1915.10.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

Τετάρτη 14 Ὀκτωβρίου 1915

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου

(Ὥρα 5.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσιν τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς Συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως). Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§2Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ Κύριε Πρόεδρε. Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῶ δριμύτατα ἐναντίον τοῦ βουλευτοῦ ἐκ Θεσσαλονίκης κ. Ἀδαμαντίδου, ὁ ὁποῖος μὴ ἀρκεσθεὶς μόνον εἰς τὴν ἀσύστολον διαμαρτυρίαν του δι’ ὅσων εἶπε χθές, ἐξεστόμισε καὶ σήμερον βαρυτέρας ὕβρεις διὰ τῆς ἐφημερίδος «Ἑστία». (Θόρυβος).

§3Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν, Κύριε Πρόεδρε.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ἐφαρμόζει τὸν Κανονισμόν. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν καὶ τοῦ ἐδόθη ὁ λόγος. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Παρακαλεῖται ὁ μὴ ὁρκισθεὶς βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Τσιτσάρας ὅπως προσέλθῃ καὶ ὁρκισθῇ. (Προσέρχεται οὗτος καὶ ὁρκίζεται ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τεταγμένον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Νέσσωνος παρακαλεῖ ὅπως δοθῇ παράτασις προθεσμίας εἰς τοὺς δηλωτὰς ἐπιτάξεων. — Οἱ ἔφεδροι βοηθητικοὶ φαρμακοποιοὶ ἁπάσης τῆς Ἑλλάδος παρακαλοῦσιν ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον «περὶ ὀνομασίας ἐφέδρων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν». — Οἱ βιβλιεκδόται, βιβλιοπῶλαι, καὶ συγγραφεῖς τῶν διδακτικῶν βιβλίων παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ ἐπείγουσα νομοθετικὴ πρόνοια, ἵνα μὴ μένουν οἱ μαθηταὶ ἄνευ βιβλίων. — Ὁ Ἀρχιμανδρίτης Νίκανδρος Παπαϊωάννου παρακαλεῖ ὅπως διορισθῇ ἱεροκῆρυξ τῆς ἐπαρχίας Μογλενῶν — Ἡ Κοινότης Χασάμπασα παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ χορηγηθῇ σῖτος καὶ ἄλευρα εἰς τοὺς ἐκ χαλάζης παθόντας πληθυσμοὺς τῶν πέριξ χωρίων. — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καραπαναγιώτης ὑποβάλλει: 1) πρότασιν νόμου «περὶ ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων προωρισμένων διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐπιτασσομένων κτηνῶν» καὶ 2) τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας ἐν Μακεδονίᾳ, Ἠπείρῳ, Κρήτῃ καὶ ταῖς νήσοις τοῦ Αἰγαίου πελάγους». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς γεωργίας». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Πολυχρονιάδης καὶ Π. Ἀραβαντινὸς ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς προθεσμιῶν πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων κανονισμοῦ συντάξεως τραυματιῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν πολέμων 1912–1913». — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παλαμάρας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προαγωγῆς μονίμων ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ λήψεως μέτρων ὑπὲρ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μαλλιόπουλος καὶ Κ. Σταμούλης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμοῦ μονίμων ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν ἐν πολέμῳ». — Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Λαγοπάτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς Στρατιωτικῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Βαλαλᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς εἰς τὴν χώραν παντὸς εἴδους ζώων ἐκ Σερβίας». — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ». — Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου ὑπ’ ἀριθ. 425». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Στελλάκης, Δ. Δαγκλῆς, Α. Κασσαβέτης, Τ. Μπότσαρης, Σ. Δεληγιάννης, Π. Φλέσσας, Ν. Τσιριγώτης, Π. Πετροπουλάκης, Λ. Τσουκαλᾶς, Δ. Λόντος, Α. Γρίβας, Κ. Σπυρίδης, Ν. Βελέντζας, Χ. Χατζηπέτρος καὶ ἄλλοι, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς παραιτηθέντας ἀξιωματικούς». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Γερμανός, Μ. Ζαφειρόπουλος καὶ Κ. Πέγιος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μέτρων ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». — Ἡ εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐφόσον διαρκεῖ ἡ ἐπιστράτευσις» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς.

§7Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Παρακαλῶ Κύριε Πρόεδρε. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως κηρύξητε κατεπείγουσαν πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ταύτην τὴν στιγμήν. Ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ κακῶς ἐπιτευχθεῖσα καὶ παρανομώτατα διεξαχθεῖσα ἐπίταξις. Ἐλέχθησαν, Κύριοι, τόσα πολλὰ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ὥστε πᾶς ἐπὶ πλέον λόγος περιττεύει. Ἀλλὰ πρὸς διόρθωσιν τοῦ προσγεννηθέντος ἤδη τοῖς χωρικοῖς κακοῦ δυστυχῶς ὁ νόμος δὲν προνοεῖ καὶ δὲν ἀφίνει ἐλεύθερον τὸν κ. Ὑπουργόν. Λαμβάνω ὅθεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν λύουσαν, οὕτως εἰπεῖν, τὰς χεῖρας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§8Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὑπάρχει Ἐπιτροπή.

§9Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπὴ περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο ἢ νὰ συλλέγῃ πληροφορίας· κάμνει δηλαδὴ χρέη Εἰσαγγελέως, δὲν συσκέπτεται ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη περὶ προβλέψεως νομοθετικοῦ μέτρου.

§10Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πρὸς τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεως.

§11Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς τὸν ὁποῖον ὑπέδειξα τὴν πρότασίν μου ταύτην τὴν ἀπεδέχθη. Αὕτη τοῦ ἐπιτρέπει νὰ διατάσσῃ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν ἀχρήστων κτηνῶν—διὰ διαταγῆς του—τὰ ὁποῖα κτήνη ἡ κτηνιατρικὴ ὑπηρεσία τοῦ Στρατοῦ ἔκρινε τοιαῦτα. Διότι τώρα δὲν δύνανται οἱ κύριοι αὐτοὶ τῶν ἀχρήστων κτηνῶν νὰ τὰ παραλάβωσι ἐπιστρέφοντες τὰς ἀποδείξεις των λόγῳ τοῦ ὑφισταμένου νόμου, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει δημοπρασίας καὶ ἐπὶ τῶν ἀχρήστων κτηνῶν, ἐνῷ ἁπλούστατον εἶναι νὰ δίδωσι τὰς ἀποδείξεις των οἱ κύριοι τῶν ἀχρήστων κτηνῶν καὶ νὰ τὰ λαμβάνωσιν ὀπίσω ἄνευ ἄλλων διατυπώσεων. Ἐπίσης διὰ τὰ κακῶς ἐκτιμηθέντα κτήνη προβλέπει ἡ πρότασίς μου ὥστε ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δύναται νὰ διατάσσῃ νέαν ἐπανεκτίμησιν ὅπου αὕτη διεξήχθη κατὰ τρόπον δημευτικὸν, ὡς ἐν Εὐβοίᾳ συνέβη.

§12Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλετέ την ὡς τροπολογίαν.

§13Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Τὴν ὑποβάλλω καὶ παρακαλῶ ἄς παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§15Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ ἰδική μου ν’ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ φαρμακοποιοῦ κ. Μοσχοβίτου.

§17Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ αἰτήσεως τοῦ φαρμακοποιοῦ κ. Μοσχοβίτου. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ κριθῇ ἄν δύναται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν Στρατόν, ὁ ὁποῖος ὑπέφερε κατὰ τοὺς δύο πολέμους.

§18Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§19Γ. ΠΙΣΠΥΡΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι μετὰ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Ὑπουργείου νὰ προσθέσω ὀλίγα τινὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δεινὴν νόσον τῆς φθειριάσεως.

§20Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. — Ὁ κ. Χριστόπουλος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καστανιᾶς τῆς Κορινθίας περὶ ἀμβύκων.

§22Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Καστανιᾶς τῆς Στυμφαλίας παρακαλεῖ ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς παραγωγὴ μικρᾶς ποσότητος σούμας, ἡ ὁποία θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ καὶ ἀπαντήσῃ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαϊωάννου....

§24Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. — Ὁ κ. Καβαλλιεράτος ὅπως ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν διαφόρων σιτεμπόρων καὶ ἀλευρεμπόρων ἐκ Κεφαλληνίας.

§26Μ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί· συμπολῖταί μου ἐκ Κεφαλληνίας μοὶ ἔστειλαν αὐτὴν τὴν ἀναφοράν, μὲ τὴν παράκλησιν νὰ τὴν ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὴν νὰ τὴν διαβιβάσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὰ περαιτέρω. Οἱ συμπολῖταί μου, σιτέμποροι καὶ ἀλευρέμποροι ἐν Ἀργοστολίῳ παραπονοῦνται κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη ἡ διανομὴ τοῦ σίτου, τὸν ὁποῖον ἐπρομηθεύθη ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, διότι ἔλαβε τὸ μέτρον νὰ διανείμῃ αὐτὸν ἀποκλειστικῶς εἰς τοὺς ἐργοστασιάρχας, πρὸς ὑπεκφυγὴν τάχα τῆς κερδοσκοπείας. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ μέτρον αὐτὸ ηὐδοκίμησεν ἀλλαχοῦ, ἀλλ’ εἰς Κεφαλληνίαν ἠστόχησε καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ διαφορετικά, διότι ἐν Κεφαλληνίᾳ ὑπάρχουσι δύο ἀτμοκίνητοι ἀλευρόμυλοι, οἱ ὁποῖοι μόλις ἐπαρκοῦν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Ἀργοστολίου, Ληξουρίου καὶ τῶν πλησιεστέρων δήμων. Τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν ἔπληξε μόνον τοὺς σιτεμπόρους καὶ ἀλευρεμπόρους τῆς Κεφαλληνίας, διότι ἐλλείψει σίτου ἠναγκάσθησαν νὰ κλείσωσι τὰ καταστήματά των, ἀλλὰ ἔπληξε καὶ τοὺς μικροβιομηχάνους τῶν ἐξοχῶν, τοὺς πτωχοὺς ἰδιοκτήτας 150 ἀνεμομύλων καὶ ὑδρομύλων, οἱ ὁποῖοι δὲν λειτουργοῦσι πλέον ἐλλείψει ἐργασίας. Ἔπληξε ὅμως καιριώτερον τοὺς πληθυσμοὺς τῶν ἐξοχικῶν Δήμων, οἱ ὁποῖοι προμηθευόμενοι σῖτον ἀπὸ τοὺς σιτεμπόρους Ἀργοστολίου ἐστερήθησαν αὐτοῦ καὶ κατεδικάσθησαν ἐπὶ ἑβδομάδα νὰ μείνουν ἄσιτοι. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσῃ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ διαβιβάσῃ ἁπλῶς τὴν αἴτησιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν σιτηρῶν, ἀλλὰ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς αὐτὴν νὰ δώσῃ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς Κεφαλληνίας, ἐπαρκῆ ποσότητα σίτου καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν μετέρχονται τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο. Διότι διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀντὶ νὰ πολεμήσῃ τὴν κερδοσκοπείαν ἐνεθάρρυνεν αὐτήν, διότι ἐγκατέστησεν ἐκεῖ τὸ μονοπώλιον τοῦ σίτου, διὰ τοῦτο παρακαλῶ θερμότατα νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη ὥστε νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς ὅσος σῖτος χρειάζεται.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. — Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς σταφιδεμπόρων Ἀμαλιάδος.

§28Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συστήσω τὴν ἀναφορὰν καίτοι δὲν παρίσταται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας. Διὰ τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς οἱ συμπολῖταί μου Ἀμαλιάδος παραπονοῦνται ὅτι ὁ ἐκεῖ σταθμάρχης δυστυχῶς παρουσιάζει διάφορα κωλύματα προκειμένου περὶ μεταφορᾶς σταφιδοκάρπου ἀπὸ Ἀμαλιάδος εἰς Γαστούνην καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ τοὺς φέρεται καὶ κατὰ τρόπον σκαιότατον. Ἐπροφασίσθη ὅτι δὲν ἔχει βαγόνια κενά, ὅπως μεταφερθῇ ὁ σταφιδόκαρπος ἀλλ’ ἐν ᾧ ἔλεγε τοῦτο μετὰ μίαν ὥραν ἀκριβῶς ἐξεκίνει ἁμαξοστοιχία διὰ Γαστούνην μὲ 10 βαγόνια κενά· συνεπῶς δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπῆρξε πρόφασις ἐν ᾧ πράγματι ἤθελε νὰ παράσχῃ κωλύματα εἰς τοὺς ἐκεῖ ἐμπόρους. Βεβαίως θὰ ἔλεγέ τις, πῶς ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς φέρεται οὕτω εἰς τοὺς ἐμπόρους; Κύριε Πρόεδρε δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατέχουσι θέσιν εἰς τὴν Ἑταιρίαν νὰ ἔχωσι ἄλλας βλέψεις καὶ ἄλλους σκοπούς. Δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις ὅτι πιθανὸν νὰ συμβάλλωνται μετ’ ἄλλων ἐμπόρων. Εἶναι ἀληθὲς καὶ ἡ Βουλὴ φρονῶ ὅτι τὸ γνωρίζει ὅτι διάφοροι ὑπάλληλοι διαφόρων Ἑταιριῶν νομίζουσι ὅτι δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Κράτους καὶ ὅτι δὲν ἔχουσι ὑποχρεώσεις εἰς τὴν κοινωνίαν. Πηγαίνει ὁ πολίτης, ὁ ὁποῖος συνεισφέρει καὶ αὐτὸς νομίζει ὅτι ὁ πολίτης εἶναι ῥαγιᾶς αὐτὸς δὲ μαχαραγιᾶς καὶ ὅτι εἶναι δι’ εἰσπράξεις καὶ οὐδὲν περισσότερον. Τοῦτο πρέπει νὰ κινήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Πολιτείας καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὸ κῦρος της εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται στοιχείων ἀγωγῆς καὶ φέρονται οὕτω σκαιῶς λόγῳ τοῦ ὅτι κατέχουσι μίαν θέσιν. Πρέπει ἡ Πολιτεία νὰ ἀσκήσῃ τὸ κῦρος της ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἀγωγῆς στεροῦνται καὶ οἰκογενειακῆς ἀνατροφῆς. Πιστεύω ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ θὰ σταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως ἄρῃ τὸ ἄδικον.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Κατσᾶνος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀγρινίου.

§30Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τῆς πόλεως Ἀγρινίου ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ μὲ προσέξῃ διότι εἶναι γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, καθόσον ἀφορᾷ εἰς ἀσαφείας τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, ἕνεκεν τῶν ὁποίων πολλοὶ στρατεύσιμοι ὑφίστανται τὰς ποινὰς τῶν διατάξεων τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἀλλ’ ἰδιαίτατα ἐνδιαφέρει τὴν πόλιν Ἀγρινίου, διότι ἡ πόλις αὐτή ἐκ τῆς γεωγραφικῆς θέσεως, καὶ ἐκ τῆς γειτνιάσεως πρὸς τὰς Νέας Χώρας καὶ τοῦ προσφόρου τοῦ ἐδάφους πρὸς διατροφὴν πληθυσμῶν ἀπὸ τῆς Ἐθνικῆς Παλιγγενεσίας ἐδέχετο μετανάστας ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἔχει ἤδη τὸ ⅓ τοῦ πληθυσμοῦ της ἐξ Ἠπείρου κλπ.· οὗτοι διαιροῦνται εἰς δύο κατηγορίας. Ἡ μὲν μία εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἀπὸ μικρᾶς ἡλικίας καὶ ἐγκατεστάθησαν ἐκεῖ, ἡ δὲ ἑτέρα κατηγορία εἶναι τὰ τέκνα ἐκείνων τῶν ὁποίων οἱ γονεῖς μετηνάστευσαν ἐξ Ἠπείρου καὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς Ἀγρίνιον. Οὗτοι καλούμενοι εἰς στράτευσιν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσκομίσωσιν τὰ μέσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπῄτησεν ὁ στρατολογικὸς νόμος, ὅπως πιστοποιῶσι κυρίως τὴν ἡλικίαν των, διότι ὑπάρχει εὐεργετική τις διάταξις διὰ τοὺς ἔχοντας ἡλικίαν μείζονα τῶν 40 ἐτῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Πολιτεία ἔλαβε πρόνοιαν καὶ παρέτεινε τὴν προθεσμίαν τῶν δηλώσεων εἰς τὰ μητρῷα, ἡ ὁποία ἔληξε τὸν Ἰούλιον, πολλοὶ ὅμως ἐξ αὐτῶν εἴτε ἐξ ἁπλοϊκότητος εἴτε καὶ ἄλλων λόγων ἀφῆκαν νὰ παρέλθῃ ἄπρακτος ἡ προθεσμία αὐτοῦ καὶ οὕτω εὑρίσκονται οἱ μὲν στρατευόμενοι οἱ δὲ καταδιωκόμενοι. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἀπονέμονται ἐπιείκειαι καθ’ ὅλας τὰς διευθύνσεις, δὲν θὰ ἦτο καθόλου ἀσυνεπὲς νὰ ἀπονείμῃ μίαν ἐπιείκειαν ὁ κ. Ὑπουργὸς προσθέτων μίαν διάταξιν εἰς τὸν σχετικὸν νόμον, ὥστε νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία ἡ λήξασα τὸν Ἰούλιον, ἐφ’ ὅσον χρόνον ἤθελε κρίνῃ προσῆκον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οὕτω δὲ λείψουν τὰ παράπονα, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ αὐτοὶ μετὰ τὴν στοργὴν, τὴν ὁποίαν θὰ δείξῃ πρὸς αὐτοὺς ἡ πολιτεία προσερχόμενοι μετὰ ζήλου θὰ ὑπηρετήσωσι τὴν πατρίδα. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα παρακαλῶ νὰ μεταρρυθμισθῇ τὸ ἄρθρον 20 τοῦ στρατολ. Νόμου ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ ἄρθρ. 64, οὕτως ὥστε ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσαγάγωμεν αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ζητοῦνται οὔτε πιστοποιητικὰ τῶν καζάδων, κλπ, διότι πῶς εἶναι δυνατὸν ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀφῆκεν τὴν γενέτειραν πρὸ 40 ἐτῶν νὰ ὑπάρχῃ γραμμένος εἰς κανένα χαρτί ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι τέκνα τῶν μεταναστευσάντων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσαγάγωσι πιστοποιητικὰ τῶν καζάδων, ἀλλὰ δυστυχῶς, οὔτε καὶ τῶν ἑλληνικῶν ἀρχῶν, διότι αὐτοὶ δὲν ἐπολιτογραφήθησαν, κατὰ τὸ ἀστικὸν δὲ δίκαιον τὰ τέκνα τῶν ἀλλοδαπῶν παρακολουθοῦν τὴν ἰθαγένειαν τοῦ πατρός, ἔστω καὶ ἐνηλικιούμενα. Ὥστε οὔτε ἐντεῦθεν δύνανται νὰ προσαγάγωσιν πιστοποιητικὰ οὔτε ἐκεῖθεν. Πρέπει λοιπὸν νὰ τεθῇ διάταξις, ὥστε νὰ εἶναι ἱκανὰ τὰ προσαγόμενα πιστοποιητικὰ τῶν ληξιαρχικῶν τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς τῶν ἀρχῶν τοῦ Δημάρχου καὶ προέδρων κοινοτήτων. Ταῦτα εἶχον νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Σπηλιόπουλος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν ἐπιστράτων φαρμακοποιῶν.

§32Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συμπολῖταί μου τινές, κ. Πρόεδρε, παραπονοῦνται διὰ τῆς ἀναφορᾶς των, ὅτι οἱ υἱοί των ἐπιστρατευθέντες, ὄντες δὲ φοιτηταὶ καὶ τελειόφοιτοι τῆς Φαρμακευτικῆς ἐν ταὐτῷ δὲ καὶ βοηθητικοί, ἐκτελοῦσι μάχιμον ὑπηρεσίαν ἐν τῇ δευτέρᾳ Μοίρᾳ Νοσοκόμων, ἑδρευούσῃ ἐν Κορίνθῳ, καθ’ ἥν στιγμὴν ἕτεροι μὴ ὄντες βοηθητικοί, ἀλλὰ μάχιμοι, τὸ χειρότερον δὲ πάντων μὴ ὄντες καὶ φοιτηταὶ τῆς Φαρμακευτικῆς καὶ ἑπομένως μὴ κεκτημένοι τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις, ἐκτελοῦσιν ὑπηρεσίαν εἰς τὰ διάφορα φαρμακεῖα. Ἄν τοῦτο εἶναι ἀληθές, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα διὰ νὰ ἀρθῇ τὸ ἄτοπον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν συμφώνως πρὸς τὸν νόμον 115 τῆς 30 Δεκεμβρίου 1913, συνῆλθε κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1914 τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων πρὸς σύνταξιν τῶν πινάκων, περὶ ὧν προνοεῖ ὁ ῥηθεὶς νόμος, ἂν συνέταξε πίνακα Βʹ περιλαβόντα ἐν αὑτῷ τοὺς προβιβαστέους κατ’ ἐκλογὴν ἀντισυνταγματάρχας τῶν διαφόρων ὅπλων, τοὺς δικαιουμένους εἰς προβιβασμόν, ὡς συμπληρώσαντας κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου, Διατάγματος τῆς 26 Ἰουνίου 1913 καὶ τὸν κυρώσαντα αὐτὸ νόμον 115 τὸ ἥμισυ τοῦ ἀπαιτουμένου πρὸς προβιβασμὸν χρόνου, ἂν οἱ συνταχθέντες τυχὸν πίνακες ἐκυρώθησαν διὰ Β. Διατάγματος, ἂν οἱ ἐν τῷ πίνακι Βʹ ἐνδεικνυόμενοι προβιβασμοὶ ἀντισυνταγματαρχῶν ἐπραγματοποιήθησαν πάντες ἢ ἐν μέρει μόνον, παρακαλεῖται δὲ ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν πίνακα Βʹ τῶν προβιβαστέων ἀντισυνταγματαρχῶν.

§34Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄντως συνῆλθε τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων καὶ κατήρτισε τὸν πίνακα, ἔλαβεν δὲ τὰς ἀναλόγους ἀποφάσεις. Λυποῦμαι ὅμως πολύ, κ. Βουλευτά, διότι δὲν δύναμαι νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ζητεῖτε, δηλαδὴ τὸν πίνακα Βʹ διότι ἡ ὑπηρεσία ἔχει τοιαύτην γνώμην.

§35Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις δὲν περιορίζεται εἰς ταῦτα μόνον ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργός, τοὐτέστιν ἂν κατὰ τὸν Ἰανουάριον συνῆλθε τὸ Συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων καὶ ἂν συνελθὸν κατήρτισε πίνακα προακτέων κατ’ ἐκλογήν. Ἀλλ’ ἡ ἐρώτησίς μου προχωρεῖ καὶ περαιτέρω. Καὶ ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν ἐκυρώθησαν οἱ πίνακες οὗτοι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐρωτᾶται ἐπίσης ἂν μετὰ τὴν κύρωσιν τῶν πινάκων τῶν προβιβαστέων ἀξιωματικῶν ἐξετελέσθησαν οὗτοι ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει. Ἐπὶ τούτου τοῦ ἐρωτήματος ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔδωκε ἀπάντησιν, παρακαλῶ δὲ αὐτόν, ὅπως ἀπαντήσῃ. Κατὰ τὰς ἐμὰς πληροφορίας ὁ πίναξ Βʹ ἐξετελέσθη μόνον ἐν μέρει καὶ ἐπὶ παραλείψει ἀξιωματικῶν, δικαιουμένων εἰς προβιβασμὸν ὡς ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ πίνακι Βʹ πρὸς κατάληψιν θέσεων ὀργανικῶν κενῶν, καθ’ ὃν χρόνον ἐνηργήθησαν οἱ προβιβασμοί. Ἐπὶ τούτων τῶν ἀποριῶν ἀκριβῶς ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἀναμένων ἀπάντησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι, ὡς εἶπον, κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας, ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ εὖ καὶ καλῶς ἀναγεγραμμένοι ὡς συμπληρώσαντες τὸν χρόνον, τὸν ὁποῖον τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς 26 Ἰουνίου 1913, τὸ κυρωθὲν ὑπὸ τοῦ νόμου 115, ὁρίζει ὡς χρόνον ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον, ἵνα περιληφθῶσιν ἐν τοῖς πίναξι τῶν προβιβαστέων ἀξιωματικῶν. Ὑπάρχουσι λοιπὸν ἀξιωματικοί, οἵτινες κατὰ τὸ νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα καὶ τὸν νόμον τὸν κυρώσαντα τοῦτο, συνεπλήρωσαν τὸν νόμιμον χρόνον· ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ οἵτινες, ταῦτα ἔχοντες τὰ προσόντα, ἐνεγράφησαν ἐν τῷ πίνακι τῶν προακτέων κατ’ ἐκλογὴν ἀξιωματικῶν· Ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοί, οἵτινες, καίτοι καθ’ ὃν χρόνον ἐνηργήθησαν οἱ προβιβασμοὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὑπῆρχον κεναὶ θέσεις ὀργανικαὶ πρὸς πλήρωσιν, δὲν προήχθησαν καίτοι ἀναγεγραμμένοι ἐν τῷ πίνακι Βʹ εἰς τοιαύτας κενὰς θέσεις. Τούτων τῶν ἀποριῶν ἐπεθύμουν ἵνα δώσῃ ἐξήγησίν τινα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐὰν εὐαρεστῆται. Ἐπίσης δὲ θὰ παρακαλέσω αὐτόν, ἵνα, ἀφοῦ πρόκειται περὶ τετελεσμένου γεγονότος, — διότι τετελεσμένον γεγονὸς εἶναι τὰ ἀφορῶντα εἰς τοὺς προβιβασμοὺς τοῦ 1915—εὐαρεστηθῇ καὶ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν πίνακα Βʹ τὸν περιλαμβάνοντα τὰ ὀνόματα τῶν προακτέων ἀξιωματικῶν.

§36Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἐπιφυλλάσσομαι νὰ συμπληρώσω τὰς πληροφορίας.

§37Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ διὰ τὴν αὔριον ἡ ἐρώτησις αὕτη.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. — Ὁ κ. Α. Σκιαδαρέσης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν 1) διατὶ δὲν διατάσσεται ὑπὸ τῆς ἐπιμελητείας ἡ ἔκδοσις ἐντάλματος πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὸν ἐκ Λευκάδος χορηγητὴν ἄρτου κ. Μεσσήνην, ὅστις κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1832 τοῦ 1912 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐχορήγησεν ἄρτον εἰς τὸ 1ον ἀνεξάρτητον σύνταγμα Κρητῶν καὶ 2) διατὶ δὲν διατάσσεται ἡ εἰς τὸν αὐτὸν κ. Μεσσήνην ἐπιστροφὴ τῆς κατατεθείσης ἐγγυήσεώς του διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς χορηγίας ἄρτου εἰς τὴν φρουρὰν Ἰωαννίνων, ἀφοῦ ἀπηλλάγη οὗτος τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης, κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 197498 ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1914 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§39Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀπαντῶ ὅτι δὲν ἐτηρήθησαν ἐπακριβῶς αἱ διατάξεις τοῦ περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν νόμου, κατὰ γνωμοδότησιν δὲ τῆς ὁλομελείας τοῦ νομικοῦ συμβουλίου δὲν ἐπιτρέπεται ἐκ τῶν ὑστέρων συμπλήρωσις τῶν ἐλλιπῶν δικαιολογητικῶν. Δεύτερον οἱ διακόψαντες τὴν χορηγίαν λόγῳ ὑπερτιμήσεως ἕνεκα τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου δὲν ἐκηρύχθησαν ἔκπτωτοι καὶ διετάχθη ἡ πληρωμὴ τῶν ὀφειλομένων καὶ τῆς κατατεθείσης ἐγγυοδοσίας μέχρις ὅτου ἡ Βουλὴ διὰ νομοθετικοῦ μέτρου ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τὶ σκέπτεται ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ καθορισμοῦ τῆς θέσεως τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων ἐν τῷ στρατεύματι, τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν, τῆς πειθαρχικῆς αὐτῶν δικαιοδοσίας καὶ τῶν ποινῶν ἐν γένει.

§41Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λαρίσσης εἶναι ὀλίγον τι ἀσαφής. Ἐν τούτοις ἐφ’ ὅσον δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ ταύτην ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ καταρτισμοῦ τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἤδη κατηρτίσθη Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὰ τῆς θέσεως τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων ἐν σχέσει πρὸς τοὺς στρατιωτικούς, θὰ ἰσχύουν δέ, προκειμένου περὶ τῆς ἁρμοδιότητος καὶ ὑπηρεσίας αὐτῶν ὡς στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, πᾶσαι αἱ σχετικαὶ διατάξεις, αἱ ὑπὸ τοῦ γενικοῦ στρατιωτικοῦ ὀργανισμοῦ προβλεπόμεναι.

§42Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐρώτησίς μου εἶναι πολὺ παλαιά.

§43Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πρόκειται καὶ περὶ τῶν στρατιωτικῶν γραφέων;

§44Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ὄχι, περὶ αὐτῶν δὲν καθωρίσθησαν εἰσέτι.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ἐὰν σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ὀνομασίας τῶν ἐφέδρων δημοδιδασκάλων καὶ ὑποδιδασκάλων, οἵτινες τοσαύτας ὑπηρεσίας προσήνεγκον καὶ κατὰ τοὺς δύο πολέμους, ὡς ἀνθυπασπιστῶν.

§46Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐσκέφθην νὰ ὑποβάλω τοιοῦτον νομοσχέδιον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ἀργυρόπουλος καὶ Λυκουρέζος ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπ’ αὐτὸν Ὑπουργείου παρερμηνεύουσα τὸ ἄρθρον 81 τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου ἀρνεῖται εἰς τὸν πρεσβύτερον ἀδελφῶν ἐκ τεσσάρων, ἀνηκόντων εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατόν, τοῦ ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου παρεχομένου εὐεργετήματος εἰς τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ὁ εἷς ἐκ τῶν τεσσάρων ἀδελφῶν ἐκλήθη ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικός.

§48Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπεβλήθη τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προνοεῖ περὶ αὐτοῦ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν ἔλαβε μέτρα ὅπως μὴ ἐκ τῆς ἐπιτάξεως τῶν ζώων στερηθῇ ἑκάστη ἀγροτικὴ κοινότης τῶν ἀπαραιτήτων εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν ἀγρῶν ἀροτριώντων ζώων.

§50Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐρώτησίς μου, Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πολὺ παλαιὰ καὶ ἀπάντησιν ἐν μέρει ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸς συνυπέγραψε, περὶ προστασίας τῆς γεωργίας. Ἐὰν ἐν τούτοις σκέπτεται νὰ λάβῃ καὶ ἄλλα μέτρα ἐκτὸς τῶν παρεχομένων εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο εὐχαρίστως θὰ ἀκούσω.

§51Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ διοικητικῶν πάντως μέτρων. Ταῦτα ἐλήφθησαν ἐφ’ ὅσον ἐξῃρτᾶτο ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ὥστε ἡ ἐπίταξις νὰ μὴ φθάσῃ μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, ὥστε οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ νὰ μὴ ὑποστῶσι πολλὰς ζημίας.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Φ. Μοσχούλας, Κ. Λυκουρέζος, Π. Μερλόπουλος, Μ. Δαζέας, Κ. Φωτόπουλος καὶ Π. Μποῦτος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε κατὰ τῆς ἐπὶ θύρας σιτοδείας, ἥτις ἤρξατο μαστίζουσα τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, ἀφοῦ ἀπὸ δύο ἡμερῶν ὁ λαὸς στερεῖται ἀλεύρων, διότι πρέπει νὰ ἐννοήσῃ ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργός, ὅτι ἀπειλεῖται καὶ ἡ διασάλευσις τῆς δημοσίας τάξεως, ὑπὲρ ἧς ὀφείλει νὰ φροντίσῃ μεριμνῶν περὶ ταχίστης ἀποστολῆς τῆς ἀναγκαιούσης ποσότητος ἀλεύρων.

§53Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ προχθὲς ὑπεβλήθη ἡ ἐρώτησις αὕτη παρ’ ἄλλου κ. συναδέλφου, ἀλλ’ ἐνόμισα ὅτι δὲν ἦτο ἐπαρκὴς ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸ ζήτημα εἶναι διττόν. Πρόκειται περὶ τῆς ἐλλείψεως τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, δύναταί τις δὲ νὰ εἴπῃ οὐ μόνον ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, ἀλλὰ καὶ ἐν ὅλῃ σχεδὸν τῇ Πελοποννήσῳ, πρὸ παντὸς τῇ δυτικῇ Πελοποννήσῳ· πρόκειται δὲ καὶ περὶ τῆς ἐναποταμιεύσεως τοῦ σίτου, τουτέστι περὶ ἐνοικιάσεως ἀποθηκῶν πρὸς ἐναποταμίευσιν, ὅπως εἶναι ἐν Πάτραις καὶ ἐν Πειραιεῖ. Τουλάχιστον ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Καλαμῶν, τοιαύτην διεβίβασεν, ὑποθέτω, πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναφορὰν παραπονούμενος ὅτι ἐν ᾧ αἱ Πάτραι καὶ ὁ Πειραιεὺς ἐπροτιμήθησαν πρὸς ἐναποθήκευσιν σίτου, αἱ Καλάμαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἡ πρωτεύουσα τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας καὶ εἶναι τὸ κέντρον τῆς συγκοινωνίας ὅλης σχεδὸν τῆς Πελοποννήσου, δὲν ἐθεωρήθησαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς ἐναποθήκευσιν τοῦ ἀπαιτουμένου σίτου. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τούτου, πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῆς προβλέψεως, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω ὅτι ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, οὐ μόνον διὰ τὸ παρόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον. Δὲν γνωρίζομεν ἐπὶ πόσον χρόνον θὰ διαρκέσῃ ἡ κατάστασις αὕτη, ἡ ἀνώμαλος, καὶ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἴμεθα πάντοτε ἐπιμηθεῖς, ἀλλὰ νὰ προσπαθήσωμεν νὰ εἴμεθα καὶ προμηθεῖς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐν τῷ παρελθόντι ἐψηφίσθη νόμος φορολογικὸς ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ σίτου, καὶ τότε ἠλπίσαμεν πάντες ὅτι διὰ τῆς φορολογίας ταύτης ἡ καλλιέργεια ἤθελεν ἐνταθῆ, καὶ ὅτι ἤθελε καταστῆ ἡ χώρα αὐτάρκης, ὥστε νὰ μὴ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον. Δυστυχῶς αἱ ἐλπίδες μας αὗται διεψεύσθησαν. Ὑποθέτω ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην συμβουλῶν ἐκ μέρους ἐμοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἐὰν ὑπῆρχε τοιαύτη ἡ πρόβλεψις αὐτοῦ, ὥστε νὰ φοβῆται ἐνδεχομένην σιτοδείαν οὐ μόνον διὰ τὴν Πελοπόννησον καὶ τὰς Καλάμας, ἀλλὰ δι’ ὅλον τὸ Κράτος, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ λάβωμεν τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Γερμανία προκειμένου περὶ τῆς κατανομῆς τοῦ ἄρτου, ἐὰν τοιοῦτον φόβον ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις. Διότι ὅταν ὑπάρξουν ἐλλείμματα, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν ὑπολείμματα, διότι δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ ὅτι γίνεται μεγίστη κατάχρησις ἐν Ἀθήναις, καὶ ὁ ἄρτος, ὁ ὁποῖος δαπανᾶται ἀσκόπως ἐν Ἀθήναις, ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς διατροφὴν τῶν χωρικῶν πληθυσμῶν.

§54Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Πῶς ἀσκόπως;

§55Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀσκόπως λέγω, διότι οἱ κύριοι πλούσιοι δὲν ἀγοράζουσι βεβαίως τὸ ἐπαρκὲς δι’ αὑτοὺς ποσὸν τοῦ ἄρτου διὰ τὴν διατροφὴν τῶν οἰκογενειῶν των, διότι ἀδιαφοροῦσι πόσον χρῆμα θὰ δαπανήσωσι διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ ἄρτου, ὅπως ἀδιαφοροῦσι καὶ πόσον χρῆμα θὰ δαπανήσωσι διὰ τὴν προμήθειαν ὅλων τῶν ἄλλων εἰδῶν.

§56Χ. ΒΑΣΙΛΑΚΑΚΗΣ. Οἱ πλούσιοι δὲν τρώγουν ψωμί!

§57Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀντιλαμβάνομαι ἐγὼ εἶναι τοῦτο, ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ μιᾶς σιτοδείας καὶ ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ τούτου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γελῶμεν, ὅταν ἐγὼ λέγω ὅτι γίνεται κατάχρησις τοῦ ἄρτου ἢ σπατάλη τοῦ ἄρτου ἐν Ἀθήναις, διότι, ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς ἤθελε δυσφορήσῃ, — καὶ γνωρίζετε ὅτι ἡ πεῖνα εἶναι κάκιστος σύμβουλος διὰ τὸν λαὸν — δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον ἤθελε ἐκδηλώσῃ τὴν δυσφορίαν του ταύτην, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν πάντες νὰ προΐδωμεν ὴν περίστασιν ταύτην, τὴν ὁποίαν ἀπεύχομαι νὰ ἀντικρύσωμεν, καὶ νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλεται νὰ λάβῃ. Ἤθελον συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν —ἂν μοὶ ἐπιτρέπῃ τοῦτο— νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ σπουδαίου τούτου ζητήματος. Βεβαίως ἔχει λάβει ἤδη πρόνοιαν, ἀλλὰ νὰ ἐντείνῃ τὰς ἐνεργείας αὑτοῦ, ὅπως ἐνέτεινε πολλάκις τὴν φωνήν του ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως ἐνέτεινε ἐν τῷ παρελθόντι τὴν Ὑπουργικὴν αὑτοῦ ἀντίληψιν προκειμένου περὶ τῶν διαφόρων ἀνωνύμων καὶ ἑτερωνύμων Ἑταιριῶν, τῶν ἐκμεταλλευομένων τῶν ἱδρῶτα τοῦ λαοῦ. Καὶ ναὶ μὲν ἐν τῷ παρελθόντι αἱ Ἑταιρίαι αὐταὶ κατεβρόχθησαν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως τὸν Ἰωνᾶν τὸ κῆτος, ἀλλ’ ἐξῆλθε διὰ τῆς ἐπεμβάσεως, τῆς λαϊκῆς, ἰσχυρότερος, ἵνα ἐπιβάλῃ μίαν ἡμέραν καὶ θὰ ἐπιβάλῃ τὰς γνώμας αὑτοῦ. Λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ καθεύδωμεν ὑπὸ μανδραγόραν, προκειμένου περὶ τοῦ σίτου, περὶ τοῦ ψωμιοῦ τοῦ λαοῦ, καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ πᾶν μέτρον ἡ Κυβέρνησις, ὅπως καὶ τὴν φορολογίαν αὑτοῦ ἐλαττώσῃ, ἂν τοῦτο ἤθελεν εἶναι συντελεστικόν, ὅπως ἡ προμήθεια τοῦ σίτου γίνεται ἀφθονωτέρα. Τοῦτο ἤθελον συστήσῃ εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς καὶ οὐχὶ μόνον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἤθελον δὲ συγχρόνως παρακαλέσῃ τοῦτον νὰ σπεύσῃ ἐξ ὅσων προμηθειῶν, ἐξ ὅσων ὑπολειμμάτων ἔχει ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ Πειραιῶς, νὰ ἀποστείλῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν Καλαμῶν, διότι πολλὰ τὰ ἔκτροπα ἔλαβον χώραν, τὰ ὁποῖα δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ἀναφέρω ἐνταῦθα.

§58Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινας εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων διότι εἶναι ἐκτὸς ἀμφιβολίας ὅτι παρατηρεῖται στενοχωρία τις ὡς πρὸς τὴν προμήθειαν τῶν ἀπαραιτήτων τούτων εἰδῶν, ἥτις δημιουργεῖ ὄχι μικρὰν δυσφορίαν. Ἡ χώρα ἡμῶν ἔχει ἀνάγκην ἐν ὁμαλαῖς περιστάσεσι 30 χιλιάδων τόννων σιτηρῶν μηνιαίως, ἔξωθεν εἰσαγωγῆς. Ὅταν ἐκηρύχθη ἡ ἐπιστράτευσις ἐπῆλθεν αὔξησις τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον μηνιαίως εἰσήγετο, καὶ ἐπῆλθεν διότι αἱ ἀνάγκαι τοῦ στρατεύματος προσετέθησαν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως τῆς χώρας, διότι πλεῖστοι ἐκ τῶν στρατευθέντων παραμείναντες εἰς τὰς ἑστίας των διατρέφονται ἐκ τοῦ σίτου τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, κατατασσόμενοι δὲ εἰς τὸ στράτευμα πρέπει νὰ διατρέφωνται ἐκ τοῦ σίτου τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου. Ἡ αὔξησις αὕτη ὑπολογίζεται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων εἰς 10 χιλιάδας τόννων μηνιαίως. Τοιουτοτρόπως ἡ ἀνάγκη τῆς εἰσαγωγῆς ἀπὸ 30 χιλιάδας, συνεπείᾳ τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἀνῆλθεν εἰς 40 χιλ. τόννους μηνιαίως. Ἦτο φυσικὸν τοιαύτη αἰφνηδία ὕψωσις τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἰσήγετο νὰ ἐπιφέρῃ διατάραξιν εἰς τὴν σχέσιν τῆς ὑπαρχούσης προμηθείας πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν ἀνάγκην, καὶ νὰ δημιουργηθῇ πρόσκαιρος ἔλλειψις ἀφθονίας, ἂν ὄχι καὶ ἐπαρκείας. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπελήφθην τῆς ἐξετάσεως, τοῦ ζητήματος τούτου, προέκυψε δὲ ὅτι τὸ ἀπόθεμα τὸ ὁποῖον εἴχομεν ἐνταῦθα καὶ αἱ προμήθειαι τὰς ὁποίας εἴχομεν καὶ τὰς ὁποίας ἀναμένομεν νὰ εἰσαχθῶσι μέχρι τέλους τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου, μετὰ βίας θὰ ἐπήρκουν ἢ μᾶλλον δὲν θὰ ἐπήρκουν, ἂν δὲν κατωρθοῦτο νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ τὴν εἰσαγωγὴν σίτου ἄλλου, τὸν ὁποῖον ὅμως δὲν ἠδυνάμεθα νὰ προμηθευθῶμεν ἐξ Ἀμερικῆς, διότι δὲν ἐδίδετο ὁ ἀναγκαῖος χρόνος πρὸς προμήθειαν καὶ μεταφορὰν ἐνταῦθα μέχρι τῆς ἐποχῆς, ὅπου ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἔλλειψις. Ἐσπεύσαμεν νὰ λάβωμεν πᾶν μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν προμήθειαν σίτου ἢ καὶ ἀλεύρου. Καὶ πρὸς τοῦτο προέβημεν εἰς ταχίστην ἀγορὰν δι’ ἀμέσου ἀγορᾶς καὶ ἀμέσου φορτώσεως εἰς Ἀμερικήν, ἐπιτάξαντες καὶ διάφορα πλοῖα διὰ διαταγῆς πρὸς τὸν ἐκεῖ πρόξενον, ἵνα ὡς τάχιστα φορτωθῇ καὶ κομισθῇ ὁ σῖτος. Προέβημεν εἰς τὴν προσπάθειαν ἀγορᾶς φορτίου εὑρισκομένου καθ’ ὁδόν. Ἐπετύχομεν τὴν ἀγορὰν φορτίου 5 ἕως 6 χιλιάδων τόννων πρό τινων ἡμερῶν, χθὲς δὲ ἑνὸς 6½ χιλιάδων τόννων. Ἀπετάθημεν εἰς τὴν ἐγγὺς εὑρισκομένην ἀγορὰν τῆς Αἰγύπτου, ὅπου λαβόντες καὶ τὴν ἄδειαν τῆς ἐνταῦθα Ἀγγλικῆς πρεσβείας περὶ τῆς ἐξαγωγῆς ἐκεῖθεν, ἠγοράσαμεν 7½ χιλιάδας τόννους σιτηρῶν, τοὺς ὁποίους ὅμως, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡτοιμαζόμεθα νὰ φορτώσωμεν ἔχοντες πρὸς τοῦτο ἀποστείλῃ καὶ τὰ ἀτμόπλοια ἐκεῖ, ἡ ἐπιτόπιος ἀρχὴ δὲν ἐπέτρεψε νὰ ἐξαχθῶσι, καὶ τὸ ζήτημα μένει ἐκκρεμές. Ἀπετάθημεν εἰς τὴν Βουλγαρίαν προσπαθήσαντες ἐκεῖθεν νὰ εἰσαγάγωμεν σιτηρὰ διὰ τῆς μόνης ὁδοῦ, ἥτις τότε ὑπῆρχεν ἀκόμη, τῆς ὁδοῦ τῆς σιδηροδρομικῆς. Ἀπεστείλαμεν κατόπιν συνενοήσεως μετὰ τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως ἐπιτροπὴν ἵνα κανονίσῃ τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς. Ἀπετάθημεν καὶ εἰς τὰς χώρας, τὰς ἐγγὺς ἡμῶν κειμένας, παρακαλέσαντες νὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ ἐξαγάγωμεν ποσότητά τινα σιτηρῶν, εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ Γαλλίαν, μὲ τὴν ὑπόσχεσιν νὰ ἀποδώσωμεν μετὰ βραχὺ χρονικὸν διάστημα, ὅταν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπαρκέσωμεν. Δυστυχῶς δὲν ἐτελεσφόρησαν πάντα ταῦτα. Ἐν τούτοις συνεπείᾳ ἀγορῶν καὶ συνεπείᾳ ἀποθεμάτων τὰ ὁποῖα προϋπῆρχον, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔχομεν ἐξησφαλισμένην τὴν ἐπάρκειαν, διότι κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῶ πρὸς ὑμᾶς, ὑπάρχουν ἀποθέματα ἐν τῇ χώρᾳ περὶ τὰ 6½ ἑκατομμύρια ὀκάδες. Ἀναμένεται δὲ περὶ τὴν 19ην Ὀκτωβρίου ἀτμόπλοιον μὲ φορτίον 4 ἑκατομ. ὀκάδων, τὴν 20ὴν τοῦ ἰδίου μηνὸς ἀτμόπλοιον μὲ φορτίον 4 ἑκατομ. ὀκάδων. Τὸ ἀτμόπλοιον «Τσάμπερλαιν» μὲ φορτίον 4 ἑκ. καὶ 800 χιλ. ὀκάδων, τὴν 24ην ἰδίου ἀτμόπλοιον μὲ φορτίον 4 ἑκατομ. ὀκάδων, τὴν 27ην ἰδίου μηνὸς ἕτερον ἀτμόπλοιον μὲ 4 ἑκατομ. ὀκάδας. Οἱ ὑπολογισμοὶ τῶν ἀφίξεων εἶναι κατὰ προσέγγισιν. Ὥστε ἔχομεν 39,400,000 ὀκ. ἤτοι περίπου 40 ἑκατ. ὀκ., ἤτοι 50,000 τόννοι, διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα μετὰ στενοχωρίας νὰ ἐπαρκέσωμεν μέχρι τέλους Νοεμβρίου. Σημειώσατε ὅτι εἰς ταῦτα πρέπει νὰ προστεθῶσι 6,500 τόννοι, τοὺς ὁποίους ἠγοράσαμεν χθὲς καθ’ ὁδὸν ἐν πλῷ, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν μετά τινας ἡμέρας, ἐντὸς τοῦ Ὀκτωβρίου.

§59Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ ἄλλοι τόσοι ποῦ ἔχομεν ὑπὸ διαπραγμάτευσιν.

§60Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δύνανται νὰ προστεθῶσιν ἐπίσης καὶ ἰδιωτικαί τινες ἀφίξεις, ὡς λ.χ. 4,000, σάκκοι οἱ ὁποῖοι ἔρχονται μὲ τὰ «Ἰωάννινα» διὰ Θεσσαλονίκην καὶ 2,000 σάκκοι διὰ τὴν Καβάλλαν καὶ ἴσως καὶ ἄλλα τινα φορτία διὰ τῶν «Ἰωαννίνων». Ἔχομεν λοιπὸν πᾶσαν ἐλπίδα, βεβαιότητα, ὅτι μέχρι τέλους Νοεμβρίου θέλομεν ἐπαρκέσῃ. Ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου δὲ καὶ κατόπιν θὰ ἔχωμεν ἀφίξεις, ἀπὸ τὰς 2]15 Νοεμβρίου, μεγάλων ποσῶν, διότι ἔχομεν 7,000 τόννους ἐξ Ἀμερικῆς, ἐπίσης 5,000 τόννους δι’ ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ἀνεχώρησαν ἐντεῦθεν, διότι δὲν εὑρίσκομεν εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἀτμόπλοιον καὶ ἐστείλομεν ἀπ’ ἐδῶ 60,000 τόννους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀφιχθῶσιν ἐνταῦθα τὴν 17]30 Δεκεμβρίου. Ἡ ἐπάρκεια λοιπόν, δύναταί τις νὰ εἶναι βέβαιος, ὅτι εἶναι ἐξησφαλισμένη, εἶναι δὲ δυνατὸν καὶ ἐν τῷ μεταξὺ μέχρι τέλους Νοεμβρίου νὰ ἔχωμεν καὶ πλέον ἢ ἐπάρκειαν καὶ ἀφθονίαν, ἐὰν κατορθωθῇ τοῦτο, εἴτε ἐξ Αἰγύπτου, εἴτε ἐκ φορτίων τινῶν ἐκ τῶν ἐν πλῷ. Ἄς εἶναι βεβαία ἡ Βουλὴ ὅτι καταβάλλεται πᾶσα προσπάθεια ἵνα ταῦτα ἐπιτευχθῶσιν. Ἀλλὰ προβάλλει λίαν σπουδαῖον τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς, διότι τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν τὴν ἀφθονίαν, ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ διατελῇ κεκανονισμένον τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς. Περὶ ἐφοδιασμοῦ διὰ σίτου τῆς χώρας ἀσχολεῖται ἐπιτροπή, ἥτις ἀποτελεῖται ἀπὸ τρεῖς ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δι’ ἧς ἐκτελεῖται ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ ἐργασία κατὰ τὸ ἐμπορικὸν αὐτῆς μέρος, τοὺς κ. κ. Λοβέρδον, Εὐλάμπιον καὶ ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἐπιμελητείας κ. Χρυσανθόπουλον, διότι σπουδαίως ἐπεμβαίνει καὶ ἡ ἐπιμελητεία, διότι καὶ ὁ στρατὸς τρέφεται ἐκ τοῦ σίτου αὐτοῦ, ἀπὸ τὸν διευθυντὴν κ. Κοφινᾶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τὸν κ. Σπεράντζαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ἄπειρα εἶναι τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας σχετίζονται μετὰ ξένων, καὶ ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Χωματιανόν. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη μεριμνᾷ ὄχι μόνον περὶ τοῦ ἐφοδιασμοῦ, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς διανομῆς τοῦ σίτου, κατηρτίσθη δὲ σχέδιον περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ γίνεται ἡ διανομή, οὕτως ὥστε νὰ ἀποτρέπηται ἡ συγκέντρωσις εἰς ἓν ὡρισμένον μέρος ὑπὲρ τὰς ἀνάγκας, τοῦθ’ ὅπερ θὰ ἐπέφερεν ἔλλειψιν εἰς ἄλλο μέρος. Κατήρτισε σχέδιον κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἐνέκρινα καὶ τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖται, ἔχει δὲ τὸ σχέδιον αὐτὸ ὡς ἑξῆς· ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω ἐν γενικαῖς γραμμαῖς. (Ἀναγινώσκει). Βλέπετε ὅτι ὠργανώθη ὁλόκληρον σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον λαμβάνεται πᾶσα πρόνοια ὅπως μὴ ἀποταμιεύεται σῖτος πρὸς κερδοσκοπίαν, διότι δὲν πωλοῦν σῖτον παρὰ μόνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ μεταφέρουν εἰς τόπους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει τὴν πληροφοροφορίαν ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη σίτου, ὑποχρεοῦνται δὲ ὅπως ἐντὸς ταχυτάτης προθεσμίας μεταφέρουν τὸν σῖτον εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ ὅτι θέλουν τὸν πωλήσῃ ἐπὶ τῇ κεκανονισμένῃ τιμῇ, ὑποχρεούμενοι νὰ λογοδοτήσουν εἰς τὸν ἀστυνόμον τοῦ τόπου, ὅστις ζητεῖ παρ’ αὐτῶν λόγον. Ὡς βλέπετε, διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ, δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι κατὰ τὸ ἀνθρωπίνως δίκαιον θὰ κατανεμηθῇ ὁ σῖτος κατὰ τὰς πραγματικὰς ἀνάγκας καὶ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας, τὰς κατὰ τόπους, περὶ τῶν ὁποίων δίδεται ἡ προσήκουσα προσοχὴ ὥστε νὰ ἐκτιμῶνται πρεπόντως καὶ ἱκανοποιοῦνται τελείως.

§61Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν φρονεῖτε ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον διὰ νὰ λείψῃ ὅλη αὐτὴ ἡ ποικιλία τῆς διαδικασίας αὐτῆς νὰ ἀνατεθῇ ἡ διανομὴ εἰς τοὺς κατὰ τόπους διαχειριστὰς τῶν ὑπεγγύων προσόδων;

§62Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν εἶναι καμμία ποικιλία, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. συνάδελφος ἔρριψε μίαν ἰδέαν εὐχαρίστως θὰ ἐμελέτων ταύτην, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο. Τὸ κέντρον τοῦ ἐφοδιασμοῦ εἶνε ὁ Πειραιεύς.

§63Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τὸ ζήτημά μας εἶναι αὐτό, διατὶ νὰ μὴ εἶναι κέντρα ἐφοδιασμοῦ καὶ ἄλλαι πόλεις ἐπαρχιακαὶ μεγάλαι.

§64Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Μὰ προσέξετε σᾶς παρακαλῶ· τὸ κέντρον τοῦ ἐφοδιασμοῦ εἶναι ἐκεῖ ὅπου διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία. Ἡ ὑπηρεσία διεξάγεται ἐν Ἀθήναις, δὲν εἰμπορεῖ νὰ διεξαχθῇ ἀλλαχοῦ. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἡ ὑπηρεσία δὲ αὕτη θὰ διανείμῃ τὸν σῖτον καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν ἑκάστης πόλεως, κωμοπόλεως καί χωρίου. Τοῦτο εἶναι τὸ σκοπούμενον, εἶναι δὲ ἐντελῶς ἀδιάφορον διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοπουμένου τούτου εἰς ποῖα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος θέλει ὑπάρχῃ ἡ ἀποθήκευσις τοῦ σίτου. Ἡ ἀποθήκευσις τοῦ σίτου ἅμα τῇ εἰσαγωγῇ του θὰ γίνηται εἰς κἄποιον λιμένα, ὁ λιμὴν δὲ οὗτος κατὰ κύριον καὶ πρώτιστον λόγον εἶναι ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς. Καὶ εἶναι ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς διότι ὄχι μόνον ὁ Πειραιεὺς εἶναι τὸ κέντρον καὶ εἰσάγεται ἡ μεγίστη ποσότης, ἡ καταναλισκομένη ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ἀλλὰ καὶ διότι εἰς τὸν Πειραιᾶ ὑπάρχουν οἱ ἀτμόμυλοι, οἱ ὁποῖοι μεταβάλλουν τὸ πλεῖστον τοῦ σίτου εἰς ἄλευρον, ὑπὸ μορφὴν δὲ ἀλεύρων γίνεται ἡ διανομὴ εἰς πάντα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος ὅπου δὲν ὑπάρχουν ἀλευρόμυλοι.

§65Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ εἰς τὸν Βόλον.

§66Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸ γνωρίζω, τὸ γνωρίζω, ἀφήσατε νὰ σᾶς τὰ εἴπω, τὰ γνωρίζω καὶ ἐγώ, ἔχετε τὴν ὑπομονὴν διὰ νὰ ἴδητε ὅτι τὰ τόσον πρόδηλα πράγματα τὰ ἔχω καὶ ἐγὼ ὑπ’ ὄψει μου. Λοιπὸν διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν αὐτὸν εἶναι τὸ κέντρον αἱ Ἀθῆναι, ἡ δὲ διανομὴ θὰ γείνῃ ἐκ τῶν ἀποθηκῶν ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας ἔχει ἀποθηκευθῇ ὁ σῖτος. Τὸ ποῦ ἔχει ἀποθηκευθῇ ὁ σῖτος εἶναι ἐντελῶς ἐπουσιῶδες διὰ τὸν κανονισμὸν τῆς κατὰ τόπους διανομῆς, διότι αὕτη κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐξέθηκα, γίνεται ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ἐδῶ, λαμβανούσης ὑπ’ ὄψει τὰς ἁπανταχοῦ ἀνάγκας. Ἔρχεται τὸ ζήτημα ποῦ πρέπει νὰ εἶναι ἀποθηκευμένος ὁ σῖτος. Τοῦτο ἀφορᾷ τὴν εὐχέρειαν τῆς μεταφορᾶς μέχρι τοῦ σημείου εἰς τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ.

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τὴν δαπάνην.

§68Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὅταν λέγω εὐκολίαν μεταφορᾶς ἐννοῶ καὶ τὴν δαπάνην.

§69Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι οὐσιωδέστατον αὐτό.

§70Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Σᾶς εἶπε κανεὶς ὅτι εἶναι ἐπουσιῶδες; Ἀφήσατε νὰ ἀκούσητε πρῶτον. Ἡ τοποθέτησις τῆς ἀποθήκης πρέπει νὰ ἔχῃ ταύτην τὴν ἔννοιαν καὶ οὐχὶ ἄλλην, τὴν εὐκολίαν τῆς μεταφορᾶς ἀπὸ τῆς ἀποθήκης μέχρι τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ. Ἡ εὐχέρεια βεβαίως ἀφορᾷ καὶ τὴν δαπάνην τῆς μεταφορᾶς, ὡς εἶναι εἰς πάντα εὐνόητον. Ἡ τοποθέτησις αὕτη εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὡς εἶπον, εἶναι ἀναγκαία νὰ γίνεται κατὰ τὴν μεγίστην ποσότητα, καὶ τοῦτο, διότι εἰς τὸν Πειραιᾶ ὑπάρχουν ἀλευρόμυλοι, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐπεξεργάζονται καὶ διὰ τῶν ὁποίων γίνεται ἡ προμήθεια. Ὅπου ἀλλοῦ ὑπάρχουν ἀλευρόμυλοι, πρέπει νὰ γείνῃ σχετική τις προμήθεια σίτου ἀπ’ εὐθείας ἐξ Εὐρώπης εἰσερχομένου. Τοῦτο ὅμως δὲν δύναται νὰ ἀφορᾷ τὴν προσήκουσαν ἢ μὴ διανομήν, τοῦτο ἀφορᾷ τὴν εὐκολίαν τῆς τοποθετήσεως, ἀλλ’ ἡ εὐκολία τῆς τοποθετήσεως ἐπὶ σκοπῷ διανομῆς πρέπει νὰ συνδυασθῇ καὶ μὲ τὴν εὐκολίαν τῆς τοποθετήσεως. Ὅταν ἔρχεται ὁ σῖτος, λαμβάνεται πᾶσα πρόνοια νὰ διανέμηται πανταχοῦ, κατὰ τὰς ἐποχὰς καθ’ ἃς εἶναι ἀφθονία, ἀλλὰ κατὰ τὰς ἐποχὰς καθ’ ἃς ὁ σῖτος δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἔρχονται π. χ. 4,000 τόννοι εἰς τὸν Πειραιᾶ, πῶς θέλετε νὰ διανεμηθῇ εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διανεμηθῇ εἰς ὅλους τοὺς λιμένας; Δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ εὐκολία αὐτή. Κατὰ τὸ δυνατὸν πραγματοποιεῖται. Πρὸ 15 ἡμερῶν ἕν ἀτμόπλοιον ἦλθεν ἐξ Ἀμερικῆς χωρητικότητος 6 χιλ. τόννων σίτου, ἐκ τῶν ὁποίων 4 χιλ. τόννοι προωρίζοντο διὰ τὰς Πάτρας καὶ 2 χιλιάδες τόννοι διὰ τὴν Κέρκυραν. Ἀπεβίβασε ὅμως οὐχὶ 4 χιλ. τόνους εἰς τὰς Πάτρας, διότι τοιαύτη ἦτο ἡ ἀνάγκη. Ἄλλο ἀτμόπλοιον προωρισμένον διὰ νὰ μεταβῇ εἰς Βόλον, δὲν κατέπλευσε ἐκεῖ, ἀλλά, ἐπειδὴ ἦτο ἀνάγκη, κατέπλευσε εἰς Πειραιᾶ, ἵνα διανεμηθῇ ἐκ τοῦ Πειραιῶς, ἀλλαχοῦ, μέρος μάλιστα εἰς Θεσ)νίκην πρὸς διατροφὴν τοῦ στρατεύματος. Εἴμεθα λοιπὸν ἠναγκασμένοι νὰ διανείμωμεν τὸν σῖτον μετὰ προηγουμένην βεβαίωσιν ὅτι ὑπάρχει τοπικὴ ἀνάγκη, εἰς τὸν τόπον διὰ τὸν ὁποῖον ζητεῖται. Ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ὡμίλησε περὶ τῆς ἀναθέσεως εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Ὑπεγγύων Προσόδων, ἀλλὰ σήμερον ποῦ τὸν κρατοῦμεν εἰς τὰς κεντρικὰς ἀποθήκας καὶ δὲν δίδομεν παρὰ ὀλίγον, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πᾶν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν θὰ γίνῃ εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ δημιουργηθῶσι δυσχέρειαι, νὰ βεβαιωθῇ δὲ ὅτι διὰ τῶν ἐφοδίων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, καὶ δι’ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς ἐν τῷ μεταξὺ θὰ φθάσωσι θὰ κατορθωθῇ ὄχι μόνον ἐπάρκεια ἀλλὰ καὶ ἀφθονία τοιαύτη, ὥστε οὐδεμία δυσχέρεια νὰ παρατηρηθῇ καὶ πᾶν παράπονον εἰς τὸ μέλλον νὰ ἐκλείψῃ.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λυκουρέζος.

§72Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε.

§73Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Μεσσηνίας, εἶναι δίκαιον νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐν Καλάμαις καὶ ἐν γένει ἐν Μεσσηνίᾳ οὐχὶ ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας ἀλλὰ σχεδὸν ἐκ τῆς ἐντελοῦς ἐλλείψεως σίτου, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν ἐν Καλάμαις ἐπὶ ἑβδομάδας ὅλας, μὴ ἐπαναληφθῶσιν εἰς τὸ μέλλον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξετάζων τὸ ζήτημα ἔδωσεν ἀποχρώσας ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ ποῖον τρόπον γίνεται ἡ προμήθεια τοῦ σίτου καὶ ἐβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐπάρκειαν μέχρι τέλους Νοεμβρίου, καὶ ὅτι μετὰ ταῦτα θὰ ἔχωμεν ἀφθονίαν. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, ἔχω καθῆκον ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Μεσσηνίας νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντονώτατα, διότι ἐπὶ ἑβδομάδας ἡ Μεσσηνία ἐστερήθη παντελῶς ἀπὸ κάθε προμήθειαν σίτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι συνεκροτήθη ἐπιτροπὴ ἐξ ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐξ ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἐξ ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία καθῆκον ἔχει νὰ δέχεται τὸν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἐρχόμενον σῖτον καὶ νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς διανομῆς αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαλλάσσει ἑαυτὸν πάσης εὐθύνης, καὶ παντὸς ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον δέον νὰ ἐξασκῇ, ὡς πρὸς τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς. Ἐγὼ θὰ ἐτόλμων νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἵνα μὴ παύσῃ νὰ ἐνεργῇ ἔλεγχον ἐπὶ τῆς ἐνεργείας τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἱδρύσῃ ἀποθήκας ἐν Μεσσηνίᾳ ὅπως ἵδρυσε τοιαύτας ἐν Πειραιεῖ, ἐν Βόλῳ, ἐν Κερκύρᾳ καὶ νὰ μὴ παρατηρηθῶσι οὕτω τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα παρετηρήθησαν ἐν Μεσσηνίᾳ, ὅπου, ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν ἀδεσπότων, ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν ἀναξίων πάσης πίστεως, ὅτι τυχὸν δὲν ὑπάρχουσιν ἐκεῖ ἀποθῆκαι ἱκαναὶ πρὸς ἀποθήκευσιν τοῦ σίτου, τὸ Ὑπουργεῖον ἠρνήθη νὰ συστήσῃ ἀποθήκας ἐν Καλάμαις, οὕτω δὲ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ὥστε νὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἐν Καλάμαις κατὰ πέντε, ἕξ καὶ ὀκτὼ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ πλέον τῆς ἐν Πειραιεῖ ἀγοραίας, καὶ νὰ βαρύνεται μὲ τὴν διαφορὰν ταύτην ὁ καταναλωτής. Ἐπὶ πλέον δὲ ἐν Καλάμαις καὶ σκηναὶ ἐντὸς τῶν ἀρτοποιείων διεξήχθησαν μεταξὺ τῶν κατοίκων, ἐριζόντων τὶς πρῶτος θὰ προμηθευθῇ ἄρτον διὰ τὴν οἰκογένειάν του. Πληροφορῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι οὐδαμοῦ ἀλλοῦ ἔλαβον χώραν τοιαῦται σκηναὶ διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ ἄρτου.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ παρῆλθε τὸ πεντάλεπτον.

§75Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ὁμιλήσω καὶ πέραν τοῦ πενταλέπτου, διότι τὸ ζήτημα δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὴν Μεσσηνίαν, ἀλλὰ ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν πρέπει νὰ ἀρκεσθῇ εἰς ὅσα ἀνωτέρω ἐξέθηκε καὶ νὰ προβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν δικαιολογίαν ὅτι τάχα ἀπὸ τῆς ἀναχωρήσεως τοῦ ἀτμοπλοίου μέχρι τοῦ κατάπλου, ἐν τῷ μεταξύ, προκύπτουν ἄλλαι ἀνάγκαι, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ θεραπεύσῃ. Διότι, γνωστῆς οὔσης τῆς ἐν ἑκάστῃ πόλει παρακαταθήκης καὶ τῆς καταναλώσεως αὐτῆς κατὰ προσέγγισιν, εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνεται ἐκ τῶν προτέρων πρόνοια, ὥστε νὰ μὴ λείπῃ ἀπὸ κάθε τόπον ὁ ἀναγκαῖος σῖτος καὶ τὰ ἑκάστοτε ἐρχόμενα σιτοφορτία νὰ μὴν ἔρχωνται πρῶτον εἰς Πειραιᾶ καὶ κατόπιν νὰ διανέμωνται εἰς τὰς ἄλλας πόλεις καὶ νὰ ἐπιβαρύνωνται οὕτω μὲ πρόσθετα ἔξοδα, ἀλλὰ νὰ στέλλωνται κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὸν τόπον, τὸν ἔχοντα ἀνάγκην. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ δύναται νὰ κατορθωθῇ διὰ τὰς Καλάμας ἂν δὲν ἱδρυθῇ ἐκεῖ ἀποθήκη ἀποταμιεύσεως σίτου καὶ ἀλεύρων. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦτο μὲν νὰ ἱδρύσῃ ἀποθήκην ἐν Καλάμαις, τοῦτο δὲ ἐπανερχόμενος εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ καταβάλῃ πᾶσαν μέριμναν περὶ τῆς δικαίας διανομῆς τοῦ σίτου, ἀλλὰ καὶ νὰ θελήσῃ νὰ παρακολουθῇ ἀδιαλείπτως τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπιτροπῆς.

§76Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἀναγνωρίζω ὅτι διὰ τοῦ ποσοῦ τοῦ σίτου, τὸν ὁποῖον σήμερον διαθέτει τὸ Κράτος καὶ λόγῳ ἐλλείψεως αὐτοῦ, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ κατανομὴ τούτου εἰς τὰ διάφορα κέντρα τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλά, Κύριε Ὑπουργέ, ἐλήφθη κἂν πρόνοια ὅπως, ὅταν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφοδιασθῶσι τὰ διάφορα κέντρα τῆς Ἑλλάδος, ἐλήφθη πρόνοια ὑπὸ ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ τοιαύτη φροντίς, ὅπως τότε, ὅταν θὰ ἔλθωσιν αἱ ἀναμενόμεναι προμήθειαι, ὅτε θὰ εἶναι ἐπάρκεια, γίνῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ διανομή, ὥστε νὰ ἀποθηκευθῇ σῖτος εἰς πλείονα κέντρα ἐν Ἑλλάδι; Φοβοῦμαι ὅτι δὲν ἐλήφθη τοιαύτη πρόνοια, καὶ ὑποθέτω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ὀλίγην ἀποδίδετε σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι, τὸ εἴπατε ἄλλως τε, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἐπουσιῶδες.

§77Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τοὐναντίον εἶπον. Δὲν ἀντελήφθητε τὶ ἐγένετο. Ὁ κ. Μερλόπουλος μοὶ εἶπεν ὅτι τὸ θεωρῶ ἐπουσιῶδες τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ ἐγὼ διεμαρτυρήθην ἐντονώτατα, διότι ὄντως τὸ θεωρῶ λίαν οὐσιῶδες.

§78Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἀλλ’ ἠκούσθη ἐδῶ ἄλλοτε διαμαρτυρία συναδέλφου, ὅτι πρὸς ἀνακούφισιν τῶν πτωχῶν πληθυσμῶν τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ μειώσεως τοῦ φόρου τοῦ σίτου· ἀλλὰ ἀντὶ τούτου, ἀντὶ τῆς μειώσεως τοῦ φόρου, ἀντὶ νὰ ὑποστῇ τὸ Κράτος μίαν τοιαύτην ζημίαν ἐκ τῆς τοιαύτης ἐλαττώσεως, θὰ ἦτο χιλιάκις προτιμώτερον νὰ ἐλαμβάνετο ἁπλῶς καὶ μόνον ἡ πρόνοια ὅπως συστηθῶσιν ἀποθῆκαι κατὰ τόπους, διότι τοῦτο θὰ καθίστα πολὺ εὐωνότερον τὸν σῖτον ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, παρ’ ὅσον θὰ ἠδύνατο νὰ ἐλαττωθῇ διὰ τῆς μειώσεως τοῦ δασμοῦ, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι οἱ μεταπράται τοῦ σίτου εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις ἐπιβαρύνονται μὲ διπλᾶς καὶ τριπλᾶς δαπάνας μεταφορᾶς ἤτοι ἔξοδα νέων φορτώσεων ἐκ Πειραιῶς καὶ ἐκφορτώσεων νέων λιμενικῶν φόρων, νέων δημοτικῶν φόρων, καὶ μὲ ἀρκετὰς ἄλλας δαπάνας, ὥστε, ἐνῷ ἀγοράζεται ὁ σῖτος 51 λεπτὰ ἐν Πειραιεῖ, καταντᾷ νὰ στοιχίζῃ καὶ πωλῆται 65 λεπτὰ εἰς τὰς διαφόρους πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν λοιπὸν ἐλαμβάνετο πρὸς σύστασιν ἀποθηκῶν πρόνοια ἰδοὺ ὅτι ὁ λαὸς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀγοράζῃ εἰς εὐωνοτέρας τιμὰς τὸν σῖτον κατὰ 10 τοὐλάχιστον λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ συστήσῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ἐπιτετραμμένην τὴν προμήθειαν τοῦ σίτου εἰς τὸ Κράτος, ὅπως μεταξὺ τῶν ὑποβαλλομένων εἰς αὐτὴν αἰτήσεων πρὸς ἀγορὰν σίτου, δέχηται αὕτη κατὰ προτίμησιν τὰς αἰτήσεις τῶν διαφόρων ὠργανωμένων συνδέσμων καὶ συνεταιρισμῶν, διότι τοιαῦται αἰτήσεις σκοποῦσαι τὴν ἀπ’ εὐθείας προμήθειαν σίτου εἰς τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμοὺς καὶ τὰς λαϊκὰς τάξεις καὶ θεραπεύουσαι πραγματικὰς ἀνάγκας εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ προτιμῶνται πάσης ἄλλης αἰτήσεως, ἐχούσης κύριον σκοπὸν τὴν μεταπώλησιν καὶ κερδοσκοπίαν.

§79Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἤλπιζον ὅτι μετὰ τὴν ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν ἔδωκα περὶ τοῦ μέλλοντος δὲν ἤθελεν ὁ κ. συνάδελφος ἐπιμείνῃ νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπεν διότι ἐγὼ διέκρινα σαφῶς δύο χρονικὰς περιόδους, τὴν περίοδον τῆς ἀνεπαρκείας καθ’ ἣν οὐδεμία δύναται νὰ γίνῃ προμήθεια διὰ τὰς Καλάμας καὶ τὴν περίοδον καθ’ ἣν θὰ ἔχωμεν ἐν ἀφθονίᾳ τὸν σῖτον καὶ εἶπον ὅτι θὰ εἶναι ἐνδιαφέρον νὰ κατορθωθῇ νὰ τοποθετηθῇ ποσὸν σίτου εἰς τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτήσῃ τοῦτο ἡ κατανάλωσις. Ἐὰν λοιπὸν καὶ ἐν Καλάμαις εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ προμήθεια καὶ ἡ τοποθέτησις βεβαίως δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι καὶ ἐκεῖ θὰ γίνῃ. Ἂς εἶναι βέβαιοι οἱ κύριοι συνάδελφοι ὅτι ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἐκτιμῶ τὴν χρησιμότητα τῆς ὅσῳ τὸ δυνατὸν ὁλοσχεροῦς ἄρσεως τῶν παρεμβαινόντων μεταξὺ τῶν σιτοπαραγωγῶν καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ποιήσωνται χρῆσιν τοῦ σίτου. Φοβοῦμαι δὲ ὅτι ἂν ἐγένοντο εἰς τὰ ζητήματα τῆς διανομῆς τοῦ σίτου καταχρήσεις τινὲς δηλ., ἂν ἐφηρμόσθη κατὰ τρόπον πλημμελῆ ἡ διανομή, ἡ πλημμέλεια προῆλθε διότι τοιοῦτοι μεσάζοντες παρενέβησαν καὶ ἐγεννήθη κερδοσκοπία, τὴν ὁποίαν θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ πατάξω κατὰ τὸν πλέον ἀμείλικτον τρόπον.

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως, βεβαίως.

§81Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Καὶ πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ καταστήσωμεν προσιτόν, ὅσῳ τὸ δυνατὸν κατὰ τρόπον καλλίτερον τὸ προϊόν αὐτὸ πρὸς τὸν ἔχοντα ἀνάγκην τούτου. Μὴ πλανώμεθα δὲ ἐκ τῶν λόγων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀμφισβητοῦσιν ὅτι τοιαῦτα πρόσωπα πολὺ εἰργάσθησαν, διότι δὲν ἔλειψαν οὔτε ἰατροί, οὔτε ἱερεῖς, οὔτε ἄλλοι πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ ἀναμιχθῶσιν εἰς τὸ ζήτημα. Εἶναι μία περίστασις τὴν ὁποίαν ἔπρεπεν ἡ ἐπιτροπὴ μετὰ πολλῆς φροντίδος νὰ ἐπισκοπήσῃ, ὥστε νὰ λείψωσιν αἱ καταχρήσεις. Ἐπίσης νομίζω ὅτι ἐρρίφθησαν καί τινες μομφαὶ διὰ τὴν παρακολούθησιν τοῦ ἔργου τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐγὼ εἶπον ὅτι τό ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς παρακολουθεῖται καὶ ὑπ’ ἐμοῦ καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται εἰς διαρκῆ ἐπικοινωνίαν μετ’ ἐμοῦ, θεωρῶ ὅμως καθῆκόν μου νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐκπληροῖ τὸ ἔργον της μετὰ ζήλου, μετ’ ἀφοσιώσεως, μετὰ πεφωτισμένης ἀντιλήψεως τῶν πραγμάτων. Τοῦτο ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου ἀπὸ ἡμερῶν, ὀφείλω δὲ νὰ τονίσω ὅτι πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον κρίνεται ἀναγκαῖον νὰ ληφθῇ προκειμένου δι’ οἱονδήποτε ἄτομον, τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ ἀμέσως τὸ ἀπεδέχθη. Παρακολουθῶ τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, καίτοι ἔχω ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον διεξάγεται τὸ ἔργον, ἀντελήφθην δὲ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή ἐμπνέεται ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ἐνδιαφέροντος ὑπὸ τοῦ ὁποίου ἐμπνέεσθε πάντες ὑμεῖς, ὑπὸ τοῦ ὁποίου ἐμπνέομαι καὶ ἐγὼ διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ ἔργον ὕψιστον πρὸς τὴν χώραν, ἓν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνταποκρινόμενον εἰς ἀνάγκην συντηρήσεως τῆς χώρας εἶναι ἐκ τῶν ὑψίστων, τούτου δὲ τὴν ἀντίληψιν ἔχω πλήρη καὶ τελείαν.

§82Λ. ΝΑΚΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπάρχουσιν ἐλλείμματα εἰς τὴν ἀποθήκην;

§83Ν. ΞΗΡΟΣ. Τὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον. Τί ἐρωτᾷς;

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἰσχύος διατάξεων τοῦ νόμου ΔΡΞΗʹ τῆς 31 Μαρτίου 1913 καὶ κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1915».

§85ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐκτυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναγνώσατέ το.

§88Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρόκειται περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον δέον νὰ ἐνεργῶνται αἱ διάφοροι προμήθειαι ἐκ μέρους τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ τοῦ πολέμου.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ὁ αὐτὸς κ. ὑπουργὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ὀνομασίας ἐφέδρων δοκίμων διαχειριστῶν οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ» καθὼς καὶ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 356 νόμου τῆς 6 Νοεμβρίου 1914» περὶ διαλύσεως τῶν σωμάτων Οἰκονομικοῦ καὶ Φαρμακευτικοῦ».

§90Ι. ΠΙΣΠΥΡΗΣ. Ἐπαναφέρονται πάλιν;

§91Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δὲν ἐπαναφέρεται κανείς.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἄν δέχεται ὅπως τὰ νομοσχέδια ταῦτα κηρυχθῶσιν κατεπείγοντα.

§93ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§95Γ. ΠΩΠ. Καὶ ψηφίζονται κατ’ ἀρχήν.

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα· νὰ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχήν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ συνάδελφος κ. Α. Κασαβέτης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα περὶ τῶν προμηθειῶν τῶν γενομένων μέχρι σήμερον ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου «περὶ προμηθειῶν σίτου καὶ ἀλεύρου» καὶ ν’ ἀναφέρηται ἐν τῷ σημειώματι ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἑκάστη προμήθεια. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§98ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ αὐξήσεως τῆς παγίας προκαταβολῆς τῆς χωροφυλακῆς καὶ περὶ προσωρινῆς αὐξήσεως ταύτης ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως» συνοδευόμενον καὶ ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἥτις παρέχει πᾶσαν πληροφορίαν περὶ τῆς καταστάσεως τῆς παρούσης ἐν σχέσει πρὸς τὴν παγίαν προκαταβολήν, ἥτις δι’ ἔλλειψιν προβλέψεως νομοθετικῆς ἐνηργεῖτο διὰ δανείων ἀποτελεσάντων τὸ ποσὸν εἴκοσιν ἑκατομμυρίων. Μετὰ τὴν χθεσινὴν ψήφισιν τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων, ἅτινα ὁμοθύμως ἡ Βουλὴ ἐπένευσε νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἔρχομαι καὶ ὑποβάλλω σήμερον δηλώσεις περὶ μεταβολῶν τοῦ ὑποβεβλημένου εἰς τὴν Βουλὴν προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1915. Αἱ δηλώσεις αὗται ἔδωσαν τὴν τελικὴν μορφὴν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1915. Καίτοι ἐν τῇ ἐκθέσει, ἥτις συνοδεύει αὐτόν, θέλει εὕρει ἡ Βουλή, ὡς ἐλπίζω, πᾶσαν ἀναγκαίαν ἐξήγησιν, οὐχ’ ἧττον θέλω εἴπει δύο λέξεις προεισαγωγῆς εἰς τὴν περαιτέρω μελέτην. Ἐφρόντισα δὲ νὰ σταλῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἀναγκαῖα ἀντίτυπα ὅπως ἀμέσως διανεμηθῶσι εἰς πάντας τοὺς βουλευτάς. Ὁ ὑποβληθεὶς προϋπολογισμὸς κατὰ τὴν 19 Φεβρουαρίου 1915 διερρυθμίσθη ἔπειτα ἐκ νέου κατὰ τὴν 17 Αὐγούστου καὶ παρουσίασε σύνολον ἐσόδων καὶ ἐξόδων ἀπολῆγον εἰς ἔλλειμμα 7,660,057,33, δραχ. (Ἀναγινώσκει). «Ἤτοι — λέγει ἐνταῦθα ἡ ἔκθεσις — μεταξὺ τῶν πραγματικῶν (τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων) ἐσόδων καὶ ἐξόδων παρουσιάζει ἔλλειμμα δραχ. 161,454,212,42, ὅπερ ὅμως ἀντικρύζεται σχεδὸν κατὰ τὸ ὅλον ἐκ τοῦ πλεονάσματος τῆς «Κινήσεως Κεφαλαίων» ἐκ τοῦ προϊόντος δηλονότι διαφόρων δανείων, καὶ οὕτως ἀπομένει ἐν τῷ συνόλῳ ἔλλειμμα δραχ. 7,660,057.53.» Μετὰ τὴν ἄνω ὑποβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν δύο δηλώσεις, ἡ μία τὴν 23 Αὐγούστου 1915, ἡ ἄλλη δὲ τὴν 16 Σεπτεμβρίου 1915, αἵτινες ἐπέφερον μεταβολὰς 474,893 δραχ. ἡ μία, 150 ἑκατομμυρίων ἡ ἄλλη, καθ’ ὅσον ἐλαμβάνετο ἐν αὐτῷ πρόνοια περὶ τῆς ἐπιστρατεύσεως. Σήμερον νέα ἀναθεώρησις τοῦ ὑπὸ ἐκτέλεσιν προϋπολογισμοῦ ὑποβάλλεται ἐν τούτῳ τῷ τεύχει, τὸ μέν, ὅπως τὰ πράγματα κανονισθῶσι κατὰ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ διαρρεύσαντος χρόνου, τὸ δὲ καὶ ὅπως ἐπενεχθῶσι διάφοροι μεταβολαὶ λόγῳ τῆς γενικῆς διαταράξεως τῶν ἐν γένει πραγμάτων τῆς χώρας. Ἀποτελέσματα μεταβολῶν συντόμως ἀναφέρονται ἐνταῦθα σαφῶς ἀπολήγοντα εἰς τὴν ἀνάδειξιν ἐλλείμματος 279,656,449.02 ἐπὶ τῶν δύο κατηγοριῶν, εἰς ἃς διαιρεῖται ὁ προϋπολογισμὸς μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νέου καὶ ἀληθῶς ἀξίου ἐκτιμήσεως συστήματος. Ἐν τῷ πίνακι ὅστις ἀκολουθεῖ ἀμέσως κατόπιν εἰς τὴν ἑπομένην σελίδα τοῦ τεύχους διακρίνονται καὶ αἱ δύο κατηγορίαι καὶ ἡ τρίτη, ἥτις ἀφορῶσα εἰς τὰ εἰδικὰ ταμεῖα εὑρίσκεται ἐν ἰσοσταθμίᾳ. Ἀλλὰ τοῦ συνόλου ἡ συγκρότησις τὸ ἔλλειμμα τῶν 279,000 δρ. ἀναβιβάζει εἰς ὁριστικὸν ποσὸν 287.356.306, ἤτοι ὡς διευκρινίζει ἡ ἔκθεσις, ἣν ὑποβάλλω, ἡ πρώτη κατηγορία τῶν πραγματικῶν ἐσόδων παρουσιάζει ἔλλειμμα μεταξὺ τακτικῶν ἐξόδων καὶ ἐσόδων 43,457,537,42 μεταξὺ δὲ ἐκτάκτων ἐσόδων καὶ ἐξόδων δρ. 314,829,205,44 ἤτοι ἐν τῷ συνόλῳ ἔλλειμμα δρ. 358,286,742,86, ὅπερ ἀντικρύζεται ἐν μέρει ἐκ τοῦ πλεονάσματος τῆς δευτέρας κατηγορίας δηλαδὴ «τῆς Κινήσεως Κεφαλαίων», ἀνερχομένου εἰς δρ. 70,970,236,51 καὶ οὕτω τὸ ἐν συνόλῳ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ καταβιβάζεται εἰς δρ. 287,316,506.35. Πρώτην φορὰν ἡ Ἑλλὰς καὶ πρώτην φορὰν ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ἀντιμετωπίζει τοιοῦτο ἔλλειμμα. Ἐδιπλασιάσθη μὲν ἡ Ἑλλάς, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ ἐκ τοῦ διπλασιασμοῦ τῆς Ἑλλάδος ἀνάστημα αὐτῆς τὸ ἔλλειμμα εἶνε λίαν δυσανάλογον. Δύο λέξεις ἐπὶ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῶν τακτικῶν θέλουσιν δώσῃ ἰδέαν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ οὐχὶ δυσαρέστου ἀποτελέσματος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα, τὰ τακτικά. Εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι 30,658,823, ἀποτελοῦσι τὸ ἔλλειμμα τῶν πραγματικῶν ἐσόδων, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι τὸ πᾶν ὀφείλεται εἰς τὴν ἔκρυθμον κατάστασιν, ἥτις δὲν ἔφερε τόσην βλάβην ὅσην θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ἰδίως δὲ δείκνυται ἐν τῷ μέτρῳ τούτῳ τοῦ πίνακος, ὅτι ἡ διαφορά, ἥτις ἀπολήγει εἰς τὸ ἔλλειμμα τοῦτο προέρχεται πρῶτον κατὰ δρ. 4,405,000, ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα αὔξησίν τινα τῆς ἐξ ἀμέσων φόρων προσόδου ὀφειλομένην εἰς τὴν κατὰ δρ. 3,805,000 αὔξησιν τῆς ἀποδόσεως τοῦ φόρου τῆς δεκάτης τῶν Νέων Χωρῶν καὶ κατὰ δραχμὰς 600,000 αὔξησιν ἀποδόσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν συγκομιζομένων δημητριακῶν καρπῶν τῆς Κρήτης. Αἱ Νέαι Χῶραι καὶ ἡ Κρήτη συνετέλεσαν, ὅπως περιορισθῇ τὸ ἔλλειμμα τῶν ἐσόδων τῶν ἐκ τῆς ἄλλης Ἑλλάδος, καὶ ἔπειτα κατὰ δρ. 1,281,554. Αὔξησις τῶν ἐκτάκτων ἐσόδων, ὀφειλομένην ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν προσθήκην ἐσόδου δρ. 700,000 λόγῳ τῆς ἐξοφλήσεως ὑπολοίπων ἡμιεξοφλημένων γραμματίων παρακαταθηκῶν, ὑποκυψασῶν εἰς τὴν παραγραφὴν καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐκ κεκλεισμένων χρήσεων εἰσπράξεων κατὰ δρ. 600.000. Ἀλλὰ ταῦτα τὰ ἀποτελέσματα ἐξουδετεροῦνται ὑπὸ τῶν ζημιῶν, αἵτινες καὶ καταδεικνύουσι τὸ ἔλλειμμα, ὅπου πρὸ ὀλίγου ἀνέφερον. Εἶνε περιττὸς ἐνταῦθα ἴδιος λόγος, περὶ τῆς κατηγορίας δευτέρας ἐν ᾗ τὰ ἀντικρύσματα τῶν ἐλλειμμάτων, διότι ἐν τῇ ἐκθέσει ἀναφέρονται πάντα τὰ ἀναγκαῖα. Ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα. Τὰ ἔξοδα εἰσὶν ὑπολελογισμένα εἰς 166,173,707.44 κατανέμονται δὲ ὡς ἐν τῷ πίνακι τῆς ἐκθέσεως σημειοῦται, καὶ ἀναλύονται ἐν τῷ πίνακι ἐν ᾧ φαίνεται καθαρῶς ὅτι μεταξὺ τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ ὑπ’ ἐμὲ ὑπουργείου ἀναγραφόμεναι αὐξήσεις εἶναι ἄξιαι προσοχῆς. Ἡ αὔξησις κατὰ δραχμὰς 807,500. τῶν πιστώσεων τῶν ἀναγραφομένων διὰ τόκους τοῦ δανείου τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας καὶ τῶν ἐντόκων γραμματίων, ἡ αὔξησις τῶν πιστώσεων ἐκ δρ. 764,500 τῶν ἀναγραφομένων δι’ ἀντίτιμον, ναύλων καὶ ἀσφάλιστρα προμηθευομένου πετρελαίου, ἅλατος καὶ κινίνης ὀφειλομένην εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς καὶ τῶν ναύλων, καὶ ἡ προσθήκη νέας πιστώσεως δρ. 900,00 πρὸς πληρωμὴν τόκων τῶν παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης χορηγουμένων ἑκάστοτε προκαταβολῶν ἔναντι προσωρινῶν δανείων καὶ ἐπὶ τέλους ἡ κατὰ δρ. 1,635,000 περίπου αὔξησις τῆς διὰ κεκλεισμένας καὶ διαγεγραμμένας χρήσεις πιστώσεως. Ταῦτα ὡς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Μεταξὺ τῶν Ὑπουργείων πρέπει νὰ μνημονευθῇ ἰδιαιτέρως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου ἡ ἐλάττωσις τῶν δρ. 596,015 46 προέρχεται ἐκ διαφόρων αὐξομειώσεων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἀξιοσημείωτος εἶναι ἡ ἐλάττωσις αʹ κατὰ δραχμὰς 155,000 τῶν πιστώσεων τῆς Γεωργικῆς ὑπηρεσίας, βʹ κατὰ 167,900 τῶν πιστώσεων τῆς κτηνιατρικῆς καὶ ζωοτεχνικῆς ὑπηρεσίας, ὡς καὶ τοῦ κτηνιατρικοῦ μικροβιολογικοῦ ἐργαστηρίου καὶ γʹ. κατὰ δρ. 555,600 τῶν ἐκτάκτων ἐξόδων, ὀφειλομένη εἰς κενὰς θέσεις καὶ εἰς τὴν ἀναβολὴν διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος τῆς ἐνεργείας διαφόρων δαπανῶν. Ἰδιαιτέρας ἐπίσης μνείας χρήζουσι αʹ) ἡ αὔξησις κατὰ δραχμὰς 240,000 τῶν πιστώσεων τῶν ἀναγραφομένων δι’ ἔξοδα ἐξορύξεως, συγκεντρώσεως καὶ ἀποθηκεύσεως τῆς σμύριδος λόγῳ αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς τιμῆς τῆς μεταφορᾶς αὐτῆς καὶ βʹ ἡ προσθήκη νέας πιστώσεως ἐκ δρ. 99000, δι’ ἔξοδα συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἁγίου Φραγκίσκου. Ἄξια μνείας ἰδιαιτέρας ὡσαύτως εἶναι τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, διότι ταῦτα δεικνύουσιν εἰς τὶ ὀφείλεται τὸ μέγα ἔλλειμμα λόγῳ τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν παρατηροῦμεν αὔξησιν ἐκ δρ. 156,541,492.45 ἥτις προέρχεται κυρίως ἐκ τῆς προσθήκης νέας πιστώσεως ἐκ δρ. 150,000,000 διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἐπιστρατεύσεως, ὡς καὶ τῆς αὐξήσεως κατὰ δρ. 3,495,892,45 τῆς πιστώσεως δι’ ἔξοδα κεκλεισμένων χρήσεων καὶ ἐκτέλεσιν δικαστικῶν ἀποφάσεων. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν βαρύνει ἐκ τοῦ κεφαλαίου τούτου αὔξησις ἐκ δρ. 14,988,874,76 περίπου 15,000,000 δραχμῶν. Ἄλλη αὔξησις ἰδίας μνείας δὲν ὑπάρχει ἐνταῦθα. Εἰς τὸ τεῦχος ὑπάρχουσι παρηρτημένοι πίνακες, οἵτινες παριστῶσι πάντα ταῦτα μετὰ πάσης ἀκριβείας καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐξετάζουσα τὰ πράγματα θέλει δυνηθῆ εὐκόλως ἐν γνώσει νὰ ψηφίσῃ τὸν προϋπολογισμὸν ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§100Κ. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τὶ γίνεται τὸ νομοσχέδιον «περὶ τῶν ὑπολόγων τῶν Νέων Χωρῶν».

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη ἴσως προχθές. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσωμεν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 16 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1915 Β. Διατάγματος «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς προσκγωγήν τῶν τίτλων ἀποδεικτικῶν κυριότητος κλπ. ἐπὶ ἀκινήτων κτημάτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις, καὶ παρατάσεως ἐκ νέου τῆς αὐτῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 262 τῆς 10 Μαΐου 1914 τασσομένης προθεσμίας». — Ὁ κ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται μέχρι τῆς προσελεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινων τῶν περὶ δασῶν νόμων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον 535 τῆς 27 Δεκεμβρίου 1914 περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ θαλασσίας ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς § γʹ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 166 ὡς ἔχει τροποποιηθῇ οὗτος διὰ τοῦ νόμου 614 τῆς 18 Ἰανουαρίου 1915». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξαγορᾶς τῆς ἐν Τάντᾳ τῆς Αἰγύπου οἰκίας τῆς προερχομένης ἐκ τοῦ κληροδοτήματος Π. Βασάνη». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον) — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μέτρων ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως.» Ἄρθρον 1ον (Ἀναγινώσκεται).

§104Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφορμὴν λαμβάνων τὴν ἐφαρμογὴν προηγηθέντος νόμου κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ 1912 περὶ ἀτελοῦς ἐγγραφῆς φοιτητῶν ἐπιστρατευθέντων, θὰ ἤθελον νὰ διασαφισθῇ ἡ 2α παράγραφος περὶ ἀτελοῦς ἐγγραφῆς ἐὰν εἰς αὐτὴν συμπεριλαμβάνονται καὶ τὰ φροντιστηριακὰ τέλη τὰ ὁποῖα εἶναι μέγα ποσόν. Διότι ἡ Σύγκλητος εἰς τὴν ἀτελῆ ἐγγραφὴν δὲν συμπεριέλαβε καὶ τὰ φροντιστηριακὰ τέλη. Ὡσαύτως εὐγενῶς ἀποδεχομένου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἤθελον νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις προκειμένου περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν τμηματικῶν ἐξετάσεων τῶν ἐπιστρατευθέντων φοιτητῶν, εἴτε τῇ προηγουμένῃ ἀποφάσει τῆς Συγκλήτου εἴτε καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· θεωρῶ ὅτι αἱ διατυπώσεις εἶναι περιτταί, ἐφ’ ὅσον φοιτηταὶ ἐπιστρατευθέντες δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσωσιν τὰ μαθήματα κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν, ὥστε ἐπανερχόμενοι νὰ ὑποστῶσι τμηματικὰς ἐξετάσεις, ἐὰν οὕτω ἀποφασίσῃ ἡ Σύγκλητος. Τοὐλάχιστον ἂς παραμείνῃ μόνον «ἀποφάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§105Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Εἰς τὴν 2 παράγραφον τοῦ ἄρθρου 1ου παρελείφθησαν αἱ λέξεις «Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης» μετὰ τὴν λέξιν «Λευκάδος».

§106Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μάλιστα.

§107Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὡσαύτως πρέπει εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον νὰ διευκρινισθῇ ἡ ἔννοια τοῦ τοῦ Ὀκτωβρίου ἐνεστῶτος ἔτους ἢ παρελθόντος.

§108Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. 1916. Οἱ μὴ προσελθόντες ἢ ἀπορριφθέντες ἔχουσιν τὸ δικαίωμα νὰ προσέλθωσιν τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1916.

§109Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τοῦτον τὸν Ὀκτώβριον; Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δὲν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν προσῆλθον διὰ λόγους ἀσθενείας κατὰ τὸ 1914–1915.

§110Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι ὑπερβολικόν.

§111Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀφοῦ ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ φανῇ εὐεργετική;

§112Χ. ΜΕΪΝΤΑΝΗΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ τροπολογίαν.

§113Ν. ΞΗΡΟΣ. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ δεχθῇ τροπολογίαν δι’ ἧς παρατείνεται μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τοῦ 1915 ἡ ἰσχὺς τῶν διατάξεων περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ παλαιοῦ νόμου τοῦ ἰσχύσαντος μέχρι ὡρισμένης προθεσμίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς τροπολογίας ταύτης.

§114Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα.

§115Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πλὴν τῆς ἀτελοῦς ἐγγραφῆς θὰ ἐθεώρουν εὐκταῖον νὰ περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀτέλεια τῶν φροντιστηριακῶν τελῶν. Διότι αἱ συνέπειαι τῆς ἐπιστρατείας θὰ εἶναι νὰ ἐπανέλθωσιν τετρωμένοι ἀπὸ ὅλας τὰς ἐπόψεις.

§116Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τρεῖς τροπολογίας ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου ἐξ ὧν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ δεχθῇ τὰς δύο ἐξ αὐτῶν. Θὰ ἤθελον ἐκ λόγων φιλανθρωπίας νὰ τεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «Λευκάδος» καὶ «Σιλιβένης».

§117Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ ἐδέχθην.

§118Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ.

§119Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ προσθέσητε ἐδάφιον γʹ. εἰς τὸ ἄρθρον 1ον τὸ ὁποῖον ἀναφέρει ὅτι: (Ἀναγινώσκει). «Οἱ ἐξ ἀναβολῆς κατατάξεως φοιτηταὶ στρατευόμενοι, ἀπαλλάσσονται τῶν ὑπολειπομένων παρουσιῶν τῆς γυμναστικῆς καὶ σκοποβολίας. Ἐπίσης ἀπαλάσσονται καὶ οἱ τελειόφοιτοι καὶ οἱ ἐπὶ πτυχίῳ ἐξετασθησόμενοι κατὰ τὸ Ἀκαδημαϊκὸν ἔτος 1915–1916». Διατὶ νὰ τὸ περιωρίσωμεν; Νὰ γίνῃ πλατύτερον. Εἶναι πολλοὶ τελειόφοιτοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ στρατευθῶσι καὶ δὲν δύνανται νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις, καίτοι τοὺς παρέχει πᾶσαν εὐκολίαν ἡ Πρυτανεία, διότι τοὺς λείπει ἡ ἀπόδειξις. Ὀρθὸν εἶναι νὰ δεχθῆτε ὅπως καὶ οἱ τελειόφοιτοι οὗτοι ἀπαλλαχθῶσι τοῦ μαθήματος τῆς Γυμναστικῆς. Διότι οἱ ἐξ ἀναβολῆς πόσοι θὰ εἶναι; Εἶναι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ στρατευθῶσι μὲ τὴν ἡλικίαν τοῦ 1915.

§120Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Οἱ τελειόφοιτοι διατί δὲν ἔκαμαν τὰς παρουσίας των;

§121Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τῆς ἀτελείας τῶν νόμων. Ἐπανειλημμένως, κύριε πρώην Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, τὸ εἴδατε καὶ ἠδύνασθε τὸ ἄτοπον νὰ τὸ διορθώσητε.

§122Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ εἶδαν καὶ δὲν ἤθελαν νὰ διορθωθῇ. Ἀφοῦ παρέλειψαν καθ’ ὅλον τὸ στάδιον τῆς φοιτήσεώς των τὴν γυμναστικὴν δὲν δικαιοῦνται, διότι ἔγιναν στρατιῶται νὰ ἀπαλλαχθῶσι τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς.

§123Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Στρατευόμενοι δὲν θὰ γυμνασθῶσιν; Ἐγὼ ὑποβάλω τὴν παράκλησιν καὶ ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἄς τὴν δεχθῇ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 1 ἄρθρου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Βουρλούμη ἥτις ἐγένετο δεκτή. Ἐπίσης ἑτέρα τοῦ κ. Μπουρνιᾶ, ἥτις ἀποσύρεται. — Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1 ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2ον. (Ἀναγινώσκεται).

§125Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἡ διάταξις τοῦ 2ου ἄρθρου ἀφορᾷ τοὺς τεταρτοετεῖς καὶ τελειοφοίτους τοὺς ὑπηρετήσαντας κατὰ τὸ 1912 καὶ 1913. Ἀλλ’ εἰς τὸν στρατὸν ὑπηρέτησαν οἱ τριτοετεῖς καὶ δευτεροετεῖς. Δὲν ἐννοῶ διὰ τίνα λόγον ἀφοῦ λαμβάνετε πρόνοια διὰ τοὺς τεταρτοετεῖς νὰ μὴ ληφθῇ καὶ διὰ τοὺς τριτοετεῖς καὶ δευτεροετεῖς οἱ ὁποῖοι συμπίπτει νὰ δίδωσιν ἐξετάσεις. Ἐὰν θέλετε νὰ εἶναι εὐεργέτημα δι’ ὅλους ὅσοι ὑπηρέτησαν εἰς τοὺς δύο πολέμους νὰ γίνῃ ἡ ἐξαίρεσις αὐτὴ καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ παρατεινομένης τῆς προθεσμίας μέχρι τέλους Δεκεμβρίου. Εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ξηροῦ. Νομίζω ὅτι θὰ εἶναι μία ἀποκατάστασις δικαία ἐὰν τὸ εὐεργέτημα ἐδίδετο καὶ εἰς τοὺς τριτοετεῖς καὶ δευτεροετεῖς.

§126Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τί σχέσιν ἔχουσιν αὐτά; Πρόκειται περὶ ἐξετάσεων ἐπὶ πτυχίῳ· τί σχέσιν ἔχουσιν οἱ δευτεροετεῖς καὶ τριτοετεῖς;

§127Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Διότι δίδουσιν ἐξετάσεις ἐνιαυσίους.

§128Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ εὐεργέτημα νὰ τοῖς χορηγηθῇ ἐφ’ ὅρου ζωῆς.

§129Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Οἱ τριτοετεῖς καὶ οἱ δευτεροετεῖς ἐξ ἴσου ὑπηρέτησαν εἰς τὸν πόλεμον. Δὲν εὑρίσκω τὸν λόγον διατί νὰ γίνῃ ἡ διάκρισις.

§130Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 2ον ἄρθρον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν; (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3). Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).

§132Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ τεθῇ μετὰ τὸ «ἐπίστρατοι φοιτηταὶ» καὶ ἡ λέξις «μαθηταί».

§133Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα. — Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5). Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται).

§134Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐν ἐνεργεία καθηγητῶν Γυμνασίου, οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν ἐπιθεωρηταὶ τῆς Δημοσίας ἐκπαιδεύσεως κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Γενικὸς ἐπιθεωρητὴς νὰ προτείνῃ καὶ ἀπὸ αὐτοὺς εἰς ἀναπλήρωσιν ἐπιθεωρητῶν.

§135Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅσας τροπολογίας ἠδυνάμην νὰ δεχθῶ τὰς ἐδέχθην. Τὴν τελευταίαν ὥραν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ καμμίαν.

§136Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, λέγετε νὰ διορίσητε ἐπιτυχόντας. Ὑπάρχουσι τοιοῦτοι ἐπιτυχόντες;

§137Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἔδωσαν ἐξετάσεις καὶ ἐπέτυχον 15.

§138Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μόνον εἷς διαγωνισμὸς ἔγινεν;

§139Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι, δύο.

§140Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐτροποποιήθη κατὰ τοῦτο ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου πρώην ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν σύμφωνα μὲ τὰς ὑποδείξεις ἀξιοτίμων συναδέλφων. Εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ὑπῆρχον τρεῖς περιπτώσεις ἀποσπάσεως προσωρινῶν καθηγητῶν. Ἡ πρώτη ἦτο τῶν ἀναπληρωτῶν, δευτέρα ἦτο τῶν ὑπηρετησάντων ὡς προσωρινῶν καθηγητῶν καὶ ἡ τρίτη ἦτο τῶν δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ προσέλθωσιν εἰς διαγωνισμὸν διὰ τὴν θέσιν ἐκείνην. Μεταξὺ τούτων ἀναντιρρήτως περιλαμβάνονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον κατὰ τὴν γραπτὴν δοκιμασίαν τοῦ διαγωνισμοῦ, διότι ἐπιτυχόντες, ὡς φέρονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δὲν ὑπάρχουσιν, ἐπιτυχόντες ὁριστικῶς εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διορίζονται ἐπιθεωρηταί, διότι τόσοι εἶναι οἱ ἐπιτυχόντες, ὅσαι εἶναι αἱ κεναὶ θέσεις. Προκηρύσσεται διαγωνισμὸς δι’ ὡρισμένον ἀριθμὸν θέσεων καὶ ἐπιτυχόντες λέγονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καταλαμβάνουσι τὰς θέσεις ταύτας· οἱ ἄλλοι δὲν εἶναι ἐπιτυχόντες· ἀλλ’ εἰς τὴν πρώτην δοκιμασίαν τῶν γραπτῶν ἐπιτυγχάνει ἀριθμὸς μεγαλύτερος, ἐπέτυχον 27· εἰς τὸν διαγωνισμὸν τὸν τελευταῖον ἐπρόκειτο νὰ καταληφθοῦν 10 θέσεις, μετὰ τὴν δοκιμασίαν τῶν προφορικῶν ἔμειναν μόνον 10. Λοιπὸν συνάδελφοί τινες εἶπον, ὅτι οἱ ἐπιτυχόντες εἰς τὰς γραπτὰς ἐξετάσεις δίκαιον εἶναι νὰ προτιμῶνται ὡς προσωρινοὶ ἐπιθεωρηταί. Δὲν ἦτο ἡ πρότασις ἄδικος οὐδὲ παράλογος καὶ βεβαίως τὸ Ἐποπτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἤθελε κάμει προτάσεις θὰ ἐλάμβανε ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἐπιτυχόντας εἰς τὴν γραπτὴν δοκιμασίαν, διότι θὰ ἔκρινεν ὅτι αὐτοὶ εἶναι καλύτεροι τῶν ἄλλων, ἀλλ’ ἡ τροπολογία σας ἀφῄρεσε τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὸ Συμβούλιον νὰ διορίζῃ τοὺς ἐπιτυχόντας ἐν διαγωνισμῷ.

§141ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καλὰ ἔκαμε.

§142Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· πῶς ἀφῄρεσα;

§143Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τοιοῦτοι ἐπιτυχόντες εἶναι 17 καὶ 10 εἰς τὸν πρῶτον διαγωνισμόν· τὸ Συμβούλιον ἄν ἔκρινεν ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν πρέπει νὰ καταλάβωσι θέσιν προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν εἶναι εἰς θέσιν, τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν αὐτοὺς εἰς δοκιμασίαν, νὰ προτείνῃ τινὰς ἐξ αὐτῶν διὰ τὴν θέσιν τοῦ προσωρινοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ τι πλέον περὶ αὐτῶν παρ’ ὅσον γνωρίζει περὶ ὅλων τῶν δημοδιδασκάλων.

§144Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ ἁρμοδίου Γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ θὰ διορίζῃ.

§145Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πρέπει νὰ ἔχῃ πρότασιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, διότι ὁ Γενικὸς ἐπιθεωρητὴς ἐκεῖ ποῦ ἐτέθη ἔχει τὴν θέσιν του, διότι πρόκειται νὰ διορίσῃ ἀναπληρωματικούς, δηλ. ἐκ τῶν καθηγητῶν, περὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ κρίνῃ ὁ Γενικὸς ἐπιθεωρητὴς ἐν τῇ περιφερείᾳ του· προκειμένου ὅμως περὶ τῶν ἐπιτυχόντων ἐν τῇ γραπτῇ δοκιμασίᾳ τοῦ διαγωνισμοῦ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον μόνον εἶναι τὸ ἁρμόδιον νὰ κρίνῃ. Ἑπομένως νομίζω ὅτι πρέπει «τὸ κατὰ πρότασιν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου» νὰ τὸ μεταθέσητε πρὸ τοῦ «διορίζῃ» καὶ νὰ περιλάβητε καὶ τοὺς ἐπιτυχόντας ἐν διαγωνισμῷ.

§146Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ δέχομαι.

§147Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀφῃρέσατε ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τοὺς προσωρινοὺς ἐπιθεωρητάς. Ἤκουσα αἰτιάσεις κατὰ τῶν προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν ὡσεὶ ἦτο ὑποχρεωμένος ὁ ὑπουργὸς, τοὺς ὑπηρετήσαντας προσωρινοὺς ἐπιθεωρητὰς νὰ τοὺς διορίζῃ. Τοιοῦτόν τι δὲν ὑπάρχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Δύναται νὰ διορίσῃ ἐκ τῶν ὑπηρετησάντων προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ ἤδη προσωρινοὺς ἐπιθεωρητάς Οὗτοι ἔχουσιν ὑπὲρ αὐτῶν τοῦτο τὸ τεκμήριον· ἐφ’ ὅσον καὶ ἂν ὑπηρέτησαν εὐδοκίμως νὰ δύνανται νὰ ἐπαναδιορισθῶσιν. Ἐζητήθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συμπολίτην μου νὰ εἶναι μετὰ πρότασιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου καὶ εὗρον ὅτι ἡ αἴτησίς του ἦτο λογικὴ καὶ ἔπρεπε καὶ ἐκεῖ νὰ τεθῇ τὸ μετὰ πρότασιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ τὸ νὰ ἀφαιρεθῇ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἡ τάξις τῶν προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν, ἀποτελεῖ μείωσιν τοῦ κύκλου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ ἐκλέξητε τοὺς προσωρινοὺς ἐπιθεωρητάς. Ἔχω ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ ὑπηρετήσαντες προσωρινοὶ ἐπιθεωρηταὶ κατὰ τὰ 9,10 ἐγένοντο ἤδη μόνιμοι καὶ ἔχω πίνακα ἐκ τοῦ πρώτου διαγωνισμοῦ πόσοι ἐγένοντο μόνιμοι ἐπιθεωρηταί. Ὑπηρέτησαν 17 καὶ ἐγένοντο μόνιμοι ἐπιθεωρηταὶ ὁ Βλάχος, ὁ Μπούρας καὶ δύο ἄλλοι. Οἱ προσωρινοὶ ἐπιθεωρηταὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὑπηρέτησαν εὐδοκίμως. Ἀκούω ὅτι τινὲς τῶν ἐπιθεωρητῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐγένοντο μόνιμοι δὲν εἶναι κατάλληλοι. Καὶ μήπως ἰσχυρίζεταί τις ὅτι 70 ἐπιθεωρηταί, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο διὰ διαγωνισμοῦ θὰ ἦσαν ὅλοι κατάλληλοι; Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει ὅτι οἱ προσωρινοὶ ἐπιθεωρηταὶ δὲν εἶναι κατάλληλοι, ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ διαγωνισμὸς δὲν εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μαρτυρεῖ περὶ τῆς διοικητικῆς ἱκανότητος τῆς μελλούσης, ὅτι ἴσα–ἴσα κρίσις ἀσφαλὴς δύναται νὰ ὑπάρξῃ περὶ ἐκείνου ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν ὡς ἐπιθεωρητής, ὄχι περὶ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος μέλλει νὰ ὑπηρετήσῃ, διότι πολλοὶ τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἀπέδειξαν τελείαν διοικητικὴν ἀνεπάρκειαν, τοῦτο ὅμως δὲν ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ. Εἴτε ἐπέτυχον, εἴτε δὲν ἐπέτυχον εἰς τὸν διαγωνισμὸν δύνανται νὰ εἶναι ἀνεπαρκεῖς ὡς ἐπιθεωρηταὶ διότι θὰ ἔχωσι διοικητικὴν ἀνικανότητα. Τὸ τεκμήριον τοῦτο διὰ τοὺς προσωρινοὺς ἐπιθεωρητὰς δύνασθε νὰ τὸ ἔχητε. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ καλέσητε τὴν ὑπηρεσίαν σας νὰ σᾶς δώσῃ ὅλας τὰς ἐκθέσεις τῶν Γενικῶν ἐπιθεωρητῶν περὶ τῶν προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν, εἰς τὰς ἐκθέσεις δὲ αὐτὰς θέλετε ἀνεύρει ποῖοι ὑπηρέτησαν εὐδοκίμως. Ἀκόμη δύνασθε νὰ ἔχητε τὴν πρότασιν τοῦ Συμβουλίου καὶ τότε ἔχετε πλήρη τὰ ἐφόδια διὰ νὰ ἐκλέξητε ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εὐδοκίμως ὑπηρέτησαν καὶ δύνανται νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὸ μέλλον. Βεβαίως δὲν ὁμιλῶ περὶ ὅλων, διότι καθὼς καὶ οἱ ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ προερχόμενοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχουν ὅλοι ἐν τῇ διοικήσει των, οὕτω καὶ προσωρινοί τινες ὑπηρετήσαντες ἠστόχησαν ἐν τῇ διοικήσει. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἄν δεχθῆτε τὴν πρότασιν νὰ μετατεθῇ ἡ πρότασις τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου καὶ θέσητε καὶ τοὺς ἐπιτυχόντας εἰς τὴν γραπτὴν δοκιμασίαν τοῦ διαγωνισμοῦ, ἐπίσης δὲ περιλάβητε καὶ τοὺς προσωρινοὺς ἐπιθεωρητὰς θὰ ἔχητε ἕνα κύκλον εὐρὺν ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ δύνασθε νὰ ἐκλέξητε τοὺς καταλλήλους.

§148Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δέχομαι τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας, δὲν δέχομαι ὅμως τὸ δεύτερον. Τὸ πρῶτον μέρος μετὰ πρότασιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου νὰ τὸ θέσωμεν ἐκεῖ ὅπου ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτής. Δὲν δέχομαι τὸ δεύτερον, διότι δὲν θέλω νὰ δεσμευθῇ ὁ Ὑπουργός. Ἂν αὐτοὶ περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλήσατε ἔχουσι πράγματι τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα εἴπατε, εἶναι εὔκολον νὰ διορισθῶσι τῇ προτάσει τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, διότι τὸ Ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προτείνῃ μεταξὺ τῶν δημοδιδασκάλων· μήπως καὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι δημοδιδάσκαλοι; Ἄρα τὸ Ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἂν ἔχῃ τὴν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ τέως Ὑπουργός, ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἱκανοὶ καὶ ὅτι διὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν καθηκόντων αὐτῶν ἀπέδειξαν τὴν ἱκανότητά των θὰ τοὺς προτείνῃ κατὰ προτίμησιν. Ἑπομένως οὐδὲν δικαίωμα ἀπολείπεται ἀπ’ αὐτούς, ἀλλ’ ἐξ ἄλλου δὲν δεσμεύεται ὁ Ὑπουργὸς ὅπως ἐκλέξῃ ἴσως ἀκαταλλήλους διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ.

§149Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὲ αὐτὸν τὸν λογικὸν συνειρμὸν θὰ ἠδύνασθε νὰ παραλείψητε καὶ τοὺς ἐπιτυχόντας ἐν διαγωνισμῷ, διότι καὶ ἐκεῖνοι εἶναι δημοδιδάσκαλοι. Ἐὰν δέχεσθε καὶ τεκμήριον ὅτι ὁ ἐπιτυχὼν εἰς γραπτὴν δοκιμασίαν δύναται νὰ διορίζηται, λέγω, ὅτι δύνασθε νὰ δεχθῆτε «καὶ τῶν ἐπιθεωρητῶν τὸν εὐδοκίμως ὑπηρετησάντων».

§150Λ. ΝΑΚΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου, ὅτι δύναται νὰ ἀναθέσῃ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἐπιθεωρητὴν ἄλλης περιφερείας.

§151Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει ἀναπληρωτής.

§152Λ. ΝΑΚΟΣ. Ναί, ἀλλ’ ἔχετε καὶ τὴν ἄδειαν νὰ διορίσητε καὶ νέους προσωρινούς, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὀλέθριον. Θὰ συμβῇ ὅ,τι συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, ὅταν διορίσητε αὐτοὺς τοὺς προσωρινούς, θὰ ἔλθουν μεθαύριον καὶ θὰ σᾶς ζητήσουν νὰ γίνουν μόνιμοι, καὶ ἀπὸ 70 θὰ τοὺς κάμωμεν 90.

§153Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι, ὄχι, διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἀποστρατευόμενοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπεστρατεύθησαν, θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς θέσεις των.

§154Λ. ΝΑΚΟΣ. Καὶ τί θὰ τοὺς κάμετε αὐτοὺς τοὺς προσωρινούς; Εἶναι ἡ μέθοδος διὰ τῆς ὁποίας καταστρέφομεν τὰς ὑπηρεσίας. Εἰς μίαν ψυχολογικὴν στιγμὴν φέρωμεν ἕνα νόμον, αὐξάνομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων, ἔστω καὶ προσωρινῶς, καὶ κατόπιν ἀρχίζουν αἱ πιέσεις, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ὑπηρέτησαν τιμίως καὶ εὐόρκως κ.λ.π. καὶ οὕτως καταστρέφονται αἱ ὑπηρεσίαι.

§155Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Νομίζει ὁ κ. Συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς διότι φοβεῖται τὰς πιέσεις, ὅτι πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὸν θεσμὸν καὶ νὰ παραλύσῃ ἡ ὑπηρεσία; Ἐγὼ ἤθελον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τούτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπολογίζει ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου καὶ ὑπολογίζει ἀκόμη ὅτι τὸ Ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἔχει ὑπ’ ὄψιν του καὶ τοὺς ὡς δημοδιδασκάλους ὑπηρετοῦντας καὶ τοὺς προσωρινῶς ὑπηρετήσαντας. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ Ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον δὲν ἔχει ἐπαρκῆ ὑπηρεσιακὰ στοιχεῖα νὰ γνωρίζῃ περὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν δημοδιδασκάλων, καθ’ ὅσον τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως δὲν διοικεῖ τὴν Δημοτικὴν Ἐκπαίδευσιν, δικάζει ἁπλῶς κατ’ ἔφεσιν ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν κατὰ τόπους Συμβουλίων, ἐπικυροῖ ἢ ἀκυροῖ τὰς γενομένας μεταθέσεις λόγῳ ὑπηρεσίας ἢ τιμωρίας καὶ οὐδὲν πλέον. Ἐὰν πρόκειται περὶ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, θὰ ἐννόουν ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐκείνου, διότι τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διοικεῖ πράγματι, διορίζει, παύει, μεταθέτει ἐξ ἀμέσου δικαιοδοσίας. Ἔχω λοιπὸν τὴν γνώμην ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ ὑπολογίζῃ ἐπὶ τῆς γνώμης τοῦ Συμβουλίου τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, διότι τὸ Συμβούλιον τοῦτο δὲν ἔχει ἐπαρκῆ στοιχεῖα, ἵνα ἔχῃ ἔγκυρον γνώμην.

§156Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ὡς πρὸς τὴν πρώτην παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου πρώην Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Παιδείας, συμφωνῶ πληρέστατα νὰ μετατεθοῦν, ὡς πρὸς τὸ δεύτερον δὲ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§157Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὥστε εἴμεθα σύμφωνοι.

§158Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Λαγοπάτην. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ Ἐποπτικὸν συμβούλιον δὲν γνωρίζει τὰ κατὰ τοὺς ἐπιθεωρητὰς καὶ δημοδιδασκάλους· ἀκριβῶς αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λαμβάνει γνῶσιν τῶν ἐκθέσεων, καὶ αὐτὸ εἶναι ἁρμόδιον νὰ κρίνῃ. Ὁ Ὑπουργὸς μόνον εἶναι ἁρμόδιος νὰ ἀκυρώσῃ καὶ ὄχι τὰς ἐκθέσεις, ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον κρίνει. Ἑπομένως τὸ Συμβούλιον εἶναι εἰς θέσιν ὑπὲρ πάντα ἄλλον νὰ γνωρίζῃ τὸ ποιὸν τῶν δημοδιδασκάλων.

§159Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, περὶ τῶν μεταθέσεων ἀποφαίνονται τὰ κατὰ τόπους τοπικὰ συμβούλια, καὶ κατ’ ἔφεσιν δικάζει αὐτὸ τὸ Συμβούλιον.

§160Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δημοδιδασκάλων νὰ τεθῇ «τοῦ οἰκείου τμήματος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου».

§161Χ. ΡΟΔΟΚΑΝΑΚΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, Κύριε Ὑπουργέ, νὰ σᾶς δώσω ὀλίγας ἐξηγήσεις ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας, τήν ὁποίαν ὑπέβαλον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Ὑπάρχει μία τάξις διδασκάλων καὶ καθηγητῶν νεοδιορισθέντων, οἱ ὁποῖοι δὲν προέλαβον νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς θέσεις των καὶ ἐγκατασταθῶσιν. Ἐκ τούτων ἄλλοι μὲν ὡρκίσθησαν, ἄλλοι δὲ δὲν προέλαβον νὰ δώσωσι τὸν νενομισμένον ὅρκον τῆς ὑπηρεσίας. Οἱ διδάσκαλοι οὗτοι καὶ καθηγηταὶ ἐνῷ εὑρίσκοντο καθ’ ὁδὸν ἵνα μεταβῶσιν εἰς τὰς θέσεις των, ἠμποδίσθησαν ὑπὸ μιᾶς ἀνωτέρας βίας, ἡ ὁποία τοῖς εἶπε: σταθῆτε, μὴ προχωρήσετε, διότι ὑπάρχει μία ἄλλη ἀνάγκη ἀνωτέρα. Ἔλθετε καὶ καταταχθῆτε εἰς τὸ στράτευμα, ἵνα ἐκπληρώσητε ὑψηλότερα καθήκοντα. Οἱ διδάσκαλοι αὐτοὶ καὶ καθηγηταὶ κατὰ τὸν νόμον ἀποκλείονται σήμερον τῶν ἀποδοχῶν των, διότι δὲν ἐγένετο ἡ τυπικὴ ἐγκατάστασις. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν: Εἶναι ὀρθόν, εἶναι δίκαιον, ἀφοῦ ὑπῆρξεν ἀνωτέρα βία, ἀφοῦ ἡ Πολιτεία εἶναι ἐκείνη ἥτις παρημπόδισε νὰ ἐγκατασταθῶσι καὶ τοῖς εἶπε νὰ ὑπάγουν νὰ ἐκτελέσουν ἄλλα καθήκοντα ὑψηλότερα, νὰ στερηθῶσι τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ μοῦ ἀπαντήσῃ ὅτι τὸ τοιοῦτον ἀντίκειται εἰς τὸν λογιστικὸν νόμον. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι τὰ Νομικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν Ὑπουργῶν εἶναι τὰ ἁρμόδια ἵνα τροποποιήσωσιν εἰς τοιαύτας περιστάσεις τὸν νόμον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ παρεμποδισθῇ τὸ προσγιγνόμενον ἀδίκημα εἰς τὴν τάξιν ταύτην τῶν διδασκάλων καὶ καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι πασιφανῶς ἀδικοῦνται μὴ μεταβάντες εἰς τὰς θέσεις των, οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητος ἰδικῆς των, ἀλλ’ ἐξ ἐπιβολῆς ἀνωτέρας, πρὸς ἐκτέλεσιν ὑψηλοτέρων καθηκόντων. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν τροπολογίαν καὶ νὰ μὴ ἀδικήσῃ τὴν ὁμάδα αὐτὴν τῶν διδασκάλων ἢ καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι ὡς ἀπέδειξα δὲν ἐγκατεστάθησαν ὄχι λόγῳ ὑπαιτιότητος ἰδικῆς των, ἀλλὰ λόγῳ ἐπιτελέσεως ὑψηλοτέρων καθηκόντων των, εἰς τὰ ὁποῖα τοὺς ἐκάλεσεν ἡ Πατρίς.

§162Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐζήτησα τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι βάσις τοῦ λογιστικοῦ νόμου, εἶνε διὰ νὰ δύναται καὶ νὰ πρέπει νὰ λάβῃ ὁ ὑπάλληλος τὸν μισθόν του, ὅτι ὡρκίσθη καὶ ἐγκατέστη εἰς τὴν θέσιν του. Ὁ κ. βουλευτὴς προτείνει ὅπως ὑπάλληλος μὴ ἐγκατεστημένος, ἄρα μὴ ὢν ὑπάλληλος, λάβῃ τὸν μισθόν του, τὸν ὁποῖον λαμβάνουσιν καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι, οἱ δυνάμει τοῦ λογιστικοῦ νόμου θεωρούμενοι ὡς ὑπάλληλοι. Τώρα νομίζει ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον ὁ κ. βουλευτής; Εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι δίκαιον, ἀλλὰ δὲν εἶναι νόμιμον! Ὁ στρατολογικὸς νόμος λέγει ὅτι πρέπει νὰ δοθῶσιν οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἔπραξε τοῦτο, διότι ὁ ὑπάλληλος ἐκανόνισεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ του τὰ τῆς ζωῆς ἑαυτοῦ καὶ τῆς οἰκογενείας του, καὶ θὰ ἦτο ἄδικον ἐπιστρατευόμενος νὰ στερηθῇ ἡ μένουσα μόνη πλέον οἰκογένειά του ἢ καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος τοῦ μισθοῦ του. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ δεχθῶμεν ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν μισθὸν εἰς ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἀκόμη ὑπάλληλος. Ἐὰν δεχθῶμεν τὴν θεωρίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἤθελον ἐρωτήσῃ ποία διαφορὰ ὑπάρχε μεταξὺ τοῦ ὁρκισθέντος καὶ τοῦ μεταβαίνοντος πρὸς ὁρκωμοσίαν;

§163Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ εἶχον τὴν γνώμην, κύριοι, νὰ μὴ ἐλαμβάνετο πρόνοια μόνον περὶ τῶν ἀναπληρωματικῶν στρατευθέντων, ἀλλὰ νὰ ἐλαμβάνετο πρόνοια καὶ διά τινας ἐπιθεωρητάς, οἱ ὁποῖοι εἶνε τοποθετημένοι εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν. Ἔχω πληροφορίας ὅτι δύο ἐκ τῶν ἐπιθεωρητῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐστρατεύθησαν, κατήρτισαν οὕτω τὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε ἀπετέλεσαν ἀληθὲς πρόσκομμα κατὰ τῆς ξενικῆς προπαγάνδας, μάλιστα δὲ μετὰ τὴν δολοφονίαν ἑνὸς ἢ δύο δημοδιδασκάλων, ὁπότε ἐνέπνευσαν τὸν τρόμον οἱ ξένοι προπαγανδισταί, κατώρθωσαν οὗτοι μετὰ πολλοῦ κόπου νὰ στρατολογήσουν διδασκάλους συνεχομένους ὑπὸ τοῦ φόβου, ὅτι θὰ εὕρωσι τὴν ἰδίαν τύχην τῶν ἄλλων. Ἐπιθεωρηταὶ λοιπὸν τοιοῦτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπληρωθῶσι καθ’ ὃν τρόπον ἀναγράφει τὸ νομοσχέδιον, διότι μέχρι τῆς μεταβάσεως τῶν νέων καὶ τοῦ προσανατολισμοῦ αὐτῶν εἰς τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας θὰ εὑρεθῶσι, θὰ ἀφήσουν κενόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι πολὺ ἐπιβλαβές. Προκειμένου λοιπὸν περὶ δύο ἢ τριῶν ὁπλιτῶν νομίζω ὅτι θὰ ἦτο σκοπιμώτερον νὰ σκεφθῶμεν πῶς θὰ ἀφήσωμεν αὐτοὺς εἰς τὰς θέσεις των. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Πρόκειται καὶ περὶ τοῦ ἑξῆς· ἐγένετο διαγωνισμὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν, ὅτε ὑπῆρχον κεναὶ θέσεις δέκα, αἱ ὁποῖαι ηὔξησαν κατόπιν εἰς δέκα τρεῖς. Τὸ Ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον προέτεινεν ὅπως, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τρεῖς ἐπιλαχόντας κατὰ τὸν διαγωνισμόν, διορισθῶσι καὶ οὗτοι, διότι καὶ οὗτοι, ἂν ἐξ ἀρχῆς ὑπῆρχον αἱ δεκατρεῖς θέσεις θὰ ἐθεωροῦντο ὡς ἐπιτυχόντες. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι δύνανται ὄχι μόμον νὰ στρατολογηθοῦν καὶ οὗτοι ὡς ἐπιτυχόντες, ἀλλὰ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς συστάσεως τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, νὰ διορισθῶσιν ὡς μόνιμοι.

§164Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι περὶ τῶν τριῶν αὐτῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ὑπάρχει εἰδικὴ μνεία ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, δέον νὰ ληφθῇ εἰδικὴ μέριμνα. Περὶ προσωρινῶν δὲν πρόκειται, διότι πάντες θὰ προτιμηθοῦν ἀπὸ παντὸς ἄλλου, ἀλλ’ ἂς ἐξετασθῇ ἂν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῶσι καὶ ὡς ὁριστικοὶ εἰς τὰς κενὰς θέσεις, διότι εἶναι ἐπιθεωρηταὶ οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται).

§166Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ ὥστε νὰ μὴ ἀποσπασθοῦν καὶ πάλιν οἱ αὐτοὶ δημοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποσπασθῆ καὶ κατὰ τοὺς δύο προηγουμένους πολέμους, δηλαδὴ μεταξὺ ἐχόντων τὰ αὐτὰ προσόντα, ἐὰν ὁ εἷς ἀπεσπάσθη εἰς τὴν πρώτην ἐπιστράτευσιν, νὰ ἀποσπασθῇ ὁ ἄλλος.

§167Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν τὸ δέχομαι.

§168Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἶπον προχθὲς ὅτι δὲν ὑπάρχουν σχολεῖα διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲ αὐτοῦ λαμβάνονται μέτρα περὶ διορισμοῦ προσωπικοῦ εἰς ἀναπλήρωσιν ἐπιστράτων. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ μέτρον πρὸς εὕρεσιν συστημάτων, νομίζω ὀρθὸν ὅπως τεθῇ μία τροπολογία διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἀποκλείεται ὁ διορισμὸς διδασκάλων εἰς τὰ μέρη ὅπου δὲν ὑπάρχουν οἰκήματα διὰ τὰ μαθήματα.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 8–13.) — Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται.

§170Α. ΚΟΥΡΙΕΛ. Παρακαλῶ Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§172Α. ΚΟΥΡΙΕΛ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς πληροφορήσετε κ. Πρόεδρε, πότε, μετὰ ἢ πρὸ τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς θὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐργασίας, καθ’ ὅτι ἤδη ἀνεβλήθη ἐπανειλειμμένως ἀπὸ τὸ παρελθὸν Σάββατον.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπομεν ὅτι ἀνεβλήθη δι’ αὔριον. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς διὰ δημοπρασίας ἐνοικιάσεως τῶν δημοσίων κτημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§174Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριε Πρόεδρε τὸ «περὶ συγκροτήσεως τοῦ ἐν Κρήτῃ Συμβουλίου εἰς ἐκτέλεσιν ἔργων κοινῆς ὠφελείας» τὸ ἀποσύρω.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1915 Β. Διατάγματος» «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς προσαγωγὴν τῶν τίτλων, ἀποδεικτικῶν κυριότητος κλπ. ἐπὶ ἀκινήτων κτημάτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ παρατάσεως ἐκ νέου τῆς αὐτῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 262 τῆς 10 Μαΐου 1914 τασσομένης προθεσμίας».

§176Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί· χθὲς κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου ἐμνημονεύθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἕν ἔγγραφόν μου εἰς ἀπάντησιν ἐρωτήματος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐκ τοῦ ἐγγράφου μου αὐτοῦ ἐπιστεύθη ἢ μᾶλλον ὑπετέθη, ὅτι ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς κἄποιαν ἀντίφασιν πρὸς ὅσα εἶπον προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἐνόμισα ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὴν 5 Σεπτεμβρίου 1915 ἀπαντῶν εἰς ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐκδοθῇ κατ’ Ἀπρίλιον τοῦ 1915, ἔπρεπε νὰ κυρωθῇ, διότι ἐλήφθησαν διεθνεῖς ὑποχρεώσεως, ἀπαντῶν λέγω εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτό, εἶπον μάλιστα ἔχομεν ἀναλάβει διεθνεῖς ὑποχρεώσεως ὅπως παρατείνωμεν τὴν προθεσμίαν αὐτὴν ἐπὶ 6 μῆνας. Ἴσως εἶναι χρήσιμον νὰ γνωσθῇ ὅτι αἱ ὑποχρεώσεις αὗται εἶχον ἀναληφθῇ οὐχὶ ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὑπ’ ἐμέ, ἀλλὰ ὑπὸ τῆς διαδεχθείσης με.

§177Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ ἐπεκαλέσθην τὸ ἔγγραφον τῆς 9 Σεπτεμβρίου πρὸς ὑποστήριξιν τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κυροῦντος τὸ Διάταγμα τὸ Νομοθετικόν, εἶπον δὲ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ εἰσαγάγω τὸ νομοσχέδιον πρὸς κύρωσιν τοῦ Διατάγματος, καθ’ ὅσον ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως εἶχον ἀναληφθῆ ὑποχρεώσεις, δὲν ἐπέδωκα δὲ εἰς ὑμᾶς τὴν εὐθύνην τῶν ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων.

§178Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἤθελον νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν, διότι μοὶ ἐλέχθη ὅτι τοιαύτη τις ἐντύπωσις ἐγεννήθη. Ἐλέχθη δὲ περὶ ὑποχρεώσεων ἀναληφθεισῶν δῆθεν παρ’ ἐμοῦ. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου λοιπόν, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφισβήτησις. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν συμφωνῇ, νὰ παραπεμφθῇ τὸ Νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν, μὲ τὴν ἐλπίδα ἢ μᾶλλον τὴν βεβαιότητα ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀπὸ κοινοῦ διατύπωσιν τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ, χωρὶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ λεχθοῦν περαιτέρω πράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ λεχθοῦν ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει.

§179Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Οὐδεμίαν δυσκολίαν θὰ ἔχω ἐπὶ τούτου, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, ὅτι χθὲς ἐδήλωσα ὅτι καθ’ ὅσον πρόκειται νὰ παρεμβληθῇ οἱαδήποτε τροπολογία ἐπὶ θέματος ἀλλοτρίου πρὸς τὸ 9ον ἄρθρον τοῦ Νόμου 262 καὶ ἑπομένως πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχέδιον, τὴν τοιαύτην τροπολογίαν δὲν ἤθελον ἀποδεχθῇ. Οὐχ’ ἧττον νομίζω ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως ἡ ὁποία θὰ γείνῃ ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ, τῆς ὁποίας τὴν σύστασιν ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐξήγησις τῆς ὅλης ὑποθέσεως, καὶ ἐντεῦθεν νὰ εὑρεθῇ ἡ ὁδὸς ἐκείνη, διὰ τῆς ὁποίας θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς μίαν τελειοτέραν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς Ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἐκ τῶν κυρίων, Προέδρου Κυβερνήσεως, Ἐλευθ. Βενιζέλου, Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης, Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν, Ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν, Κ. Ρακτιβὰν καὶ ἐμοῦ. —Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ Νομοσχεδίου «περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν τινων ἐπὶ ἀκινήτων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς καταστάσεως πολιορκίας.» Ἄρθρον 1ον (Ἀναγινώσκεται).

§181Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.) Ἡ δευτέρα παράγραφος τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Διὰ τοῦ παρόντος ἄρθρου δὲν θίγονται ἀπαγορεύσεις κλπ.»

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (Ἀναγινώσκεται).

§183Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ἤθελον συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι τὰ ποινικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνονται πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου δὲν εἶναι ἐπαρκῆ ὅπως πραγματοποιηθῇ ὁ σκοπὸς αὐτοῦ. Διότι ἂν ὑποθέσετε ὅτι ἓν οἴκημα τὸ ὁποῖον κεῖται πλησίον στρατῶνος καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει συμφέρον ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία νὰ μὴ μεταβιβασθῇ εἰς ἕτερον πρόσωπον διὰ λόγους στρατιωτικούς, δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ ποινὴ ἡ ὁποία θὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸν συμβληθέντα, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται καὶ ἕτερον μέτρον διοικητικὸν πρὸς ἔξωσιν τοῦ καταλαβόντος τὸ οἴκημα. Θὰ συνίστων λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 2ον ἡ διάταξις ὅτι, ὁ κάτοχος ἐκδιώκεται διοικητικῶς, πρὸς κύρωσιν μεγαλειτέραν τῶν διατάξεων τοῦ Νομοσχεδίου.

§184Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἅμα ἡ δικαιοπραξία εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος, δὲν ὑπάρχει ποῦ νὰ στηριχθῇ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εὑρίσκεται ἐντός. Ἄλλως τε πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν διάταξιν τοῦ 1ου ἄρθρου κατὰ τὴν ὁποίαν μόνον συναινέσει τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς τοιαῦται δικαιοπραξίαι δύνανται νὰ λάβουν χώραν καὶ ἐὰν ὑπάρξῃ δικαιοπραξία ἡ ὁποία δὲν θὰ γίνῃ συναινέσει τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς, ὁ συμβληθεὶς θὰ ἔχῃ νὰ κάμῃ μὲ τὴν στρατιωτικὴν ἀρχήν.

§185Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ἔχει καλῶς. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2ον ὡς ἔχει καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 3ον).

§186Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἔχω τροπολογίαν: (Ἀναγινώσκει). «Οἱ κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 1ου ὁπωσδήποτε συμβληθέντες ὡς καὶ οἱ κατὰ παράβασιν τοῦ 341 Νόμου συμβληθέντες ἐν τῇ περιφερείᾳ τῆς καταστάσεως πολιορκίας παραπέμπωνται δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως παρὰ τῆς καταδιωκτικῆς ἀρχῆς ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου στρατοδικείου καὶ τιμωροῦνται μὲ χρηματικὴν ποινὴν δρχ. ἑκατὸν μέχρι δέκα χιλιάδων ἢ καὶ μὲ φυλάκισιν 15 ἡμερῶν μέχρι 2 ἐτῶν ἀναλόγως τῆς σπουδαιότητος τῆς παραβάσεως».

§187Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Ἤθελον νὰ προσθέσω τοῦτο μόνον· δὲν νομίζετε ὅτι θὰ προελαμβάνετο ἡ παράβασις τῶν διατάξεων τοῦ Νομοσχεδίου ἐὰν εἰς τὸ ἄρθρον 3ον περιλαμβάνετο μεταξὺ τῶν παραβατῶν καὶ ὁ συμβολαιογράφος, ὁ ὁποῖος θὰ συνέπραττεν εἰς τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως;

§188Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αἱ διατάξεις τοῦ Νόμου εἶναι τόσον αὐστηραὶ ὥστε ἀρκεῖ ἡ δημοσίευσις αὐτοῦ ὅπως μὴ ἐπέλθῃ οὐδεμία δικαιοπραξία. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3ον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 4ον.

§189Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἰς τὸ 4ον ἄρθρον νὰ τεθῇ: (Ἀναγινώσκει)· «Διὰ Β. Διατάγματος ἐκδιδομένου μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ... κλπ». Εἰς τὸ τέλος δὲ νὰ τεθῇ ἡ τελευταία παράγραφος, «ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως».

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτάκτων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Γεωργίας».

§191Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ συζητηθῇ ἐν σχέσει πρὸς μέτρα ἐπὶ τῆς ἐπιτάξεως.

§192Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἕως ὅτου ἀναβληθῇ θὰ παρέλθῃ χρόνος, καὶ διὰ νὰ λάβῃ ἰσχὺν νόμου θὰ παρέλθουν 10 ἡμέραι.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. — Τὸ «περὶ κανονισμοῦ ἀποζημιώσεως ἰδιοκτητῶν ἐπιταχθέντων ἐν Πειραιεῖ κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1914 ἐπὶ Ἑλληνικοῦ ἀτμοπλοίου φορτίων ἀνηκόντων εἰς ἀλλοδαπούς», ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. — Τὸ «περὶ πλεονεξίας καὶ αἰσχροκερδείας» εἶναι εἰς Ἐπιτροπήν. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν προσελεύσεως τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων ἐπιστράτων, καὶ περὶ ἄρσεως τῆς ποινικῆς καταδιώξεως τῶν μέχρι τοῦδε ἀνυποτάκτων πολέμου». Αἱ τροπολογίαι θ’ ἀναβληθῶσι διὰ τὴν βʹ συζήτησιν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 425 νόμου περὶ στρατολογίας». (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–7) Ἄρθρον 8. (Ἀναγινώσκεται). — Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ὁ κ. Γόντικας.

§194Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἄρθρου 8 διὰ τοῦ ὁποίου ἀντικαθίσταται ἡ βʹ § τοῦ ἄρθρου 81 διὰ τῶν ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). «Ἐν ἐπιστρατεύσει ἢ πολέμῳ ἐκ τῶν κληθέντων καὶ προσελθόντων 4 ἢ 5 ἀμφιθαλῶν ἢ ἑτεροθαλῶν ἐκ τοῦ αὐτοῦ πατρὸς ἀνηκόντων εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατὸν ἢ εἰς τὴν αʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ἢ τῆς θαλάσσης, ὁ πρεσβύτερος τούτων ἢ τούτου μὴ ἐπιθυμοῦντος ὁ ἑπόμενος καὶ οὕτω καθεξῆς δύναται νὰ μετατεθῇ τῇ αἰτήσει του εἰς τὴν βʹ σειρὰν ἐφεδρείας. Ἐπὶ δὲ τῶν κληθέντων καὶ προσελθόντων 6 ἢ πλειοτέρων ἀδελφῶν ἀπαλλάσσονται οἱ 2 πρεσβύτεροι ἢ τούτων μὴ ἐπιθυμούντων οἱ ἑπόμενοι. Τοῦ εὐεργετήματος τούτου μεταβιβαζομένου εἰς τὸν νεώτερον δὲν ἀπολαμβάνει τι δι’ ἑαυτὸν ὁ ὑπηρετῶν ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἢ ὁ ἀνήκων εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατόν». Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐὰν νομίσῃ ὅτι κατὰ λάθος ἐτέθη εἰς τὴν βʹ κατηγορίαν τὸ ἢ ἀντὶ τοῦ καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν διόρθωσιν. Ἐπίσης εἰς τὴν βʹ § ἀναφέρεται «ὁ ὑπηρετῶν ὡς μόνιμος ἀξιωματικὸς ἢ ὡς μαθητὴς Στρατιωτικοῦ ἢ Ναυτικοῦ Σχολείου δὲν ὑπολογίζεται πρὸς τὴν πλήρωσιν τοῦ ὁριζομένου ἀριθμοῦ τῶν 4». Τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει λοιπὸν ὅτι αὐτοὶ δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπηρετούντων, ἀλλὰ κατωτέρω λέγεται: «οἱ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος ἄρθρου μεταφερόμενοι εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας ἀνήκουσιν εἰς τὴν νεωτέραν αὐτῶν κλάσιν», δὲν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὄχι εἰς τὴν νεωτέραν, ἀλλ’ εἰς τὴν μεγαλυτέραν;

§195Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ μελετηθῶσιν αἱ παραταρήσεις σας.

§196ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ὡς διατυποῦται τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν ἀνταποκρίνεται ποσῶς πρὸς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ ἄρθρον 81 τοῦ νόμου «περὶ στρατολογίας». Γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι σκοπὸς τοῦ νόμου τούτου εἶναι ὅπως ἡ Πολιτεία ἀνακουφίσῃ τὴν οἰκογένειαν, ἐπιτρέπῃ δὲ νὰ παραμένῃ ὁ πρεσβύτερος τῶν τεσσάρων στρατευομένων ἐν τῇ οἰκογενείᾳ ἀδελφῶν, ἵνα μεριμνήσῃ περὶ τῶν οἰκείων καὶ τῆς περιουσίας αὐτῶν. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἀναγνωρίζει τὴν ἀπαλλαγὴν ταύτην ἑνὸς τῶν στρατευομένων ἀδελφῶν, ὅταν εἷς τῶν τεσσάρων ἀδελφῶν εἶναι ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἢ ὑγειονομικὸς ἀξιωματικός, ματαιοῦται εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου.

§197Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀναγνωρίζεται εἰς τὸν ἀδελφὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ· ὁ ἀδελφὸς τοῦ μονίμου ἀξιωματικοῦ δὲν ἀπολαμβάνει τοῦ εὐεργετήματος τούτου.

§198Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, ἔχετε δίκαιον ἀλλ’ ὅταν συμβῇ ἐκ τῶν 4 αὐτῶν ἀδελφῶν νὰ ἀπουσιάζῃ τις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ δὲν προσέλθῃ, ματαιοῦται ἐπίσης ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου. Τοῦτο βεβαίως θὰ εἶχε βάσιν τινὰ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι οὔτε στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν ἐξεπλήρωσαν, οὔτε προσῆλθον κατὰ τοὺς τελευταίους πολέμους, προκειμένου ὅμως περὶ ἀδελφῶν οἱ ὁποῖοι ἐξεπλήρωσαν τὴν στρατιωτικήν των θητείαν, καὶ κατὰ τοὺς δύο πολέμους ἔσπευσαν νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον, νομίζω ὅτι ἀδικοῦμεν τὴν οἰκογένειαν, ἐὰν ὑποπτευώμεθα ὅτι οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἀδελφοὶ οἱ ἀπουσιάζοντες, δὲν θὰ προσέλθουν κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν, ἀφοῦ προσῆλθον καὶ ὑπηρέτησαν κατὰ τοὺς δύο πολέμους, ἑπομένως ἔχομεν πάντα λόγον νὰ πιστεύωμεν ὅτι τὸ ἴδιον θὰ πράξωσι καὶ τώρα. Ὑπάρχουσιν ἐκτὸς τούτου οἰκογένειαι τῶν ὁποίων τέκνα ἐφονεύθησαν ἢ ἀπέθανον κατὰ τοὺς δύο πολέμους, καλοῦνται δὲ ἤδη ἕτερα τέκνα τῆς αὐτῆς οἰκογενείας νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν Πατρίδα. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν καὶ εἰς αὐτὰς τὰς οἰκογενείας τὸ δικαίωμα νὰ κρατήσωσι παρ’ ἑαυταῖς ἕν τῶν στρατευομένων μελῶν, ἱκανοποιοῦντες οὕτω ἐκείνους, οἵτινες ἔχυσαν τὸ αἷμα αὐτῶν ἐν τῷ ἱερῷ ἀγῶνι. Ἄλλη περίπτωσις τὴν ὁποίαν δὲν προβλέπει ποσῶς τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπηρετεῖ ὁ πατὴρ μετὰ τέκνων αὐτοῦ. Δὲν νομίζετε ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν τοιαύτην περίπτωσιν τοὐλάχιστον ὁ πατὴρ νὰ μὴ στρατευθῇ; Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐπὶ τούτων εὑρίσκω ὁμόθυμον τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς.

§199Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἐμελέτησε τὸ ναμοσχέδιον ἐμερίμνησε περὶ αὐτῶν περὶ τῶν ὁποίων ἠγόρευσεν ὁ κύριος συνάδελφος.

§200Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ τὰ μελετήσω αὐτὰ περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς διὰ νὰ ἐκφέρω καὶ τὴν γνώμην μου.

§201Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 8 ἡ ὁποία λέγει «ἡ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος ἄρθρου μεταφερόμεναι εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας ἀνήκουσιν εἰς τὴν νεωτέραν αὐτῆς κλάσιν μέχρι τῆς μεταβάσεως εἰς τὴν βʹ σειρὰν τῆς ἐφεδρείας τῆς οἰκείας αὐτῶν κλάσεως». Ἐνταῦθα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ τὸ «ἑκάστοτε» εἰς τὴν ἑκάστοτε νεωτέραν αὐτῆς κλάσιν, διότι μετὰ τὴν προσέλευσιν τῶν κληρωτῶν τοῦ τρέχοντος ἔτους μεταβάλλεται ἡ κλάσις.

§202ΘΡ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, βεβαίως αὐταὶ αἱ διακρίσεις γίνονται διὰ τὴν προστασίαν τῆς οἰκογενείας. Ὅταν λοιπὸν εἷς πατὴρ τεσσάρων τέκνων ἀπαλάσσεται τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας, δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὁ προστάτης οἰκογενείας, ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ εἶναι πρῶτος ὀρφανός, νὰ προστεθῇ;

§203Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ὅλοι δίκαιον εἶναι.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ.) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς προθεσμιῶν πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων κανονισμοῦ συντάξεως τραυματιῶν καὶ χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν πολέμων 1912–1913».

§205Γ. ΠΩΠ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν. Παρακαλῶ νὰ ἀνευρεθῇ καὶ τὴν συζητοῦμεν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§206Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὴν βλέπω ἐδῶ.

§208Γ. ΠΩΠ. Ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τυπωθῆ. Ὁπωσδήποτε παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ τὴν δώσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα Ἄρθρον 1ον (Ἀναγινώσκεται).

§210Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε θὰ παρεκάλουν νὰ ἔχω τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν θὰ ἐθεώρει παραδεκτὴν τροπολογίαν εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, συναφῆ οὐχὶ πρὸς τὸν τύπον τῆς ἀποδοχῆς αἰτήσεων πρὸς παροχὴν συντάξεων, ἀλλὰ συμφώνως πρὸς τὴν ἐκπεφρασμένην γνώμην τῆς Βουλῆς, ἀνόρθωσιν ἑνὸς ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν συνταξιούχων τοῦ πολέμου, τὸ ὁποῖον γίνεται ἐκ κακῆς ἐφαρμογῆς προηγουμένου νόμου ἐκ μέρους τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ προνόμιον τῆς ἀπολαύσεως συντάξεως ἀνωτέρου βαθμοῦ χορηγεῖται καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων ἐν πολέμῳ. Τὴν φράσιν «φονευθέντων ἐν πολέμῳ», τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ ὁ Γαλλικὸς νόμος, τὴν ἐξήγησε τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον περιωρισμένως εἰς τρόπον ὥστε δὲν ἀνεγνώρισε τὸ δικαίωμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἠθέλησε νὰ ἀπονείμῃ εἰς πάντας τοὺς ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ ἀποθανόντας, ὅπως εἶπε καὶ διὰ τὸν ἀνθυπίλαρχον Κορδῆν. Ἐν τῇ ἐκτελέσει ὑπηρεσίας διέβη τὸν Ἁλιάκμονα καὶ ἐφονεύθη καὶ ἠρνήθη τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον νὰ δώσῃ αὔξησιν συντάξεως. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ἄτοπον τοῦτο νὰ διορθωθῇ διὰ μιᾶς ἑρμηνευτικῆς διατάξεως, ἡ ὁποία νὰ ὑποβληθῇ ὡς τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσομαι νὰ διατυπώσω καὶ δώσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν κατ’ ἀρχὴν στέργῃ ὅπως θεωρήσῃ συναφὲς τὸ ἓν ἀδίκημα πρὸς τὸ ἄλλο, διότι νομίζω ὅτι ἐκεῖ ὅπου πρόκειται νὰ διορθωθῶσιν οἱ τύποι τῆς ἀπονομῆς συντάξεως, ἄς διορθωθῇ καὶ ἓν κατάφωρον ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἐκ κακῆς ἀντιλήψεως τῶν ὀργάνων τῶν δικαζόντων τὰς συντάξεις προσγίγνεται εἰς ἐλαχίστας — δύο–τρεῖς — οἰκογενείας τῶν ἀξιωματικῶν.

§211Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑποβάλετε τὴν τροπολογίαν.

§212Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν αὐτὴν περίπτωσιν ἀποβλέπων, κύριε Ὑπουργέ, ὑπέβαλον τροπολογίαν προκειμένου περὶ τῶν δύο φονευθέντων ἀξιωματικῶν ἐν τῇ διατεταγμένῃ ὑπηρεσίᾳ, τοῦ κ. Κορδῆ καὶ τοῦ κ. Σούλη. Παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν αὐτήν.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῆς ἐξόδων γραφείου, συσσιτίου καὶ στρατωνισμοῦ ὁπλιτῶν τῆς Ἀνακτορικῆς φρουρᾶς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ νόμου ΓΤΝϚʹ τοῦ 1910 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὰ λοιπὰ δὲν εἶναι ὥριμα εἰσέτι, Κύριοι. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀντικειμένου λύεται ἡ Συνεδρίασις δι’ αὔριον τὴν 5 μ. μ. (Ὥρα 8.46′ μ. μ.).