι νὰ τρέχουσιν ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν, ἵνα μάθωσι ποῦ τῆς Ἑλλάδος εἶναι τοποθετημένοι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, ἵνα λάβωσι τὰ χρήματά των. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν μὲ τὸν ἄλλοτε συνάδελφόν του καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θὰ λάβῃ σύντονα μέτρα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραμαλίκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γ. Ἀποστολίδου.

§31Ι. ΚΑΡΑΜΑΛΙΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ φόρος τῆς δεκάτης ἀνῆλθεν εἰς διπλάσιον ποσόν, διὰ τὸν λόγον, ὅτι προεβλέπετο αὔξησις τιμῶν. Ἡ στρατιωτικὴ ἀρχὴ ἐπέταξε τὰ φασόλια, ἀλλ’ εἰς τιμὴν πολὺ κατωτέραν τῆς ἀγοραίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέριμναν, ὅπως μὴ ἀδικηθῇ ἐξ αὐτοῦ ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάτεσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐκ Πειραιῶς μηχανοδηγῶν.

§33Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Οἱ μηχανοδηγοὶ παραπονοῦνται, ὅτι ἡ μισθοδοσία, ἡ ὁποία τοῖς ἐδόθη, ὑστεροῖ τόσον πολὺ ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶχον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωσι. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Κοινότητος Δεματίου.

§35Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὲ ἀκούσῃ ὀλίγον. Δὲν ἤθελον, κ. Βουλευταί, νὰ σᾶς προσφέρω τὸν ξαναζεσταμένον καφὲν τῆς ἀνάγκης τῆς πληρωμῆς τῶν ὑπὸ τῆς ἐπιτάξεως ὀφειλομένων, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Δεματίου, θέλω νὰ ὑποβάλω τὴν γνώμην μου εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα πάντοτε πρὸ τοῦ «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος». Θὰ προτείνω, ὅπως τὰ ποσὰ τὰ ἐξ ἐπιτάξεως ὀφειλόμενα χωρισθῶσιν εἰς κλάσεις, ἤτοι, δοθῇ ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διαταγή, ὅπως τὰ ὀφειλόμενα αὐτὰ κατατμηθῶσιν εἰς δύο κλάσεις, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς σχέσεως τοῦ ἐπιταχθέντος κτήνους πρὸς τὴν ὅλην οἰκογένειαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκεν. Ἂν, ἐπὶ παραδείγματι, τὸ ἐπιταχθὲν ζῷον ἐχρησίμευε διὰ νὰ τρέφῃ τὴν ὅλην οἰκογένειαν, ἡ πληρωμὴ αὐτοῦ νὰ προτιμηθῇ τῆς τοῦ ἄλλου ζώου. Τῆς τοιαύτης διακρίσεως γενομένης, εἶμαι βέβαιος ὅτι ταχύτερον θέλομεν ἀνακουφίσει τὸν λαόν.

§36ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Συνάδελφος προτείνει μέτρον λίαν εὐφυὲς καὶ δεδικαιολογημένον, ἀλλὰ τοῦτο προϋποθέτει ὅτι πληρώνονται ἄλλοι καὶ δὲν πληρώνονται οὗτοι. Δυστυχῶς, εἶναι γενικὴ ἔλλειψις τῆς ἀμέσου καταβολῆς. Πρέπει νὰ ἐργασθῶμεν πάντες ὁμοῦ, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ προσεγγίσωμεν εἰς τὴν ὥραν, καθ’ ἣν θέλομεν ἀνεύρει χρήματα, ὅπως πᾶσαι αὐταὶ αἱ ἱεραὶ ὑποχρεώσεις τοῦ Δημοσίου πληρωθῶσιν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ Φιλιατρῶν.

§38Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ λαὸς τῆς Κοινότητος Φιλιατρῶν ἀναφέρεται εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ θίξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀναλάβει ἡ Προνομιοῦχος Ἑταιρεία, ὅπως ἀποδέχηται τὴν ἐκρίζωσιν σταφιδαμπέλων. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ Φιλιατρῶν, παραπονουμένου κατὰ τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας. Ἡ Προνομιοῦχος Ἑταιρεία ἔλαβε τὸ δικαίωμα παρὰ τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐπαναστάσεως, ὅπως ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῆς καὶ μέχρι σήμερον ἡ Ἑταιρεία προβῇ εἰς σύναψιν δανείου διὰ τὴν ἐκρίζωσιν σχετικῶς καὶ ἀναλόγως τῶν προσφερομένων ἑκάστοτε ὡρισμένων ποσῶν σταφιδαμπέλων. Ὁ νόμος οὗτος ἐτέθη εἰς λειτουργίαν. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ εἶναι ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ἁμαρτωλή, καὶ ἀπὸ τὴν τοῦ Ἀεριόφωτος ἀκόμη. Διότι, δυστυχῶς, ἐκμεταλλεύεται τὸν ἱδρῶτα τοῦ Πελοποννησιακοῦ λαοῦ ἐπὶ ἀνεπανόρθωτῳ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ καὶ ἐπὶ ἰδίῳ τέλει. Καθ’ ἑκάστην, κ. Βουλευταί, λαμβάνομεν ἐπιστολὰς ἐκ μέρους τῶν συμπολιτῶν μας, παραπονουμένων κατὰ τῆς τοιαύτης τακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῆς καὶ μέχρι σήμερον ἡ Ἑταιρεία αὕτη. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, εἰδικῶς, προκειμένου περὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν Φιλιατρῶν, ὑπέστησαν οἱ κάτοικοι ἀνεπανόρθωτους ζημίας, συνεπείᾳ θεομηνίας. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τῆς συναφθείσης συμβάσεως, ἡ ὁποία σήμερον ἀπὸ πολλοῦ ἐπέχει θέσιν νόμου, ὑπέβαλον ἀναφορὰν εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὴν Προνομιοῦχον, ὅπως ἀναδεχθῇ αὕτη τὴν ἀγορὰν ἐκτάσεων ἐν τῇ περιφερείᾳ Φιλιατρῶν πρὸς ἐκρίζωσιν καὶ ἡ Ἑταιρεία, δυστυχῶς, κωφεύει, προφασιζομένη ὅτι αἱ ἐκτάσεις αὗται, λόγῳ τῆς θεομηνίας, ὑπέστησαν μείωσιν καὶ ἑπομένως δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν ἐκ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ὅπως προβῇ εἰς ἀγορὰν καὶ εἰς ἐκρίζωσιν αὐτῶν. Ἀλλά, δυστυχῶς, μεταξὺ τῶν ἀναφερομένων, Κύριοι Βουλευταί, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὐτή, ἐκπροσωπεῖ ὅλον τὸν λαὸν τῆς πόλεως Φιλιατρῶν, διότι εἶναι ὑπογεγραμμένοι ὅλοι οἱ Πρόεδροι τῶν Ἑταιρειῶν καὶ τῶν Συλλόγων, ἐκτὸς τοῦ ὅτι, λέγω, ἐν τῇ ἀναφορᾷ αὐτῇ ἐκπροσωπεῖται ὅλος ὁ λαὸς τῆς Κοινότητος τῶν Φιλιατρῶν, ἀλλά, δυστυχῶς, ὑπάρχουσι μεταξὺ τῶν ἀναφερομένων καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐκλήθησαν ὑπὸ τὰς σημαίας, ἵνα ὑπερασπίσωσι τὴν τιμὴν τῆς Πατρίδος. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι, λόγῳ τῆς ἀνίσου παροχῆς ἐπιδόματος, στεροῦνται αἱ οἰκογένειαι τῶν ἐπιστράτων καὶ τοῦ ἐπιουσίου ἀκόμη ἄρτου. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος, Κύριοι Βουλευταί, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀρθῇ ἡ ἀνισότης αὐτή, νὰ ἐπαναφέρω καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα αὐτό, καθ’ ἣν ἔχω ὑποχρέωσιν.

§39Κ. ΚΑΖΑΤΖΗΣ. Ποία ἀνισότης;

§40Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀνισότης, λέγω, καὶ ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε τοῦτο, διότι διενεμήθη εἰς πολλὰς ἐπαρχίας τὸ ἐπίδομα μέχρι τέλους Δεκεμβρίου, ἴσως καὶ μέχρι τέλους Ἰανουαρίου, καὶ εἰς ἄλλας δὲν διενεμήθη οὐδ’ ὀβολός.

§41ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Συνάδελφε, καὶ χθὲς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος εἴπατε πράγματα, ἅτινα, προφανῶς, προέρχονται ἐκ λόγων ἀνεπιτυχοῦς ἐφαρμογῆς τῶν διδομένων διαταγῶν εἰς τὴν Ὀλυμπίαν. Διότι εἰς τὴν Ὀλυμπίαν, ἥτις εἶχε λάβει πρό τινος χρόνου μόνον 1.716 δραχμάς, πρό τινων ἑβδομάδων, ἢ ἑνὸς μηνός, μετὰ τὰς ὑμετέρας παραστάσεις, ἐφρόντισα καὶ ἀπέστειλα μετὰ μεγίστης δυσκολίας, διότι καὶ ἄλλαι περιφέρειαι δὲν εἶχον λάβει καὶ ἔπρεπε νὰ σταλῶσι καὶ εἰς αὐτάς, τὸ δὲ χρῆμα, ὡς γινώσκετε, δὲν ἀφθονεῖ, 25 χιλιάδας δραχμῶν μετὰ τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν γενικῶς δίδομεν πρὸς πάντας τοὺς Ταμίας, ὅταν στέλωμεν βοηθήματα: «Τὸ ποσὸν τοῦτο θέλετε κατανείμῃ εἰς πάσας ἐν γένει τὰς ἐπιτροπὰς τῆς περιφερείας τοῦ Ταμείου σας, κατὰ προτίμησιν δὲ εἰς τὰς μὴ λαβούσας μέχρι σήμερον μετρητά». Αὐτὴ εἶναι ἡ διδομένη διαταγή, γενικῶς, ὅπου στέλλωμεν χρήματα. Ἐὰν ἔχετε παράπονον κατὰ τῆς διανομῆς, παρακαλῶ, ὡρισμένως νὰ τὸ διατυπώσητε καὶ ἔστε βέβαιος, ὅτι θὰ φροντίσω νὰ ἐπανορθωθῇ τὸ κακόν, ἢ νὰ παταχθῇ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κακῶς ἔκαμε τὴν διανομήν.

§42Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐὰν εἶχον παράπονον κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπεν, ὅτι ἔλαβε πρόνοιαν, ἐκτὸς τῶν 1.716 δραχμῶν, νὰ ἀποσταλῶσι καὶ 25.000 δραχμῶν εἰσέτι, ἐὰν εἶχον παράπονον κατὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, βεβαίως, πρέπει νὰ ἀναφέρω τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα δώσωσι λόγον οἱ ἁρμόδιοι. Δὲν ἔχω παράπονον κατὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ἡ Ἐπιτροπή, ἀτελῶς λειτουργοῦσα, ἠδύνατο νὰ ὑποπέσῃ καὶ εἰς σφάλματα. Ἔχω παράπονον κατὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διότι, ἐνῷ τὸ Ταμεῖον τῆς Ὀλυμπίας εἶχεν 60.000 δραχ... τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἀπὸ τὸν ἐνοικιαστὴν τοῦ ἰχθυοτροφείου, διετάχθη ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ στείλῃ ταῦτα εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Μαντινείας. Καὶ διαπιστοῦται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ὑπάρχουσιν οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔλαβον οὐδὲ ὀβολόν, καὶ διὰ τοῦ ἀναγνωσθέντος ἐγγράφου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διανεμηθῇ εἰς ὅλας. Καὶ χθὲς εἶπεν, ὅτι ἐστάλη ποσὸν 25.000, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀνεπαρκές, καὶ ἐνῷ ὑμεῖς μὲ διεβεβαιώσατε, ὅτι θὰ διανεμηθῇ τὸ ποσὸν δι’ ἕνα μῆνα, δυστυχῶς, τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐπαρκεῖ μόνον διὰ τὸ ἐπίδομα δεκαπέντε ἡμερῶν. Δὲν ἠδυνήθητε δὲ δυστυχῶς νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι εἰς πολλὰς ἐπαρχίας διενεμήθη τὸ ἐπίδομα μέχρι τέλους Δεκεμβρίου.

§43ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβές· πρὸς πάσας τὰς περιφερείας εἴμεθα ἐν ἀργοπορίᾳ διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ τὸ χρῆμα.

§44Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι φυσικὸν νὰ εἴμεθα ἐν ἀργοπορίᾳ πρὸς πάντας, ἀφοῦ διατρέχομεν τὸν Μάρτιον. Ἐγώ δὲν εἶπον, ὅτι διενεμήθη ὁ Μάρτιος, εἶπον, ὅτι διενεμήθη τὸ ἐπίδομα εἴς τινας ἐπαρχίας μέχρι τέλους Δεκεμβρίου, ἐνῷ εἰς πολλὰς ἐπαρχίας δὲν διενεμήθη οὔτε ὁ Ὀκτώβριος.

§45Κ. ΦΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι ὅμως αὐτὸ ζήτημα, Κύριε Συνάδελφε, διὰ νὰ ἀπασχολῆται ἡ Βουλή. Ἤρκει νὰ συστήσητε τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§46Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἴσως νὰ ἔχητε ὑμεῖς ἀλλοίαν ἀντίληψιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ Βουλευτής· ἐγὼ ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπερασπίσωμεν τὸ δίκαιον, καὶ τὸ δίκαιον εἶναι νὰ γίνῃ διανομὴ πρὸς ὅλους, ἰδίᾳ, προκειμένου περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τῶν ὁποίων αἱ μητέρες, αἱ σύζυγοι καὶ τὰ τέκνα, πεινῶσιν. Αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν ἔχομεν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν τοῦ λαοῦ Φιλιατρῶν, προκειμένου περὶ τῆς Προνομιούχου Ἑταιρίας, καὶ ἐνεργήσῃ τὰ καθ’ ἑαυτόν.

§47ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἀληθῶς ἀνάγκη νὰ μάθῃ ἡ Βουλή, ὅτι μέχρι ταύτης τῆς ὥρας μόλις κατωρθώθη καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα νὰ διανεμηθῇ ποσὸν φθάνον τὰ 5.000.000 δραχμῶν, διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐπιστράτων. Πρό τινων ἑβδομάδων τὸ ποσὸν τοῦτο ἀνήρχετο εἰς 4.700.000. Ἐνῷ ἀνελήφθη ὑποχρέωσις ὑπὸ τοῦ Κράτους νὰ διανέμωνται κατὰ μῆνα 5.000.000 δραχμῶν, τὸ Κράτος ταύτην τὴν ὥραν, μετὰ δυσκολίας μεγίστης, πορίζεται ἐκ τοῦ ὑστερήματος, — διότι ἀπεστερεῖ τὸ χρῆμα ἄλλους, — τὰ ἀπαιτούμενα, ἵνα θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς δυστυχίας. Καὶ ὅπου ἦτο δυνατὸν ἐστάλη, ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν, τὸ ποσὸν μετὰ πάσης προθυμίας καὶ προσοχῆς, ὅπως μὴ ἀποστέλληται πέραν τοῦ ἀπολύτως ἀπαραιτήτου. Εἰς τοὺς μεγαλειτέρους πληθυσμοὺς ἀπεστάλησαν περισσότερα χρήματα καὶ εἰς τοὺς μικροτέρους τὰ ἀνάλογα ποσά, ὄχι ἀκριβῶς τὸ ἀνάλογον, ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἀνειλημμένων, τὸ δυνατόν. Εἶμαι εὐγνώμων εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἐπαρχιῶν τῶν ἄλλων, οἵτινες καίτοι οὐδὲν ἔλαβον, οὐδὲ λέξιν ἐνταῦθα εἶπον, διότι συνῃσθάνθησαν ὅτι τοιαύτη ἡ κατάστασις τῆς Χώρας, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν Κυβέρνησις, ἔχουσα συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος αὐτῆς, ἐξ ἀμελείας νὰ μὴ ἀποστείλῃ χρήματα. Καὶ ἐνταῦθα ἔχω κατάλογον ἐπαρχιῶν, τῶν ὁποίων θέλω ἀναγνώσει τὰ ὀνόματα, αἵτινες οὐδὲν ἔλαβον, μέχρι τῆς ὥρας, οὐδὲ λεπτόν. Ἡ Κέρκυρα μόλις ἀπὸ μιᾶς ἑβδομάδος, πολὺ κατόπιν τῆς ἀποστολῆς τῆς Ὀλυμπίας, ἔλαβε 55.000 δραχμῶν· ἡ Κεφαλληνία μόλις κατώρθωσε νὰ λάβῃ 25.000 δραχμῶν, πολὺ μεγαλειτέρα περιφέρεια, ἢ ἡ τῆς Ὀλυμπίας· εἰς τὴν Ζάκυνθον, καθ’ ὃν χρόνον καὶ εἰς τὴν Ὀλυμπίαν, ἐστάλησαν 20.000 δραχμῶν· ἡ Εὐρυτανία μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβε 50.000 δρχ.

§48ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐστάλησαν.

§49ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐδόθη ἐντολὴ νὰ ἀποσταλῶσιν· ἡ ἐπαρχία Γόρτυνος οὐδὲν λεπτὸν ἔλαβε· παρήγγειλα τελευταῖον νὰ σταλῶσιν...

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἀποστέλλονται. (Θόρυβος).

§51ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πιστεύσατε, ὅτι ὁ πόνος μου εἶναι ἴσος πρὸς τὸν ἰδικόν σας, διότι πρόκειται περὶ Ἑλληνικῶν περιφερειῶν, αἵτινες ἐν δικαίῳ εἶναι πᾶσαι καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἐδόθη καὶ δίδεται ἐντολὴ νὰ ἀποσταλῶσι χρήματα. Εἰς τὴν Τριχωνίαν μέχρι τῆς ὥρας οὐδὲ λεπτὸν ἐστάλη...

§52ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διατὶ δὲν ἀποστέλλονται ὅμως; (Θόρυβος).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ, τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀγορεύοντα.

§54ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ Δωρὶς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβε 18.000 δραχμῶν, ἀπέναντι τοῦ μηνιαίου ποσοῦ τῶν 35.000 δραχμῶν. Ἡ Ναύπακτος ἔλαβε...

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔλαβε τίποτε. (Θόρυβος)

§56ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ λέγω, ὅ,τι διέταξα νὰ γίνῃ· ἐὰν τυχὸν δὲν ἐξετελέσθη ὅ,τι διέταξα, παρακαλῶ τοὺς κ. Βουλευτάς, νὰ μοὶ σημειώσωσι τὶ δὲν ἐξετελέσθη, διὰ νὰ φροντίσω. Λοιπόν, ἐξακολουθῶ. Τὰ Καϊλάρια οὐδὲ λεπτὸν ἔλαβον· ἡ Λευκὰς ἔλαβε 30.000 δραχμῶν· οἱ Παξοὶ δὲν ἔλαβον τίποτε. Ἡ Ἰθάκη μηδέν· ὁ Ἁλμυρὸς μηδέν· τὸ Πωγώνιον μηδέν· ὁ Λαγκαδᾶς μηδέν. Κατωρθώθη νὰ σταλῶσι κατὰ τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐθέσαμεν ἐνταῦθα, εἰς τὰς ἐχούσας μεγαλειτέρας ἀνάγκας ἐπαρχίας, καταγινόμεθα δέ, συμφώνως πρὸς τὴν ἀρχὴν ταύτην, νὰ ἀποστείλωμεν ἐκεῖ ὅπου οὐδὲ λεπτὸν ἐστάλη μέχρι τῆς ὥρας ταύτης. Αὔριον θὰ καταθέσω πίνακα, ἵνα διὰ τούτου δυνηθῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς διαμαρτυρίας.

§57Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Μετὰ προσοχῆς, κ. Πρόεδρε, ἤκουσα τὸν κατάλογον παρὰ τοῦ σεβαστοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἤκουσα τὰ ὀνόματα τῶν μὴ λαβουσῶν χρήματα ἐπαρχιῶν, ἀλλ’ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω καὶ τὰ ὀνόματα τῶν λαβουσῶν χρήματα ἐπαρχιῶν, διότι ἤκουσα τὰ ὀνόματα, ἴσως, ἴσως τῶν ἀπορωτέρων, τῶν πενεστέρων ἐπαρχιῶν. Γνωρίζω τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ Δημοσίου Θησαυροῦ, ἀλλὰ τὸ παράπονον, κυρίως, στρέφεται εἰς τὸ ὅτι αἱ μὴ ἔχουσαι ἀπόλυτον ἀνάγκην ἐπαρχίαι, αἱ πλουσιώτεραι, ἔλαβον, ἐνῷ αἱ πενέστεραι δὲν ἔλαβον, καὶ ἔχουσι τὸ παράπονον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἤγειρε τὰς διαμαρτυρίας. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, διότι τίποτε ἀδικώτερον δὲν εἶναι τῆς ἀνισότητος...

§58ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον στέλλει εἰς τὰς περιφερείας τὰ χρήματα, ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τοῦ πληθυσμοῦ, δὲν εἶναι ὅμως εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὸ Ὑπουργεῖον ἂν χορηγῶνται.

§59Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἀπεστάλησαν εἰς τὰς πλουσιωτέρας ἐπαρχίας καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του, κατ’ ἐξοχήν, τοὺς πενεστέρους, οἱ ὁποῖοι, ἐκτὸς τῆς ἀτυχίας τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἔχουν καὶ ἄλλην ἀτυχίαν, ἡ ὁποία κατέστησε τούτους ἔτι δυστυχεστέρους. Κατὰ τὸν παρελθόντα Ἀπρίλιον, χάλαζα κατέστρεψε τὴν παραγωγὴν τῆς ἐπαρχίας μου καὶ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ ἐλαττωθῇ ἡ παραγωγὴ κατὰ τὸ ἥμισυ καὶ πλέον. Εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἐγένετο ἡ καταστροφή, ὥστε οἱ κάτοικοι περιῆλθον εἰς ἀδυναμίαν νὰ καλλιεργήσωσι τὰ κτήματά των καί τινες μάλιστα περιῆλθον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὰ ἐκριζώσωσιν. Ἀληθῶς, κατὰ τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Προνομιούχου, πρέπει νὰ εἶναι τελείως καλλιεργημέναι αἱ σταφιδάμπελοι, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν αὐτὴν περίστασιν, ἦτο δυνατὸν νὰ καθορισθῇ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι εἶναι ἐπιδεκτικὴ ἑρμηνείας ἡ σύμβασις, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ καὶ ἡ ἐκρίζωσις τῶν σταφιδαμπέλων ἐκείνων, διότι δὲν ἦσαν τελείως ἀκαλλιέργητοι, ἂν δ’ ἔλλειπε μέρος τὶ καλλιεργείας ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐπῆλθεν ἡ προσβολὴ ὑπὸ τῆς χαλάζης καὶ ἐκεῖθεν, δὲν ἀπάδει ἀπολύτως πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς συμβάσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἴτησις τῶν ἀναφερομένων συμπολιτῶν μου, καὶ ἐπ’ αὐτῆς παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους κ. κ. Ὑπουργούς, νὰ λάβωσι πρόνοιαν καὶ ὑποδείξωσιν εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Προνομιούχου, μετ’ ἐπιεικείας τινὸς νὰ κρίνῃ τὸ ζήτημα. Πρόκειται περὶ μικρῶν ἐκτάσεων, καὶ ἴσως, ἴσως ἡ ἐκρίζωσις συμφέρει καὶ εἰς τὴν Ἑταιρείαν, διότι θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκρίζωσιν μὲ τὸ κατώτερον ὅριον τῆς τιμῆς.

§60ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσω καὶ τὸ θέμα αὐτό.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντωναρόπουλος.

§62Π. ΑΝΤΩΝΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Φιλιατρῶν καὶ συστήσῃ εἰς τὴν Ἑταιρείαν, ὅπως δεχθῇ καὶ ἐκριζώσῃ τὰ κτήματα, τὰ ἀτελῶς καλλιεργηθέντα καὶ παθόντα ἐκ χαλάζης.

§63ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νὰ σταλῇ παρακαλῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορά.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας....

§65Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀναφορά, διὰ τὴν ὁποίαν εἶμαι ἐγγεγραμμένος, νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πλέον οὔ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κράλλης.

§67Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Εἴχομεν ἐρωτήσει πρὸ μηνὸς καὶ πλέον τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον περὶ τῶν κτημάτων τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα εἶναι πάμπολλα ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἀποφέρουν καμμίαν πρόσοδον εἰς τὸ Ταμεῖον. Ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Θεσσαλονίκης πλεῖστα κτήματα κατελήφθησαν τὸ ἕν μετὰ τὸ ἄλλο ὑπὸ διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Ἑκάστη ὑπηρεσία ἐζήτει καὶ ἕν οἴκημα διὰ νὰ διάγῃ ἐν ἀνέσει καὶ εὐμαρείᾳ καὶ τοιουτοτρόπως σειρὰ ὁλόκληρος κτημάτων κατελήφθη, χωρὶς καμμίαν ἀνάγκην. Πολλάκις τὸ ζήτημα αὐτὸ συνεζητήθη εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, διότι ἀποτελεῖ σκάνδαλον, καὶ ὅμως οὐδεμία φροντὶς ἐλήφθη.

§68Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Δὲν βαρύνει τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν.

§69Π. ΚΡΑΛΛΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι περὶ τούτου. Ὁ λαός, πολλάκις, διεμαρτυρήθη, ἀλλ’ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ καμμία φροντίδα περὶ αὐτοῦ. Ποῦ προσκόπτει τὸ ζήτημα; Διατὶ δὲν ἐκκενοῦνται τὰ οἰκήματα; Διατὶ δὲν ἐνοικιάζονται, τώρα μάλιστα, ὅπου τὸ Δημόσιον ἔχει ἀνάγκην χρημάτων; Εἶναι μυστήριον. Ὑπάρχει ἐν Θεσσαλονίκῃ Διοικητήριον πελώριον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ Τουρκοκρατίας περιελάμβανεν ὅλας τὰς ὑπηρεσίας καὶ τότε ὁ Νομὸς Θεσσαλονίκης δὲν ἦτο, ὅπως εἶναι σήμερον, ἦτο διπλάσιος ἂν ὄχι τριπλάσιος. Κατ’ ἀρχὰς, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι ἦσαν εἰς τὸ Διοικητήριον, κατόπιν ὅμως, ποῖοι λόγοι ἐπέβαλον, ὥστε ἑκάστη ὑπηρεσία νὰ ζητῇ καὶ ἰδιαίτερον οἴκημα; Αὐτὸ ἀποτελεῖ αἴνιγμα. Ἐπίσης, πλεῖστα οἰκήματα κατέχονται ὑπὸ στρατιωτικῶν ὑπηρεσιῶν, ἐνῷ ὑπάρχουσι στρατῶνες καὶ κτίρια, τὰ ὁποῖα εἶναι μέγαρα, καὶ ἐν τούτοις τὰ οἰκήματα δὲν ἐκκενοῦνται· καὶ αὐτὸ ἐπίσης εἶναι αἴνιγμα. Τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλοῦν, ἔχετε δ’ ὑπ’ ὄψιν, κ. Βουλευταί, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δὲν ἐθίξαμεν ποτὲ ζητήματα, ἀπαιτοῦντα δαπάνας διὰ τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ φέρωσιν, ἀντιθέτως, ἔσοδα εἰς αὐτό. Σήμερον, ὁπότε ἐπιβάλλεται μεγίστη οἰκονομία εἰς ὅλους τοὺς κλάδους, εἶναι, ἀκριβῶς, εὐκαιρία νὰ περικοπῶσιν ὅλαι αἱ πολυτέλειαι· καὶ τὸ χειρότερον πάντων, ἀποτελεῖ σκάνδαλον εἰς βάρος ὅλων ἡμῶν ἡ ἀνοχὴ τοιαύτης καταστάσεως, διότι ὑπάρχουσιν οἰκήματα, εἰς τὰ ὁποῖα καὶ κατοικοῦν, ὑπάρχουσι μάλιστα πληροφορίαι, ὅτι καὶ ὑπενοικιάσθησαν δωμάτια ὑπὸ τῶν κατοικούντων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ δὲν ἔχομεν ἀποδείξεις. Ὑπεβάλαμεν, λοιπόν, ἁπλοῦν ἐρώτημα, διὰ νὰ γίνῃ αἰτία μικρᾶς συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα ἀμέσως.

§70ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπαντῶ εἰς τὴν γενομένην ἐρώτησιν ὑπὸ τοῦ ἐντίμου προαγορεύσαντος καὶ τῶν Συναδέλφων κ. κ. Γκοτζαμάνη, Κορνιζοπούλου καὶ Καυτατζόγλου. Τὸ παράπονον, τὸ διατυπωθὲν διὰ τῆς ἐρωτήσεως, διότι πρόκειται περὶ παραπόνου, εἶναι, δυστυχῶς, δεδικαιολογημένον. Εἶναι δὲ δεδικαιολογημένον καὶ εἰς ἄλλας πόλεις, ἐκτὸς τῆς Θεσσαλονίκης, καὶ εἰς τὴν Κοζάνην, καὶ εἰς τὴν Κορυτσᾶν, καὶ ἐν Κρήτῃ. Ὁ λόγος τοῦ κακοῦ ἀνέρχεται εἰς τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς καταλήψεως. Τότε ἦτο ἀνάγκη νὰ κατατοπισθῶσι πάντες εἰς τὰ διάφορα κτίρια, τὰ ἐκκενωθέντα ὑπὸ τῶν ἀπελθόντων καὶ εἰσῆλθον οὗτοι ἐδῶ, ἄλλοι ἐκεῖ καὶ ὁ στρατὸς εἰς τὰ πλεῖστα οἰκοδομήματα, ὅπως ἦτο φυσικόν. Καὶ ἡ ἀνωμαλία αὕτη, ἡ ὁποία τότε ἦτο δεδικαιολογημένη, διήρκεσε καὶ καθ’ ὅλον τὸν χρόνον τῶν Γενικῶν Διοικητῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἐγὼ αὐτός, Γενικὸς Διοικητὴς ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐπὶ τρίμηνον, μετ’ ἀγανακτήσεως παρετήρησα πράγματα, ὧν παράδειγμα ἔδωκε πρὸ ὀλίγου ὁ καταβὰς τοῦ βήματος, καὶ πολλάκις ἰδὼν ταῦτα συνῃσθάνθην τὴν ἀδυναμίαν κατ’ ἐκείνην τὴν ὥραν τῆς παρεμβάσεως τῆς Διοικήσεως, ὅπως τὰ πράγματα διευθετηθῶσι δικαίως καὶ κατὰ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου. Ἡ ἀνωμαλία αὕτη, διαρκοῦσα τότε ἐν τῇ ἐκτάκτῳ καταστάσει, παρατεινομένου τοῦ χρόνου, ἔπρεπε νὰ ἐλαττωθῇ καὶ νὰ εἶναι ἤδη πεπαυμένη, καθ’ ἃς ὅμως ἔχω ἀντιλήψεις, τὸ κακὸν δὲν ἔπαυσεν. Ὑπάρχει πολὺ μεγάλη ἀδιαφορία ἀρχῶν τινων περὶ τοῦτο, καὶ φοβοῦμαι, ὅτι, ἐὰν δὲν σταλῇ, ἰδίως εἰς Θεσσαλονίκην, εἰδικὸς ἐπιθεωρητής, ὅστις νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου, καὶ νὰ ἐργασθῇ καὶ νὰ ἐκτελέσῃ αὐτὸς τὴν μετατόπισιν τῶν πάντων καὶ τὴν ἀνάκτησιν τῶν κτημάτων τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῶν δημοσίων ἀναγκῶν, ἢ ὑπὲρ προσόδου σπουδαίας, τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ δώσωσι, φοβοῦμαι, ὅτι οὐδὲν θέλει κατορθωθῇ. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, λαβὼν πολλάκις ἀφορμήν, ἐφρόντισα καὶ ἐζήτησα νὰ καταγράψω ταύτην τὴν περιουσίαν, ὅπως τὸ κέντρον, δηλαδὴ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, κατέχῃ πληροφορίας ἀκριβεῖς περὶ τῆς ἰδιοκτησίας αὐτοῦ. Καίτοι ἐπανειλημμένως ὑπέμνησα, μέχρι ταύτης τῆς ὥρας δὲν ἔχω τὴν ἀπογραφὴν τῶν καταστημάτων Θεσσαλονίκης καὶ ἠναγκάσθην νὰ ὑπομνήσω καὶ πάλιν τοῦτο. Ἔχω τὴν ἀπογραφὴν τῶν δημοσίων οἰκοδομημάτων ἐν Κρήτῃ, ἀλλὰ δὲν ἔχω τὴν ἀπογραφὴν τῶν δημοσίων οἰκοδομημάτων ἐν Θεσσαλονίκῃ, καὶ ἐζήτησα τελευταῖον νὰ λάβω καὶ ἐκ τῆς Κοζάνης πληροφορίας, διότι θεωρῶ, ὅτι εἶναι ἀπαράβατον καθῆκον, ἐπὶ τέλους, τὸ κακὸν τοῦτο νὰ παύσῃ καὶ νὰ ἐπανέλθωσι τὰ πράγματα ἐκεῖ ὅπου πρέπει νὰ ἐπανέλθωσιν. Εἶναι δὲ σκανδαλῶδες, ἀκριβῶς, νὰ ἐνοικιάζῃ οἰκοδομήματα τὸ Δημόσιον ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἐνῷ ἔχει οἰκοδομήματα ὑπερεπαρκέστατα διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ. Τὸ κακὸν εἶναι ἀναντίρρητον, καὶ βεβαίως, οἱ προκαλέσαντες τὴν ἐρώτησιν ἐπὶ τούτου παρέσχον ὑπηρεσίαν, διότι προσδίδουσι τὴν δύναμιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐνεργήσῃ αὐστηρότερον καὶ τὸ ταχύτερον νὰ παύσῃ τὸ κακόν, κακόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται καὶ εἰς ἄλλους λόγους, τὸ ὁποῖον ὅμως φαίνεται, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται καὶ καθ’ ὃν τρόπον πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ καταβὰς τοῦ βήματος, διότι ἰδιῶται κατοικοῦσιν ἐκεῖ, ὅπου ἔπρεπε νὰ ὑπάρχωσι δημόσια καταστήματα ἢ ἐκεῖ ὅπου ἰδιῶται ἔπρεπε νὰ κατοικῶσιν ἐπὶ ἐνοικίῳ.

§71Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, καὶ ἐγώ, καὶ οἱ συμπολῖταί μου ὅλοι μετ’ εὐχαριστήσεως θὰ ἀκούσουν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν φαίνεται, ὅτι θὰ ληφθῇ μία πλέον ὁριστικὴ ἀπόφασις, ὅπως παύσῃ αὐτὴ ἡ σπατάλη τῶν δημοσίων κτιρίων, ἡ ὁποία γίνεται τόσον ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὅσον καὶ εἰς τὰς ἄλλας πόλεις τῶν Νέων Χωρῶν, ὅπως ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ἕν πρᾶγμα θέλω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Δὲν γνωρίζω τὶ ἐγένετο εἰς τὰς ἄλλας πόλεις, ἀλλ’ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, πολὺ κακῶς ἐπληροφόρησεν ἡ ὑπηρεσία, ὅτι τὰ κτίρια αὐτὰ κατελήφθησαν ἀμέσως μετὰ τὴν κατοχήν. Μετὰ τὴν κατοχήν, αἱ Ἑλληνικαὶ ὑπηρεσίαι ἐγκατεστάθησαν ἀκριβῶς ἐντὸς τοῦ Διοικητηρίου, ὅπως πρὸ τοῦ καταλυθέντος καθεστῶτος. Ὅπως οἱ Τοῦρκοι εἶχον ὅλας τὰς διοικητικὰς καὶ δικαστικὰς ἀρχὰς ἐντὸς τοῦ Διοικητηρίου, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαὶ εἶχον ἐγκατασταθῆ ἐντὸς τοῦ κτιρίου τούτου καὶ ἦτο ἐπαρκέστατον τὸ κτίριον, ἀφοῦ, σὺν ταῖς ἄλλαις ὑπηρεσίαις, ἦτο τότε καὶ ἡ Γενικὴ Διοίκησις. Ἡ σπατάλη τῶν κτιρίων ἤρχισε, Κύριοι, μετὰ πολλοὺς μῆνας, κατὰ Ἰούνιον τοῦ 1913, ὁπότε ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσῃ ὁ πόλεμος κατὰ τῶν Βουλγάρων. Πλεῖστα τῶν οἰκημάτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα κατόπιν περιῆλθον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, κατείχοντο τότε ὑπὸ τῶν Βουλγάρων. Ἐκεῖ, λοιπόν, ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ ἐκτόπισις τῶν Βουλγάρων καὶ διετάχθησαν ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν ὅλοι οἱ ἔνοικοι νὰ ἐκκενώσωσι τὰς οἰκίας αὐτάς. Ἐγένετο, Κύριοι, ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῶν Βουλγάρων, ἐξεδιώχθησαν οὗτοι, καὶ κατόπιν, μετὰ πολλοὺς μῆνας, ἀντὶ νὰ ἐπανέλθωσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατεῖχον τὰς οἰκίας, ἤρχισαν νὰ ἐπανέρχωνται, ὅπως αἱ χελιδόνες, αἱ διάφοροι ἀρχαί. Ἤρχισαν νὰ ἀπέρχωνται ἐκ τοῦ Διοικητηρίου αἱ οἰκονομικαὶ, αἱ δικαστικαὶ, αἱ ἀστυνομικαὶ ἀρχαί, καὶ ἐν γένει πᾶσα ὑπηρεσία, ἡ ὁποία εὕρισκεν ἕν κτίριον, ἔφευγεν ἀπὸ τὸ Διοικητήριον καὶ ἐπήγαινε καὶ τὸ κατελάμβανε, σήμερον δὲ τὸ Διοικητήριον εἶναι σχεδὸν κενόν, εὑρίσκονται πλεῖστα δωμάτια, τὰ ὁποῖα εἶναι κεκλεισμένα, διότι δὲν ὑπάρχουσι μέσα ὑπάλληλοι νὰ κατοικῶσι καὶ εἰς ἄλλα δωμάτια παμμέγιστα εὑρίσκεται μέσα εἰς γραφεύς! Τὸ Διοικητήριον, Κύριοι, τῆς Θεσσαλονίκης, δι’ ὅσους δὲν τὸ ἐπεσκέφθητε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἶναι τριώροφον, εἶναι ἕν Μέγαρον, τὸ ὁποῖον δυσκόλως ἀνευρίσκει τις, ὄχι εἰς τὰς Ἀθήνας μόνον, ἀλλά, πιστεύω, καὶ εἰς πολλὰ μεγάλα κέντρα τῆς Εὐρώπης. Εἶναι τριώροφον καὶ περιέχει ἄνω τῶν 120 δωματίων, τὰ δὲ διαμερίσματα αὐτοῦ καὶ αἱ αἴθουσαι εἶναι τοσοῦτον μεγάλαι, ὥστε δὲν ὑπάρχουσι παρόμοιαι εἰς τὰ ἐδῶ Ὑπουργεῖα. Αἱ ἀρχαὶ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκατασταθῶσιν ὅλαι ἐκεῖ, ἀλλὰ τὸ ἀτύχημα εἶναι, φαίνεται, ὅτι τὸ κτίριον αὐτὸ δὲν ἔχει πλησίον τράμ, πρέπει νὰ κάμουν 500 βήματα πεζῇ εἰς δρόμον ὀλίγον ἀνηφορικόν, καὶ δι’ αὐτὸ ἤρχισαν αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι νὰ ἐπανέρχωνται. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἄλλος λόγος. Ἕκαστος ὑπάλληλος θέλει νὰ ἔχῃ καὶ τὴν κατοικίαν του, πολλοὶ δὲ νὰ συγκατοικῶσι καὶ μετ’ ἄλλων προσώπων.

§72Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Τοῦ ἑτέρου φύλου!

§73Σ. ΓΚΟΤΖΑΜΑΝΗΣ. Τοῦ ἑτέρου φύλου, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος. (Ἱλαρότης). Δὲν εἶναι ἄγνωστον, Κύριοι, εἰς τὴν Κοινωνίαν τῆς Θεσσαλονίκης, ποῖοι ὑπάλληλοι κατοικοῦσι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τὰ οἰκήματα ταῦτα. Αὐτὴ δὲ ἡ σπατάλη, Κύριοι, γίνεται, καθ’ ὅν χρόνον ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης δὲν ἔχει κτίρια, ἵνα τοποθετήσῃ τοὺς μαθητάς. Ἔχομεν τρία ἔτη, Κύριοι, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὅπου οἱ μαθηταὶ τῶν δύο Γυμνασίων φοιτῶσιν εἰς ἕν μόνον σχολεῖον ἐναλλάξ, τὸ μὲν ἕν Γυμνάσιον τὸ πρωΐ, τὸ δὲ ἕτερον τὸ ἀπόγευμα, εἰς ἕν μικρὸν οἴκημα, τὸ ὁποῖον ἀπαρτίζεται μόλις ἀπὸ ὀκτὼ δωμάτια, εἶναι δὲ ἄνω τῶν τριακοσίων μαθητῶν. Ἐάν, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλῃ νὰ κάμῃ οἰκονομίαν 150.000 δραχμῶν ἐτησίως, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ ἀπὸ αὐτὰ τὰ κτίρια, τοὐλάχιστον νὰ διατάξῃ μερικὰς ὑπηρεσίας νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰ οἰκήματα αὐτῶν, ὥστε νὰ δυνηθῇ ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης νὰ ἔχῃ ἕν σχολεῖον διὰ τοὺς μαθητάς, διότι εἶναι τρία ἔτη, ποὺ ἡ ἐκπαίδευσις ἐν Θεσσαλονίκῃ ἔχει σχεδὸν χαλαρώσει τελείως. Ταῦτα, Κύριοι Βουλευταί, ἔπρεπε νὰ ἔλθωσι πλέον εἰς φῶς, διότι, ἄν ἄλλοι ἐνεκαινίασαν σκάνδαλα, δὲν πρέπει ἡμεῖς νὰ ἐξακολουθῶμεν μιμούμενοι τὸ παράδειγμά των.

§74ΑΠ. ΠΟΛΥΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγκάζομαι, Κύριοι Βουλευταί, νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν δημοσίων κτιρίων τῆς λεωφόρου Βασιλέως Κωνσταντίνου ἐν Θεσσαλονίκῃ, διότι οἱ πολῖται Θεσσαλονίκης κατέχονται ἀπὸ ἀληθῆ πόνον, τὸν ὁποῖον πᾶς τις αἰσθάνεται, ὅταν βλέπῃ τὴν σπαταλικὴν χρησιμοποίησιν τῶν κτιρίων τούτων. Οἱ κάτοικοι Θεσσαλονίκης, ὡς καὶ πᾶς ἐπισκεπτόμενος τὴν πόλιν ταύτην, βλέπει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως μεγαλοπρεπῆ κτίρια νὰ χρησιμοποιῶνται ἕν ἕκαστον διὰ μίαν ὑπηρεσίαν, ἀπαιτοῦσαν ἕν ἢ δύο ἢ καὶ μερικὰ δωμάτια, τῶν ὑπολοίπων χρησιμοποιουμένων διὰ κατοικίαν τῶν προϊσταμένων τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Ἐπισκεπτόμενος δέ τις τὸ ἀχανὲς Διοικητήριον, τὸ ἐπαρκέσαν ἐπὶ Τουρκοκρατίας εἰς τὰς πολυδαιδάλους καὶ πολυαρίθμους καὶ πολυτελεῖς Τουρκικὰς ὑπηρεσίας, ἀκούει τὴν ὁμιλίαν του ἀντηχοῦσαν εἰς τὸ κενὸν τῶν διαφόρων διαμερισμάτων. Τί συμβαίνει λοιπόν; Μικρὸν μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς Θεσσαλονίκης, αἱ πλεῖσται τῶν ὑπηρεσιῶν ἀντελήφθησαν, ὅτι ἐκεῖ κάτω, εἰς τὴν λεωφόρον «Βασιλέως Κωνσταντίνου», ὑπῆρχον διάφορα δημόσια οἰκήματα κατάλληλα καὶ πρὸς κατοικίαν. Ἤρχισαν, λοιπόν, ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην πᾶσαι νὰ λαμβάνωσι τὴν ἄγουσαν πρὸς τὰ ἐκεῖ...

§75Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖαι ὑπηρεσίαι;

§76Α. ΠΟΛΥΖΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλαὶ ὑπηρεσίαι.

§77Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀνομάσατέ τας.

§78Α. ΠΟΛΥΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ οἰκονομικαί, καὶ ταμιακαὶ καὶ στρατιωτικαί.

§79Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὰς καθορίσητε, ὄχι ἔτσι ἀορίστως!

§80Σ. ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν σημειωμένα εἰς τὰ βιβλία τῆς ὑπηρεσίας τὰ κτίρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατέλαβε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος;

§81Α. ΠΟΛΥΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κατελήφθησαν, τέλος πάντων, τὰ κτίρια ταῦτα ὑπὸ διαφόρων ὑπηρεσιῶν καὶ τοιουτοτρόπως εἴδομεν τὸ μὲν ἀχανὲς Διοικητήριον νὰ ἐκκενοῦται, τὸ πλεῖστον, καὶ νὰ καταλαμβάνωνται τὰ κενὰ αὐτοῦ δωμάτια μόνον ἀπὸ ἀραιὰ καθίσματα, τὰ δὲ μεγαλοπρεπῆ ἐκεῖνα κτίρια νὰ καταλαμβάνωνται ἀπὸ τμήματα διαφόρων ὑπηρεσιῶν, χρησιμοποιουμένων ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν μόνον τῶν δωματίων τοῦ κάτω πατώματος, ἐνῷ τὰ λοιπὰ ἐξησφάλισαν τὴν ἄνετον κατοικίαν εἰς τοὺς προϊσταμένους τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν καὶ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν. Συνετελέσθη δὲ καὶ τοῦτο τὸ θαυμάσιον, ὅτι διάφοροι ὑπηρεσίαι ἔχουσαι ἄμεσον σχέσιν μεταξὺ των καὶ τμήματα ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ κλάδου, εὑρέθησαν κεχωρισμένα. Ἡ μὲν κεφαλὴ ἐν τῷ Διοικητηρίῳ, τὸ δὲ σῶμα εἰς τὴν λεωφόρον Βασιλέως Κωνσταντίνου. Τὸ τοιοῦτον φέρει μεγάλας δυσκολίας εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων τοῦ κοινοῦ. Ἐπειδὴ φρονοῦμεν, ὅτι τὰ διαμερίσματα τοῦ Διοικητηρίου καὶ ἓν ἀκόμη μέγα κτίριον εἶναι ἱκανὰ νὰ συμπεριλάβωσιν ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, μὲ τὸ πλεονέκτημα τῆς συγκεντρώσεως αὐτῶν, διὰ τοῦτο παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πόσα διαμερίσματα τοῦ Διοικητηρίου, πόσα τὰ δημόσια κτίρια καὶ ἀπὸ ποίους κατέχονται. Κατόπιν δὲ τῶν πληροφοριῶν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ὑπουργοῦ, ἐλπίζω, ὅτι θὰ διορθωθῇ τὸ κακόν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολογεώργης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὸ ζήτημα τῆς διαλύσεως τοῦ Τάγματος Χωροφυλακῆς Θεσσαλονίκης.

§83Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἐρώτημα, κ. Βουλευταί, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν εἶναι δίκαιον νὰ διαλυθῇ τὸ Τάγμα τῆς Χωροφυλακῆς, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ τὸ ὁποῖον τάγμα δὲν ἐκτελεῖ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, ἀλλ’ εἶναι ἐμπόλεμον τάγμα προκαλύψεως, τὸ ἐρώτημα τοῦτο ὑπέβαλον, ὁδηγηθεὶς ἀπὸ δύο λόγους: πρῶτον ἀπὸ πνεῦμα οἰκονομίας καὶ δεύτερον ὑπὸ πνεῦμα βελτιώσεως τῆς ὑπηρεσίας. Φρονῶ, Κύριοι, ἀδιστάκτως, ὅτι ἐφ’ ὅσον παρατείνεται αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ χρόνος τῆς δράσεως, τοὐλάχιστον διὰ τὴν Ἑλλάδα, δὲν φαίνεται προσεχής, φρονῶ, ὅτι ἀκινδύνως δυνάμεθα νὰ διαλύσωμεν τὸ τάγμα τοῦτο τῆς Χωροφυλακῆς, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι τάγμα μὴ ἐκπληροῦν ἀστυνομικὰ καθήκοντα, ἀλλὰ μαχίμου σώματος. Τὸ σῶμα τοῦτο τὸ πρῶτον στάδιόν του τὸ ἐξεπλήρωσε, διότι ἐξεγυμνάσθη τελείως. Τὸ δεύτερον στάδιόν του, τῆς δράσεώς του, φαίνεται, τοὐλάχιστον κατ’ ἐμέ, ὅτι εὑρίσκεται μακράν. Διαλυομένου τοῦ σώματος τούτου, θὰ ἀπαλλάξωμεν ἴσον ἀριθμὸν ἐφέδρων, ἐὰν δὲ ἡ πληροφορία μου εἶναι ἀληθής, ὅτι τὸ τάγμα ἀποτελεῖται ἀπὸ ὀκτακοσίους ἄνδρας, θὰ ἀπαλλάξωμεν ὀκτακοσίους ἐφέδρους καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ ἔχωμεν μίαν οἰκονομίαν σημαντικὴν ἀπὸ 700–800.000 δραχμῶν κατ’ ἔτος καὶ διὰ τοῦ τρόπου τούτου, νομίζω, ὅτι κατά τι θὰ ἀνακουφίσωμεν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, τὸ ὁποῖον βλέπετε εἰς ποίαν ὀδυνηρὰν θέσιν εὑρίσκεται καὶ βλέπετε εἰς ποίαν στενοχωρίαν φέρομεν καθ’ ἑκάστην, διὰ διαφόρων ἐρωτήσεων, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐξαναγκάζομεν αὐτὸν νὰ μᾶς λέγῃ ἐπανειλημμένως, ὅτι τὸ ταμεῖον εἶναι κενόν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δυνάμεθα νὰ λάβωμεν τοιαῦτα μέτρα, ὥστε νὰ τὸ ἀνακουφίσωμεν, θὰ βελτιώσωμεν δὲ καὶ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πιστεύω, ὅτι θὰ ἔχῃ πληροφορίας ἀπὸ τὴν προϊσταμένην ἀρχὴν τῆς Χωροφυλακῆς, ὅτι οἱ ἔφεδροι χωροφύλακες δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἀντικαταστήσωσι τοὺς μονίμους χωροφύλακας. Δὲν θέλω νὰ κακίσω κανένα, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι, ὅτι ὁ ἔφεδρος χωροφύλαξ, ὁ ὁποῖος αὔριον θὰ ἀπολυθῇ, δὲν ἔχει τὸν ζῆλον νὰ ὑπηρετήσῃ, ὡς ὁ μόνιμος, ὅστις καὶ προαγωγὴν περιμένει καὶ ὅλον τὸ στάδιόν του ἴσως ἔχει περιορισθῇ εἰς τὴν Χωροφυλακήν. Διὰ τῆς προτάσεώς μου, Κύριοι, δὲν θέλω καθόλου νὰ παραβλάψω τὴν ἰδέαν τῆς στρατιωτικῆς παρασκευῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἔχω ὅλον τὸ θάρρος νὰ εἴπω, ὅτι, ἄν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἤθελε νὰ προτείνῃ τὴν μερικὴν ἀποστράτευσιν, θὰ τὴν ἐψήφιζον προθύμως.

§84Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Καὶ ἐμπρὸς βαθὺ καὶ ὀπίσω ρέμμα...

§85Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ κατ’ ἐμέ, χωρὶς νὰ θέλω νὰ προκαλέσω δηλώσεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι προτοῦ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ οἰκονομικὸν ἀπροχώρητον, τὸ ὁποῖον θεωρῶ πολὺ ἀνώτερον πάσης ἄλλης πολιτικῆς δυσχερείας, ἴσως ὀφείλομεν νὰ σκεφθῶμεν καὶ νὰ ἐξετάσωμεν τὰ πράγματα πολὺ ψυχραιμότερον καὶ ἴσως διὰ τῆς πολλῆς μελέτης φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μερικῆς ἀποστρατεύσεως. Ὅταν κανεὶς εὑρίσκεται πρὸ τοιούτων οἰκονομικῶν δυσχερειῶν καὶ ὅταν δὲν βλέπει ὅτι ὑπάρχει ἄμεσος κίνδυνος ἐνώπιόν του, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ προβῇ εἰς τοιαῦτα μέτρα. Βεβαίως, ἡ μικρὰ Ἑλλὰς δὲν δύναται, τηροῦσα τὴν ἔνοπλον οὐδετερότητα, νὰ δαπανᾷ καθ’ ἑκάστην 1.500.000 δραχμῶν, διότι νομίζω, καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ οἰκονομικὸν ναυάγιον ἑνὸς Κράτους εἶναι ἡ μεγαλειτέρα του ἧττα καὶ διὰ τὴν σταδιοδρομίαν τοῦ μέλλοντος καὶ τὴν ἱστορικὴν αὐτοῦ ἀποκατάστασιν. Γνωρίζω κάλλιστα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ὅλα αὐτά, ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἕκαστος βουλευτὴς ἔχει καθῆκον νὰ ὑποβάλλῃ τὰς σκέψεις του εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἴσως δώσῃ εἰς αὐτὴν ἀφορμὴν νὰ σκεφθῇ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ὁ χρόνος νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὰ μεγάλα κακά...

§86Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς, ὁ Κρής, δειλιᾶτε διὰ τὸ μέλλον τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους;

§87Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ τὸ οἰκονομικὸν δειλιῶ, διότι εἴμεθα καὶ μικροὶ καὶ πτωχοί. Διὰ τὸ στρατιωτικὸν δὲν δειλιῶ ποτὲ καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ὅταν ἐπιστῇ ἡ στιγμή, καὶ πάλιν ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς θὰ δρέψῃ δάφνας.

§88Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἀπὸ μακροῦ ἀναμένομεν ἐνταῦθα ὑμᾶς τοὺς Κρήτας, ἵνα χύσητε νέον αἷμα εἰς τὰς φλέβας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, εἰς τὰς φλέβας τοῦ Ἔθνους. Μή, μὴ λόγους οἱασδήποτε δειλείας! Μέγα τὸ μέλλον τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους!

§89Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ ἀδειάσωμεν τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχομεν κατόπιν πόρους νὰ γεμίσωμεν. Τὸ θάρρος ἀπαιτεῖται ἴσως εἰς πράξεις ἀτομικάς, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ θέσωσιν εἰς κίνδυνον τὴν ζωήν, ἀλλὰ τὸ θάρρος, ὅταν πρέπῃ νὰ ἔχωμεν χρήματα... Βλέπετε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰς ποίαν στενοχωρίαν τὸν φέρομεν καθ’ ἑκάστην. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, ἀξιότιμοι κ. Βουλευταί, βεβαίως, δὲν εἶναι δημοτική, διότι ἀποβλέπει εἰς οἰκονομίας· ἀλλὰ καὶ προχθὲς εἶχον τὸ θάρρος νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν ἄλλην πρότασιν, ὅταν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς προμηθείας τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων, νὰ φορολογήσωμεν τὸ ἰδικόν μας ψωμί, κατὰ δύο λεπτὰ τὸν σῖτον, κατὰ ἓν καὶ ἥμισυ δὲ τὸ ἄλευρον, διὰ νὰ εὕρωμεν χρήματα νὰ δώσωμεν εἰς τὰς ἀπόρους οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων, καὶ ἐν τούτοις οὐδεὶς ἐκ τῶν Κυρίων Συναδέλφων, οὔτε αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις συνετάχθη μὲ τὴν πρότασίν μου ταύτην.

§90Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ....

§91Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ψωμὶ τὸ τρώγομεν ὅλοι καὶ ἴσως εἶνε ὁ μόνος φόρος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπαισθητός. Γνωρίζομεν πάντες ὅτι ὁ σῖτος εὑρίσκεται εἰς ὕψωσιν ἐν Ἀμερικῇ κατὰ 15 λεπτὰ μέχρι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, σήμερον δὲ ἠλαττώθη ἡ ὕψωσις μόνον κατὰ πέντε λεπτά. Ἡμεῖς, λοιπόν, δίδοντες σῖτον εὐθηνότερον κατὰ 10 καὶ 15 λεπτὰ εἰς τὸν λαόν, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὸν φορολογήσωμεν αὐτὸν κατὰ ἓν λεπτόν, ἢ καὶ δύο ἀκόμη, διὰ νὰ εὕρωμεν χρήματα νὰ δώσωμεν εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων διὰ τὰς ὁποίας ἠκούσατε τὸν ἀξιότιμον κ. Μοσχούλαν καὶ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι ὑπάρχουσιν οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔλαβον οὔτε ὀβολὸν μέχρι σήμερον.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βλιάμος ἔχει τὸν λόγον.

§93Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἐὰν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πότε καὶ πῶς σκέπτεται νὰ πληρώσῃ τὴν σπουδαιοτάτην ἀνάγκην τῆς διδασκαλίας τῶν Ἑλληνικῶν ἐν τῇ Ἐμπορικῇ Σχολῇ Καρλοβασίου Σάμου, λόγῳ τῆς μακροτάτης ἀναρρωτικῆς ἀδείας τοῦ διορισθέντος ἐν τῇ σχολῇ ταύτῃ καθηγητοῦ τῶν Ἑλληνικῶν, ἔπραξα τοῦτο...

§94Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν τὸ ἀναβάλλετε;

§95Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Πολὺ καλά.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πηγαίνει εἰς τὸ ἀριστερόν, δηλαδή, θὰ παρέλθωσιν ἡμέραι.

§97Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὑπεχώρησα.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς κεκανονισμένης ὥρας, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Τὸν λόγον ἔχει ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος.

§99Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσῆλθεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, κ. Βουλευτά. Ἐζητήσατε τὴν ἀναβολήν.

§101Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Δέν ἐζήτησα ἐγώ. Ὁ κ. Ὑπουργός.

§102Π. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου, μετὰ τοῦ Συναδέλφου μου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν: Περὶ παγίας προκαταβολῆς τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος.

§104Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τίνος ἔχει τὸν λόγον;

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Θέλει νὰ ζητήσῃ τὴν πρόταξιν μιᾶς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν Δευτέραν.

§106Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 35 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἐπερωτήσεων εἶναι ἀναγεγραμμένη ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ εἰς τὸ γνωστὸν ζήτημα τῆς ἀνακλήσεως τοῦ Πρεσβευτοῦ ἡμῶν ἐν ταῖς Ἡνωμ. πολιτείαις, κ. Σλῆμαν. Ὅσοι ἐκ τῶν Συναδέλφων παρεκάθησθε εἰς τὴν Βουλὴν τῆς 11ης Μαρτίου, θὰ ἐνθυμεῖσθε μὲ ποίαν κατάπληξιν ἡ Βουλὴ ἤκουσε τὴν τηλεγραφικῶς, ἂν δὲ μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, γενομένην ἀνάκλησιν τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Βασιλέως ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις. Ὁ κ. Σλῆμαν ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα κατετέθησαν εἰς τὴν Βουλήν. Παρακάθηται δ’ εὐτυχῶς μεταξὺ ἡμῶν καὶ νομίζει — καὶ τὸ νομίζουσι πάντες, ὅσοι αἰσθάνονται τὸ αἴσθημα, τέλος πάντων, τῆς προσβληθείσης τιμῆς — νομίζει καθῆκον πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ καθῆκον πρὸς ἑαυτὸν νὰ συζητήσῃ τὰ τῆς ἀνακλήσεως καὶ ἐπιχύσῃ πλῆρες φῶς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἡ ὑπόθεσις κατὰ τὸ φαινόμενον μὲν προσωπική, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν εἶναι μεγάλου ἐνδιαφέροντος πολιτειακοῦ καὶ ὑποβάλλω μετὰ τοῦ Συναδέλφου τὴν πρότασιν πρὸς τὴν Βουλήν, ἵνα συναινέσῃ αὕτη νὰ ἀναγραφῇ πρώτη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων, ὄχι, βεβαίως, τὴν ἑσπέραν ταύτην, οὔτε τὴν Δευτέραν, ἀλλὰ τὴν ἑπομένην Πέμπτην.

§107ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§108Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν Πέμπτην νὰ εἶναι πρώτη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Τὸν λόγον ἔχει ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν Ἐπερωτήσεων ὁ κ. Μαλλιόπουλος, ἵνα συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§110Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀνῆλθον τὸ βῆμα, ἵνα συνεχίσω τὰς κατὰ τῆς Ἑταιρείας φωταερίου κατηγορίας μου. Ἀλλὰ πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ὁμιλίας μου, θὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Δευτέρας, ἔνιοι τῶν κυρίων Συναδέλφων ἀπεχώρησαν ἐν τῷ μέσῳ τῆς συζητήσεως τοῦ περὶ οὗ πρόκειται θέματος. Ὀφείλω μετὰ λύπης μου νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ τυχαῖον τοῦτο γεγονός, ἀκούω πανταχόθεν, ὅτι ὁ λαὸς τὸ παρεξήγησε καὶ ὅτι ἐχαρακτήρισε τὴν ἀποχώρησιν τῶν κ. Συναδέλφων, ὡς ἀπὸ σκοποῦ γενομένην, ἐθεώρησεν, ὅτι ἀποφεύγουσι τὴν συζήτησιν τῆς Βουλῆς καὶ ὅτι ἐπεδίωκον οἱ ἀποχωρήσαντες κ. Συνάδελφοι τὴν ματαίωσιν τῆς διαλευκάνσεως τοῦ σοβαρωτάτου τούτου ζητήματος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ πιστεύω, διότι τὸ γεγονὸς ἦτο ἐντελῶς τυχαῖον. Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ζήτημα, ὅπερ πρόκειται ἐν λεπτομερείαις νὰ συζητηθῇ, δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει μόνον τὰς δύο πόλεις τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἀλλ’ ἐνδιαφέρει καὶ πολλὰς πόλεις τοῦ Κράτους, ἐνδιαφέρει ἅπαντας ἡμᾶς, ἐνδιαφέρει πᾶσαν τὴν Βουλήν, ἣν παροῦσα Βουλὴ νῦν ἀντιπροσωπεύει. Θὰ γνωρίσητε, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου τοῦ φωταερίου δὲν εἶναι ζήτημα ἐκ τῶν συνήθων, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐν τῇ Βουλῇ. Θὰ ἀκούσητε καὶ θὰ γνωρίσητε παρ’ ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος προέβην εἰς ἔρευναν τοῦ ζητήματος, ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐκπνευσάσης τότε κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, τοιαῦτα πράγματα, ὥστε, δικαίως θὰ πιστεύσητε, ὅτι εὑρίσκεσθε πρὸ ἑνὸς δευτέρου Παναμᾶ. Διότι ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἐπὶ πεντηκονταετίαν ἐλυμαίνετο, οὐ μόνον τὰς δύο πόλεις τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἀλλὰ παρεβίασε πάντας τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ φορολογικούς, καὶ ποινικοὺς ἔτι, δυστυχῶς, τῇ ἐνόχῳ ἀνοχῇ τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Φρονῶ, ὅθεν, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς ὑμᾶς καὶ ἰδίᾳ εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας: νὰ παρακολουθήσητε καὶ συμμετάσχητε τῆς συζητήσεως ταύτης. Μὴ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι ὀφείλομεν νὰ λογοδοτήσωμεν ἐν δέοντι χρόνῳ πρὸς τὸν λαόν, τὸν ὁποῖον οἱ ἴδιοι ἀντιπροσωπεύομεν καὶ ὁ ὁποῖος μᾶς ἐνεπιστεύθη τὴν ὕπαρξίν του, τὴν περιουσίαν του καὶ πάντα τὰ συμφέροντα αὐτοῦ. Εἶμαι, Κύριοι, ὁ ὀλιγώτερον ἐνδιαφερόμενος ἐπὶ τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος θέματος, ἀλλὰ θεωρῶ ἐμαυτὸν ὑπόχρεων, αἰσθάνομαι καθῆκόν μου νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος τούτου, οὐχὶ δὲ μόνον νὰ ἐπιμείνω, ἀλλὰ καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ δώσῃ τέρμα πλέον εἰς τὴν ὀδυνηρὰν αὐτὴν κατάστασιν. Τὴν στιγμὴν ταύτην μοὶ ἐπεδόθη ἀναφορὰ τοῦ Συνδέσμου τῶν Συντεχνιῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἥν νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω (ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὴν Σεβαστὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, — Οἱ ὑπογεγραμμένοι, ἀποτελοῦντες τὴν διοίκησιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Συνδέσμου τῶν Συντεχνειῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἐκτελοῦντες...». Καὶ ἤδη, ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, συνεχίζων τὰς κατὰ τῆς ἑταιρείας ταύτης κατηγορίας μου, εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀτυχῶς, διότι πολλοὶ ἐξ ὑμῶν ἀπουσίαζον κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Δευτέρας, καθ’ ἥν συνεζητεῖτο ἡ ὑπόθεσις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω ὀλίγα τινὰ καὶ νὰ συνοψίσω τὰ περὶ τῶν συμβάσεων μεταξὺ Δήμου Ἀθηναίων καὶ αὐτῆς τῆς Ἑταιρείας, νὰ ἀναφέρω καὶ νὰ συνοψίσω τὰ ἀθέμιτα κέρδη, τὰ ὁποῖα προσεπορίσατο ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἀπὸ τῶν συμβάσεων καὶ μόνον. Ἐκ τῆς μελέτης τῶν συμβάσεων ἐκείνων καὶ τῆς ἀντιπαραβολῆς αὐτῶν, ἐξήγαγον τὸ ἀσφαλὲς συμπέρασμα, ὅτι ἡ Ἑταιρεία ὠφελήθη τὰ ἑξῆς, ἀθέμιτα, δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω, ποσά. Ἐνῷ διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ 1887 ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἐπεφυλάξατο σπουδαῖα δικαιώματα ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ ὑπὲρ τῆς ἀμύνης τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ, ἦλθεν ἡ σύμβασις τοῦ 1907, ἥτις ἐτροποποίησε πολλὰ ἄρθρα τῆς συμβάσεως ἐκείνης τοῦ 1887, ἰδίως δὲ ἐτροποποίησε τὸ ἄρθρον 29 τῆς συμβάσεως τοῦ 1887, τὸ ὁποῖον εἶχε τοὺς σπουδαιοτέρους ὅρους ὑπὲρ τοῦ Δήμου καὶ τῶν ἰδιωτῶν καταναλωτῶν· ἐτροποποίησε τὸ ἄρθρον αὐτὸ καὶ ὁ Δῆμος ὑπεχρεώθη νὰ πληρώνῃ ἐπὶ 5.500 φανῶν τῆς πόλεως, ποσὸν 495.000 δραχ... ἐτησίως, μόνον διὰ τὸ φωταέριον, ἐνῷ διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ 1887, διὰ τοῦ ἄλλου συστήματος τῶν κυβικῶν μέτρων ἐπλήρωνε μόνον 381.000 δραχμῶν.

§111Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐπὶ τίνος Δημάρχου ἐγένετο ἡ σύμβασις;

§112Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀσχολοῦμαι, κ. Συνάδελφε, ποσῶς μὲ πρόσωπα.

§113Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὀφείλετε νὰ τὸ εἴπητε, διότι ὁμιλεῖτε περὶ Δημοτικῶν Ἀρχῶν καὶ ὑπῆρξαν ἀπὸ τοῦ 1887 μέχρι τοῦ 1916 δέκα δημοτικοὶ ἄρχοντες. Ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναφέρητε τίνες ἦσαν οἱ Δήμαρχοι, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν αὐτὰς τὰς συμβάσεις.

§114Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία σύμβασις σᾶς ἐνδιαφέρει;

§115Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Μὲ τὴν ἠλεκτρικὴν καὶ τοῦ ἀεριόφωτος.

§116Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία;

§117Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εἶναι μία τοῦ 1887 καὶ ἑτέρα ἐγένετο τῷ 1907. Λοιπόν, ποῖοι ἦσαν Δήμαρχοι;

§118Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ 1887, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ἦτο ὁ ἀείμνηστος Δ. Σοῦτσος.

§119Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν.

§120Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἔχει, διότι ἐπιρρίπτεται εὐθύνη εἰς ἄλλους Δημάρχους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον οὐδεμίαν εὐθύνην.

§121ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Καλλιφρονᾶς ἔχει δίκαιον.

§122Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει δίκαιον, μάλιστα. Κατὰ τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως τοῦ 1887, δήμαρχος ἦτο ὁ ἀείμνηστος Δ. Σοῦτσος.

§123Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Τοῦ 1907–1909;

§124Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 1902, 1903, 1907 ἦτο ὁ κ. Σπ. Μερκούρης. Λοιπόν, διὰ τῶν συμβάσεων αὐτῶν, καὶ ἰδίως τοῦ 1907, ὑπέστη αὐτὴν τὴν ζημίαν ὁ Δῆμος, πληρώνων ἐπὶ πλέον 100.000 ἐτησίως διὰ τὸν φωτισμὸν 5.500 φανῶν, διὰ τοὺς ὁποίους πρότερον ἐπλήρωνε 381.000, ἤτοι ἔχει ζημίαν πλέον τῶν 100.000 δραχμῶν μέχρι τοῦ 1908.

§125Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς ζητήσω μίαν πληροφορίαν.

§126Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁρίστε.

§127Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Εἴπατε, ὅτι ἐπὶ τῇ μεταβολῇ μόνον τοῦ συστήματος τοῦ φωτισμοῦ ἐδόθησαν αἱ ἑκατὸν χιλιάδες δρχ. Ὄχι δι’ ἄλλας μεταβολὰς ἄρθρων τοῦ συμβολαίου;

§128Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δι’ ἄλλας μεταβολάς, πάλιν ἐναντίον τῶν συμφερόντων τοῦ Δήμου. Ἐγὼ θέλω νὰ συνοψίσω ἤδη τὰ τῶν συμβάσεων. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα τὰ τῶν συμβάσεων, νομίζω, ὅτι ἀπουσιάζατε, κ. Συνάδελφε.

§129Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Ἦλθον εἰς τὸ τέλος.

§130Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον κάμνω, εἶναι ἐπὶ πλέον. Λοιπόν, ὑπέστη ὁ Δῆμος 100.000 δρχ. ζημίαν ἐπὶ πλέον μέχρι τοῦ 1908, διότι ἡ τιμή, κατὰ τὴν σύμβασιν αὐτήν, ὑποβιβάζεται εἰς 20 λεπτὰ κατὰ κυβικὸν μέτρον, ἐνῷ ἡ ζημία αὐτὴ προέρχεται ἐπὶ τῇ τιμῇ τῶν 22 λεπτῶν, κατὰ κυβικὸν μέτρον. Ἀπὸ τοῦ 1908, ὁ Δῆμος ζημιοῦται 140 χιλιάδας δραχμῶν κατ’ ἔτος. Καὶ οὕτως ἡ Ἑταιρεία κερδίζει, κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τῆς συμβάσεως, μέχρι τῆς λήξεως τοῦ προνομίου, ποῖον νομίζετε ποσόν; Τριῶν ἑκατομμυρίων ποσὸν ὠφελεῖται ἡ Ἑταιρεία, ἄνευ τῶν τόκων, καὶ μετὰ τῶν τόκων 4%, ἑπτὰ ἑκατομμύρια ὠφελεῖται ἡ Ἑταιρεία ἐπὶ πλέον ἀπὸ τῆς συμβάσεως μέχρι τοῦ 1938, ὅτε λήγει τὸ προνόμιον αὐτῆς. Ἔληγε τὸ 1908, ἀλλ’ ἀτυχῶς παρετάθη ἐπὶ τριάκοντα ἀκόμη ἔτη. Διὰ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου τῆς συμβάσεως τοῦ 1907, τοῦ ἄρθρου 10, κατηργήθη καὶ ἕτερον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ Δῆμος. Ἠδύνατο, δηλαδή, ὁ Δῆμος νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸν ἀεριοφωτισμὸν διὰ τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ, παραχωρῶν εἰς τρίτους τὸ προνόμιον τοῦ ρεύματος, χωρὶς νὰ ὑπόκηται εἰς καμμίαν ὑποχρέωσιν πρὸς ἀποζημίωσιν τῆς Ἑταιρείας. Τὸ λέγει ῥητῶς ἡ σύμβασις τοῦ 1887, ἔχει ἄρθρον σαφέστατον, ὅτι ὁ Δῆμος δὲν ὑποχρεοῦται εἰς καμμίαν ἀποζημίωσιν δι’ οἱονδήποτε λόγον πρὸς τὴν Ἑταιρείαν ἐπὶ τῇ μεταβολῇ ταύτῃ, τῆς παραχωρήσεως εἰς τρίτους τοῦ προνομίου τοῦ δι’ ἠλεκτρικοῦ φωτισμοῦ. Ἀπώλεσε τὸ δικαίωμα τοῦτο ὁ Δῆμος. Ἀλλά, τὸ σπουδαιότερον πάντων, ἀπώλεσε τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ Δῆμος, ὅτι κατὰ εἴκοσι πέντε ἔτη ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Ἑταιρείας ταύτης καὶ πρὸ τῆς λήξεως τοῦ προνομίου τῶν πεντήκοντα πέντε ἐτῶν, ἠδύνατο νὰ ἐξαγοράσῃ τὸ ἐργοστάσιον, καὶ ἐν γένει τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην διὰ μιᾶς ἀποζημιώσεως. Τοιουτοτρόπως θὰ καθίστατο κύριος ὁ Δῆμος Ἀθηναίων καὶ θὰ εἶχε σήμερον τὸν φωτισμὸν δωρεάν, οἱ δὲ πολῖται θὰ εἶχον τὸν φωτισμὸν ἔλαττον τῶν 10 λεπτῶν κατὰ κυβικὸν μέτρον, ἀφοῦ γνωρίζομεν, καὶ εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἡ παραγωγικὴ δαπάνη τοῦ ἀερίου δὲν ὑπερβαίνει τὰ τρία λεπτά, καὶ ἔχομεν πόλεις τῆς Εὐρώπης καὶ Ἀμερικῆς, καὶ ἄλλων μερῶν, ὅπου ἔχουσι τὸν φωτισμὸν 3 ἢ 4 λεπτὰ κατὰ κυβικὸν μέτρον. Διὰ τῆς ἰδίας συμβάσεως τοῦ 1907, συνδυαζομένης μὲ τὴν τοῦ 1902, ἐπροξενήθη ἕτερον μέγιστον κακὸν πρὸς τὸν Δῆμον. Ἐπενοήθη, δηλαδή, ἡ μέθοδος τῆς καθ’ ὥραν διατιμήσεως τοῦ ρεύματος καὶ οὐχὶ διὰ κιλοβὰτ καὶ ἀντὶ νὰ πληρώνῃ ὁ Δῆμος 21 λεπτὰ τὸ κιλοβάτ, πληρώνει, κατὰ τὴν μέθοδον αὐτήν, 67, 69 καὶ 70 λεπτά, δηλαδή, ὑπερετριπλασιάσθη ἡ τιμὴ τοῦ κιλοβὰτ τοῦ ρεύματος τοῦ ἠλεκτρικοῦ. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία εἶχεν ὑποχρέωσιν, κατά τι παλαιὸν Βασιλικὸν Διάταγμα, νὰ παρέχῃ εἰς τὸ Δημόσιον καὶ τὸν Δῆμον τὸ ρεῦμα τὸ ἠλεκτρικὸν 20% ἐπὶ ἔλαττον τῆς τιμῆς, τῆς καθωρισμένης διὰ τοὺς ἰδιώτας. Εἶναι ἐπίσημον γεγονός, ὅτι ἡ Ἑταιρεία, κατὰ τὸ 1901, συνῆψε σύμβασιν μετὰ τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας, ὅτε καὶ ἠγόρασε τὸ ρεῦμα τὸ ἠλεκτρικόν, ἐν τῇ συμβάσει δ’ ἐκείνῃ παρεῖχεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν– Πειραιῶς — καὶ παρέχει ἤδη — πρὸς 28 λεπτ. τὸ κιλοβάτ, διὰ τὸν φωτισμὸν καὶ ἐν γένει διὰ τὴν ὅλην ὑπηρεσίαν τοῦ Σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς. Ἑπομένως, ἀφοῦ εἰς τὸν ἰδιώτην αὐτὸν ἡ Ἑταιρεία παρέχει πρὸς 27 λεπτὰ τὸ κιλοβάτ, εἰς τὸν Δῆμον καὶ εἰς τὸ Δημόσιον εἶναι ὑποχρεωμένη, κατὰ τὸ Διάταγμα, νὰ παρέχῃ πρὸς 27 λεπτὰ μεῖον 20% ἤτοι πρὸς 21 λεπτὰ τὸ κιλοβάτ. Ἐν τούτοις παρεῖδε καὶ τοῦτο ἡ Ἑταιρεία, καίτοι ἦτο ὑποχρεωμένη, καὶ ἐκανόνισε τὰς τριπλασίας ἐκείνας τιμάς. Καὶ διὰ τῶν συμβάσεων τούτων παρεδόθη ὁ Δῆμος Ἀθηναίων, ὁ Δῆμος τῆς Πρωτευούσης καὶ οἱ καταναλωταί, παρεδόθησαν δέσμιοι εἰς τὴν Ἑταιρείαν Ἀεριόφωτος διὰ τῶν συμβάσεων τούτων, τῶν ἄλλως τε ἀκυρωτέων, ὡς προερχομένων ἐκ δόλου καὶ ἀπάτης. Εἶναι ζήτημα, Κύριοι, τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ, διότι, φρονῶ, ὅτι αἱ συμβάσεις αὗται εἶναι ἀκυρωτέαι καὶ ὤφειλε πρὸ πολλοῦ ὁ Δῆμος Ἀθηναίων νὰ ἐγείρῃ ἀγωγὴν περὶ ἀκυρώσεως τῶν συμβάσεων αὐτῶν, διότι εἶναι καταφανέστατον ὅτι εἶναι προϊόν δόλου καὶ ἀπάτης. Διὰ τῶν σατανικῶν τούτων μεθόδων τῶν συμβάσεων, κατήντησε νὰ πληρώνῃ ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἐτησίως διὰ τὸν φωτισμὸν τῆς πόλεως 720.000 δραχμῶν. Καὶ αὐτὰ δὲν εἶναι ἀόριστα καὶ ὑποθετικά, ἐξάγονται ἐκ τῶν ἰδίων βιβλίων τῆς Ἑταιρείας, ἐκ καταστάσεών της. Καί, ἂν θέλετε, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον. Ἰδού: πωληθὲν ρεῦμα Δημαρχίας 1913 δραχμαὶ 167.510.46, φωταέριον 1913 1919710 κ. μ. πληρώνει δρχ. 544.614. Ἑπομένως, εἶναι 720.000. Αὐτὰ πληρώνει ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἐτησίως πρὸς τὴν Ἑταιρείαν διὰ φωταέριον καὶ ἠλεκτρικόν, τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ μὲ 18.000.000...

§131ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσον τὸ λογαριάζετε;

§132Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ 4%, ὄχι μὲ 8% ποὺ λαμβάνει διὰ τὰ μερίσματα ἡ Ἑταιρεία.

§133ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σὰν πολλά...

§134Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε 1.500.000, διὰ τὸ χατῆρι σας; 12.000.000 εἰς Ἑταιρείαν, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται μὲ 2.500.000.

§135Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. 1.500.000 ἔχει.

§136Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ 2.500.000 ἐνεφανίσθη ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ καὶ ἤδη ἡ Ἑταιρεία ἔχει κεφάλαια μηδέν, διότι τὰ κεφάλαιά της τὰ ἀπέσυρεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἐνῷ προέρχονται ἐκ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). Αὐτὰ τὰ κέρδη, τὰ ἀθέμιτα, παρεχωρήθησαν διὰ τῶν περιφήμων αὐτῶν συμβάσεων πρὸς τὴν Ἑταιρείαν. Ἀλλά, Κύριοι, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: πῶς οἱ δημοτικοὶ ἐκεῖνοι ἄρχοντες ἦσαν τόσον ἁπλοϊκοὶ καὶ κατήρτισαν τὰς τοιούτου εἴδους συμβάσεις καὶ πῶς οἱ προϊστάμενοι τῶν δημοτικῶν αὐτῶν ἀρχῶν ἐνέκριναν τὰς τοιαύτας συμβάσεις, τὰς καταφανῶς ἐκ δόλου καὶ ἀπάτης προερχομένας; Βεβαίως, τὴν ἀπάντησιν ταύτην ὀφείλουν νὰ δώσουν οἱ προϊστάμενοι ἐκεῖνοι τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, ἢ οἱ τότε Εἰσαγγελεῖς.

§137Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Καταφέρεσθε ἐναντίον τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων...

§138Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Προϋπήρξατε δημοτικὸς ἄρχων καὶ ἐξήλθατε ἄσπιλος. Αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν ἔχω καὶ σᾶς τὸ λέγω, διὰ νὰ ἡσυχάσητε.

§139Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εὐχαριστῶ, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§140Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ἐξῆλθεν οὐχὶ ἄσπιλος; Διότι ἐκάματε τὴν διάκρισιν, ὅτι ὁ ἔντιμος Συνάδελφος κ. Καλλιφρονᾶς ἐξῆλθεν ἄσπιλος ἐκ τῆς δημοτικῆς διαχειρίσεως. Ποίους θεωρεῖτε ἐκ τῶν Δημάρχων, μὴ ἐξελθόντας ἀσπίλους;

§141Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω ἄσπιλος, διότι δὲν παρουσιάζεται εἰς οὐδεμίαν σύμβασιν ἐδῶ. Δὲν δύναμαι νὰ δώσω πιστοποιητικά, κ. Συνάδελφε, τῶν μέχρι τοῦδε Δημάρχων.

§142Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, δὲν εἶσθε εἰς θέσιν.

§143Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Βουλευτά, παρακαλῶ, μίαν διασάφησιν νὰ μοῦ δώσητε: Εἴπατε, ὅτι ὁ Δῆμος Ἀθηναίων πληρώνει 720.000. Ἤθελον νὰ μᾶς δώσητε τὴν πληροφορίαν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, πόσον νομίζετε ὅτι ἔπρεπε δικαίως νὰ πληρώνῃ;

§144Γ. ΠΩΠ. Τίποτε.

§145Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐπλήρωνε πρὸς 21 λεπτὰ τὸ κιλοβάτ, τὸ ἠλεκτρικόν, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κάμητε τὸν λογαριασμὸν, διὰ νὰ μᾶς εἴπητε σεῖς. Ἀλλ’ ἡ ἀπληστία τῆς Ἑταιρείας ταύτης δὲν ἱκανοποιεῖτο ἐκ τῶν κερδῶν τῶν συμβάσεων, ἃς ἀνέφερον, ἀλλ’ ἐνόει διὰ παντὸς τρόπου καὶ μέσου, πάντως ἀθεμίτου ἐννοεῖται, νὰ ἁρπάσῃ καὶ νὰ ἐκμυζήσῃ τὸν λαόν, παραβιάζουσα πάντα νόμον καὶ πᾶν Διάταγμα, ἀνεξέλεγκτος καὶ ἀνενόχλητος τῇ ἐνόχῳ ἀνοχῇ τῶν ἐπιτετραμμένων τὸν ἔλεγχον καὶ ἐξακρίβωσιν τῶν πράξεών της.

§146Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ποῖοι ἦσαν οἱ ἐπιτετραμμένοι καὶ ποίας παραβάσεις τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ γνωρίζετε σεῖς;

§147Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίου ἐλέγχου;

§148Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐκστομίζετε συνεχῶς, ἀπὸ τῆς ἀνόδου σας εἰς τὸ βῆμα βαρυτάτην κατηγορίαν ἐναντίον τῶν συναψάντων τὰς συμβάσεις αὐτάς, καὶ κατὰ παντὸς ἔχοντος τὸν ἔλεγχον. Σᾶς παρακαλῶ λοιπόν, διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἰδικήν σας...

§149Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ἀσχολῆσθε περὶ τῆς ἰδικῆς μου ἀξιοπρεπείας. Τὴν ἀξιοπρέπειάν μου δύναμαι νὰ τὴν τηρήσω ἐγώ.

§150Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν συμβουλήν.

§151Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συμβουλὰς δὲν δέχομαι.

§152Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω. Τὴν ἀξιοπρέπειάν σας δὲν δύνασθε νὰ τὴν κρατήσητε, ἐὰν δὲν ἀποδείξητε αὐτά, τὰ ὁποῖα τόσον ἐπιπολαίως καταγγέλλετε.

§153Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε τὸν λόγον σας.

§154Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἀνακαλῶ τίποτε.

§155Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι, ἐὰν θελήσητε νὰ ἐγκύψητε εἰς τὰς καταθέσεις τῶν ὑπερεξήκοντα μαρτύρων, ἐντίμων πολιτῶν, καταστηματαρχῶν καὶ ἄλλων διακεκριμένων πολιτῶν...

§156Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τοὺς ὀνομάσητε.

§157Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πᾶς τις δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν καταθέσεων καὶ θὰ ἴδητε ὅτι λέγω ὀλιγώτερα ἀπὸ ὅσα εἶναι.

§158Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγίνατε ὑπερασπιστὴς τῆς Ἑταιρείας, ἀλλὰ διὰ μέσου τῶν γραμμῶν τῶν λόγων σας ῥίπτετε μομφὰς κατὰ προσώπων...

§159Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δύνασθε νὰ λάβητε τὸν λόγον, ὅταν τελειώσω, καὶ νὰ μὲ ἀντικρούσητε.

§160Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μὲ τρομάζει, κ. Συνάδελφε, ὁ λόγος, ἀλλὰ μὲ ἐκπλήττουν αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι οἱ κ. Βουλευταὶ πρέπει νὰ ἔχωσι πολλὴν προσοχὴν δι’ ὅσα λέγουσι διὰ πρόσωπα καὶ νὰ ἐνθυμῶνται τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχουσι.

§161Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅ,τι λέγω ἀπὸ τοῦ βήματος τοῦ ἐπισήμου, κ. Ἀναστασόπουλε, τὸ λέγω ὑπευθύνως καὶ νομίζω, ὅτι, ἐὰν θέλητε νὰ σᾶς ἀπαντήσω, θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ λέγω ἐγὼ αὐτά, ἀλλὰ πρὸ δέκα, δώδεκα ἐτῶν, νὰ κατηγορήσητε σεῖς τὴν Ἑταιρείαν, ἡ ὁποία λυμαίνεται τὸν Δῆμον Ἀθηναίων.

§162Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ πᾶσαν παράνομον πρᾶξιν ἀπευθύνομαι εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§163Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπιασα ἕνα κλέφτην καὶ δὲν δύναμαι νὰ τὸν ἀφήσω.

§164Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἔχετε προηγούμενα μὲ τὴν Ἑταιρείαν;

§165Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, οὔτε ἔχω καμμίαν ἀφορμήν. Εἶμαι ξένος Βουλευτὴς καὶ τοῦ Νομοῦ σας καὶ αὐτῶν τῶν κυρίων. Ἔπρεπεν ὅμως νὰ εἶσθε προχθὲς νὰ ἀκούσητε τὴν ἀφορμὴν τῆς κατηγορίας μου. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὰς καταθέσεις τῶν τόσων μαρτύρων, θὰ λάβητε τὴν αἰσχίστην ἐντύπωσιν περὶ τῶν μέσων καὶ τῶν τρόπων, τοὺς ὁποίους μετεχειρίσθη ἡ Ἑταιρεία. Ἰδοὺ τὶ λέγει ὑπάλληλος διακεκριμένος τῆς Ἑταιρείας, ἐκ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, τῶν ἐχόντων μεγάλας εὐθύνας, ὅστις διατελεῖ ἀκόμη ὑπάλληλος: (Ἀναγινώσκει) «Ὀνομάζομαι Παντελῆς Μίχας... κλπ.».

§166Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ ὑπάλληλος τῆς Δημαρχίας, ὁ ὁποῖος ἔκαμνε τὸν ἔλεγχον;

§167Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Δὲν ἠσχολήθην περὶ τὰ πρόσωπα. Ὁ ὑπάλληλος, λοιπόν, τῆς Ἑταιρείας, ὁ ἐπιτετραμμένος τὸν ἔλεγχον πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως, μετέβαινε τύποις, ἀντὶ δὲ νὰ ἐξελέγξῃ τὰ τοῦ ἐργοστασίου, ἔπαιρνε τὸν καφέν του εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Διευθυντοῦ.

§168Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Πῶς δύναται νὰ πεισθῶ ἐγὼ καὶ πᾶς λογικὸς ἄνθρωπος, ὅτι ὑπάλληλος τῆς Ἑταιρίας, ἐν ἐνεργείᾳ, δι’ ὅσων εἶπε κατηγόρησε τὴν Ἑταιρείαν, τὴν ὁποίαν ὑπηρετεῖ; Ἔπειτα ὅμως, ἠρωτήσατε τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον, ποῖον εἶναι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἤρχετο εἰς τὸ γραφεῖον, ἵνα ἐνεργήσῃ τὸν ἔλεγχον;

§169Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐπιτετραμμένος τῆς Δημαρχίας, ὁ ὁποῖος ἐπήγαινε καθ’ ἑκάστην. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία δὲν ἠρκεῖτο εἰς τὰ ἐκ τῶν συμβάσεων κέρδη, ἀλλ’ εἶχε καὶ ἐκ τῶν καταχρήσεων ἀθέμιτα τοιαῦτα. Λαμβάνει μέχρι σήμερον ἀπὸ τοὺς γνώμονας μηνιαίως ἀπὸ 50 λεπτὰ μέχρι 10 δρχ., ἤτοι ἐτησίως 6 δρχ. μέχρις 120. Αὐτὸ ὅμως τὸ ἐνοίκιον εἶναι φορολογία παράνομος. Ὅταν ἡ Ἑταιρεία παραχωρεῖ γνώμονα εἰς Ἑταιρείαν ἢ κατάστημα, λαμβάνει 50 δραχμὰς ἐφ’ ἅπαξ μὲ τὸ μεθοδικὸν ὄνομα «διὰ κατάθεσιν λόγῳ ἐγγυήσεως», διότι τὰ πάντα μεθοδικῶς παρουσιάζονται εἰς τὴν Ἑταιρίαν. Ἡ σύμβασις τοῦ 1897 δὲν ὑποχρεοῖ τοὺς ἰδιώτας καταναλωτὰς νὰ λαμβάνωσι γνώμονα ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν, ἀλλὰ δύνανται νὰ ἔχωσι καὶ ἴδιον. Λαμβάνει, λοιπόν, ἡ Ἑταιρεία τόσον ποσὸν καὶ τόσον ἐνοίκιον δι’ ὄργανον, τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία δὲν ἀνέρχεται ἢ εἰς 3 δραχμὰς μέχρι 40. Ἐν τούτοις ἡ ἑταιρεία λαμβάνει παρανόμως ἐπ’ ἄπειρον διὰ τὸν γνώμονα αὐτὸ τὸ ἐνοίκιον. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ σύμβασις περὶ γνωμόνων: (Ἀναγινώσκει) «Τὸ ἀέριον... κλπ.» Τολμήσατε νὰ προτείνητε εἰς τὴν Ἑταιρείαν νὰ καταργήσῃ τοῦτο! Θὰ ἔχετε ἀμέσως τὴν διακοπὴν τοῦ ἀερίου καὶ θὰ μείνετε εἰς τὸ σκότος. Παρανόμως, λοιπόν, λαμβάνει ἡ Ἑταιρεία ἀπὸ τὸν λαὸν μηνιαίως τὸ ποσὸν αὐτὸ δι’ ὄργανον, τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία ἀποσβένυται ἐντὸς ἑνός, δύο ἤ, τὸ πολύ, τριῶν ἐτῶν. Εἶναι ὡσὰν νὰ μᾶς ἔλεγεν ὁ ὑφασματοπώλης νὰ τοῦ πληρώνωμεν μίαν δραχμὴν κατὰ μῆνα διὰ τὸν πῆχυν ποὺ μᾶς μετρᾷ τὸ ὕφασμα! Ἐπίσης, ἔχει ὠφελείας ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ κώκ, τοῦ ὑπολείμματος τούτου τῆς ἐπιχειρήσεως. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι εἰς παλαιοτέραν ἐποχήν, ὁπότε τὸ κὼκ δὲν εἶχεν εἰσαχθῆ δι’ οἰκιακὴν χρῆσιν, ἡ Ἑταιρεία ἐπλήρωνε κάρρα διὰ νὰ τὸ πετάξῃ. Καὶ ἐν τούτοις ἐκέρδιζεν. Ἤδη ἀπὸ τὸ κὼκ εἰσπράττει 1.700.000 ἐτησίως, διὰ τοῦ ποσοῦ δὲ τούτου καλύπτει ἁπάσας τὰς δαπάνας τῆς ἐπιχειρήσεως.

§170Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Τὶ πληρώνει διὰ τὸν γαιάνθρακα;

§171Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ καὶ ἡ ἐρώτησίς σας δὲν ἀποβλέπει εἰς φώτισίν σας. Τὸ κὼκ τὸ πωλεῖ 8–10 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ἀλλ’ ἔρχεται ἀκριβώτερον κατὰ 30 καὶ 40%, διότι ἡ Ἑταιρεία ἔχει εἰδικὸν ὑπάλληλον τὸ καλοκαῖρι, ὁ ὁποῖος βρέχει διαρκῶς τὸ κώκ! Ἀλλὰ καὶ τὰς διατάξεις τῶν συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι καθορίζουν τὴν θερμαντικὴν δύναμιν, καθὼς καὶ τὴν φωτιστικὴν δύναμιν, παραβιάζει ἡ Ἑταιρεία πρὸς μέγιστον ὄφελος αὐτῆς, διότι εἰσάγει ἀτμοσφαιρικὸν ἀέρα, ἔχουσα σύστημα τέλειον πρὸς τοῦτο. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὡρίσθη τότε, θὰ ἴδητε τὰς μεθόδους καὶ τὶς κατεργαριές, τὶς ὁποῖες μεταχειρίζεται ἡ Ἑταιρεία πρὸς παραβίασιν τῶν διατάξεων τῆς συμβάσεως. Παραβιάζει ἀκόμη καὶ τὸν νόμον ΥΛΤʹ τοῦ 1857, διότι ἡ Ἑταιρεία, μὴ ἔχουσα ἕτερον δικαίωμα, πλὴν τῆς παροχῆς φωτισμοῦ, παράγει ἀέριον διὰ θερμαντικὴν καὶ διὰ κινητήριον δύναμιν μὲ τιμάς, ὅσας ἡ ψυχὴ αὐτῆς θελήσει! Ἔχει καὶ ἄλλα ἀκόμη ἀθέμιτα κέρδη ἐκ τῶν ἐσβεσμένων φανῶν, διότι πλεῖστοι ὅσοι μάρτυρας καταθέτουσιν, ὅτι ἡ Ἑταιρεία καθ’ ἑσπέραν δὲν ἀνάπτει ὅλους τοὺς φανούς, ὅπως εἶναι ὑποχρεωμένη, ἀλλ’ εἰς ὡρισμένας συνοικίας καὶ δρόμους, ὅπου δὲν ὑπάρχει ὁ ἔλεγχος, ὄχι ὁ ἐπιτετραμμένος, ἀλλ’ ὁ δημόσιος, δὲν ἀνάπτει τοὺς φανούς...

§172Κ. ΚΥΡΙΤΣΗΣ. Δὲν ὑπάρχουσι πρόστιμα διὰ τοὺς ἐσβεσμένους φανούς;

§173Γ. ΠΩΠ. Ὑπάρχουσι πρόστιμα, ἀλλὰ δὲν διακρίνονται τὴν νύκτα οἱ ἐσβεσμένοι φανοὶ τῶν ἀνημμένων! (γέλωτες).

§174Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλη κλοπή, γενομένη ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας. Κατὰ τὴν σύμβασιν τοῦ 1887, ἡ Ἑταιρεία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ χορηγῇ εἰς τὸν Δῆμον 5% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων προσόδων ἐκ τοῦ ἀερίου. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι παρέχει τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶνε ἀκριβῶς τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀπέκτησεν ὁ Δῆμος διὰ μεγίστης θυσίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμαν οἱ τότε ἄρχοντες οἱ δημοτικοί, παρατείναντες τὸ προνόμιον ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν, ἵνα τοῖς χορηγήσῃ τὸ πενιχρὸν τοῦτο ἀντάλλαγμα; Δὲν τὸ παρέχει καὶ ἑπομένως κατὰ τὸ ἔτος 1913 ἡ Ἑταιρεία εἰσέπραξεν ἀπὸ τὸ ἀέριον καὶ ἀπὸ τὸ κὼκ 4.051.000 δραχ. καὶ ἀναλόγως πρὸς τὸ 25% 202.504, προστίθενται καὶ 4.000,000 χιλιόγραμμα κώκ, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑταιρεία μεταχειρίζεται εἰς τοὺς κλιβάνους αὐτῆς, καὶ δὲν χορηγεῖ τὸ δικαίωμα τοῦ 5% εἰς τὸν Δῆμον οὐδέποτε, οὔτε θὰ τὸ χορηγῇ.

§175Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς τὸν δῆμον τὶ δίδει;

§176Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς, αὐτὸ θὰ σᾶς εἴπω. Παρὰ τῆς Ἑταιρείας ἐζήτησα δι’ ἐγγράφου νὰ μοῦ ἀποστείλῃ πίνακα τῶν δημοσίων φόρων, τοὺς ὁποίους πληρώνει, ἀλλά, κατὰ τὰς μεθόδους, τὰς ὁποίας πάντοτε μεταχειρίζεται, λέγει,: «φόρους πληρώνομεν εἰς τὸ Δημόσιον», ἀλλὰ δὲν ἀναφέρει ποίους. Ὑπέθεταν οἱ κύριοι αὐτοὶ, ὅτι θὰ ἴδωμεν τὸ ὁλικὸν ποσὸν κατ’ ἔτος καὶ δὲν θὰ προβῶμεν εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν καθέκαστα. Ἀναγράφει καὶ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ πληρώνῃ ἐτησίως πρὸς τὸν Δῆμον, τὸ 5%, καὶ λέγει, ὅτι πληρώνει φόρους 330.000 δραχ., ἀλλὰ μόνον περὶ τοῦ ἔτους 1913, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ Δῆμος ἐδικαιοῦτο εἰς ποσοστὰ 214.617 δραχμῶν. Εἰς τὸν πίνακα ἡ Ἑταιρεία ἀναφέρει ποσοστὰ Δήμου Ἀθηναίων 202.280, εἰς τὸν ἰσολογισμὸν τὶ ἀναφέρει; Τὸ 1913 συμμετοχὴ Δήμου ἐπὶ ἀκαθαρίστων προσόδων 194.000. Κρίνετε Κύριοι, ὑμεῖς. Εἶναι ἐπίσημα ἔγγραφα.

§177Γ. ΠΩΠ. Ἡ Ἑταιρεία ἔχει δύο ἰσολογισμούς. Ἕνα εἰς ὑμᾶς καὶ ἕνα πρὸς τὸν Δῆμον, εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Δήμου τὶ εἰσήχθη; Ὁ πρὸς ὑμᾶς ἰσολογισμὸς δὲν εἶναι ἀξιόπιστος.

§178Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔχω καὶ κατάστασιν τῶν προσόδων μὲ ὑπογραφὰς, ἐπίσημα ἀντίγραφα. Ἐπίσης, καὶ ὁ ἰσολογισμὸς ὁ πρὸς ἐμὲ εἶναι ἐπίσημος.

§179Γ. ΠΩΠ. Τὸ πρῶτον ἐπίσημον διεψεύσθη. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον, μόνον εἰς τὸν πρὸς τὸν Δῆμον ἰσολογισμὸν θὰ εὕρητε τὴν ἀλήθειαν.

§180Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Δῆμος εἰσέπραξε τὰς 194.000 δραχμάς, ἄρα κατεχράσθη ἡ Ἑταιρεία 20.000. Αὐτὰ εἶναι τοῦ 1913 καὶ ὑπάρχουσι καὶ διαφοραὶ εἰς ὅλα τὰ ἔτη, ἀλλά, νομίζω, ὅτι θὰ κουράσω τὴν Βουλήν, ἂν εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας.

§181Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε, κ. Συνάδελφε, μίαν διακοπήν; Εἶναι δυνατὸν νὰ πληροφορήσητε ἡμᾶς, ἂν κατὰ τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένοντο αἱ συμβάσεις τῆς Ἑταιρείας μετὰ τοῦ Δήμου, ὑπῆρχον ἄλλοι ὅροι, ἢ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν καλλίτεροι ὅροι;

§182Α. ΜΑΤΕΣΗΣ. Τὰ ζητήματα, ὅσον καὶ ἂν εἶναι ἐνδιαφέροντα, δὲν εἶναι ζητήματα ἐνδιαφέροντα τὴν παροῦσαν κατάστασιν.

§183Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθές, εἶναι ὅτι διὰ παντὸς τρόπου καὶ διὰ παντὸς μέσου κατεχρᾶτο πάντας καὶ καταφαίνεται ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων. Ἀλλ’ ἀποκρύπτει καὶ τὸν ἰσολογισμὸν τῶν ἐτησίων κερδῶν της· ἀποκρύπτει μέγιστα ποσὰ σχεδὸν διὰ νὰ ἀποφύγῃ τοὺς νέους φόρους τοῦ εἰσοδήματος. Καὶ τοῦτο φαίνεται καταφανέστατα ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν ἰσολογισμῶν τῆς Ἑταιρείας, διότι φέρει ὡς κεφάλαιον ἡ Ἑταιρεία 2.500.000 δραχμῶν, αὐτὸ εἶναι τὸ ἀρχικόν της κεφάλαιον. Ἀλλὰ κατώρθωσεν ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ ὀλίγα ἔτη μετὰ τὴν σύστασίν της νὰ ἐξαγάγῃ ὅλας τὰς μετοχὰς τοῦ κεφαλαίου αὐτῆς, τὰς 5.000 μετοχάς, καὶ τοιουτοτρόπως περιῆλθον ὅλαι αἱ μετοχαί, πλὴν ἐλαχίστων, εἰς ἕν καὶ μόνον πρόσωπον, εἰς τὸ νομικὸν πρόσωπον, τὸ ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἑταιρεία Ἀεριόφωτος τῶν Παρισίων». Ἡ Ἑταιρεία αὐτή, ἐὰν νομίζετε ὅτι εἶναι μετοχική, πλανᾶσθε. Δὲν εἶναι μετοχική, διότι, ἐνῷ ἦτο μετοχική, ἔγινεν ἑταιρεία ἀνώνυμος, ἔγινεν ἑταιρεία, ἡ ὁποία δὲν ἔχει οὔτε γενικὴν συνέλευσιν, οὔτε μετόχους. Τὸ δὲ σπουδαιότερον: Τί ἔπραξεν, ὅταν περιῆλθον εἰς χεῖρας αὐτῆς ὅλαι αἱ μετοχαί; Ἐξέδωκε μετοχὰς ἐπικαρπίας, δηλ., ἐξηγόρασε τὰς μετοχὰς τοῦ κεφαλαίου, αἱ ὁποῖαι εἶχον τὴν τιμὴν τῶν 500 δραχμῶν καὶ ἐξέδωκε μίαν μετοχήν, κληθεῖσαν ἐπικαρπίας, ἵνα ὁ κάτοχος τῆς μετοχῆς ἐκείνης συμμετέχῃ εἰς τὰ κέρδη καὶ μετοχικὸν κεφάλαιον δὲν ὑπῆρχεν. Ποῖοι ἐλάμβανον τὰς μετοχὰς ἐπικαρπίας; Αὐτοὶ οὗτοι.

§184Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Οἱ μέτοχοι, δηλαδή;

§185Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ὅλα τὰ κεφάλαια τῶν μετόχων τῶν παλαιῶν Ἀθηνῶν, περιῆλθον εἰς τὰς χεῖρας δύο ἢ τριῶν Ἑβραίων.

§186Γ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν.

§187Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξέδωκε, λοιπόν, 1.760 μετοχὰς ἐπικαρπίας καὶ φέρει ὡς κεφάλαιον 2.500.000, ἐνῷ ἀπέσβυνεν ἑκάστοτε ποσὸν κεφαλαίου! Δὲν εἶναι 2.500.000. Κατὰ τὸ ἔτος 1913 ἐπὶ 1.800.000, αἱ 800.000 ἦσαν κέρδη ἀποθεματικοῦ κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον ἐκρύπτετο ἐκεῖ, ἵνα μὴ πληρώσωσι τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος.

§188Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι σπουδαῖον.

§189Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κατωτέρω ἔχει τὸν τίτλον «ὁμολογία ἀποσβεσθεῖσα εἰς τὸ παθητικόν της» δραχ. 415 χιλιάδες. Ἠρώτησα καὶ ἐξήτασα τοὺς ἁρμοδίους, τοὺς συντάξαντας αὐτοὺς τοὺς ἰσολογισμούς. Τὸ 415.000 δρχ., τὸ ὁποῖον ἀναγράφετε εἰς τὸ παθητικὸν τῆς Ἑταιρείας, εἶναι χρέος τῆς Ἑταιρείας, εἶναι ὀφειλόμεναι; Ὄχι. Εἶναι λογιστικὴ μέθοδος. Εἶναι ἀποθεματικόν, ναὶ ἢ ὄχι; Μάλιστα, εἶναι ἀποθεματικὸν καὶ τὸ κρύπτουν μὲ τὴν μέθοδον αὐτὴν τὴν λογιστικήν. Φέρει δὲ ἀποθεματικὸν κεφάλαιον μόνον 250.000 δραχμάς.

§190ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ζημιοῦται μὲ αὐτό;

§191Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ζημιοῦται τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, κ. Συνάδελφε. Ταῦτα δ’ ἔπραξε καὶ μετεχειρίσθη τὴν μέθοδον αὐτήν, διότι ὁ νόμος λέγει ῥητῶς, ποῖα ποσὰ φορολογοῦνται: (Ἀναγινώσκει) «ἐπιβάλλεται φόρος 5% 1) ἐπὶ τῶν κερδῶν τῶν ἀνωνύμων μετοχικῶν ἑταιρειῶν... κλπ.». Κατὰ τὸ ἄρθρον 8 «ὁ φόρος 5% λογίζεται ἐπὶ τῇ βάσει...κλπ.». Εἶναι, λοιπόν, καταφανεστάτη ἡ ἀπόκρυψις, ἡ συγκάλυψις τοῦ ἀποθεματικοῦ κεφαλαίου, διότι, ἐνῷ ἐκ τῶν ὁμολογιῶν τῶν 6.000.000, τὰ ὁποῖα ἔχει ἀποκρύψει, 415.000 ποῦ ἔφερεν ὡς παθητικόν, ὡς ὀφειλόμενον, εἶναι ἐκ τῶν κερδῶν...

§192Δ. ΠΟΛΙΟΥΔΑΚΗΣ. Αὐτὸ γίνεται ἐπὶ πολλὰ ἔτη;

§193Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διαρκῶς. Κρατήσεις δὲ εἶναι ἀπόδοσις κεφαλαίων. Ἠρώτησα τοὺς συντάξαντας, τοὺς δῆθεν συντάξαντας, διότι ὅλα αὐτὰ δὲν γίνονται ἐνταῦθα, γίνονται ἐν Παρισίοις, ἀλλὰ δὲν ἠξιώθην οὐδεμιᾶς παρ’ αὐτῶν ἀπαντήσεως. Παρακατιὼν «δι’ ἐπισφαλεῖς ἀπαιτήσεις»— «ἐγγυητικαὶ καταθέσεις 564.000»... Τὸ μόνον πραγματικῶς ὀφειλόμενον ποσὸν εἶναι αἱ καταθέσεις, αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται διὰ τοὺς γνώμονας.

§194Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μετοχαὶ τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς δὲν εὑρίσκονται εἰς χεῖρας Ἑλλήνων μετόχων;

§195Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δυστυχῶς, μόνον τρεῖς Ἕλληνες μέτοχοι ὑπάρχουσι μὲ μετοχὰς, ἀντιπροσωπευούσας ποσὸν περὶ τὰς 150.000 δραχμῶν. Ἐκ τῆς καλύψεως, λοιπόν, τῶν κερδῶν τῆς Ἑταιρείας, τὸ δημόσιον ζημιοῦται πολλὰς ἑκατοντάδας χιλιάδων δρχ. Τὸ ὅτι δ’ ἀποκρύπτει ἡ Ἑταιρεία τὰ κέρδη της, διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων, ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τοῦ ἑξῆς: Ἡ Ἑταιρεία αὕτη εἰσπράττει ἐτησίως τὰ ἑξῆς: ἀπὸ κατανάλωσιν φωταερίου 2.940.439 δραχμῶν, ἀπὸ κατανάλωσιν ἠλεκτρικοῦ 1.123.000 δραχμῶν, ἀπὸ πώλησιν κὼκ 1.150.000 δραχμῶν, καὶ ἐξ ἄλλων διαφόρων προϊόντων 400.000 δραχμῶν, διότι ἡ Ἑταιρεία ἔχει καὶ ἄλλα προϊόντα, ἔχει χρωστικὰς οὐσίας, ἔχει ἀμμωνίαν, ἔχει πίσσαν καὶ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν φαίνονται οὔτε εἰς τοὺς ἰσολογισμούς της, οὔτε ἀλλοῦ πουθενά. Τὰ ἔσοδα τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς ἀνήρχοντο κατὰ τὸ 1913 εἰς 5.574.000 δραχμῶν, παρουσιάζει δὲ ὡς κέρδος διανεμόμενον 470.000. Ἐρωτῶ, Κύριοι, τὰ 5.000.000 εἶναι δαπάναι, ἀφοῦ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἐκ τοῦ κὼκ μόνον καλύπτει τὰς δαπάνας της; Τὶ παρουσιάζει εἰς τὴν μερίδα κερδῶν καὶ ζημιῶν; Κέρδος 833.000 δραχμῶν! Ἔπρεπεν ἐκ τῶν κερδῶν νὰ πληρώσῃ, διὰ τὰ τρία μόνον τελευταῖα ἔτη, τὸ 1911–1912–1913, δραχμὰς 200.000 διὰ φόρον. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ εἰσηγητοῦ, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρονται αἱ λεπτομέρειαι: (ἀναγινώσκει).

§196Χ. ΠΟΛΟΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐφύγατε ἀπὸ τὸ ζήτημα τῶν φόρων, Κύριε Συνάδελφε.

§197Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς, αὐτὸ θέλω νὰ σᾶς εἴπω, διότι διὰ τῆς ἀποκρύψεως τῶν κερδῶν, κατακρατεῖ τοὺς φόρους. Οὕτω ὠφελήθη κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος 183.479 δραχμὰς, ὡς καὶ τὸ ποσοστὸν, ὑπολογιζόμενον εἰς τὸ διπλάσιον. Ὁ ἔλεγχος αὐτὸς εἶναι μερικώτατος, διότι δὲν ἦτο εὔκολον νὰ ἐλέγξωμεν Ἑταιρείαν ἄγουσαν 57 ἐτῶν βίον. Γνωρίζετε ὑμεῖς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ ἐπακριβῶς εἰς ἕνα καὶ μόνον μῆνα. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία αὕτη ὠφελεῖται ἀθεμίτως ἐκ τῆς ἀποκρύψεως τῶν ὑπαλλήλων της. Δὲν τοὺς ἐδήλωσεν εἰς τὴν Ἐφορίαν πρὸς πληρωμὴν τοῦ ἐπιτηδεύματος.

§198Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ ὑπῆρξαν καὶ κλέπται τῆς κλεπτρίας.

§199Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ 1911 ἀπέκρυψε 35 ὑπαλλήλους της, κατὰ τὸ 1912 ἀπέκρυψε 50 ὑπαλλήλους της. Τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἑξῆς φάλτσου της, δύναμαι νὰ εἴπω. Κατὰ τὸ 1912 ἐδήλωσεν εἰς τὴν Ἐφορίαν 46 ὑπαλλήλους της, κατὰ τὸ ἀμέσως ἑπόμενον ἔτος, πόσους νομίζετε, ὅτι ἐδήλωσεν; Ὀγδοήκοντα ἕνα.

§200Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδιπλασιάσθη βλέπετε ἡ Ἑλλάς!

§201Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδή, ἐδιπλασίασε τοὺς ὑπαλλήλους της εἰς ἓν ἔτος! Ἄρα, ἀπέκρυπτε τοὺς ὑπαλλήλους της τὰ προηγούμενα ἔτη. Μὴ λησμονεῖτε τὸ μέσον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ Ἑταιρεία πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ ἐλέγχου, ἔρριπτε σκότος διὰ τοῦ φωτός της. Ἔχω τοὺς πίνακας τοῦ φόρου, ἐκ τῶν ὁποίων ἐμφαίνεται, ὅτι ἀπέκρυπτε τοὺς ὑπαλλήλους της, διὰ νὰ μὴ πληρώσῃ τὸ ἐπιτήδευμα.

§202Δ. ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ἔφορος τὶ ἔκαμνε, κ. Συνάδελφε;

§203Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ ἐξετάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.

§204Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι φρικώδης ἡ κατάστασις. Τοσοῦτον σκότος ὑπῆρχεν, ὥστε 900.000 δραχμῶν ἐκλάπησαν ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους της, οἱ ὁποῖοι καὶ παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον καὶ ἡ Ἑταιρεία δὲν ἐπῆρε χαμπάρι, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον!

§205Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλης μεθόδου κλέπτεται τὸ Δημόσιον ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν αὐτήν. Ἀπὸ τὸ χαρτόσημον, δηλαδή, ἐνῷ κατὰ τὸ 1901 συνωμολογήθη σύμβασις μεταξὺ τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς καὶ τῆς Ἠλεκτρικῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν σύμβασιν, ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία παρεχώρησεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν φωταερίου τὸ ρεῦμα τὸ ἠλεκτρικόν, παρεχώρησεν, ὡς ἐλάχιστον ὅριον, 600.000 κιλοβάτ καὶ ἔθεσε χαρτόσημον ἀναλογικὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν 600.000 κιλοβάτ. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία φωταερίου δὲν πληρώνει εἰς τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν τὴν ἀξίαν τῶν 600.000 κιλοβάτ μόνον, διότι δὲν παραλαμβάνει 600.000 μόνον, ἀλλὰ παραλαμβάνει τρία περίπου ἑκατομμύρια χιλιόβατα, ἀξίας δύο σχεδὸν ἑκατομμυρίων καὶ πληρώνει χαρτόσημον μόνον διὰ τὰς 600.000. Ἔκλεψε, λοιπόν, τὸ χαρτόσημον καὶ εἶναι ἑκατοντάδες χιλιάδες δραχμῶν, διότι ἔπρεπεν αἱ ἀποδείξεις τὰς ὁποίας λαμβάνει ἀπὸ τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν νὰ εἶναι ἐπὶ τοῦ ἀναλογοῦντος χαρτοσήμου εἰς τὰ 3.000.000 κιλοβάτ. Καὶ τὸ σοβαρώτατον πάντων εἶναι, ὅτι ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῆς, ἡ Ἑταιρεία κατώρθωσε νὰ μὴ πληρώνῃ δασμὸν δι’ ὅλα τὰ εἰσαγόμενα ὑλικά, τὰ ὁποῖα ἔφερε μέχρι τοῦ 1909, ὅτε εἰς τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς ἐτοποθετήθη ὁ ἐντιμώτατος, ὡς φαίνεται ἐκ τῆς ὅλης ἐρεύνης, τελώνης Θεόδωρος Καζιάνης, ὁ ὁποῖος ἐκράτησε φορτίον τῆς Ἑταιρείας καὶ ἀπῄτησε τὴν πληρωμὴν τελωνειακοῦ δασμοῦ. Διεμαρτυρήθη ἡ Ἑταιρεία, κατέφυγεν ὅπου καὶ ἄλλοτε κατέφευγεν, ἀλλὰ τὴν ἠνάγκασεν ὁ τελώνης νὰ καταθέσῃ 20.000 δραχ., ὡς ἔγγιστα, διὰ τὸν τελωνειακὸν δασμὸν, ὡς ἐγγύησιν διὰ νὰ παραλάβῃ τὰ ὑλικά της. Κατέφυγε καὶ εἰς τὸ Δικαστήριον, ὅπου καὶ ἀποφάσεις ἐξεδόθησαν, διὰ τῶν ὁποίων ἀπερρίπτοντο αἱ αἰτήσεις τῆς Ἑταιρείας. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ δημοτικοῦ φόρου εἶχεν ἐγείρει ἀγωγὴν κατὰ τῆς Ἑταιρείας πολὺ πρὸ τῆς ἐποχῆς αὐτῆς, εἰς τὸ 1901 καὶ ἔλαβεν ἀπόφασιν δικαστικὴν καὶ ἐπληρώνετο τὸν φόρον παρὰ τῆς Ἑταιρείας, ἐνῷ τὸ Δημόσιον δὲν ἐπληρώνετο. Διὰ νὰ λάβητε δὲ ἰδέαν τῶν ποσῶν καὶ τῆς ζημίας τοῦ Δημοσίου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἔγγραφον εἰς ἀπάντησιν ἐγγράφου μου τοῦ Τελώνου Πειραιῶς. (ἀναγινώσκει): «Ἐν Πειραιεῖ τῇ 18 Νοεμβρίου 1914 ... καὶ ἄλλα ὑλικὰ». Ἡ Ἑταιρεία εἶχεν ὡς ἐπιχείρημα καὶ ἀπέφευγε τὴν πληρωμὴν τῶν τελωνειακῶν δασμῶν, μίαν διάταξιν τοῦ νόμου ΥΔʹ τοῦ 1857, διὰ τῆς ὁποίας ἐπετρέπετο εἰς τὴν Ἑταιρείαν ἀτελῶς νὰ εἰσάγῃ τὰ ὑλικὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐχρησίμευον διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἐργοστασίου, διότι τὸ πρῶτον συνιστᾶτο ἐργοστάσιον ἐν Ἀθήναις καὶ διὰ τὰ ὑλικὰ τὰ χρησιμεύοντα διὰ τὴν παρασκευὴν ἀερίου, δηλαδή, τὰ μηχανήματα καὶ ὅ,τι ἄλλο ἐχρησίμευεν ἐντὸς τῆς περιφερείας τοῦ ἐργοστασίου της, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ διὰ τὰ ἄλλα ὑλικὰ τῆς Ἑταιρείας καὶ διὰ τὸν φωτισμὸν εἴδη, τὰ ὁποῖα φέρει εἰς τὸ κατάστημά της τὸ γνωστὸν εἰς ὅλους καὶ τοὺς σωλήνας πρὸς κατασκευὴν ὅλων τῶν δικτύων τῶν δύο πόλεων. Δι’ ὅλα αὐτὰ δὲν ἐπληρώνετο δασμὸς ἐπὶ ἔτη πεντήκοντα!

§206Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρεγράφησαν, δυστυχῶς.

§207Γ. ΠΩΠ. Διὰ τὰ ὀφειλόμενα εἰς τὸ Δημόσιον δὲν ὑπάρχει παραγραφή, ἠμπορεῖ νὰ τὰ πάρῃ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τὸ Κράτος, ἀρκεῖ νὰ θέλουν ἐκεῖνοι, ποὺ κυβερνοῦν.

§208Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει, λοιπόν, ὁ κ. Τελόγλης, ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἡ Ἑταιρεία Ἀεριόφωτος, ἀφ’ ἧς ἡμέρας... κλπ.». Τριάκοντα ἕως τεσσαράκοντα χιλιάδας πληρώνει ἡ Ἑταιρεία τελωνειακοὺς δασμοὺς κατ’ αὐτὰ τὰ ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶχεν ἀνάγκην ὑλικῶν. Αὐτὰ ἦσαν δι’ ἐπισκευὰς καὶ διὰ φωτιστικὰ εἴδη καὶ μικροπράγματα. Κατὰ ἕνα ὑπολογισμόν, ὡς ἔγγιστα, οἱ ὀφειλόμενοι πρὸς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον τελωνειακοὶ δασμοὶ ὑπερβαίνουσι τὰ 5.000.000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία ἀεριόφωτος δὲν κατέστη ἔνοχος μόνον ἐκβιάσεων, κλοπῶν, ἀπάτης καὶ τόσης ἄλλης σωρείας ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα διέπραξεν, ἀλλὰ κατέστη ἔνοχος καὶ θανάτων, κατέστη ἔνοχος ἀνθρωποκτονιῶν, διότι, κατὰ τὸ ἔτος 1908, ἐν τῇ ὁδῷ Κυριακοῦ συνέβησαν δύο θάνατοι γυναικῶν ἔν τινι οἰκίᾳ, ὧν ὑπαίτιος ἦτο ἡ Ἑταιρεία, δηλ., ὁ μηχανικὸς αὐτῆς, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ ἐπισκευάσῃ σωλῆνά τινα, διερχόμενον ἀπὸ τὴν ὁδὸν αὐτήν. Ἀλλ’ ἐξεταστέον τί ἡ τότε καταδιωκτικὴ ἀρχὴ ἐνήργησεν ἐπὶ τῶν θανάτων αὐτῶν; Τῷ 1914 διεβίβασα ἔγγραφον πρὸς τὴν ἐνταῦθα Εἰσαγγελίαν καὶ ἐζήτησα νὰ μοῦ δώσῃ πληροφορίας. Ἡ Εἰσαγγελία μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εὑρίσκεται τοιαύτη δικογραφία ἐν τῷ γραφείῳ της, ἀλλά, ταὐτοχρόνως, ἔκαμα ἔγγραφον καὶ πρὸς τὴν Ἀστυνομίαν, ἡ ὁποία μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι ἀληθῶς ἔλαβον χώραν οἱ θάνατοι οὗτοι, ὅτι ἐνήργησε προανακρίσεις, ὅτι ἐβεβαιώθησαν τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων ἐχαρακτηρίζετο τὸ ἔγκλημα, ὡς διαπραχθὲν ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Ἑταιρείας. Ἡ Εἰσαγγελία ἐν τούτοις μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι τοιαῦτα ἔγγραφα, τὸ ὁποῖον μὲ ἠνάγκασε διὰ τοῦ Ὑπουργείου πλέον τῆς Δικαιοσύνης νὰ ζητήσω τὰ ἔγγραφα ταῦτα παρὰ τῆς Εἰσαγγελίας καὶ ἐδέησεν ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς Ἀθηνῶν νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ ὅτι, πράγματι, ἔλαβε χώραν τοῦτο, καὶ εὑρέθησαν ἐν τοῖς βιβλίοις τὰ ἔγγραφα τῆς ἀστυνομίας καὶ φάκελλος προανακρίσεως, ἀλλ’ ὁ φάκελος δὲν ὑπάρχει, κατεστράφη. Πῶς δὲ ἐχαρακτηρίσθησαν τὰ γεγονότα αὐτά, κ. Βουλευταί; Ὡς τυχαῖα γεγονότα, ὅτι δὲ ἡ δικογραφία αὐτή, δρῶσα τυχαῖον θάνατον, ἐτέθη εἰς τὸ ἀρχεῖον, οὐδεμιᾶς μηνύσεως ὑποβληθείσης, οὐδ’ ἐξ ἐπαγγέλματος ἐνεργηθείσης καταδιώξεώς τινος! Ἐνῷ ἐνηργήθη προανάκρισις καὶ ἐβεβαιώθη ἡ ἐνοχὴ τοῦ ἐγκλήματος, ἐν τούτοις τὰ ἔγγραφα ἐχάθησαν! Ἀλλ’ ἡ μία τῶν θανουσῶν γυναικῶν εἶχε τέκνον, τὸ ὁποῖον ἔμεινεν ὀρφανὸν, καὶ ὁ ἄνθρωπος τοῦ τέκνου αὐτοῦ ἤγειρεν ἀγωγὴν κατὰ τῆς Ἑταιρείας, διεξήχθη ἀγὼν δικαστικός, καὶ ἐξεδόθη ἀπόφασις, διὰ τῆς ὁποίας ἐγένετο δεκτὸν ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἦτο ὑπαίτιος τοῦ θανάτου τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ τῆς ἑτέρας γυναικός, καὶ ἐπέβαλε χρηματικὴν ἀποζημίωσιν εἰς τὸ τέκνον, τὸ ὁποῖον ἦτο κόρη, μέχρις ἐνηλικιώσεως 40 δρχ. μηνιαίως. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία καὶ ἐξ αὐτοῦ ἀκόμη ἠθέλησε νὰ ὠφεληθῇ. Ἦλθεν εἰς συμβιβασμόν, καὶ ἀντὶ νὰ δίδῃ 40 δραχμὰς κατὰ μῆνα ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη, ἔδωκε 2.650 δραχμὰς μόνον. Αὗται εἶναι αἱ κατηγορίαι, Κύριοι, κατὰ τῆς Ἑταιρείας ταύτης, κατόπιν δὲ τοῦ ἐλέγχου τούτου, τοῦ ἐλαχίστου, ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὕτη οὐ μόνον εἶναι κακόπιστος, ἀλλ’ εἶναι μία μάστιξ τοῦ τόπου αὐτοῦ. Σχετικῶς μὲ τὸν ἠλεκτροφωτισμόν, εὐτυχῶς, δὲν εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Δημόσιον, οὔτε ὁ Δῆμος ἀπέναντι τῆς Ἑταιρείας, διότι, ἄνευ ἀδείας καὶ ἄνευ συμβάσεως, προσωρινῶς ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἔχει τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν εἰς τὴν πόλιν καὶ ἔχει καταλάβει ὅλας τὰς ὁδοὺς τῆς πόλεως καταχρηστικῶς καὶ παρανόμως. Ἑπομένως δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν τῆς πόλεως, ὥστε νὰ ἀναλάβῃ τρίτος τὸ προνόμιον τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ. Δεύτερον νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ εἰδικὴ ἐλέγχου κατὰ τῶν Ἑταιρειῶν πασῶν καὶ οὐχὶ μόνον κατ’ αὐτῆς, διότι, ἀτυχῶς, ὄχι ὀλιγώτερον ἐλέγξιμοι εἶναι καὶ ἄλλαι ἑταιρεῖαι. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀποτελῆται ἐκ προσώπων εἰδικῶν, ὅλων τῶν κλάδων, καὶ πρέπει τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς — διότι καὶ σήμερον ὑπάρχει ἐπιτροπὴ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν γνωστῶν ὑπαλλήλων, τῶν διαρκῶν καὶ μονίμων, — πρέπει, λέγω, τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, κατ’ ἐμὴν γνώμην, κατ’ ἔτος νὰ ἀλλάσσουν, κατ’ ἔτος νὰ ἔρχωνται νέα πρόσωπα, διὰ νὰ ἀποφεύγουν καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τὰς διαφόρους μομφὰς καὶ τὰ ἔμμεσα καὶ ἄμεσα παράπονα κατ’ αὐτῶν. Φρονῶ, ὅτι αἱ συμβάσεις εἶναι ἀκυρώσιμοι καὶ δέον ὁ Δῆμος δι’ ἀγωγῆς νὰ ζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν αὐτῶν ὡς προερχομένας ἐκ δόλου. Νὰ ὑποχρεωθῇ δὲ ἡ Ἑταιρεία νὰ παρέχῃ τοὺς γνώμονας ἄνευ ἐνοικίου καθὼς καὶ τὰ μοτὲρ, διότι αὕτη ἔχει ἀνάγκην τῶν γνωμόνων διὰ νὰ καταμετρᾷ τὸ ἐμπόρευμά της καὶ ἐν τέλει νὰ διαβιβασθῇ ἡ δικογραφία αὐτὴ εἰς τὴν καταδιωκτικὴν ἀρχήν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ δὲν θέλει παρίδῃ τὸ ὑψηλὸν τοῦτο καθῆκον καὶ ὅτι θέλει ταχέως ὑποβληθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον πρὸς καταστολὴν τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία εἶνε λυπηρὰ καὶ διὰ τὴν μέχρι τοῦδε Κυβέρνησίν μας καὶ διὰ τὴν ἐν γένει πολιτείαν. Ἄλλως προαισθάνομαι, Κύριοι, ὅτι ὁ λαὸς αὐτὸς ἔχει φθάσει εἰς τοιαύτην ἀγανάκτησιν, ὥστε φοβοῦμαι ὅτι θὰ ἐξεγερθῇ, διότι ἁρπάζεται ὁ ἄρτος αὐτοῦ διὰ τῆς ἑταιρείας αὐτῆς· (χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διακόψωμεν δι’ αὔριον.

§210Γ. ΠΩΠ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις, διότι τοῦτο θὰ εἶναι πρᾶξις, ἡ ὁποία θὰ ἀντακλᾷ οὐχὶ εὐαρέστως ἐπὶ τοῦ Σώματος αὐτοῦ. Ἡ Βουλὴ εἶναι κατάπληκτος ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Συναδέλφου Τρικκάλων. Ἀλλὰ πλὴν αὐτοῦ, ὑπάρχει γεγονὸς ἐκκρεμὲς, μεγίστης σημασίας, ἡ ζητουμένη αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτός. Ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον, ὅπως τὴν ἑσπέραν ταύτην ὑποδείξῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα αὕτη ἀντιλαμβάνεται, ὡς ἁρμόζοντα, ὅπως μὴ ἐπιτευχθῇ ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς. Ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἐξέλθῃ τῆς αἰθούσης ταύτης ἀπόψε μετὰ φωτὸς καὶ οὐχὶ ζητοῦσα νὰ συγκαλύψῃ αἴσχη καὶ καταχρήσεις καὶ νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν λαόν, διὰ νέων φόρων. (χειροκροτήματα).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερκούρης.

§212Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι, ὅτι θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἀνατρέξω ὀλίγον εἰς τὸ παρελθόν, κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος. Ὡς εἶχον ἐννοήσῃ ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς Τρικκάλων εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ ἡ ὁποία ἐπροκάλεσε τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως τὴν σημερινήν, ἐπρόκειτο περὶ ἐλέγχου ἐναντίον τῆς ἑταιρείας, ἢ μᾶλλον περὶ μέτρων ληπτέων ἐκ μέρους ὅλων ἡμῶν, τῶν ἐνδιαφερομένων ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ.

§213Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἐγὼ εἶχον κάμῃ τὴν ἐπερώτησιν.

§214Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Σεῖς; Μὲ συγχωρεῖτε. Ὅταν ὅμως προχθὲς ἤκουσα τοῦ κ. Μαλλιοπούλου, ὅστις ἀπεπειράθη δι’ ἀοριστολογιῶν καὶ δι’ ἀερίων, ἴσως διότι ἐπρόκειτο περὶ ἀεριόφωτος, νὰ κατηγορῇ τὴν δημοτικὴν ἐκείνην ἀρχήν, ἡ ὁποία ὑπέγραψε δύο ἢ τρεῖς συμβάσεις μὲ τὴν Ἑταιρείαν Ἀεριόφωτος, συμβάσεις, ὡς τὰς ὠνόμασε, διότι δὲν πρόκειται παρὰ περὶ συμφωνιῶν, ὡς μετ’ ὀλίγον θὰ ἀποδείξω, ἐζήτησα, διότι, ὁμολογῶ, ὅτι ἤμην κατεσκοτισμένος ἀπὸ τὴν ἀοριστίαν τῶν κατηγοριῶν, ἐζήτησα νὰ μάθω, ἂν ὑπάρχῃ ὄντως εἰσήγησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Μαλλιοπούλου, διότι ἤκουσα ὅτι εἰς τὴν προγενεστέραν Σύνοδον εἶχε γίνῃ μακρὸς λόγος περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ὄντως, μὲ ηὐνόησεν ἡ τύχη καὶ εὗρον τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Μαλλιοπούλου, θεωροῦμαι δ’ εὐτυχής, ὅτι τὴν στιγμὴν ταύτην παρευρίσκομαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἵνα ἀνασκευάσω μερικὰς ἀοριστίας, αἱ ὁποῖαι, δὲν γνωρίζω κατὰ ποῖον τρόπον, κατώρθωσαν νὰ ἐπιπλεύσουν εἰς τὰς συνειδήσεις καὶ τοῦ λαοῦ ἀκόμη τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος. Ἡ συζήτησις αὕτη ἐγένετο ἐν παραμοναῖς δημοτικῶν ἐκλογῶν καὶ φυσικὸν ἦτο νὰ στραφῇ ἡ τότε Κυβέρνησις ἐναντίον τῆς προκατόχου δημοτικῆς ἀρχῆς. Θεωροῦμαι, λέγω, εὐτυχής, διότι παρευρίσκομαι ἐνταῦθα, λυποῦμαι μόνον δι’ ἓν πρᾶγμα, διὰ τὸν κ. Εἰσηγητήν, λυποῦμαι καὶ σᾶς βεβαιῶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχω οὔτε κοινοβουλευτικὴν πεῖραν, οὔτε ἄλλην τινὰ μεγάλην, δὲν ἐννοῶ πῶς, ἄνθρωπος διανοούμενος, ἄνθρωπος ἀνεπτυγμένος, ἠδυνήθη νὰ ἐξαγάγῃ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἐξήγαγεν ὁ κύριος προλαλήσας, καὶ νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος τὰ συμπεράσματα αὐτὰ νὰ τὰ δημοσιεύσῃ καὶ νὰ τὰ ὑπογράψῃ. Τὴν ἑσπέραν ταύτην μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ τὸν ἀκούσω ἀποπειρώμενον νὰ παππαγαλίσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα, φαίνεται γράψας, ἀλλά, δυστυχῶς, δὲν εἶναι ὁ γράψας αὐτός, ἀλλὰ κάποιος ἄλλος, ἔθεσε δὲ τὸ ὄνομά του κάτωθι τῆς εἰσηγήσεως. Ὁ παππαγαλισμὸς ἦτο τοιοῦτος, ὥστε κρίνω περιττὸν νὰ τὸν χαρακτηρίσω. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Μαλλιοπούλου ἐξήγαγον τὸ συμπέρασμα, ὅτι οὗτος ἠθέλησε νὰ κατηγορήσῃ μᾶλλον τὴν τότε δημοτικὴν ἀρχήν, παρὰ νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὑπερασπίσεως τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ, πρῶτος ἐγὼ καὶ ἐκ πεποιθήσεως, καὶ ἐκ παραδόσεων καὶ ἐκ καθήκοντος, διότι ἐξ αὐτοῦ ἀπορρέω, θὰ ἐζήτουν νὰ ὑπερασπισθῶ μὲ ὅλας τὰς δυνάμεις μου τὰ συμφέροντα ταῦτα, καὶ ἂν ἐζήτησα δὲ νὰ πολιτευθῶ, τὸ ἔπραξα, ἵνα εἰσέλθω εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ ὑπεραμυνθῶ τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ περιωρίσθησαν μᾶλλον εἰς κατηγορίας ἐναντίον τῆς τότε δημοτικῆς ἀρχῆς, κατηγορίας ὅλως ἀβασίμους, καθὼς καὶ εἰς πλῆθος ἄλλων ἀοριστολογιῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἀνέμιξεν οὗτος ἀπολογισμοὺς τῆς Ἑταιρείας Ἀεριόφωτος, τοὺς ὁποίους δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀκούσωμεν ἐνταῦθα. Ἀλλά, δὲν ἐπιτρέπεται, νομίζω, Κύριοι, εἰς ἄνθρωπον, σεβόμενον ἑαυτόν, νὰ ἀνέρχηται ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου καὶ νὰ κατηγορῇ ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ἐτίμησαν οἱ συμπολίταί των...

§215Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν κατηγόρησα κανένα. Κατηγόρησα τὰς συμβάσεις.

§216Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἠξεύρω τὶ ἔχετε σεῖς ἐν τῷ νῷ σας, ὅταν ὁμιλεῖτε.

§217Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀπορῶ πῶς ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἔκαμα τὰ τοιαῦτα.

§218Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἁπλούστατα. Τότε δὲν ἀντιλαμβάνεσθε τὶ λέγετε. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεσθε τὶ γράφετε, ἀλλὰ βλέπω μετὰ λύπης μου καὶ ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεσθε τὶ λέγετε.

§219Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιλαμβάνομαι πολὺ καλὰ τί λέγω καὶ τί γράφω. Εἶναι τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα λέγουσιν αὐτά. Δὲν τὰ λέγω ἐγώ. Καὶ ἐδῶ ἔχω καὶ ἄλλο ἔγγραφον, ἐκ τοῦ ὁποίου καταφαίνεται ἡ κλοπὴ κατὰ τοῦ Δήμου τῆς Ἑταιρείας.

§220Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νὰ τὸ ἀποδείξητε καὶ αὐτό.

§221Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸ ἀποδείξω. Ἐπιτρέπετε νὰ τὸ διαβάσω;

§222Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εὐχαρίστως.

§223Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ τοῦ πεπιεσμένου φωταερίου τῆς ὁδοῦ Πανεπιστημίου, ἡ Ἑταιρεία ἀποστέλλει ἔγγραφον εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων κατάστασιν λογαριασμοῦ. Λέγει εἰς τὸ ἔγγραφόν της: (Ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὸν κ. Δήμαρχον Ἀθηναίων. Κύριε Δήμαρχε, «Ἑπόμενοι τῇ ὑμετέρᾳ ἐπιθυμίᾳ, τῇ 15 Αὐγούστου ἐθέσαμεν φανοὺς εἰς τὸν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Πανεπιστημίου καὶ Κοραῆ διὰ πεπιεσμένου ἀερίου ἐγκατασταθέντα φωτισμόν. Ἐξ ἑτέρου ὅμως, σᾶς λέγομεν, ὅτι ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπετύχομεν παρὰ τοῦ προμηθευτοῦ των ἔκπτωσίν τινα, συνεπείᾳ τῶν διαβημάτων εἰς ἃ μεθ’ ἡμῶν προέβητε, κ. Δήμαρχε. Πρὸς ἀποφυγὴν.... πάντως ὅμως ἐπιφυλασσόμεθα διὰ τὴν περίπτωσιν ταύτην». Καὶ ἐνῷ ὁμολογεῖ ἡ Ἑταιρεία αὕτη, ὅτι δὲν ἐπλήρωσε δασμούς, χρεώνει τὸν Δῆμον τοὺς δασμοὺς τοὺς ὁποίους δὲν ἐπλήρωσε, καὶ λέγει: (ἀναγινώσκει) «Χρωματισμὸς ἑκάστου σωλῆνος κλπ. εἰσαγωγικὰ τέλη καὶ δημοτικὸς φόρος διὰ τοὺς στύλους δρχ. 2.085». Τὶ λέγουσι τὰ πράγματα, κ. Συνάδελφε; Ἐγὼ κατηγορῶ πρόσωπα, ἢ τὰ πράγματα καὶ τὰς πράξεις τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀδιαφορῶ ποῖα εἶναι;

§224Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐὰν ἀντιλαμβάνεσθε τὶ διαβάζετε, λέγει, ὅτι εἰσήχθησαν μερικά, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπλήρωσαν καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἐπλήρωσαν.

§225Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἔκαμε λέγει;

§226Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ λέγει.

§227Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγει αὐτό. Ἐγὼ τὸ ἐδιάβασα.

§228Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νομίζω καὶ ἡ Βουλὴ αὐτὸ ἀντελήφθη.

§229Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγει αὐτό, παρὰ λέγει, ὅτι τὰ τέλη, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπλήρωσε, τὰ χρεώνει εἰς τὸν Δῆμον.

§230Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ (Ἐντόνως). Αὐτὸ εἶναι!

§231Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτό. Ἀλλὰ διαβάσατε τὸ ἔγγραφον νὰ ἴδητε.

§232Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω καὶ ἄλλας κλοπὰς τῆς Ἑταιρείας κατὰ τοῦ Δήμου.

§233Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διατὶ δὲν τὰς ἀποδεικνύετε;

§234Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ἀρκετάς, κ. Συνάδελφε. Ἐγὼ δὲν κατηγόρησα πρόσωπα.

§235Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν σᾶς εἶπον, ὅτι κατηγορήσατε πρόσωπα. Κατηγορήσατε τὴν Δημοτικὴν ἀρχήν. Λοιπόν, Κύριοι, ἐὰν μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Μαλλιόπουλος, θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῶν διαφόρων αὐτῶν συμβάσεων καὶ θὰ παρακολουθήσω τὴν σειρὰν τῆς εἰσηγήσεώς του, διότι μόνον αὐτὴν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσω καὶ ὄχι τὰ ὑπ’ αὐτοῦ λεχθέντα. Κατηγορεῖ ὁ κ. Μαλλιόπουλος τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν Ἀθηναίων, ἢ μᾶλλον ἐν τῷ κεφαλαίῳ τῆς εἰσηγητικῆς του ἐκθέσεως, ὁμιλεῖ περὶ συμβάσεων καὶ ὀνομάζει συμβάσεις τέσσαρας, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει παρὰ μία καὶ μοναδικὴ σύμβασις, ἡ ὑπογραφεῖσα τῷ 1887 ὑπὸ τοῦ τότε Δημάρχου Ἀθηναίων ἀειμνήστου Σούτσου καὶ λήγουσα τῷ 1938. Ἡ σύμβασις αὕτη ἐν ἄρθρῳ 29ῳ ἔδιδε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Δῆμον τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ προνομίου τῆς Ἑταιρείας καὶ τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτῆς ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐφεξῆς. Αἱ συμβάσεις, αἱ συναφθεῖσαι κατὰ τὸ διάστημα τὸ διαρρεῦσαν ἀπὸ τοῦ 1887 μέχρι σήμερον, δηλαδή, αἱ συμφωνίαι τοῦ 1902, τοῦ 1906 καὶ τοῦ 1907 δὲν εἶναι συμφωνίαι, εἰς τὰς ὁποίας ὑπέκυψεν ἡ Ἑταιρεία ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς προηγουμένης συμβάσεως· δὲν εἶναι συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ νὰ ὠφεληθῇ ἡ Ἑταιρεία, ἀλλ’ εἶναι συμφωνίαι, τὰς ὁποίας ἐδέχθη ἡ Ἑταιρεία, ἐκβιασθεῖσα ἀπὸ τὴν τότε δημοτικὴν ἀρχήν. Καὶ ἐξεβιάσθη κατὰ τρόπον ἄγριον, ἐξεβιάσθη κατὰ τρόπον ἀνηλεῆ, ἀλύπητον, ἐκ μέρους τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία δημοτικὴ ἀρχή, ἐκμεταλλευθεῖσα ἕν τυχαῖον καὶ ἀνώτερον τῆς δυνάμεως τῆς Ἑταιρείας γεγονός, τὸ ὅλως τυχαῖον δηλονότι συμβὰν τῆς καταστροφῆς ἑνὸς ἀεριοφυλοκείου τῆς Ἑταιρείας, τοῦ μεγαλειτέρου, κατὰ τὰ τέλη τοῦ ἔτους 1901, ἐκ τῆς ὁποίας καταστροφῆς προῆλθε μείωσις καὶ τῆς ποιότητος καὶ τῆς ποσότητος τοῦ ἀερίου, τοῦ διδομένου εἰς τοὺς δημότας καὶ εἰς τὸν Δῆμον, ἐπέβαλε πρόστιμα ἀνηλεῆ ἐναντίον τῆς Ἑταιρείας, φθάσαντα μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν τριακοσίων χιλιάδων δραχμῶν. Διημείφθη τότε μία ἀλληλογραφία μεταξὺ Νομαρχίας καὶ Δημαρχίας, ἐκ τῆς ὁποίας δύναταί τις νὰ διΐδῃ τὴν πάλην τοῦ τότε Δημάρχου καὶ τῆς τότε Δημοτικῆς Ἀρχῆς ἐναντίον τῆς προϊσταμένης αὐτῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀρνουμένης νὰ ἐγκρίνῃ τὰ ἐναντίον τῆς Ἑταιρείας πρόστιμα τοῦ Δήμου. Ἐκμεταλλευθέντες τότε οἱ δημοτικοὶ ἄρχοντες, ὡς σᾶς εἶπον, τοῦ ἀτυχήματος καὶ τῶν προστίμων, τὰ ὁποῖα συνεσώρευσαν ἐπὶ τῆς Ἑταιρείας, κατώρθωσαν νὰ ἀναγκάσωσιν αὐτὴν νὰ δεχθῇ τὴν μετασκευὴν 2.000 φανῶν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν διὰ τῆς ὀλίγον πρὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀνακαλυφθείσης μεθόδου τῶν φωτοβολίδων Ἄουερ. Ἡ ἑταιρεία δυνάμει τῆς συμβάσεως τοῦ 1887 δὲν εἶχε καμμίαν ὑποχρέωσιν πρὸς βελτίωσιν τοῦ φωτισμοῦ. Οἱ λέγοντες, ὅτι τὸ ἄρθρον 29 τῆς συμβάσεως μεταξὺ Δήμου καὶ Ἑταιρείας τοῦ 1887 ὑπεχρέου τὴν ἑταιρείαν εἰς τὴν μετασκευὴν τῶν φανῶν καὶ τὴν ὑποτίμησιν τοῦ τιμήματος, ἀπατῶνται, ἢ θέλουσι νὰ ἀπατῶνται, διότι τὸ ἄρθρον εἶνε καθαρὸν καὶ λέγει, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὴν μετασκευὴν καὶ τὴν ἀλλαγὴν τοῦ φωτισμοῦ, ἐὰν ἀνακαλυφθῇ τρόπος παραγωγῆς ἀερίου εὐθηνοτέρου τοῦ ὑπάρχοντος· ἀλλ’ οὔτε μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἶχεν ἀνακαλυφθῆ οὔτε μέχρι τῆς ἐποχῆς τῆς σημερινῆς ἔχει ἀνακαλυφθῆ τρόπος παραγωγῆς ἀερίου εὐθηνοτέρου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε καὶ ὁ ὁποῖος ὑπάρχει. Ἄρα, οὐδεμία ὑποχρέωσις τῆς Ἑταιρείας ὑπῆρχε καὶ μόνον ἡ ἠθικὴ ἐπιβολή, ἐπιβολὴ ἐκ τῶν προστίμων τῆς τότε δημοτικῆς ἀρχῆς, συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ μετασκευὴ τῶν φανῶν αὐτῶν. Ἡ Ἑταιρεία ἀντέτασσεν εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν εὔλογα ἐπιχειρήματα, ὅτι, δηλαδή, διὰ τῆς μετασκευῆς τῶν φανῶν, ἔστω καὶ τῶν 2.000 αὐτῶν, ἀπὸ χρυσαλίδων — εἶχον τὸ σχῆμα χρυσαλλίδος τότε οἱ φανοὶ — εἰς φωτοβολίδας Ἄουερ, οὐ μόνον θὰ ὑπεβάλλετο εἰς ἔξοδα, ἀλλὰ θὰ ἠλάττου καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν κατανάλωσιν, διότι ἀπὸ 160 λίτρας, τὰς ὁποίας κατηνάλισκεν ἡ χρυσαλλίς, τὸ Ἄουερ καταναλίσκει μόνον 105 λίτρας. Καὶ ὅμως κατωρθώθη διὰ τῆς συμφωνίας ἐκείνης τοῦ 1902 νὰ ἐλαττωθῇ ἡ τιμή, νὰ ἐλαττωθῇ ἡ κατανάλωσις, νὰ γίνῃ ὁ ἐν ταῖς ὁδοῖς φωτισμός, οἷος ὑπάρχει σήμερον, νὰ κερδίσῃ δὲ ὁ Δῆμος καὶ ἐκ τῆς διαφορᾶς, ἀλλ’ ἰδίᾳ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς φωτιστικῆς ἐντάσεως. Ἡ Ἑταιρεία ὅμως ἐζήτησε ἀντάλλαγμά τι. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἔχῃ. Καὶ τὸ ἔχει. Τὸ ἀντάλλαγμα δι’ αὐτὸ εἶνε τὸ ἑξῆς. Ὡς σᾶς εἶπον, οἱ φανοὶ οἱ προϋπάρχοντες κατηνάλισκον 160 λίτρας καθ’ ὥραν, ἐπλήρωνε δὲ ὁ δῆμος 3½ λεπτὰ κατὰ φανὸν καὶ ὥραν, ἐνῷ οἱ φανοὶ οἱ μετασκευασθέντες εἰς Ἄουερ θὰ καταναλίσκουν μόνον 105 λίτρας· ὑπῆρχεν, ἄρα, διαφορὰ 55 λιτρῶν, τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἔκαιον οἱ φανοί, καὶ τὰς ὁποίας ἑπομένως δὲν θὰ ἐπώλει ἡ Ἑταιρεία· οὕτω περιωρίζετο τὸ κέρδος της, ὡς ἐκ τῆς κατὰ τὸ ἓν τρίτον περίπου ἐλαττώσεως τοῦ πωλουμένου ἀερίου. Εὑρέθη τότε μέση λύσις· ἐκ τῶν ἐξοικονομουμένων δηλονότι καθ’ ὥραν καὶ κατὰ φανὸν λιτρῶν ἀερίου, νὰ χαρίσῃ ὁ δῆμος εἰς τὴν ἑταιρείαν ἕν μέρος, νὰ ὠφεληθῇ δὲ αὐτός τὸ ὑπόλοιπον. Εἶναι δὲ ἐν τῇ συμβάσει ἐν ἄρθρῳ 4ῳ τόσον φανερὸς ὁ τρόπος οὗτος τῆς μεταξὺ Δήμου καὶ Ἑταιρείας διανομῆς, ὥστε νὰ μὴ ὑφίσταται οὔτε ἀπάτη ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας, οὔτε ἔνοχος εὐήθεια ἐκ μέρους τοῦ Δήμου· διότι λέγει τὸ ἄρθρον 4 τῆς συμφωνίας τοῦ 1902: (ἀναγινώσκει) «Ὁ Δῆμος Ἀθηναίων θέλει πληρώνῃ...... κλπ.». Βλέπετε ὅτι τὸ ἄρθρον 4 εἶναι τόσον φανερόν, ὥστε δὲν ἐφεῦρε βέβαια τὴν πυρίτιδα ὁ κ. Εἰσηγητής, λέγων ὅτι τὰς 55 αὐτὰς λίτρας ἡ Ἑταιρεία ἠθέλησε νὰ τὰς καταχρασθῇ ἀπὸ τὸν Δῆμον καὶ ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ εἶναι ἔνοχος εὐηθείας, ὡς ἐξαπατηθεῖσα ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας. Ἀπάτη δὲν ὑπάρχει. Εἶναι συζητέον μόνον, ἐὰν ἡ τοιαύτη ὑποχώρησις τοῦ Δήμου ὑπῆρξεν ὠφέλιμος ἢ βλαβερὰ δι’ αὐτόν, καὶ ἂν αὕτη ἐζημίωσε τὸν Δῆμον ἢ ὄχι. Ὡς ἀνωτέρω εἶπον, τὸ ὑπὸ τοῦ Δήμου πληρωνόμενον τῇ Ἑταιρείᾳ κατὰ φανὸν καὶ καθ’ ὥραν τίμημα διὰ τῶν συμφωνιῶν τοῦ 1902 καὶ 1906 καὶ 1907 ἐμετριάσθη, διότι, ἐνῷ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως τοῦ 1887 ἦτο 3½ λεπτὰ, σήμερον δὲν εἶναι, παρὰ 3 μόνον λεπτά, ὥστε ἐπὶ 5.500 φανῶν ἐν ἐνεργείᾳ καὶ διὰ χρόνον ἁφῆς ἑκάστου 3.000 ὡρῶν κατ’ ἔτος, ἔχομεν ἐτησίως ὑπὲρ τοῦ Δήμου ἕν ὄφελος 82.500 δραχμῶν. Καὶ ἐν τούτοις τὸ ὄφελος τοῦτο τοῦ Δήμου εἶναι ἐλάχιστον ἀπέναντι ἄλλης παμμεγίστης ὠφελείας, τὴν ὁποίαν βεβαίως δὲν ἔχει ἀντιληφθῇ ὁ κ. Εἰσηγητής. Ἐνθυμεῖται, ἆρά γε, οὗτος, τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκοντο οἱ παλαιοὶ φανοί, οἱ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως τοῦ 1887 λειτουργοῦντες; Ἐνθυμεῖται τὸ ὠχρὸν καὶ σκιερὸν φῶς, τὸ ὁποῖον οὗτοι ἐξέπεμπον καὶ ἀντιπαρέβαλεν αὐτὸ πρὸς τὴν λάμψιν τῶν σήμερον ἐν ταῖς ὁδοῖς λειτουργουσῶν φωτοβολίδων πυρακτώσεως; Ποία νομίζετε ἦτο ἡ φωτιστικὴ ἔντασις τῶν φανῶν ἐκείνων; Δεκατεσσάρων μόνον κηρίων, ἂν καὶ κατηνάλισκον καὶ ἐπληρώνοντο καθ’ ὥραν 160 λίτρας. Ποία δὲ εἶναι σήμερον ἡ φωτιστικὴ ἔντασις τῶν φανῶν; Ἑξήκοντα κηρίων, Κύριοι, ἤτοι τετραπλασία σχεδὸν, καίτοι πληρώνονται ἥμισυ λεπτὸν ὀλιγώτερον, παρὰ τότε. Ἔχομεν, δηλαδή, ἐν ὅλῳ ὠφέλειαν 430% ὅσον ἀφορᾷ τὴν φωτιστικὴν ἔντασιν καὶ ὠφέλειαν ἐπὶ πλέον 82.500 δραχμῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν δαπάνην! Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπάτη τῆς Ἑταιρείας, δηλαδή, τοιαύτη αὔξησις φωτισμοῦ, τὴν ὁποίαν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ὁ Δῆμος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως τοῦ 1887 ἔπρεπε νὰ δαπανᾷ πενταπλάσια ποσά, ἀφ’ ὅ,τι πληρώνει σήμερον, διὰ τῶν συμφωνιῶν τοῦ 1906 καὶ 1907, ἡ τοιαύτη δὲ εὐεργετικὴ μετατροπὴ τῶν φανῶν ἐπεξετάθη ἐφ’ ἁπάντων ἀνεξαιρέτως τῶν τε ὑπαρχόντων καὶ τῶν ἑκάστοτε τοποθετουμένων. Ἀλλ’ ἡ Δημοτικὴ Ἀρχὴ δὲν κατέγινε μόνον εἰς τὸ νὰ παράσχῃ φωτισμὸν ἀντάξιον εἰς τὴν πόλιν Ἀθηνῶν. Ἐζήτησε νὰ προστατεύσῃ καὶ τῶν ἰδιωτῶν τὰ συμφέροντα, ἰδίως δὲ νὰ ἐπιτύχῃ μείωσιν τοῦ τιμήματος τοῦ ἀεριόφωτος· τοῦ παρεχομένου πρὸς τοὺς πολίτας τοῦ Δήμου Ἀθηναίων. Ἡ εὐκαιρία ὅμως πρὸς τοῦτο δὲν παρείχετο ἀπὸ τὴν σύμβασιν τοῦ 1887, ἡ ὁποία λήγει, ἐπαναλαμβάνω, τῷ 1938. Ἡ σύμβασις αὕτη οὐδεμίαν ἐλαστικότητα εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο εἶχε, πλὴν μικρᾶς ἐλαττώσεως δύο μόνον λεπτῶν κατὰ κυβικὸν μέτρον, ἡ δὲ Ἑταιρεία εἰς οὐδεμίαν ἤρχετο ὑποχώρησιν, ἄνευ ἀνταλλαγμάτων. Καὶ κατηρτίσθη τότε Συμβούλιον, ἀποτελεσθὲν ἐκ νομικῶν, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα δὲν γνωρίζω καὶ ἐκ τεχνικῶν ἀνδρῶν, τὸ ὁποῖον ἐξήτασε καὶ ἐμελέτησε κατὰ τρόπον ἀναλυτικώτατον τὴν σύμβασιν τοῦ 1887, χωρὶς ὅμως νὰ κατορθώσῃ νὰ εὕρῃ τρόπον, δι’ οὗ νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ Ἑταιρεία εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς πρὸς τοὺς δημότας καὶ τὸν Δῆμον. Εἷς τρόπος μόνον ὑπῆρχε, νὰ δοθῇ δηλονότι τὸ ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας αἰτηθὲν ἀντάλλαγμα, τῆς παραιτήσεως ἐκ μέρους τοῦ Δήμου τοῦ δικαιώματος τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ ἀναφερομένου ἐν τῷ ἄρθρῳ 34 τῆς συμβάσεως τοῦ 1887. Ἤδη κατηγορεῖται ὁ Δῆμος, ἡ τότε δημοτικὴ ἀρχή, διὰ τὸ ἀντάλλαγμα, τὸ ὁποῖον ἔδωκε, διότι ὄντως τὸ ἔδωκεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν. Παρῃτήθη ὁ Δῆμος τοῦ δικαιώματος τῆς ἐξαγορᾶς. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται ὁ κ. Εἰσηγητής, ὁ κατηγορῶν τὸν Δῆμον καὶ μετ’ αὐτοῦ ὅλοι οἱ παρεξηγήσαντες τὴν τότε δημοτικὴν ἀρχήν: ἀνέγνωσαν τὸ ἄρθρον 34 τῆς Συμβάσεως καὶ ἀφοῦ ἀνέγνωσαν αὐτὸ ἐσχημάτισαν τὴν ἰδέαν, ὅτι ἦτο δυνατὸν ὁ Δῆμος Ἀθηναίων μὲ τὰ οἰκονομικὰ μέσα ποῦ εἶχε καὶ μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ τώρα καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι αἶσχος νὰ τὸ ἀναφέρῃ, διότι εἶναι τόσον γλίσχρα, —ἐνῷ ἄλλα Βαλκ. Κράτη ἔχουσιν ἑκατονταπλάσια — ἦτο δυνατὸν ὁ Δῆμος Ἀθηναίων νὰ ἐξαγοράσῃ τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ τὰ προνόμια τῆς Ἑταιρείας;

§236Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐξαγορὰ τῶν ἐργοστασίων καὶ τῶν λοιπῶν εἰς τί ποσὸν ἠδύναντο νὰ ἀνέλθουν;

§237Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἔχει ὑπολογισθῆ ἐκ τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ ἰδικοῦ σας. Εἶναι τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ σεβασθῶ τὴν γνώμην σας.

§238Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Τὶ λέγει τὸ ἄρθρον;

§239Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὸ ἄρθρον 34 λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει) «Ὁ Δῆμος ἔχει δικαίωμα νὰ ἐξαγοράσῃ..... κλπ.»

§240Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ ποσὸν κέρδους εἶχε κατὰ τὰ τρία ἔτη;

§241Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὑπολογίζει, ἀξιότιμε κ. Συνάδελφε, ὁ κ. Μαλλιόπουλος τὰ κέρδη τῆς Ἑταιρείας εἰς τρία ἑκατομμύρια, ὥστε δυνάμει τοῦ ἄρθρου 34 τῆς συμβάσεως τοῦ 1887, ἐὰν ἤθελεν ὁ Δῆμος Ἀθηναίων νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐξαγορᾶς, θὰ ἐπλήρωνε ἀπὸ τοῦ 1912 – 1938, 3.000.000 ἐτησίως.

§242ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἕως πότε;

§243Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἕως τὸ 1938.

§244Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί ὑπολογίζετε 3.000.000;

§245Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ λέγω 3.000.000, ἐνῷ σεῖς λέγετε 13.000.000.

§246Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ὑπολογίζετε;

§247Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ὑπολογίζω. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε τί λέγω.

§248Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε. Ἀντιλαμβάνομαι, ἀλλὰ δὲν διαστρέφω τὰ πράγματα ὅπως σεῖς.

§249Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νὰ σᾶς ἐξηγήσω, νὰ σᾶς τὸ εἴπω δι’ ἄλλων λέξεων. Θὰ ἐξηγοράζετο τὸ προνόμιον ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν, ἐὰν ἐπληρώνοντο εἰς αὐτὴν τὰ κέρδη της, ταῦτα δὲ τὰ κέρδη θὰ ὑπελογίζοντο ἐκ τοῦ μέσου ὅρου τῶν μέσων τριῶν ἐτῶν, ἐκ τῶν ἑπτὰ τελευταίων, ἤτοι θὰ ἀφηροῦντο ἐκ τῶν ἑπτὰ ἐτῶν τὰ δύο, τὰ ἔχοντα τὰ μεγαλείτερα κέρδη καὶ τὰ δύο τὰ ἔχοντα τὰ μικρότερα κέρδη καὶ θὰ ἐπληρώνετο ὁ μέσος ὅρος τῶν κερδῶν τῶν τριῶν μέσων ἐτῶν. Καὶ ἀφοῦ τὰ κέρδη ταῦτα ὑπελογίσατε σεῖς εἰς τρία ἑκατομμύρια...

§250ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι διάταξις αὐτή;

§251Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι διάταξις. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρ. 34 τῆς συμβάσεως τὸ λέγει ὡς σᾶς τὸ ἀνέγνωσα.

§252Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὑπολογισμόν.

§253Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἰδικός σας.

§254Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀθέμιτα κέρδη ἔχει ἡ Ἑταιρεία, δὲν πρόκειται ἐπὶ ἀθεμίτων κερδῶν νὰ γνωμοδοτήσωσιν οἱ πραγματογνώμονες, οἱ ὁποῖοι διορίζονται πρὸς ἐκτίμησιν...

§255Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰσολογισμῶν ἐγκρινομένων. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν ἀνέγνωσεν ὁ κ. ἐκ Τρικκάλων Συνάδελφος τὸ ἄρθρον, διότι δὲν θὰ ἔλεγεν αὐτὰ τὰ τερατώδη εἰς πᾶσαν λογικὴν ἀντίληψιν.

§256Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι τερατώδη, δὲν εἶναι ἔκφρασις αὐτή.

§257Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς. Ρητῶς τὸ ἄρθρον λέγει ὅτι λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ μέσος ὅρος τῶν κερδῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγκεκριμένων ἰσολογισμῶν. Δεδομένου δέ, ὅτι οἱ ἐγκεκριμένοι ἰσολογισμοὶ ἀποδίδουσι τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὸν Δῆμον νὰ καταβάλῃ τρία ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος, ἔχομεν ἀπὸ τοῦ 1912 μέχρι τέλους τῆς συμβάσεως ποσὸν 81.000.000.

§258Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ τρία ἑκατομμύρια εἶναι ἀθέμιτα κέρδη.

§259Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ λέγει ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ὑπάρχουν ἀθέμιτα κέρδη· ἐγώ, ὅταν τὸ ἄρθρον τῆς συμβάσεως καθορίζῃ ρητῶς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κερδῶν τῶν ἀναγραφομένων εἰς τοὺς ἐγκεκριμένους ἰσολογισμούς, ἔχομεν δὲ τοιούτους ἐγκεκριμένους ἰσολογισμούς, ἀνερχομένους εἰς τὸ ποσὸν αὐτό, δὲν δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι τερατώδης ὁ ὑπολογισμὸς καὶ δὲν εἶναι ἄδικος ἡ ἰδική σας παρέμβασις πρὸς ἐμέ;

§260Γ. ΔΟΥΜΑΣ. Εἶναι ἀθέμιτα κέρδη.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§262Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἐπιχείρημά μου, ὅτι ἡ τότε δημοτικὴ ἀρχή, παραχωρήσασα τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς εἰς τὴν Ἑταιρείαν, δὲν παρεχώρησεν, παρὰ ἓν δῶρον ἄδωρον, διότι τὸ τίμημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπλήρωνεν ὁ Δῆμος διὰ τὴν ἐξαγορὰν, θὰ ἦτο τοιοῦτον, ὥστε καὶ ὁ Δῆμος καὶ οἱ δημόται θὰ ἐπτώχευον, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκ τοῦ ἄρθρου 34 τῆς συμβάσεως ὑπεχρεοῦτο ὁ Δῆμος, ὁψέποτε ἐξηγόραζε τὸ προνόμιον παρὰ τῆς Ἑταιρείας, νὰ πληρώσῃ τὸ ἥμισυ τοῦ μέσου ὅρου τῶν τριῶν μεσαίων, ὡς πρὸς τὰ κέρδη, ἐτῶν.

§263ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τί πληρώνει τώρα ὁ Δῆμος διὰ τὸν φωτισμόν;

§264Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Περίπου ἑξακοσίας χιλιάδας.

§265ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ θὰ ἐπλήρωνεν, ἐὰν ἐξηγόραζε τὸ προνόμιον, τρία ἑκατομμύρια.

§266Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θὰ ἐπλήρωνε τὰ τρία ἑκατομμύρια, τὰ κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Μαλλιοπούλου ἐτήσια κέρδη, διὰ νὰ ἐξαγοράσῃ τὸ προνόμιον, ὄχι διὰ νὰ παραγάγῃ τὸ φωταέριον. Τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς τοῦ φωταερίου, τὰ ἔξοδα τῶν ἐργατῶν κλπ. θὰ ἦσαν εἰς βάρος τοῦ Δήμου, διότι θὰ περιήρχετο ἡ ὑποχρέωσις εἰς τὸν Δῆμον.

§267Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε ἦτο ἀδύνατος ἡ ἐξαγορά;

§268Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Φυσικά. Τὰ μέσα τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Δήμου δὲν τὸ ἐπέτρεπον· ἀλλὰ καὶ ἂν τὸ ἐπέτρεπον, δὲν θὰ ἠδύνατο πᾶς εὐσυνείδητος δημοτικὸς ἄρχων νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξαγοράν.

§269Γ. ΔΟΥΜΑΣ. Ποῖα τὰ κέρδη τῆς Ἑταιρείας κατ’ ἔτος;

§270Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Μαλλιοπούλου, τρία ἑκατομμύρια.

§271Γ. ΔΟΥΜΑΣ. Κατὰ τοὺς ἰδικούς σας;

§272Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔκαμα ἐγὼ ὑπολογισμούς!

§273Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὑπελόγισα, ὅτι ἀποκρύπτονται τὰ ἀποθεματικὰ κεφάλαια, ἀλλὰ τὰ διανεμηθέντα κέρδη, εἶναι 526 χιλιάδες κατὰ τὸ 1914, 569.000 κατὰ τὸ 1913. Πῶς λέγετε τρία ἑκατομμύρια;

§274Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θέλετε νὰ παραδεχθῶ τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον τώρα μοὶ δίδετε; Εὐχαρίστως. Σεῖς εἴπατε τρία ἑκατομμύρια.

§275Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀθέμιτα κέρδη. Τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τοῖς ἰσολογισμοῖς εἶναι 500.000. Λοιπόν, αὐτὰ ὑπεχρεοῦτο ὁ Δῆμος νὰ πληρώσῃ κατ’ ἔτος.

§276Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θέλετε νὰ παραδεχθῶ αὐτὸν τὸν ἀριθμόν; Τὸν παραδέχομαι εὐχαρίστως.

§277Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ὁ Δῆμος σήμερον πληρώνει 700 χιλιάδας ἐτησίως διὰ τὸν φωτισμόν, δὲν ἠδύνατο νὰ πληρώσῃ 500 χιλιάδας, διὰ νὰ ἔχῃ εἰς χεῖράς του ὅλην τὴν ἐπιχείρησιν;

§278Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἔστω. Θὰ σᾶς εἴπω.

§279Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τέλος πάντων, καθορίσατε τοὺς ἀριθμούς.

§280Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ πάρετε τὰ τρία μέσα ἔτη.

§281Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὀλιγώτερα, κ. Συνάδελφε, τὰ κέρδη τῶν προηγουμένων ἐτῶν.

§282Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Λαμβάνω ὡς βάσιν 500 χιλιάδας δραχμῶν ἐτησίως. Καὶ ἑκατὸν χιλιάδας, ἐὰν εἶναι, δὲν ἔχει σημασίαν. Πάλιν θὰ ἦτο ἀδύνατος ἡ ἐξαγορά.

§283Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν διὰ τὰ τρία ἑκατομμύρια;

§284Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Παίρνω τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον μοὶ δίδει ὁ κ. Μαλλιόπουλος. Παίρνω 500 χιλιάδας, εἶσθε εὐχαριστημένος;

§285Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως εἶναι τὰ πράγματα.

§286Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Παραδέχομαι, ὅτι οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα. Λοιπόν, ὁ Δῆμος, ἐξαγοράζων τὸ προνόμιον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, θὰ ἐπλήρωνε, κατὰ τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον μοὶ δίδει τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὁ κ. Συνάδελφος, 500 χιλιάδας δραχμῶν ἐτησίως, ἄνευ οὐδενὸς ἐξόδου πρὸς παραγωγὴν τοῦ φωταερίου. Ἤδη πληρώνει 600 χιλιάδας ἐτησίως διὰ τὸν φωτισμόν. Θὰ ἐπλήρωνε πεντακοσίας χιλιάδας τότε διὰ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ προνομίου μέχρι τῆς λήξεως, τὸ 1938 καὶ θὰ ἐπλήρωνε καὶ ὅλα τὰ ἔξοδα πρὸς παραγωγὴν τοῦ φωταερίου.

§287Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πόσα εἶναι τὰ ἔξοδα;

§288Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εὑρῆτέ μοι τὰ ἔξοδα, παρακαλῶ, τῆς Ἑταιρείας ἀπὸ τὸν ἰσολογισμόν.

§289Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖα ἔξοδα, θέλετε;

§290Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὰ ἔξοδα τῆς Ἑταιρείας πρὸς παραγωγὴν τοῦ φωταερίου.

§291Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἔξοδα εἶναι τριάκοντα χιλιάδες δραχμαί.

§292Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δά!

§293Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔτσι λέγει, «Γενικὰ ἔξοδα».

§294Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὰ γενικὰ ἔξοδα εἶναι μισθοὶ τοῦ Διευθυντοῦ καὶ ὑποδιευθυντοῦ. Τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς εἶναι ἄλλαι 600 χιλιάδες δρχ.

§295Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§296Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πεντακόσιαι χιλιάδες διὰ τὴν ἀκρίβειαν.

§297Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Λοιπόν, 560 χιλιάδες καὶ 500 χιλιάδας ἔχομεν ἓν ἑκατομμύριον ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδες.

§298Γ. ΔΟΥΜΑΣ. Ἀλλ’ ἕν μέρος τῶν ἐξόδων αὐτῶν εἰσέρχεται πάλιν ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις τῆς πωλήσεως τοῦ φωταερίου. Δὲν πρέπει νὰ τὰ ὑπολογίσητε αὐτά.

§299Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τώρα θὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον θὰ ἠδύνατο νὰ εἰσπράξῃ τόσα, ὥστε νὰ καλύπτῃ καὶ τὰς δαπάνας του καὶ τὰ εἰς τὴν Ἑταιρείαν καταβαλλόμενα. Καὶ δὲν ἐννοῶ μόνον τὴν δυσκολίαν νὰ εἰσπράττῃ ὁ Δῆμος ἀπὸ τοὺς δημότας του, εἰς ἐποχὰς μάλιστα, ὡς ἡ παροῦσα, δυστυχίας καὶ στενοχωριῶν τοῦ πολλοῦ κόσμου, οὐδὲ θέλω νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀμφιβόλου ἐπιτυχίας εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Δήμου ἐπιχειρήσεως τεχνικῆς, οἵα ἡ τοῦ ἀεριόφωτος. Λαμβάνω μόνον ὑπ’ ὄψει τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἥν, λόγῳ διαφόρων τεχνικῶν ἀνακαλύψεων ἡ μεταξὺ τοῦ ἀεριόφωτος καὶ ἄλλων φωτιστικῶν εἰδῶν, λ. χ. τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ, διαφορὰ τιμῆς καταστῇ τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δύναται πλέον τὸ ἀεριόφως νὰ συναγωνισθῇ καὶ οὐδεὶς ἑπομένως νὰ καταναλίσκῃ τοιοῦτον, ἀφοῦ τὸ ἠλεκτρικὸν φῶς, τὸ τόσον καλλίτερον, θὰ ἐστοίχιζεν εὐθηνότερον. Τί θὰ εἰσέπραττε τότε ὁ Δῆμος;

§300Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Θὰ πληρώσητε 500.000, διὰ νὰ λάβητε τὴν ἐγκατάστασιν, τὶ θὰ δαπανήσητε διὰ νὰ παραγάγητε φωταέριον;

§301Γ. ΔΟΥΜΑΣ. Ἀλλὰ θὰ εἰσπράξητε! Θὰ ἔχητε κέρδος ἀπὸ τὸν ἰδιωτικὸν φωτισμόν.

§302Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τί θὰ ἐπλήρωνεν ὁ Δῆμος διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἰδικοῦ του φωταερίου;

§303Γ. ΔΟΥΜΑΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει αὐτό. Τὸ πληρώνει καὶ σήμερον.

§304Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πῶς δὲν σᾶς ἐνδιαφέρει;

§305Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διὰ τοῦ ἀνταλλάγματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν ὁ Δῆμος εἰς τὴν Ἑταιρείαν, κατώρθωσε νὰ ἠλεκτροφωτίσῃ τὴν πόλιν, καθ’ ὃν τρόπον τὴν ἠλεκτροφώτισε καὶ νὰ παρουσιάσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Πρωτεύουσαν εἰς τὸ εὐπρεπὲς σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον τὴν παρουσίασε καὶ νὰ κερδίσῃ, ὡς σᾶς εἶπον, ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς ἐντάσεως καὶ τῆς τιμῆς, ἕν κολοσσιαῖον ποσόν. Ἀλλὰ κυρίως κατώρθωσε νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Ἑταιρείαν, ὥστε ἀπὸ 37 λεπτὰ ποὺ ἐπλήρωνον οἱ δημόται τὸ κυβικὸν μέτρον, νὰ πληρώνεται μόνον 26. Τότε δὲ ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν ἐπανηγύρισε διὰ τὴν ἐπιτυχίαν ταύτην, διότι ἐγνώριζεν, ὅτι, κατὰ τὴν σύμβασιν τὴν ὑπάρχουσαν, τὴν ἀρχικήν, οὐδεὶς Δήμαρχος καὶ οὐδεμία δημοτικὴ ἀρχὴ ἠδύνατο νὰ ἐξαγοράσῃ τὸ προνόμιον διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέπτυξα. Ἴδωμεν δὲ τί ἐκέρδισεν ὁ λαὸς ἀπὸ τότε μέχρι σήμερον. Τῷ 1907 ἐκέρδισε δραχ. 450.000, τῷ 1908 ἐκέρδισε δρχ. 500.000, τῷ 1909 ἐκέρδισε δραχμὰς 447.000, τῷ 1910 ἐκέρδισε δραχμὰς 540.000, τῷ 1911 ἐκέρδισε δραχ. 585.000, τῷ 1912 ἐκέρδισε δραχμὰς 585.000 καὶ τὸ σύνολον αὐτῶν τῶν ἐτῶν μόνον μέχρι τοῦ 1912 εἶναι 3.100.000. Ἀλλ’ ἡ ὑποτίμησις αὕτη ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται καὶ θὰ ὑφίσταται μέχρι τῆς λήξεως τῆς συμβάσεως, ὥστε ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς πολλὰ ἑκατομμύρια νὰ ὠφεληθῶσιν οἱ ἰδιῶται.

§306Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγετε, ὅτι ὁ λαὸς ἐκέρδισεν αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια. Πῶς συμβιβάζεται, Κύριε Συνάδελφε, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1907, καθ’ ὃν χρόνον ἠλαττώθη ἡ τιμὴ τοῦ ἀερίου, πῶς συμβαίνει ὁ λαὸς νὰ πληρώνῃ, ὄχι μόνον τὰ ἴδια, ἀλλὰ καὶ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι ἐπλήρωνε πρὶν ἐλαττωθῇ;

§307Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω διὰ τὸν λαόν, διότι ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐνδιαφέρωμαι περισσότερον ἀπὸ ὑμᾶς διὰ τὸν λαὸν τῶν Ἀθηνῶν. Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας καταχρήσεις, πρέπει νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν προσαχὴν διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν τοιαῦτα μέτρα, ὥστε νὰ προλάβωμεν τὰς καταχρήσεις, ἃς κάμνει καὶ αἱ ὁποῖαι γίνονται κυρίως ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ Πανευρωπαϊκοῦ πολέμου.

§308Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Χρονολογοῦνται ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν.

§309Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δυνατόν. Ἀλλ’ ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἔχει τὸν ἔλεγχον τῆς ποιότητος τοῦ ἀερίου, ἐπὶ τῆς προκατόχου δὲ δημοτικῆς ἀρχῆς εἴχαμεν τὴν καλλιτέραν ποιότητα ἀερίου, καθ’ ὅσον ὁ ἔλεγχος ἦτο συνεχὴς, ἐὰν δὲ ἡ ποιότης ἠλέγχετο διαφορετική, εἶχεν ἡ Ἑταιρεία νὰ ὑποστῇ πρόστιμα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνεφέρατε σεῖς, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Δήμου...

§310Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὰ ὁποῖα ὁ Δῆμος ἀπέσυρε.

§311Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διότι ἀπέσυρεν ἄλλας ἀξιώσεις ἡ Ἑταιρεία ἀπὸ τὸν Δῆμον. Ἐγένετο συμψηφισμός.

§312Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξετελέσθη ἀπόφασις περὶ προστίμου;

§313Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Πολλαί. Θὰ τὸ ἴδητε εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐπῆλθε συμψηφισμός.

§314ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρόκειται περὶ κλοπῆς.

§315Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὅ,τι δύναται ἡ Ἑταιρεία νὰ κλέψῃ, θὰ τὸ κλέψῃ. Αὐτὸ γίνεται παντοῦ μὲ τὰς Ἑταιρείας. Ἀπὸ ἡμᾶς ὅμως ἐξαρτᾶται νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν νὰ μὴ καταχρᾶται τὸν λαὸν καὶ τὸν Δῆμον. Ὁ τρόπος εἶναι εἷς καὶ μόνος, ὁ αὐστηρὸς ἔλεγχος. Τὸν ἔλεγχον τὸν ἔχει ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ κατὰ τρόπον τελειώτατον. Δηλαδή, ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἔχει εἰς χεῖράς της μηχανήματα τοιαῦτα, ὥστε δύναται νὰ ἐξακριβώσῃ καὶ κατὰ τὸ χιλιοστὸν ἀκόμη, τὴν ποιότητα τοῦ ἀερίου. Ἤδη μαστιζόμεθα ἀπὸ δύο δεινὰ ἐκ τῆς Ἑταιρείας. Ἀπὸ τὴν κακίστην ποιότητα τοῦ ἀερίου καὶ ἀπὸ τὴν ἀκριβὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν πληρώνομεν. Ἂν ἦτο καλὴ ἡ ποιότης, δὲν θὰ ἐπείραζεν, ἐπὶ τέλους, ἀλλὰ πληρώνομεν περισσότερα καὶ ἔχομεν ἀέριον κάκιστον.

§316ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κερδίζει καὶ διὰ τὸ κώκ.

§317Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἐπιχείρησις, εἶναι ὁ νόμος τῆς αἰσχροκερδείας δι’ αὐτό. Ἡ δικαιολογία δὲ τῆς Ἑταιρείας διὰ τὴν τελευταίαν ὕψωσιν, εἶναι ὅτι οἱ γαιάνθρακες, ὅτι ἡ δύναμις ἡ παραγωγικὴ τοῦ ἀερίου ἐγένετο ἀκριβή, ἐκ σπάνιος τῶν ἀνθράκων. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο τῆς Ἑταιρείας δὲν θὰ ὑπῆρχεν, ἐὰν ἤθελεν ἡ Σεβαστὴ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Ἑταιρείαν. Διότι ἡ Ἑταιρεία εἶναι, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ κ. Μαλλιόπουλος, μᾶλλον Γαλλικὴ καὶ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν θὰ θελήσῃ γαιάνθρακας, δὲν θὰ εὑρεθῇ πρὸ τοῦ φάσματος τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν Δυνάμεων, διότι τὰ ἀτμόπλοια διὰ τὴν Ἑταιρείαν θὰ εἶναι δεκτὰ ἀπὸ τοὺς Συμμάχους. Αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον, τὰ θέτω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν. Αἱ ἄλλαι κατηγορίαι, τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν, εἶναι ὀλίγον ἀερώδεις...

§318ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ποῖαι κατηγορίαι;

§319Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διὰ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ποσῶς ἡ Ἑταιρεία, μὲ ἐνδιαφέρει διὰ τὴν δημοτικὴν ἀρχήν, καὶ ἠξεύρετε σεῖς διατὶ μὲ ἐνδιαφέρει ν’ ἀνασκευάσω τὰ κατὰ τῆς πρώην δημοτικῆς ἀρχῆς λεχθέντα.

§320Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, Κύριοι, δὲν κατηγόρησα τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, κατηγόρησα αὐτὰς ταύτας τὰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκω, ὅτι εἶναι ἀσύμφοροι διὰ τὰ συμφέροντα τῶν Δήμων. Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, δὲν ἔχω νὰ ἀπαντήσω ἄλλο τί, παρὰ νὰ ἀναγνώσω τὰ ἑξῆς ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα διαψεύδουν τὰ ὅσα εἶπεν. Ὁ κ. Συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ὁ Δῆμος Ἀθηναίων εἶχε τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς ποιότητος τοῦ ἀερίου, ἀλλὰ διὰ τῶν ἐγγράφων τούτων, Κύριε Συνάδελφε, δὲν ἀποδεικνύεται αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε, ἀλλ’ ἀποδεικνύεται ὅλως τὸ ἐναντίον. Ἐκλήθη ὁ μηχανικὸς κ. Σαρόπουλος τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1913...

§321Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἐπρόσεξα εἰς τὴν ἐρώτησίν σας. Μὲ ἠρωτήσατε, ἐὰν ὁ Δῆμος ἠδύνατο νὰ ἐλέγξῃ τὴν Ἑταιρείαν; Βεβαίως, ἠδύνατο· ἔχει μηχανήματα ἐγκατεστημένα εἰς τὸ Μέγαρον τῆς Δημαρχίας.

§322Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχε τὸν ἔλεγχον μόνον τῆς ποιότητος.

§323Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἶχε τὸν ἀπόλυτον εἶπον ἔλεγχον καὶ ἐπὶ τῆς ποιότητος τοῦ ἀερίου. Τί θέλετε νὰ εἴπητε μὲ αὐτό;

§324Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἠσκεῖτο ἔλεγχος.

§325ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ἐργοστάσια;

§326Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, καὶ τὰ ἐργοστάσια.

§327Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν αὐτό, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν ἔλεγχον τοῦ ἐργοστασίου ἡ δημαρχιακὴ ἀρχή, διότι ἔχει μηχανήματα ἐγκαθιδρυμένα ἐν τῷ Δημαρχιακῷ Μεγάρῳ.

§328Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ μηχανικοῦ κ. Σαροπούλου, διαταχθέντος παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐνεργήσῃ ἔλεγχον, διότι ὁ Δήμαρχος μετὰ τοῦ Νομάρχου περιῆλθον εἰς διάστασιν. (Ἀναγινώσκει).

§329Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διαβάζετε τὰ ἔγγραφα μόνον κατὰ τὸ μέρος, τὸ συμφωνοῦν πρὸς τοὺς ἰσχυρισμούς σας καὶ ὄχι ὁλόκληρα. Ἔτσι δίδετε στρεβλὴν ἑρμηνείαν. Τὰ δύο ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα τώρα ἀνεγνώσατε, εἶναι διαφόρου χρονολογίας. Εἶναι ἀνάξιον καὶ ἀνθρώπου ἀκόμη νὰ ἀποκρύπτητε ὅσα δὲν σᾶς συμφέρουν.

§330Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ Βουλὴ εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ περὶ ὅσων ἀνέγνωσα καὶ εἶπον.

§331Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Πρὸ ὀλίγου μὲ διεκόψατε ὅτι, ἐνῷ ὁ Δῆμος Ἀθηναίων κατώρθωσε διὰ τῆς ἐπεμβάσεώς του νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν Ἑταιρείαν ἀπὸ τοῦ εἰσαγωγικοῦ φόρου, μετὰ ταῦτα παρουσιάζετε τὸν Δῆμον Ἀθηναίων πληρώνοντα εἰς τὴν Ἑταιρείαν εἰσαγωγικὰ τέλη...

§332Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τοὺς λογαριασμοὺς τὶ φαίνεται;

§333Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὅτι δὲν κατεβλήθησαν. Καὶ ὅμως, εἰς τὴν ἀπάντησίν μου προσέθεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ μίαν διάψευσιν.

§334Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπλήρωσε διὰ τοὺς στύλους 2.045 δραχ., ναί, ἢ ὄχι;

§335Κ. ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἡμεῖς ἐνδιαφερόμεθα νὰ ἀπαλλάξωμεν τοὺς πολίτας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ἀπὸ τὴν μάστιγα αὐτήν, ἡ ὁποία καλεῖται Ἑταιρεία Ἀεριόφωτος. Τὰ προσωπικὰ ζητήματα, παρακαλῶ, τοὺς κ. Συναδέλφους, νὰ τὰ ἀφήσωσι κατὰ μέρος.

§336Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι προσωπικὰ ζητήματα. Πρόκειται περὶ συστηματικῆς διαστροφῆς οὐχὶ μόνον τῶν ἄρθρων τῶν συμβάσεων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσεν ὁ κ. Συνάδελφος.

§337Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἡ δευτέρα περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, διὰ τὸ ζήτημα τῆς Ἑταιρείας τοῦ Ἀεριόφωτος. Κατὰ τὴν 20ην Αὐγούστου τῆς παρελθούσης συνόδου ἐπίσης ἔφερον τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας, ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ κλέπτει τὸ Δημόσιον, κλέπτει τὸν Δῆμον, κλέπτει τοὺς πολίτας. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ὑπεστήριξα, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν τοιαύτην καταδολίευσιν καὶ τῶν συμβάσεων καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δήμου καὶ τῶν πολιτῶν. Ἀτυχῶς, τὴν στιγμὴν ταύτην εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ὁμιλήσω πρὸ κενῶν ἑδωλίων, ἐὰν δὲ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἤθελεν ἐξετάσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν Βουλευτῶν, βεβαίως, θὰ εὕρισκεν ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα πρὸ ἀπαρτίας. Θλίβομαι — καὶ θλίβομαι ἔτι μᾶλλον, διότι τὸ ἥμισυ τῶν Βουλευτῶν Ἀττικῆς δὲν εἶναι παρόντες ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καίτοι συζητεῖται ζήτημα, ἔχον σχέσιν οὐ μόνον πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, οὐχὶ μόνον πρὸς τὸν Δῆμον, ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτοὺς τοὺς πολίτας τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, παρὰ τῶν ὁποίων ἐκλέγονται καὶ ζητοῦσι τὰς ψήφους των.

§338Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ποῖοι ἀπουσιάζουν;

§339Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δέκα εἴμεθα ὅλοι–ὅλοι ἐδῶ. Ἐγὼ τὸ πρῶτον καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἐθεώρησα μόλις ἐξελέγην βουλευτής, ἦτο νὰ φέρω τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἑταιρείας Ἀεριόφωτος εἰς τὴν Βουλήν. Τὴν 3ην Αὐγούστου συνῆλθεν ἡ Βουλή, τὴν δὲ 20ὴν ἰδίου μηνὸς ἔφερον συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀνέγραψα πρῶτος ἐπερώτησιν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ οἱ Βουλευταὶ Ἀττικῆς σήμερον δὲν ἔχουν οὔτε κἂν τὴν ὄρεξιν νὰ ἀκούσουν.

§340Χ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε οἱ Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι.

§341Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε ἀπαρτία εἶναι.

§342Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Βεβαίως, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία· εὑρισκόμεθα πρὸ κενῶν ἑδωλίων.

§343ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχει ἀπαρτία. Εἶναι εἰς τὰ δωμάτια οἱ κ. Βουλευταί.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀντίληψις τοῦ Προεδρείου εἶναι, ὅτι ὁ ἀπολειπόμενος ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν δὲν ἀποτελεῖ ἀπαρτίαν καὶ συνεπῶς λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον τὸ ἀπόγευμα εἰς τὰς 5½ μ. μ. (Ὥρα 10 καὶ 15′ μ. μ.)