1914.10.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26

τῆς 14ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Τρίτη, ὥρᾳ 5.20′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν· Οἱ ἐκ Τζουζάνης πρόσφυγες παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐγκατασταθῶσιν εἰς τὸ χωρίον Μπακράτσι. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Βρωμοβρύσεως παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὸν χείμαρρον ὁ ὁποῖος κατακλύζει τὸ χωρίον των. Ἅπαντες οἱ κτηματίαι Ναυπλίου παρακαλοῦσιν, ὅπως τεθῇ ἐν ἰσχύϊ τὸ δικαιοστάσιον. Οἱ ἐκ Σιατίστης γονεῖς τῶν ὑπηρετούντων ἐφέδρων διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις κατέταξεν αὐτοὺς εἰς τὴν κλᾶσιν τῶν κληρωτῶν. Οἱ ἐξ Ἡρακλείου Κρήτης βιβλιοδέται παρακαλοῦσιν, ὅπως περιληφθῶσι καὶ τὰ ἐν Κρήτῃ ἐγκεκριμένα διδακτικὰ βιβλία. Ἡ Ἀνθὴ χήρα Κ. Κριεζῆ ζητεῖ, ὅπως τῇ ἀπονεμηθῇ σύνταξις. Ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐν Ἀθήναις Τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων παρακαλεῖ, ὅπως ἡ ἑταιρία παραλάβῃ ἐκ νέου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της τοὺς ἑπτὰ καταδιωχθέντας ὑπαλλήλους. Οἱ κάτοικοι Ἐνορίας, τῆς Εὐβοίας, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἀπόσταξις τῶν στεμφύλων πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος. Οἱ κάτοικοι Σκουροχωρίου καὶ τῶν πέριξ παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑποχρεωθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ παρέχῃ δάνεια πρὸς 40 δραχμὰς κατὰ στρέμμα. Οἱ φαρμακευτικοὶ βοηθοὶ ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ ἀδείας καὶ συνεταιρισμοῦ. Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Καθενῶν διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς ἐλλείψεως συγκοινωνίας μετὰ τῆς Χαλκίδος. Ὁ ἐκ Καρδίτσης Κ. Κιούσης διαμαρτύρεται ἐναντίον Βαρσάμη τινός, ὁ ὁποῖος διὰ ῥοπαλοφόρων ἐξεδίωξε τὰ ζῷά του ἐκ τῶν λιβαδίων. (Ἐνταῦθα ὁ κ. Πρόεδρος καλεῖ τὸν μήπω ὀρκισθέντα βουλευτὴν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Γ. Χ. Ζωγράφον, ὅστις δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τεταγμένον ὅρκον ἔχοντα οὕτω· «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ τὸν συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤθελον ἐρωτήσει ἤδη τὴν Βουλήν, ἐὰν στέργῃ, ἵνα αὔριον ἐπὶ τῇ συμπληρώσει τῆς 25ης ἐπετείου ἀπὸ τῶν γάμων τῶν Βασιλέων ἡμῶν ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ Βασιλέως ἡ Βουλὴ διὰ πρεσβείας καὶ καθυποβάλῃ τῇ Α. Μεγαλειότητι τὰ συγχαρητήρια τῆς Βουλῆς.

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§5ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, κατόπιν διαταγῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἐν Ἠπείρῳ Ἑλληνικὸς στρατὸς προελάσας κατέλαβε τὸ Ἀργυρόκαστρον καὶ τὴν Πρεμετήν. Σπεύδω νὰ διακηρύξω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ προέλασις αὕτη τοῦ στρατοῦ ἡμῶν εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον, δὲν ἔχει σκοπὸν κατακτητικόν. Ὁ χαρακτὴρ τῆς προελάσεως εἶναι καθαρῶς ἀστυνομικός, λόγοι δὲ φιλανθρωπίας ἀλλὰ καὶ ἀσφαλείας τῶν πρὸς τὴν Ἀλβανίαν συνόρων ἡμῶν προεκάλεσεν αὐτήν. Τῷ ὄντι, ἡ Ἑλλὰς ἐξακολουθεῖ ἀναγνωρίζουσα τὴν περὶ Ἀλβανίας ἀπόφασιν τῆς πρεσβευτικῆς συνδιασκέψεως τοῦ Λονδίνου καὶ ἐμμένει εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων, ἃς ἔλαβε διὰ τῆς ὑπὸ χρονολογίαν 8)21 Φεβρουαρίου 1914 ἀπαντητικῆς διακοινώσεώς της πρὸς τὰς Δυνάμεις. Ἀτυχῶς, ἡ ἐν Ἀλβανίᾳ κρατήσασα μέχρι τοῦδε ἀναρχία, κατέστησεν ἀδύνατον τὴν ἔγκαιρον ἐφαρμογὴν τῆς διευθετήσεως τῆς Κερκύρας, ἡ ἀπομάκρυνσις δὲ τοῦ πρίγκηπος Βήδ, ἣν προεκάλεσεν ἡ κατ’ αὐτοῦ ἐξέγερσις καὶ ἡ ἐκ τοῦ πολέμου ἀδυναμία τῶν Δυνάμεων, ὅπως συντονώτερον ἀσχοληθῶσι περὶ ἐγκαθιδρύσεως ἐννόμου τάξεως ἐν Ἀλβανίᾳ, δὲν καθιστῶσι πιθανὴν ταχεῖαν ἐκτέλεσιν τῆς διευθετήσεως ταύτης, ἐνῷ ἡ ὑπὸ τὴν ἐπίμονον πίεσιν ἡμῶν συνομολόγησις τῆς διευθετήσεως ταύτης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῆς αὐτονόμου Ἠπείρου, ἐστέρησεν αὐτὴν τῶν μέσων πρὸς περαιτέρω ἐπιβολὴν τῆς τάξεως καὶ τῆς πειθαρχίας. Ἀλλ’ αἱ μεταξὺ Ἠπειρωτῶν καὶ Ἀλβανῶν ἔνοπλοι συγκρούσεις, αἵτινες προηγήθησαν τῆς ἐν Κερκύρᾳ διευθετήσεως, καὶ αἵτινες οὐδὲ μετ’ αὐτὴν κατέπαυσαν, συγκρούσεις αἵτινες πολλάκις δυστυχῶς ὑπεδύθησαν τὴν ἀγρίαν μορφὴν ἐμφυλίου πολέμου, προεκάλεσαν ἀθρόαν πολλαχοῦ ἔξοδον πληθυσμοῦ ἐκ τῆς Βορείου Ἠπείρου. Ἐκ τῶν οὕτω μεταναστευσάντων, πάντες μὲν οἱ Χριστιανοί, ὡς καὶ τὸ μικρότερον μέρος τῶν Μουσουλμάνων, προσέφυγον ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁποίων τὸ Δημόσιον ὑπεβάλλετο εἰς σημαντικὰ βάρη, τὸ πλεῖστον δὲ μέρος τῶν τελευταίων τούτων κατέφυγεν εἰς Αὐλῶνα. Αἱ ἀμεσώτερον διαφερόμεναι εἰς τὰ Ἀλβανικὰ πράγματα Δυνάμεις ἐζήτησαν, πρὸ δύο περίπου μηνῶν τὴν παρέμβασιν ἡμῶν παρὰ τῇ Κυβερνήσει τῆς Αὐτονόμου Ἠπείρου, ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἡ ταχεῖα παλιννόστησις, τῶν ἐν Αὐλῶνι ἰδίᾳ, ἀθροισθέντων χιλιάδων προσφύγων. Ὁ κ. Ζωγράφος, ὃν εἴμεθα εὐτυχεῖς ἔχοντες σήμερον ἐν μέσῳ ἡμῶν, ἀπαντῶν εἰς τὰς συστάσεις ἡμῶν ἐδήλου ὅτι οὐδεμίαν εἶχεν ἀντίρρησιν κατὰ τῆς παλιννοστήσεως τούτων, ἀλλ’ ἠρνεῖτο ν’ ἀναλάβῃ εὐθύνην τινὰ διὰ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον τὴν ἀσφάλειαν τούτων δὲν ἠγγυᾶτο ἡ εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον παρουσία, εἴτε διεθνῶν εἴτε ἑλληνικῶν στρατευμάτων. Τελευταῖον, εἷς τῶν ἐν Ἀθήναις ἀντιπροσώπων τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, ἐπέστησε τὴν προσοχήν μου ἐπὶ τοῦ κινδύνου ὅστις, ὡς ἐπληροφορεῖτο, ὑφίστατο ὅπως καὶ οἱ Μουσουλμάνοι Ἀργυροκάστρου ἐκπατρισθῶσιν, ἐνῷ ἐπανειλημμέναι καὶ ἐπίμονοι ἐπικλήσεις καὶ τούτων καὶ τῶν ἄλλων πληθυσμῶν τῆς Β. Ἠπείρου ἀνεξαρτήτως θρησκεύματος ἐζήτουν παρ’ ἡμῶν ὅπως ἀποστείλωμεν ἐκεῖ Ἑλληνικὸν στρατόν, οὗ ἡ παρουσία θ’ ἀπετέλει πλήρη ἐγγύησιν τῆς ἀσφαλείας πάντων τῶν κατοίκων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τελευταῖον, ἀφ’ ἧς ὁ Ἐσσὰτ πασσᾶς ἐτέθη ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἀλβανικῆς Κυβερνήσεως, ἤρχισαν προκύπτουσαι ἐλπίδες ὅτι τὸ ἐν Ἀλβανίᾳ χάος ἠδύνατο νὰ ἐξελιχθῇ σὺν τῷ χρόνῳ εἰς εὔνομόν τινα τάξιν πραγμάτων. Ἀλλ’ ὅπως ἐπιτευχθῇ τοῦτο θὰ ἀπαιτηθῇ ἀκόμη χρόνος μακρός, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ αἱ μὲν συγκρούσεις μεταξὺ Ἀλβανῶν καὶ Ἠπειρωτῶν δὲν ἔπαυον, ἐφαρμογὴ δὲ τῆς διευθετήσεως τῆς Κερκύρας δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ πρὸ τῆς ὀργανώσεως τακτικῆς ἐν Ἀλβανίᾳ στρατιωτικῆς δυνάμεως. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔκρινεν ὅτι δὲν τῇ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ κωφεύσῃ ἐπὶ πλέον εἰς τὰς ἐπιμόνους ἐπικλήσεις τῶν ἐν Βορείῳ Ἠπείρῳ Μουσουλμάνων ἐξ ἴσου, ὅσον καὶ Χριστιανῶν καὶ παρίσταται ἀπαθὴς θεατὴς τῆς ἀναρχίας, ἥτις ἀπὸ τῆς Ἀλβανίας ἔτεινε ν’ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν Β. Ἤπειρον, ἀφ’ ἧς ἰδίως, ὡς εἶπον, συνωμολογήθη μὲν ἡ διευθέτησις τῆς Κερκύρας δὲν καθίστατο ὅμως δυνατὴ ἐν τῷ παρόντι ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῆς. Ἡ προέλασις τοῦ στρατοῦ ἡμῶν τοῦτον ἔχει τὸν σκοπόν· νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον, νὰ ἐγγυηθῇ τὴν ἀσφάλειαν πάντων τῶν ἐν αὐτῇ βιούντων, ἀνεξαρτήτως φυλῆς καὶ θρησκεύματος, νὰ καταστήσῃ δυνατὴν τὴν ἄμεσον παλιννόστησιν τῶν ἐκ τῆς Βορείου Ἠπείρου καταφυγόντων, εἴτε εἰς τὸ ἡμέτερον ἔδαφος εἴτε εἰς Αὐλῶνα προσφύγων, ὅπως μὴ ἀπολεσθῇ δι’ αὐτοὺς τὸ ἀρχόμενον γεωργικὸν ἔτος, καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ ἐν καιρῷ τὴν ὁμαλὴν ἐφαρμογὴν τῆς διευθετήσεως τῆς Κερκύρας, ὁπότε αἱ Δυνάμεις ἤθελον κατορθώσει νὰ δημιουργήσωσι τοὺς ὅρους, τοὺς ἀναγκαίους διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διευθετήσεως ταύτης. (Χειροκροτήματα).

§6Γ. ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, Κύριοι, ἐξηγοῦσι τοὺς λόγους, οἵτινες ἐπέβαλον εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν ἀνακατάληψιν τῆς Βορείου Ἠπείρου, ἀνακατάληψιν ἱκανοποιοῦσαν πρὸς τὸ παρὸν τὰς ἀνάγκας τῶν ἀγωνισθέντων Ἠπειρωτῶν. Καὶ δὲν ἠδύναντο ἀληθῶς αἱ Δυνάμεις, αἵτινες εἰς τοὺς προελαύνοντας Ἠπειρώτας προέτειναν καὶ συνεβούλευσαν ἀνακωχὴν καὶ συμβιβασμὸν ἀλλ’ ὑπὸ ὅρους, οἵτινες δὲν ὑπάρχουσι πλέον, ὅπως ἐπίσης δὲν ἠδύνατο καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἥτις συνίστα εἰς ἡμᾶς ἀποδοχὴν προσδίδουσαν εἰς τὴν Αὐτόνομον Ἤπειρον προσωρινὸν χαρακτῆρα ἀσυμβίβαστον μὲ κανονικὴν λειτουργίαν στρατοῦ καὶ Πολιτείας, δὲν ἠδύναντο, λέγω, οὔτε αἱ Δυνάμεις οὔτε ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ μᾶς καταδικάσωσιν ἐπ’ ἄπειρον εἰς δυσβάστακτα βάρη. Ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀναλαβοῦσα ὑποχρεώσεις, καίτοι ὑπὸ ὅρους οἵτινες, κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν, δὲν δύνανται νὰ πραγματοποιηθῶσι πλέον, προβλέπει τὸν κίνδυνον δευτέρας ἀποχωρήσεως. Ἀλλ’ ἡμεῖς οἱ Ἠπειρῶται, οἵτινες οὐδέποτε ἀπεδέχθημεν τὸ δίκαιον τῆς καταδίκης, ἡμεῖς οἵτινες εἰς οὐδένα ἀνεγνωρίσαμεν τὸ δικαίωμα οὔτε τὴν δύναμιν νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ ἡμᾶς τὴν ἐθνότητα... (παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ μέρους τῶν κ. κ. Βουλευτῶν).

§7Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εὖγε!

§8Γ. Χ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. .. ἣν ἐπὶ τόσους αἰῶνας διετηρήσαμεν ὑπὸ σκληρὰν δουλείαν ἢ καὶ ἐν μέσῳ βασάνων, ἡμεῖς στερρὰν ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἀποδυθῶμεν καὶ πάλιν εἰς ἀπεγνωσμένον ἀγῶνα, καὶ ὅτι ἡ ἀπελευθέρωσίς μας εἶναι τελειωτική. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ μέρους τῶν κ. κ. Βουλευτῶν).

§9Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εὖγε! Εὖγε!

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§11Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι εὐτυχές, Κύριοι, εὐτυχὲς γεγονός, ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἤχησεν ἡ φωνὴ τῆς ἡρωϊκῆς Ἠπείρου ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἦτο ἡ ὀφειλομένη ἀπάντησις πρὸς τὰς ἐπιφυλάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐξηνέχθησαν ἐντεῦθεν. Ὄχι, ποτὲ ἡ Βόρειος Ἤπειρος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ εἰς τὸ ἑξῆς τὸν ζυγόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἠθέλησαν νὰ ὑποβάλωσιν αὐτὴν ἐκεῖνοι, οἵτινες οὐδὲν εἶχον δικαίωμα· ὄχι, ἡ Ἤπειρος εἶναι ἀποφασισμένη ὅπως θυσιάσῃ πάντα τὰ τέκνα της μέχρις ἑνός, ἵνα ἑνωθῇ μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Δόξα καὶ τιμὴ εἰς τὸ ἔργον ἐκείνου (δεικνύει τὸν κ. Ζωγράφον)· δόξα καὶ τιμὴ εἰς τὸ ἔργον τῶν συναγωνιστῶν αὐτοῦ. Χάρις εἰς τοὺς ἀγῶνας αὐτῶν, εἰς τὴν ἐθελοθυσίαν αὐτῶν, δυνάμεθα ν’ ἀποβλέψωμεν μετὰ πεποιθήσεως ἐπὶ τὸ μέλλον. Ἡ ἡρωϊκὴ Ἤπειρος εἶναι Ἑλληνικὴ καὶ θὰ μείνῃ Ἑλληνική. Δὲν εἶχεν ἀνάγκην ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπῃ ἐντεῦθεν ὅτι ἡ ἀποστολὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον δὲν ἔχει σκοπὸν κατακτητικόν. Νὰ κατακτήσῃ τί ὁ Ἑλληνικὸς στρατός; Νὰ κατακτήσῃ τὰ ἐδάφη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπότισε διὰ τοῦ αἵματός του; Νὰ κατακτήσῃ τὰ ἐδάφη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὰ τέκνα ἐκεῖνα τῆς Βορείου Ἠπείρου ἐπότισαν διὰ τοῦ ἰδίου των αἵματος; Ἐπῆλθεν ἤδη ἡ ἀναστήλωσις τοῦ δικαίου καὶ ἡ ἀναγνώρισις τῶν μεγάλων ἀγώνων, κατόπιν τῶν ὁποίων σήμερον δυνάμεθα νὰ κηρύξωμεν ὅτι τὰ ἡρωϊκὰ τέκνα της κατέκτησαν τὴν ὁριστικὴν πλέον ἕνωσιν τῆς ὅλης Ἠπείρου μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§12Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἤθελον ἐρωτήσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν γνωρίζῃ τι περὶ καταλήψεως τοῦ Αὐλῶνος ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν.

§13ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδὲν ἐπισήμως γνωρίζω.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς σχεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις κατὰ τῶν πρακτικῶν; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 3 ἐρώτησις ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Καλαμάρας, τῆς Μεσσήνης, τραυματίου Β. Μπουρίκα.

§15Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης, ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§17Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ἀρ. Σακελλαρίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐν Ἀθήναις Συλλόγου γαλακτοπωλῶν.

§19ΑΡ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ν’ ἀναβληθῇ, παρακαλῶ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης; Ἀπών. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Θ. Παπαϊωάννου ἔχει τὸν λόγον.

§21Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων χθὲς ἐνταῦθα τὴν ἑσπέραν, καὶ κατόπιν τῆς ἀποφάσεως ὅπως συστηθῇ ἐπιτροπή, πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν τῆς Ἑταιρίας Ἀεριόφωτος, ἀναβάλλω τὴν ἐρώτησίν μου, ἐπιφυλαττόμενος ἵνα μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐξελέγξεως καὶ τῆς καταθέσεως τῆς ἐκθέσεως ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς λάβω τὸν λόγον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ὑποθέτω καὶ οἱ λοιποὶ ἀναβάλλουσιν.

§23ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Μελιγαλᾶ.

§24Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Μελιγαλᾶ παρακαλοῦσι, νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἡ πρότασις νόμου «περὶ ὑδρεύσεως τῆς κωμοπόλεως Μελιγαλᾶ», τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον. Εἶναι πλέον ἢ λογικὴ καὶ πλέον ἢ δικαία ἡ αἴτησις, διότι ἡ κωμόπολις ἀποτελεῖται ἐκ 500 οἰκογενειῶν, ἔχουσα δὲ παρακείμενα πολλὰ χωρία συναλλασσόμενα ἐν Μελιγαλᾷ, ἔχει ἀνάγκην ὕδατος καταλλήλου. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἂν συναινέσῃ, ὅπως ἡ πρότασις αὕτη ἐγγραφῇ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Ἡ ἀναφορὰ ὅμως τῶν συμπολιτῶν μου μοὶ δίδει τὸ ἐνδόσιμον, ἵνα ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν γενικωτέραν τινὰ πρότασιν. Ὡς βλέπετε ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, ἐκτὸς τῆς ἀνωτέρω προτάσεως, ἀναγράφονται καὶ ἄλλαι, αἵτινες ἔχουσιν ὑποβληθῆ, καθὼς καὶ νομοσχέδια ἀφορῶντα ζητήματα τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν μίαν ἡμέραν ἑκάστης ἑβδομάδος συνεζητοῦντο αἱ προτάσεις νόμου καὶ τὰ νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος, διότι ἄλλως τε θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως καὶ ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων. Νὰ ὁρίσωμεν μίαν ἡμέραν ἐπὶ τῷ σκοπῷ τούτῳ ἀποκλειστικῶς. Ὑποβάλλω λοιπὸν πρότασιν, ὅπως προτάσεις νόμου σχετιζόμεναι πρὸς ζητήματα τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἀναγράφωνται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει μίαν ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος, καὶ γίνηται συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν. Ἄλλως ἔστε βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τίποτε καὶ θὰ μείνωσι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἀψήφιστα.

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§26Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω ὅτι ἐνδιαφέρονται καὶ ἄλλοι.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης. Ἀπών. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος.

§28Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1908 ἐπετάχθη ὁ σανὸς διαφόρων κατόχων, οἵτινες δι’ ἐπανειλημμένων ἀναφορῶν των ἐζήτησαν τὴν πληρωμὴν τοῦ ἀντιτίμου. Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως ἀπήντησεν ὅτι ἡ πληρωμὴ αὐτῶν πρέπει νὰ στηριχθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Σᾶς παρακαλῶ, ἐπειδὴ παρέρχεται πολὺς καιρός, νὰ προστεθῇ καὶ ὁ τόκος.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ι. Μπρισιμιτζάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐκ Κρήτης στρατευσίμων.

§30Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἡ ἐκ Κρήτης στρατεύσιμοι παραπονοῦνται ὅτι, ἅμα τῇ προσαρτήσει τῆς Κρήτης, ἐπῆλθεν στρατολογικὴ ἀφομοίωσις, εὐθὺς δὲ μετ’ ὀλίγον κατηργήθη μερικὴ διὰ λόγους ὑπηρεσιακῆς ἀνάγκης. Καὶ διὰ μὲν τοὺς μέχρι τοῦ 1892 συμπεριλαμβανομένου γενηθέντας, ὡρίσθη ὅτι ἰσχύουσιν οἱ νόμοι καὶ τὰ ψηφίσματα τῆς Κρήτης, διὰ δὲ τοὺς μετὰ ταῦτα καθωρίσθη ὅτι θέλει ἰσχύσει τὸ ἐν Ἑλλάδι στρατολογικὸν σύστημα. Διὰ τῆς διαρυθμίσεως ὅμως ταύτης ἐπέρχεται ἀρκετὰ μεγάλη βλάβη εἰς τοὺς ἐν Κρήτῃ στρατευομένους, διότι ἐνῷ οἱ ἐν Ἑλλάδι προσκαλούμενοι ὑπηρετοῦσιν, ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας ἐπὶ τρίμηνον, ἐν Κρήτῃ ὑπηρετοῦσιν πλειότερον. Διὰ τοῦτο ἐξαιτοῦνται ἐξίσωσιν μετὰ τῶν ἐν Ἑλλάδι. Παρακαλῶ ὅθεν ὅπως ἡ ὑποβληθεῖσα ἀναφορὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ἵνα ληφθῶσι τὰ δέοντα μέτρα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης. Ἀπών. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης. Ὁμοίως. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Βρατσάνος. Ἐπίσης. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης «παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 138 τῆς 1ης Ἰουλίου ἐ. ἔ. καὶ 260 τῆς 17 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. ἀναφορῶν τοῦ κ. Προέδρου τῆς κοινότητος Βυζικίου, τῆς Γορτυνίας, δι’ ὧν κατηγγέλθη ὁ διευθύνων τὸ Ταχυδρομικὸν γραφεῖον Βυζικίου, προσκομίσῃ καὶ πᾶσαν τὴν σχετικὴν ἀλληλογραφίαν». Ὁ ἴδιος ἐπίσης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ὁ ὑπ’ αὐτοῦ διορισθεὶς ταχυδρομικὸς διευθυντὴς Καλλιανίου, Γόρτυνος, ἔχει καταδικασθῆ μέχρι τοῦδε καὶ εἰς τίνας ποινὰς καὶ διὰ τίνας πράξεις, καὶ ἂν σήμερον διευθύνει οὗτος τὸ ταχυδρομικὸν τοῦτο γραφεῖον καὶ πῶς διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ἀφοῦ, ὡς μανθάνω, κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ἔχει ἐκδοθῆ κατασχετήριον, ἐπὶ συνεργείᾳ φόνου ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν».

§32Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Σᾶς πληροφορῶ ὅτι διεβιβάσθη διαταγὴ εἰς τὸν Διευθυντὴν Τριπόλεως ὅπως προβῇ εἰς ἀνάκρισιν ἐπὶ τῶν καταγγελθέντων. Εἰσέτι δὲν ἐλήφθη ἀπάντησις, διετάχθη δὲ ὁ Διευθυντὴς νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν ὅλων τῶν σχετικῶν. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ἐρώτησιν, ἡ ὑπηρεσία ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν σχετικὴν καταγγελίαν καὶ διέταξεν ἀνάκρισιν, πρὸς βεβαίωσιν τῶν καταγγελλομένων. Ἄν ταῦτα ἀποδειχθῶσιν ἀληθῆ, θὰ ἐκτελεσθῇ ἀμέσως ὁ νόμος. Δὲν θὰ σταθῇ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς οὔτε ἐπὶ δύο λεπτὰ εἰς τὴν θέσιν του.

§33Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὁμιλῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ καταγγέλων τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ τῷ ὅτι παρεβίασε νόμον ῥητὸν καὶ εἰδικὸν περὶ Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεφώνων, ἀνέφερα ὅτι μεταξὺ τῶν διορισθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εὑρίσκοντο καὶ ἄνθρωποι ἐγκληματίαι, διορισθέντες παρὰ πάντα νόμον καὶ παρὰ πᾶσαν ἠθικήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅτε ἀνετέθη εἰς αὐτὸν ἡ Διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐπρόκειτο νὰ διορισθῶσιν οἱ ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι, ἐζήτησε πληροφορίας παρὰ τοῦ Διευθυντοῦ Τριπόλεως, ὅστις ἀπετάθη εἰς τοὺς Προέδρους τῶν διαφόρων κοινοτήτων καὶ οὗτοι ἔδωκαν τὰς σχετικὰς πληροφορίας περὶ τῆς ποιότητος πάντων ἐκείνων, ὅσοι ὑπέβαλον αἰτήσεις πρὸς διορισμόν. Οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων ἐχαρακτήρισαν ἕνα ἕκαστον τῶν ὑποψηφίων, ἐν οἷς καὶ τὸν ὑποψήφιον, περὶ οὗ ὁ λόγος, ἀνέφεραν δὲ πρὸς τὸν Διευθυντὴν Τριπόλεως ὅτι αὐτὸς εἶχε καταδικασθῆ. Ἐν τούτοις, παρ’ ὅλην τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, δὲν ἠξεύρω διὰ τίνα λόγον, ἀντὶ νὰ προτιμηθῶσιν πολῖται εὐυπόληπτοι, διωρίσθησαν ἐγκληματίαι. Ἀλλὰ τὸ περίεργον δὲν εἶναι τοῦτο, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβη ἐν τῷ Ταχυδρομείῳ Καλλιανίου, τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος, τοῦ ὁποίου ὁ διορισθεὶς Διευθυντὴς εἶναι πρόσωπον καθ’ οὗ ἔχει ἐκδοθῆ κατασχετήριον, ἐπὶ συνεργείᾳ φόνου, ἐνῷ δὲ εἶναι φυγόδικος καὶ δὲν τολμᾷ νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Ταχυδρομικοῦ γραφείου, ἐν τούτοις ἡ ὑπηρεσία ἐνεργεῖται παρ’ αὐτοῦ καὶ ὅλα τὰ ἔγγραφα φέρουσι τὴν ὑπογραφήν του. Κατά τίνα τρόπον συμβιβάζονται τὰ πράγματα, ὥστε νὰ εἶναι τις φυγόδικος, νὰ ἔχῃ κατασχετήριον καὶ νὰ ἐνεργῆται ἡ ὑπηρεσία παρ’ αὐτοῦ, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω. Ἐὰν δύναται ὁ κ. Ὑπουργός, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἐξηγήσῃ τοῦτο.

§34Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς πρώτης ἐρωτήσεως, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ Ταχυδρομείου Βυζικίου, εἶπον ὅτι διέταξα ἀνακρίσεις καὶ ἀναμένω τὸ πόρισμα αὐτῶν. Ἐπειδὴ δὲν ὑπεβλήθη ἐγκαίρως τὸ πόρισμα, ἐπανέλαβον τὴν διαταγὴν πρὸς τὸν διευθυντὴν Τριπόλεως. Ἅμα λάβω τὰς πληροφορίας, ἂν τὰ καταγγελλόμενα εἶναι ἀκριβῆ, θὰ ἐκτελεσθῇ ὁ νόμος. Τοῦτο λέγω καὶ διὰ τὴν δευτέραν σας ἐρώτησιν, ὅτι δὲν θὰ σταθῇ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς οὔτε λεπτὸν εἰς τὴν θέσιν του, ἂν εἶναι ἀληθῆ τὰ καταγγελλόμενα.

§35Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου ὅμως εἶχε κατατεθῆ ἀπὸ τοῦ Σαββάτου καὶ σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Τρίτην, ἔπρεπε δὲ νὰ ὑπάρχῃ ἀπάντησις.

§36Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μὰ θὰ ἐλέγξῃς σὺ τὸν Ὑπουργόν;

§37Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μὴ ἀπολογεῖσθε σεῖς, διότι δὲν εἶσθε σεῖς κατὰ τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ ἐρώτησις.

§38Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. .. Νὰ ὁμιλεῖτε μετὰ μεγαλειτέρας εὐλαβείας.

§39Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Φαίνεται ὅτι, ἐπειδὴ σεῖς εἶσθε ὁ ὑπαίτιος... (Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου ἐγείρεται καὶ ἐπιτίθεται κατὰ τοῦ κ. Σ. Σακελλαριάδου καὶ καταφέρει τὴν ῥάβδον του κατ’ αὐτοῦ, ἥτις αὐτὸν μὲν δὲν ἐπιτυγχάνει, μολωπίζει δὲ ἐλαφρῶς τὸν κ. Δ. Ράλλην παρεμβάντα· ἐκ τούτου προκαλεῖται μέγας θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ πέντε λεπτά. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις). Μετὰ τὴν διακοπὴν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Θ. Γρηγορίου, ὁ ὁποῖος προφανῶς συμπεριεφέρθη ἀναρμόστως, παραβιάσας οὕτω ῥητὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, διότι οὐ μόνον διέκοψε τὸν ἀγορεύοντα συνάδελφόν του κ. Σακελλαριάδην, ἀλλ’ οὐδὲ ὑπήκουσεν εἰς τὴν παράκλησίν μου, ὅπως παύσῃ διακόπτων, ἀλλὰ καὶ ἐπετέθη κατ’ αὐτοῦ, ἀνακαλεῖται εἰς τὴν τάξιν καὶ ἀναγράφεται ἡ ἀνάκλησις εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τοῦ Προεδρείου, εἶμαι βέβαιος ὅτι θέλει τύχει ἐπιδοκιμασίας ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς.

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§43ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί· νομίζω ὅτι ὁ Κανονισμὸς εἶναι ἀτελής, μὴ ἀναγράφων ποινὴν ἀνάλογον πρὸς τὸ μέγεθος τῆς ἑκάστοτε παρεκτροπῆς. Ἐν τούτοις δὲν δυνάμεθα φυσικά, νὰ ὑπεισέλθωμεν εἰς τὸν Κανονισμὸν σήμερον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅμως μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ δηλώσω ἐκ μέρους τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς, εἶναι ἡ βαθυτάτη λύπη διὰ τὸ ἐπεισόδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἦλθε νὰ ταράξῃ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος, ἀληθῶς, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν πρὸς τιμὴν τοῦ κοινοβουλίου, δὲν εἶναι σύνηθες εἰς κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα.

§44ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νὰ συμπληρώσω, κ. Πρόεδρε. Δέκα ἔτη, Κύριοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι οὐδέποτε παρετηρήθη ἡ ἀγρία αὐτὴ κατάστασις ἐν αὐτῇ τῇ αἰθούσῃ, οὔτε εἰς ἐποχὴν μάλιστα καθ’ ἣν τὰ πολιτικὰ πάθη ἦσαν εἰς ὀξύτερον σημεῖον. Ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον περιορίζεται, ἀλλ’ ἐγὼ μ’ ὅλους τοὺς περιορισμοὺς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξαντλήσω τὸ θέμα μου, διότι νομίζω ὅτι διὰ τοῦ ἐλέγχου ἐπανέρχονται τὰ πράγματα εἰς τὴν κανονικὴν αὐτῶν τροχιὰν καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ περιορίζονται εἰς τρόπον ὥστε καὶ αὐτοὶ νὰ μὴ δέχωνται νὰ ὑποκύπτωσιν εἰς ἐπηρεασμοὺς ἔξωθεν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ παραβιάζωσι τοὺς νόμους. Ἐκ τῶν ὅσων συνέβησαν, τίς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπίεσε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ παραβιάσῃ τὸν νόμον, τὸ πρᾶγμα εἶναι κατάδηλον· ἀλλὰ διὰ νὰ τελειώσω ἔχω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ σπεύσῃ νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν παράβασιν τῶν νόμων καὶ ν’ ἀπολύσῃ ὑπάλληλον ἐπὶ τῆς ῥάχεως τοῦ ὁποίου ὑπάρχει καταδικαστικὴ ἀπόφασις. Ἐπίσης νὰ σπεύσῃ ν’ ἀπολύσῃ καὶ τὸν δεύτερον ὑπάλληλον τοῦ ταχυδρομείου Καλλιανίου, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ὑπάρχει κατασχετήριον ἐπὶ συνεργείᾳ φόνου, καὶ εἶναι φυγόδικος, διότι τοῦτο δὲν εἶναι οὔτε νόμιμον οὔτε ἠθικόν. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω.

§45Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Βεβαιῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι ἔλαβον γνῶσιν τῶν καταγγελιῶν τούτων καὶ διέταξα ἀνάκρισιν. Ἀναμένω τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἀνακρίσεων, ἵνα ἐφαρμόσω τὸν νόμον. Τῶν καταγγελιῶν τούτων ἔλαβον γνῶσιν, ἅμα τῇ συστάσει τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σ. Σ. Τσακόπουλος Ἐπ. Δεληγιάννης καὶ Σ. Σακελλαριάδης «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἡ ἑταιρία Σ.Π.Α.Π. θὰ θέσῃ εἰς κυκλοφορίαν δευτέραν ἁμαξοστοιχίαν ἐπιβατῶν ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Τρίπολιν».

§47Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει ὑπ’ ὄψει του σύμβασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν αἱ εἰσπράξεις ὑπερβῶσιν ὡρισμένον ποσόν, ἡ ἑταιρία ὑποχρεοῦται νὰ θέσῃ εἰς κυκλοφορίαν καὶ τρίτην ἁμαξοστοιχίαν. Τὸ Ὑπουργεῖον ἔχον ὑπ’ ὄψει τὸν ὅρον τοῦτον διέταξε τὴν ἑταιρίαν νὰ θέσῃ εἰς κυκλοφορίαν καὶ τρίτην ἁμαξοστοιχίαν μεταξὺ Μύλων–Καλαμῶν. Αἱ περὶ τούτου διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς ἑταιρίας ἤρχισαν πρὸ μηνὸς περίπου.

§48Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν τὰς σιδηροδρομικὰς συμβάσεις νὰ ἔχωμεν;

§49Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐκτυποῦνται ἤδη. Ἔχουσιν ἐκτυπωθῆ 900 σελίδες καὶ θὰ φθάσωσι τὰς 1200. Περιλαμβάνει τὸ τεῦχος ὅλας τὰς συμβάσεις. Ἕκαστος τῶν κ. κ. Βουλευτῶν θὰ λάβῃ ἕνα μέγα τόμον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθ. Βελλιανίτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί μέχρι τοῦδε δὲν προήγαγε μηχανικοὺς γʹ τάξεως, πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν μηχανικῶν βʹ τάξεως».

§51Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ τούτου.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἂν σκέπτηται νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοθετικὸν μέτρον, πρὸς αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑποδιδασκάλων, καὶ πρὸς διακανονισμὸν τῆς συντάξεώς των. Γενικώτερον δὲ ἂν θὰ ψηφισθῇ τὸ περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νομοσχέδιον». Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συστήσῃ πρὸς τὴν Ἀστυνομίαν, ἀξιῶν, ἵνα συστήσῃ εἰς τὰ ὄργανά της νὰ φέρωνται ἀνθρωπίνως πρὸς τοὺς μικροὺς βιοπαλαιστὰς ἀχθοφόρους καὶ στιλβωτάς, καθόσον ἡ συμπεριφορὰ ἐνίων ὀργάνων της διαφεύγει πολλάκις τὸν κύκλον τοῦ ἀνθρωπισμοῦ.

§53ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι, ὄχι μόνον εἰς σύστασιν τοιαύτην προέβην, ἀλλὰ καὶ ἐζήτησα πληροφορίας περὶ ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε καταγγελθέντων ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας ἐπὶ κακῇ συμπεριφορᾷ. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω αὐτὸν ὅτι φθάνει μέχρις ἀγριότητος ἡ ἀξίωσίς μου, προκειμένου περὶ τοιούτων παραπτωμάτων τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων.

§54Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Γνωρίζω τὸ διαφέρον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ δὲν ἀμφέβαλον ὅτι θὰ εἶχε δώσει τὰς ἀναγκαίας διαταγάς, ἀλλ’ ἔλαβον ἀφορμὴν ἀπὸ πολλοὺς ὀψοκομιστάς, οἵτινες μὲ ἐπληροφόρησαν ὅτι τοῖς ἀπαγορεύεται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Ἀγορὰν καὶ ἀναγκάζονται ἄλλοι νὰ παραμένωσιν εἰς τὴν Ἀγορὰν καὶ ἄλλοι εἰς ἄλλα μέρη, ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελῶσι τὴν ἐργασίαν των, ἐνῷ τὰ ἀτυχῆ αὐτὰ παιδία ἐργάζονται ἐφ’ ὅλης τῆς ἡμέρας, ἵνα κερδίζωσι τὸν ἄρτον των, πολλὰ δὲ τούτων καὶ τὰς οἰκογενείας των συντηροῦσι. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ ἐλάμβανε πρόνοιαν περὶ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα μένουσι γυμνὰ καὶ ἐκτετραχηλισμένα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν συνεπληρώθη ἡ θέσις τοῦ Εἰρηνοδικείου Μεγαλοπόλεως, καί, ἂν ὄχι, διατί καὶ διὰ τίνα λόγον δὲν μετέβη εἰσέτι ἐκεῖ ὁ τοποθετηθεὶς εἰρηνοδίκης, διότι ἡ ἔλλειψις τοῦ εἰρηνοδίκου εἶναι ἀρκούντως αἰσθητή».

§56Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ἐπαρχία Μεγαλουπόλεως καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει ἰδιαιτέραν ἀτυχίαν διὰ τὴν θέσιν αὐτήν. Διωρίσθη κατ’ ἀρχὰς εἰρηνοδίκης ὁ ὁποῖος ἐδήλωσε κώλυμα. Διωρίσθη εἶτα ἕτερος κατὰ μετάθεσιν, ὁ ὁποῖος δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀναχωρήσῃ ἐκ τῆς θέσεώς του, διότι ὁ γραμματεὺς ἐπρόκειτο νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὡς βοηθητικός. Ἤδη τὰ κωλύματα ἤρθησαν καὶ ἐπληροφορήθην ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης διῆλθεν ἐξ Ἀθηνῶν μεταβαίνων εἰς τὴν θέσιν του, καὶ ἴσως σήμερον εὑρίσκεται αὐτόθι.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλ. Μαλασπίνας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν σκέπτηται νὰ διατάξῃ τὴν ἀπόλυσιν καὶ τῶν ἀπαλλαγέντων τοῦ 1913 βʹ, ἔστω καὶ ἂν οὗτοι δὲν κατέβαλον τὴν πρώτην δόσιν τοῦ ἀντισηκώματός των ἐντὸς τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1913, ἀφοῦ ναὶ μὲν κατὰ τὸν στρατολογικὸν νόμον ἀκυροῦται ἡ περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπόφασις, ἐὰν δὲν καταβληθῇ ἡ πρώτη δόσις τοῦ ἀντισηκώματος ἐντὸς τῆς ὁριζομένης προθεσμίας, ἀλλ’ ἡ προθεσμία αὕτη συνέπιπτεν ἐντὸς τοῦ χρόνου τοῦ δικαιοστασίου. Κατὰ τὸν περὶ τούτου δὲ νόμον καὶ τὰ σχετικὰ Β. Διατάγματα καὶ αἱ νόμιμοι προθεσμίαι εἶχον ἀνασταλῆ».

§58ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὸν νόμον, ἐν περιπτώσει μὴ καταβολῆς τῆς δόσεως, ἀκυροῦται ἡ περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπόφασις καὶ ὑπάρχει ἀνάγκη νέας αἰτήσεως καὶ πρόσθετος καταβολή.

§59ΑΛ. ΜΑΛΑΣΠΙΝΑΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ἡ προθεσμία πρὸς καταβολὴν τῆς πρώτης δόσεως συνέπιπτεν ἐντὸς τοῦ χρόνου τοῦ δικαιοστασίου, κατὰ δὲ τὸν περὶ τούτου νόμον αἱ νόμιμοι προθεσμίαι εἶχον ἀνασταλῆ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ τρεῖς ἑπόμεναι ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν γίνεται σκέψις περὶ ἐλαττώσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου ΔΡΞΕʹ ἐπιβαλλομένου ἀντισηκώματος ἐκ Δραχ. 800 εἰς τοὺς ἐξ ἀναβολῆς κατατάξεως ὑπηρετήσαντας ἐπὶ 15 μῆνας».

§61ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι· δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ.

§62Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ νόμου ΔΡΞΕʹ οἱ ἀνυπότακτοι ὑποχρεώθησαν νὰ ὑπηρετήσωσιν ὀκτὼ μῆνας καὶ νὰ πληρώσωσιν 800 δραχμ., οἱ δὲ ἄνω τῶν 23 ἐτῶν ἀδήλωτοι, θὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ πέντε μῆνας καὶ θὰ πληρώσωσιν ὀλιγώτερον.

§63ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ μελετήσω, ἂν πρέπει νὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον, διὰ νὰ αὐξήσω τοὺς ἀδηλώτους.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Κυρέλλος ἐπὶ ἐρωτήματος τὸ ὁποῖον δὲν ἀνεγράφη ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, διότι ὑπεβλήθη ἀργά.

§65Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί· ἡ μεγάλη καὶ ἀπροσδόκητος τῶν Θηβῶν συμφορὰ ἐξακολουθεῖ δυστυχῶς ἀκόμη, μολονότι δὲ παρῆλθον ἕνδεκα ὁλόκληροι ἡμέραι ἀπὸ τῆς ἡμέρας τοῦ πρώτου καὶ καταστρεπτικοῦ σεισμοῦ, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἔκτοτε ἔπαυσεν σειομένη ἐκ θεμελίων ἡ δυστυχὴς πατρίς μου. Ἐρχόμενος, Κύριοι, ἐκ τῶν ἐρειπίων της, φέρω πρὸς ὑμᾶς τὴν θλιβερὰν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ καταστροφή της εἶναι πλήρης καὶ τελεία. Εἶναι δυστυχῶς ἡ καταστροφὴ πολὺ μεγαλειτέρα τὴν ἔκτασιν, εἶναι καταστροφὴ πολὺ σοβαρωτέρα εἰς συνεπείας ἢ ὅση πάντες κατ’ ἀρχὰς ἐπιστεύσαμεν. Οἱ καταστρεπτικοὶ σεισμοὶ δὲν ἐνετοπίσθησαν μόνον ἐν τῇ πόλει τῶν Θηβῶν καὶ τοῖς προαστείοις, ὅπως ἄλλοτε οἱ σεισμοὶ τοῦ 1894 καὶ τοῦ 1854. Ἐπεξετάθησαν εἰς ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν, καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ σήμερον, χωρὶς νὰ ὑπερβάλῃ ποσῶς τὰ πράγματα, ὅτι πλήρης ἡ ἐπαρχία κατάκειται εἰς σωροὺς ἐρειπίων. Κατὰ τὰς συγκεντρωθείσας μέχρι σήμερον πληροφορίας, τάς τε ἰδιωτικὰς καὶ τὰς ἐπισήμους, ἐκ τοῦ συνόλου τῶν οἰκιῶν τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν κατέρρευσε τὸ ⅓ ἐξ αὐτῶν. Πᾶσαι δὲ αἱ λοιπαὶ κατὰ τὰ 90% ὑπέστησαν τόσον σοβαρὰ ρήγματα, ὥστε κατέστησαν ἑτοιμόρροποι καὶ μὴ κατοικήσιμοι. Ἐὰν δὲ εἰς τὰς μεγάλας ταύτας ζημίας εἴχομεν τὴν εὐτυχίαν νὰ μὴ ἀριθμῶμεν καὶ ἀνθρώπινα θύματα, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν θείαν Πρόνοιαν, ἥτις ηὐδόκησε νὰ ἐκλέξῃ ὡς ὥραν τοῦ πρώτου μεγάλου σεισμοῦ, τὴν 8ην πρωϊνήν, καθ’ ἣν ἅπαντες οἱ κάτοικοι εὑρίσκοντο ἐκτὸς τῶν οἰκιῶν των. Αἱ ζημίαι, αἱ ἐκ τῆς καταστροφῆς ταύτης, εἶναι, ὡς ἦτο ἑπόμενον, μεγάλαι καὶ κολοσσιαῖαι. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ μηχανικοῦ Θηβῶν, ὁ ὁποῖος περιῆλθε καὶ τὴν πόλιν ὁλόκληρον, περιῆλθε καὶ πλεῖστα τῶν σεισμοπαθῶν χωρίων, αἱ ζημίαι ἀνέρχονται εἰς δύο περίπου ἑκατομμύρια δραχμῶν, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ὑπολογίσῃ μέχρι πόσου ποσοῦ θὰ φθάσωσιν αἱ ζημίαι, ἀφοῦ δυστυχῶς οἱ σεισμοὶ ἐξακολουθοῦσι νυχθημερόν, καὶ ἀφοῦ ἕκαστος ἐξ αὐτῶν προσθέτει τὸν ὀβολόν του εἰς τὸν ὄλεθρον καὶ τὴν καταστροφήν. Οἱ κάτοικοι, φυσικά, παραμένουσι μακρὰν τῶν οἰκιῶν των. Οἱ μὲν εἰς τὰ ξύλινα παραπήγματα καὶ πρόχειρα στεγάσματα, τὰ ὁποῖα ἠδυνήθησαν διὰ τῶν οἰκονομιῶν των νὰ κατασκευάσωσιν, οἱ δὲ ἀπορώτεροι καὶ πτωχότεροι παραμένουσιν ὑπὸ τὰς σκηνάς, τὰς ὁποίας ἔσπευσε προθύμως καὶ ταχέως νὰ ἀποστείλῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ ἐκφράσω τὴν βαθεῖαν εὐγνωμοσύνην τοῦ δοκιμαζομένου Θηβαϊκοῦ λαοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἀποστολὴν τῶν σκηνῶν τούτων καὶ διὰ πάντα τὰ ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἔλαβε πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἀπειροπληθῶν θυμάτων τῆς καταστροφῆς. Ἀλλ’ ἔχω καθῆκον νὰ καταστήσω γνωστόν, ὅτι ὑφ’ ἑκάστην σκηνὴν κατ’ ἀρχὰς μὲν παρέμενον ἀνὰ τρεῖς οἰκογένειαι, ἀριθμοῦσαι 15 καὶ 20 μέλη, κατόπιν δὲ ὅτε ἔφθασαν καὶ ἄλλαι, μένουσιν ἀνὰ δύο οἰκογένειαι, ἐκ 10 ἢ 15 μελῶν, καὶ ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι ἄποροι σεισμοπαθεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐστεγάσθησαν οὔτε ὑπὸ σκηνάς; παραμένουσιν ἔτι ἐν ὑπαίθρῳ. Ἀκριβῶς δέ, ἵνα στεγασθῶσι καὶ οἱ λοιποὶ αὐτοὶ πτωχοὶ σεισμοπαθεῖς καὶ ἀραιωθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παραμένουσιν ὑπὸ τὰς σκηνὰς εἰς μέγαν ἀριθμόν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν καλῶς νὰ ζήσωσι, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ περὶ ταχείας ἀποστολῆς καὶ ἄλλων σκηνῶν εἰς τὰς Θήβας, 300 ἢ 200, διὰ τῶν ὁποίων ὁπωσδήποτε θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦ προσωρινοῦ στεγασμοῦ τῶν ἀτυχῶν ἐκείνων θυμάτων τῆς ἀγρίας θεομηνίας. Ἀλλ’ ἐνῷ διὰ τῶν ἀποσταλεισῶν σκηνῶν καὶ δι’ ἐκείνων, τὰς ὁποίας δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ σπεύσῃ ν’ ἀποστείλῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, λύεται ὁπωσδήποτε τὸ ζήτημα τοῦ προσωρινοῦ στεγασμοῦ τῶν πτωχῶν σεισμοπαθῶν, προκύπτει καὶ ἑτέρα ἀνάγκη αὐτῶν ἐκ τῆς προσεγγίσεως τοῦ χειμῶνος. Προκύπτει ἡ ἀνάγκη, ὅπως στεγάσωμεν αὐτοὺς ὑπὸ στέγην ὁπωσδήποτε μονιμωτέραν καὶ ἀσφαλεστέραν τῆς σκηνῆς, διότι εἴτε συνεχισθῶσιν οἱ σεισμοί, εἴτε παύσωσιν οὗτοι, οἱ πτωχοὶ σεισμοπαθεῖς δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὰς οἰκίας των κατὰ τὸν χειμῶνα, ἀφοῦ φυσικὰ θὰ στερῶνται τῶν μέσων τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ ἐπισκευῆς. Ἡ σκηνὴ δέ, ἂν σώζῃ τὴν ζωὴν τοῦ σεισμοπαθοῦς ἐπὶ τοῦ παρόντος, βεβαίως δὲν ἐξασφαλίζει καὶ τὴν ὑγιείαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν συνεπειῶν ἑνὸς βαρυτάτου χειμῶνος. Γνωρίζετε δὲ πάντες ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Θηβῶν ὁ χειμὼν εἶναι βαρύτατος, καὶ τρέχομεν τὸν κίνδυνον, τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν σώζομεν τὴν ζωὴν τῶν θυμάτων ἀπὸ τῶν σεισμῶν, νὰ θέσωμεν αὐτὴν ἐν κινδύνῳ ἕνεκα τῶν συνεπειῶν τοῦ δριμυτάτου ψύχους. Πρὸς τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ ἀποστείλῃ καὶ ξυλείαν διὰ τὴν κατασκευὴν παραπηγμάτων διὰ τὰς πτωχὰς καὶ ἀπόρους οἰκογενείας· πάντοτε διὰ τὰς πτωχὰς καὶ ἀπόρους, διότι ὄχι μόνον οἱ εὔποροι, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τῶν συμπολιτῶν μου, ἀλλὰ καὶ οἱ ὁπωσδήποτε δυνάμενοι νὰ ἐξοικονομήσωσι τὰ πράγματα, δὲν καταδέχονται νὰ ζητήσωσι τίποτε, διότι ἔχουσιν ἀρκετὴν φιλοτιμίαν καὶ ἀξιοπρέπειαν καὶ ἐν αὐτῇ ἀκόμη τῇ συμφορᾷ καὶ τῇ θλίψει των. Αἱ ἄποροι οἰκογένειαι, καὶ μόνον αὐταί, αἱ ὑπὸ τὰς σκηνάς, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον νὰ στεγασθῶσιν ὑπὸ ξύλινα παραπήγματα κατὰ τὸν χειμῶνα, διὰ νὰ σώσωμεν οὕτω αὐτοὺς ἀπὸ ἀναποφεύκτου ἄλλως κινδύνου τῆς ὑγιείας καὶ ζωῆς των. Μάλιστα προσφέρονται οἱ ἀτυχεῖς συμπολῖταί μου νὰ κατασκευάσωσι δι’ ἰδίων των ἐξόδων τὰ παραπήγματα, ἀρκεῖ νὰ παρασχεθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ πρὸς τοῦτο ἀπαιτουμένη ξυλεία. Προσφέρονται δὲ ἀκόμη καὶ νὰ ἐπιστρέψωσι τὴν ξυλείαν, εὐθὺς ὡς παρέλθῃ ἡ κρίσις καὶ παύσῃ νὰ τοῖς εἶναι χρήσιμος, διότι ἐννοῦσι κάλλιστα τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, καὶ δὲν ἐπιθυμοῦσι νὰ προχωρήσωσι κατ’ ἐλάχιστον πέρα τοῦ σημείου ἐκείνου, μέχρι τοῦ ὁποίου πρέπει κατ’ ἀνάγκην ἀναπόφευκτον νὰ παρακληθῇ τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν πρὸς ἀνακούφισιν τῆς συμφορᾶς των. Ἐπίσης θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ συστήσω καὶ τὴν ἄφεσιν τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν, διότι δὲν εἶναι δίκαιον οὐδὲ ποσῶς δεδικαιολογημένον, νὰ ὑποχρεωθῶσιν εἰς τὴν πληρωμὴν φόρου οἰκοδομῶν δι’ οἰκίας, τὰς ὁποίας ἀπώλεσαν!

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουσιν οἰκίαι!

§67Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς καὶ ἐγὼ λέγω. Ἐπειδὴ δὲ οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν τῆς στέγης των, ἥτις διὰ τοὺς πλείστους ἐξ αὐτῶν ἦτο καὶ ἡ μόνη περιουσία των, δὲν πληρώνουσι φόρον οἰκοδομῶν, διότι δὲν ἔχουσι φορολογητέας οἰκίας, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀφεθῇ εἰς αὐτοὺς ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, διὰ νὰ ἔχωσιν οὕτω καὶ αὐτοὶ ὅμοιον ἀντάλλαγμα, ὅπως θὰ ἔχωσι καὶ αἱ παθοῦσαι ἀστικαὶ τάξεις, καὶ διὰ ν’ ἀνακουφισθῶσιν ἐκ τῶν πολλῶν καὶ ποικίλλων ζημιῶν, τὰς ὁποίας καὶ οὗτοι ὑπέστησαν. Ἤθελον συστήσει διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον, Κύριοι Βουλευταί, καὶ θὰ διεκδικήσω τὴν τιμὴν τῆς πρωτοβουλίας, ψήφισιν ἐπὶ τέλους νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ὑποχρεῶνται ἐπιτακτικῶς οἱ κάτοικοι τῶν σεισμοπλήκτων μερῶν νὰ κατασκευάζωσιν ἀντισεισμικὰς οἰκίας· διότι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν περιοδικὴν καταστροφὴν οἰκιῶν πλείστων μερῶν, ἀφοῦ εὐτυχῶς ὑπάρχει τὸ πρὸς τοῦτο μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀσφαλῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξουδετερῶνται τῶν σεισμῶν τὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Αὐτὰ ἐνόμισα, Κύριοι, ὅτι ἔπρεπε προχείρως νὰ συστήσω πρὸς ἐπούλωσιν τῶν πολλῶν πληγῶν τῶν ἀτυχῶν συμπολιτῶν μου, τὰς ὁποίας ἤνοιξεν εἰς αὐτοὺς ἡ ἀνέλπιστος συμφορά. Πρὶν ἢ ὅμως κατέλθω τοῦ βήματος, ἀπευθύνω θερμὴν ἔκκλησιν ἐντεῦθεν καὶ πρὸς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Ἀπευθύνω συγχρόνως παράκλησιν θερμὴν καὶ πρὸς τὸν τύπον, ἵνα διὰ τῆς εὐγλώττου αὐτοῦ φωνῆς ἐξάψῃ καὶ θερμάνῃ τὸν ζῆλον τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, ἡ ὁποία ἐπρωτοστάτησε πάντοτε εἰς τὴν ἐπούλωσιν πάσης πληγῆς, τὴν ὁποίαν ἤνοιξεν οἱαδήποτε συμφορὰ ἐν Ἑλλάδι· ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, ἡ ὁποία καὶ κατὰ τοὺς σεισμοὺς τοῦ 1894 ἔσπευσε νὰ προσφέρῃ τὴν δυνατὴν ἀρωγήν της πρὸς τοὺς ἐπίσης καὶ τότε παθόντας συμπολίτας μου, αὐτὴ καλεῖται καὶ πάλιν νὰ μὴ ὑστερήσῃ καὶ πρὸ τῆς νέας συμφορᾶς, ἡ ὁποία εἶναι, ὡς εἶπον, πολὺ σοβαρωτέρα, πολὺ μεγαλειτέρα, πολὺ σπουδαιοτέρα πάσης ἄλλης προηγηθείσης. Γνωρίζομεν Κύριοι, ὅτι ἀπό τινος ἀπορροφῶνται οἱ ἔρανοι τῶν ἰδιωτῶν ὑπὸ πολλῶν καὶ ποικίλλων ἐθνικῶν ἀναγκῶν, ἀλλὰ ὀφείλω καὶ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐθνικώτερον ἔργον τοῦ ἀποβλέποντος εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ ἀνέγερσιν τῶν Θηβῶν. Αἱ Θῆβαι, μετὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν Σπάρτην, ὑπῆρξαν ἡ πόλις ἐκείνη, ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἀρχαία Ἑλλάς. Αἱ Θῆβαι καὶ ὡς πόλις καὶ ὡς Ἐπαρχία προσήνεγκαν ἀνέκαθεν προθύμως γενναῖον τὸν ὀβολόν των, εἰς τὴν προκοπὴν καὶ τὴν δόξαν τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Αἱ Θῆβαι δὲν ἀνήκουσιν εἰς τοὺς κατοίκους αὐτῆς· ἀνήκουσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἱστορίαν, ἐκεῖνοι δέ, οἵτινες θὰ βοηθήσωσιν αὐτὴν κατὰ τὴν μοιραίαν ταύτην κρίσιν της, πρέπει νὰ εἶναι ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι πράττουσιν οὕτω ὄχι μόνον ἔργον ἐπιβεβλημμένης δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ ἔργον κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικόν.

§68ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Συνάδελφος γινώσκει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξεν ὅ τι ἠδύνατο νὰ πράξῃ, καὶ οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ τίποτε περισσότερον. Δὲν περιεμείναμεν κἂν τὰς πληροφορίας τῶν Ἀρχῶν, ἀλλ’ ἵνα ἐκτιμήσωμεν τὴν ἔκτασιν τῶν ζημιῶν καὶ τὴν ἔκτασιν ἄρα, καθ’ ἣν ἔδει νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον τὸ Κράτος, ἔσπευσα ὁ ἴδιος, ἅμα τῇ πρώτῃ ἰσχυρᾷ δονήσει τῆς ἡμέρας ἐκείνης, νὰ μεταβῶ ἐπὶ τοῦ τόπου μετὰ τοῦ συναδέλφου μου Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Ταὐτοχρόνως δὲ διέταξα νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς Θήβας καὶ ὅλαι αἱ σκηναί, ὅσας ἠδυνάμην νὰ διαθέσω, καὶ ἐστάλησαν αὐθημερὸν 128, ὅσαι καὶ ὑπῆρχον ἐν Πειραιεῖ. Προβλέπων δὲ περὶ ἐνδεχομένης ἀνεπαρκείας τοῦ ἀριθμοῦ τούτων, ἐτηλεγράφησα καὶ εἰς Μιτυλήνην, ὅπως μᾶς ἀποσταλῶσιν, ὅσαι τυχὸν ὑπῆρχον διαθέσιμοι ἐκ τῶν ἀναγκῶν τῶν ἐκεῖ προσφύγων, τὴν ἑπομένην δὲ ἐτηλεγράφησα ἐπὶ τούτῳ καὶ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐπιτροπῆς τῶν προσφύγων. Ἐπειδὴ ὅμως ἐξηκολούθουν αἱ δονήσεις καὶ ἐπέφερον καὶ ἄλλας ζημίας καὶ κατέστησαν πολλὰς ἔτι οἰκίας ἀκατοικήτους, αἵτινες πρότερον μικρὰς εἶχον ὑποστῆ ρωγμάς, διὰ τοῦτο αἱ ἐκεῖ ἀρχαὶ ἐζήτησαν τὴν ἄμεσον ἀποστολὴν καὶ ἄλλων σκηνῶν, αἵτινες καὶ ἀπεστάλησαν· ὥστε αἱ ἴδιαι Ἀρχαὶ μοὶ ἐτηλεγράφησαν κατόπιν ὅτι ἐπήρκουν πρὸς ὅλας τὰς ἀνάγκας — κατὰ τὸ ἐνὸν πάντοτε — αἱ σταλεῖσαι σκηναί. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαθέσῃ ἀριθμὸν σκηνῶν ἴσον πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν οἰκιῶν, ὅσαι ὁπωσδήποτε ὑπέστησαν ζημίας, διότι δὲν ἔχομεν τόσον ἀριθμόν, τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν μὴ δυναμένου νὰ μᾶς βοηθήσῃ εἰς τοῦτο. Ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἐζήτησε τὴν ἀποστολὴν ξυλείας πρὸς κατασκευὴν παραπηγμάτων. Πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ξυλεία εἶναι δυσεύρετος σήμερον, καὶ δὲν ἔχω παρὰ νὰ ἀνακοινώσω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῇ μερίμνῃ αὐτῆς πρὸς στεγασμὸν τῶν προσφύγων καὶ ἀραίωσιν αὐτῶν—διότι εἰς πολλὰς περιφερείας, ὅπου εἶναι συνῳκισμένοι οἱ πρόσφυγες, εἶναι πολὺ πυκνὰ ἐγκατεστημένοι—ἐν τῇ μερίμνῃ, λέγω, αὐτῇ ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως στεγάσῃ μέρος αὐτῶν, εἰς παραπήγματα ξύλινα. Δὲν διστάζω δὲ νὰ εἴπω ὅτι ὁ προϋπολογισμός, τὸν ὁποῖον μοὶ ἐπαρουσίασεν ἡ ὑπηρεσία—ὄχι μόνον εἷς μηχανικός, ἀλλὰ πολλοί, ἐκ πολλῶν Νομῶν— ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ὅτι ἡ κατασκευὴ τοιούτων παραπηγμάτων ἐκ ξυλείας θὰ στοιχίσῃ 125–135 δρχ. κατ’ ἄτομον! Αὕτη εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἀγορᾶς σήμερον τῆς ξυλείας· ἐὰν δὲ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ εὕρωμεν ἀναγκαῖον ποσὸν ξυλείας διὰ τοὺς πρόσφυγας, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν ὁπωσδήποτε αὐτοὺς εἰς πρόχειρα παραπήγματα, ἕως οὗ δυνηθῶμεν νὰ στεγάσωμεν αὐτοὺς μονιμώτερον εἰς ἄλλας περιφερείας, φαντάζεται ὁ κ. Βουλευτὴς πόσον δυσχερέστερον εἶναι τὸ πρᾶγμα καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἂν ἠδύνατο νὰ ἀποφασίσῃ νὰ ἀποστείλῃ ξυλείαν πρὸς προσωρινὸν στεγασμὸν ὅλων τῶν κατοίκων τῶν σεισμοπαθῶν τόπων.

§69Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ὄχι ὅλων τῶν ἀπόρων μόνον.

§70ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔστω· τῶν ἀπόρων. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως δὲν ἠρκέσθη εἰς τὰ πρόχειρα ταῦτα μέτρα, ἅτινα προεῖπον, ἀλλὰ ἔδωκεν ἐπίσης διαταγὰς εἰς τὸν ἐκεῖ μηχανικόν, ὅπως παρακολουθῇ τὴν γενομένην ἐργασίαν καὶ ὑποβάλλῃ ἑκάστοτε ἔκθεσιν περὶ τῆς καταστάσεως καὶ περὶ τῶν οἰκημάτων ἀκόμη, τὰ ὁποῖα κατέπεσαν ἐξ ὁλοκλήρου ἢ χρήζουσιν ὁπωσδήποτε ἐπισκευῆς· παρομοίας δὲ ἐκθέσεις ἔλαβον ἐντολὴν δι’ ἄλλων χωρίων περιφερείας νὰ ὑποβάλωσιν ἄλλοι μηχανικοί, περιερχόμενοι τὰ παθόντα χωρία, διὰ νὰ δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ ἐκτιμήσω τὰς ὑφισταμένας ἀνάγκας ὑλικῶν πρὸς στέγασιν, νὰ ὁρίσωμεν δὲ καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς δαπάνης, ὅπως ἐκτιμήσωμεν καὶ τὴν ἔκτασιν, καθ’ ἣν θὰ δυνηθῇ νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον τὸ Κράτος.

§71Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ ἐξεύρεσις ξυλείας εἶναι δυσχερής. Τοῦτο οὐδεὶς ἀρνεῖται. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ νὰ εἶναι δυσχερὴς μέχρι τοῦ νὰ εἶναι ἀδύνατος, φρονῶ ὅτι ὑπάρχει κἄποια ἀπόστασις. Ἐπειδὴ δὲ ἡ συμφορὰ εἶναι μεγάλη, ἴση βεβαίως πρὸς τὴν συμφορὰν τῶν ἀτυχῶν προσφύγων, πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ὁποίων ἐλήφθη μέριμνα λίαν ἀξιέπαινος, θὰ παρακαλέσω, ὅπως γίνῃ προσπάθεια καὶ ἀρθῇ κατὰ τὸ δυνατὸν πᾶσα δυσχέρεια. Πρέπει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος νὰ στεγασθῶσιν κατὰ τὸν χειμῶνα ἀσφαλέστερον οἱ δυστυχεῖς συμπολῖταί μου, μόνον ἐννοεῖται οἱ ἄποροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀποτελοῦσι καὶ τόσον μέγαν ἀριθμόν, ὥστε νὰ ἀνέλθῃ ἡ δαπάνη τόσον ὑψηλά, ὅσον φαντάζεται ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς σκηνάς, ἂν καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω ὅτι ἀρκεταὶ ἐστάλησαν, ἐν τούτοις ἐγώ, ὁ ὁποῖος γνωρίζω καλλίτερον πάσης Ἀρχῆς τὸν τόπον μου, φρονῶ ὅτι δὲν θὰ ἦτο περιττόν, θὰ ἦτο δὲ σκόπιμον καὶ φιλάνθρωπον νὰ σταλῶσι καὶ ἄλλαι, ἵνα μὴ ὑπάρχῃ κανὲν παράπονον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§73Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμήν, ὅπως ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ ἀπονομῆς βαθμοῦ τοῦ Β. Ναυτικοῦ εἰς τὴν Α. Β. Υ. τὸν Διάδοχον τοῦ θρόνου». Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ κηρύξῃ τοῦτο κατεπεῖγον καὶ ψήφισῃ αὐτὸ κατ’ ἀρχήν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ κατεπείγοντος καὶ ψηφίζεται ἡ ἀρχή). (Ψηφοφορία πρὸς καταρτισμὸν ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἑταιρίαν τοῦ Ἀεριόφωτος).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνω, ὅπως ἡ ψηφοφορία αὕτη μετὰ τῆς ἄλλης πρὸς καταρτισμὸν τῆς πρεσβείας τῆς ἀποσταλησομένης εἰς τὴν Α.Μ. τὸν Βασιλέα, γένηται εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως. Δέχεται ἡ Βουλή;

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δοκιμασίας καὶ κατατάξεως εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Σχολεῖον κατὰ τὸ ἔτος 1914».

§77ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει παράλειψίς τις γραφικὴ ἐν τῷ 2ῳ ἄρθρῳ.

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα· ἔχει παραλειφθῆ κἄποια φράσις. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, κ. Πρόεδρε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ ἀνωτέρω νομοσχεδίου. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασαρχείων καὶ τῶν δασικῶν ἐπιθεωρήσεων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Χημικῶν ἐργαστηρίων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 1ου τοῦ νόμου ΑΦΜΙʹ τῆς 28ης Μαΐου 1887). (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑποχρεωτικῆς πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὴν ἀνώνυμον ἑταιρίαν ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἑλληνικὴ Στρατιωτικὴ Ἕνωσις» ὑπὸ τῶν μετόχων αὐτῆς, διὰ κρατήσεων ἐκ τοῦ μισθοῦ ἢ μερισμάτων αὐτῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ γυναικῶν νοσοκόμων».

§80Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν ἀρκεῖ μόνον νὰ μορφώσωμεν τὸ Σῶμα τῶν νοσοκόμων· πρέπει προηγουμένως νὰ ἀμείψωμεν ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἰργάσθησαν κατὰ τὸ παρελθόν, διότι ἀκριβῶς τὰ θαυμάσια ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ ἐργασία τούτων κατὰ τοὺς δύο πολέμους, αὐτὰ ὑπῆρξαν ἡ ἀφορμή, ὅπως ἡ Κυβέρνησις εἰσαγάγῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προσέξῃ εἰς τὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀδικοῦσι τὰς νῦν ὑπηρετούσας, ἰδίως τὰς διευθυντρίας, τὰς ἐχούσας διετῆ ὑπηρεσίαν. Ὑποθέτω ὅτι κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θὰ δεχθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τροποποιήσεις ὑπὲρ τῶν ὑπαρχουσῶν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον; Οὐδείς. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐλευθέρας ζώνης ἐν Θεσσαλονίκη». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτυπώσεων ἐργασιῶν Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 9 καὶ 10 ἀναβάλλονται δι’ αὔριον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαδόσεως διὰ τοῦ τύπου δημοσιευμάτων ἐξυβριστικῶν Ἡγεμόνων ἢ Ἀρχηγῶν ἐμπολέμων Κρατῶν». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 12 καὶ 13 ἀναβάλλονται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν περὶ ἀκινήτων ἐν ταῖς νέαις Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου εὑρεσιτεχνίας εἰς τὸν Ν. Μ. Βῆχον κάτοικον Ἀθηνῶν». Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκεται).

§82Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται εἶναι συνέχεια καταστάσεως ἡ ὁποία ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου παρουσιάζεται ἑκάστοτε πρὸ τῆς Βουλῆς, χωρὶς νὰ ληφθῇ ἓν γενικὸν μέτρον διὰ τὴν προστασίαν ὅλων ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι κατορθώνουσι νὰ παρουσιάσωσι καινόν τι, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκμεταλεύωνται τοῦτο καὶ νὰ ὠφεληθῶσι καὶ αὐτοὶ καὶ τὸ Κράτος. Δυστυχῶς, ἐάν τις καταγίνηται εἰς τὸ νὰ ἐφεύρῃ τι καὶ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτύχῃ τι νέον, κινδυνεύει νὰ ἴδῃ τοῦτο ὑποκλεπτόμενον παρ’ ἑνὸς οἱουδήποτε, ὁ ὁποῖος κατασκευάζει καὶ θέτει τοῦτο εἰς κυκλοφορίαν ὡς ὁ ἐφευρέτης· ἑπομένως αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν οὐδεμίαν ἔχει ὠφέλειαν. Τούτου ἕνεκα οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐφευρέτης τις ἐν Ἑλλάδι, διότι οἱοσδήποτε κοπιάζων κινδυνεύει νὰ ἴδῃ τὸ ἔργον του ὑφαρπαζόμενον παρὰ τοῦ πρώτου τυχόντος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἀντιγράψῃ καὶ νὰ κυκλοφορήσῃ προϊόντα τῆς ἐργασίας τοῦ ἄλλου. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον θέλει νὰ δώσῃ προνόμιον εὑρεσιτεχνίας εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἰργάσθη καὶ παρουσίασέ τι καινόν· εἶναι δίκαιον λοιπὸν νὰ δοθῇ αὐτῷ προνόμιον. Ἀλλὰ δὲν βλέπω τὸν λόγον δι’ ὃν εἰς αὐτὸν ἀποκλειστικῶς πρέπει νὰ δοθῇ προνόμιον, ἐνῷ ὑπάρχει πλῆθος ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐφευρέσεις ἀξίας προστασίας ὑπὸ τῆς Πολιτείας. Ὑπάρχουσι, Κύριοι, πλεῖστα ὅσα μηχανήματα καὶ μικρὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν ἀντικείμενον μεγάλου ἐμπορίου καὶ τὰ ὁποῖα διατελοῦσιν ἐντελῶς ἀπροστάτευτα. Διὰ τοῦτο θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἵνα ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλῃ νομοσχέδιον γενικὸν περὶ προστασίας ὅλων τῶν ἐφευρέσεων, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ βιομηχανία ἐν Ἑλλάδι νὰ παρουσιάσῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα βλέπομεν παραγόμενα ἐν ἄλλαις Χώραις, διότι προστατεύονται, καὶ μάλιστα προστατεύονται μικρὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ δὲν ἔχουσι μεγάλην ἀξίαν, ἀλλὰ τῶν ὁποίων ἡ κατ’ ὄγκους μεγάλη παραγωγὴ ἐμφανίζει ὁλόκληρον βιομηχανίαν, ἥτις εἰς οὐδὲν ἄλλο ὀφείλεται, εἰμὴ μόνον εἰς τὴν προστασίαν τοῦ προνομίου τὴν ὁποίαν παρέχει ὁ νόμος. Ἤθελον παρακαλέσῃ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ὑποβάλῃ τὸ ταχύτερον νομοσχέδιον γενικόν, ὥστε νὰ κατορθώσωμεν νὰ παρουσιαζώμεθα καὶ ἡμεῖς ὡς γνωρίζοντες νὰ προστατεύωμεν τὰ δικαιώματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται, καὶ οἱ ὁποῖοι ἴσως δὲν τολμῶσι νὰ ἐκθέσωσι τὰ προϊόντα τῆς ἐργασίας των εἰς τὸ κοινόν, διότι διατρέχουσι τὸν κίνδυνον, νὰ ἴδωσι ταῦτα ὑφαρπαζόμενα ὑπὸ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2ον).

§83Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἐκεῖ ὅπου λέγει «Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν» νὰ τεθῇ «Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας».

§84ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2ον ὡς ἐτροποποιήθη εἶτα δὲ καὶ τὸ 3ον).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 8ον τοῦ νόμου ͵ΓΡΔʹ τοῦ 1905 περὶ Ἐθνικοῦ τυπογραφείου». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ ἔτους 1914 πιστώσεως ἐκ δραχ. 25.000 ὑπὲρ τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν κατὰ τὸ ἔτος 1911 παθόντων ἀπόρων κατοίκων τῶν χωρίων Λεχαινῶν, Βαρθολομιοῦ καὶ Καλυβίων Βαρθολομιοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18 ἀναβάλλεται. Ἐξακολούθησις τῆς Βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβλέψεως τῆς δημοσίας ὑγιείας». Ἄρθρον 4. (ἀναγινώσκεται).

§86Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 4ου ἄρθρου ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ὅπως προστεθῶσι δύο παράγραφοι· πρῶτον ἡ 11η, ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Μεταξὺ τῶν διαφόρων καθηκόντων τοῦ Ἰατροσυνεδρίου κλπ.».

§87ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὴν εὑρίσκω ὀρθήν.

§88Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Πολὺ καλά. Ἐπίσης ὑπάρχει καὶ 12η παράγραφος, ἀφορῶσα εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ τμήματος τῆς δημοσίας ὑγιείας. Λαμβάνων ἀφορμήν, κύριοι Βουλευταί, ἐκ τῆς τροπολογίας ταύτης ἐπὶ τοῦ τετάρτου ἄρθρου προβαίνω ἔτι περαιτέρω, καὶ ζητῶ, ἵνα ὁ διευθυντὴς τοῦ τμήματος τῆς δημοσίας ὑγιείας εἶναι ἰατρός. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ἐζήτησε τοῦτο διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, τοῦ ψηφισθέντος, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ τετάρτου ἄρθρου, καὶ ἰδίως ἐπὶ τῆς παραγράφου ταύτης, δύναται νὰ λάβῃ χώραν ἡ συζήτησις αὕτη, ἥτις προώρισται νὰ πληρώσῃ μεγάλην ἀνάγκην, προκειμένου νὰ ἀναδιοργανωθῇ ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους. Ὡς γνωστόν, κύριοι Βουλευταί, ὁ νόμος τῆς 5ης Ἀπριλίου τοῦ 1910 ὥρισεν γενικῶς ὡς προσὸν διὰ τοὺς τμηματάρχας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ δίπλωμα τῆς νομικῆς. Οὕτως, ἐνῷ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν διάφοροι ἰατροὶ ὑπῆρξαν οἱ διευθυνταὶ τοῦ τμήματος τῆς δημοσίας ὑγιείας, ἀπὸ τοῦ 1910 καὶ ἐντεῦθεν τὴν θέσιν ταύτην κατέχει μὴ ἰατρός, ἀλλὰ νομικός. Κύριοι, δὲν πρόκειται τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ ἀμφισβητήσω τὴν διοικητικὴν ἱκανότητα τοῦ κατέχοντος τὴν θέσιν ταύτην· τοὐναντίον εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ τμηματάρχης τοῦ τμήματος τῆς δημοσίας ὑγιείας εἶναι εἷς ἐκ τῶν σπανίων ὄντως διοικητικῶν ὑπαλλήλων· εἶναι ἐξ ἐκείνων οἵτινες ἀποτελοῦσι πραγματικὸν κόσμημα τῆς διοικήσεως. Παρ’ ὅλα ταῦτα ὅμως, φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσῃ τις, πῶς ἐπὶ κεφαλῆς μιᾶς εἰδικῆς ὑπηρεσίας, ὁποία εἶναι ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία, ἀπαιτοῦσα γνώσεις ἐντελῶς εἰδικάς, γνώσεις τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπληρώσῃ οἱανδήποτε ἐγκυκλοπαιδικὴ μόρφωσις, δὲν εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ φαντασθῇ τις, πῶς ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑπηρεσίας ταύτης δύναται νὰ ἵσταται ἀνὴρ μὴ εἰδικός. Εἰς οὐδὲν Κράτος, ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἰσχυρισθῶσι, καὶ εἶναι τὰ πλεῖστα, ὅτι ἔχουσι πραγματικὴν ὑγιειονομικὴν ὑπηρεσίαν, εἰς οὐδέν, λέγω, Κράτος ἵσταται ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῆς μὴ εἰδικός. Δὲν θὰ μακρηγορήσω, κύριοι Συνάδελφοι, διότι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀρκούντως ἡ Βουλὴ ἠσχολήθη, ἀλλ’ ὀφείλω ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἀντικρούσω πιθανήν τινα ἀντίρρησιν ἐπὶ τούτου. Ἴσως ἤθελεν ἰσχυρισθῆ τις ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑγιειονομικῆς ὑπηρεσίας ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπῆρξεν ὁ Henri Monod, μὴ ἰατρός, ἀλλ’ ὁ ἀνὴρ οὗτος, καίτοι μὴ ἰατρός, ὁλόκληρον τὸν βίον αὑτοῦ κατηνάλωσε συγγράφων περὶ δημοσίας ὑγιείας. Εἰδικῶς ἐπὶ ἔτη πολλὰ ἀφιερωθείς, εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο, ἐπὶ τοσοῦτον ηὐδοκίμησεν, ὥστε ἡ ἐν Παρισίοις Ἀκαδημία τῆς ἰατρικῆς ἐξελέξατο αὐτὸν τακτικὸν μέλος αὐτῆς. Τοῦτο εἶναι μοναδικὸν παράδειγμα Κράτους ὑγιειονομικῶς ὠργανωμένου, τὸ ὁποῖον ἔθηκεν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς δημοσίας ταύτης ὑπηρεσίας ἄνδρα μὴ εἰδικόν. Ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη, τά τε Βαλκανικὰ καὶ Εὐρωπαϊκά, ἔχουσιν εἰδικὸν ἄνδρα ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Ἐν Ῥωμουνίᾳ μάλιστα, Συνάδελφός τις ἰσχυρίσθη ὅτι προέβησαν εἰς τὴν σύστασιν καὶ Ὑπουργείου Δημοσίας Ὑγιείας. Δὲν δύναμαι νὰ ἐπιβεβαιώσω τοῦτο, δύναμαι ὅμως νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἐν Ῥωμουνίᾳ σκέψις ὄντως γίνεται ὅπως τοιοῦτό τι Ὑπουργεῖον ἱδρυθῇ καὶ ἐπὶ κεφαλῆς τούτου τεθῇ ἰατρός. Ἀλλὰ δὲν εἶναι, δυνατόν Κύριοι, ἐξετάζοντες τὰ καθήκοντα τοῦ διευθυντοῦ τῆς ὑγιειονομικῆς ὑπηρεσίας, νὰ ἰσχυρισθῶμεν ὅτι τὰ καθήκοντα ταῦτα εὐσυνειδήτως δύναται νὰ ἐπιτελέσῃ ἀνὴρ μὴ εἰδικός. Ὁ τμηματάρχης τοῦ τμήματος τῆς Δημοσίας Ὑγιείας εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις θὰ εἰσηγηθῇ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ὅλας τὰς σκέψεις ἐκείνας, αἵτινες θὰ ὁδηγήσωσι τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὴν ὑποβολὴν μέτρων νομοθετικῶν, εἴτε τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἐκτέλεσιν καὶ ἐφαρμογὴν κανονισμῶν καὶ διαταγῶν, τὰς ὁποίας τυχὸν τὸ Ἰατροσυνέδριον ἤθελεν ὑποδείξει. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἑπομένως νὰ ἐπιβλέψῃ, νὰ συζητήσῃ, νὰ εἰσηγηθῇ ὁ τμηματάρχης οὗτος πρὸς τὸν Ὑπουργὸν μέτρα τῶν ὁποίων τὰς λεπτομερείας δὲν εἶναι εἰς θέσιν, ἐλλείψει εἰδικῶν γνώσεων, νὰ ἐκτιμήσῃ; Πῶς εἶναι δυνατόν, ἐν ἀνάγκῃ καὶ ἐκτάκτως διὰ προσωπικῆς ἀντιλήψεως, νὰ ἴδῃ ἐὰν αἱ διδόμεναι διαταγαὶ ἐκτελῶνται ὑπὸ τῶν κατωτέρων ὀργάνων; Μὴ δὲ συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ τμηματάρχης νὰ ἀναγκασθῇ νὰ μεταβῇ μέχρι τῆς Θεσσαλονίκης, διὰ νὰ βεβαιωθῇ ἐὰν τὰ μέτρα κατὰ τῆς χολέρας ἐφηρμόσθησαν ἢ δὲν ἐφηρμόσθησαν; Διὰ τίνος κύρους δύναται αὐτὸς νὰ ἐλέγξῃ ἰατρούς; Πῶς δύναται νὰ ἀντικρούσῃ καὶ ἐλέγξῃ τούτους; Πῶς εἶναι δυνατόν, ὅτε διὰ τὰ κατώτερα ὑγιειονομικὰ ὄργανα ἀπαιτοῦνται διαγωνισμοὶ καὶ προσόντα, διὰ τὸν ἀνώτερον, διὰ τὸν διευθύνοντα τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, οὐδὲν προσὸν νὰ ἀπαιτῆται εἰμὴ δίπλωμα νομικῆς; Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δυσπιστεῖ. Ἔχει, λέγει, πικρὰν πεῖραν ὅτι, ὅτε οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν δὲν ἦσαν νομικοί, τὰ ἐθαλάσσωσαν.

§89ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§90Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἐὰν δὲν τὰ ἐθαλάσσωσαν, δὲν κατώρθωσαν νὰ φέρωσιν τὸ ἔργον αὑτῶν εἰς πέρας.

§91ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διοικητικῶς.

§92Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Διοικητικῶς καθ’ ὑμᾶς. Ἐρωτῶ ὅμως· ἆρά γε, κύριε Ὑπουργέ, πῶς συμβαίνει τοῦτο μόνον διὰ τοὺς ἰατροὺς καὶ μόνον διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν; Τότε τί θὰ ἐλέγετε, ἂν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων διὰ τὸ διοικητικόν, ἐτίθετο νομικός;

§93ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Συγκοινωνίας, μοὶ ὑπεδείχθη ἡ ἀνάγκη ὅπως μὴ περιορισθῶμεν εἰς τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν τῶν μηχανικῶν. Ἔκτοτε ἀπήντησα ὅτι εὑρίσκω ὀρθοτάτην τὴν σύστασιν αὐτήν, δὲν εἶναι δυνατὸν δὲ νὰ περιορίσωμεν τοὺς μηχανικοὺς εἰς τὰ καθαρῶς ἔργα τὰ μηχανικά. Πληροφορῶ δὲ τὴν Βουλὴν ὅτι εἶδον ἀποφάσεις ἐν τῇ τηλεγραφικῇ καὶ ταχυδρομικῇ ὑπηρεσίᾳ, αἱ ὁποῖαι οὐδένα τῶν Ὑπουργῶν εὐθύνουσιν. Ὑπῆρξαν ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, καὶ ὁ Ὑπουργὸς παρασυρόμενος καὶ ὑποκύπτων εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας τῷ ὑπεδείκνυον οἱ λεγόμενοι ἁρμόδιοι, ἐνέκρινε ταύτας.

§94Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν σύμφωνοι καὶ ἀνάλογοι πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίας ὑγιείας, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἀποφάσεις τοῦ τμήματος, κ. Ὑπουργέ, καὶ ταῦτα δὲν λέγω ἐγώ, ἀλλὰ τὸ Ἰατροσυνέδριον ἐν τῇ γνωμοδοτήσει αὐτοῦ, αἵτινες ἐματαίουν πᾶσαν ἀγαθὴν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου πρόθεσιν. Ἰδοὺ π. χ. τί γράφει ἡ ἔκθεσις τοῦ Ἰατροσυνεδρίου· «εἴδομεν πολλάκις τὸν τμηματάρχην ματαιοῦντα καὶ ἀνατρέποντα τὰ παρὰ τοῦ Ἰατροσυνεδρίου ὑποδεικνυόμενα μέτρα κλπ.».

§95Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἄρα, εἶναι ἀκατάλληλος, ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε νὰ εἴπω δύο λέξεις. Οἱ εἰδικοί, οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὑπηρεσιῶν, ἐκτελοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν κατὰ τὴν ἰδίαν των ἀντίληψιν. Οἱ εἰδικοὶ ὑπάλληλοι ἐφαρμόζουσι τὰς ἀνάγκας τοῦ κύκλου τῆς ἐπιστήμης των. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἶναι προϊστάμενος εἰδικὸς ἐπιστήμων, διότι θὰ ἐφαρμόζῃ ἰδίας γνώμας.

§96Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἀνέγνωσα εἰς τὴν Βουλὴν τίνι τρόπῳ ὁ μὴ εἰδικός, κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, ἐφαρμόζει τὰς γνώμας τὰς ὁποίας λαμβάνει παρὰ τῆς ἐπιστήμης...

§97Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἀνίκανος.

§98Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν γνώμην σας, ὅτι τὸ πρόσωπον εἶναι ἀνίκανον καὶ ἀναρμόδιον. Τοὐναντίον, ἀρχόμενος τοῦ λόγου εἶπον, ἐλπίζω δ’ ὅτι θὰ συμφωνήσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν ὀλίγων τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ἡ διοικητικὴ ὑπηρεσία. Ὅτε λοιπὸν εἷς ἐκ τῶν ὀλίγων, τοὺς ὁποίους ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ἡ ὑπηρεσία, εἰς τοιαῦτα ἀτοπήματα περιέπεσεν, ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως εἰδικῶν γνώσεων, τί θὰ συμπεράνωμεν; ὅτι τὸ πρόσωπον πταίει ἢ ἡ ἔλλειψις εἰδικῶν γνώσεων, ἥτις ὑπῆρξεν ἡ ὠθοῦσα αἰτία;

§99Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Εἰς τὰ ἄλλα Κράτη τὸ τμῆμα τῆς δημοσίας ὑγιείας διευθύνεται ὑπὸ δικηγόρων ἢ ὑπὸ ἰατρῶν;

§100Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Εἶπον ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, τί συμβαίνει εἰς τὰ ξένα Κράτη· εἶπον ὅτι εἰς οὐδὲν ἀπολύτως Κράτος ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας εὑρίσκεται ἀνὴρ μὴ εἰδικός.

§101Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ἀρκεῖ αὐτὸ μόνον.

§102Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἀνέφερα, Κύριοι, καὶ τὴν γνώμην τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, τὴν ὑποβληθεῖσαν ἐπισήμως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι ἓν ἐπίσημον Σωματεῖον, ὡς εἶναι τὸ Ἰατροσυνέδριον, ἐκφέρον γνώμην ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὅστις γνωρίζει πάσας τὰς λεπτομερείας, δὲν εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ ἰσχυρισθῇ τις ὅτι τὸ Σωματεῖον τοῦτο ψεύδεται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ, ἐὰν τὰ ἀναφερόμενα ἀνταποκρίνωνται πρὸς τὰ γεγονότα. Ἕτερον ἐπιχείρημα, ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑγιειονομικῆς ὑπηρεσίας δέον νὰ εἶναι εἰδικός, ἔχω αὐτοὺς τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις πρὸ ἡμερῶν ἀνῆλθε ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο ἵνα ἀντικρούσῃ τὰς σκέψεις ἡμῶν περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ἐὰν ἦτο εἰδικὸς ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ παρουσίαζε τοιοῦτον νομοσχέδιον· δὲν θὰ παρουσίαζε νομοσχέδιον καὶ δὲν θὰ ἀνήρχετο εἰς τὸ βῆμα νὰ ὁμολογήσῃ, ἔχω δὲ κρατήσει σημείωσιν τῶν λόγων του, «ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἐπιτυγχάνει τίποτε».

§103ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἐπιτυγχάνει;

§104Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Εἶναι ἡ φράσις ἀναγεγραμμένη εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά.

§105ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι τότε θὰ ἦτο περιττὸν νὰ σᾶς ὑποβάλω εἰς κόπον.

§106Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Εἴπετε ὅτι δὲν παρουσιάζει τι πλῆρες, ἐνῷ ἡ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, ἡ εἰσηγητική, ἰσχυρίζεται ὅτι δι’ αὐτοῦ σκοπεῖται ἡ λῆψις μέτρων προνοίας ὑπὲρ τῆς δημοσίας ὑγείας. Εἴπετε ἐπίσης ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι πάντοτε καλλίτερον τοῦ μηδενός. Καὶ τότε θὰ ἠρώτων τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν· τίς ἡ βία, ἀφοῦ παρουσιάζει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι καλλίτερον τοῦ μηδενός, τίς ἡ βία τῆς ὑποβολῆς τοιούτου νομοσχεδίου; Καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον δὲν περιλαμβάνει τὰ πολλὰ κεφάλαια τοῦ ὑπομνήματος τοῦ καθηγητοῦ κ. Σάββα, εἶναι ὅτι τὰ πλεῖστα ἐκ τῶν ὑποδεικνυομένων ὑπὸ τοῦ κ. Σάββα μέτρων ἐλήφθησαν διὰ Β. Διαταγμάτων καὶ ὅτι τὰ Β. Διατάγματα ταῦτα περιλαμβάνουσι πλεῖστα κεφάλαια ἐκ τοῦ σχεδίου νόμου τοῦ κ. Σάββα, ὡς π. χ. τὸ περὶ δαμαλίδος, περὶ νεκρῶν, κ.τ.λ. Τότε, ἀφοῦ ὅλα αὐτὰ ἐθεσπίσθησαν διὰ Β. Δ., ἀφοῦ σχετικά τινα μέτρα λαμβάνονται, ἀφοῦ τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι πλῆρες, τίς ἐπαναλαμβάνω, ὁ λόγος καὶ τίς ἡ βία νὰ ὑποβληθῇ τοιοῦτον ἀτελὲς νομοσχέδιον; Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ἐπίσης, ὅτι ἀναγνωρίζει μὲν ὅσα καλὰ καὶ ἐξ ἀγαθῆς προαιρέσεως ἡμεῖς οἱ ἀγορεύσαντες εἴπομεν, ἀλλ’ εἰς ταῦτα ἀντιτάσσει τὸ «non possumus»· δηλαδὴ ὅτι ἐλλείψει χρημάτων «ἀδυνατοῦμεν». Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἐὰν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς δημοσίας ὑγιείας ἦτο ἀνὴρ εἰδικός, τὸ ζήτημα θὰ ἐμελετᾶτο καὶ δὲν θὰ ἐδίδετο ἡ ἀπάντησις τοῦ «non possumus». Θὰ ἐμελέτα καὶ θὰ ἀνεγνώριζεν ὅτι, δὲν ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη τοσούτου χρήματος, διότι διὰ νὰ ὁμολογῇ ὅτι ἔχει ἀνάγκην τοσούτου χρήματος, ὀφείλει νὰ φέρῃ καὶ τὰς ἀποδείξεις. Ἐὰν ὅμως ἐλάμβανε τὸν κόπον ὁ ἁρμόδιος τμηματάρχης νὰ μελετήσῃ τί συμβαίνει εἰς ἄλλα Κράτη, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ἐν Ἰταλίᾳ ὑπάρχουσιν οἱ λεγόμενοι medici condotti, Δημοτικοὶ καὶ Κοινοτικοὶ ἰατροί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν πολλὰς κοινότητας ὁμοῦ, καὶ ἔχουσιν ὡς μισθὸν μόνον τὰ ὁδοιπορικά των ἔξοδα. Ὅτε δὲ ἐσχάτως ἐγένετο συζήτησις περὶ τοῦ γλίσχρου αὐτῶν μισθοῦ, ἡ Ἰταλικὴ Βουλὴ εἶπεν, ὅτι, ἐπειδὴ ἀκριβῶς πολὺ χρῆμα ἀπαιτεῖται ἵνα ἀμειφθῶσιν οἱ ἰατροὶ οὗτοι, πρέπει νὰ περιορισθῶσιν εἰς τὸν τιμητικὸν μισθὸν τῶν ὁδοιπορικῶν των ἐξόδων, καὶ οὐδεὶς διὰ τοῦτο ἐμεμψιμοίρησε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέφερεν ὅτι διὰ τὰς 2500 κοινότητας τῆς Ἑλλάδος ἀπαιτοῦνται 1500 ἰατροί. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Φέρω ὡς παράδειγμα τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, ἥτις διῃρέθη εἰς πέντε κοινότητας; αἱ ὁποῖαι πρὸ τῆς διαιρέσεως αὐτῶν ὑπηρετοῦντο ἄριστα παρ’ ἑνὸς καὶ μόνου ἰατροῦ. Νομίζω ὅτι καὶ οἱ κ. Συνάδελφοι θὰ ἔχωσιν ὅμοια παραδείγματα. Ἀπαιτοῦνται λοιπὸν ἰατροὶ ὅσοι ἦσαν οἱ πρώην Δῆμοι ἢ κἄτι τι περισσότεροι· οὐδὲν πλέον τούτου. Δυνάμεθα ἑπομένως νὰ περιορίσωμεν τὸν μισθὸν τῶν δημοτικῶν ἰατρῶν καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τοὺς δήμους νὰ ἔχωσιν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐὰν δὲ διστάζωμεν πρὸ τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῶν κοινοτήτων, ἂς ὀργανώσωμεν κατ’ ἀρχὰς τὰς σχετικῶς ἀπόρους κοινότητας καὶ ἂς θεωρήσωμεν τοῦτο ὡς ἀπαρχὴν ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, Κύριοι, ὅτι χθὲς ᾐσθάνθην πικρίαν τινά, ἀκούσας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας λέγοντος ὅτι θὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς δήμους διὰ νόμου νὰ ἱδρύσωσιν ἐργαστήρια πρὸς ἐξέτασιν τοῦ φωταερίου. Ἐὰν δὲν ἐδίστασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας πρὸ τοιαύτης ἀνάγκης, ἔπρεπε νὰ διστάσῃ ἆρά γε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προκειμένου περὶ τῆς δημοσίας ὑγιείας; Πικρίαν ἠσθάνθην, ὅτε ἀντελήφθην ὅτι τὸ κώλυμα τῆς δῆθεν κηδεμονεύσεως τῶν δήμων, ὅπερ ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εἶναι οἰκονομικὸν κώλυμα, δὲν εἶναι πραγματικόν, ἀλλὰ προέρχεται ἐξ ἀτελοῦς εἰσηγήσεως καὶ μελέτης τοῦ πράγματος.

§107ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὴν ἔλλειψιν ἑνὸς εἰδικοῦ δὲν ἀναπληροῖ ἡ παρουσία πολλῶν εἰδικῶν; Καὶ ἔπειτα ὁ εἰδικὸς ἐκεῖνος ἔπειθε τὸν κ. Ὑπουργὸν περισσότερον ἑνὸς Βουλευτοῦ, οἷος σεῖς, ὁ ὁποῖος τὰ λέγετε καὶ τόσον καλά;

§108Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Θὰ ἐμελέτα τὸ ζήτημα καλλίτερον. Ἐὰν ὁ τμηματάρχης εἶχε τοιαύτας εἰδικὰς γνώσεις, μετὰ τὰ λεχθέντα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, θὰ ἔπειθε τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ παρουσιάσῃ ἀρτιώτερον τοιοῦτο, ἐν εὐθετωτέρῳ χρόνῳ, διότι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὀργανισμοῦ δὲν βλέπω νὰ τίθενται αἱ βάσεις, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὡμολόγησεν ὅτι δὲν θὰ διορίσῃ νομοϊάτρους παντοῦ, ἀλλὰ θὰ διορίσῃ διὰ Β. Διατάγματος ἐδῶ καὶ ἐκεῖ. Καταλήγων, ἐπαναλαμβάνω ὅτι θὰ ἐθεώρουν ὡς βῆμα πολὺ γενναῖον, πρὸς προστασίαν τῆς δημοσίας ὑγιείας τοῦτο μόνον· νὰ ἀνατεθῇ δηλαδὴ ἡ διεύθυνσις τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας εἰς ἄνδρα εἰδικόν, διότι βεβαιῶ τὴν Βουλὴν ὅτι τότε δὲν θὰ παρήρχετο ἔτος καὶ θὰ ὑπεβάλετο ὑπὸ τὴν ψῆφον αὐτῆς νομοσχέδιον τέλειον, ἱκανοποιοῦν ὄχι μόνον ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως τὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίας ὑγιείας, ἀλλὰ καὶ ἐκπληροῦν ἕνα τῶν πρωτίστων σκοπῶν καὶ καθηκόντων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Πολιτεία, τὴν ἐπίβλεψιν τῆς ὑγιείας τῶν πολιτῶν.

§109ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. Συνάδελφος ζητεῖ, καλὰ καὶ σώνει, ἕνα ἰατρὸν ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται ἐνώπιον πεντήκοντα, νομίζω, ἰατρῶν, τοὺς ὁποίους εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον πρὸς πλουτισμὸν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁμολογῶ ὅτι μὲ ἐκπλήττει τοῦτο· πῶς δὲν εὑρίσκει εἰς τοὺς πεντήκοντα ἰατρούς, τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ Ἰατροσυνέδριον, καὶ εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους θὰ καταρτίσῃ ὡς μέλλοντας νὰ διορισθῶσιν εἰς τοὺς νομούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπῆρχαν μέχρι σήμερον, τὰ φῶτα τὰ ὁποῖα προσδοκᾷ παρὰ τοῦ ἑνός, τὸν ὁποῖον ἀγνοῶ καὶ τὸν ὁποῖον καλὰ καὶ σώνει, ὁ κ. Συνάδελφος ἐννοεῖ νὰ ἐγκαταστήσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἰς τὰ ἄλλα σημεῖα δὲν θὰ παρακολουθήσω τὸν κ. Βουλευτήν, ὁ ὁποῖος ὀπισθοδρομικῶς συνεζήτησεν, ὅπως δὲν εἶμαι ἴσως ὑποχρεωμένος νὰ παρακολουθήσω αὐτὸν εἰς τὸ ὅτι παρέστησεν ὅτι εἶπον πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον. Λυποῦμαι ὅτι δὲν ἐγενόμην ἀντιληπτός. Ἐπίστευον ὅτι διεσάφησα ἀρκούντως εἰς τὴν Βουλὴν ὅλους τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπέκρουσα τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τῶν Δημοτικῶν Ἰατρῶν, καὶ εἶπον, ὡς ἐπεξήγησα, τί προσδοκῶ ἐκ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ ὑποβληθέντος διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Οὐδέποτε εἶπον ὅτι θεωρῶ ὅτι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς οὐδὲν εἰσάγει, διότι θὰ ἦτο περιττὸν νὰ συζητῶμεν καὶ ν’ ἀπασχοληθῇ ὁ κ. Συνάδελφος εἰς τόσον μακρὰν ὁμιλίαν. Δὲν θὰ ἐπανέλθω εἰς τὰ λεχθέντα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, θεωρῶν ὅτι, ἡ Βουλὴ τουλάχιστον, θὰ τηρῇ μνήμην ἀκριβῆ ὅπως δήποτε τῶν λεχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ προχθές. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸ ἄρθρον ἐπὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν ἀπόψε, ἐπαναλαμβάνω πρὸς τὸν κ. Συνάδελφον καὶ τοὺς μετ’ αὐτοῦ συμφωνοῦντας ἰατροὺς συναδέλφους, ὅ τι εἶπον πρὸς αὐτὸν διακόψας κατὰ τὴν ὁμιλίαν του· ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ καταστήσωμεν τμηματάρχην ἰατρόν. Ἔχομεν ἀνάγκην εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ τμήματος διοικητικῆς ἱκανότητος καὶ οὐχὶ ἰατρικῆς ἱκανότητος. Προσφυέστατα δὲ ἠρώτησεν ὁ κ. Συνάδελφος ἐκ Λεβαδείας κ. Κουτσοπέταλος τὸν κ. Σκάσην· τίνα εἰδικώτατον ἰατρὸν ἠθέλετε εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ τμήματος ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Ἐγώ, νομίζω, ὅτι ἴσως ἦτο ἀνάγκη ἰατροῦ μέχρι σήμερον, ὁπότε δὲν εἶχον εἰσαχθῆ τὰ φῶτα τῆς ἰατρικῆς διὰ τὴν καθοδήγησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῶν ὑγιειονομικῶν αὐτοῦ ὑποχρεώσεων, ἀλλὰ σήμερον, ὅτε εἰσάγεται τόσος ὄγκος ἰατρῶν, δὲν σᾶς φθάνει αὐτὸς ὁ ὄγκος, ἀλλὰ θέλετε καὶ τὸν εἰσηγητὴν νὰ εἶναι ἄτομον ἀνίδεον διοικητικῆς ὑπηρεσίας; Εἶπον εἰς τὸν κ. Συνάδελφον ὅτι καὶ ἡ πεῖρα ἡ ἐπιστημονικὴ πρέπει νὰ συμβαδίζῃ καὶ πρὸς διοικητικὴν ἱκανότητα, ἥτις καὶ αὐτὴ εἶναι εἰδικότης. Εἶπον ὅτι ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εὑρέθην, κ. Βουλευταί, ἀπέναντι εἰσηγητῶν μὴ διοικητικῶν, εἰδικῶν, οἵτινες ὡς εἰδικοὶ εἶχον ἀρίστην θέσιν, βεβαίως καὶ ἐγὼ θεωρῶ αὐτοὺς ἐκ τῶν ἀρίστων, ὅτι εὑρέθην, λέγω, ἀπέναντι εἰσηγητῶν εἰσηγουμένων εἰς τὸν Ὑπουργὸν παραλογωτάτας πράξεις. Καί ὅτε ἠρώτησα ποῦ στηρίζονται αἱ προτάσεις αὐτῶν, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει νόμος, μοὶ ἀπήντησαν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἡ δαπάνη αὐτή. Γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι κατὰ τὴν ἐν Μακεδονίᾳ ἀπουσίαν μου, σπουδαιοτάτης φύσεως ὑπόθεσις ἐθεωρήθη περιττὸν ν’ ἀνακοινωθῇ εἰς τὸν ἀναπληροῦντα κ. Ὑπουργόν, ἴσως δὲ ἐθεωρεῖτο ὅτι ἦτο περιττὸν ν’ ἀνακοινωθῇ καὶ εἰς ἐμέ. Αὐτὸ θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ παρ’ οἱουδήποτε διοικητικοῦ ὑπαλλήλου; Θέλετε τμηματάρχην ἰατρόν, θέλετε δηλαδὴ νὰ στερήσετε τὸν Ὑπουργὸν τῆς διοικητικῆς ἀντιλήψεως, διότι ἐδῶ οἱ ἐπιστήμονες ἰατροὶ τοῦ Συμβουλίου καὶ νομαρχιακῶν Συμβουλίων δὲν συνδυάζουσιν καὶ διοικητικὴν ἱκανότητα. Ἀφήσατε λοιπὸν καὶ ἕνα διοικητικὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος νὰ συνδυάσῃ τὴν ἐνέργειάν του, συμφώνως πρὸς τοὺς κειμένους νόμους, συμφώνως πρὸς τὸ συμφέρον τῆς διοικήσεως καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἰατρικῆς καθοδηγήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ἀντίληψιν μὴ ἰατρικήν, ὑπεράνω τῶν ἰατρικῶν ἀντιλήψεων, διότι ἐὰν θὰ εἶναι ὁ τμηματάρχης ἰατρός, θὰ εἶναι ὁ ἀντιπολιτευόμενος τοῦ Ἰατροσυνεδρίου καὶ τῶν ἄλλων ἰατρῶν. Ἐὰν ὁ τμηματάρχης εἶναι ἰατρός, θὰ θέλῃ νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ἐπιστημονικήν του γνώμην, καὶ ὁ Ὑπουργὸς οὐδεμίαν ἔχει ἀνάγκην τμηματάρχου, ὁ ὁποῖος νὰ λέγῃ· μὴ ἀκοῦτε τὸ Ἰατροσυνέδριον ἢ τοὺς δεῖνα ἢ τάδε εἰδικούς, ἀλλ’ ἀκούσατε ἐμέ, ὅστις εἶμαι ἰατρός. Θέλετε λοιπὸν νὰ εἰσαγάγητε ἀντιπολίτευσιν ἐν αὐτῷ τῷ Ὑπουργείῳ κατὰ τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης, καὶ νὰ μὴ ἀφήσητε τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην ἐλευθέραν, ὡς ἐπιθυμεῖ αὐτὴν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὡς θέλει αὐτὴν ἡ Βουλὴ καὶ τὸ συμφέρον τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας;

§110Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Τότε πῶς διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν;

§111Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὴ ἐπικαλεῖσθε τὸ ἵδρυμα αὐτό.

§112ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Λησμονεῖ ὁ κ. Συνάδελφος ὅτι τὸ ὑγειονομικὸν Σῶμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν μεριμνᾷ μόνον περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ καὶ δὲν ἔχει τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν τῆς δημοσίας ὑγείας, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ φροντίσωμεν περὶ ἑνὸς Σώματος, ἴσως θὰ ἐλέγετο ὅτι ὁ προερχόμενος ἐξ αὐτοῦ τοῦ Σώματος, ὡς γνωρίζων καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ Σώματος αὐτοῦ θὰ ἠδύνατο κάλλιον ἐκτιμῶν τὰ πράγματα εὐστοχώτερον παντὸς ἄλλου νὰ διοικήσῃ. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατόν, διότι δὲν εἶναι συμφέρον νὰ ἀξιώσητε νὰ καταστήσωμεν καὶ τὸν τμηματάρχην ἰατρόν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ, ἐνῷ πρέπει νὰ ἔχῃ, τὴν διοικητικὴν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ διοικητικὸς ὑπάλληλος. Εἶπον δὲ προηγουμένως, διακόψας Ὑμᾶς, καὶ τὸ ἔλεγον καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἰδιαιτέρως, ὅτι, ἂν ἐπέτρεπον ἄλλοι λόγοι καθαρῶς οἰκονομικοί, ἐγὼ θὰ προέτεινον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ἵνα τοὺς διευθυντὰς τμημάτων τινῶν διοικητικούς, τῶν ὁποίων βεβαίως ἡ γνώμη θὰ ἐστηρίζετο ἐπὶ τῶν τεχνικῶν πραγμάτων, ἀλλ’ οἵτινες διοικητικοὶ δὲν θὰ εἶχον ἀντίληψιν, ἥτις θὰ ἠδύνατο ἀναμφισβητήτως νὰ παρασύρῃ τὸν Ὑπουργὸν εἰς πράξεις, χωρὶς νὰ ἔχῃ συνείδησιν, μὴ νομίμους, νὰ ἀντικαταστήσῃ αὐτούς. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἄλλων ἐπιχειρημάτων, ὅπως πεισθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι δὲν ἀφαιροῦμεν θέσιν τινά ἀπὸ τοῦ ἰατρικοῦ κόσμου, ἐξ οἱουδήποτε λόγου, ὅτι δὲν εἴμεθα κἂν προκατειλημμένοι κατὰ τοῦ ἰατρικοῦ κόσμου, τοῦ ὁποίου ἀθρόα εἰσαγωγὴ γίνεται πρὸς διαφωτισμὸν τῆς ὑπηρεσίας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ὅτι ἀκριβῶς ὅπως ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἐπιβολὴν αὐτῶν τούτων τῶν φώτων, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, θέλομεν ὅπως ὁ προϊστάμενος τοῦ τμήματος τῆς δημοσίας ὑγιείας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ᾖ ὑπάλληλος διοικητικὸς καὶ οὐχὶ ἰατρός.

§113Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μὲ ἔπεισεν διατὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ ἀποτελέσῃ ἐξαιρετικὸν φαινόμενον κατὰ τὸ ὁποῖον πρωτοτύπως θέλομεν ὀργανώσει ὑγιειονομικὴν ὑπηρεσίαν μὲ διευθυντὴν ὄχι ἰατρόν, ἀφοῦ εἰς ὅλα τὰ Κράτη, τὰ μᾶλλον προηγμένα ἡμῶν εἰς τὰ τῆς ὑγιεινῆς, εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς ἰατροί. Διατὶ λοιπὸν οἱ Ἕλληνες ἰατροὶ εἶναι ἀνίκανοι νὰ διευθύνωσιν τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω.

§114Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν. Νομίζω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ τὴν ἄλλην φορὰν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ 1ου ἄρθρου, δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὡς ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπὸ τῶν κ. Συναδέλφων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἰατροί, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ εἴπω αὐτὸ καὶ τώρα. Ἄλλοι εἶναι οἱ ἰατροὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰς τὰ ξένα Κράτη διευθύνουσι τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν. Οἱ ἰατροὶ αὐτοὶ ἔχουσιν μορφωθῇ καὶ ὡς διοικητικοὶ ὑπάλληλοι. Τοιοῦτος συνδυασμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ παρ’ ἡμῖν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔχομεν τοιούτους ἰατρούς, συνδυάζοντας καὶ μόρφωσιν διοικητικήν, εἶναι ἄστοχον νὰ ἐπικαλώμεθα τί γίνεται εἰς τὸν στρατὸν ἢ εἰς τὸ ναυτικόν, ὅπου τὸ ὑγιειονομικὸν Σῶμα εἶναι καὶ διοικητικόν, καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλλῃ καὶ σχέδια νόμου καὶ Β. Διατάγματα καὶ σχετικὰς ὁδηγίας, αἵτινες ἐφαρμόζονται διὰ τῶν διοικητικῶν ὀργάνων. Τὰ Β. Διατάγματα καὶ τὰς ὁδηγίας δὲν θὰ ἐφαρμόσωσιν οἱ ἰατροί, διότι ἡ διοίκησις δὲν εἶναι θεραπεία πασχόντων, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ κάμῃ ὁ καλὸς ἰατρὸς· εἶναι πρόνοια· εἶναι ἐφαρμογὴ νόμων· εἶναι ἐφαρμογὴ κανονισμῶν ὑπὸ ὀργάνων διοικητικῶν. Ὄτι ἔχω δίκαιον ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τούτου· ἐν Γαλλίᾳ, ὅπου ἐσκέφθησαν νὰ ὀργανώσωσι τὴν δημοσίαν ὑγιείαν καὶ προσέφυγον εἰς ἰατρούς, τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι ἐδημιούργησαν ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ οὔτε ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων. Ἀκόμη δὲ θὰ ἔλεγον ὅτι ὡς ἄριστοι ἰατροὶ δὲν κατώρθωσαν, ὅπως ἀπεδείχθη τὴν ἄλλην φορὰν διὰ τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας διετύπωσαν, ὡς τὰς διετύπωσαν, νὰ ἐπιτύχωσι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτουν. Καὶ ἔχομεν πρόχειρον τὸ παράδειγμα ὅτι καλοὶ ἰατροί, οἱ ὁποῖοι ἠγόρευσαν ἐντεῦθεν, δὲν ἦσαν εἰς θέσιν οὔτε τροπολογίας τοῦ νόμου ἐφαρμοσίμους νὰ ὑποβάλωσι.

§115Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος ἠκολούθησε τὴν αὐτὴν ὁδὸν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ἀγόρευσιν. Ἔθηκε μίαν βάσιν ἐσφαλμένην καὶ ἐπὶ τῆς βάσεως ταύτης ὠκοδόμησεν ἐπιχειρήματα. Εἶπεν ὅτι εἰς ἄλλα Κράτη ὑπάρχουσι διοικητικοὶ ἰατροὶ καὶ αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ καθέξωσι τοιαύτας θέσεις. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἰατρὸς διανύσας τὸ στάδιον αὐτοῦ ἐν τῇ διοικήσει εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ἀπαιτούμενον ἐπιστημονικὸν ὕψος. Εἶπε προσέτι ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνδυάσῃ τὰς τροπολογίας, εἰς τοῦτο πρέπει νὰ τῷ ὑπενθυμίσω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέδειξεν ὅτι ἦτο εἰς πολὺ καλλιτέραν θέσιν ἀπὸ τὸν νομικὸν τμηματάρχην, διότι ἐζήτησε καὶ ἐτέθησαν διατάξεις περὶ ποινῶν, αἵτινες πράγματι θὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν πληρεστέραν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§116Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως, διακόψας πρὸ ὀλίγου τὸν ἀξιότιμον κ. Συνάδελφον, εἶπον ὅτι ὁ ἀρχηγὸς μιᾶς ὑπηρεσίας πρέπει ν’ ἀντιπροσωπεύῃ ὁλόκληρον τὴν ἐπιστήμην, ἐκφραζομένην διὰ τῶν διαφόρων ὀργάνων, καὶ οὐχὶ τὴν ἰδίαν γνώμην, οὕτως ἔρχομαι νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἤδη. Ἂν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις κατὰ τοῦ ὑπάρχοντος, δυνατὸν νὰ πταίῃ ἕτερον ἐλάττωμα τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸ ὁποῖον εἶχεν ἄλλοτε εἰς πολὺ μεγαλείτερον βαθμόν. Οὕτω, πρὶν ἢ χωρισθῶσι τὰ δύο τμήματα, ἡ μετάθεσις τῶν τμηματαρχῶν ἀπὸ τμήματος εἰς τμῆμα ἦτο πολὺ εὔκολος, καὶ εὑρίσκετο ὁ αὐτὸς ὑπάλληλος τὴν μίαν ἡμέραν ὑγιειονόμος τὴν ἄλλην νομικὸς καὶ τὴν ἄλλην δὲ γνωρίζω τι. Βεβαίως ὅμως οὐδεμία ὑπάρχει ἀνάγκη ὅπως τὴν θέσιν ταύτην κατέχῃ ἰατρός. Εἰς τοῦτο εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶμαι ὅμως ἠναγκασμένος νὰ διαφωνήσω πρὸς Αὐτὸν εἰς μίαν ἄλλην διάταξιν τὴν ἀφορῶσαν καὶ τὴν ὕπαρξιν ἑνὸς ὑγιειονόμου ἰατροῦ εἰς δύο λιμεναρχεῖα. Ὅπως εἰς τοὺς ἄλλους λιμένας δύναται νὰ διεξάγηται ἡ ὑγιειονομικὴ ὑπηρεσία παρὰ τῶν λιμεναρχῶν, οὕτω δύναται νὰ διεξάγηται αὕτη καὶ ἐν τῷ λιμεναρχείῳ Πειραιῶς, ὅπου ὁ ὑγιειονόμος δὲν πράττει ἄλλο τι ἢ ν’ ἀντιγράφῃ τοὺς πίνακας. Ὅπως ἡ ὑγιειονομικὴ ὑπηρεσία ἐνεργεῖται ἐν Θεσσαλονίκῃ διὰ τῶν ὀργάνων τῆς διοικήσεως, δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἐὰν ἐπὶ Τουρκοκρατίας ὑπῆρχεν ἴδιος ὑγιειονόμος, τοῦτο συνέβαινε διότι ἡ ἰδιαιτέρα ὑπηρεσία, ἡ ἐγκατεστημένη διὰ νόμου, εἶχε διὰ συμβάσεως τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράττῃ ἴδια τέλη καὶ εἶχε τὸν ὑγιειονόμον. Περὶ τούτου νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία. Ἐκεῖνο μόνον τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ συστήσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ὅπως μεριμνήσῃ περὶ μορφώσεως διοικητικῶν ὑπαλλήλων, διότι ἐὰν τοιοῦτοι ὑπάλληλοι ὑπῆρχον μεμορφωμένοι, ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος ἐκ Κυκλάδων δὲν θὰ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑποδείξῃ τὰς ἐλλείψεις τὰς ὁποίας ὑπέδειξε.

§117ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Συνάδελφον νὰ ὁμιλήσῃ ὡς ὡμίλησεν περὶ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων ἡ ὑπηρεσία τοῦ νῦν τμηματάρχου παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπερ δὲν πιστεύω, δύναμαι νὰ δηλώσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ὅτι ἡ ὑπηρεσία θὰ ἦτο εὐτυχὴς ἐὰν τοιούτους εἶχε πάντοτε προϊσταμένους.

§118Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι διὰ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης δὲν πρόκειται θεραπεία νόσων, ἀλλὰ πρόληψις αὐτῶν. Ἑπομένως καλῶς ἔχει τὸ ἄρθρον καὶ οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει, ὅπως ὁ διευθύνων τὸ τμῆμα αὐτὸ ᾖ ἰατρός.

§119ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 4, πρῶτον θ’ ἀπαλειφθῇ τὸ εʹ ἐδάφιον, ἐπειδὴ ἤδη ὑπάρχει εἰδικὴ ὑπηρεσία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἕνεκα τοῦ αὐτοῦ λόγου ἀπαλείφεται καὶ ἡ λέξις «κτηνιάτρων». Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ὅμως προστίθεται εἰς ἴδιον ἐδάφιον, ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν εἰς τὸν ἐκ Κορινθίας συνάδελφον κ. Ἀραβαντινόν.

§120Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Κατὰ τὸ 8ον ἐδάφιον, κ. Ὑπουργέ, ὑποβάλλονται εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένας ἐξετάσεις οἱ ὑγιειονομικοὶ ἰατροὶ καὶ ἐμβολιασταί. Παρακαλῶ νὰ ἀπαλειφθῇ αὐτό, διότι εἶναι πολὺ ἐξευτελιστικὸν νὰ ὑποχρεώσητε τὸν ἰατρὸν τὸν ἐπιστήμονα, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ τὴν μικρὰν χειρουργίαν ὁπουδήποτε καὶ ἂν εἶναι, ὁ ὁποῖος γνωρίζει κατὰ συνείδησιν τὴν δύναμιν τῆς ἀντισηψίας καὶ ἀσηψίας, νὰ τὸν ὑποχρεώσητε νὰ ἔλθῃ εἰς Ἀθήνας νὰ πληρώσῃ 25 δραχμὰς δίδακτρα, νὰ μείνῃ δέκα ἡμέρας διὰ νὰ μάθῃ πῶς γίνεται ὁ ἐμβολιασμός.

§121ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ὀφείλεται νὰ ὁμολογήσητε ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἰατροί, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουσι νὰ ἐμβολιάζωσι κατὰ τοὺς ἐπιστημονικοὺς κανόνας, καὶ μέγα μέρος τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν οὐχὶ ἱκανοποιητικῶν ὀφείλεται εἰς τοῦτο.

§122Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Διὰ τίνα λόγον ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς κουρεῖς νὰ ἐμβολιάζωσι;

§123Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Λέγετε ἐν τῷ ἄρθρῳ 4ῳ ὅτι «ἐκφέρει τὴν τελικὴν κρίσιν ἐπὶ ἀμφισβητουμένων ἰατροδικαστικῶν ὑποθέσεων καὶ ζητημάτων». Τοῦτο εἶναι πολὺ ἀόριστον. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἦτο κακὸν νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς· «καὶ ζητημάτων ἰατρικῶν, ἐφ’ ὧν δὲν δύνανται νὰ ἀποφανθῶσι τὰ δικαστήρια. Πολλάκις εἰς τὰ δικαστήρια παρουσιάζονται ἰατρικὰ ζητήματα· ἐνάγει τις ἕνα ἰατρόν, ὁ ὁποῖος κακῶς ἐθεράπευσε· τί γνωρίζουσιν οἱ δικηγόροι ἢ οἱ δικασταί; Οἱ νομικοὶ δὲν δύνανται νὰ ἐννοήσωσιν ἰατροδικαστικὰ ζητήματα.

§124ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά!

§125Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ἐν Γερμανίᾳ, ἐπ’ ἀμφισβητουμένων ἰατρικῶν ζητημάτων, σχηματίζεται Ἄρειος Πάγος ἐκ διακεκριμένων ἰατρῶν καὶ εἰσακούουσι τὰ δικαστήρια. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι ἀόριστον τοῦτο.

§126ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ διοικητικῶν πραγμάτων· δὲν ἔχει σχέσιν ἡ παρατήρησίς σας. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4ον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς καὶ τὰ ἑπόμενα μέχρι τοῦ 10ου). Ἄρθρον 11. (ἀναγινώσκεται).

§127ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸ τέλος νὰ τεθῇ ὅτι «διὰ Β. Διατάγματος κανονισθήσονται αἱ λεπτομέρειαι». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 11ον ὡς ἐτροπολογήθη καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 12ον).

§128Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν Βουλήν, ἂν ὁ ὑγιειονομικὸς ἐπιθεωρητής, ὅπως καὶ ἄλλα πρόσωπα περὶ τῶν ὁποίων διαλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἔχωσι δικαίωμα νὰ ἐκτελῶσι καὶ τὸ ἰατρικὸν αὐτῶν ἐπάγγελμα, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι θὰ εἶναι πάρεργον τὸ δημόσιον καθῆκον κύριον δὲ ἡ πελατεία.

§129ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι ὀρθόν.

§130Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἰατροὺς ἀξίας, καὶ θὰ ἐπεθύμουν ὅπως οἱ Συνάδελφοι ἰατροὶ μᾶς ὑπεδείκνυον τρόπον, ἵνα τεθῇ περιορισμός τις τοῦ ἐπαγγέλματος, ὅπως καὶ εἰς τοὺς καθηγητὰς τῆς Νομικῆς Σχολῆς, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπιτρέπεται νὰ δικηγορῶσι μόνον εἰς Συμβούλια καὶ εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον. Ἀλλ’ ἔχω νὰ παρατηρήσω καὶ εἰς τὸ αʹ ἐδάφιον τὸ ἑξῆς· φέρεται ἐν αὐτῷ ὅτι «ἂν διετέλεσεν ἐπὶ διετίαν τακτικὸς ἢ τετραετίαν ἔκτακτος καθηγητὴς τῆς ἰατρικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου». Τώρα ἡ ἰδιότης τοῦ ἐκτάκτου καθηγητοῦ— μὲ συγχωροῦσιν οἱ κ. Συνάδελφοι διότι ἐπεμβαίνω—δὲν δίδει εἰς ὡρισμένην εἰδικότητα, εἰς πολὺ περιωρισμένην, προσόντα προτιμήσεως, καὶ προτιμότερον ἴσως νὰ εἶχεν εὐρυτέραν ἐκλογὴν ὁ κ. Ὑπουργός.

§131ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι τὸ Ἰατροσυνέδριον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχετε μέγα μέρος τῆς ἰατρικῆς Σχολῆς.

§132Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ προσωπικὸν νὰ ἐκλέγηται ὑπὸ τοῦ Ἰατροσυνεδρίου κατόπιν ἐπιστημονικῶν ἐργασιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὸ Ἰατροσυνέδριον καὶ θὰ κρίνωνται. Ἡ ἐπὶ πενταετίαν ἰδιότης γραμματέως τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, οὐδὲν δίδει δικαίωμα. Ἐπειδὴ ἐχρημάτισεν εἷς ἐπὶ πέντε ἔτη γραμματεύς, δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐπιθεωρητής. Ἂν εἶναι καμμία διέξοδος τὸ παραδέχομαι. Οἱ γραμματεῖς ἴσα–ἴσα ἀπομακρύνονται ἐκ τῆς ἐπιστήμης καὶ γίνονται ὑπάλληλοι, καὶ εἶναι κατάλληλοι ὡς διοικητικοὶ ὑπάλληλοι καὶ δύνανται νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς ἄλλον κλάδον, ἵνα μὴ σταματήσῃ τὸ στάδιόν των, ἀλλὰ δὲν εἶναι καλοὶ ἰατροί.

§133Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον ὁρίζεται ὡς προσὸν «ἄσκησις τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος ἐπὶ πενταετίαν». Τὸ προσὸν αὐτὸ εἶναι πάρα πολὺ πτωχόν. Εἷς κοινότατος ἰατρός, δύναται, διότι ἤσκησεν ἐπὶ πενταετίαν τὸ ἰατρικὸν ἐπάγγελμα, νὰ διορισθῇ κατόπιν ὑγιειονομικός.

§134ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Καθορίζω ἐγγυήσεις ἐν τῷ νόμῳ καὶ πρότασιν ὑποχρεωτικὴν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑπάρξῃ ἐξαίρεσις ἐν τῷ νόμῳ αὐτῷ, ἀφήνουσα εἰς τὸν Ὑπουργὸν μεγαλειτέραν εὐρύτητα ἐκλογῆς. Ἐν τούτοις, ἐὰν δὲν εἶχον δισταγμὸν καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Βουλή, θὰ ἔλεγον ἀληθῶς, ἀφήσατε εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ κανονίσῃ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο. Οἱ νεώτεροι τῶν ἰατρῶν εἶναι οἱ ἐργασθέντες ἀποτελεσματικώτερον κατὰ τῶν ἐπιδημιῶν αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν, διότι σήμερον ἂν θέλητε τοὺς ἔχοντας τὰ ἀνωτέρω προσόντα δὲν θὰ τοὺς εὕρητε. Πάντως ἔχετε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει μέγα μέρος τῆς ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν δοκιμασίαν, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας, ἴσως θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ ὅτι αὐτὴ δὲν θὰ γίνεται μόνον κατὰ τύπους.

§135Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ ἀφεθῇ μόνον εἰς τὸ Ἰατροσυνέδριον. Ὁ Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος ἔχει ὁλόκληρον ὑπηρεσίαν, κανονίζει τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ δεχθῇ. Πρέπει ὅμως νὰ προσθέσω, πρὸς ὁδηγίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ὅπως ἐνισχύσω αὐτὸν εἰς τὸ νὰ κρατήσῃ ἴσως τὸ δικαίωμα μὲ τοὺς περιορισμοὺς αὐτούς, ὅτι ἔκτακτοι καθηγηταὶ τῆς ἰατρικῆς Σχολῆς, οὔτε ὑπῆρξαν οὔτε θὰ ὑπάρξωσιν. Φοβοῦμαι δὲ ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξωσι, διότι ὁ θεσμὸς αὐτὸς τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν, δυστυχῶς δὲν ἐφηρμόσθη ἀκόμη, καὶ οὔτε εἶναι ποτὲ ἐνδεχόμενον νὰ ἐφαρμοσθῇ. Οἱ ὑπάρχοντες καθηγηταὶ δὲν θέλουσι νὰ ἀποκτήσωσι καὶ ἄλλους συναδέλφους, ἔστω καὶ φέροντας τὸν τίτλον τοῦ ἐκτάκτου καθηγητοῦ.

§136ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Λέγεται· «ἂν διετέλεσε τακτικὸς ἢ ἔκτακτος καθηγητὴς Ἰατρικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου», καὶ ὄχι «τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου».

§137Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν διετέλεσεν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὡς ἔκτακτος καθηγητής, δὲν ἔρχεται ἐδῶ νὰ λάβῃ τὴν θέσιν αὐτήν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 13 καὶ 14.) Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§139ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸ ἐδάφιον δ’ ἐν τέλει νὰ προστεθῇ «καὶ οἱ κανονισμοί, περὶ ὧν προβλέπει τὸ ἄρθρον 4 τοῦ παρόντος νόμου»· εἰς δὲ τὸ προτελευταῖον ἐδάφιον, ἐπειδὴ ἐγένετο παρατήρησις ὅτι πιθανὸν νὰ ἐπέλθῃ σύγχυσις τοῦ νόμου πρὸς τὸν εἰδικὸν νόμον, ὡς πρὸς τὴν ὑγιειονομικὴν ὑπηρεσίαν τῶν φυλακῶν, προστίθεται ὅτι· «παραμένουσι δὲ ἐν ἰσχύϊ αἱ διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1910, ἐφ’ ὅσον ἰσχύουσιν οἱ ὅροι τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν».

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρου 15, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§141ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 16 θὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τοῦ ἑξῆς. «Ἐν περιπτώσει ἐμφανίσεως ἐπιδημίας χολέρας πανώλους, κιτρίνου πυρετοῦ, εὐφλογίας, ἢ ἄλλης βαρείας μολυσματικῆς νόσου ἢ καὶ ἀπειλῆς ἐνσκήψεως εἰς τὴν Χώραν τοιαύτης ἐπιδημίας, αἱ δημοτικαὶ καὶ κοινοτικαὶ ἀρχαὶ ὀφείλουσιν, ἐπὶ τῇ προσκλήσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐφαρμόζωσι πάντα τὰ ἐνδεδειγμένα ἐπιτόπια ὑγιειονομικὰ μέτρα πρὸς περιστολὴν καὶ ἐξάλειψιν τῆς ἐπιδημίας ἢ καὶ πρὸς ἀποσόβησιν ἐμφανίσεως τοιαύτης. Τοιαῦτα μέτρα ἰδίως εἶναι ἡ τήρησις αὐστηρᾶς καθαριότητος, ἡ ἵδρυσις ἀπομονωτηρίων πρὸς ἀπομόνωσιν τῶν πασχόντων, ἡ πρόσληψις ἰατρῶν καὶ ἡ προμήθεια φαρμάκων καὶ ἀπολυμαντικῶν ὑλικῶν. Ἐν ἀρνήσει ἢ βραδύτητι, περὶ τὴν λῆψιν τῶν μέτρων τούτων, ἢ ἐν περιπτώσει πλημμελοῦς ἐκτελέσεως αὐτῶν, δικαιοῦται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μετὰ τὴν πάροδον τῆς πρὸς τοῦτο ταχθείσης προθεσμίας, νὰ μεριμνήσῃ αὐτὸς δι’ ἰδίων ὀργάνων πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ὑγιειονομικῶν μέτρων εἰς βάρος τοῦ δήμου ἢ τῆς κοινότητος. Ἡ ἐκ τούτων ὀφειλὴ βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται κατὰ προτίμησιν πάσης ἄλλης ἀνεξαιρέτως ὑποχρεώσεως τοῦ δήμου ἢ τῆς κοινότητος, κατὰ τὰς διατάξεις περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων».

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§143ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μετὰ τὸ ἄρθρον 16 τίθεται ὡς ἄρθρον 17, τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνοντος θέσιν ἄρθρον 18, τὸ ἑξῆς. «Οἱ ὑπὸ τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων διοριζόμενοι ἰατροὶ ὑπάγονται εἰς τὴν πειθαρχικὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ἁρμοδίου Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Ἰατροσυνεδρίου. Δύναται τὸ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον, στηριζόμενον ἐπὶ προτάσεως τοῦ Ὑγειονομικοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἢ τοῦ Νομιάτρου, νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸν δημοτικὸν ἢ κοινοτικὸν ἰατρόν, πλὴν τῆς ποινῆς τῆς ἐπιπλήξεως, καὶ πρόστιμον μέχρι δραχμῶν 100, ὡς καὶ νὰ προτείνῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὴν προσωρινὴν ἢ ὁριστικὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ. Αἱ ἀποφάσεις τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου ὑπόκεινται εἰς ἔφεσιν ἐνώπιον τοῦ Ἰατροσυνεδρίου ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως. Ἡ ἀπόλυσις τοῦ ἰατροῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι ὑποχρεωτικὴ εἰς τὸν δῆμον ἢ τὴν κοινότητα, ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἤθελεν ἀντικατασταθῆ ὁ οὕτως ἀπολυθεὶς δι’ ἄλλου, ὁ ἁρμόδιος Νομάρχης διαγράφει ἐκ τοῦ δημοτικοῦ ἢ κοινοτικοῦ προϋπολογισμοῦ τὴν ἀντίστοιχον πίστωσιν. Ὁ οὕτως ἀπολυθεὶς ἰατρὸς δὲν δύναται νὰ ἀναδιορισθῇ εἰς ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν δήμου ἢ κοινότητος, ἄνευ συμφώνου γνωμοδοτήσεως τοῦ Νομαρχιακοῦ Ὑγειονομικοῦ Συμβουλίου».

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 17 τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον λαμβάνει θέσιν ἄρθρου 18 (ἀναγινώσκεται).

§145Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅσα εἶπον περὶ τῆς ὑπάρξεως ἀνάγκης εἰδικῶν ὑγειονόμων.

§146ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ γνωρίζετε ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη, προκειμένου περὶ τῶν ὑγειονόμων, ὅπου ἀπαιτεῖται καί τις εἰδικότης ἰατρική, ὅτι πολλάκις ὁ ὑγειονόμος εὑρίσκεται ἀπέναντι περιπτώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουσιν εἰς αὐτὸν τὴν λῆψιν μέτρων εἰδικῶν. Διὰ τοῦτο ἐτέθη ὁ περιορισμὸς αὐτός. Ὡς δὲ γνωρίζετε, τοὺς ἰατροὺς αὐτοὺς δίδει ἡμῖν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ναυτικοῦ, χωρὶς μάλιστα νὰ ἔχῃ καὶ τὴν εὐχέρειαν νὰ δίδει ἡμῖν αὐτούς.

§147Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἔχετε εἰς τὸ ἄρθρον ὅτι χρειάζονται δι’ ἓν ὑγειονομεῖον αʹ τάξεως, ἐκτὸς τοῦ ὑγειονόμου καὶ δύο ἰατροί. Πρὸς Θεοῦ! τρεῖς ἰατροί, τί θὰ κάμνωσιν εἰς αὐτὸ τὸ ὑγειονομεῖον; Ἐπίσης σᾶς παρακαλῶ, τί θέλει ὁ εἷς γραμματεύς; Διατί νὰ σχηματισθῇ αὐτὸ τὸ προσωπικόν; Ἀποσπᾶτε καὶ ἕνα ἀξιωματικὸν οἰκονομικὸν τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ οὕτω γίνεται μία πολυτελεστάτη ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία ἐκ πείρας γνωρίζω ὅτι εἶναι περιττή.

§148ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τὸν Πειραιᾶ;

§149Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα· διότι τίς εἶναι ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία θέλει αὐτὴν τὴν ὑπαλληλίαν; Μήπως οἱ ἰατροί; Ἂν θέλωσι νὰ γράψωσιν κἄτι τι, δὲν ἔχουσι χέρια νὰ τὸ γράψωσιν; Ἀπὸ τὰ τρία αὐτὰ πρόσωπα ἀποκλείσατε τὰ δύο.

§150ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νὰ θέσωμεν ἐκτὸς «τοῦ ὑγειονόμου, ἑνὸς ἰατροῦ», διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσητε τὸ ὑγειονομεῖον Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης μὲ ἕνα ἰατρόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι νυχθημερὸν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐπὶ ποδός.

§151Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν θὰ εἶναι ἐπὶ ποδός, ἀλλὰ θὰ κοιμᾶται μακαριώτατα, διότι ὁ ὑγιειονόμος βεβαίως ἂν εἶναι διοικητικὸς ὑπάλληλος, θὰ εἶναι ὡσὰν ἐκείνους τοὺς ὑγιεινόμους Πειραιῶς, Σύρου, Κερκύρας, ποῦ ἐγνωρίσαμεν. Εἶχε δοθῆ ἡ ὑπηρεσία εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν παρεῖχον ὑπηρεσίαν. Ἔπειτα ἔχετε καὶ μίαν ἄλλην διάταξιν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀκόμη καὶ εἷς θερμαστής.

§152ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἐὰν συνεδυάζετε τὰ ἄρθρα, θὰ ἐβλέπετε ὅτι αὐτοὶ ἀποσπῶνται ἀπὸ τοῦ Ναυτικοῦ χάριν οἰκονομίας. Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ἑνὸς ὑγιειονόμου καὶ ἑνὸς ἰατροῦ.

§153Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ λείψῃ καὶ ὁ γραμματεύς.

§154ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι λογιστὴς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λείψῃ.

§155Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν κάμνουσι τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀντιγράφωσι μερικὰ ἔγγραφα τοῦ Λιμεναρχείου.

§156ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔστω καὶ δι’ αὐτό· καὶ δι’ αὐτὸ ὁρίζεται νὰ μᾶς δίδωσιν αὐτὸν ἀπὸ τὸ Ναυτικόν.

§157Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔχετε ἕνα θερμαστήν, ἐνῷ δὲν φροντίζετε δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ διευθύνῃ τὴν ἀτμάκατον. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τὸ ἴδιον πρόσωπον θερμαστὴς καὶ κυβερνήτης.

§158ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἂς λάβῃ ἕνα φύλακα. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19). Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§159ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀντί κατὰ τὰ ἐδάφια γʹ καὶ δʹ, νὰ τεθῇ «κατὰ τὰ ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ὁριζόμενα».

§160Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐκθέτουσιν τὴν ζωήν των, καὶ ὑποτίθεται ὅτι εἶναι οἰκογενειάρχαι, ἀξίζει νὰ λάβωσι περισσότερον μισθόν. Αὐτοὶ προσφέρουσι τὴν ἱερωτέραν θυσίαν πρὸς τοὺς πάσχοντας. Πρέπει νὰ ἀμειφθῶσι καλλίτερον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐπίσης γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 21, 22 καὶ 23 ὡς ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ). Ἄρθρον 24 (ἀναγινώσκεται).

§161Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐπιβάλλεται φορολογία δύο μέχρι τεσσάρων δραχμῶν ἐπὶ παντὸς ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὸ δυστύχημα, νὰ ἔχῃ ἕνα νεκρόν, ἐκτὸς ἐὰν ἔχῃ πιστοποιητικὸν πενίας νὰ ἐπιδείξῃ, διὰ τὸ ὁποῖον ὅμως πάλιν θὰ πληρώσῃ δραχμὰς δύο. Διατί αὐτὴ ἡ φορολογία; Νεκροσκόπος εἰς τὰ χωρία δὲν ὑπάρχει, εἰς τὰς Ἀθήνας θὰ εἶναι εἴκοσι τὴν ἡμέραν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ λαμβάνῃ αὐτὸς 40 δραχμὰς τὴν ἡμέραν; Ἂς γίνῃ ὑπάλληλος νὰ μὴ φορολογῇ τὸν κόσμον.

§162ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι διάταξις κειμένης νομοθεσίας.

§163Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ὁ ἰατρός, ὁ ὁποῖος ἐπισκέπτεται τὸν πάσχοντα, αὐτὸς ἐκδίδει πιστοποίησιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 24ον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 25ον).

§164Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ περισσότερον. Ἐν πρώτοις θὰ συνίστων ὅπως ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο, καὶ ἂν κρίνῃ ὀρθὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂς καταστήσῃ τοῦτο θέμα ἰδίου νομοσχεδίου, διότι ἄλλως, ἔχω ἔνστασιν ἀπαραδέκτου. Ἡ φορολογία ἑνὸς πλοίου δέον νὰ διέλθῃ διὰ τοῦ συμβουλίου τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Ἐνῷ παντοῦ τόση δεικνύεται προστασία, εἰς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ ὑγιειονομικοῦ νομοσχεδίου, ἐπιβάλλονται τέλη, καὶ ἐπιβάλλονται εἰς ἐποχὴν ἀκριβῶς, καθ’ ἣν δυσπραγεῖ αὕτη ἕνεκα τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Πολιτεία χάριν τοῦ γενικοῦ καλοῦ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ καθάρσεις ἀποβαίνουσι καταστρεπτικαὶ εἰς τὰ πλοῖα καὶ αἱ ζημίαι εἶναι κολοσσιαῖαι. Δὲν ἀρκοῦσιν αὐταὶ αἱ ζημίαι, ἀλλὰ πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ ἄλλα τέλη; Μήπως διὰ τῆς καθάρσεως παρέχεται κανὲν κέρδος, ἐκ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ προσφέρῃ αὕτη καὶ εἰς τὴν Πολιτείαν; Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον κεῖται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ἐπιβάλλουσι καὶ ὑγιειονομικὰ ἀκόμη τέλη, τὰ ὁποῖα σήμερον δὲν πληρώνουσιν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι παντοῦ δίδονται καὶ ἐπιχορηγήσεις εἰς τὰς ἐμπορικὰς ναυτιλίας, ἐδῶ δὲ εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν κάμνομεν ἄλλο παρὰ νὰ φορτώνωμεν αὐτὴν καθ’ ἑκάστην μὲ βάρη, χωρὶς νὰ παρέχωμεν ὑλικήν τινα προστασίαν.

§165ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Περὶ τῆς ἀπολυμάνσεως τῶν πλοίων καὶ τῆς μυοκτονίας δὲν εἶναι ὀρθόν;

§166Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πολὺ καλὰ δι’ αὐτά, ἀλλὰ τὰ ὑγιειονομικὰ τέλη;

§167ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δέχομαι νὰ ἀπαλείψωμεν τὸ πρῶτον. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 25ον ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 26ον καὶ 27ον).

§168ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Προστίθεται καὶ 28 ἔχον ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει). «Τὰ λοιμοκαθαρτικὰ δικαιώματα, ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ προερχομένων πλοίων, βεβαιοῦνται καὶ εἰσπράττονται εἰς χρυσόν. Ἅπαντα τὰ ἐν τῷ κεφαλαίῳ τούτῳ καθοριζόμενα δικαιώματα, εἰσπράττονται ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου κατὰ τὰ διὰ Β. Διαταγμάτων κανονισθησόμενα, ἀπαγορευομένης πάσης ἄλλης εἰσπράξεως πρὸς ὄφελος τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑγιειονομείων ἢ λοιμοκαθαρτηρίων. Ὑποχρεοῦται δὲ πρὸς πληρωμὴν αὐτῶν ὁ πλοίαρχος τοῦ πλοίου, ὅστις ὀφείλει νὰ εἰσπράττῃ ταῦτα ἐφ’ ὅσον οἱ ἐπιβάται εὑρίσκονται ἐπὶ τοῦ πλοίου, πλὴν τῶν ὑπὸ ἐδάφιον βʹ ἀναγραφομένων, ἅτινα εἰσπράττονται ὑπὸ τῆς διευθύνσεως τοῦ λοιμοκαθαρτηρίου. Πᾶσα ἐναντία διάταξις καταργεῖται». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 28ον).

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. (Ψηφίζονται εἶτα εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια· 1) «περὶ προσθέτου ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας «Γ. Δ. Πορτόλου καὶ Γ. Α. Μαρκέτου». 2) «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τῶν τηλεγράφων, καὶ τῆς ἐν Πειραιεῖ ἑδρευούσης Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοΐας «Τζὼν–Μὰκ–Δούαλλ». 3) «Περὶ κυρώσεως προσθέτου ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως, μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τῶν τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Βουκουρεστίῳ ἑδρευούσης «Ῥωμουνικῆς Ἀτμοπλοΐας». 4) «Περὶ ἱδρύσεως καὶ ὀργανισμοῦ διαρκοῦς καλλιτεχνικῆς ἐκθέσεως ἐν Ἀθήναις». 5) «Περὶ ἀπαλλαγῆς ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν τελῶν τῶν παρὰ τῆς ἐπιτροπείας ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς τῆς ναυαρχίδος Κωνσταντίνου Βασιλέως διαβιβαζομένων ἐντὸς τοῦ Κράτους ἐπιστολῶν, ἐντύπων καὶ τηλεγραφημάτων».

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν παραγράφων 26 καὶ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου ͵ΒΨΞϚʹ περὶ ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν». Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκεται).

§171Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 1 παράγραφος βʹ προστίθενται τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «εἰς τέλος 10 λεπτῶν ὑπόκειται πᾶν διαβιβαζόμενον ποσὸν μέχρι δραχμῶν 25, εἰς τέλος δὲ 20 λεπτῶν πᾶν ποσὸν ὑπερβαῖνον τὰς δραχμὰς 25 μέχρι 50 κλπ.». Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον, καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. (Ψηφίζονται εἶτα εἰς βʹ συζήτησιν τὰ ἀκόλουθα νομοσχέδια· 1) «περὶ συγκροτήσεως τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπείας Κατακώλου καὶ συνομολογήσεως δανείου». 2) «περὶ ἐπιστολῶν καὶ κυτίων μετὰ δεδηλωμένης ἀξίας». 3) «περὶ παύσεως πληρωμῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀποσπωμένους εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν νέων Χωρῶν δημοσίους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους ἐν γένει». 4) «περὶ πληρωμῆς συντάξεως εἰς τοὺς Ἀνακτορικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου τοῦ Αʹ».

§173ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 35 παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκαταδιώκτου τῆς ὑφαιρέσεως τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νόμου ΙΦΜ καὶ ἐπὶ παντὸς τίτλου ἐπὶ καρπῶν τοῦ 1914 κατεσχημένων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§175Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 52 καὶ 53, κ. Πρόεδρε.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς «Καρυστίου Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Πειραιεῖ ἑδρευούσης Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας «Ἀρχιπελάγους». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει διεξαχθῆ ἤδη ἡ μυστικὴ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπειῶν, μιᾶς ὅπως ὑποβάλῃ εἰς τὸν Ἄνακτα τὰς εὐχὰς τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῇ συμπληρώσει 25ετίας ἀπὸ τῶν γάμων Του, καὶ ἑτέρας ἐξελεγκτικῆς τῶν πραγμάτων τῆς ἑταιρίας Ἀεριόφωτος. Καλοῦνται ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Θανόπουλος καὶ Ν. Μουζάκης. Προσκομίζονται καὶ τίθενται ἐπὶ τοῦ βήματος δύο ψηφοδόχοι καὶ ἄρχεται μετὰ τοῦτο ἡ μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία. Μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς ὁ κ. Πρόεδρος ἀναγγέλλει τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 70, ἐξελέγησαν δὲ διὰ τὴν ἐξελεγκτικὴν τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴν τῆς Ἑταιρίας Ἀεριόφωτος οἱ κ. κ. Π. Λαγοπάτης, Λ. Νάκος, Κ. Γόντικας, Ν. Πετσάλης, Λ. Κογεβίνας, Θ. Σκάσης, Π. Ἀραβαντινός, Κ. Σπυρίδης, Γ. Καντιάνης, Δ. Μαλλιόπουλος, Κ. Λιδωρίκης, Γ. Στρατούλης, Ν. Ἀλιβιζᾶτος, Δ. Πετροπουλάκης, Σ. Θεοδωρόπουλος, Α. Ἀναστασιάδης, Θ. Παπαιωάννου, Π. Πετροπουλάκης, Κ. Σοκόλης, Ν. Βελέντζας, Α. Κανάρης, Σ. Τσακόπουλος, Ν. Λεωνίδας, Σ. Κροκιδᾶς καὶ Μ. Στελλάκης. Διὰ τὴν μεγάλην Πρεσβείαν τῆς Βουλῆς πρὸς τὸν Βασιλέα οἱ κ.κ. Ἀλ. Γρίβας, Π. Τσαλδάρης, Ε. Δηλιγιάννης, Σ. Σῖμος, Ι. Ἀθανασάκης, Π. Πολυχρονιάδης, Ι. Μπουρνιᾶς, Ν. Μουζάκης, Κ. Σοκόλης, Η. Τσιτσέλης, Ι. Παπαδάμ, Μ. Στελλάκης, Κ. Σπυρίδης, Η. Μερλόπουλος, Α. Ἀλεξανδρῆς καὶ Κ. Λιδωρίκης. Παρακαλεῖται ἡ Πρεσβεία αὕτη νὰ παρευρεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν 11 καὶ ¼ π. μ. διὰ νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὰς 11 καὶ ½ π. μ. μετὰ τῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου πρὸ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως χημικοῦ ἐργαστηρίου» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συντάξεως ἀποστρατείας ἕνεκα τραυμάτων ἢ νοσημάτων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Βουρλούμης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν εἰς τὴν ταχυδρομικήν, τηλεγραφικὴν καὶ τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Βακράτσας, Ν. Σταματιάδης καὶ Α. Κασσαβέτης ὑποβάλλουσι προσθήκην εἰς τὸ 13ον ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ γυναικῶν νοσοκόμων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Γαρδικιώτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος «περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείων ἑκατέρου τῶν φύλων πρὸς μόρφωσιν διδασκάλων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ μειώσεως τοῦ μισθώματος τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων», ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Καμπάνης καὶ Γ. Γαϊτάνος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ αʹ ἐδαφίου τῆς 4ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 236 νόμου καὶ καταργήσεως τοῦ εʹ ἐδαφίου τῆς αὐτῆς παραγράφου», ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἀνακοινοῦται ὡσαύτως ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ζακχαροποιήσεως τῆς σταφίδος» κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ. κ. Δ. Γκλαβᾶ, Ν. Σταματιάδου καὶ Σ. Βακράτσα. Αὔριον λόγῳ τῆς ἑορτῆς δὲν θὰ συνεδριάσῃ ἡ Βουλή. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ μεθαύριον τὴν 5 μ. μ. (Λύεται ἡ συνεδρίασις τὴν 8.40 μ. μ.)