1914.10.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24

τῆς 11ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Σάββατον, ὥρα 5.15′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν· Οἱ κάτοικοι Ἀθηνῶν διαμαρτύρονται διότι τὸ κτίριον τῆς ΙΗʹ δημοτικῆς σχολῆς τῶν ἀρρένων εἶναι ἀνθυγιεινόν. Οἱ δημοδιδάσκαλλοι Τριπόλεως παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῶσι τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια. Ὁ ἐκ Σμύρνης καθηγητὴς Πολύδωρος Παπαχρηστοδούλου, ὑπηρετήσας κατὰ τοὺς δύο πολέμους παρακαλεῖ, ὅπως διορισθῇ ἐν Ἑλλάδι. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων τοῦ Ταμείου Ἀμύνης τῆς οἰνοπαραγωγῆς τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 1ου τοῦ νόμου ᾼΦΜΓʹ τῆς 28 Μαΐου τοῦ 1887» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεώσεως πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὴν Ἀνώνυμον ἑταιρίαν ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἑλληνικὴ Στρατιωτικὴ Ἕνωσις» ὑπὸ τῶν μετόχων αὐτῆς διὰ κρατήσεων ἐκ τοῦ μισθοῦ ἢ μερισμάτων αὐτῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ γυναικῶν νοσοκόμων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀποδόσεως εἰς τὴν κοινότητα Θηρασίας μέρους τοῦ ποσοῦ τοῦ εἰσπραττομένου ἐκ τῆς Θηραϊκῆς γῆς, τῆς αὐτόθεν ἐξαγομένης» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. (Ἅπαντα θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ). (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Νεοχωρίου τῆς Ἠλείας.

§2Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται. Ὁ κ. Σ. Βακράτσας ἔχει τὸν λόγον ὅπως ἀναπτύξῃ παράπονα τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Σκοπέλου περὶ τῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου.

§4Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Δὲν σκοπῶ κ. Πρόεδρε, νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀναφορᾶς, διότι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου πολλὰ κατ’ ἐπανάληψιν ἐλέχθησαν. Ἐν τούτοις χθὲς ἔλαβον παρὰ τῶν συνεπαρχιωτῶν μου ἀναφοράν, ἡ ὁποία καὶ εἰς ἐμὲ προὐξένησε κατάπληξιν. Οἱ παραπονούμενοι ἐκθέτουσιν ἐν αὐτῇ τὰ τῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου, ἐξ ἧς καταφαίνεται ὅτι δὲν εἶναι δι’ ἀνθρώπους ἀλλὰ κατάλληλος μόνον διὰ χοίρους, καὶ ἐν τούτοις πωλεῖται πρὸς 70 καὶ 71 λεπτὸν ἡ ὀκᾶ τὸ ἄλευρον. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου, νὰ ἐξαντλήσῃ ὅλα τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της, ἂν ὄχι πρὸς ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς, τοὐλάχιστον πρὸς βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου ὁ ὁποῖος καταστρέφει ὄχι μόνον τὸ βαλάντιον τῶν συνεπαρχιωτῶν μου ἀλλὰ καὶ τὴν ὑγιείαν των.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος «ἐρωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ναυτικῶν, τίνα μέτρα θὰ ληφθῶσιν περὶ τῶν ἐκ τοῦ Ναυτικοῦ μεταταγέντων εἰς τὸ Σῶμα τῆς Τελωνιακῆς ἀστυνομίας ὑπαξιωματικῶν».

§6Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἀπουσιάζει.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν ὑπάρχει σκέψις περὶ ἄρσεως τοῦ ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος φόρου εἰς τὴν Μακεδονίαν, ὅπου διπλοῦς φόρος εἰσπράττεται, ὁ τῆς δεκάτης καὶ ὁ τοῦ οἴνου.

§8ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι· οὐδεμία ὑπάρχει σκέψις περὶ ἄρσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν Μακεδονίᾳ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀναμφισβητήτως ὑπάρχει ἐκεῖ καὶ μία τρίτη φορολογία, ἤτοι ἡ τῆς δεκάτης ἐπὶ τῶν σταφυλῶν, θὰ εἰσηγηθῶ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἀπὸ τῆς 15 τρέχοντος καταργεῖται οὗτος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σ. Βακράτσας, Σ. Σακελλαριάδης καὶ Α. Ἀναστασιάδης «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Πατριωτικῆς περιθάλψεως δὲν τηρεῖ τὸ αὐτὸ μέτρον διὰ τοὺς ἐν Ἀθήναις καὶ ταῖς ἐπαρχίαις περιθαλψιούχους, ἀνελλιπῶς περιθάλπουσα τοὺς πρώτους, εἰς δὲ τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καθυστεροῦσα τριῶν καὶ τεσσάρων μηνῶν περίθαλψιν».

§10ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Φαίνεται ὅτι μικρά τις ἀνωμαλία ἐπῆλθεν ἕνεκεν ἐλλείψεως προσωρινῶς τῶν ἀπαιτουμένων μέσων.

§11Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Εἶδον ὅμως προχθὲς ἐν ταῖς ἐφημερίσιν ὅτι ἐπληρώθη ὁ μισθὸς τῶν περιθαλψιούχων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου, ἐνῷ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καθυστεροῦνται αἱ περιθάλψεις ἀπὸ πολλῶν μηνῶν.

§12ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπαρκέσῃ ἡ ἐδῶ ἐπιτροπὴ δι’ ὅλους.

§13Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῆς περιθάλψεως, ὀφείλω νὰ δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐργάζεται ἀνενδότως ἐπὶ δύο συναπτὰ ἔτη, ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως τὸ πρῶτον ὡς ἐπιτροπὴ τῆς περιθάλψεως τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν τῶν ἐφέδρων, καὶ κατόπιν ὡς ἐπιτροπὴ περιθάλψεως τῶν θυμάτων τοῦ πολέμου. Ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχον χρήματα, ἐστέλλοντο ταῦτα κανονικώτατα. Ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου ὅμως ἐπῆλθεν ἡ καθυστέρησις, διότι ὑπῆρχον μόνον 30–40 χιλιάδες δραχμῶν, ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐπήρκει μὲν διὰ τὰς Ἀθήνας, ἐνῷ διὰ τὰς ἐπαρχίας ἀπῃτεῖτο ποσὸν 130.000 δραχμῶν. Καὶ ἂν ἐστέλλετο εἰς τὰς ἐπαρχίας, πάλιν θὰ ἔμενον πολλὰ διαμερίσματα χωρὶς νὰ λάβωσι βοήθημα, καὶ θὰ ὑπῆρχον τὰ παράπονα. Ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐργάζεται μετὰ πάσης ἀμεροληψίας, καὶ λέγω τοῦτο, ἵνα μὴ κλονισθῇ τὸ κῦρος τῆς ἐπιτροπῆς παρὰ τῇ κοινωνίᾳ, τῆς ὁποίας ἔχει ἀνάγκην ἑκάστοτε καὶ εἰς τὴν ὁποίαν καθ’ ἑκάστην καταφεύγει ζητοῦσα τὸν ὀβολόν της, καὶ ἀπέναντι τῶν θυμάτων τοῦ πολέμου, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἶναι βεβαία ὅτι ἡ ἐπιτροπή, ἐφ’ ὅσον δύναται, ἐργάζεται ὑπὲρ αὐτῶν. Οἱ εἰσηγηταὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐργάζονται πλέον τῶν πέντε ὡρῶν καθ’ ἑκάστην.

§14Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Οὐδεὶς ἐμέμφθη τὴν ἐπιτροπήν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ὑπάρχει ἀστυνομικὴ διάταξις περὶ ὑποχρεώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν πρὸς πλακόστρωσιν τῶν πεζοδρομίων των».

§16ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κατὰ τὸν ψηφισθέντα τῇ εἰσηγήσει μου νόμον, ὁ Νομάρχης ἐκάλει διὰ τῆς Ἀστυνομίας τοὺς παροδίους ἰδιοκτήτας οἰκιῶν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν πλακόστρωσιν, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ ἐνήργει αὐτὴν ἡ διοίκησις εἰς βάρος τῶν ἰδιοκτητῶν των. Κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον ἐπεστρώθησαν πολλὰ πεζοδρόμια, τὰ ὁποῖα πρότερον δὲν εἶχον ἐπιστρωθῆ. Ὑπολείπεται ὅμως ἄλλων τινῶν ὁδῶν ἡ πλακόστρωσις, λόγῳ τῆς ἀπροθυμίας τῶν ἰδιοκτητῶν. Ἡ ἐρώτησις τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου, μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ συνεννοηθῶ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας.

§17Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ διετίας—δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ πολέμου καὶ ἐντεῦθεν—ἔπαυσεν ἡ Ἀστυνομία νὰ ὠθῇ τοὺς ἰδιοκτήτας, ὡς παρετήρησα τοῦτο ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Πατησίων, ἡ ἐπὶ τῆς ὁποίας μάλιστα ἰδιοκτῆται εἶναι τὸ πλεῖστον πλούσιοι, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἦτο δύσκολος ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων. Παρατηρῶ ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ Ἀρχαιολογικὸν Μουσεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς θέσιν νὰ πλακοστρώσῃ τὸ πρὸ αὐτοῦ πεζοδρόμιον, τὸ ὁποῖον καταντᾷ λίμνη ἐν καιρῷ χειμῶνος, δὲν ἔπραξε τοῦτο καίτοι εἶναι μέρος τὸ ὁποῖον ἐπισκέπτονται καὶ ξένοι. Ἐπίσης γίνεται καὶ ἓν ἄλλο κακόν. Ἡ ἑταιρία, ἡ ὁποία τοποθετεῖ σωλῆνας διὰ τὸ φωταέριον, δὲν ἐπιστρώνει καλῶς τὰ πεζοδρόμια ὅπως ἦσαν, ἀλλὰ κακῶς ἐπιστρώνει ταῦτα καὶ διὰ τοῦτο καταστρέφονται ἀμέσως. Ἀλλ’ αὐτὰ θὰ τὰ εἴπωμεν τὴν Δευτέραν, ὅτε θὰ συζητήσωμεν περὶ τῆς ἑταιρίας αὐτῆς.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπ. Ντολιόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας εἰς τίνα ἀπόφασιν κατέληξε διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Λουτρῶν Βρωμονερίου–Πύλου».

§19ΣΠ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπέβαλον, κ. Πρόεδρε, τὸ ἐρώτημα διὰ νὰ γίνῃ ἁπλῶς συζήτησις, ἀλλ’ ὑπέβαλον αὐτό, διότι εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ νὰ γίνῃ ἡ ἕνωσις τῶν ἁμαξιτῶν ὁδῶν Λουτρῶν Βρωμονερίου–Πύλου, καθότι εἶναι κοινὴ εὐχὴ τῶν ἐπαρχιῶν Πυλίας–Τριφυλίας, ὧν οἱ κάτοικοι ἀναγκάζονται νῦν νὰ ἀκολουθῶσι τὴν ὁδὸν Κυπαρισσίας–Λιγουδίτσης–Πύλου, ἧς τὸ μῆκος εἶναι κατὰ ἕνδεκα χιλιόμετρα μεγαλείτερον τῆς ζητουμένης. Φαντάζεσθε, κ. Ὑπουργέ, πόσον σημαντικὴ εἶναι ἡ δαπάνη τῶν κατοίκων αὐτῶν εἰς χρόνον καὶ εἰς χρῆμα. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ διὰ τῆς ἐπιτεύξεως τῆς ἑνώσεως τῶν ὁδῶν τούτων ἀναλαμβάνει καὶ ἐργολάβος αὐτοκινήτων τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς νέας αὐτῆς ὁδοῦ, ἐνῷ ἐν τῇ ὑπαρχούσῃ λόγῳ τῆς μεγάλης ἀνωφερείας, δὲν ἀποτολμᾷ νὰ θέσῃ εἰς ἐνέργειαν αὐτοκίνητα. Οὕτω διατρέχουσι νῦν τὸ διάστημα εἰς δέκα ὥρας δι’ ἁμάξης, ἐνῷ ἀντιθέτως δι’ αὐτοκινήτων μόνον ἐντὸς τριῶν ὡρῶν· διαφορὰ τοὐτέστι σοβαρωτάτη. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ ταχεῖαν μέριμναν διὰ τὴν ἕνωσιν τοῦ μικροῦ αὐτοῦ τμήματος.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Κερτέζης, ἀφορώσης τὴν τύχην τοῦ δάσους Δισμενά».

§21Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔστειλα αὐτὴν εἰς τὸν δασάρχην διὰ νὰ μοὶ δώσῃ πληροφορίας. Ἐπειδὴ δὲ αἱ μαρτυρίαι εἶναι ἀντιφατικαί, θὰ ἀποστείλω τὸν ἐπιθεωρητήν.

§22Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐπὶ τρεῖς μῆνα ξυλεύονται καὶ πρὶν ἢ τελειώσῃ ἡ ὑπηρεσία τὰς ἐρεύνας, θὰ ἔχῃ τελειώσει τὸ δάσος.

§23Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὲρ τίνος εἶναι τὸ δίκαιον;

§24Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν γνωρίζω.

§25Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πιθανὸν νὰ εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ξυλεύονται.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν καὶ τίνα μέτρα θὰ λάβῃ πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν δικαστικῶν κλητήρων».

§27Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχω ἐπανειλημμένας ἀναφορὰς δικαστικῶν κλητήρων καὶ ἔχω ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν κατέληξα εἰς συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐὰν κατέληγον, ἤθελον ὑποβάλει σχετικὸν νομοσχέδιον. Ὑποθέτω ὅτι πρέπει νὰ σχετισθῇ πρὸς τὸν νέον ὀργανισμὸν τῶν Δικαστηρίων.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, πότε προτίθεται νὰ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν τηλεφωνικῶν γραφείων ἐν ταῖς κοινότησι Στρέφι, Βαρβάσαινα ὡς καὶ Λάλα καὶ Νεμούταν τῆς Ἠλείας».

§29Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐλείψει ὑλικῶν ἀνεστάλη, ἐπὶ τοῦ παρόντος, πᾶσα ἐγκατάστασις νέων γραμμῶν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ εὐαρεστούμενος τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐκ τῶν ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ κατατεθειμένων χρημάτων, τῶν προερχομένων ἐκ τῶν φόρων τῆς Ἰνδικῆς κανάβεως, ἐλήφθησαν μέρος αὐτῶν ἢ τὸ ὅλον πρὸς συντήρησιν ὁδῶν».

§31Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν ἐλήφθη οὐδὲ ἐλάχιστον μέρος τῶν χρημάτων τούτων πρὸς κατασκευὴν ὁδῶν, πρὸ πάντων δὲ καὶ πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείων.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐστ. Παπακωνσταντίνου παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτηται νὰ καταργήσῃ ἢ ἐλαττώσῃ τὸν φόρον ἐπὶ τῶν ἀμβύκων, ἀφοῦ ὡς ἔχει οὗτος εἰς οὐδὲν ἄλλο συντελεῖ εἰμὴ μόνον ἵνα μέρος τῆς παραγωγῆς τῶν βιοπαλαιστῶν γεωργῶν ἀπολεσθῇ ματαίως».

§33ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ὄχι.

§34Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Προέβλεπον τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὅπως γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, καὶ ὅπως ἐκ τῶν στατιστικῶν τῆς ὑπηρεσίας σας θὰ ἐπληροφορήθητε, ὁ φόρος τῶν ἀμβύκων δὲν ἀποδίδει τίποτε εἰς τὸ Δημόσιον, δὲν χρησιμεύει δὲ εἰς τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον ἓν μέρος τῆς παραγωγῆς τῶν χωρικῶν νὰ χάνηται ἐπὶ ματαίῳ. Οὔτε δὲ καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων παραγωγῶν τοῦ οἰνοπνεύματος ἐξυπηρετεῖ, διότι οὐδεὶς τῶν χωρικῶν θὰ ὑπάγῃ νὰ ἀγοράσῃ ῥακὶ παρὰ τῶν καταστηματαρχῶν. Ἑπομένως τὸ προιὸν αὐτὸ τῆς ἐργασίας τῶν πτωχῶν γεωργῶν χάνεται ἐπὶ ματαίῳ. Φρονῶ ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον ἔργον ἐὰν ἠθέλετε μεταρρυθμίσει τὸν νόμον αὐτὸν καὶ ἐλαττώσει κατὰ τι τὸν φόρον τῶν ἀμβύκων, ὥστε νὰ τὸν καταστήσητε εἰσπρακτέον καὶ προσιτόν, διότι ὡς ἔχει σήμερον δὲν εἶναι προσιτὸς οὐδὲ εἰσπράττεται. Κατ’ αὐτὸν δὲ τὸν τρόπον καὶ τὰ δημόσια συμφέροντα ἤθελον ἐξυπηρετηθῆ καὶ οἱ δυστυχεῖς οἱ γεωργοὶ ἤθελον κατά τι ἀνακουφισθῆ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ὁ ἐν Λονδίνῳ πρέσβυς τῆς Ἑλλάδος κατελήφθη ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας».

§36ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ ἐν Λονδίνῳ πρεσβευτὴς κατελήφθη ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας τὴν 31 Δεκεμβρίου 1913. Λέγω τὴν 31 Δεκεμβρίου 1913, διότι ἡ ἡλικία του δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένη. Μόνον τὸ ἔτος τῆς γεννήσεώς του ἔχει γραφῆ, τὸ ἔτος 1845. Μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἐκρίθη σκόπιμος ἡ ἀντικατάστασις τοῦ πρεσβευτοῦ, ἕνεκα τῆς συνεχείας τῆς ἐκκρεμότητος τῶν Ἀνατολικῶν ζητημάτων. Μόλις περατωθῇ ἡ κρίσις αὕτη, ὁ κ. Γεννάδιος θέλει ἀντικατασταθῆ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Βουρλούμης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἐὰν θὰ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευὴ τῆς τηλεφωνικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Πατρῶν–Καλαμῶν, δι’ ἣν ἔχει ψηφισθῇ ἡ σχετικὴ πίστωσις».

§38Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὄντως ἀναγνωρίζομεν τὴν ἀνάγκην τῆς πυκνώσεως τῆς συγκοινωνίας διὰ τῆς κατασκευῆς τῆς τηλεφωνικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς– Καλαμῶν. Ἤδη κατασκευάζεται ἡ γραμμὴ Ἀθηνῶν– Θεσσαλονίκης, δὲν ὑπάρχουσι δὲ ὑλικὰ πρὸς κατασκευὴν τῆς τηλεφωνικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Πατρῶν. Περιμένομεν ὑλικά, μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν δὲ τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν —Θεσσαλονίκης, θὰ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευὴ τῆς γραμμῆς ταύτης.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σοκόλης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, διατί ἀποκλείονται τοῦ διαγωνισμοῦ τῶν ὑποψηφίων ὑπολογιστῶν οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον ἐμπορικῆς σχολῆς, ἐνῷ αὐτοὶ ἰδιαίτατα κέκτηνται τὰ πρὸς τοῦτο προσόντα».

§40Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω σήμερον.

§41Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐρώτημά μου αὐτὸ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως καὶ διὰ τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐξισωθῶσι τὰ προσόντα τοῦ ἀποφοίτου τῆς ἐμπορικῆς σχολῆς μὲ τὰ προσόντα τοῦ ἀποφοίτου τοῦ Γυμνασίου.

§42ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τώρα, ὅτε θὰ ψηφίσωμεν τὰς τροπολογίας τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, σᾶς παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε τὰς παρατηρήσεις σας.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἔλαβε πρόνοιαν, ἵνα πληρωθῶσι τὰ καθυστερούμενα εἰσέτι ὁδοιπορικὰ τῶν δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι διορισθέντες μέλη ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ἔλαβον μέρος εἰς τὰς πρὸ ἔτους περίπου ἐνεργηθείσας κοινοτικὰς ἐκλογάς».

§44ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐλήφθη ἤδη πρόνοια. Εἶχεν ἐξαντληθῆ ἡ πίστωσις, ἔχει δὲ γίνει δήλωσις προσθέτου πιστώσεως.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Σ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα τύχην ἔσχον αἱ ὑποβληθεῖσαι εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον αἰτήσεις 1) τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας Βαλτετσίου, περὶ ἱδρύσεως στάσεως ἐκ μέρους τῆς ἑταιρίας τοῦ Σ.Π.Α.Π. κατὰ τὴν θέσιν Καλογερικόν, καὶ 2) τῶν κατοίκων Δεδέμπεη, περὶ ἀνασυστάσεως τῆς ὁμωνύμου στάσεως τοῦ αὐτοῦ Σιδηροδρόμου, ἡ σύστασις τῶν ὁποίων εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῶν πέριξ πυκνῶν συνοικισμῶν».

§46Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἡ σχετικὴ αἴτησις ἐστάλη εἰς τὸν ἁρμόδιον μηχανικὸν ἵνα γνωμοδοτήσῃ. Μοὶ ἐστάλησαν σχετικαὶ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν μοὶ ἐφάνησαν ἐπαρκεῖς, καὶ διὰ τοῦτο ἀπέστειλα εἰδικὸν τὸν κ. Οἰκονομόπουλον, ἵνα ὑποβάλῃ ἔκθεσιν περὶ τῆς στάσεως τῆς θέσεως Καλογερικοῦ. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν δευτέραν σύστασιν, δὲν εἶμαι ἤδη εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας.

§47Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἑταιρία κατήργησε τὴν στάσιν Δεδέμπεη ὅλως ἀδικαιολογήτως. Διατί; Ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν εἶχεν εἰσπράξεις, ὥστε νὰ διατηρῇ ἐκεῖ ἕνα φύλακα. Ὁ φύλαξ ἐκεῖνος παραμένει ἐκεῖ καὶ πάλιν. Ἀλλ’ ἀσχέτως τούτου ἡ ἑταιρία δὲν θὰ κρίνῃ τὰς εἰσπράξεις της ἐκ τῶν ἐπιβατῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἐμπορευμάτων. Ἐκεῖνο τὸ μέρος, κύριε Ὑπουργέ, κατοικεῖται πυκνῶς.

§48Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐὰν ἐξυπηρετῆται ἡ συγκοινωνία ἐκ τῆς στάσεως ταύτης, θὰ διατάξω, νὰ ἐπανέλθῃ ἀνεξαρτήτως τῶν εἰσπράξεων.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Σ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τίνα λόγον κρατοῦνται ἀκόμη ὑπὸ τὰ ὅπλα οἱ ἀπαλλαγέντες ἐν τῷ 11ῳ Πεζικῷ Συντάγματι;

§50ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διετάχθη τηλεγραφικῶς τὸ 11ον Σύνταγμα Πεζικοῦ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτῶν, αἰτούμενον ἐν ἀνάγκῃ πληροφορίας παρὰ τῶν οἰκείων στρατολογικῶν γραφείων, καὶ νὰ ἀναφέρῃ τὴν ἐκτέλεσιν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Σ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, κομίζων καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, περὶ τοῦ χρόνου ἀκριβῶς καθ’ ὃν ὁ ἀντισαγγελεὺς Ἐφετῶν κ. Π. Παπαθεοδωρόπουλος διωρίσθη τὸ πρῶτον ὡς δικαστικὸς ὑπογραμματεὺς ἢ ὡς ὑπάλληλος εἰς πᾶσαν ἄλλην δημοσίαν ὑπηρεσίαν».

§52Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κατετέθησαν ἀπὸ τῆς χθές.

§53Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διότι, ἐὰν αἱ ὑπόνοιαί μου εἶναι ἀληθεῖς, φρονῶ ὅτι ὁ ἀντισαγγελεὺς αὐτὸς δὲν εὑρίσκεται ἐν τάξει.

§54Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κατόπιν τῆς χθεσινῆς σας πληροφορίας ἀνεζήτησα τὰ σχετικά. Νῦν κατόπιν τοῦ νόμου τοῦ προσφάτως ψηφισθέντος, καθ’ ὃν καὶ οὗτοι ὑπήχθησαν εἰς ὅριον ἡλικίας, δι’ ἐγκυκλίου διαταγῆς διέταξα ὅπως ἅπαντες οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ὑποβάλωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πιστοποιητικὰ τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν περὶ τοῦ χρόνου τῆς γεννήσεώς των. Ὑπέβαλε τοιοῦτον καὶ ὁ ἀντισαγγελεὺς ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος, τοῦ δημάρχου Σπάρτης—ἂν δὲν ἀπατῶμαι—ὅτι ἐνεγράφη εἰς τὸ μητρῷον τῶν ἀρρένων τῷ 1879 μὲ γέννησίν του εἰς τὰ 1850, ὑποθέτω δὲ ὅτι εἶναι ἀνύποπτον τὸ πιστοποιητικὸν αὐτό, Ἑπομένως σήμερον οὗτος ἄγει τὸ 64ον ἔτος τῆς ἡλικίας του.

§55Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἑξῆς, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ὁ ἀντισαγγελεὺς αὐτὸς διωρίσθη εἰς δημοσίαν θέσιν κατὰ τὸ ἔτος 1866. Διὰ νὰ ἔχῃ διορισθῇ τῷ 1866 ὡς δημόσιος ὑπάλληλος, δὲν ὑποθέτω ὅτι ἦτο δέκα ἢ δώδεκα ἐτῶν. Θὰ εἴπῃ ὅτι ἦτο μεγαλείτερος. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1866 μέχρι σήμερον ἔχουσι παρέλθῃ 48 ὁλόκληρα ἔτη· ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τοιαύτης ἡλικίας ὁ κ. ἀντεισαγγελεύς. Ἐὰν δὲ προσάγῃ ἔγγραφα τοιαῦτα, δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀληθῆ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε τὸ πρᾶγμα, διότι, ἐὰν ὁ ἀντεισαγγελεὺς αὐτὸς ἐξηπάτησε τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν γνωρίζω ἂν δύναται νὰ παραμείνῃ.

§56Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Βεβαίως, ἐὰν ὁ εἰσαγγελεὺς αὐτὸς ἐξηπάτησε τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν δύναται νὰ παραμείνῃ. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Ἀμφισβητεῖτε τὴν ἐν ἔτει 1879 γενομένην ἐγγραφήν του εἰς τὸ μητρῷον τῶν ἀρρένων μὲ ἡλικίαν ἔτους γεννήσεως 1850; Καὶ ἀποκλείεται νὰ ἦτο 16 ἐτῶν, ὁπότε ἀνέλαβε τὴν ὑπηρεσίαν τὸ πρῶτον, τοῦ δικαστικοῦ ὑπογραμματέως; Ἐγὼ θὰ ἐξετάσω ἐν τούτοις καὶ πάλιν τὸ ζήτημα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Στρατιωτικοῦ Σχολείου Εὐελπίδων καὶ λόχου ὑποψηφίων μαθητῶν στρατιωτικῶν Σχολείων». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 240 ἐ. ἔ. καὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ͵ΓΤϚʹ νόμου τοῦ 1909, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ προσόντων προαγωγῆς ἀνθυποπλοιάρχων τοῦ Β. Ναυτικοῦ», ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ὁ κ. Κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§58Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖται ἐξ ἑνὸς ἄρθρου καὶ εἶναι πιθανόν, ἐὰν δὲν γίνῃ διόρθωσις, νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην πάλιν ἄλλου νόμου, διότι γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτι μεταξὺ τῶν ἀνθυποπλοιάρχων ὑπάρχουσι καὶ νέοι οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν ὑπηρεσίαν ξηρᾶς, ὑπηρετήσαντες εἰς τὰ ναυτικὰ ἀγήματα διαρκοῦντος τοῦ πολέμου. Ἑπομένως ὑποθέτω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἑρμηνεία ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῶν ἀξιωματικῶν τούτων εἰς τὰ ἀγήματα θὰ θεωρηθῇ ναυτικὴ ὑπηρεσία, διότι ἂν δὲν θεωρηθῇ ναυτικὴ ὑπηρεσία κινδυνεύομεν νὰ ἴδωμεν ἀνθυποπλοιάρχους ἀποβιβασθέντας εἰς τὴν ξηρὰν καὶ πολεμήσαντας νὰ ἀποκλεισθῶσιν.

§59Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Προβαίνω εἰς τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἀγήματος θεωρεῖται ὡς θαλασσία ὑπηρεσία.

§60Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ Πρακτικὰ ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Ὑπουργός.

§61Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἄλλως τε εἶναι καὶ δίκαιον.

§62Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀκριβῶς, ἐπειδὴ εἶναι δίκαιον, ἤθελον νὰ γίνῃ ἡ ἑρμηνεία αὐτή.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓϠΟΙʹ περὶ δικηγόρων». Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκεται).

§64Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀναγράφεται ὅτι δύναται νὰ κοινοποιήσῃ τὰ ἔνδικα μέσα κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν. Καὶ καλῶς μὲν ὅταν πρόκειται περὶ μικρᾶς ἀποστάσεως, ἀλλ’ ὅταν ἡ ἀπόστασις εἶναι μακρά;

§65Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐὰν οἱ ὅροι τῆς συγκοινωνίας ἐπιτρέπωσιν, ὥστε οἱ παρὰ τῷ Εἰρηνοδικείῳ δικηγόροι νὰ θεωρῶνται κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ τῇ ἕδρᾳ τοῦ Πρωτοδικείου, θὰ εἶναι δυνατὴ καὶ ἡ πρὸς αὐτοὺς ἔγκαιρος κοινοποίησις τῶν δικογράφων.

§66Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι παρελείψατε τὸ Εἰρηνοδικεῖον Παμίσου, διότι ὡς γνωρίζετε ἐν τῷ Εἰρηνοδικείῳ Παμίσου εἶναι δέκα ἕως δώδεκα δικηγόροι.

§67Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ἀπευθύνω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§68Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐὰν ἐπιτρέπῃ ἡ συγκοινωνία.

§69Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ συγκοινωνία εἶναι πλησίον. Εἶναι διάστημα τὸ ὁποῖον διανύει ὁ σιδηρόδρομος τρὶς τῆς ἡμέρας, 45′ τῆς ὥρας.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Π. Πολυχρονιάδου.

§71Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ αὐτὴ διὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκιόν). Ἄρθρον 3. (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3, ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§73Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ἔχω καταθέσει τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας προστίθεται δεύτερον ἐδάφιον ἔχον ὡς ἑξῆς: «Αἱ πειθαρχικαὶ παραβάσεις παραγράφονται μετὰ διετίαν ἀπὸ τῆς τελέσεώς των». Φρονῶ ὅτι εἶναι δικαία καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν τροπολογίαν μου.

§74Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πολὺ καλά. Πιθανὸν νὰ καταλήξω εἰς τὴν παραδοχὴν μιᾶς τοιαύτης τροπολογίας, ἀλλὰ νὰ μοὶ σταλῇ ἡ διατύπωσις διὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4. (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4ον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 6.

§76Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὄχι· τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 8.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινῆς χρήσεως διδακτικῶν βιβλίων ἐν τοῖς Δημοτικοῖς Σχολείοις». Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκεται).

§78Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπιθυμῶ, κύριοι Βουλευταί, νὰ προσθέσω εἰς τὰ χθὲς λεχθέντα δύο λέξεις, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἀμφιβολία τις ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἐνήργησεν ὄχι μετὰ σπουδῆς ἀλλὰ μετ’ ἠλεκτρικῆς ταχύτητος διὰ τὴν προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας τῶν διδακτικῶν βιβλίων τῶν Δημοτικῶν Σχολείων διὰ τὴν ἔγκρισιν αὐτῶν, καὶ ὅτι οὐδὲν ἕτερον ὑπελείπετο εἰς αὐτὸ νὰ ἐνεργήσῃ ἐκ τῶν τιθεμένων διατάξεων τοῦ νόμου. Ἐξετάσωμεν λοιπὸν ἂν τὸ Ὑπουργεῖον ἐν τῇ ἐνεργείᾳ του ὑπῆρξεν ἀκριβὲς καὶ ταχὺ ἢ ἐκ βραδύτητος τῆς ὑπηρεσίας ἐπῆλθε δυσάρεστόν τι. Ὑποχρέωσιν οἱ συγγραφεῖς τῶν βιβλίων τῶν Δημοτικῶν Σχολείων εἶχον νὰ καταθέσωσι τὰ ἑαυτῶν συγγράμματα τὴν 31 Δεκεμβρίου λήξαντος ἔτους. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ τῆς 1ης Νοεμβρίου, πρὶν δηλ. λήξῃ ἡ προθεσμία κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν οἱ συγγραφεῖς νὰ προσκομίσωσι τὰ ἑαυτῶν συγγράμματα, ἀπηύθυνε διαταγὴν πρὸς τοὺς ἐπιθεωρητὰς ὅπως παρασκευάσωσι τὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἀποτελεῖται ἐκ πέντε προσώπων ἐκλεγομένων μεταξὺ τῶν διδασκάλων ὅλων τῶν περιφερειῶν ὑπὸ τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν Δημοτικῶν Σχολείων. Τὴν 2αν Ἰανουαρίου, μόλις κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα, τὸ Ὑπουργεῖον ἔσπευσε νὰ εἰδοποιήσῃ τὰς οἰκείας Σχολὰς τοῦ Πανεπιστημίου, δι’ ἐπανειλημμένων δὲ ἐγγράφων ὑπέμνησεν εἰς αὐτὰς τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν εἶχον, καὶ κατωρθώθη τὴν 19ην Φεβρουαρίου νὰ καταρτισθῇ ἡ ἐπιτροπή. Ἐν τῷ μεταξὺ παρῃτήθησαν μέλη τινά αὐτῆς, ἐξεδόθησαν δὲ τρία ἀλλεπάλληλα Β. Διατάγματα, ἀποδοχῆς παραιτήσεων καὶ διορισμοῦ νέων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Μόλις τὴν 14ην Μαρτίου συνεκροτήθη ὁριστικῶς ἡ ἐπιτροπή, εἰς ἣν ἐτάχθη προθεσμία περιορισθεῖσα ἐκ προνοίας, τὴν ὁποίαν εἶχεν λάβει ἡ Κυβέρνησις διὰ νόμου, εἰς τρίμηνον ἀντὶ τῶν ἓξ μηνῶν, οἵτινες ὡρίζοντο ἀρχικῶς. Ἀπὸ 1ης Μαΐου, ἤτοι 25 ἡμέρας πρὸ τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας, δι’ ἐπανειλημμένων ἐγγράφων τὸ Ὑπουργεῖον ἐκάλεσε τοὺς Προέδρους τῶν ἐπιτροπῶν νὰ φέρωσιν, εἰ δυνατόν, πρὸ τῆς τεταγμένης προθεσμίας τὴν κρίσιν των. Καὶ ὄντως, τὴν 20ὴν Μαΐου ἔφερον τὰ πρακτικὰ τῆς ἐγκρίσεως τῶν διδακτικῶν βιβλίων, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ἀπέστειλεν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως πρὸς δημοσίευσιν τὴν ἔγκρισίν του. Ἀλλ’ ἐκοινοποιήθησαν τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐνστάσεις καὶ αἰτιάσεις διαφόρων συγγραφέων, ὅτι τὰ βιβλία συνετάχθησαν παρὰ τοὺς νόμους, προεκάλεσαν μάλιστα καὶ θόρυβον, ὅτι τὰ ἐγκριθέντα βιβλία εἶναι τοιαῦτα καὶ τοιαῦτα, καὶ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁλόκληρον τὴν ἔκθεσιν καὶ ὄχι τὰ πρακτικά, ἀληθῶς δὲ κατὰ τὸν νόμον τὴν ἔκθεσιν ἔπρεπε νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν. Ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναστείλω τὴν πορείαν μου καὶ ἐφ’ ὅσον προὐβλήθησαν αἰτιάσεις ἄξιαι λόγου, νὰ ζητήσω τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐκθέσεων, ἀλλ’ αὗται δυστυχῶς ὑπεβλήθησαν εἰς ἐμὲ μετὰ πάροδον ὁλοκλήρου μηνὸς καὶ μετὰ ἐπανειλημμένας ἐγγράφους παραγγελίας μου. Τὴν δὲ 8ην Αὐγούστου προέβην εἰς τὴν ἔγκρισιν καὶ τὴν ἑπομένην ἀμέσως ἐκάλεσα τὴν ἐπιτροπὴν κατὰ τὸν νόμον, ὅπως προκηρύξῃ τὴν δημοπρασίαν. Ἐντὸς δέκα ἡμερῶν συνῆλθεν ἡ ἐπιτροπή, ἐξέδωκε τὴν προκήρυξιν, ἐγένοντο αἱ προσφοραὶ ἐν Ἀθήναις, ἀλλ’ ἡ ἀποσφράγισις γίνεται τὴν τριακοστὴν πρώτην ἡμέραν κατὰ νόμον ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς προκηρύξεως. Παρῆλθον λοιπὸν αἱ τριάκοντα καὶ μία ἡμέραι καὶ ἐγένετο δημοπρασία τὴν 19ην Σεπτεμβρίου, μὴ προσελθόντων δὲ μελῶν τινῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπανέλαβον τὴν δημοπρασίαν ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, ἤτοι τὴν 24ην Σεπτεμβρίου. Εἰπέτε μοι, ἐὰν ἦτο δυνατὸν μετὰ μείζονος σπουδῆς νὰ ἐνεργήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον. Οὐδὲν ἕτερον δικαίωμα εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον δι’ οὓς λόγους εἶπον χθές, κατεκύρωσα δὲ τὴν δημοπρασίαν ἐπ’ ὀνόματι ἐκείνου, ὅστις ἦτο τελευταῖος μειοδότης. Ἤδη ὑπολείπεται νὰ ἴδωμεν, ἐὰν θὰ τηρήσῃ οὗτος τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἀμφιβάλλω πολύ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν εἶναι ὅτι θὰ φέρω νέον νομοσχέδιον ὅπως ληφθῶσι μέτρα προλαμβάνοντα κάθε ἐκμετάλλευσιν εἰς τὸ μέλλον. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου.

§79Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς ἔγκρισιν τῶν βιβλίων πότε συνεκροτήθη;

§80Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν 19ην Φεβρουαρίου τρέχοντος ἔτους καὶ εἶχε τριῶν μηνῶν προθεσμίαν.

§81Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Παρακαλῶ. Καταρτίζονται ἐπιτροπαὶ καὶ προκηρύσσεται διαγωνισμός, ἵνα οἱ συγγραφεῖς ἀποστείλωσι τὰ βιβλία των. Ἔχει καλῶς. Πότε ἤδη κατηρτίσθη ἡ πρὸς ἔγκρισιν τῶν διδακτικῶν βιβλίων ἐπιτροπὴ καὶ προεκηρύχθη διὰ τοὺς συγγραφεῖς ὁ διαγωνισμός;

§82Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὑποχρέωσιν εἶχον οἱ συγγραφεῖς νὰ καταθέσωσι τὰ βιβλία των τὴν 31ην Δεκεμβρίου.

§83Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τοῦ 1913;

§84Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα.

§85Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Πότε προεκηρύχθη ὁ διαγωνισμός;

§86Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πρὸ ἑνὸς ἔτους. Μὴ συγχέητε τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ διαγωνισμοῦ πρὸς τὴν τῆς ἐγκρίσεως. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὴν 2αν Ἰανουαρίου ἀπηύθυνα ἔγγραφον διὰ νὰ καταρτισθῇ ἡ ἐγκριτικὴ ἐπιτροπή, τὴν 19ην Φεβρουαρίου παρῃτήθησαν μέλη τινὰ αὐτῆς καὶ κατηρτίσθη ἑτέρα τὴν 14ην Μαρτίου, ἥτις εἶχε τριῶν μηνῶν προθεσμίαν. Κατόπιν ἐπῆλθεν ἀναβολὴ τῆς ἐγκρίσεως, ἕνεκα τῶν λόγων οὓς ἀνέφερα.

§87Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ταῦτα τὰ ἐνδεχόμενα ἦσαν ἀπρόβλεπτα.

§88Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Φυσικά.

§89Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ μεταβληθῇ ὁ νόμος.

§90Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐλέγξω τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθωσιν τοιαῦτα πραγματικὰ γεγονότα. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει ὅτι θὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἰσχύον ἐν Γαλλίᾳ σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐγκρίνονται πολλὰ βιβλία καὶ ἐξ αὐτῶν δικαιοῦται ὁ διδάσκαλος νὰ δεχθῇ ὅσα θέλει.

§91ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίνα θὰ προτιμήσῃ; Μεταξὺ δύο κακῶν τὸ μὴ χεῖρον βέλτιστον, διότι σήμερον ἀναγκάζονται νὰ τρέχωσι νὰ ἀγοράζωσι βιβλία εἰς τὰ βιβλιοπωλεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι μόνον κοινὸν χάρτην...

§92Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν προτίθεμαι βεβαίως νὰ ἐλέγξω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διὰ τὰ συμβάντα, διότι λόγῳ τῶν ἀνωμαλιῶν τῆς ὅλης καταστάσεως ἐπῆλθε παράτασις τῶν προθεσμιῶν καὶ λόγῳ τῶν παραιτήσεων τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπειῶν ἐπῆλθεν ἡ βραδύτης. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὰ τέλη Σεπτεμβρίου καὶ τότε καὶ μόνον ἐγένετο ἡ ἔγκρισις πρὸς ἐκτύπωσιν τῶν βιβλίων τῶν διδακτικῶν. Σήμερον συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον σκοπεῖ τὴν ἐκ τοῦ προχείρου θεραπείαν τῆς καταστάσεως ταύτης. Ἴδωμεν τίνα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νομοσχεδίου. Ἀναμφισβητήτως ἡ δημοπρασία, ὡς ἔχει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐκπαιδεύσεως κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ. Εἶναι τοσοῦτος ὁ ὄγκος τῶν βιβλίων, τὰ ὁποῖα δέον νὰ ἐκτυπωθῶσιν, ὥστε εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους ἡ ἐκτύπωσις τῶν βιβλίων τούτων θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο εὑρίσκετο ἐν ὄψει τῆς ὑπηρεσίας, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐνεκρίνετο ἡ δημοπρασία ἐπ’ ὀνόματι τοῦ λεγομένου ἀξιοτίμου κυρίου Φανουρίου. Ὅτι κατὰ τὴν δημοπρασίαν ταύτην ἐνεφιλοχώρησε δόλος, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἀπόδειξις δὲ τοῦ δόλου εἶναι ὅτι ὁ πραγματικὸς ἐργολάβος δὲν ἐμφανίζεται μὲ τὸ πραγματικόν του ὄνομα ἀλλὰ δι’ ὀνόματος ὑποβολιμαίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ πλέον τῶν 10.000 δρχ., τὸ ποσὸν τῆς ἐγγυήσεως. Ὅτι ὁ δόλος ἐπετεύχθη, ὑπάρχει ἡ ὁμολογία τοῦ ἰδίου ἐργολάβου, διότι ἐν ἀναφορᾷ ἡ ὁποία ἐκυκλοφόρησε σήμερον, ὁμολογεῖ οὗτος ὅτι αὐτὸς παρουσίασε τὸν Φανούριον. Ὑπάρχει μία ἀναφορά, κυκλοφορήσασα σήμερον ἡ ὁποία περιλαμβάνει καὶ ἀναφορὰν παλαιοτέραν: «ὀσφρανθείς, λέγει ἡ ἀναφορά, τὴν στάσιν τῶν λοιπῶν ἀνταγωνιστῶν καὶ θέλων νὰ ματαιώσω τὰ σχέδιά των, παρουσίασα κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὡς πλειοδότην τὸν Ἀλέξανδρον Φανούριον, χωρὶς νὰ τὸν ὑποπτεύσωσιν». Ἔχομεν λοιπὸν τὸν δόλον ὡμολογημένον. Ἐν τέλει δὲ τῆς ἀναφορᾶς ἐκθέτει καὶ προτάσεις πρὸς τὸ Δημόσιον, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ Φανουρίου μετὰ τοῦ ὁποίου συνεβλήθη πρὸς κανονισμὸν τῶν προτάσεων τούτων. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐνδιαφέρει. Τὸν δόλον ὅμως ὠσφράνθη καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου;

§93Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὠσφράνθη τὸν δόλον ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ τί ἠδύνατο νὰ πράξῃ;

§94Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν σᾶς ἐλέγχω· δὲν ἀνῆλθον τὸ βῆμα ἵνα σᾶς ἐλέγξω. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ὠσφράνθη τὸν δόλον, ἀλλ’ ὡς τὰ πράγματα ἐγένοντο δὲν ἠδύνατο νὰ ἀποφύγῃ αὐτόν, διότι ὡς ἔχει ὁ νόμος δὲν ἀπαιτεῖ προσόντα καὶ ἑπομένως οἱοσδήποτε ἁμαξηλάτης, οἱοσδήποτε καραγωγεύς, δύναται νὰ προσέλθῃ εἰς τὸν διαγωνισμὸν καταβάλλων τὴν ἐγγύησιν τῶν 10.000. Τώρα διὰ τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον ὑποβάλλετε θὰ προκύψῃ τὸ ἑξῆς· ἐφ’ ὅσον μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ὑπάρχει ὑπέρθεσις τοῦ ἐργολάβου ἀποδεδειγμένη, ἐρχόμεθα δι’ ἑνὸς ἑρμηνευτικοῦ νόμου καὶ θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν πρόσθετον αἰτίαν ὑπερθέσεως, ἵνα ἐκβάλωμεν τοῦτον ἀπὸ τοῦ μέσου, διότι ἡ διάταξις ἡ πρώτη ἔρχεται μὲ τὴν προσθήκην τὴν εὔλογον ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται μόνον προθεσμία πρὸς ἔγκρισιν ἑκάστου τυπογραφικοῦ φύλλου, ἀλλὰ καὶ μία ἄλλη προθεσμία πρὸς ὁριστικὴν σύνδεσιν τῶν φύλλων τοῦ βιβλίου. Δημιουργοῦμεν οὕτω ἐκ τῶν ὑστέρων ὑπέρθεσιν τοῦ ἐργολάβου τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει οὗτος ὅτε ἐπλειοδότει, διότι κατὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐξετίθετο εἰς δημοπρασίαν ἡ ἐργασία, δὲν ὑπῆρχεν ἡ διάταξις αὕτη. Τοῦτο σημειῶ μόνον χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἐλέγξω, διότι ὁμολογουμένως ὁ δόλος, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ ἐργολάβος κατέφυγε, καθιστᾷ πάντα ἐπιεικῆ πρὸς πᾶν μέτρον εἰς τὸ ὁποῖον τὸ Δημόσιον ἤθελε προσφύγει, ἵνα ἀπαλλαγῇ αὐτοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρῶ εἶναι ὅτι εἰσάγομεν εἰς χρῆσιν τῆς ἐκπαιδεύσεως ὅλα τὰ βιβλία, τὰ ἀπὸ εἰκοσαετίας ἐγκεκριμένα. Ὁ νόμος τοῦ 1895 ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν μὲ συναίσθημα ἑνὸς ἀγαθοῦ ἀποτελέσματος, ἀλλ’ ἐν τῇ πρακτικῇ ἐφαρμογῇ ἀπέτυχε, διότι ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς μίαν ἀδιάκοπον συνεννόησιν τῶν βιβλιοπωλῶν οἱ ὁποῖοι κατέστησαν συμμέτοχον τὸν βιβλιοκάπηλον. Ἡ κατάστασις αὕτη ὑπῆρξεν ὀδυνηρὰ καὶ διὰ τὰ οἰκονομικὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἐπέβαλλεν εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν μαθητῶν ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ποιότητα τῆς ὕλης. Ταῦτα κατηργήθησαν διὰ τοῦ νόμου. Ἤδη ἐπανερχόμεθα εἰς ὅλα ταῦτα καὶ ἐπιτρέπομεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ βιβλία καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν ἐκυκλοφόρησαν. Ἐφ’ ὅσον ἀφήνομεν εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἵνα αὐτοὶ προκρίνωσι τὸ διδακτικὸν βιβλίον, θὰ παραδώσωμεν τοὺς μαθητὰς καὶ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἐκτὸς τούτου θὰ παράσχωμεν εἰς τὰ τέκνα τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν τροφὴν πνευματικήν, ἡ ὁποία ἔχει καταδικασθῆ καὶ εἶναι πεπαλαιωμένη. Ἀναμφισβητήτως ἡ καταλληλοτέρα τροφὴ εἶναι ἐκείνη τῆς τελευταίας τετραετίας, ἀλλὰ διὰ νὰ εἰσαχθῇ αὕτη μᾶς ἐμποδίζει ἡ ἀναγκαία διὰ τὸν ἐργολάβον τιμωρία. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ εἰσηγηθῇ μέτρον αὐστηρότερον, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ ὁ δόλος νὰ παταχθῇ ἀλλὰ νὰ μὴ τιμωρηθῶσι καὶ οἱ μαθηταὶ μαζὺ μὲ τὸν Φανούριον καὶ τὸν Μαντζαβελάκην. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχουσιν ἑτοιμασθῆ καὶ βιβλία. Ἰδοὺ ἐξ αὐτῶν ἕν, (δεικνύει βιβλίον) δεδεμένον. Τὸ ἐξωτερικόν του παρουσιάζει μίαν κατάστασιν κουρελοειδῆ. Αὐτὰ εἶναι τὰ βιβλία τὰ ὁποῖα θὰ κυκλοφορήσωσιν ἀπέναντι αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρουν μέχρι τοῦδε.

§95Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἐσωτερικὸν εἶναι τὸ ἴδιον;

§96Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φθείρεται.

§97Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Φυσικώτατα, διότι τοῦτο ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ ἔχῃ ἕως τώρα.

§98Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ τὸν ὑποχρεώσητε νὰ ἔχῃ αὐτὸ καὶ σήμερον. Ἀφοῦ ἐπιτρέπετε τὴν πώλησιν ἀφαιρέσει τοῦ βιβλιοσήμου, νὰ ὑποχρεώσητε τοὺς ἐκδότας νὰ ἔχωσι μορφὴν τὰ βιβλία των οἵαν εἶχον καὶ πρότερον, διότι τοῦτο δὲν ζημιώνει αὐτούς, ἀφοῦ ἀφαιρεῖτε τὸ βιβλιόσημον. Οὕτω θὰ ἀποφύγητε τὸ ἔξοδον τῆς βιβλιοδετήσεως καὶ ἀκόμη τὴν φθορὰν τοῦ ἐξωτερικοῦ τοῦ βιβλίου καὶ θὰ φέρητε οἰκονομίαν εἰς τὸν λαόν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον λαμβάνετε, θὰ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον καθ’ ὅλον τὸ ἔτος 1914 τὰς ἐκ τοῦ βιβλιοσήμου εἰσπράξεις, καίτοι αὗται δὲν εἰσάγονται εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον διὰ τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν ἀλλὰ εἰσπράττονται δι’ ἐκπαιδευτικοὺς σκοπούς. Ἐν τούτοις τὸ ταμεῖον τοῦτο θὰ στερηθῇ τοῦ ἐσόδου τοῦ ἐκ τοῦ βιβλιοσήμου κατὰ τὸ 1914. Ἐγὼ ἠθέλησα διὰ μιᾶς διακοπῆς νὰ σᾶς εἴπω τὸ μέσον τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται. Τοῦτο εἶναι νὰ ἀπαλλοτριώσητε τὰ διδακτικὰ βιβλία. Διαρκούσης τῆς τετραετίας ταῦτα ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος, παρελθούσης δὲ τῆς τετραετίας τὸ δικαίωμα τῆς κυριότητος περιέρχεται εἰς τοὺς ἐκδότας καὶ τοὺς συγγραφεῖς. Ἀλλ’ ἐν τῷ δικαιώματι τούτῳ τῆς ἰδιοκτησίας ὑπὲρ τῶν συγγραφέων καὶ τῶν ἐκδοτῶν, ὑπάρχει καὶ ἡ ἀξία ἡ ἐμπορική; Ὄχι βεβαίως, διότι οἱ μὲν συγγραφεῖς σήμερον ἔχουσι πνευματικὴν ἰδιοκτησίαν, ἡ ὁποία οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν, διότι δὲν δύναται νὰ κυκλοφορήσῃ, οἱ δὲ ἐκδόται ἔχουσι τὴν ἀξίαν τῆς ὕλης, δηλ. τοῦ ἐντύπου χάρτου καὶ τῶν στερεοτύπων πλακῶν. Εἰς τὰ δικαιώματα αὐτὰ σήμερον, τὰ ἄνευ ἀξίας, θέλομεν νὰ δώσωμεν ἀξίαν χρηματικήν. Διατί τοῦτο; Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ παρατείνῃ τὸ νομοσχέδιον τὴν κυκλοφορίαν τῶν ἰσχυόντων μέχρι τοῦδε βιβλίων καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, συγχρόνως δὲ νὰ προβῇ εἰς ἀπαλλοτρίωσιν τῶν στερεοτύπων πλακῶν. Τοιουτοτρόπως θὰ ἰσχύσωσι διὰ τοὺς παῖδας καλὰ βιβλία χωρὶς ἕνεκα τῆς ἀνάγκης τοῦ Κράτους νὰ ἐμφιλοχωρήσῃ τὸ κέρδος τῶν ἐκδοτῶν καὶ συγγραφέων. Οὕτω τὸ Δημόσιον λαμβάνει τὸ καταλληλότερον μέτρον πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν συμφερόντων αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν ζημίαν τὴν ἐκ τοῦ βιβλιοσήμου καὶ νὰ παράσχῃ εἰς τὰ τέκνα τοῦ λαοῦ πνευματικὴν τροφήν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δοκιμασίας καὶ κατατάξεως εἰς τὸ στρατιωτικὸν σχολεῖον κατὰ τὸ ἔτος 1914».

§100ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον μόνον νὰ γίνῃ πρῶτον, ἔπειτα δὲ νὰ ἐπακολουθήσῃ ἄρθρον 2 ὡς ἑξῆς· «ἄρθρον 2ον. Ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ἄνω Β. Διατάγματος τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· οἱ οὕτω σχηματισθέντες πίνακες ὑποβάλλονται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις διατάσσει τὴν εἰς τὴν 1ην τάξιν τοῦ σχολείου τῶν Εὐελπίδων εἰσαγωγὴν κατὰ σειρὰν ἐπιτυχίας τῶν ἐν τῷ πίνακι τῆς Βʹ κατηγορίας περιλαμβανομένων, εἰς προπαρασκευαστικὴν δὲ κανονισθησομένην τάξιν τόσων ἐκ τοῦ πίνακος τῆς Αʹ κατηγορίας ὅσος ὁ ὁρισθεὶς ἀριθμός». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασαρχείων καὶ τῶν δασικῶν ἐπιθεωρήσεων». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης.

§102Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὅτε, κύριοι Συνάδελφοι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν δασικῶν ἀνομημάτων καὶ τῶν πυρκαϊῶν τῶν δασῶν ὑπεστηρίζομεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μετ’ ἄλλων συναδέλφων ὅτι ἡ δασικὴ ἡμῶν ὑπηρεσία δὲν εἶναι οὕτως ὠργανωμένη ὥστε νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων ἐκείνων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μᾶς ἔλεγε νὰ μὴ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὸ παρελθόν, καθόσον ἐσχάτως ἡ δασικὴ ὑπηρεσία ἐβελτιώθη κατὰ τρόπον ἐγγυώμενον τὴν ἀσφαλῆ ἐφαρμογὴν τῶν νόμων ἐκείνων. Μετ’ ἀπορίας μου βλέπω ἤδη, κατόπιν τῆς βεβαιώσεως ἐκείνης, ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ βεβαιοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπισήμως ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη ὀφείλεται εἰς τὴν πλήρη ἀτέλειαν τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας. Ἀντιθέτως, τουτέστι, πρὸς τὴν βεβαίωσιν ἐκείνην σήμερον βεβαιοῖ ὅτι ἡ δασικὴ ὑπηρεσία εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀτέλειαν. Τοῦτο εἶναι τὸ ἀληθές. Ἀναμφισβητήτως δὲ τοῦτο ἀποδεικνύει πόσον ἀτυχῶς εἴμεθα πρωθύστεροι κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ψήφισιν διαφόρων νομοσχεδίων. Δὲν συμβαίνει τοῦτο μόνον ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἄλλων θεμάτων τῶν ὁποίων τὴν διαχείρισιν ἐπελήφθημεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Συνέβη τὸ ἀτύχημα τοῦτο, νὰ προβῶμεν πρωθυστέρως εἰς τὴν ψήφισιν διαφόρων νομοσχεδίων, ἀντί τουτέστιν, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἰσαγάγῃ ἐκ τῶν πρώτων ἐνώπιον ἡμῶν νομοσχέδιον, προνοοῦν περὶ τῆς πλήρους ὀργανώσεως τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας νὰ ἀναμείνῃ δὲ τὴν ἐφαρμογὴν τούτου νόμου γενομένου, νὰ μελετήσῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς, νὰ βεβαιωθῇ καὶ ἀσφαλισθῇ ὅτι ἡ οὕτως ὀργανωθεῖσα ὑπηρεσία ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκον αὐτῆς ἀκριβῶς καὶ μετὰ τοῦτο νὰ προβῇ εἰς τὴν ὑποβολὴν ἑτέρων νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων ἡ βάσις εἶναι ἡ οὕτως ὠργανωμένη ὑπηρεσία, προέβη κατ’ ἀντίθετον τρόπον εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν νομοσχεδίων. Ἀλλὰ καὶ ἂν οὕτως ἐγένοντο τὰ πράγματα, πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπιψήφισιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προνοεῖ περὶ μιᾶς τόσον σπουδαίας καὶ ἀπαραιτήτου ὑπηρεσίας, ὑπηρεσίας ἀληθοῦς τῆς ὁποίας ἡ ὀργάνωσις ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς δασικῆς πολιτικῆς, ἧς εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος νὰ ἐπιμεληθῇ ἡ Βουλή. Ἀλλὰ μὴ τάχα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ οὕτως ὑποβαλλόμενον κατ’ ἀντίστροφον τρόπον, ἐξασφαλίζῃ τοὐλάχιστον τὴν τοιαύτην ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης; Πᾶν ἄλλο. Ἐπὶ τοσοῦτον δὲ εἶναι πεπεισμένος ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ τούτου, ὥστε μᾶς παρουσιάζει τὸν τοιοῦτον ὀργανισμὸν ὡς προσωρινόν, ὡς μέλλοντα προσωρινῶς νὰ θεραπεύσῃ ἀνάγκας τινὰς τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας. Ἀφήνω εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνητε πόσον παρ’ ἡμῖν, ὡς καὶ πανταχοῦ ἀλλοῦ, ἡ προσωρινότης καταντᾷ εἰς τὸ διαρκές, πόσον ὀφείλομεν νὰ ἀπέχωμεν ἀπὸ προσωρινὴν νομοθετικὴν ὀργάνωσιν, διότι εἶναι σύνηθες, καὶ τοῦτο ἔχει παρατηρηθῆ, ὅτι οἱ προσωρινοὶ νόμοι καθίστανται διαρκεῖς καὶ ἐκ τούτου αἱ ἐλλείψεις αὐτῶν ἀθεράπευτοι. Βεβαιοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ὅτι θὰ δυνηθῶμεν διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου νὰ διατηρήσωμεν τὰ ὀλίγα λείψανα τῶν δασῶν κτλ. θέλει δηλαδὴ ὡς βάσιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὴν διατήρησιν· ἀλλ’ ἀμέσως κατωτέρω, ἐν τῇ διαρρυθμίσει τῶν δασαρχείων, προβαίνει εἰς ἄλλην δήλωσιν ἐντελῶς ἀντίθετον, ἡ ὁποία προδίδει τὰς σκέψεις τῆς ὑπηρεσίας, διότι ὅλων τῶν νομοσχεδίων δὲν δύναται ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς νὰ εἶναι ὁ συντάκτης. Ἄλλη διάταξις, λέγω, προδίδει τὴν σκέψιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, καὶ ἡ σκέψις αὕτη εἶναι ἡ ἑξῆς· ἡ διαρρύθμισις τῶν δασαρχείων ἐγένετο κατόπιν ἐπιμεμελημένης ἐξετάσεως· ἔχομεν δηλαδὴ ῥητὴν ὁμολογίαν τοῦ συντάκτου τοῦ νομοσχεδίου ὅτι αἱ περιφέρειαι καὶ τὰ δασαρχεῖα ὠργανώθησαν οὕτω πως, ὥστε νὰ μὴ ληφθῇ ὡς βάσις ἡ διατήρησις τῶν δασῶν, ἀλλὰ νὰ ληφθῇ ἡ ἄλλη βάσις, καθόσον εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς διαιρέσεως τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης τῶν δασαρχείων νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν καλλιτέραν ἐκμετάλλευσιν. Ἐστηρίχθη ἡ διαρρύθμισις εἰς τὴν βάσιν καθ’ ἣν ἀναλόγως τῶν ἐσόδων δέον νὰ διαρρυθμισθῶσιν αἱ περιφέρειαι. Διὰ νὰ εἰδικεύσω τὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου γνώμην μου, σᾶς ἀναφέρω τὸ ἑξῆς· ὅτι ἐν τῷ πίνακι τῶν περιφερειῶν τῶν δασαρχείων ὅστις εἶναι προσηρτημένος, ἀναφέρεται δασαρχεῖον Παρνασίδος — καὶ κάμνω χρῆσιν τῆς περιφερείας ταύτης, διότι γνωρίζω ἀκριβῶς καὶ τὴν ἀξίαν τῶν ἐκεῖ δασῶν καὶ τὴν ἔκτασιν — ἀποτελεῖ δηλαδὴ ἓν δασαρχεῖον ἡ ἐπαρχία Παρνασίδος, δασαρχεῖον Λιδωρικίου, περιλαμβάνον τὴν ἐπαρχίαν Δωρίδος καὶ τὴν ἐπαρχίαν Ναυπακτίας. Δύο ἐπαρχίαι ἀποτελοῦσι τὴν περιφέρειαν τοῦ δασαρχείου τούτου, θὰ ἐρωτήσῃ δέ τις διατί τοῦτο; Διότι ἡ ἐπαρχία Παρνασίδος ἔχει πλήρη συγκοινωνίαν, συνεπῶς ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν δασῶν της εἶναι εὔκολος. Ἐγένετο καὶ γίνεται ἐκμετάλλευσις τῶν δασῶν της, ὡς δὲ ἐμφαίνεται ἐκ τῶν βιβλίων τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, τὸ Δημόσιον εἰσπράττει ἐκ τῶν δασῶν τῆς ἐπαρχίας ταύτης πολλά, ἐκ τοῦ λόγου δὲ τούτου πρέπει νὰ ἔχῃ ἴδιον δασαρχεῖον. Ἐπαρχία Δωρίδος καὶ Ναυπακτίας. Καὶ αἱ δύο ἐπαρχίαι ἔχουσι δάση πολλά, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι συγκοινωνίαν διὰ νὰ γίνεται ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη συνεπῶς νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν! Δὲν ἀποδίδει ἔσοδα ἓν δασαρχεῖον, ἂς περιλάβῃ καὶ τὰς δύο ἐπαρχίας. Τί δὲ μέλλει νὰ ἐπακολουθήσῃ ἐκ τούτου; Ὅτι τὰ δάση τῆς Παρνασίδος, ἐὰν πιστεύσωμεν ὅτι ὀργανοῦται δασικὴ ὑπηρεσία διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, πρόκειται νὰ φυλαχθῶσι καλλίτερον, νὰ διατηρηθῶσιν περισσότερον, τὰ δάση δὲ τῶν δύο αὐτῶν ἐπαρχιῶν, τὰ ὁποῖα γνωρίζομεν ὅτι εἶναι ἐπίσης ἄξια πάσης προστασίας, διότι προστατεύουσι μέρη κρημνώδη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχωσι τῆς δεούσης προστασίας ὅταν ἓν δασαρχεῖον θὰ ἔχῃ ἔκτασιν τόσην μεγάλην. Ἀναφέρω τοῦτο, ὄχι δ’ ἄλλον τινὰ λόγον, διότι βεβαίως εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθῇ τὸ κακὸν διὰ μιᾶς τροπολογίας, ἀλλ’ ἀναφέρω τοῦτο ἵνα δείξω ὁποῖαι σκέψεις ἐπικρατοῦσιν εἰσέτι ἀτυχῶς παρὰ τῇ δασικῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ πῶς ἐννοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διαρρυθμίσῃ ἐφεξῆς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασαρχείων. Ἐννοεῖ νὰ διαρρυθμίσῃ ταύτην ὄχι κατόπιν μελέτης ἐπισταμένης, περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν δασῶν, περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς διατηρήσεως καὶ βελτιώσεως τῶν δασῶν, ἀλλ’ ἐννοεῖ νὰ ὀργανώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν ἀναλόγως τῶν ἐσόδων τὰ ὁποῖα προσπορίζεται τὸ Δημόσιον ταμεῖον ἐκ ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς περιφερείας. Ἰδοὺ λοιπὸν σπουδαία ἔλλειψις, κατ’ ἐμέ, ἡ ὁποία δύναται νὰ γίνῃ πρόξενος μεγίστης ζημίας, ζημίας δὲ τῆς ἑξῆς: Ὅτε δὲν τίθεται ὡς ὅρος ἀπαράβατος τῆς ὀργανώσεως ἡ συντήρησις καὶ βελτίωσις τῶν δασῶν, ἀλλὰ τίθεται ἡ ἐκμετάλλευσις μόνον τῶν δασῶν, τότε δὲν πρόκειται περὶ ἄλλου τινὸς ἢ περὶ ἐκδόσεως περισσοτέρων ἀδειῶν. Τοῦτο εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης ἀντιλήψεως ἐν τῇ ὀργανώσει τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐκ τῆς ἀπόψεως τῆς πραγματικῆς, ὁποίαν τουτέστι μεταβολὴν ἐπιφέρει εἰς τὸ ἤδη καθεστώς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς κάμνει μίαν σκέψιν, ὀρθὴν κατὰ τὸ φαινόμενον. Δὲν ἔχει, μᾶς λέγει, ἐπιστήμονας δασολόγους διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτοὺς εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν δασαρχείων. Ἔλαβεν ὅμως τὴν πρόνοιαν καὶ ἀπέστειλε τοιούτους εἰς τὴν Εὐρώπην πρὸς σπουδήν. Ἀλλὰ μέχρις ὅτου σπουδάσωσι καὶ χρησιμοποιηθῶσιν οὗτοι, ἡ δασικὴ ὑπηρεσία ἔχει ἀνάγκην, ἐσκέφθη, ὀργανώσεως προχείρου, προσωρινῆς, ἵνα ληφθῇ τέλος μία πρόνοια περὶ τῶν δασῶν. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, κ. Βουλευταί, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ σκέψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι λελανθασμένη κατὰ τοῦτο, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀποκτήσῃ εὐθὺς ἀμέσως δασάρχας, οἵτινες νὰ ἔχωσι περατώσει τὰς σπουδὰς αὐτῶν εἰς τὴν Εὐρώπην. Ἦτο εὔκολον καὶ θὰ ἦτο φρόνιμον καὶ ὀρθόν, ἐὰν συνιστᾶτο μία σχολὴ ἐν Ἀθήναις, καὶ ἂς μὴ εἴπῃ τις ὅτι δὲν ὑπάρχουσι πρόσωπα νὰ διδάξωσι ἐν τοιαύτῃ σχολῇ. Ὑπάρχουσι τόσοι δασολόγοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀφιερωθῶσιν εἰς τοῦτο, ἱκανοὶ διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς σχολῆς ταύτης. Ἐάν, λέγω, συνιστᾶτο ἐν Ἀθήναις μία σχολή, ὡρίζετο δὲ χρόνος σύντομος μαθητείας ἐν αὐτῇ, ταχέως ἠθέλομεν ἀποκτήσει δασάρχας, διότι ἂς μὴ πλανώμεθα, ἂς μὴ πιστεύωμεν ὅτι ἀπαιτοῦνται μεταφυσικαὶ γνώσεις καὶ μεγάλα καὶ σπουδαῖα πράγματα διὰ τὴν διεύθυνσιν ἑνὸς δασαρχείου, ὥστε νὰ εἶναι ἀνάγκη ἀναπόδραστος νὰ μετακαλέσωμεν ἐξ Εὐρώπης τοιούτους ἢ νὰ ἀποστείλωμεν νέους εἰς τὴν Εὐρώπην ὅπως καταρτισθῶσι τοιοῦτοι. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι δὲν εἶναι ἐπιστήμη ἡ δασολογία, ἐπιστήμη, ἥτις ἔχει ἀνάγκην βεβαίως καὶ σπουδῆς εὐρείας καὶ ὁπωσδήποτε μακρᾶς. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται ἤδη νὰ διαρρυθμίσωμεν κατὰ τὸν τελειότερον τρόπον τὰ δάση. Πρόκειται κυρίως νὰ συντηρήσωμεν τὰ δάση καὶ νὰ ἀναπτύξωμεν ταῦτα κατὰ στοιχειώδη τρόπον. Ὅταν δὲ οὕτω φθάσωσι ταῦτα εἰς περιωπὴν ἀνωτέραν τῆς σημερινῆς, τότε θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην δασολόγων ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχωσι σπουδάσει εἰς Εὐρώπην. Ἀλλὰ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, εἶναι ἀνάγκη νὰ διέλθωμεν μίαν περίοδον ἐξελίξεως. Εἶναι δὲ φρόνιμον, κατὰ τὴν κρίσιν μου, νὰ ἀκολουθήσωμεν τοῦτον τὸν τρόπον πρὸς ἀπόκτησιν καταλλήλων δασαρχῶν. Δὲν λέγω ὅτι παραλλήλως ἔπρεπε νὰ παραμελήσωμεν τὴν φροντίδα τῆς ἀποστολῆς δασολόγων εἰς Εὐρώπην. Τοῦτο ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀπὸ ἐτῶν καὶ ἔπρεπε νὰ γίνηται κατ’ ἔτος, καὶ ἀνέκαθεν καὶ κατὰ τοῦτο εἶναι ἀξιέπαινος ὁ κ. Ὑπουργός, διότι μόλις ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου ἐμερίμνησε πρὸς ἀποστολὴν ὑποτρόφων εἰς Εὐρώπην, πρὸς σπουδὴν τῆς δασολογίας. Ἀλλ’ ἦτο ἀπαραίτητον, κατὰ τὴν κρίσιν μου, νὰ φροντίσωμεν συγχρόνως, ὅπως ταχέως ἀποκτήσωμεν δασάρχας πολὺ ἀνωτέρους τῶν ὑπαρχόντων, οἵτινες θὰ ἠδύναντο νὰ ὑπηρετήσωσι καὶ νὰ χρησιμεύσωσι σπουδαίως διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς δασικῆς πολιτικῆς, μέχρις ὅτου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντικατασταθῶσιν ὑπὸ τῶν δασαρχῶν, τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ ἀποκτήσωμεν διὰ τῶν ὑποτρόφων. Ἂς μὴ θεωρήσῃ τις ὅτι τὸ ζήτημα τὸ δασικὸν ἢ μᾶλλον ἡ διαχείρισις τοῦ ζητήματος τούτου, ἔχει βάσιν τὴν ὕπαρξιν μόνον ἐπιστήμονος δασολόγου. Ὅ τι χρειάζεται καὶ ὅ τι εἶναι ἀπαραίτητον, εἶναι ὁ συνεχὴς ἔλεγχος τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ὅστις δέον νὰ ὑφίσταται πάντοτε, καὶ ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ὑπηρεσίας ἡ ὁποία ἔχει τόσην σπουδαιότητα διὰ τὴν Ἑλλάδα, καθόσον μάλιστα, ὅπως πάντες γνωρίζετε, πληθυσμοὶ μεγάλοι καὶ ἀκμαῖοι ἕνεκα τῶν διαφόρων ἐθνικῶν περιστάσεων κατοικοῦσι πυκνοὶ εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη τὰ ὁποῖα ἔχουσι καὶ δάση. Εἶναι δὲ ἀδύνατον ἡ Πολιτεία νὰ ἐπεμβῇ ἀπολύτως πρὸς προστασίαν τῶν δασῶν τούτων, χωρὶς νὰ λάβῃ παραλλήλως ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν πληθυσμῶν τούτων, οἵτινες ἐπὶ τέλους ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ζήσωσιν. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τοῦ συμφέροντος τῆς Πολιτείας, ἐν τῇ προσπαθείᾳ αὐτῆς πρὸς συντήρησιν καὶ βελτίωσιν τῶν δασῶν, ἐὰν δὲν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας τῶν πληθυσμῶν τούτων, κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν θὰ ματαιοπονήσῃ, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ παρακάμψῃ τὸ μέγεθος τῶν συμφερόντων τῶν κατοίκων, τὰ ὁποῖα ἔρχονται εἰς σύγκρουσιν πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἀναπτύξεως καὶ τῆς διατηρήσεως τῶν δασῶν. Ὥστε δὲν παρουσιάζεται τὸ πρόβλημα τοῦτο ἁπλοῦν καὶ ἀπὸ μιᾶς τοιαύτης ἀπόψεως, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις ὅτι ἀρκεῖ νὰ διορίσωμεν ἕνα δασάρχην ἐπιστήμονα εἰς ἓν δασαρχεῖον καὶ ὅτι τοῦτο εἶναι ἀρκετόν, ὅτε ἔχομεν καὶ νόμον προστατευτικὸν τῶν δασῶν, ὅπως ἐξασφαλίσῃ τὴν ὕπαρξιν καὶ βελτίωσιν τῶν δασῶν καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν. Ἀναγνωρίζω ὅτι πρέπει νὰ προστατευθῶσι τὰ δάση καὶ νὰ μὴ παρίσταται ἡ Ἑλλὰς γυμνὴ δασῶν ἀλλ’ ὁ πόθος αὐτός, ὅσον ἰσχυρὸς καὶ ἂν εἶναι, δὲν εἶναι τόσος, ὥστε νὰ μᾶς παρεκκλίνῃ τῆς σκέψεως ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο κατόπιν μελέτης ἐπισταμένης, μελέτης περὶ τοῦ ἐπιτυχοῦς ἐν ταῖς προσπαθείαις πρὸς ἐπιτέλεσιν τῶν σκοπῶν τούτων. Ἀλλὰ πῶς τέλος πάντων πραγματοποιεῖται τοῦτο διὰ τοῦ σημερινοῦ νομοσχεδίου; Λέγω ὅτι δὲν ἐγκρίνω κατ’ ἀρχὴν τὴν σκέψιν, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ταχέως δασάρχας ἐπιστήμονας, καὶ ὅτι πρέπει νὰ καταφύγωμεν εἰς πρόχειρα μέσα. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε παραδεχθῆ τὰς σκέψεις μου, εἰς ἄλλην ἐνέργειαν ἤθελε προβῆ· εἰς τὴν ἵδρυσιν σχολῆς ἐν Ἀθήναις μὲ ὡρισμένον χρόνον μαθητείας συντόμου, ὥστε εἰς διάστημα δύο ἐτῶν νὰ ἔχωμεν προσωπικὸν καλῶς συγκεκροτημένον, οὐχὶ βεβαίως ἄριστα, διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν διεύθυνσιν τῶν δασαρχείων. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον σκέπτεται ὅτι τὸ ἤδη καθεστὼς δὲν εἶναι καλόν· πρέπει νὰ τὸ ἀντικαταστήσωμεν δι’ ἑνὸς ἄλλου προσωρινοῦ, ὅπερ ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρίσκει εἰς τὸ νὰ διορίσωμεν δασάρχας ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς. Μὲ τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὸν καθορισμὸν τῶν δασαρχείων, ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι οὐδεμία θὰ ἐπέλθῃ ἀξία λόγου μεταβολὴ εἰς τὴν κατάστασιν τῶν δασῶν. Θὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν προϋπολογισμὸν μὲ μίαν δαπάνην ἀξίαν λόγου, καὶ μάλιστα ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς σημερινὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς διατελεῖ τὸ Δημόσιον ταμεῖον, θὰ βαρύνωμεν τοῦτο μὲ μίαν δαπάνην σοβαράν, διότι δὲν εἶναι πλέον οἱ δασάρχαι, ὅπως οἱ μέχρι τοῦδε, δηλαδὴ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς ἐπὶ ἐπιμισθίῳ διεξάγοντες τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ἀλλ’ εἶναι ἀξιωματικοὶ ἀποζημιούμενοι εἰδικῶς καὶ μισθοδοτούμενοι καὶ ἐπιπλέον ἔχοντες καὶ ἰδιαιτέρας ἀμοιβὰς ἀξίας λόγου, τὰς ὁποίας καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Λοιπόν, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς δὲν ἔχομεν μεταβολὴν τοῦ καθεστῶτος ἀξίαν λόγου, διότι δὲν ἀρκεῖ εἷς δασάρχης, οὐδὲ θὰ ἔχῃ γνώσεις μεγαλειτέρας ὁ νέος δασάρχης τῶν γνώσεων τῶν μέχρι τοῦδε ὑπηρετησάντων, ἐξ ἄλλου θὰ ἔχωμεν καὶ μίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ πῶς νὰ γίνῃ, θὰ ἐρωτήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός; Ἐγὼ ἔχω ἄλλην γνώμην ἐντελῶς ἀντίθετον, ἐν τῇ διαχειρίσει τοῦ ζητήματος ὡς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς. Ἀλλ’ ἠδύνατο νὰ γίνῃ καὶ ἄλλο τι, μὲ τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον· νὰ καταρτίσωμεν ἓν τέλειον δασαρχεῖον πληροῦν ὅλους τοὺς ὅρους τῆς ἐντελείας καὶ νὰ προβαίνωμεν καταρτίζοντες βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δασαρχεῖα. Ἀφήνω τὰ μεγάλα ὠφελήματα ἐκ τοῦ τοιούτου μέτρου, ὅτι θὰ ἦτο τρόπον τινὰ τὸ δασαρχεῖον, τὸ οὕτω καταρτιζόμενον, ἓν παραδειγματικόν, ἂς τὸ ὀνομάσω, δασαρχεῖον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἠθέλομεν σπουδάσει ὅλας τὰς ἐλλείψεις καὶ ὅλους τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους, ἕνεκα τῶν τοπικῶν συνθηκῶν, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ἐμνημόνευσα, εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅπως ἐπιτύχῃ εἷς τοιοῦτος ὀργανισμός, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους θὰ εἴμεθα ἀσφαλεῖς ὅτι εἰς ἓν σημεῖον τοῦ Βασιλείου ὑπάρχει ἓν τέλειον δασαρχεῖον, καὶ θὰ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι τὰ δάση ἑνὸς μέρους βελτιοῦνται, συντηροῦνται καὶ ἐκμεταλλεύονται, ἐνῷ ὑπὸ τὸ προτεινόμενον σύστημα οὐδαμοῦ, οὐδεμίαν θὰ ἔχωμεν βελτίωσιν ἀξίαν λόγου. Ἀλλὰ θὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργός· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν βελτίωσιν, ὅτε τέλος πάντων θὰ ἔχωμεν ἕνα ὑπάλληλον εἰδικῶς ἀπασχολούμενον εἰς τὸ καθῆκον τοῦτο, ἐνῷ μέχρι τοῦδε ἐπιπροσθέτως εἶχον ἀναλάβει τὰ καθήκοντα αὐτά, διότι κυρίως ἠσχολοῦντο εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, οἱ δασάρχαι; Δὲν θὰ ἔχωμεν βελτίωσιν, πρῶτον ἕνεκα τῆς ἀτυχοῦς χαράξεως τῶν περιφερειῶν· δεύτερον ἐξ ἐλλείψεως σχετικῶν γνώσεων τῶν δασαρχῶν, μολονότι προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον ὅτι θὰ λάβωσι προσωρινά τινα μαθήματα, ἕνεκα τοῦ μεταπεμπτοῦ αὐτῶν, ἂν καὶ φοβοῦμαι μὴ καταλήξητε μίαν ἡμέραν νὰ ἀναγνωρίσητε αὐτοὺς δασάρχας. Ἐν τούτοις θὰ νομίζωσιν ὅτι προσωρινῶς ὑπηρετοῦσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην καὶ θὰ σκέπτωνται πῶς νὰ ἐξασφαλίσωσι περισσότερα ὁδοιπορικά, ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νόμου βεβαίως, περισσοτέρας ἀπολαβὰς διὰ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ Σώματά των ἐν καιρῷ. Ἕνεκα τῶν λόγων αὐτῶν ἀναντιρρήτως οὐδεμία μεγάλη καὶ ἀξία λόγου ὠφέλεια θὰ ἐπέλθῃ. Προὐτάθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἐπεξεργασθεῖσαν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἄλλος τις τρόπος, τὸν ὁποῖον ἐγὼ ἀπολύτως δὲν ἐνέκρινα, ἀλλὰ τὸν ὁποῖον ἐθεώρησα ὡς τὸν ἁρμοδιώτερον διὰ τὸν προσωρινὸν ὀργανισμὸν τῶν δασαρχείων, προυτάθη νὰ ἀνατεθῇ ἡ διεύθυνσις τῶν δασαρχείων εἰς τοὺς ἀρχιφύλακας τῶν δασῶν. Δὲν εὑρίσκω, συγκριτικῶς πάντοτε καὶ ὄχι ἀπολύτως, τὴν ἰδέαν ἀτυχῆ· εὑρίσκω τοὐναντίον ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν προσωρινόν τι μέτρον. Τὸ προσωρινὸν τοῦτο μέτρον εἶναι τὸ νὰ ἀναθέσωμεν τὴν διεύθυνσιν τῶν δασαρχείων εἰς τοὺς ἀρχιφύλακας οὐχὶ δὲ ἀνεξελέγκτως εἰς πάντα ἀρχιφύλακα, ἀλλ’ εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους θὰ προέτεινεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία κατόπιν ἐρεύνης περὶ τῆς μέχρι τοῦδε ὑπηρεσίας αὐτῶν. Καὶ ἤδη κατ’ οὐσίαν δασάρχαι οὗτοι οἱ ἀρχιφύλακες θὰ εἶναι, διότι παρ’ ἑκάστῳ δασαρχείῳ καὶ παρ’ ἑκάστῳ δασάρχῃ ἀξιωματικῷ τῆς Χωροφυλακῆς, θὰ ὑπηρετῇ εἷς ἀρχιφύλαξ, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὁ κατ’ οὐσίαν δασάρχης, χωρὶς νὰ ἔχῃ καὶ τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν ἂν ἀνεθέτομεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν ἀρχιφύλακα τοῦτον τὴν διεύθυνσιν τοῦ δασαρχείου. Ἐκτὸς τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ τις ὅτι μεγαλειτέραν πεῖραν καὶ γνώσεις θὰ ἔχωσιν οἱ ἀρχιφύλακες παρὰ οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, ἐὰν μάλιστα προσληφθῶσι κατώτεροι ἀξιωματικοί. Ἀλλὰ θὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ λέγει τοῦτο εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ, ὅτι διὰ τοῦ τοιούτου τρόπου ἀφαιρεῖται μεγάλη μερὶς ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ὑλωρικοῦ προσωπικοῦ καὶ θὰ ἐπέλθῃ ἔλλειψις ἐκεῖθεν. Νομίζω ὅμως ὅτι καὶ τοῦτο δὲν εἶναι τόσον σοβαρόν, ὥστε νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτοὺς τὰ δασαρχεῖα. Δύνασθε νὰ ἐμψυχώσητε τούτους διὰ κατωτέρου προσωπικοῦ πολυαριθμοτέρου, ὥστε νὰ τοὺς μείνῃ καὶ ἀνάλογος καιρὸς διὰ τὴν διεύθυνσιν τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας. Διότι, βεβαίως, δὲν ἐλπίζετέ ποτε διὰ τοῦ προσωρινοῦ τούτου μέτρου νὰ ἐπιτύχητε τὴν ἐπιστημονικὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ δάσους, οὔτε πρέπει νὰ τὸ σκέπτησθε· ἑπομένως δύνασθε νὰ ἀφαιρέσητε, ἀφοῦ δὲν θὰ ἔχετε τὴν τοιαύτην ἐκμετάλλευσιν, μερικοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν πρόκειται νὰ κάμωσι τι σπουδαῖον καὶ νὰ ἔχητε αὐτοὺς διευθυντὰς δασαρχείων καὶ νὰ διαχειρίζωνται ἐν ταύτῃ καὶ τὴν ἄλλην ὑπηρεσίαν, ὅταν βοηθεῖται ὑπὸ ὀργάνου τινὸς ἀξίου λόγου. Ἀλλ’ ἐπιμένω εἰς τὴν γνώμην ὅτι οὐδὲν τῶν μέτρων τούτων ἔπρεπε νὰ ληφθῇ· ὅτι ἀληθῶς τὸ καθεστὼς εἶναι κακόν, ἀξιοθρήνητον, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ τὸ διορθώσωμεν προσωρινῶς, διότι τὸ προσωρινὸν θὰ γίνῃ πάγιον καὶ θὰ ἦτο καλὸν ἂν ἠθέλομεν ἐπιδιώξει τὴν ἵδρυσιν πλήρους δασαρχείου, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ὑποκαύσει ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τὸν ζῆλον πρὸς ῥύθμισιν τῶν δασαρχείων, ἤθελε μᾶς δώσει ὅλα τὰ στοιχεῖα τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην διὰ τὸν διοργανισμὸν τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, ἤθελε χρησιμεύσει τέλος ὡς πρότυπον καὶ ἤθελε μᾶς ἀπομακρύνει ἐκ τῆς ἀπογοητεύσεως, ὅτι μετὰ τόσους ἀλλεπαλλήλους ὀργανισμούς, οὐδεμία ἐπέρχεται βελτίωσις εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν, μέχρις οὗ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, εἴτε διὰ τοῦ ἄλλου μέτρου τῆς ἐνταῦθα προπαρασκευῆς δασαρχῶν, εἴτε διὰ τοῦ μέτρου τῆς ἀναμονῆς τῶν ὑποτρόφων, δυνηθῶμεν καὶ ἐν Ἑλλάδι νὰ ὀργανώσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην.

§103Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν πρώτοις θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διορθώσῃ τὸ λεκτικὸν τοῦ ἄρθρου.

§104Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐδιώρθωσα. Ἦτο τυπογραφικὸν λάθος.

§105Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 συνιστῶνται δασαρχεῖα ἐν τῷ Κράτει, ἅτινα ὁρίζονται εἰς 38, καὶ εἰς δασικὰς ἐπιθεωρήσεις 5, ἐν ὅλῳ 43, αἵτινες πᾶσαι εἶναι διὰ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα. Ὥστε κατ’ ἀναλογίαν πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι διπλάσιος ἢ περίπου διπλάσιος ἀριθμὸς ἀπαιτεῖται καὶ διὰ τὴν νέαν Ἑλλάδα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀριθμός τις ἐγγίζων τοὺς 80 μὲ μέσον ὅρον μισθῶν, ὁδοιπορικῶν καὶ ἄλλων συναφῶν δαπανῶν πρὸς 3500 δραχ. κατὰ μῆνα, δηλ. 300.000 δραχ. περίπου ἢ 250.000, ἂν θέλητε, ἐτησίως. Συγχρόνως πρέπει νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἕνεκα τῶν δασῶν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ προσωπικὸν δασοφυλάκων καὶ δι’ ἄλλας δαπάνας θὰ ἐνέκρινεν ἡ Βουλὴ ποσόν τι ἴσως 500.000 δραχ. καὶ ἄνω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁμιλῶν χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἶπε — καὶ πολὺ ὀρθῶς — ὅτι δαπάναι τινὲς εἶναι παραγωγικαί, καὶ ὅτι ἀκόμη — πολὺ ὀρθῶς — ἡ παραγωγὴ τῶν δαπανῶν τούτων εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ προκύπτῃ ἀμέσως, ἀλλὰ νὰ ἐπέρχηται μετὰ ἔτη. Καὶ ἐπέρχεται τόσον μεγάλη, ὥστε οἱαδήποτε δαπάνη νὰ εἶναι δεδικαιολογημένη οὐ μόνον πλέον ἀπὸ τῆς ἄλλης ἀπόψεως, τῆς προόδου τῶν ἠθικῶν κερδῶν, τῆς προόδου καὶ ἀναπτύξεως μιᾶς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς στενῆς ἀκόμη ἀπόψεως τοῦ κέρδους. Καὶ ἐνθυμοῦμαι συγχρόνως τὴν ἰδίαν ἡμέραν, πρότερον ὁ συνάδελφος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶπεν, ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην τῆς δαπάνης χάριν τῆς ὑγιείας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅπως δαπανήσῃ οἱονδήποτε ποσόν, ἀλλὰ συγχρόνως προσέθηκεν ὅτι ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ ταμείου ὅπως ἀντικρύσῃ τὴν δαπάνην ταύτην, ὁσονδήποτε χρήσιμος καὶ ἂν εἶναι, ἠνάγκαζεν αὐτὸν νὰ ἀπόσχῃ τῆς δαπάνης ταύτης. Ὁμιλῶ σχετικῶς πρὸς τὴν αὔξησιν δαπανῶν ἐπὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον μοὶ εἶναι τὰ μάλιστα συμπαθές, διότι νομίζω ὅτι διὰ καλῆς διοικήσεως τῶν δασῶν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ εἰσπράξῃ πολὺ περισσότερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα δαπανᾷ, καὶ συγχρόνως, διὰ τῆς καλῆς διοικήσεως τῶν δασῶν, νὰ ἐπιτύχῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἄλλα ὀφέλη, τὰ ὁποῖα εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφέρω τὴν στιγμὴν ταύτην. Ἀλλ’ ἤθελον, ἀκριβῶς ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον ζητεῖ τὴν ἐπιτακτικωτέραν ἢ τὴν μᾶλλον ἐπιβαλλομένην δαπάνην, νὰ ὑπομνήσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀποτελῇ τὸ κύριον καθῆκον μιᾶς Πολιτείας προβαινούσης εἰς δαπάνας. Ἐξακολουθοῦμεν νὰ προβαίνωμεν εἰς δαπάνας, καὶ ἐψηφίσαμεν προχθὲς μίαν δαπάνην ἐπιτακτικὴν καὶ δικαίαν χάριν τῶν ἀνακτορικῶν ὑπαλλήλων ἐξ 150.000 δραχμῶν, καὶ ἑτέραν, χάριν τῆς δημοσίας ὑγιείας, 250.000 δραχ., σήμερον δὲ καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν ἑτέραν δαπάνην 300.000 δραχμῶν. Εἰς τὰ ποσὰ ταῦτα προστίθενται βεβαίως καθ’ ἑκάστην καὶ ἄλλα, εἰς τρόπον ὥστε, ἐάν τις εἶχε τὴν εὐκαιρίαν καὶ τὰ μέσα νὰ εὕρῃ ὁλόκληρον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον προσεθήκαμεν εἰς τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως, βεβαίως θὰ ἤγετο εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐρωτήσῃ καὶ νὰ βεβαιωθῇ ὅτι, ὁσονδήποτε ἐπιτακτικαί, ὁσονδήποτε δίκαιαι καὶ ἂν εἶναι αἱ δαπάναι αὗται, αἵτινες, ἂν θέλητε, εἰς τὸ μέλλον θὰ εἶναι παραγωγικαί, ὅτι παρ’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἀναδιοργάνωσιν, τὴν ὁποίαν ἐκτιμῶ ὡς πολὺ ὀρθὴν καὶ ἐπιβαλλομένην, ὅτι, λέγω, δὲν ἤχθημεν εἰς τὴν σκέψιν πῶς θὰ ἀντικρύσωμεν τὰς γενομένας δαπάνας. Ὅτε μάλιστα κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν ἐμεριμνήσαμεν περὶ ἐλαττώσεως τῶν δαπανῶν — πολὺ δικαίως — διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ τῆς ζακχάρεως καὶ εἰς μίαν μόνον αὔξησιν προέβημεν, διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, ἥτις ὅμως αὔξησις ἀπέφερε τὸ ἀστεῖον ποσὸν τῶν 500.000 δραχμῶν, καὶ ἐξησφαλίσαμεν τὴν πρόσοδον τῶν 500.000 δραχμῶν ἐφαρμόσαντες ἕνα νόμον φορολογικόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζουσιν ὅλα τὰ προηγμένα Κράτη τὴν οἰκονομικὴν αὐτῶν μεταρρύθμισιν καὶ τὴν οἰκονομικὴν αὐτῶν ἀνάπτυξιν, ὅτε λέγω, χρησιμοποιήσαντες ἕνα τοιοῦτον φόρον, κατωρθώσαμεν νὰ ἀποκτήσωμεν τὸ ἀσήμαντον ποσὸν τοῦ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου, δὲν βλέπω διὰ τίνων μέσων θὰ δυνηθῇ ἡ Πολιτεία νὰ ἐξεύρῃ τὰ ἀπαραίτητα ποσά, ὅπως δυνηθῇ καὶ προβῇ εἰς τὰς ἀπαραιτήτους καὶ χρησίμους δαπάνας, μία τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἐκείνη τὴν ὁποίαν καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν σήμερον. Ἔχομεν καὶ ἓν νέον μέτρον, τὸ ὁποῖον κεῖται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸν φόρον τῶν κληρονομιῶν. Ἀλλὰ καθ’ ὃν τρόπον καὶ ὁ φόρος οὗτος ἐπιβάλλεται, εἶναι προβληματικὴ ἡ ἀπόδοσίς του· ἑπομένως βλέπομεν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι καλούμεθα νὰ ῥυθμίσωμεν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, βλέπομεν, λέγω, ὅτι δημιουργοῦμεν μίαν ἀνισότητα μεταξὺ ἐσόδων καὶ ἐξόδων, ἓν χάος μεταξὺ τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους καὶ τῶν προσόδων αὐτοῦ, χάος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γεφυρωθῇ διὰ τῆς φυσικῆς ἀναπτύξεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐν ἰσχύι φορολογικοῦ συστήματος. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω περισσότερα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, καὶ πᾶν ἄλλο ἐπεθύμουν κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ψηφίσεως δασικοῦ νομοσχεδίου, ἢ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ αὐτοῦ ζητήματος. Ἀκριβῶς εἶπον τοῦτο, διότι ἄλλη τις διάταξις τοῦ νομοσχεδίου μὲ ἀναγκάζει νὰ ὑποδείξω τι, τὸ ὁποῖον ἀπαραιτήτως θὰ συμβῇ, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει. Λέγομεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον μεριμνᾷ διὰ τὴν παλαιὰν καὶ νέαν Ἑλλάδα περίπου διὰ 70 ἢ 80 θέσεις. Ἀλλ’ αἱ θέσεις αὗται δὲν ὑπάρχουσι, καὶ μεριμνᾷ τὸ νομοσχέδιον ὅπως πληρώσῃ τὴν ἔλλειψιν ταύτην κατ’ ἄλλον τρόπον, μέχρις οὗ τὸ Κράτος ἀποκτήσῃ εἰδικοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι θὰ σπουδάσωσιν ἐν Εὐρώπῃ, ἢ περὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ὁποίων θὰ ληφθῇ ἄλλη τις πρόνοια. Ἐν τῷ μεταξὺ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἀνθυπασπιστάς. Τὸ γεγονὸς τοῦτο μὲ κάμνει νὰ εἴπω πρῶτον ὅτι εἶναι ἄστοχον. Μεταξὺ τῶν ἐπιθεωρητῶν, εἰδικῶν τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, καὶ τῶν φυλάκων, εἰδικῶν γνώσεων, πρόκειται νὰ παρεμβληθῇ ἓν Σῶμα ξένον τελείως πρὸς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιήθη ἐν Ἑλλάδι διὰ πάντα ἄλλον σκοπόν, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπῆρχεν ἄλλο τι εἰδικὸν Σῶμα, εἰς τὴν Χωροφυλακήν. Διὰ τὴν δυστυχίαν τῆς ἀσφαλείας πρὸ πάντων τῶν πόλεων, ἀνετέθησαν καθήκοντα ἀστυνομικὰ τελείως ἀσυμβίβαστα πρὸς τὰ καθήκοντα τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἄλλα παράλληλα καθήκοντα, σήμερον δὲ καλούμεθα νὰ ἀναθέσωμεν καὶ δασικὰ καθήκοντα εἰς τὴν Χωροφυλακήν, ὅτε ἔχομεν εἰδικὸν Σῶμα. Κατὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ μὲν κεφαλὴ θὰ ἀποτελῆται ἐξ εἰδικῶν δασαρχῶν, εἰς τὴν οὐρὰν θὰ ἔχωμεν ἐπίσης εἰδικοὺς δασοφύλακας, ἐν τῷ μέσῳ δὲ θὰ ἔχωμεν χωροφύλακας μέχρις ὅτου ἔλθωσιν ἐκ τῆς Εὐρώπης οἱ εἰδικῶς καταρτιζόμενοι ἐκεῖ. Ὥστε αἱ θέσεις αὗται νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν ἐκ τῆς Χωροφυλακῆς ἄνευ ζημίας αὐτῆς. Ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι στερεῖται ὀργάνων διὰ τὴν Χωροφυλακὴν καὶ ἔχει ἀνάγκην καὶ προσθέτου ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο ἐτροφοδοτήθη ἐπ’ ἐσχάτων τοσοῦτον βεβιασμένως ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ ἄνευ ζημίας του.

§106ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ἀκούσωμεν τί προτείνετε σεῖς.

§107Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐσκέφθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ Χωροφυλακὴ θὰ δανείσῃ βεβαίως τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμόν, συγχρόνως ὅμως θὰ φροντίσῃ νὰ μονιμοποιήσῃ τὰς θέσεις αὐτάς, νὰ προσθέσῃ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῆς Χωροφυλακῆς ὅλους ἐκείνους τοὺς 70 ἢ 80, τοὺς ὁποίους θὰ ζητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας· ὅτε δὲ θὰ ἀποκτήσῃ τὸ Κράτος τοὺς εἰδικοὺς δασικοὺς τότε θὰ ἐπιστρέψῃ οὗτος τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τῆς Χωροφυλακῆς τοὺς ὁποίους ἐδανείσθη, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχωσιν ἤδη μονιμοποιηθῆ, καὶ ὁ ἀριθμός των θὰ βαρύνῃ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, καὶ αἱ θέσεις αὐταὶ θὰ ὑπάρχωσιν ἐν τῷ μέλλοντι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολυθῶσι· διότι θὰ ληφθῶσιν ὄχι ὡς προσωρινοὶ ὑπάλληλοι εἰς τρόπον ὥστε ὅταν θὰ ἐπιστραφῶσι νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς ἑστίας των. Διὰ τοῦ μέσου τούτου δίδεται εἰς τὴν Χωροφυλακὴν ἡ εὐκαιρία νὰ αὐξήσῃ τὸ Σῶμα της, καὶ ἡ αὔξησις αὕτη θὰ εἶναι μόνιμος, καὶ γνωρίζομεν ὅτι εἰς τὰ στρατιωτικὰ Σώματα οὐδέποτε ἐπῆλθεν ἐλάττωσις. Καὶ δὲν ἐπῆλθεν ἐλάττωσις καὶ ὅτε ἀκόμη διὰ τῆς μὴ ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ τελωνιακῆς ἀστυνομίας, ὅλαι ἐκεῖναι αἱ θέσεις αἱ ὁποῖαι προσετέθησαν δὲν ἀφῃρέθησαν ἀργότερα. Ὅπως τότε ἐγεννήθη ἡ ἀνάγκη τῆς αὐξήσεως ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἐλάττωσις δὲν ἐπῆλθεν καίτοι τὸ Σῶμα αὐτὸ δὲν ἐχρησιμοποιήθη, οὕτω καὶ ἤδη, ἅμα ἀποσπασθῶσιν ἀπὸ τοῦ Σώματος τῆς Χωροφυλακῆς οἱ ἀξιωματικοὶ τοὺς ὁποίους ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θὰ ἐξευρεθῇ τρόπος νὰ ἱκανοποιηθῶσιν εἰς τὴν Χωροφυλακήν. Ἀλλ’ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ὑφίσταται τὴν αὔξησιν τὴν ἐκ τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς Χωροφυλακῆς, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ καταστῇ μόνιμος. Ὥστε γεννᾶται τὸ διπλοῦν ἄτοπον, διὰ νὰ καλυφθῶσιν ἀνάγκαι τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν παραδέχομαι, διότι δὲν θὰ καλυφθῶσιν αὗται. Οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς δὲν εἶναι κατάλληλοι, εἰσερχόμενοι δὲ εἰς ἓν ξένον Σῶμα ἀπὸ ξένον Ὑπουργεῖον, ὑφιστάμενοι τῶν εἰδικῶν δασαρχῶν, τῶν ἐπιθεωρητῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀξιωματικοὶ εὑρίσκω ὅτι δὲν θὰ ἀναγνωρίζωσιν αὐτοὺς μὲ πραγματικὸν δικαίωμα ὡς ἀνωτέρους. Ἐν ᾧ λοιπὸν δὲν ἐξυπηρετοῦμεν τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν, θὰ ζημιώσωμεν τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, ἀπὸ τοῦ ὁποίου θὰ ἀφαιρέσωμεν ἕνα σημαντικώτατον ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ συγχρόνως, ἂν τοῦτο καταστῇ δυνατόν, ἐν ᾧ θὰ ἀφαιρέσωμεν τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμόν, νὰ δώσωμεν ἐξ ἄλλου τὴν εὐκαιρίαν νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν μονίμως, εἰς τρόπον ὥστε θὰ προστεθῇ μία δαπάνη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἄλλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μοὶ εἶπεν, ἂν ἔχω νὰ ὑποδείξω τι ἐγώ. Νομίζω ὅτι, προκειμένου νὰ προβῆτε εἰς τοιοῦτον κακόν, νὰ προσθέσητε ἓν στοιχεῖον τὸ ὁποῖον φανταστικῶς θὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν διὰ τοῦ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον ἔχομεν. Εἶναι τελείως ἀδιάφορον τί θέλουσιν οἱ ἀρχιφύλακες. Οἱ ἀρχιφύλακες θέλουσι νὰ γίνωσι συνταγματάρχαι καὶ οὐδεμία εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούσῃ τις τί θέλουσι. Οὔτε θὰ συστήσω εἰς ὑμᾶς νὰ δώσητε εἰς αὐτοὺς βαθμὸν ἀξιωματικοῦ, ὥστε ὅτε θὰ ἀποκτήσωμεν τοὺς πραγματικοὺς δασάρχας νὰ χρησιμοποιήσητε αὐτοὺς διαφοροτρόπως. Ἀλλὰ νὰ μοὶ εἴπητε, ὄχι πλέον ἀπὸ ἀπόψεως δασικῶν γνώσεων, εὑρίσκετε τοὺς ἀνθυπασπιστὰς τῆς Χωροφυλακῆς, ἔχοντας περισσοτέρας γνώσεις τῶν νῦν ἀρχιφυλάκων τῆς δασοφυλακῆς; Κάθε ἄλλο. Εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ τῆς ἁθρόας προαγωγῆς τῶν ἀνδρῶν τῆς Χωροφυλακῆς προήχθησαν ἄνδρες ξένοι ἐντελῶς πρὸς τὴν Χωροφυλακὴν ἀλλὰ δὲν δύναταί τις νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι προήχθησαν δικαίως εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι γνώσεις ἐγκυκλοπαιδικάς, ὄχι πλέον τόσας ὅσας ἔχουσιν οἱ δασοφύλακες ἀλλ’ οὔτε ὀλιγωτέρας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι δυνατὸν οὗτοι νὰ προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, διότι προσήνεγκον ὑπηρεσίας εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ φύσις τῆς ὑπηρεσίας εἶναι διάφορος, δὲν ἕπεται ὅτι θὰ εἶναι κατάλληλοι καὶ δι’ ἄλλην ὑπηρεσίαν ἀπὸ τὴν εἰδικότητα ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν διεκρίθησαν καὶ εἰς ἣν προήχθησαν. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ παραδεχθῶ κατὰ πρῶτον οὐσιαστικῶς ὅτι οἱ ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς εἶναι ἱκανώτεροι καὶ καταλληλότεροι τῶν ἀρχιφυλάκων τῶν δασῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εἰδικὰς γνώσεις, τὰς ὁποίας οἱ ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς δὲν ἔχουσι, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπαραιτήτως ἔχουσι περισσοτέρας ἐγκυκλοπαιδικὰς γνώσεις ἀπὸ τὸν χωροφύλακα. Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ παρεμβάλητε τὸ ξένον αὐτὸ στοιχεῖον εἰς τὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ διχονοίας, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ φέρῃ καὶ τόσας δαπάνας; Τὰ δάση ἐξυπηρετήθησαν εἰς τὸ παρελθὸν τελείως στοιχειωδῶς ἢ μᾶλλον δὲν ἐξυπηρετήθησαν καθόλου. Ἐν τούτοις εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν ἐγένετο μία πρόοδος καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος πρὸς ὅσα ἐλέχθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐναντίον τῶν δασοφυλάκων, διότι βεβαίως δὲν εἶναι τέλειον τὸ Σῶμα τοῦτο, καὶ πολλοὶ τῶν δασοφυλάκων ἔχουσιν ὅλα τὰ ἐλαττώματα τὰ ὁποῖα παρατηροῦμεν εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς Πολιτείας, ἀλλ’ ὅτι προέκυψε καταπληκτικὴ διαφορὰ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν δασῶν, νομίζω ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ἔχομεν σήμερον ἕν Σῶμα, τὸ ὁποῖον, ἐὰν δὲν εἶναι ἐπαρκές, διότι ἐλείπουσιν οἱ 40–50 εἰδικοὶ δασάρχαι, πάντως ὅμως εἶναι πολὺ ἐπαρκέστερον τῶν παρελθόντων χρόνων, διότι ἔχει κεφαλὴν καὶ οὐράν. Ἐὰν λείπῃ τι εἰς αὐτό, λείπει τὸ μέσον σῶμα. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀληθεῖς, ὑπάρχουσι σήμερον 70 περίπου ἀρχιφύλακες, καὶ οἱ 70 οὗτοι ἀρχιφύλακες, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν κρίσιν μου εἶναι πολὺ καλλίτεροι ἀπὸ οἱονδήποτε ἀξιωματικὸν τῆς Χωροφυλακῆς, ἴσως λόγῳ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχουσιν, οἱ 70 οὗτοι δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ θὰ ἐκτελέσωσι ταῦτα οὗτοι πολὺ καλλίτερον, διότι θὰ εἶναι ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν ἐκείνων, ἐκ τῆς γνώμης τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται τόσον ἡ διατήρησίς των, ὅσον καὶ ἡ καλλιτέρευσις τῆς θέσεώς των ἐν τῷ Σώματι. Οἱ 70 οὗτοι ἀρχιφύλακες δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τίνα καθήκοντα διαφορετικὰ θὰ ἔχωσιν, ὅτε θὰ ὑπάρχωσι καὶ ἄλλοι 70 ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, διότι ἐνῷ πᾶσα αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ φέρει καλλιτέρευσιν, ἡ προσθήκη περιττοῦ προσωπικοῦ ὄχι μόνον δὲν καλλιτερεύει μίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ τὴν χειροτερεύει. Ἡ ὕπαρξις ἀνομοίων στοιχείων καὶ περιττῶν φέρει σύγκρουσιν, ἐκ τῆς συγκρούσεως δὲ ταύτης προκύπτει κακὸν καὶ οὐχὶ καλόν. Ὑποθέτω λοιπὸν ὅτι τελείως θὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ ὑπηρεσία τῶν δασῶν διὰ τῶν ἀρχιφυλάκων τούτων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εἰδικὰ καθήκοντα καὶ προσθέτως εἰς τὰ καθήκοντα ταῦτα νομίζω ὅτι κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ ἀναθέσωμεν καὶ τὰ καθήκοντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ νομοσχέδιον θέλει νὰ διαθέσῃ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, ἀλλὰ πάντως ὑποθέτω ὅτι τὰ καθήκοντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκπληροῦσι σήμερον, θὰ ἐκπληρώσωσι πολὺ καλλίτερον ἐὰν δὲν ἔχωσι προϊσταμένους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνειθισμένοι εἰς ἄλλο Σῶμα καὶ ἄλλην πειθαρχίαν, θὰ φέρωνται πρὸς αὐτοὺς κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ διαθέσωσιν αὐτοὺς ἐχθρικῶς ἀπέναντι αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἐκ τούτων ἐξαρτᾶται καὶ ἡ κατόπιν προαγωγὴ αὐτῶν, νομίζω ὅτι διὰ τῆς παρεμβολῆς τοῦ ξένου τούτου στοιχείου ὄχι μόνον δὲν θὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον προτίθεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ θὰ προκύψῃ ζημία. Οὔτε δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ ὅτι διὰ τὰ τρία ἢ τέσσαρα ἔτη, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλλὰς εἰδικοὺς δασάρχας, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῶν δασῶν θὰ ὑποστῇ τόσην μεγάλην ζημίαν, ὥστε νὰ διακινδυνεύῃ τὸ Κράτος νὰ χαλαρώσῃ πρῶτον ἓν καλὸν Σῶμα καὶ συγχρόνως νὰ ἐπιφέρῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ δυσάρεστα, τὰ ὁποῖα εἶπον, ἐκ τῆς αὐξήσεως ἀφ’ ἑνὸς τοῦ προσωπικοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐκ τῆς αὐξήσεως εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα.

§108Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὀφείλω νὰ καταστήσω εἰς τὴν Βουλὴν γνωστὰς τὰς σκέψεις, ἀπὸ τῶν ὁποίων ὡρμήθην, ὅτε ὑπέβαλον τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον εἰς αὐτήν. Εὐθὺς ὡς ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου, ἐσκέφθην ὅτι, προκειμένου περὶ Ὑπουργείου, τοῦ ὁποίου πᾶσαι αἱ ὑπηρεσίαι εἶναι ὑπηρεσίαι τεχνικαί, ἦτο ἀπαραίτητον, πρὸς προαγωγὴν τῶν ὑπηρεσιῶν, νὰ μεριμνήσῃ τις διὰ τὴν ἀπόκτησιν τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον μόνον ἠδύνατο νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν διαχείρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων. Διὰ τοῦτο διὰ πάντας τοὺς κλάδους εἴδετε ὅτι ἐλήφθη μέριμνα περὶ τούτου, ἦτο δὲ φυσικὸν νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν σκέψιν μου καὶ ἡ μέριμνα περὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ καλλιτέρου μέσου δασικοῦ προσωπικοῦ, τῶν δασαρχῶν δηλαδή. Ποῖον ἦτο τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἠκολουθεῖτο μέχρι τοῦδε ἀπὸ 40 ἐτῶν καὶ πλέον; Ἐσκέφθησαν νὰ μορφώσωσι δασάρχας, τί θὰ εἶνε δὲ οἱ δασάρχαι οὗτοι; Οἱ διευθύνοντες τὰς δασικὰς ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀνάγκην ἔπρεπε νὰ διαβῶσι μέσῳ τῶν δασῶν. Καὶ τίνας ἀπέστειλαν ἵνα σπουδάσωσιν ὡς δασάρχαι; Ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶχον τελειώσει τὰς σπουδὰς των ἐν τῷ Πολυτεχνείῳ, ἐστέλλοντο δὲ εἰς ἀνωτέραν δασικὴν σχολήν, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μάλιστα ἐστέλλοντο εἰς τὸ Μόναχον, καὶ μετὰ τετραετεῖς ἐκεῖ σπουδὰς ἐπέστρεφον ἐδῶ διὰ νὰ γίνωσι δασάρχαι. Ἐστάλησαν ὀλίγοι καὶ ἦλθον ἀτυχῶς ὀλίγοι, ἀλλὰ τὸ φαινόμενον τὸ ὁποῖον παρετηρεῖτο ἦτο τὸ ἑξῆς φυσικόν: ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν εἰς Ἀθήνας ἐπὶ τετραετίαν ὁλόκληρον, ἀκολουθοῦντες τὰς σπουδὰς τοῦ Πολυτεχνείου, αἱ ὁποῖαι εἶναι σπουδαὶ ἀνώτεραι, ἔμεναν ἔπειτα ἐν Μονάχῳ καὶ ἀπήλαυον τῆς διαβιώσεως τῆς ἐκεῖ ἐπὶ τετραετίαν ὁλόκληρον, ἐρχόμενοι δὲ ἐνταῦθα ἦτο πολὺ φυσικόν, καὶ οὐδεὶς ἐδικαιοῦτο νὰ ἀναμένῃ τὸ ἀντίθετον, νὰ μὴ εἶναι εὐχαριστημένοι ἐκ τῆς διαμονῆς εἰς τόπους μικροὺς καὶ μέσῳ τῶν δασῶν καὶ τῶν κωμοπόλεων καὶ τῶν χωρίων. Εἴχομεν τοιουτοτρόπως κατάδηλον τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται ἤδη καὶ εἰς ἄλλους κλάδους, τὸ φαινόμενον δηλ. μιᾶς κεντρομόλου δυνάμεως· ὅλοι ἤθελον νὰ σπεύσωσι νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς τὸ κέντρον. Ἦτο ἑπομένως φυσικὸν νὰ ἀποτύχῃ τὸ σύστημα τοῦτο. Ποῖον δὲ σύστημα, Κύριοι, ἐκράτει ὡς προσωρινόν; Ἡ ἀνάθεσις τῶν δασαρχείων εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς. Καὶ πῶς διεξήγετο ἡ ὑπηρεσία ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συστήματος τούτου; Τὸ κέντρον ἢ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν, ἐζήτει ἀπὸ τὸν διάμεσον δασάρχην νὰ ἐνεργήσῃ μίαν ἔρευναν, νὰ ἐκτελέσῃ μίαν διαταγήν, νὰ τοῦ δώσῃ μίαν πληροφορίαν. Ὁ ἀξιωματικὸς τῆς Χωροφυλακῆς, πρῶτον διότι δὲν εἶχε κἂν γνῶσιν τί πρᾶγμα εἶναι τὸ δάσος, ἴσως ἴσως δὲν εἶχεν ἴδῃ δάσος ποτέ του, δεύτερον διότι ἦτο περιεσπασμένος μὲ ὅλην τὴν ἄλλην ὑπηρεσίαν τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τρόπον, ὥστε τὸ πρόσθετον αὐτὸ βάρος, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ Πολιτεία ἔδωκεν ἐπιμίσθιον 40 δραχ. κατὰ μῆνα ἐθεώρει πάρεργον καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐχρησίμευε μόνον ὡς διαβιβαστὴς τῶν διαταγῶν τοῦ κέντρου εἰς τὰ κατώτερα ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἐξετέλουν τοιουτοτρόπως ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὰ ὁποῖα ἀπεδείκνυον οὕτω ὅτι διὰ τὴν ἐνέργειαν ἀνωτέρας ὑπηρεσίας καὶ ὄχι ἁπλῶς τῆς φυλάξεως τῶν δασῶν τῆς ὑλωρίας ἦσαν κατάλληλα. Οὕτω σήμερον, Κύριοι, κατ’ οὐσίαν τὰ δασαρχεῖα διευθύνονται ἀπὸ τοὺς ἀρχιφύλακας δασῶν καὶ τοὺς δασοφύλακας, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ εἶναι καλοὶ φύλακες, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ εἶναι καλοὶ δασάρχαι. Ἔπρεπε λοιπὸν τὸ σύστημα τοῦτο νὰ παύσῃ ὑπάρχον. Ἀλλά, Κύριοι, οἱ πάντες γνωρίζετε — κατὰ τοῦτο ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος Βουλευτοῦ, τοῦ τοσαύτην ἀληθῶς συμβολὴν παρασχόντος εἰς τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, ὁσάκις ἐπρόκειτο περὶ δασικῶν ζητημάτων — προκειμένου περὶ τῆς ὀργανώσεως μιᾶς ὑπηρεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ τις εὐθὺς ἀμέσως τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν ἵνα τὸ ἐμφυτεύσῃ εἰς τὰς θέσεις τὰς ὑπαρχούσας. Τίνες σκέψεις ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσωσι καὶ ἐμέ, τὸν ἔχοντα τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸ ὑμῶν, ἀλλὰ καὶ τὸν διευθύνοντα τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰδικῶς πρὸς τοῦτο μετακληθέντα, ἄριστον δὲ πραγματικῶς καὶ ὡς ἐπιστήμονα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν ζῆλον τὸν μέγαν, τὸν ὁποῖον ἔδειξε καὶ διὰ τὴν σοβαρὰν μελέτην, τὴν ὁποίαν ἐπὶ τριετίαν ἤδη περιοδεύσας τὰ δάση τῆς Ἑλλάδος ὅλης ἔκαμε; Παλαιότερον εἶχον σκεφθῆ· μέχρις ὅτου καταρτίσωμεν ἡμεῖς ἓν προσωπικόν, ἂς φέρωμεν ξένους νὰ τοὺς κάμωμεν δασάρχας. Ἡ μία σκέψις ἡ ὁποία μᾶς ἀπησχόλησε, ἥτις ὅμως ἀπερρίφθη ἀμέσως, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν τόσον προσωπικὸν νὰ ἐργασθῇ ἐδῶ ἀποτελεσματικῶς. Μέχρις ὅτου ἐννοήσῃ τὰς δασικὰς τῆς Χώρας συνθήκας, θὰ ἐπληρώνομεν πολλὰ χρήματα καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συνενοηθῶσι μὲ τὰς Ἀρχὰς καὶ ἔπρεπε νὰ εὕρωμεν καὶ διερμηνεῖς. Τοῦτο λοιπὸν ἀπερρίφθη. Ἔπρεπε συνεπῶς ἄλλη νὰ γίνῃ σκέψις περὶ τῆς προσωρινῆς, ἐπαναλαμβάνω, καταστάσεως. Διὰ νὰ ὀργανώσῃ τις μίαν ὑπηρεσίαν θὰ σκεφθῇ πρῶτον, ποῖον εἶνε τὸ τέρμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ φθάσῃ, διὰ τὴν ὁριστικὴν αὐτῆς ὑπηρεσίας ὀργάνωσιν καὶ δεύτερον, ἂν τὸ ὑπάρχον καθεστὼς εἶναι κακόν, νὰ εὕρῃ ἐν τῷ μεταξὺ κἄτι τι καλλίτερον. Ἡ μεταβατικὴ κατάστασις ἡ μέχρι τῆς πλήρους ὀργανώσεως δὲν εἶναι τὸ καλόν· εἶναι κἄτι τι καλλίτερον ἀπὸ τὸ ὑπάρχον. Οὕτω, νομίζω, πρέπει νὰ βαίνῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ὀργανώσῃ ὑπηρεσίαν. Δευτέρα λοιπὸν σκέψις ἦτο νὰ ἱδρύσωμεν ἐν Ἀθήναις μίαν δασονομικὴν σχολήν. Τίνες ἀντιρρήσεις ἐλέχθησαν κατὰ τῆς σκέψεως αὐτῆς; Πρῶτον ὅτι δὲν εἴχομεν, παρ’ ὅλας τὰς διαβεβαιώσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος Βουλευτοῦ, τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον μᾶς ἐχρειάζετο διὰ τὴν διδασκαλίαν. Μάλιστα οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῶν δασῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ διδάξωσιν, ἐμετροῦντο εἰς τὰ δάκτυλα, ὁ θάνατος δὲ καὶ αἱ παραιτήσεις περιώρισαν σημαντικώτατα τὸν ἀριθμόν· δὲν εἰξεύρω ἂν εἶναι εἷς ἢ δύο. Ἦτο δυνατὸν μὲ αὐτοὺς τοὺς ἕνα ἢ δύο νὰ ἱδρύσωμεν σοβαρὰν δασονομικὴν σχολὴν ἐν Ἀθήναις; Δὲν ἦτο δὲ μόνον τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐχρειάζετο διὰ τὴν εἰδικὴν ἐκπαίδευσιν τῶν διδασκομένων εἰδικῶν μαθημάτων, οἷα τῆς ὑλωρικῆς ἢ τῆς ὑλοχρηστικῆς ἢ τῆς καταμετρήσεως τῶν δασῶν, ἀλλ’ ἐχρειάζετο καὶ ἄλλο προσωπικὸν διὰ τὰ γενικώτερα μαθήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐμάνθανον οἱ φοιτῶντες· ἔπρεπε νὰ εἶναι καὶ καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐδίδασκον εἰς αὐτοὺς τὴν φυτολογίαν, τὴν χημείαν, τὴν γεωλογίαν, τὴν ὀρυκτολογίαν· διότι δ’ ὑποθέτω ὅτι αὐτὰ τὰ παιδία προήρχοντο μόνον ἀπὸ τὸ Γυμνάσιον καὶ θὰ εἴχομεν πάλιν τὸν κίνδυνον νὰ ἔχωμεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐπήγαιναν εὐχαρίστως νὰ καθίσωσιν εἰς τὰς κωμοπόλεις καὶ τὰ χωρία. Θὰ μοὶ εἴπητε ὅτι ἐκ τῶν ἄλλων καθηγητῶν θὰ ἐλαμβάνετο τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τῶν γενικῶν μαθημάτων. Ἀλλά, Κύριοι, ἡ ἵδρυσις τῆς σχολῆς ἐν Ἀθήναις ἀμέσως τώρα ἦτο πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ μελετηθῇ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἓν βιβλίον, πολύτιμον ἀληθῶς, τὸ ὁποῖον ἔχει γραφῆ ἐσχάτως καὶ τὸ ὁποῖον περιέχει τὰ τῆς δασικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς ὅλα τὰ Κράτη, καὶ παρατηρῶ ὅτι αἱ σχολαὶ αἱ προωρισμέναι νὰ παρέχωσι τοὺς δασάρχας δὲν ἱδρύονται εἰς τὰ κέντρα· ἱδρύονται εἰς μέρη ὅπου ὑπάρχουσι δάση καὶ εἰς μέρη ὅπου οἱ μαθηταὶ διαμένοντες ἐκπαιδεύονται δασικῶς. Ἐν Γαλλίᾳ, ἐν Ρωσσίᾳ, ἐν Φιλανδίᾳ, Σουηδίᾳ, Ἱσπανίᾳ, Ἰταλίᾳ, ἀκόμη καὶ ἐν Νορβηγίᾳ, αὐτὸ γίνεται. Θὰ ὁμιλήσω δὲ κατόπιν καὶ περὶ τῆς περαιτέρω ἐκπαιδεύσεως τῶν φυλάκων, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λακωνίας βουλευτής. Ἦτο λοιπὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἰξεύρω πῶς θὰ λύσωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον ἀκόμη, ἀφοῦ δὲν ἔπαυσέ ποτε νὰ μᾶς ἀπασχολῇ ἡ ἵδρυσις τῆς δασονομικῆς σχολῆς. Τὸ πρόβλημα δὲ αὐτὸ θὰ λυθῇ κατὰ ἕνα ἐκ τῶν δύο τρόπων· ἢ θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἔχωμεν ὁλόκληρον τὸ διδακτικὸν προσωπικόν, καὶ τὸ γενικόν, οὐχὶ τὸ δασοπονικὸν μόνον, εἰς τὸ μέρος ὅπου θὰ ἱδρύσωμεν τὴν σχολήν, ἢ θὰ ἀναγκασθῶμεν μὲν νὰ ἱδρύσωμεν ταύτην ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ λαμβάνοντες πρόνοιαν ὅπως ἐπί τινα σειρὰν μηνῶν διαμένωσι καὶ ἐκπαιδεύωνται πρακτικῶς εἰς τὰ δάση, τὰ ὑπάρχοντα πλησίον τῆς Ἀττικῆς ἢ ἄλλα οἱ μαθηταί. Τὸ σύστημα ὅμως αὐτὸ ἀπῄτει πάντως, ἐπαναλαμβάνω, τοὐλάχιστον τὸ εἰδικὸν διδακτικὸν προσωπικόν· τοιοῦτον δὲ δὲν ὑπῆρχεν. Ἀλλὰ καὶ τὸ δεύτερον αὐτὸ σύστημα, Κύριοι, δὲν θὰ ἔπαυεν ἀπὸ τοῦ νὰ ἀναγκάσῃ τὸν Ὑπουργὸν νὰ σκέπτηται ποῖον θὰ ἦτο τὸ μεταβατικὸν σύστημα μέχρι τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπεκτῶμεν τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξήρχοντο ἀπὸ τὴν δασονομικὴν σχολήν. Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ἔχομεν καθηγητὰς πρώτης τάξεως, οἱ ὁποῖοι νὰ διδάσκωσιν εἰς τὴν σχολὴν αὐτήν· ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι ἱδρύομεν τὴν σχολὴν αὐτήν. Θὰ ἐβράδυνον τρία τοὐλάχιστον ἔτη νὰ ἐξέλθωσιν οἱ πρῶτοι μαθηταί. Ἀλλ’ ὑπῆρχε καὶ μία ἄλλη δυσχέρεια, ἡ ὁποία γεννᾶται εἰς Κράτη μικρά, κύριε Βουλευτὰ ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος. Δὲν εἶναι εὔκολον αἱ δαπάναι νὰ γίνωνται δι’ ἀνωτέρας σχολὰς μεμονωμένως ἱδρυομένας. Ἐὰν ἤμεθα Κράτος ὅπως ἡ Αὐστρία ἔξαφνα ἢ ἡ Γερμανία, θὰ εἴχομεν μίαν εἰδικὴν δασικὴν σχολήν, ἢ πλείονας, θὰ εἴχομεν μίαν εἰδικὴν γεωπονικὴν σχολὴν ἢ πλείονας, θὰ εἴχομεν μίαν εἰδικὴν κτηνιατρικὴν σχολήν, διότι καὶ τὰς δαπάνας δὲν θὰ ἐλυπούμεθα, ἀλλὰ θὰ εἴχομεν καὶ τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τὸ ἀναγκαῖον, ἐπὶ τέλους δὲ θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐκπαιδεύωνται πολλοὶ νέοι διὰ τε τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἰδιωτῶν καὶ τῶν κοινοτήτων τὰς ἀνάγκας, ὥστε πραγματικῶς αἱ σχολαὶ αὐταὶ θὰ ἐξεπλήρουν τὸν προορισμόν των. Εἰς Κράτη ὅμως μικρότερα ἔχουσιν ἀκολουθήσει ἄλλο σύστημα κατ’ ἀνάγκην. Ἱδρύουσι τὰς σχολὰς αὐτὰς μαζύ. Ἱδρύουσι σχολήν, ἡ ὁποία ἔχει γενικὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκολουθήσωσιν ὅλοι, λ. χ. τὴν γεωλογίαν, τὴν φυσικήν, τὴν χημείαν, τὴν φυτολογίαν, τὴν ζωολογίαν ἀκόμη, διότι ὁ δασικὸς δὲν θὰ μείνῃ ἄνευ γνώσεώς τινος καὶ ταύτης, ἀφοῦ πρέπει νὰ γνωρίζῃ τίνα εἶναι τὰ βλαπτικὰ ζῷα διὰ τὰ δάση καὶ τίνα ὄχι. Ἔπειτα δὲ διαμορφώνεται ἕκαστος μαθητὴς εἰς εἰδικὰ γεωπονικὰ ἢ δασοπονικὰ ἢ κτηνιατρικὰ μαθήματα. Αἱ δαπάναι τοιουτοτρόπως εἶναι μικραί. Καὶ τὴν ἀρχὴν ταύτην ἐνόμισεν ὁ ὑποφαινόμενος ὅτι πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ, ἀφοῦ τὴν ἔχουσιν ἀκολουθήσει ὅλα τὰ μικρὰ Κράτη, καὶ διὰ τοῦτο εἴδετε, ὅτι, ὅτε ἐπαρουσίασα τὰ νομοσχέδιά μου εἰς τὴν Βουλήν, εἶπον ὅτι πρέπει νὰ ἱδρυθῇ ἐδῶ ἀνωτέρα γεωπονικὴ καὶ δασικὴ σχολὴ καὶ πρέπει νὰ μεριμνήσωμεν πρὸ πάντων νὰ ἔχωμεν τοὺς ἀναγκαίους γεωπονικοὺς καὶ δασοπονικοὺς διδασκάλους. Ἦτο εὔκολον νὰ ἔχωμεν ἓν Β. Διάταγμα ἱδρύσεως μιᾶς Ἀκαδημείας γεωπονικῆς καὶ δασοπονικῆς, ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶχε τοὺς Ἀκαδημαϊκούς, διὰ νὰ διδάξωσι τοὺς μαθητάς. Ἡ δὲ τελευταία δυσχέρεια, Κύριοι, δὲν εἶναι ἡ μικροτέρα· θὰ εἶχον ὀξύτατον ἐπιτιμητὴν τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λακωνίας Βουλευτήν, καὶ δικαίως, τότε διὰ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγένοντο, ἂν ἱδρύοντο πλείονες σχολαί. Ἀλλὰ μήπως κἂν θὰ ἔλυον τὸ ζήτημα τοῦτο, τῆς προσωρινῆς δηλαδὴ ὀργανώσεως, τῆς μεταβατικῆς; Ὄχι βέβαια, διότι θὰ ἀνεμένομεν τὰ τρία τοὐλάχιστον ἔτη — εἰς ὀλιγώτερα τῶν τριῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προφθάσωμεν — διὰ νὰ ἐξέλθωσιν, ὡς εἶπον οἱ πρῶτοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσήρχοντο εἰς τὴν δασονομικὴν σχολὴν τὴν ἱδρυομένην ἐν Ἀθήναις.

§109Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δύο ἀρκοῦσιν.

§110Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐπαρκῆ δύο. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους ἐστείλαμεν εἰς τὴν Αὐστρίαν πρὸς σπουδάς, εἰς τόπον δασικῶς προηγμένον, εἰς τόπον ὅπου ἔχουσι τόσους καλοὺς καθηγητάς, καὶ ὅπου αἱ σχολαὶ κεῖνται εἰς χωρία καὶ ἀναμέσον δασικῶν περιφερειῶν, χρειάζονται τρία ἔτη. Διὰ τοῦτο εἶπον προηγουμένως πρὸς ὑμᾶς ὅτι τὸ σύστημά σας δὲν ἦτο τὸ ὀρθόν· Τί θὰ ἐγίνετο λοιπὸν διὰ τὴν μεταβατικὴν κατάστασιν; Τρεῖς λύσεις ὑπῆρχον. Ἡ μία νὰ ἀφήσωμεν τὸ ὑπάρχον κακόν, ἡ δευτέρα λύσις, ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινομένη, καὶ ἡ τρίτη, ἣν ἡ ἐπιτροπὴ ὑποστηρίζει καὶ τὴν ὁποίαν ἐγνώριζον καὶ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν, διότι κάμνει λόγον ἡ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου καὶ περὶ αὐτῆς· ὥστε εἶχον μελετήσει, καὶ αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἀποκρούω. Ὀφείλω πρὸ παντὸς νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, ὅτι ὑπάρχει πρότυπον δασαρχεῖον ἱδρυθὲν τῷ 1911 ἐν Βιτύνῃ, τὸ ὁποῖον διευθύνεται ἐξ εἰδικοῦ δασικοῦ ὑπαλλήλου, καὶ γίνεται ἐκεῖ ἡ πρότυπος διαχείρισις τῶν δασῶν, καὶ δασικαὶ καταμετρήσεις ἐπιστημονικαί, ὥστε νὰ καταρτίζωνται καλλίτερα τὰ κατώτερα δασικὰ ὄργανα, οἱ δὲ μεταβαίνοντες ἐκεῖ δασάρχαι νὰ γνωρίζωσι νὰ καταρτίζωσι καὶ τὰ ἰδικὰ τῶν δασαρχεῖα, πρότυπα δασαρχεῖα, καὶ νὰ διοικῶσιν αὐτὰ κατὰ συστηματικώτερον τρόπον. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν τώρα τίνα ἐκ τῶν τριῶν λύσεων ἔπρεπε νὰ δεχθῶμεν. Τὴν πρώτην λύσιν δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ, διότι δὲν εἶναι ὡς διεξάγεται σήμερον ἡ ὑπηρεσία διόλου καλή. Ἡ τρίτη λύσις, τοῦ νὰ ἀνατεθῇ εἰς τοὺς ἀρχιφύλακας τῶν δασῶν ἡ διαχείρισις τῶν δασαρχείων, μὲ εὗρεν ἀντίθετον. Διὰ τίνα λόγον; Τὸν λόγον ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος Βουλευτής· εἶπε τοῦτον πρὸς τὴν Βουλήν· εἶπε· «προσέξατε ὅλους αὐτούς, τοὺς ὁποίους εἴπατε νὰ μεταθέσητε ἀπὸ τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν· ἅμα μετὰ τρεῖς μῆνας μάθωσιν ὀλίγα γράμματα θὰ θελήσωσι νὰ μένωσι διαρκῶς εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν». Αὐτὸν τὸν φόβον Κύριοι, εἶχον καὶ ἐγώ, ἀλλὰ εἶχον αὐτὸν μόνον διὰ τοὺς ἀρχιφύλακας τῶν δασῶν. Ἀρχιφύλακές τινες δασῶν ἀπεσπάσθησαν κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἀνετέθησαν δὲ εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως καθήκοντα διαχειρίσεως τῶν δασῶν, ἀλλ’ εὐθὺς ὡς ἐρρίφθη ἡ ἰδέα ὅτι κἄποια προσωρινὴ ὀργάνωσις τῶν δασαρχείων θὰ γίνῃ, ἠξίωσαν νὰ γίνωσι δασάρχαι, δηλαδὴ ἐζήτησαν νὰ γίνωσιν ἓν εἶδος εὐεργετικῶν δασικῶν ἀξιωματικῶν, εὐεργετικοὶ δασάρχαι. Σημειώσατε ὅτι ἡ κίνησις αὕτη δὲν ὑπῆρξε μόνον ἐν Ἑλλάδι· ὑπῆρξε καὶ εἰς ἄλλα μέρη. Εἰς τὸ βιβλίον αὐτό, τὸ πολύτιμον ἀληθῶς, ἀναφέρεται ὅτι ἐν Γαλλίᾳ οἱ ἀρχιφύλακες καὶ δασοφύλακες, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσιν ἐπαρκῆ ἀριθμόν, διὰ παντὸς μέσου προσεπάθουν νὰ γίνωσι δασάρχαι, ἦτο τοιαύτη δὲ ἡ πίεσις, ὥστε ὑπεχώρησεν ἡ Πολιτεία καὶ ἠναγκάσθη νὰ κάμῃ εὐεργετικοὺς δασάρχας, εἰς τοὺς ὁποίους δίδει μόνον τὸν κατώτατον βαθμὸν δασάρχου γʹ τάξεως, χωρὶς νὰ προάγῃ ὅμως κατόπιν αὐτούς. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ πῶς προέβησαν; Ἵδρυσαν εἰδικὴν σχολήν, καὶ ἐκείνους ἐκ τῶν ἀρχιφυλάκων τῶν δασῶν ἢ ἐκ τῶν δασοφυλάκων, οἱ ὁποῖοι ἤθελον διαπρέψει ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ὑποβάλλουσιν εἰς διαγωνισμόν, μεθ’ ὃ εἰσάγονται εἰς τὸ εἰδικὸν σχολεῖον, διακούουσι μαθήματα ἐπὶ δύο ἔτη, κ. Βουλευτὰ ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, καὶ μετὰ τοῦτο γίνονται εὐεργετικοὶ δασάρχαι καὶ πλέον οὔ· ἐκεῖ σταματῶσιν. Ἀλλ’ ἐδῶ, ἐὰν οἱ ἀρχιφύλακες τῶν δασῶν διηύθυναν δασαρχεῖα ἐπί τινα χρόνον, θὰ ἠξίουν νὰ γίνωσιν ἀμέσως δασάρχαι καὶ θὰ εὑρισκόμεθα διαρκῶς εἰς πίεσιν μεγαλειτέραν ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἐκεῖνος, ὅστις ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ ταύτην τὴν στιγμὴν ἐνώπιον ὑμῶν, ὅτε ἐγένετο ἡ σύνταξις τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ τοῦτο ὄχι μόνον δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον, θὰ ἦτο καὶ βλαβερώτατον. Ἡ μόρφωσις, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν, εἶναι καλὴ διὰ νὰ εἶναι φύλακες· ἔχουσι τελειώσει τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον, διέμειναν εἰς τὸ σχολεῖον τῆς Βιτύνης ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους ἔλαβον πρακτικήν τινα μόρφωσιν διὰ νὰ ἐννοήσωσι τί εἶναι τὸ δάσος καὶ τί κάθε σύνηθες δένδρον; Πῶς ὅμως θὰ ἀναθέσητε τὴν διαχείρισιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τέλους δὲν θὰ εἶχον κἂν λόγον νὰ ἀπασχολῶνται ἐπιμελέστερον μὲ αὐτὴν τὴν ὑψηλοτέραν ὑπηρεσίαν, ὅταν γνωρίζωσιν ἀσφαλῶς ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἀνοικτὴ ἐνώπιόν των ἡ πύλη τοῦ περαιτέρω προβιβασμοῦ; Διὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ἀναφερομένους εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν πρέπει νὰ ἀποσπῶμεν τὸ φυλακτικὸν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον μᾶς χρειάζεται. Τώρα οἱ ἀξιότιμοι Βουλευταὶ ἐρωτῶσι· μὲ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς χωροφύλακας θὰ κατορθώσητε κἄτι καλλίτερον; Ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω ὅτι καὶ ἂν δὲν ἐπρόκειτο νὰ κατορθώσωμεν κἄτι τι καλλίτερον, καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἔχωμεν τὴν ἰδίαν κατάστασιν, ἔπρεπε νὰ προτιμήσωμεν αὐτούς, διότι αὐτοὶ θὰ εἶναι προσωρινοὶ καὶ πληροῦσι τὸν σκοπὸν τῆς μεταβατικότητος.

§111Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὡμίλησε κἀνεὶς περὶ ἀνθυπασπιστῶν;

§112Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· ἀλλὰ τὸ προβλέπω ἐγώ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας εἶπε· «γνωρίζετε ὁποῖον κίνδυνον διατρέχομεν; Οἱ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν θὰ θελήσωσι νὰ γίνωσι δασάρχαι, διότι κάθε ἄνθρωπος, ὅστις μάθῃ ὀλίγα γράμματα, θέλει νὰ μείνῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ». Ἐὰν ὅμως βλέπητε τὸν κίνδυνον αὐτὸν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τέλους ἔχουσιν ἐνώπιον αὑτῶν εὐρὺ στάδιον, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ προαχθῶσι καὶ μέχρις ἀνωτέρων βαθμῶν ἐν τῇ Χωροφυλακῇ, καὶ φοβῆσθε μὴ ἐγκαταλίπωσι τὸ στάδιον τὸ στρατιωτικὸν καὶ προτιμήσωσι τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν, διατί δὲν φοβεῖσθε καὶ διὰ τοὺς δασοφύλακας, διατί δὲν φοβεῖσθε, μὴ ἡ Πολιτεία ἀναγκασθῇ νὰ ὑποχωρήσῃ εἰς τοὺς δασικοὺς ὑπαλλήλους; Αὐτὸς ὁ φόβος, Κύριοι, ἦτο εἷς ἐκ τῶν λόγων, οἵτινες μὲ ἔκαμαν νὰ μὴ δεχθῶ τὴν λύσιν αὐτήν. Ἡ παρατήρησις τῶν κυρίων ἀγορευσάντων, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς δὲν θὰ ἔχωσι τὴν μόρφωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ ἀρχιφύλακες τῶν δασῶν, μὲ εὑρίσκει ἐντελῶς ἀντιθέτου ἐντυπώσεως. Πρόκειται νὰ ζητήσωμεν 38 ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, πρόκειται δὲ νὰ ἐκλέξωμεν καλούς, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐγένετο ἄνευ συνεννοήσεως μετὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς, ἄλλως θὰ ἦτο μάταιον. Θὰ ἐκλέξωμεν 38 καλοὺς ἀξιωματικούς. Αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι ὑπάρχουσι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι διακούσει καὶ μαθήματα Πανεπιστημίου. Αἱ πληροφορίαι μας εἶναι ὅτι ὑπάρχουσι πολλοὶ τούτων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι διακούσει Πανεπιστημιακὰ μαθήματα, ἀλλ’ ἐγὼ περιορίζομαι εἰς τὸ νὰ ἔχωσι τελειώσει τὸ Γυμνάσιον. Πάντως ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς γενικῆς μορφώσεως δὲν δύναται νὰ γίνῃ σύγκρισις ἑνὸς ἀνθρώπου τελειώσαντος τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον, καὶ ἑνὸς ἑτέρου τελειώσαντος τὸ Γυμνάσιον. Ἔχουσι καὶ τὴν διοικητικὴν ἐμπειρίαν καὶ τὴν στρατιωτικὴν ἐπιβολήν. Ἔχουσιν ἐπὶ πλέον καί τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχουσι σήμερον οἱ παρεπομένως ἐκτελοῦντες καθήκοντα δασάρχου ἀξιωματικοί. Θὰ διακούσωσι καὶ μαθήματα τριῶν μηνῶν, τὰ δὲ μαθήματα τῶν τριῶν μηνῶν δι’ ἀνθρώπους μεμορφωμένους φθάνουσιν, ὥστε νὰ δώσωσιν ἐκεῖνα τοὐλάχιστον τὰ στοιχεῖα ἐκ τῆς δασοπονίας, τὰ ὁποῖα κατέχουσιν οἱ ἀρχιφύλακες τῶν δασῶν, οἵτινες εἶχον τελειώσει μόνον τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον, καὶ νὰ κάμωσιν αὐτοὺς νὰ διευθύνωσι κάλλιον παρὰ ὡς διευθύνουσι σήμερον ἐμμέσως οἱ ἀρχιφύλακες τὰ δασαρχεῖα. Ἡ κατάστασις βεβαίως θὰ εἶναι καλλιτέρα τῆς σημερινῆς διὰ τρεῖς λόγους. Ὁ πρῶτος λόγος εἶναι ὅτι ἀντὶ νὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, παρέργως ἔχοντας τὸ ἔργον τοῦ δασάρχου, θὰ ἔχωμεν τοιούτους ἀφωσιωμένους εἰς τὸ ἔργον αὐτό· δεύτερον θὰ ἔχωμεν μίαν ἐπιλογὴν μεταξὺ αὐτῶν καὶ τρίτον, ἐπίσης ἀρκετὰ σοβαρόν, θὰ ἔχωμεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἤκουσαν καθ’ ἡμέραν ἐπὶ 5 ἢ 6 ὥρας δασικὰ μαθήματα ἐπὶ τρεῖς μῆνας. Αὐτοὶ ἦσαν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἔκαμαν νὰ δεχθῶ ὡς μεταβατικὴν τὴν λύσιν αὐτήν, εἶμαι δὲ ἐν πλήρει ἁρμονίᾳ μετὰ τῶν σκέψεων τοῦ διευθύνοντος τὴν δασικὴν ἀποστολὴν ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας ἔρριψε τὸν φόβον τῶν δαπανῶν, καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἐξεπλάγην, διότι διὰ πρώτην φορὰν εἶδον αὐτὸν ὁμιλοῦντα ἐναντίον παραγωγικῶν δαπανῶν οὕτως ἐμφόβως, δι’ ἃς παραγωγικὰς δαπάνας ἀπὸ πολλῶν ἤδη ἐτῶν διαμαρτύρεται στεντορείᾳ τῇ φωνῇ, ὅτι πρέπει τὸ Κράτος νὰ ὀρρωδῇ δι’ αὐτάς, διότι ἀποδίδουσι πολλαπλασίως. Δύναμαι νὰ καθησυχάσω τὸν κ. Βουλευτὴν Λακωνίας, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς δαπάνας ταύτας. Πρῶτον ὑπηνίχθη ταμιακὴν δυσχέρειαν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχω νὰ δώσω ἢ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προχθές· διὰ διατάξεως προσθέτου θὰ ἀφεθῇ, ὥστε διὰ Β. Διατάγματος βαθμηδὸν νὰ ἐφαρμόζηται ὁ νόμος.

§113Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ ταμιακῆς δυσχερείας.

§114Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνόμισα ὅτι ὑπηνίχθητε. Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ τὸ ὁποῖον ἐπιφυλάσσομαι διὰ στατιστικῶν ἀριθμῶν νὰ ἀποδείξω τελείως εἰς ἄλλην εὐθετωτέραν περίπτωσιν, διότι δὲν ἔχω σήμερον μετ’ ἐμοῦ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς· Θὰ ἀποδείξω δηλαδὴ δι’ ἀριθμῶν ὅτι πολλὰ ἔτη πρέπει νὰ παρέλθωσιν, ὅπως αἱ παραγωγικαὶ δαπάναι ἀποφέρωσι καρπούς. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὴν ἐπαύριον τῶν δαπανῶν νὰ ἀναμένωμεν τὴν ἐμφάνισιν τῶν προσδοκωμένων βελτιώσεων καὶ προσόδων. Ἐν τούτοις ἐξαιρετικῶς, διά τινας κλάδους τοῦ ἐθνικοῦ ἡμῶν πλούτου, εἶναι περίεργον ὅτι αἱ δαπάναι αὐταὶ καλύπτονται ἀμέσως. Ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς παρετήρησα εἰς ὑμᾶς, ὅτι προκειμένου περὶ τῶν δαπανῶν τοῦ τμήματος τῆς Ἁλιείας, δαπανῶν ἐτησίων ἐξ 20.000 δραχμῶν, εἰσεπράξαμεν περὶ τὰς 155.000 δραχμῶν ἀμέσως μετὰ τὸ πρῶτον ἔτος, ποσὸν περισσότερον ἐκείνου, ὅπερ εἰσεπράξαμεν κατ’ ἔτος ἐκ τῶν ἰχθυοτροφείων, κατὰ τὴν τελευταίαν τριακονταετίαν.

§115Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Μήπως ὀφείλωνται εἰς ἐνέργειαν τῶν οἰκονομικῶν Ἀρχῶν;

§116Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ αἱ οἰκονομικαὶ Ἀρχαὶ οὐδὲν ἄλλο κάμνουσι παρὰ νὰ λαμβάνωσιν ὁδηγίας ἀπὸ τοῦ κέντρου.

§117Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Σᾶς ἐρωτῶ μήπως ηὐξήθησαν ἐκ προνοίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§118Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Οἱ ἔφοροι δὲν κάμνουσι τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ λαμβάνωσι τὰ σχέδια τῆς διακηρύξεως ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, τὸ Ὑπουργεῖον τὰ διατυπώνει τεχνικῶς, συμφώνως πρὸς τὰς ὁδηγίας τῶν εἰδικῶν. Ἀλλ’ ἡ αὔξησις ἐπῆλθε, καθὼς μᾶς ἀνέφεραν οἱ ἔχοντες σχέσεις μὲ τὰ ἰχθυοτροφεῖα δι’ ἐπανειλημμένων ἀναφορῶν καὶ ἐκ τῆς πεποιθήσεως ὅτι, ἀφοῦ ὑπάρχει εἷς ἄνθρωπος, ἐπιστήμων ἰχθυολόγος, θὰ δύναται νὰ διδάξῃ αὐτοὺς νὰ κάμωσι τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τεχνικώτερον. Ὡμίλησα ἄλλοτε περὶ τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν δασοφυλάκων. Τὸ δασαρχεῖον Ἀττικῆς ἀπὸ 33 χιλιάδας ἀπέδωκεν εἰς διάστημα μηνῶν τινων 49 χιλιάδας, χωρὶς νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τῆς ξυλείας τὸ συνήθως χορηγούμενον. Τί σημαίνει τοῦτο; Ὅτι ἐπετέλεσαν καλλίτερον τὸ καθῆκόν των τὰ δασικὰ ὄργανα. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μᾶς φοβίζωσι αἱ δαπάναι, διότι ἔχομεν ἄμεσον τὴν ἀπόδοσιν, μολονότι δὲν θὰ μᾶς ἐφόβιζον καὶ ἂν ἡ ἀπόδοσις δὲν θὰ ἦτο ἄμεσος. Δὲν φαντάζομαι ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας ἦτο δυνατὸν νὰ πρεσβεύῃ τὸ ἀντίθετον. Εἷς ἐκ τῶν μεγαλειτέρων διδασκάλων τῆς σημερινῆς ἐπιστήμης τῆς πλουτολογίας, ὁ πολὺς Nitti, καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Νεαπόλεως καὶ προσφάτως Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τῆς Ἰταλίας, εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1911 εἰς τὴν Ἰταλικὴν Βουλήν, ἐκαυχᾶτο, διότι, εἰς διάστημα ὀλίγων ἐτῶν, ἐτριπλασιάσθησαν σχεδὸν αἱ δαπάναι τοῦ Ὑπουργείου του. Καὶ εἶναι φυσικὴ καὶ ἐπιστημονικὴ ἡ ἀντίληψις αὐτή. Πᾶσα δαπάνη τοιαύτη φέρει πολλαπλασίους τοὺς καρπούς, ὅταν δὲ ἐλλείπῃ ὅλως διόλου ἡ δαπάνη αὐτή, εἶναι φυσικὸν νὰ διατηρῆται ἡ παραγωγὴ τοῦ πλούτου εἰς προϊστορικὴν κατάστασιν. Ἐὰν βαδίσωμεν τὴν ὁδὸν αὐτήν, ὅτι πρέπει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ μὴ γίνηται αὔξησις δαπανῶν, τὸ Ὑπουργεῖον εἶναι περιττόν. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως ἀσκόπους δαπάνας· ἐπὶ τούτου θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ δεχθῶ εἰς πᾶσαν στιγμὴν πάντα ἔλεγχον καὶ πᾶσαν συζήτησιν. Ἐὰν ὅμως βαδίσωμεν τὴν ὁδὸν τοῦ μὴ ποσῶς δαπανᾷν, ποτὲ δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς αἴσια ἀποτελέσματα. Πρέπει νὰ χαίρωμεν ὁσάκις βλέπομεν ὅτι αὐξάνουσιν αἱ θυσίαι τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῆς παραγωγῆς, θυσίαι τὰς ὁποίας θὰ ἔχωμεν εἰς διπλοῦν ἀντάλλαγμα, εἰς εὐημερίαν τῆς κοινωνίας, καὶ εἰς εἴσπραξιν φόρων ἀμέσως ἢ ἐμμέσως. Τὰ ἄλλα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, ἐστηρίζοντο εἰς ἑρμηνείαν τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως· εἶπε δηλαδὴ ὅτι ὁμολογεῖτε ὅτι ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ παραγωγικότης τῶν δασῶν καὶ συνεπῶς, σκεφθέντες διὰ τὰ δάση τὰ ὁποῖα σᾶς δίδουσιν ἀπόδοσιν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῆτε καὶ περὶ τῆς συντηρήσεως τῶν λοιπῶν δασῶν. Ὑποθέτω ὅτι παρηρμήνευσε τὴν ἔννοιαν τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, διότι εἶναι ἁπλουστάτη. Παραγωγικότης τῶν δασῶν δὲν σημαίνει τὴν ἀπόδοσιν δημοσίων εἰσπράξεων. Εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς ἓν μέρος νὰ ὑπάρχωσι δάση πολλά, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἰδιωτικὰ ἢ νὰ μὴ ὑπάρχωσι δρόμοι πρὸς ἐκμετάλλευσιν καὶ αἱ εἰσπράξεις νὰ εἶναι ἐλάχισται, εἰς ἄλλο δὲ μέρος ὀλιγώτερα δάση ἢ νὰ ὑπάρχωσι δρόμοι καὶ αἱ εἰσπράξεις νὰ εἶναι περισσότεραι. Δὲν σημαίνει ὅτι τὸ ἕν μέρος εἶναι παραγωγικώτερον τοῦ ἑτέρου. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου καὶ ἐκ τοῦ ἰδίου μου νομοῦ, ὅτι ὑπάρχουσι δασαρχεῖα χωρὶς νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχωσι τοιαῦτα. Ἐσκέφθην λοιπόν, διὰ νὰ ἀποφύγω τὸν ἔλεγχον τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας περὶ δαπανῶν, ὅτι θὰ ἔκαμνα καλῶς, ἂν περιορίσω τὸν ἀριθμὸν τῶν δασαρχείων. Ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὅμως μία μελέτη, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἴδωμεν τίνες περιφέρειαι θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀποτελέσωσι δασαρχεῖα. Ἀτυχῶς στατιστικὴν τῶν δασῶν δὲν ἔχομεν· ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία πρόχειρος στατιστική. Λοιπὸν ἐμελετήθησαν αἱ κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ἀποδόσεις τῶν δασῶν εἰς δασικὰ προϊόντα καὶ ὄχι εἰς ὕλην χρηματικήν, εἰς δημόσια ἔσοδα· εἴχομεν τοὺς δασικοὺς πίνακας τῆς ἐτησίας ἐκμεταλλεύσεως πρὸς τοῦτο. Ἔγινεν ἔπειτα ὁ στατιστικὸς γραφίτης, ὁ ὁποῖος ἀπῃτεῖτο, καὶ εἴδομεν τὴν ἀπόδοσιν τὴν δασικὴν ἑκάστης περιφερείας. Εἰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ἀποδόσεις ἐπαρκεῖς, δὲν ἱδρύομεν δασαρχεῖα. Ἐσκέφθημεν ἀκόμη καὶ κἄτι ἄλλο· ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν παραγωγικότητα ἑκάστου τῶν δασαρχείων, δυνάμεθα νὰ τοποθετήσωμεν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἔχομεν εἰδικοὺς δασάρχας εἰς τὰ δασαρχεῖα τὰ ἔχοντα τὴν μείζονα ἀπόδοσιν, εἰς δὲ τὰ ἄλλα δασαρχεῖα νὰ τοποθετήσωμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, ἐφ’ ὅσον δὲ ἐπανέρχονται ἐκ τῆς Ἑσπερίας οἱ ἐκεῖ ἐκπαιδευόμενοι, εἰδικῶς δασάρχαι—θὰ ἀρχίσῃ δὲ ἡ ἐπάνοδός των μετὰ ἓν ἔτος, διότι πέρυσιν ἐστάλησαν, ἀπαιτεῖται δὲ τριετία διὰ τὴν ἐκπαίδευσίν των, ἀλλά τινες ἐξ αὐτῶν εἶχον ἀκολουθήσει μαθήματα ἀνώτερα ἐνταῦθα καὶ κριθέντες ἱκανοὶ εἰσῆλθον ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν βʹ τάξιν,—θὰ τοποθετῶμεν τούτους, ἐφ’ ὅσον ἐπανέρχονται, εἰς ἐκεῖνα τὰ δασαρχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχουσι τὴν μεγαλειτέραν παραγωγικότητα καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσι τὴν καλλιτέραν ἐκμετάλλευσιν. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς εἶπεν ὅτι δὲν ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἓν δασαρχεῖον, δι’ ἔλλειψιν συγκοινωνίας, δὲν δίδει ἴσως καμμίαν παραγωγικότητα καὶ κατὰ συνέπειαν καταδικάζεται νὰ μὴ εἶναι χωριστὸν δασαρχεῖον. Τὸ ἐσκέφθημεν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ σκεφθῶμεν ὅτι ὑπάρχουσι δάση, τὰ ὁποῖα δὲν ὑλοτομήθησαν ἐλλείψει συγκοινωνίας. Καὶ τὸ ἐσκέφθην τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ ὅμοιον δάσος ὑπάρχει καὶ ἐν τῷ νομῷ μου, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ὑλοτομήθη δι’ ἔλλειψιν ὁδῶν καταλλήλων. Ἀλλ’ ἡ σκέψις αὕτη δὲν ἔπρεπε νὰ μᾶς ἐμποδίσῃ νὰ βαδίσωμεν κατὰ τὸ σύστημα αὐτό. Ἄλλο σύστημα προσφορώτερον δὲν ὑπῆρχε. Μὴ ζητεῖτε, Κύριοι, ἐν τῇ νομοθεσίᾳ τὸ ἄριστον· ζητεῖτε τὸ δυνατῶς καὶ πρακτικῶς καλλίτερον. Θὰ συνομολογήσητε δὲ μετ’ ἐμοῦ ὅτι, ἐὰν μία ὡρισμένη δασικὴ περιφέρεια διὰ τὸν α ἢ β λόγον δὲν συνέπεσε νὰ ἐκμεταλλευθῇ δασικῶς κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, τοῦτο σημαίνει ἀκριβῶς ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη, πρὸς τὸ παρὸν τουλάχιστον, νὰ δώσωμεν εἰς αὐτήν, ἐκείνην τὴν ἰδιαιτέραν προσοχήν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσωμεν εἰς ἄλλην δασικὴν περιφέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν εἰσήλασεν ἡ ἐκμετάλλευσις, καὶ εἰσήλασε βαίνουσα, ὡς ἀπέδειξεν ἡ παρελθοῦσα πεῖρα, εἰς τελείαν ἐξαφάνισιν καὶ καταστροφὴν πάσης δασικῆς βλαστήσεως. Περισσότερον θὰ μᾶς ἀπασχολήσωσιν ἐκεῖναι αἱ περιφέρειαι εἰς τὰς ὁποίας ἤρχισεν ἡ τοιαύτη κακὴ ἐκμετάλλευσις παρὰ ἐκεῖναι, εἰς τὰς ὁποίας οὐδεμία ἔτι ἐγένετο ἐκμετάλλευσις. Ἀλλὰ δὲν ἐσκέφθημεν ὅτι ὁ κανὼν αὐτός, (τὸν ὁποῖον θέτομεν, εἶναι κανὼν ἀλάθητος, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε ὅτι εἰς τὸ ἐδάφιον 3, προλαμβάνοντες τὴν ὑμετέραν ἀντίρρησιν, ὡρίσαμεν ὅτι τὰ ὁρισθέντα οὕτω δασαρχικὰ ὅρια, δυνάμεθα διὰ Β. Διατάγματος νὰ μεταβάλωμεν βραδύτερον. Ἐνόμισα καθῆκόν μου, Κύριοι, νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅλας τὰς ἰδέας ὑφ’ ὧν ἐνεφορήθην, μετὰ μακρὰν μελέτην. Δὲν εἶμαι βεβαίως εἰδικὸς εἰς τὰ τῆς δασικῆς ἐπιστήμης, ἀλλ’ ἐμελέτησα πολὺ ἐπὶ τῶν σκέψεων τούτων, τὰς ὁποίας ἐπὶ μακρὸν χρόνον συνεζήτησα μετὰ τοῦ διευθύνοντος τὰ τῆς δασικῆς ἀποστολῆς· ἐνόμισα δὲ ὅτι ἔπρεπεν, ὅπως κατέληξεν ἡ μελέτη μου, νὰ διατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ὑποθέτω δὲ ὅτι σᾶς ἔπεισεν ἡ ἀνάπτυξις τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ὅτι δὲν παρέλαβον νομοσχέδιον, ὅπως ὑπέβαλεν αὐτὸ ἡ ὑπηρεσία καὶ ὅτι ἔσπευσα νὰ ὑποβάλω αὐτό. Τοῦτο οὐδέποτε πράττω. Ἐμελέτησα τοῦτο πολύ· ἐξήτασα ὅλας τὰς δυνατὰς ἀντιρρήσεις· ἐπείσθην ὅτι οὕτως ἔπρεπε νὰ καθορισθῶσι τὰ τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας παρ’ ἡμῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν δαπάνην, δὲν εἶναι αὕτη καὶ τόσον μεγάλη, ὅσον ἐνόμισεν ὁ κ. Συνάδελφος. Ὑπάρχουσι 38 δασαρχεῖα· ἤδη ἔχομεν ὀλίγους δασάρχας εἰδικούς, θὰ ἀποσπάσωμεν τρεῖς ἴσως τοιούτους, δὲν θὰ εἶναι λοιπὸν ἡ δαπάνη διὰ 60 περίπου δασαρχεῖα, διά τε τὴν παλαιὰν καὶ νέαν Ἑλλάδα. Ἔπρεπεν ἐξ ἀρχῆς οὕτω νὰ ὀργανώσωμεν τὰ πράγματα, ὅταν δὲ θὰ ἔρχωνται ἐκ τῆς Ἑσπερίας οἱ δασάρχαι θὰ καταλαμβάνωσιν ἀμέσως τὰς θέσεις των. Οἱ πρῶτοι ἐρχόμενοι θὰ καταλαμβάνωσι τὰς θέσεις τῶν δασαρχείων, τὰ ὁποῖα δίδουσι τὰς περισσοτέρας ἀποδόσεις, ἐξακολουθούσης δὲ τῆς ἀρχῆς τοῦ νὰ στέλλωμεν δεκαπέντε μαθητάς, θὰ ἔχωμεν μετὰ ἑξαετίαν περίπου συμπεπληρωμένον τὸ δασικὸν ἡμῶν προσωπικόν. Ἐὰν θέλῃ ἡ Ἑλλὰς ὄχι μόνον νὰ σώσῃ τὰ λείψανα ἐκεῖνα τοῦ δασικοῦ πλούτου, τὰ ὁποῖα ἐσώθησαν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀναδασώσῃ τὴν Χώραν ἔν τινι μέτρῳ, ὄχι βεβαίως νὰ καταστήσῃ αὐτήν, ὅπως τὴν εὗρεν ὁ Pouqueville, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι τὴν Πατρίδα μας εὗρεν ἓν μέγα δάσος, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι διὰ τῆς ὀργανώσεως, ἣν σᾶς προτείνω, θὰ κατορθώσωμεν νὰ προστατεύσωμεν τὸ καθεστώς, ἐν τῷ μεταξὺ δέ, ὅταν ἐπιστρέψωσι καὶ ἐκεῖνοι, οὓς ἀπεστείλαμεν, ἵνα μορφωθῶσιν ἄξιοι διδάσκαλοι τῆς δασονομικῆς Σχολῆς, ἱδρύοντες ταύτην θὰ δυνηθῶμεν νὰ μορφώσωμεν καὶ ἄλλους πολλοὺς δασάρχας ἐν τῷ τόπῳ, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπαυξήσωσι τὸν δασικὸν τῆς Χώρας πλοῦτον, διότι θὰ παραλαμβάνωνται καὶ παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη δὲν ἔχουσιν ἐννοήσει τίνα ζημίαν φέρει ἡ καταστροφὴ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἰδιωτικοῦ καὶ ἐθνικοῦ πλούτου καὶ ἀπὸ κοινότητας, εἰς τὰς περιφερείας τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι δάση ἢ δύναται νὰ γίνῃ ἀναδάσωσις καὶ ἀπὸ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον θὰ ἀναγκασθῇ βεβαίως νὰ πολλαπλασιάσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν δασαρχῶν του, ἂν θελήσῃ νὰ σκεφθῇ περὶ συνεχοῦς ἐργασίας δασώσεως καὶ ἀναδασώσεως τῆς Χώρας.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§120Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ. Ἐπιτρέπετε, κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ Κανονισμοῦ;

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§122Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ. Πρὸ ὀλίγων λεπτῶν μοὶ παρουσίασαν δύο ἐκθέσεις πρὸς ὑπογραφὴν ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ μέλους τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν. Ἐπειδὴ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐκλήθη ποτὲ εἰς συνεδρίασιν, οὔτε εἶχον γνῶσιν τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, ἐσημείωσα τὴν δήλωσιν ὅτι οὔτε ἐκλήθημεν οὔτε ἔλαβον γνῶσιν αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν. Μετ’ ὀλίγον μὲ ἠρώτησεν Συνάδελφός μού τις, ὄχι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ τῆς Συμπολιτεύσεως, ἐὰν ἔλαβον γνῶσιν τῶν νομοσχεδίων. Ἀπήντησα ὅτι οὔτε ἐκλήθην οὔτε γνωρίζω περὶ τίνος πρόκειται. Μὲ ἠρώτησε, τί ἔκαμες; Ἀπήντησα ὅτι ἔκαμα τὴν δήλωσιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν καὶ ὑπέγραψα. Μετέβη εἰς τὸ γραφεῖον, ἵνα ὑπογράψῃ καὶ αὐτὸς ὑπὸ τὸ ὄνομά μου καὶ εἰς τὸ γραφεῖον εὗρεν ἐσβεσμένην τήν τε σημείωσίν μου καὶ τὸ ὄνομά μου. Ἀφήνω εἰς τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ κρίνῃ τὸ γενόμενον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄτομόν μου, παρακαλῶ νὰ μὲ θεωρῆτε παρῃτημένον ἀπὸ μέλους τῆς ἐπιτροπῆς.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε κάμει ἀρχαιρεσίας τῆς ἐπιτροπῆς;

§124Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ. Ὄχι. Ἀπολύτως τίποτε.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐξετάσω, κ. Βουλευτά.

§126Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ. Νὰ ἐξετάσητε, παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς.

§127Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Καὶ νὰ ἀνακοινωθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξετάσεως εἰς τὴν Βουλήν.

§128Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι νομίζω, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν ἔρχομαι εἰς διαφωνίαν πρὸς τὰ προτεινόμενα μέτρα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐχρησιμοποίει καὶ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν τὰ ἐπιχειρήματα, τῶν ὁποίων κάμνει τόσην ἐπιτυχῆ χρῆσιν, ὥστε νὰ μὲ ἔπειθεν ὅτι κακῶς καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ εὑρίσκομαι ἐν διαφωνίᾳ εἰς θέμα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του, κατέχει πολὺ καλλίτερον οἱουδήποτε ἄλλου, διότι τὰ δασικὰ ζητήματα δὲν ἀπησχόλησάν ποτε καὶ ἐκείνους ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἔρωτά τινα πρὸς τὰ δάση ὅπως ἐγώ, ὥστε καὶ ἡ διὰ πρώτην φορὰν προκύψασα διαφωνία νὰ ἀρθῇ. Τοῦτο ὅμως μετὰ λύπης μου δὲν τὸ εἶπον. Τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω ὅτι δὲν ἦσαν ἀνάλογα πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνήθως ἢ μᾶλλον πάντοτε μεταχειρίζεται ἐκ τῆς θέσεως ταύτης. Ὁ χειριστὴς τοῦ βήματος, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, κατώρθωσε νὰ ἀναμίξῃ τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ προαγορεύσαντος καὶ τὰς ἰδικάς μου εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ δυνηθῶ καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος νὰ διακρίνω ἂν ἀπήντα πρὸς ἐμὲ ἢ ἀπήντα πρὸς τὸν πρὸ ἐμοῦ λαλήσαντα.

§129Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πρὸς τοὺς δύο ἀπήντων.

§130Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁλόκληρον τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μὴ ἀνάθεσιν καθηκόντων δασάρχου εἰς τοὺς ἀρχιφύλακας, εἶναι ὁ τρόμος τὸν ὁποῖον ἔχει ὅτι θὰ διετύπωνον ἀξίωσιν ἀξιωματικοποιήσεως. Ἐγὼ τὸν τρόμον αὐτὸν εὑρίσκω πολὺ ἀβάσιμον καὶ ἀπορῶ πῶς ἀνὴρ θελήσεως τόσον ἰσχυρᾶς, ὅσην ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐθεώρησεν ὅτι ὁ φόβος αὐτὸς ἔπρεπε νὰ κάμῃ αὐτὸν νὰ προβῇ εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ὅσα πρὸ ὀλίγου ἀνέφερα κακά. Οὐδεὶς ὡμίλησε, τοὐλάχιστον ἐγὼ δὲν ὡμίλησα, περὶ ἀξιωματικοποιήσεως τῶν ἀρχιφυλάκων. Ἁπλούστατα θὰ ἀνατεθῶσιν εἰς αὐτοὺς τὰ καθήκοντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦσι καὶ ἤδη οἱ ἀρχιφύλακες καὶ εἶναι πρὸς τοῦτο ὑποχρεωμένοι, διότι δὲν ὑπάρχει ἀνωτέρα Ἀρχή. Τὸ ὅτι θὰ ἐκτελέσωσι μίαν φορὰν καθήκοντα ἀνωτέρας Ἀρχῆς, ἕπεται ὅτι θὰ δοθῇ αὐτοῖς τὸ δικαίωμα καὶ νὰ διατυπώσωσιν ἀξιώσεις; Πιθανὸν τοῦτο, ὅπερ εἶναι πολὺ φυσικόν. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες καὶ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν, μετὰ τοὺς δύο πολέμους, διετύπωσαν τὴν ἀξίωσιν νὰ γίνωσιν ὅλοι ἀξιωματικοί, ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἡ Πολιτεία δὲν ἐπτοήθη καὶ ἀπέρριψε τὰ περισσότερα παράπονα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μάλιστα εἶπε τοῦτο καθαρὰ πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ, εἰπὼν εἰς τοὺς παραπονουμένους ὀρθὰ κοφτά, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνάγκη τοῦ στρατοῦ καὶ δὲν δύνανται νὰ ἱκανοποιηθῶσιν. Ὅτε ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμά των καὶ οἱ ὁποῖοι διατελοῦσιν ἐν πλήρει πεποιθήσει, ὅτι δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἐξετέλεσαν ἐν πολέμῳ, διότι ἦσαν ἀξιωματικοί, διῴκησαν μονάδας, ἐνίκησαν τὸν ἐχθρόν, ὅτε τοιοῦτοι ἄνδρες τοιαῦτα ἐπιτελέσαντες δὲν κατώρθωσαν νὰ πείσωσι τὴν Πολιτείαν νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτούς, ἀπορῶ διατί θὰ φοβηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὰς ἐντελῶς ἀκάκους καὶ οὐδένα δυναμένας φόβον νὰ ἐμποιήσωσιν ἀξιώσεις τῶν ἀρχιφυλάκων, οἱ ὁποῖοι καὶ λόγῳ τοῦ ἀριθμοῦ καὶ τοῦ εἰρηνικοῦ ἐπαγγέλματος, τὸ ὁποῖον διεξάγουσι δὲν θὰ εἶναι τόσον φοβεροί, ὥστε νὰ φέρωσιν εἰς ἀμηχανίαν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὥστε νομίζω ὅτι τοῦ ἐπιχειρήματος τούτου δὲν δύναται νὰ γίνῃ χρῆσις. Ἀλλ’ οὔτε τὸ ἄλλο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐστήριξε τὴν πρόσληψιν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, τὸ ζήτημα τῆς παιδεύσεως, ἔχει ἀξίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐμνημόνευσεν ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τελειώσει τὸ Γυμνάσιον. Βεβαίως εἶναι πολλοὶ τοιοῦτοι, ἀλλ’ εἶναι ὀρθὸν ὅλους αὐτούς, τοὺς καλλιτέρους, νὰ ἀποσπάσητε ἀπὸ τὸ κύριον αὐτῶν καθῆκον; Οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς εἶναι 140 ἢ 150. Εἶναι ὀρθὸν ἐξ αὐτῶν νὰ ἀποσπάσητέ τινα;

§131Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο κατόπιν συνενοήσεως μετὰ τοῦ Ἀρχηγείου.

§132Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅτι δύνανται νὰ αὐξήσωσιν αἱ θέσεις, δύνανται, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ μονίμων θέσεων. Συνεπῶς διὰ νὰ προκύψῃ τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀπαιτεῖται μία παράνομος δαπάνη ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν Χωροφυλακήν. Διότι ἂν ἀποσπάσῃ ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος ἀριθμοῦ τοὺς καλλιτέρους ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, τοῦτο θὰ εἶναι πρὸς μεγάλην ζημίαν τῶν κυρίων καθηκόντων τοῦ Σώματος τῆς Χωροφυλακῆς. Ἂν οἱ δασοφύλακες εἶναι τελειόφοιτοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου, τοῦτο δὲν ἠμπόδισεν αὐτοὺς νὰ ἔχωσιν εἰδικὰς γνώσεις, διότι ἡ εἰδικὴ μόρφωσις κατέστησεν αὐτοὺς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων, πολὺ καλλιτέρους ἀπὸ ἕνα δικηγόρον ἢ ἰατρόν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὁμολογῶ ὅτι διὰ τὰ καθήκοντα τοῦ δάσους δὲν ἔχω τὴν ἐπάρκειαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ εἷς ὁ ὁποῖος ἐσπούδασεν ἐπὶ δύο ἔτη καὶ ἔφθασε νὰ γίνῃ ἀρχιφύλαξ. Δὲν ὑποθέτω ὅτι ὁ Θουκυδίδης καὶ τὰ Λατινικὰ θὰ προσθέσωσί τι διὰ τὰ δασικὰ καθήκοντα. Ὁπωσδήποτε οἱ ἀρχιφύλακες θὰ εἶναι ἐμπειρότεροι τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, ἕως ὅτου καὶ ἐκεῖνοι μάθωσιν, ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως μάθωσιν εἰς τοῦ κασίδι τὸ κεφάλι. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μοὶ ἐδίδετο ἀπάντησις εἰς τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀναμίξας τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, ὡμίλησε περὶ ταμιακῆς δυσκολίας, ἡ ὁποία αἴρεται διὰ τῆς ἀναβολῆς τῆς δαπάνης, ἀλλ’ ἡ οἰκονομικὴ δυσχέρεια θὰ μείνῃ· ὁ νόμος εἶναι νόμος καὶ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ, ὁ ὁποῖος θὰ προσπαθήσῃ νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ ἅμα ὡς λάβῃ τὴν ἄδειαν ἢ ἅμα ὡς αἱ ἀντιρρήσεις τοῦ συναδέλφου του κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελον γίνει ὀλιγώτερον ἐπιτακτικαί. Διαφερόμενος νὰ καλλιτερεύσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασῶν καὶ νὰ συμπληρώσῃ τὰς μελέτας του καὶ τὰ μέτρα του πρὸς τελείαν ὀργάνωσιν τῶν δασῶν, θὰ προσπαθήσῃ, εἶναι πολὺ φυσικὸν τοῦτο, νὰ ἐφαρμόσῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα κρίνει ὀρθά. Ἡ οἰκονομικὴ λοιπὸν ζημία θὰ προκύψῃ. Δὲν μὲ ἱκανοποίησεν ἡ δοθεῖσα ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ μάλιστα μὴ συνοδευθεῖσα ὑπὸ παρομοίων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τίνα τρόπον θὰ λείψῃ ὁ κίνδυνος ὁμοίας δαπάνης διὰ τὴν Χωροφυλακήν, ἥτις θὰ ἐκτελέσῃ τὰ δασικὰ ἔργα ἐπὶ 4, 5, 6 καὶ 7 ἔτη. Εἶναι πολὺ φυσικὸν νὰ αὐξηθῇ ἡ δύναμις αὐτῆς κατὰ τὸν ἀριθμὸν τοῦτον, ὥστε ἔπειτα ἡ μείωσις τοῦ ἀριθμοῦ νὰ μὴ εἶναι δυνατή. Οὔτε οἱαδήποτε δαπάνη πρὸς ἐφαρμογὴν ἑνὸς μέτρου πρέπει νὰ μᾶς κάμῃ νὰ ἀδιαφορήσωμεν, διότι ἡ προτεινομένη δαπάνη θὰ εἶναι παραγωγική, διότι, καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τοῦτο, ἂν αἱ δαπάναι πρὸς ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν δὲν εἶναι τὰ μάλιστα παραγωγικαί, — καὶ ἔχομεν ἡμεῖς τοιαῦτα εἰς τὸν νομόν μας — τὰ ὁποῖα ἀποξηραινόμενα θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσωσι τὰς δαπάνας τῆς ἀποξηράνσεως τὸ πρῶτον ἔτος, δὲν ὑποθέτω ὅτι αἱ δαπάναι διὰ τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν θὰ εἶναι τόσον παραγωγικαὶ ὅσον αἱ δαπάναι τῆς ἀποξηράνσεως τοῦ ἕλους Τυρνάσου, ἐν τῷ ὁποίῳ ἡ καλλιέργεια τοῦ βάμβακος ἀποδίδει 1500 δραχ. κατὰ στρέμμα· ὥστε, ἂν δαπανηθῶσι διὰ τὴν ἀποξήρανσίν του 700.000, εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ παραγωγὴ τοῦ πρώτου ἔτους νὰ ἀποδώσῃ πλέον τοῦ ἑκατομμυρίου, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι 35.000 στρεμμάτων ἔχουσιν ἀποκλεισθῆ.

§133Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν σᾶς ἤκουεν ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργός, θὰ σᾶς ἔλεγεν ὅτι ἐκεῖ χρειάζονται πάρα πολλαὶ δαπάναι.

§134Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ πρόκειται περὶ δαπάνης, ἡ ὁποία θὰ ἀποδοθῇ μετὰ ἓν ἔτος, καὶ δὲν θὰ μᾶς παρουσιάζωνται — καὶ πολὺ ὀρθῶς, τὰς ἐκτιμῶ ὡς πολὺ σοβαρὰς τὰς ἀντιρρήσεις — διάφοροι Ὑπουργοὶ λέγοντες ὅτι ἐλλείπουσι τὰ μέσα, διὰ νὰ γίνωσιν ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι πολὺ παραγωγικά. Καὶ εἰς τὸν ἀτομικόν μας βίον πολλαὶ δαπάναι εἶναι τὰ μάλιστα παραγωγικαί, δυνάμεναι νὰ φέρωσι καρποὺς μετὰ πάροδον ἑβδομάδος, μηνός, ἔτους, καὶ ὅμως δὲν τὰς κάμνομεν, εἴτε διότι δὲν ἔχομεν τὰ μέσα, εἴτε διότι ἄλλαι δαπάναι εἶναι ἐπιτακτικώτεραι. Ὥστε δὲν πρέπει νὰ τίθηται τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα εἰς δευτέραν μοῖραν πρὸ τῆς ὀρθότητος τῆς δαπάνης. Ἐγὼ παραδέχομαι τὴν ὀρθότητα τῆς δαπάνης καὶ ὁμολογῶ ὅτι πρὸς συντήρησιν τῶν δασῶν ἡ Ἑλλὰς δαπανᾷ ὀλιγώτερα οἱουδήποτε ἄλλου Κράτους καὶ οἱαδήποτε δαπάνη ἐπιβάλλεται. Τὸ ζήτημα ὅμως εἶναι ὅτι εἰς τὰς δαπάνας τῆς Πολιτείας πρέπει νὰ τεθῇ σειρὰ, καὶ ἡ σειρὰ διὰ τὰς δαπάνας τῶν δασῶν δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἡ τακτικωτέρα. Θὰ μένω πάντοτε μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ εἶναι πρόξενον κακοῦ, καὶ θὰ προξενήσῃ ζημίαν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τίνα τρόπον φρονεῖ ὅτι δύναται τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς νὰ στερηθῇ ἑβδομήκοντα ἀτόμων, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ζημία εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ Σώματος, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπίσης σοβαρὰ, ἂν μὴ σοβαρώτερα, ὅσον τὰ τῆς φυλάξεως τῶν δασῶν, καὶ κατὰ τίνα τρόπον θὰ προληφθῇ ὁ κίνδυνος, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ἀποφύγωμεν, τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν μὴ δυνάμενοι νὰ ὑπολογισθῶσιν ἐκ τῶν προτέρων, ἀφοῦ ἀκόμη δὲν ἐστάλησαν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ νὰ σπουδάσωσιν...

§135Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι δά· ἐστάλησαν. Εἶχον σταλῆ 15 καὶ φέτος ἐστάλησαν ἄλλοι 15· ἐν ὅλῳ 30.

§136ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετὰ ἕξ ἔτη ἀκόμη συμπληροῦται ἡ ὅλη δασικὴ ὀργάνωσις.

§137Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τέλος καὶ μετὰ παρέλευσιν ἑπτὰ ἐτῶν ἀποσπάσεως φοβοῦμαι μὴ δώσωσιν ἀφορμὴν πρὸς μονιμοποίησιν, καὶ θὰ γίνῃ ἀφορμὴ τὸ παρὸν νομοσχέδιον τοῦ κακοῦ τούτου, καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας φρονεῖ ὅτι δὲν δύνανται οἱ δασοφύλακες νὰ ζητήσωσι μονιμοποίησιν, θὰ στοιχίσῃ δὲ εἰς τὴν Πολιτείαν τοῦτο μίαν δαπάνην, ἡ ὁποία θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς.

§138Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἴσως, κύριοι Βουλευταί, δυσφορεῖ ἡ Βουλὴ διὰ τὴν παρατεινομένην συζήτησιν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη, ἀφοῦ ἅπαξ ἦλθε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁπωσδήποτε νὰ συζητηθῇ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξέθηκε τὰς σκέψεις, ἐξ ὧν ὡρμήθη εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι δὲ εὐχάριστον ἀληθῶς, διότι ἡ Βουλὴ ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ ἐπληροφορήθη καὶ περὶ σκέψεων τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ καὶ περὶ τῶν σκέψεων τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων, ὧν ἔκαμε χρῆσιν, ἀπεδείχθη ὅτι οἱ ἰσχυρισμοί, τοὺς ὁποίους προέτειναν οἱ συζητήσαντες ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τοὐλάχιστον δὲν ἦσαν πολὺ ἀβάσιμοι. Ἀνέφερεν ὡς ἔλλειψιν τῆς συστάσεως Σχολῆς τὴν ἔλλειψιν προσωπικοῦ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι παρέβλεψε τοῦτο. Ἡμεῖς προετείναμεν τὴν σύστασιν Σχολῆς οὐχὶ πρὸς μόρφωσιν ἐπιστημόνων δασολόγων, ἀλλὰ πρὸς μόρφωσιν τοιούτων δασολόγων, οἵτινες μετὰ βραχεῖαν μαθητείαν ἤθελον χρησιμεύσει πρὸς προσωρινὴν διεύθυνσιν δασαρχείων, πρὸς μόρφωσιν δὲ τοιούτων δασολόγων δὲν ἀπαιτεῖται πολυτελὲς προσωπικόν. Καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τοῦ Πολυτεχνείου ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν δασῶν, ἐπιστημόνων, μορφωθέντων τελείως ἐν Γερμανίᾳ, ἠδύναντο νὰ ἀπαρτίσωσι πλήρη σχολὴν χάριν μορφώσεως τοιούτου προσωπικοῦ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν πρέπει νὰ ζητῶμεν τὸ τέλειον, ἀλλὰ τὸ καλλίτερον τοῦ ὑπάρχοντος ἀλλ’ ἀκριβῶς καὶ ἡμεῖς τοῦτο ζητοῦμεν. Ἀντὶ τοῦ ὑπάρχοντος νὰ τεθῇ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἐπί τινα ἔτη νὰ χρησιμεύσῃ, μέχρις οὗ οἱ ἐν Εὐρώπῃ σταλέντες ὑπότροφοι ἀναλάβωσι τὴν τελείαν διεύθυνσιν τῶν δασαρχείων. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τοὺς ἀρχιφύλακας τὴν διεύθυνσιν τῶν δασαρχείων, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι οὗτοι θὰ ἀξιώσωσι μίαν ἡμέραν νὰ γίνωσι διευθυνταὶ τῶν δασαρχείων, δὲν εἶναι σοβαρόν. Τὴν ἡμέραν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπανέλθωσιν ἐκ τῆς Εὐρώπης οἱ σταλέντες ὑπότροφοι, θὰ παραστῇ ἀπόλυτος ἀνάγκη τὰ παλαιὰ δασαρχεῖα νὰ ὑποδιαιρεθῶσι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος περὶ δασαρχείων καὶ φυλάξεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν, ἐν ὅσῳ ὑπάρχει ἡ σήμερον ὑπάρχουσα ἀνεπιστημονικωτάτη διαίρεσις αὐτῶν. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν ἡ ὑπηρεσία θὰ προβῇ εἰς διαίρεσιν τῶν δασαρχείων, καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι οὐχὶ ἅπαξ θὰ προβῇ εἰς τοιαύτην διαίρεσιν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχητε πρόχειρον προσωπικὸν τοὺς ἀρχιφύλακας, μορφωθέντας κατόπιν πολυετοῦς ὑπηρεσίας καὶ δυναμένους νὰ συμπληρώσωσι τὰς σπουδάς των εἴς τινα σχολήν, τὴν ὁποίαν δύνασθε νὰ συστήσητε, ἵνα τοὺς χρησιμοποιήσητε ὡς δασάρχας τῶν νέων δασαρχείων καὶ θὰ ἔχητε οὕτω νὰ ἱκανοποιήσητε καὶ πᾶσαν φιλοδοξίαν αὐτῶν, τὴν ὁποίαν ἤθελον ἔχει ἕνεκα τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσήνεγκαν πρὸς διαφύλαξιν τῶν δασῶν. Ὥστε, ἐὰν σᾶς ἐμποδίζῃ ὁ φόβος οὗτος, σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν ὅτι ἔχετε πρόχειρον τὸ μέσον τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς φιλοδοξίας αὐτῶν. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν εἶναι μεμορφωμένοι οὗτοι εἰς τὸ νὰ ἀναλάβωσι τὴν διεύθυνσιν τῶν δασαρχείων· εἶναι ὅλοι φύλακες. Ἀλλὰ τί ζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Σεῖς τὸ λέγετε· «Ζητοῦμεν νὰ διαφυλάξωμεν τὰ ὀλίγα λείψανα τῶν δασῶν». Τὴν μεταβατικὴν αὐτὴν ὀργάνωσιν χρειάζεσθε μόνον πρὸς διαφύλαξιν τῶν ὀλίγων λειψάνων τῶν δασῶν. Ἀναγνωρίζετε ὅτι οἱ ἀρχιφύλακες εἶναι καλοὶ φύλακες. Τί ἐπὶ πλέον θέλετε; Ἢ νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχητε τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν δασῶν διὰ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, τοὺς ὁποίους θὰ δεχθῆτε προσωρινῶς; Ποτέ. Δὲν εἶναι δυνατὸν. Θὰ ἐπιτύχητε τὸ πολὺ μίαν καλὴν φύλαξιν τῶν δασῶν, ἐὰν τὸ ἐπιτύχητε, διότι ἐγὼ ἀμφιβάλλω. Ὥστε καὶ ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἰσχυρὸν τὸ ἐπιχείρημα ὅτι θὰ εἶναι ἀκατάλληλοι πρὸς διεύθυνσιν τῶν δασαρχείων οἱ ἀρχιφύλακες. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶμαι κἂν ὑπὲρ τοῦ συστήματος τούτου, ἀλλ’ ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς συστάσεως Σχολῆς ἐν ᾗ ἡ μαθητεία νὰ μὴ εἶναι οὔτε τριετής, οὔτε ἔστω καὶ διετής, καὶ ἐκ τῆς ὁποίας νὰ ἐξέλθωσιν οἱ προσωρινοὶ δασάρχαι, καὶ τοὺς ὁποίους κατόπιν ἠθέλετε χρησιμοποιήσει ὡς δασάρχας τῶν νέων μικροτέρων δασαρχείων. Ἀλλ’ ἐὰν συνιστῶ νὰ χρησιμοποιήσητε τὸν ἀρχιφύλακα, δὲν θὰ συστήσω εἰς ὑμᾶς νὰ καταφύγητε εἰς τοῦτον προχείρως. Βεβαίως εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμητε ἐπιλογὴν ἐπιμελῆ μεταξὺ αὐτῶν πρὶν ἢ ἀναθέσητε εἰς αὐτοὺς τὰ δασαρχεῖα. Ἑπομένως ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀφοῦ αἴρεται ὁ φόβος ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσητε τὴν φιλοδοξίαν αὐτῶν, τὸ ζήτημα εἶναι ὁμαλώτερον· διότι μὴ νομίζητε ὅτι εἶναι πρόχειρον νὰ ἀναπληρώσητε τοὺς δασάρχας, οἱ ὁποῖοι χρειάζονται εἰς τὴν παλαιὰν καὶ νέαν Ἑλλάδα διὰ τῶν ὑποτρόφων, τοὺς ὁποίους ἐστείλατε εἰς τὴν Εὐρώπην. Θὰ χρειασθῆτε δασάρχας πολλοὺς καὶ θὰ χρειασθῆτε ἐπὶ πολλὰ ἔτη νὰ στέλλητε ὑποτρόφους εἰς τὴν Εὐρώπην, ἵνα συμπληρώσητε τὸ κατάλληλον προσωπικὸν διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Διότι βεβαίως καὶ ὑμεῖς γνωρίζετε ὅτι ἡ ἔκτασις ἑνὸς σημερινοῦ δασαρχείου, ἀσφαλῶς θὰ διαιρεθῇ κατόπιν εἰς τρία δασαρχεῖα· οὐδὲ θὰ ἔχητε περὶ τούτου, ἐλπίζω, ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν. Ἀφοῦ λοιπὸν ἀποφεύγετε, διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ἐγὼ δὲν θεωρῶ σπουδαῖον, τῆς ἐλλείψεως προσωπικοῦ, τὴν σύστασιν σχολῆς, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ἐξέρχωνται οἱ προσωρινοὶ δασάρχαι καὶ οἱ ὁποῖοι μίαν ἡμέραν διὰ τῆς συμπληρώσεως τῆς μορφώσεως αὐτῶν θέλουσι καταστῆ κατάλληλοι διὰ τὴν διοίκησιν μικροτέρων δασαρχείων ἡμῶν, μὴ ἀπομακρύνεσθε σᾶς παρακαλῶ τῆς ἰδέας νὰ ἀναθέσητε εἰς τοὺς ἀρχιφύλακας τὰ δασαρχεῖα. Εἶναι οἱ καταλληλότεροι οὗτοι, θὰ παρασκευασθῇ δ’ οὕτως καὶ προσωπικὸν κατάλληλον, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς χρησιμεύσῃ, ὅταν φθάσωμεν εἰς σημεῖόν τι, ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔχομεν δασικὴν ὑπηρεσίαν ἐν Ἑλλάδι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐγὼ εἶπον τοῦτο, ὅτι ἐν τῇ διαιρέσει τῶν δασαρχείων ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἑξῆς σκέψεις (ἀναγινώσκει)· «Ἡ διαίρεσις ἐγένετο κτλ.». Εἶπον ἐγὼ ὅτι ἡ ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως διαίρεσις τῶν δασικῶν ἐκτάσεων ἔχει τοῦτο τὸ πλημμελές, ὅτι δὲν λαμβάνει αὕτη ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διατηρηθῶσι καὶ ἀναπτυχθῶσι καὶ τὰ δάση ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἕνεκα διαφόρων λόγων δὲν ἀποδίδουσι δασικὰ προϊόντα. Τοῦτο εἶπον ἐγὼ καὶ ταύτην τὴν ἀντίθεσιν παρετήρησα εἰς τὴν ἔκθεσιν, ἥτις ἐξ ἄλλου θέτει τὴν ὀρθὴν βάσιν. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς δαπάνης, νομίζω βεβαίως, ὅτι δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἀρνηθῇ δαπάνας χάριν τῆς ἐπιλύσεως τοῦ δασικοῦ ζητήματος· ἐφ’ ὅσον ὅμως ἔχομεν δεδομένον ὅτι τὸ σύστημα τῆς δι’ ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς μεταβολῆς τοῦ καθεστῶτος δὲν θὰ φέρῃ ἀξίαν λόγου βελτίωσιν εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν καὶ τῶν δυσκόλων ἀληθῶς οἰκονομικῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας διατρέχομεν, νὰ μὴ ὑποστῶμεν ματαίως καὶ μίαν δαπάνην ἀξίαν λόγου. Ἐὰν ἐγνωρίζομεν ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο βελτιοῖ κατά τι τὴν κατάστασιν τὴν σημερινήν, δὲν θὰ εἶχέ τις ἀντίρρησιν περὶ τῆς δαπάνης, ἐφ’ ὅσον ὅμως πιστεύω ὅτι τὸ σύστημα αὐτὸ δὲν βελτιοῖ τὴν κατάστασιν, φρονῶ ὅτι καὶ ἐκ τῆς ἀπόψεως τῶν δαπανῶν εἶναι κατακριτέον τὸ νομοσχέδιον.

§139Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 1ον «πλὴν τῶν νέων Χωρῶν καὶ τῆς Κερκύρας». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 2–7 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8ον).

§140Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαλείφονται αἱ λέξεις «ὑπηρεσιακὸν καὶ θέλων νά». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8ον ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 9–17 ὡς ἔχουσι καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 18ον).

§141Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τίθεται ἁπλῶς «καὶ ἡ κεκανονισμένη καθ’ ἡμέραν ἀποζημίωσις». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 18ον ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 19 καὶ 20).

§142Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προστίθεται ἄρθρον 21ον ἔχων οὕτω· «Ὁ παρὼν νόμος ἰσχύει ἅμα τῇ δημοσιεύσει εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 21ον).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὅπως προστεθῇ καὶ 22ον ἄρθρον, τὴν ὁποίαν παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ ὁ γραμματεύς. (Ἀναγινώσκεται ἡ προσθήκη).

§144Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ πίναξ αὐτὸς ἐψηφίσθη εἰς τὸ 1ον ἄρθρον, ἀλλὰ λέγω πρὸς τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς ὅτι θὰ ἐξετάσω τὸ πρᾶγμα μετ’ εὐμενείας καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις διὰ Β. Διατάγματος.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ προταθεῖσα τροπολογία ἀπορρίπτεται καὶ τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 296 τοῦ ἔτους 1914». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ταχυδρομικὴν καὶ τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 14. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως χημικῶν ἐργαστηρίων». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–3 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4ον).

§146ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπαλείφονται αἱ λέξεις «εἷς γραμματεύς». Ἐπίσης ἀντὶ «βαθμὸν τμηματάρχου», θὰ γίνῃ «βαθμὸν γραμματέως».

§147Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Θὰ ζητήσω μίαν τροπολογίαν σχετικῶς πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦτο. Φρονῶ ὅτι, ἐφ’ ὅσον σκοπὸς τοῦ ἐργαστηρίου τούτου εἶναι ἡ ἀπασχόλησις εἰς μικροβιολογικὰς ἐρεύνας, πρέπει νὰ ἀποτελῇ μέλος τοῦ προσωπικοῦ καὶ εἷς ἐπιστήμων ἰατρός, εἰδικῶς σπουδάσας τὴν μικροβιολογίαν, καθότι ὁ κλάδος οὗτος εἶναι ἐντελῶς ξένος τῶν γνώσεων τῶν διδακτόρων τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, οἵτινες εἶναι ἐντελῶς ἀνίδεοι αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Δεύτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὰ προσόντα τῶν δυναμένων νὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν τοῦ ἐπιμελητοῦ, φρονῶ ὅτι ὡς τοιοῦτοι δύνανται νὰ προσληφθῶσι καὶ ὅσοι κατέχουσι τὴν θέσιν ταύτην κατόπιν διαγωνισμοῦ.

§148ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα, δύνανται νὰ διορισθῶσι.

§149Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου δὲν πρέπει νὰ ἀποκλεισθῶσιν οἱ φαρμακοποιοί.

§150ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Οἱ φαρμακοποιοὶ οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν μετὰ τῆς χημείας.

§151Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διὰ διαγωνισμοῦ, κ. Ὑπουργέ, θὰ εἰσέλθωσιν ὅλοι.

§152ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, ὄχι.

§153ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸ ἐν Ἀθήναις ἐργαστήριον προστίθενται δύο ἐπιμεληταί, καὶ τοῦτο διότι προστίθεται εἰς τὸ τέλος διάταξις περὶ τῆς ὁποίας δὲν εἶχε ληφθῆ πρόνοια.

§154Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4ου ὑπάρχει τροπολογία διὰ τὴν ὁποίαν ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ὁ κ. Ὑπουργός, καθόσον οἱ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διαλαμβανόμενοι, ἔχοντες τὰ αὐτὰ προσόντα καὶ τὴν αὐτὴν παίδευσιν καὶ μόρφωσιν μετὰ τῶν ἐν τῇ τροπολογίᾳ προστιθεμένων, ἡ τροπολογία αὕτη ἔχει ὡς ἑξῆς ἐπὶ τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 4 μετὰ τὴν λέξιν «Σχολῆς» προστίθενται τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Καὶ διπλωματοῦχοι τῆς φαρμακευτικῆς Σχολῆς, κεκτημένοι πιστοποιητικὰ ξένων δημοσίων χημικῶν ἐργαστηρίων καὶ διανύοντες ἢ διανύσαντες σπουδὰς ἐφηρμοσμένης χημείας εἰς ἀνωτάτην ξένην χημικὴν Σχολήν».

§155ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§156Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι εἶναι ὅλως ἀδικαιολόγητος ἡ ἐπιμονὴ αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι πρόκειται περὶ προσόντων, τὰ ὁποῖα καὶ αὐτοὶ κέκτηνται, προσόντων ὁμοίων τοῖς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διαλαμβανομένοις. Διατί νὰ μὴ ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς τὸ δικαίωμα διακριτικῆς ἐξουσίας ἐπὶ ὡρισμένων ἀτόμων ὁμοίων πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ εἶναι τῆς αὐτῆς προελεύσεως; Οὐδεμία διαφορὰ ὑπάρχει.

§157ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ὁρίσω τίποτε.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4ου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Π. Σπυράκη. Τὴν ἀποσύρετε;

§159Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀποσύρω αὐτήν· τὴν ὑποστηρίζω καὶ παρακαλῶ μάλιστα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ αὐτήν. Ἐπὶ τέλους νὰ μοὶ δικαιολογήσητε τὸν λόγον, διατί δὲν δέχεσθε αὐτήν, καὶ ὄχι αὐθαιρέτως νὰ λέγητε· δὲν τὴν δέχομαι!

§160ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θέλω δίπλωμα.

§161Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἔχουσι δίπλωμα. Πρόκειται περὶ διπλωματούχων. Δὲν τὴν ἀνεγνώσατε.

§162ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ποῦ εἶναι οἱ διπλωματοῦχοι; Οἱ φαρμακοποιοί, οἱ κεκτημένοι πιστοποιητικὰ ξένων χημικῶν ἐργαστηρίων;

§163Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἔχουσι ξένων σχολῶν. Ἐὰν ἔχωσι τοιαῦτα προσόντα καὶ τοιαῦτα διπλώματα, ὑμεῖς θὰ κρίνητε ἂν εἶναι ὅμοια πρὸς τὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§164ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τὰ κρίνω ἐγώ.

§165Γ. ΣΤΡΑΤΟΥΛΗΣ. Καὶ οἱ ἰατροὶ τὸ ἴδιον εἶναι. Σπουδάζουσι τὴν Χημείαν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Π. Σπυράκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία τῶν κ. κ. Θ. Σκάση, Γ. Γαϊτάνου καὶ λοιπῶν. Τὴν ἀποσύρετε;

§167Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὄχι. Τὴν ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§168ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὴν ἐδέχθην.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4ον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγιγνώσκεται).

§170Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἤθελον νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἄρθρων, τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐψηφίσθησαν κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ πραγματοποιήσω τὸν σκοπόν μου. Ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 καὶ βλέπω, ἐγὼ ὁ ἀνίδεος, ὅτι ἐν ἑκάστῳ χημικῷ ἐργαστηρίῳ κανονίζεται καὶ ἡ διδασκαλία πρακτικῆς ἐξασκήσεως ὑπὸ τῶν νομοκτηνιάτρων εἰς τὴν κρεοσκοπικήν».

§171ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κανονισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος.

§173Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν ἔχω καὶ ἐγώ.

§174ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ἔχω. Λέγει κανονίζεται καὶ ἡ διδασκαλία πρακτικῆς ἐξασκήσεως ὑπὸ τῶν νομοκτηνιάτρων.

§175Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὄχι λοιπὸν ὑπὸ τοῦ χημικοῦ;

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι διὰ Β. Διατάγματος; Κύριε Ὑπουργέ, τί θὰ προσθέσητε;

§177ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τίποτε. Εἰς τὸ τέλος θὰ προστεθῇ ὅτι τὰ τῆς τοιαύτης πρακτικῆς ἐξασκήσεως κανονισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6ον (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 7ον (ἀναγινώσκεται).

§179ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, τὸ τελευταῖον ἐδάφιον θὰ φύγῃ, θὰ προστεθῶσι δὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως, διότι δὲν λαμβάνεται πρόνοια περὶ ἐφέσεως. Ἔχει ἔλλειψιν τὸ νομοσχέδιον. «Ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐξετάσεως ὑπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς εἰς τὸν κύριον τοῦ ἐμπορεύματος, δύναται οὗτος νὰ ἐφεσιβάλῃ τὸ πόρισμα τῆς ἐξετάσεως ταύτης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον διατάσσει νέαν ἐξέτασιν ὑπὸ τοῦ ἐν Ἀθήναις χημικοῦ ἐργαστηρίου, ἡ ἔκθεσις τοῦ ὁποίου εἶναι ἀνέκκλητος. Εἰς τὴν κατ’ ἔφεσιν ἐξέτασιν ὑποβάλλεται τὸ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον κρατηθὲν δεῖγμα ὑπὸ τοῦ κυρίου τοῦ ἐμπορεύματος, τὸ ἐπισήμως ἐσφραγισμένον. Παρελθούσης τῆς ἀνωτέρω τριημέρου πρὸς ἔφεσιν προθεσμίας ἀπράκτου, ἡ ἔκθεσις τοῦ πρώτου ἐξετάσαντος Χημικοῦ ἐργαστηρίου εἶναι ὁριστική».

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8–16). Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§181Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ἐδῶ λέγει ὅτι τῶν κατασχεθέντων ὡς ἐπιβλαβῶν εἰς τὴν ὑγιείαν ἢ ἐπικινδύνων εἰς τὴν ζωὴν τροφίμων ἢ ἀντικειμένων χρήσεως, διατάσσεται ἡ πρὸς ὄφελος τοῦ δημοσίου ἐκποίησις.

§182ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μὴ παραξενεύεσθε δι’ αὐτό. Δὲν εἶναι πρὸς τροφήν.

§183Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Αὐτὸ ὁμοιάζει ὅπως ἐκεῖνο ὅπου κατάσχει τὰ μαχαίρια τὸ Δημόσιον καὶ κατόπιν τὰ πωλεῖ. Ἐδῶ καταδολιεύονται αἱ διατάξεις τοῦ νόμου.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§185Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λέγει· «ἐὰν ἀδίκημά τι ἐκ τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τῶν ἄρθρων 15, 16, 17 καὶ 20 ἐξετελέσθη». Μήπως εἶναι κανὲν λάθος; Πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§186ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα. Ἔχετε δίκαιον. Θὰ τεθῇ· «ἐκ τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ νόμου τούτου».

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18 ὡς ἐτροπολογήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§188ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐδῶ λέγει «ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὀφείλει ἑκάστοτε, ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικῶν ἐκθέσεων τριμελοῦς συμβουλίου, ἀποτελουμένου ἐκ δύο μελῶν τοῦ ἰατροσυνεδρίου καὶ ἑνὸς τῶν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ καθηγητῶν.» Αὐτὸ θὰ γίνῃ· «ἀποτελουμένου ἐκ τῶν χημικῶν μελῶν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου». Κατὰ τὰ λοιπὰ μένει ὡς ἔχει.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 20 ὡς ἐτροπολογήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 21 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§190ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸ πρωτελευταῖον ἄρθρον ἔχω νὰ προσθέσω· μετὰ τὸ 21 τίθεται ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκει). «Ἀπαγορεύεται εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Χημικῶν ἐργαστηρίων νὰ ἐκτελῶσιν ἐξέτασιν καὶ ἀνάλυσιν δι’ ἴδιον λογαριασμόν. Ὁ παραβάτης τιμωρεῖται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ προστίμου μέχρι τοῦ ἡμίσεως τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ, ἐν ὑποτροπῇ δὲ ἀπολύεται».

§191Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Δύναται ὅμως εἷς ἔμπορος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ κάμῃ ἐξέτασιν τοῦ προϊόντος του καὶ μὴ δυνάμενος ἀλλοῦ νὰ καταφύγῃ, νὰ ἀποταθῇ εἰς αὐτό.

§192ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Περὶ αὐτοῦ προβλέπει τὸ ἄρθρον 21 «εἰδικὸν τιμολόγιον, συντασσόμενον κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ ἐν τῷ ἄρθρῳ 20 συμβουλίου, κυρούμενον διὰ Β. Διατάγματος, ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ ὁρίζῃ τὰ πληρωνόμενα δικαιώματα δι’ ἑκάστην ἐνεργουμένην ὑπὸ τοῦ Χημικοῦ ἐργαστηρίου ἀνάλυσιν ἢ ἐξέτασιν τῶν εἰς αὐτὸ ὑποβαλλομένων ὑπὸ τῶν ἰδιωτῶν ἀντικειμένων». Ἀλλ’ ἐὰν δὲν πληρώσῃ τὰ τέλη εἰς τὸ Δημόσιον, δὲν θὰ λάβῃ τὰ ἐμπορεύματά του.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 22 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 23 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). (Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται). Ἐξακολούθησις τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβλέψεως τῆς δημοσίας ὑγιείας». Ἄρθρον 4ον. (ἀναγινώσκεται).

§194Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὑπάρχουσιν οὐσιώδεις διατάξεις ἐν τοῖς κατόπιν ἄρθροις τοῦ νομοσχεδίου καὶ δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τοῦτο ἄνευ συζητήσεως.

§195ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νὰ προσδιορίσητε μίαν κατάλληλον ὥραν διὰ συζήτησιν, διότι πάντως θὰ ἔλθῃ μίαν ὥραν τὸ νομοσχέδιον εἰς συζήτησιν. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἵνα δεχθῶ τὴν ἀναβολήν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18ον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιτάξεως εἰσφορῶν διὰ προσωρινὴν ἐγκατάστασιν προσφύγων». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν Δευτέραν 5ην μ. μ. (Λύεται ἡ συνεδρίασις τὴν 9. μ. μ.)