1914.09.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8

Τῆς 23ης Σεπτεμβρίου 1914.

(Τρίτη, ὥρα 5.20′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Οἱ κάτοικοι Σερρῶν διαμαρτύρονται διὰ τὸν βαρύτατον φόρον ὃν ἐπέβαλεν αὐτοῖς ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ταξινομήσεως κτηνῶν. Οἱ κολλῆγαι Μακεδονίας παρακαλοῦσιν, ὅπως διὰ νομοθετικοῦ μέτρου ἀποκατασταθῶσιν. Ὁ ἐκ Βόλου Ἐπαμειν. Πάντος ἐνοικιαστὴς τῶν λιμενικῶν φόρων παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς καταστάσεώς του. Ὁ Ἀβδῆ Ἰμπραὴμ ἐκ Βοδενῶν παρακαλεῖ, ὅπως τῷ δοθῇ τὸ ἀφαιρεθὲν κτῆμά του. Ἡ ἐπιτροπὴ προσφύγων Δεμὶρ–Ἱσσὰρ παρακαλεῖ, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ προσωπικὴ κράτησις καὶ ἡ ἐκτέλεσις προσωπικῶν συναλλαγμάτων κατὰ προσφύγων τέως ἐμπόρων. Τὸ ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Μυτιλήνης παρακαλεῖ, ὅπως διὰ νόμου ἀναγνωρισθῶσιν αἱ ὑπάρχουσαι ἐμπορικαὶ ἑταιρεῖαι. Ἡ Μαριέττα Κεφαλᾶ Πρόεδρος τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Τμήματος Νοσηλείας καὶ Ὑγιεινῆς τῆς ἐν Ἀθήναις ἑνώσεως τῶν Ἑλληνίδων παρακαλεῖ, ὅπως χορηγηθῇ εἰς τὸ ἵδρυμα αὐτὸ ἐπιχορήγησις. Ἡ Πανεργατικὴ Ἕνωσις Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως ἀναγνωρισθῇ ὡς διδασκαλεῖον θηλέων ἡ ἐκεῖ λειτουργοῦσα ἀνωτέρα σχολή. Οἱ κολλῆγαι Μακεδονίας παρακαλοῦσιν, ὅπως διὰ νομοθετικοῦ μέτρου ἀποκατασταθῶσιν. Οἱ κάτοικοι Σητείας Κρήτης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἱδρυθῇ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον ἐν τῇ κωμοπόλει Σητείᾳ. Οἱ δημοδιδάσκαλοι Πύλου καὶ Μεθώνης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ Βουλὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς πόθους των ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Οἱ δημοδιδάσκαλοι Κερκύρας διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ἀδίκου μομφῆς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τοῦ διδασκαλικοῦ κόσμου. Ὁ λαὸς Ἄρτης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπικειμένην κατάργησιν τοῦ Γυμνασίου Ἄρτης. Ἅπαντες οἱ μηχανικοὶ παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μηχανικῶν ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων. Οἱ δουλοπάροικοι κολλῆγαι τοῦ νομοῦ Κοζάνης ὑποβάλλουσιν ἐκτενὲς ὑπόμνημα πρὸς τὴν Βουλήν. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Γιαχαλὰρ παρακαλεῖ, ὅπως περιφρουρηθῶσι τὰ δίκαια τῶν θεσσαλικῶν κοινοτήτων. Οἱ κάτοικοι Νικούσης παρακαλοῦσιν, ὅπως καταργηθῇ ὁ φόρος τῶν ἀμβύκων. Ὁ ἐκ Καλαμῶν Σ. Δικαιάκος παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ τραυματισθεὶς σοβαρῶς ἀδελφός του Ἠλίας Δικαιάκος καὶ προαχθῇ. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Μεζίλου Καρδίτσης διαμαρτύρονται ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων. Ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐν Πάτραις παντοπωλῶν παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ ἐργασίμων ὡρῶν. Ἡ κοινότης Καρτερολίου διαμαρτύρεται ἐναντίον τῆς δελτιοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἡ κοινότης Λεχαινῶν διαμαρτύρεται ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου ὡς μεταθέσαντος τοὺς ἀρίστους δημοδιδασκάλους Χαραλαμπόπουλον καὶ Παπαηλιόπουλον. Ὁ κ. Ὑπουργός τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλε τὰ ἑξῆς σχέδια νόμων· 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ἰουλίου 1914 Β. Διατάγματος περὶ ἀνακλήσεως ἐν καιρῷ εἰρήνης εἰς ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν ἐφέδρων μαχίμων ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν»· 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1914 Β. Διατάγματος περὶ διατιμήσεως τῶν γαιανθράκων καὶ περὶ τοῦ τρόπου τῆς πωλήσεως αὐτῶν»· 3) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Ἰουνίου 1914 Β. Διατάγματος περὶ τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας τῶν δι’ ἀσκήσεως καλουμένων ἐφέδρων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν εἰς τὴν ἐφεδρείαν αὐτοῦ ὑπαγομένων καὶ τοῦ ἀπὸ 23 Ἰουλίου 1914 Β. Διατάγματος περὶ τοῦ χρόνου τῆς διαρκείας τῆς ὑπηρεσίας τῶν δι’ ἀσκήσεις τοῦ στόλου προσκληθέντων ἐφέδρων καὶ περὶ τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν»· 4) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Αὐγούστου 1914 Β. Διατάγματος περὶ κατατάξεως ἐπικούρων τοῦ ὑγειονομικοῦ κλάδου τοῦ Β. Ναυτικοῦ»· 5) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου 1914 Β. Διατάγματος περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀρχικελευστῶν αʹ τάξεως, ἀρχικελευστῶν, κελευστῶν καὶ ὑποκελευστῶν παντὸς κλάδου τοῦ Β. Ναυτικοῦ»· 6) «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 13 Ἰουλίου καὶ 21 Αὐγούστου 1914 Β. Διαταγμάτων περὶ προσκλήσεως δι’ ὑπηρεσίαν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ κατατάξεως ἐπικούρων ἠλεκτρολόγων μηχανικῶν καὶ μαχίμων»· 7) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ἰουλίου 1914 Β. Διατάγματος περὶ χρησιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ πρὸς ἐκπαίδευσιν τῶν τμημάτων πυροβολικοῦ καὶ μηχανικοῦ τῶν χρησιμοποιουμένων διὰ τὴν ἐπάκτιον ἄμυναν»· 8) «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ͵ΓϠΝΓʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3953) νόμου τῆς 6 Δεκεμβρίου 1911 «περὶ ἀμοιβῆς τῶν ὡς ἀνθρακέων χρησιμοποιουμένων ἀνδρῶν τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου κτλ.»· 9) «περὶ ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τοῦ ͵ΔΟΘʹ νόμου περὶ ναυτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας καὶ κατὰ τὰς ἀσκήσεις»· 10) «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς Ϛʹ παραγράφου τοῦ 4 ἄρθρου τοῦ νόμου «περὶ ναυτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας»· 11) «περὶ προσλήψεως εἰδικῶν ἀλλοδαπῶν διὰ τὴν ἐποπτείαν τῶν ἐν Ἀγγλίᾳ κατασκευαζομένων νέων σκαφῶν καὶ κυρώσεως συμφωνητικῶν»· Ἅτινα καὶ παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπήν. Ἐπίσης· 12) «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 23 Ἰουλίου καὶ 21 Αὐγούστου 1914 Β. Διαταγμάτων περὶ χορηγίας πιστώσεων διὰ τὴν κατασκευὴν διαφόρων ναυτικῶν ἔργων»· Τὸ ὁποῖον καὶ παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπήν. Ἐπίσης· 13) «περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν κεχορηγημένης προκαταβολῆς», τὸ ὁποῖον παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ἐπιτροπήν. Ἀνακοινῶ ἐπίσης τὰ ἑξῆς· Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Βελέντζας ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ τοῦ προβιβασμοῦ αὐτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. Κ. Λιδωρίκης καὶ Ἰ. Ξηρὸς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ. Ν. Χαριτᾶτος καὶ Α. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης διατάξεων ἐν τοῖς νόμοις ͵ΒΨʹΑʹ τῆς 27 Μαρτίου 1900 καὶ ͵ΒΣΟʹ τῆς 3 Ἀπριλίου 1907, ͵ΓΙΘʹ τῆς 14 Μαΐου 1908, ͵ΓΦϞΗʹ τῆς 6 Μαρτίου 1910, ͵ΓΩΠΓʹ τῆς 4 Αὐγούστου 1911 καὶ ͵ΔΜΘʹ τῆς 22 Ἰανουαρίου 1912 περὶ ἀποποιήσεως καὶ διανομῆς τῆς Ζαππείου περιουσίας, περὶ συνοικισμοῦ καὶ διανομῆς γαιῶν ἐν Θεσσαλίᾳ κτλ». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκδόσεως χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν καὶ ἀποστολῆς χρημάτων διὰ τηλεγραφικῆς ἐπιταγῆς εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως καὶ λειτουργίας Στρατιωτικῶν Λεσχῶν ἐν ταῖς ἕδραις τῶν Σωμάτων Στρατοῦ, Μεραρχιῶν ἢ καὶ κατωτέρων μονάδων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως μεταγωγικοῦ Σώματος καὶ μεταθέσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ εἰς τὸ Πυροβολικόν, εἰς τὸ Μεταγωγικὸν καὶ εἰς τὸ Σῶμα διαχειριστῶν οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἱδρύσεως καὶ ὀργανισμοῦ διαρκοῦς καλλιτεχνικῆς ἐκθέσεως ἐν Ἀθήναις» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπ’ ἀναφορᾶς τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν Δημοδιδασκάλων.

§2Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Λείπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπ’ ἀναφορᾶς τοῦ Προδρόμου Καρατζᾶ.

§4Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, διότι ἀπουσιάζει ὁ κύριος Ὑπουργός. (Εἰσέρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας.

§6Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμήν, κ. Βουλευταί, νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τὴν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν Δημοδιδασκάλων, ἡ ὁποία παραπονεῖται ὅτι αἱ γενόμεναι μεταθέσεις τῶν δημοδιδασκάλων ὑπὸ τῶν τοπικῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως δὲν ἐγένοντο συμφώνως πρὸς τὸν νόμον. Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὁ νόμος ͵ΒΤΜΘʹ τοῦ 1895, ὁ ὁποῖος καθώρισε τὰ περὶ διορισμοῦ, μεταθέσεων καὶ ποινῶν τῶν δημοδιδασκάλων, δὲν κατηργήθη, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ ὑφιστάμενος. Τὰ ζητήματα ταῦτα τοῦ διορισμοῦ καὶ μεταθέσεων πρόκειται νὰ κανονισθῶσι διὰ τῶν ἄρθρων 10, 11, 14 καὶ 19 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν εὑρισκομένου νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι ὁ ὑπ’ ἀριθ. 240 νόμος περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως διὰ τοῦ ἄρθρου 11 αὐτοῦ καθώρισεν ὅτι τὸ ἐν ἑκάστῃ περιφερείᾳ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον προτείνει τὸν διορισμὸν καὶ γνωμοδοτεῖ περὶ μεταθέσεως καὶ ἀπολύσεως τῶν διδασκάλων τῆς περιφερείας, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς διοικήσεως ἀπορρέει ἐκ τοῦ νόμου τοῦ ὀργανικοῦ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὁ νόμος ͵ΒΤΜΘʹ δὲν κατηργήθη, διότι οὗτος πρόκειται νὰ καταργηθῇ διὰ τοῦ ἀκροτελευτίου ἄρθρου τοῦ νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως», αἱ μεταθέσεις τῶν δημοδιδασκάλων ὑπὸ τῶν τοπικῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων δὲν δύνανται νὰ γίνωσι παρὰ κατόπιν ἐγκρίσεως τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, τὰ ὁποῖα ἐν προκειμένῳ ἀντικατέστησαν τὰ κοινοτικὰ Συμβούλια. Ἂν τοιαύτη ὄντως εἶναι ἡ ἀληθὴς τοῦ νόμου ἑρμηνεία, ἂν αἱ διατάξεις τοῦ ͵ΒΤΜΘʹ νόμου ἰσχύωσιν, ὡς ἐγὼ φρονῶ, ὅλαι αἱ γενόμεναι μεταθέσεις ὑπὸ τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, χωρὶς νὰ τηρηθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ ͵ΒΤΜΘʹ νόμου, εἶναι ἄκυροι. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δι’ ἐγκυκλίου του ἠθέλησε νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸν νόμον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται διὰ τὰς μεταθέσεις τοιαύτη τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων συγκατάθεσις. Ἂν τῷ ὄντι τοιαύτη ἦτο ἡ ἀληθὴς ἑρμηνεία τοῦ νόμου, βεβαίως τὰ πράγματα θὰ εἶχον καλῶς καὶ ἡ δι’ ἐγκυκλίου δοθεῖσα ἑρμηνεία θὰ ἐπερίττευεν, ἂν ὅμως ὡς ἐκ τῆς παραβολῆς τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τοῦ ὀργανικοῦ νόμου περὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ μὴ καταργηθέντος ͵ΒΤΜΘʹ τοῦ 1895 ἐξάγεται, αἱ διατάξεις τοῦ τελευταίου τούτου νόμου δὲν κατηργήθησαν. Ἐπιβάλλεται ὅθεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας πρὸς ἀποφυγὴν παντὸς ζητήματος νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ἂν ὄντως εἶναι καὶ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον σύμφωνον πρὸς τὴν ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργοῦ τότε θὰ ἔχωμεν καὶ ἕνα λόγον ἐπὶ πλέον νὰ θεωρῶμεν ὅτι καλῶς ἡρμηνεύθησαν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ͵ΒΤΜΘʹ. Ἂν ὅμως αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ͵ΒΤΜΘʹ δὲν ὑπόκεινται εἰς οὐδεμίαν ἑρμηνείαν, ὡς ἡμεῖς φρονοῦμεν, πρόκειται περὶ θετικῆς τοῦ νόμου παραβάσεως, συνέπεια τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ἀκυρότης τῶν γενομένων ὑπὸ τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων μεταθέσεων, πρὶν ψηφισθῇ ἡ εἰδικὴ διάταξις τοῦ ὀργανικοῦ νόμου. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν διὰ ν’ ἀρθῶσι τὰ παράπονα τῶν Δημοδιδασκάλων φρονούντων ὅτι αἱ γενόμεναι μεταθέσεις παρὰ τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων ἄνευ συγκαταθέσεως τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων ἐγένοντο ἀκύρως.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου ὁ κ. Γκλαβᾶς.

§8Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀντὶ παντὸς ἄλλου παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ παραπέμψητε τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον μὲ τὴν πλήρη ἐμπιστοσύνην ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐξετάσῃ τὸ περιεχόμενον τῆς ἀναφορᾶς μετὰ πάσης προσοχῆς, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον καταγγέλλεται ὅτι παραβιάζει τὸν νόμον αὐτὸς ὅστις εἶναι ὑπὲρ πάντα ἄλλον φρουρὸς τῶν νόμων καὶ θεματοφύλαξ.

§9Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι προέκυψεν ἀμφιβολία περὶ τῆς ὀρθῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου. Ἐγὼ ὅστις ἐτύγχανον εἰσηγητὴς τοῦ νόμου ἐπίστευον ὅτι τοιαύτη ἀμφιβολία δὲν ἤθελε προκύψει, διότι τὸ πνεῦμα τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου κατ’ ἐμὴν γνώμην ἦτο ὅτι αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρ. 24, 26 καὶ 27 τοῦ ͵ΒΤΜΘʹ νόμου δὲν ἔχουσιν ἐφαρμογὴν προκειμένου περὶ παρεμβάσεως τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, ἐν τούτοις δὲν παρέλειψα λίαν ἐγκαίρως ν’ ἀπευθύνω ἐρώτημα πρὸς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον καὶ τοῦτο δι’ ἐγγράφου του ἀπαντῶν ἐδιχάσθη τὰς γνώμας καὶ οἱ μὲν τῶν Συμβούλων, πλείονες κατ’ ἀριθμὸν πέντε, ἐδέξαντο ὅτι δὲν κατηργήθησαν αἱ διατάξεις αὐταὶ τοῦ νόμου, οἱ λοιποὶ τρεῖς, ἐν οἷς καὶ ὁ ἤδη δικαστικὸς Σύμβουλος, ἐδέξαντο ὅτι δὲν ἰσχύουσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου, εἷς δὲ μόνον ὑπεστήριξεν ὅτι ἐν οἷς μέρεσιν εἶναι δῆμος ἔχουσιν ἰσχὺν καὶ οὐχὶ ὅπου εἶναι κοινότης. Ἐγὼ ἐδέχθην τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας, διότι αὐτὴν ἀποδέχομαι ὡς τὴν μόνην ὀρθὴν καὶ διὰ τοῦτο ἐξέδωκα ἐγκύκλιον, διὰ τῆς ὁποίας εἶπον ὅτι ἡ παρέμβασις τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων δὲν εἶναι νόμιμος, διὰ ν’ ἀρθῇ ὅμως πᾶσα ἀμφιβολία καὶ διὰ νὰ δοθῇ κῦρος μεῖζον εἰσάγω σήμερον νομοσχέδιον περὶ τῆς ὀρθῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 240.

§10Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καὶ μίαν ἄλλην ἐπεξήγησιν προκειμένου περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως θὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς παραστάσεως τῶν Δημοδιδασκάλων ἐνώπιον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, οἱ ὁποῖοι τιμωροῦνται διὰ μεταθέσεως ὄχι διὰ λόγους ἐξυπηρετικοὺς τοῦ συμφέροντος τῆς ἐκπαιδεύσεως ἀλλὰ λόγῳ ποινῆς καὶ οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ἔχουσι δικαίωμα παραστάσεως ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου εἴτε αὐτοπροσώπως εἴτε διὰ πληρεξουσίου. Εἰς τὸ νομοτελεστικὸν διάταγμα λέγεται διὰ πληρεξουσίου δικηγόρου. Θὰ ἐφρόνουν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἐκ τοῦ ὅτι ὁ νόμος δὲν φαίνεται ὅτι θέλει ἀπαραιτήτως τὸν δικηγόρον νὰ παρίσταται ὁ διδάσκαλος διὰ παντὸς ἄλλου ἔστω καὶ μὴ δικηγόρου. Εἶναι ἀληθές, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως τὴν τροπολογίαν δι’ οὗ ἐχορηγεῖτο εἰς τοὺς διδασκάλους δικαίωμα παραστάσεως τὴν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ἀραβαντινός, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε τὴν διὰ δικηγόρου παράστασιν καὶ αὐτὸ ὁμολογῶ ὅτι ἦτο τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ἔννοια τῆς τροπολογίας, ἀλλὰ δὲν φρονῶ ὅτι, ἀφοῦ ὁ νόμος δὲν λέγει πληρεξούσιον δικηγόρον, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἀπαραίτητον ν’ ἀπαιτηθῇ ἡ παρουσία τοῦ δικηγόρου, ἐνῷ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα πρόσωπα δυνάμενα νὰ ἐκπροσωπήσωσι τοὺς Δημοδιδασκάλους καὶ ὑποστηρίξωσι τὰ δίκαια αὐτῶν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου.

§11Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἂν δὲν ὁρισθῇ δικηγόρος, θὰ ὑπάρξωσιν οἱ ἐκμεταλλευταὶ τῶν διδασκάλων. Οἱ δικηγόροι εἶναι εἰς τὴν δουλειάν των.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη ἐρώτησις ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Βλάχος ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ῥαψάνης.

§13Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ παρακαλῶ ν’ ἀποσταλῇ πρὸς αὐτὸν καὶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι οἱ κάτοικοι τῆς Ῥαψάνης κατεστράφησαν ἐντελῶς ἐκ τῆς χαλάζης, καταστραφέντος τοῦ μόνου των εἰσοδήματος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησίν των περὶ ἀναστολῆς τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου, διότι εἶναι δικαιοτάτη.

§14Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἡ αἴτησις τῶν κατοίκων Ῥαψάνης εἶναι δικαιοτάτη, διότι τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς ἐκ τῆς θεομηνίας εἶναι πρωτοφανές. Κατὰ τὴν θεομηνίαν παριστάμενος ὁ Νομάρχης ἐχαρακτήρισε ταύτην ὡς συντέλειαν τοῦ αἰῶνος. Καθόσον προβλέπεται καὶ διὰ τοῦ νόμου νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις.

§15Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Συνιστῶν καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἂν δύναται νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρος, διότι οἱ ἄνθρωποι εἶναι δυστυχεῖς, διότι ἡ καταστροφὴ εἶναι τελεία. Ἡ μόνη πρόσοδός των εἶναι ἡ ἄμπελος καὶ ἐξ αὐτῆς δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ εἰσπράξωσιν οὔτε ἐφέτος οὔτε τὸ ἐπιὸν ἔτος. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέλθῃ ἀρωγός, διότι μετὰ δύο πολέμους καὶ μίαν θεομηνίαν πιθανὸν νὰ ἔχωμεν θύματα πείνης.

§16Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ τὴν συνιστῶ.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§18Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν κουρέων παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἅτε ἀπουσιάζοντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγορίου ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Τριπόλει ἐργολάβων τῶν δημοσίων καὶ δημοτικῶν ἔργων.

§20Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς των ταύτης οἱ συμπολῖταί μου οὗτοι ἐφιστῶσι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ὅτι μὴ γενομένης δημοπρασίας ἐν Ἀρκαδίᾳ, ἀλλ’ ἐν Ἀθήναις, ἦλθον ἐνταῦθα καὶ δὲν κατώρθωσαν νὰ μειοδοτήσωσι, διότι δὲν παρίσταντο τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπρόκειτο δὲ περὶ ἔργων καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῆς Παιδείας. Εὑρίσκω, κ. Πρόεδρε, ὅτι οὗτοι ἔχουσιν ἐν μέρει μὲν δίκαιον, ἐν μέρει δὲ ἄδικον, διότι ἡ δημοπρασία τῶν δημοτικῶν διδακτηρίων ἐγένετο ἐπανειλημμένως ἐν Τριπόλει καὶ οὐδεὶς παρουσιάσθη, κατόπιν δὲ ἰδικῆς μου παραστάσεως πρὸς τὸν ἁρμόδιον τμηματάρχην τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἐγένετο δημοπρασία ἐνταῦθα. Ἀλλὰ ἐλθόντες ἐνταῦθα δὲν κατώρθωσαν νὰ μειοδοτήσωσι, διότι τὰ μέλη τῆς ἐπὶ τῆς δημοπρασίας ἐπιτροπῆς δὲν προσῆλθον καὶ ἐματαιώθη αὕτη· δι’ αὐτὸ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας τὴν τιμωρίαν των, ἵνα μάθωσι καὶ ἐκτελῶσι μετὰ μεγαλειτέρας προθυμίας τὸ καθῆκόν των.

§21Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι εἰς τὰ λεχθέντα, παρακαλῶ ὅμως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ παράπονα τῶν ἐργολάβων συνιστάμενα εἰς τοῦτο, ὅτι διὰ τὰ δημόσια ἔργα τὰ μέλλοντα νὰ τελεσθῶσιν ἐν Ἀρκαδίᾳ πρέπει νὰ γίνεται ἡ μειοδοτικὴ δημοπρασία ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς Ἀρκαδίας, ὅπου δύνανται ν’ ἀνταγωνισθῶσι. Διότι ἐκτὸς τῶν ἀναβολῶν αἱ ὁποῖαι τοὺς ζημιοῦσιν ἐρχόμενοι ἐνταῦθα ὑποβάλλονται εἰς ἔξοδα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βρατσᾶνος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἂν ἐλήφθη πρόνοια αὐξήσεως μισθοδοσίας τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν».

§23ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶπον καὶ χθὲς ὅτι προσεχῶς θὰ ὁμιλήσω.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βρατσᾶνος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας περὶ τῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας Φαλήρου–Ἀθηνῶν».

§25Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τὸν προερχόμενον ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τῆς ὑπηρεσίας, τὸν βγαλμένον ἀπὸ τὰς ἐπιλέκτους τάξεις τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, τὸν μεγάλης θελήσεως, ὡς ἔχω λόγους νὰ γνωρίζω, τὸν ἄνθρωπον τὸν δυνατόν, περιμένω τὴν λύσιν τοῦ σπουδαιοτάτου ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει μεγάλην τάξιν Ἀθηναίων ἐχόντων τὸ ἀτύχημα νὰ κατοικῶσιν ἐν Καλλιθέᾳ ἢ εἰς τοὺς διαμέσους μεταξὺ Ἀθηνῶν σταθμούς. Εἶναι τρία ἢ τέσσαρα ἔτη ἀφ’ ὅτου κατοικῶ παρὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν μάνδραν Χαροκόπου, καὶ βλέπω καὶ παρακολουθῶ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ δεινοπαθήματα τῶν κατοικούντων ἐκεῖ. Ἐγὼ αὐτὸς ἠναγκάσθην νὰ ἔλθω διὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς νύκτα πεζῇ εἰς Ἀθήνας. Δὲν ἐννοῶ τί συμβαίνει. Ἔχω λόγους νὰ ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως τὴν διεύθυνσιν τῶν τροχιοδρόμων καθὼς καὶ τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους της, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι εἰς τὰ τροχιοδρομικὰ ζητήματα ὑπάρχει κάτι τι σάπιον, καὶ φοβοῦμαι ὅτι τὸ σάπιον αὐτὸ εὑρίσκεται μέσα εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν σιδηροδρόμων. Ἐὰν ἦτο ἡμέρα εἰδικῆς συζητήσεως τοῦ ζητήματος τούτου, θὰ προέτεινον νὰ τεθῇ εἷς ἔλεγχος εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν σιδηροδρόμων, ἵνα δυνηθῇ ἡ ὑπηρεσία αὕτη νὰ ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν της. Ἐσχάτως μέτρον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ἄριστον, ὁμολογῶ, ἦλθε νὰ ἐπιτείνῃ τὴν κατάστασιν ταύτην, τὸ μέτρον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐπιβατῶν, διότι ἕνεκα τούτου οἱ κατοικοῦντες ἐν Καλλιθέᾳ ἢ ἐν τοῖς ἐνδιαμέσοις σταθμοῖς εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔλθωσιν εἰς Ἀθήνας. Τὰ τραῖνα διέρχονται πλήρη, καὶ οἱ ὁδηγοὶ βλέποντες ἡμᾶς περιμένοντας ἐξακολουθοῦσι τὸν δρόμον των δι’ Ἀθήνας. Τί πρέπει λοιπὸν νὰ γίνῃ; Ἡ ἑταιρεία ἔχει τὴν διάθεσιν, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἐξεύρῃ τὴν λύσιν, ἥτις ἔγκειται εἰς τὴν καθιέρωσιν συρμῶν τοπικῶν ἀπὸ Καλλιθέας μέχρις Ἀθηνῶν εἰς ὡρισμένας ὥρας. Φαντασθῆτε τὴν ἀγωνίαν οἰκογενειάρχου ἐξερχομένου τοῦ γραφείου του περὶ ὥραν δωδεκάτην καὶ φέροντα τὸ φάρμακον τοῦ τέκνου του, φαντασθῆτέ τον, ἐπαναλαμβάνω, ἀποκλειόμενον λόγῳ τῆς συγκοινωνίας ὡς ὑπεράριθμον, διότι τὸ τραῖνον εἶναι πλῆρες ὁμίλων νεανιῶν καὶ ἐλαφροῦ κόσμου μεταβαίνοντος πρὸς διασκέδασιν.

§26Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν ἰσχύουσαν σύμβασιν τῶν τροχιοδρόμων οἱ συρμοὶ μεταξὺ Φαλήρου καὶ Ἀθηνῶν δέον νὰ κυκλοφορῶσι κατὰ 20′ ἢ 30′ ἢ 40′ λεπτὰ ἀναλόγως τῆς ὥρας τῆς διαδρομῆς, ἤτοι ἐν ὅλῳ νὰ ἔχωμεν ἡμερησίως 53 συρμούς. Ἤδη ἡ ἑταιρεία κυκλοφορεῖ κατὰ 15 ἢ 20 ἢ 30 λεπτά, ὥστε ἔχει 66 ἁμαξοστοιχίας ἐν λειτουργίᾳ. Ἐπὶ πλέον προβλέπονται ἐργατικοὶ συρμοί, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ θέτῃ ἡ ἑταιρεία ἐν ὥρᾳ καταλλήλῳ πρωΐας καὶ ἑσπέρας. Τούτους ἡ ἑταιρεία ἔθεσεν ἐν ἐνεργείᾳ, ἐν αὐτοῖς δὲ ἡ ἐργατικὴ τάξις θὰ λαμβάνῃ εἰσιτήρια ἐργατικά. Πρὸς τούτοις ἀναγνωρίζων καὶ ἐγὼ καὶ πρότερον ὡς ὀρθότατα τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ παρήγγειλα εἰς τὴν ἑταιρείαν ἵνα θέσῃ εἰς κυκλοφορίαν μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Καλλιθέας τοπικοὺς συρμούς, διότι τοῦτο εἶναι τὸ μόνον μέσον τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ λύσῃ τὸ προκείμενον ζήτημα. Ἡ ἑταιρεία ὄντως ἔθεσε κατὰ τὰς Κυριακάς, ὅτε εἶναι συνωστισμὸς μεγαλείτερος, ἰδιαιτέρους συρμοὺς ἀπὸ Καλλιθέας μέχρις Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν ἱκανοποιεῖ τὰ δεδικαιολογημένα παράπονα τῶν κατοίκων. Εἰδικῶς ἀπὸ χθὲς διέταξα τὴν ἑταιρείαν ὅπως ὄχι μόνον κατὰ τὰς Κυριακὰς καὶ ἑορτὰς ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰς ἄλλας ἡμέρας, ὁπότε ὁ συνωστισμὸς εἶναι μέγας, θέτῃ εἰς λειτουργίαν εἰδικοὺς συρμοὺς μὲ 5 ὀχήματα. Σᾶς παρέχω καὶ τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Ὡς γνωρίζετε, ἡ ἀναθεώρησις τῶν δρομολογίων ἐπιτρέπεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας μετὰ παρέλευσιν πενταετίας ἀπὸ τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως. Ἤδη ἔληξεν ἡ πενταετία, ἡ δὲ ὑπηρεσία μου συνέταξε σχετικὴν ἐργασίαν ἀναθεωρήσεως τῶν δρομολογίων ὅλων τῶν γραμμῶν. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον· ἀφοῦ γίνῃ ἡ ἐπεξεργασία τῶν δρομολογίων τούτων, θὰ ἐκθέσωμεν τὰ δρομολόγια ἐν τοῖς δημαρχείοις ἀμφοτέρων τῶν πόλεων, ἵνα λάβωσι γνῶσιν οἱ πολῖται καὶ φέρωσι τὰς τυχὸν ἀντιρρήσεις των. Μετὰ τοῦτο θὰ τύχωσι ταῦτα τῆς κυρώσεως ἡμῶν.

§27Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν εἶχον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, τοῦ ὁποίου τὴν δραστηριότητα γνωρίζω, θέλει φροντίσει περὶ ὅλων. Καὶ ἂν ὅμως ἀκόμη δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἢ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν δρομολογίων, ἔχει τόσα τρωτὰ ἡ ἑταιρεία καὶ ἔχει τόσας παραλείψεις εἰς τὰς ὁποίας ὑποχρεοῦται ἐκ τῆς συμβάσεως, ὥστε εἰς ἀντάλλαγμα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐζήτει νὰ καθορισθῶσι μερικὰ πράγματα.

§28Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ἐκτελέσῃ πάσας τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὀφειλομένας ἐκ τῆς συμβάσεως.

§29Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μία ἐκ τῶν ὑποχρεώσεών της εἶναι καὶ ἡ ἵδρυσις περιπτέρου ἐν Παλαιῷ Φαλήρῳ, ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ γήπεδον, διότι ζητοῦσιν ὑπέρογκον τιμήν, ἀμελεῖ ἀπὸ ὀκταετίας νὰ προβῇ εἰς τὴν κατασκευήν. Θὰ ἠδυνάμεθα λοιπὸν ἀντ’ αὐτοῦ νὰ ζητήσωμεν ἀντάλλαγμά τι.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βρατσᾶνος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν κατὰ τὸν διακανονισμὸν μετὰ τῆς Τουρκίας τῶν διαφόρων οἰκονομικῶν ζητημάτων θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ αἱ εἰς τοὺς ὑπηκόους Ἕλληνας τῆς Κωνσταντινουπόλεως προξενηθεῖσαι ὑλικαὶ ζημίαι κατὰ τὰς Ἀρμενικὰς σφαγὰς τοῦ 1895, ὑπολογισθεῖσαι ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ προξενείου εἰς 120 χιλιάδας Τουρκικῶν λιρῶν».

§31Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Πολλοὶ ἐκ Κωνσταντινουπόλεως, λόγῳ τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐργασίας μὲ παρεκάλεσαν δι’ ἐπιστολῶν νὰ κάμω τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἁπλῶς νὰ μὲ πληροφορήσῃ περὶ τούτου.

§32ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὐδεμίαν πληροφορίαν ἔχω νὰ δώσω, θέλω ὅμως ἐξετάσει.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Βακράτσας καὶ Μπουρνιᾶς «ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἵνα πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν περιῆλθεν εἰς χεῖράς του αἴτησις τῶν κατοίκων Στενῆς τῆς Εὐβοίας, ζητούντων τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς πρὸ πολλοῦ ἀρξαμένης ὁδοῦ Χαλκίδος–Στενῆς, ἵνα δυνηθῶσι καὶ οὗτοι νὰ ἐπικοινωνήσωσι μετὰ τοῦ λοιποῦ κόσμου καὶ τί ἀπεφάσισεν ἐπ’ αὐτῆς».

§34Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Λόγῳ τοῦ πολέμου ἐβράδυνεν ἡ κατασκευὴ καὶ ἡ ἀποπεράτωσις τῆς ὁδοῦ Χαλκίδος–Στενῆς, ἤδη ὅμως θέλει ἐπαναρχίσει.

§35Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ περατωθῇ.

§36Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν συγκοινωνίαν διὰ σιδηροδρόμου· τὴν ἐπισκευὴν τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν θέλομεν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διατί κρατοῦνται παρανόμως ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς τελωνοφυλακῆς 5 δεκάρχαι καὶ 42 τελωνοφύλακες ὑπερήλικες, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἀπὸ διετίας λειτουργεῖ τὸ σῶμα τῆς τελωνιακῆς ἀστυνομίας».

§38ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τάχιστα θέλουσιν ἀπολυθῆ.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελέντζας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν σκοπεῖ νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν».

§40ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προσεχῶς θὰ ληφθῇ μέτρον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμ. 13 ἀναβάλλεται ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§42Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 14, ἥτις ἀφορᾷ ἐμὲ νὰ διαγραφῇ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διατί δὲν παραγγέλλει τὴν μειοδοτικὴν δημοπρασίαν τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δημοτικῶν σχολείων Κερτέζης, Σοπωτοῦ, Φιλίων, ἐφ’ ὅσον κατεβλήθησαν οἱ σχετικοὶ προϋπολογισμοὶ καὶ τὰ οἰκόπεδα παρεχωρήθησαν δωρεάν».

§44Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τοῦ διδακτηρίου Φιλίων ἡ κατασκευὴ ἐξετέθη τρὶς μέχρι τοῦδε εἰς δημοπρασίαν, ἥτις ἀπέτυχε, μολονότι ηὐξήθησαν αἱ τιμαὶ κατὰ 15%. Θὰ ἐπαναληφθῇ ὅμως ἡ δημοπρασία. Τοῦ τῆς Κερτέζης δὲν ὑπεβλήθη ὁ προϋπολογισμὸς ἀκόμη. Τοῦ διδακτηρίου Σοπωτοῦ ὁ προϋπολογισμὸς ἀτελῶς συντεταγμένος ἐπεστράφη εἰς τὸν μηχανικὸν Καλαβρύτων πρὸς ἀνασύνταξιν. Ἅμα τῇ ὑποβολῇ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν δύο τελευταίων δωδεκατημορίων θέλει προκηρυχθῆ ἡ δημοπρασία.

§45Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἂν ἡ δημοπρασία ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀνέγερσιν τοῦ κτιρίου Φιλίων ἀνεβλήθη τρίς, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν στενὴν ἀντίληψιν ἢ μᾶλλον εἰς τὰς στενὰς σχέσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ὁ ἐκεῖ μηχανικὸς μετὰ τοῦ ἐργολάβου. Ὁ μηχανικὸς αὐτὸς ἐκανόνισε κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν ἀνέγερσιν τοῦ σχολείου, ὥστε ν’ ἀποκλείωνται πάντες οἱ λοιποὶ ἐργολάβοι τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, πλὴν ἑνὸς μετὰ τοῦ ὁποίου συνδέεται διὰ πνευματικῆς συγγενείας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας συνεννοηθῶσι μετὰ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος λόγῳ τῆς μακρᾶς ἐν Καλαβρύτοις διαμονῆς του συνῆψε σχέσεις στενὰς μὲ πρόσωπα, διὰ τὰ ὁποῖα δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι συνεργάζονται εἰς βάρος τοῦ δημοσίου πλούτου. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, καταγγέλλων συγχρόνως τὴν πρᾶξιν, ὅπως ἐξακριβώσωσιν ἂν οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα.

§46Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος νὰ ἐνεργήσω περὶ τῶν καταγγελλομένων, προκειμένου ὅμως περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ σχολείου δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω κατὰ τίνα συλλογισμὸν κατωρθώθη ὥστε νὰ εἶναι συμφέρουσαι αἱ τιμαὶ εἰς ἕνα ἐργολάβον καὶ νὰ μὴ εἶναι εἰς ἄλλον. Καὶ πῶς, ἐνῷ ηὔξησα τὰς τιμὰς κατὰ 15%, ἡ δημοπρασία δὲν ἐγένετο. Δὲν ὑποθέτω ὅτι ὁ λόγος εἶναι τοιοῦτος, ἀλλ’ ὅτι εἶναι γενικός. Ὅλοι οἱ ἐργολάβοι δυσκολεύονται ν’ ἀναλάβωσιν ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν τῶν ἡμερομισθίων καὶ τῶν ὑλικῶν. Ἠναγκάσθην νὰ αὐξήσω τὰς τιμὰς πολλῶν ἔργων εἰς 15%, 20% καὶ 30% ἀκόμη, ἵνα προσέλθωσιν οἱ ἐργολάβοι, ἀλλ’ ἀδύνατον. Φοβοῦμαι ὅτι τοιαύτη αἰτία θὰ εἶναι. Ἂν ἄλλοι λόγοι ὑπάρχωσι κατὰ τοῦ μηχανικοῦ, τότε καλῶς ἐκάματε καὶ ἀπηυθύνθητε πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§47Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὸ ὅτι τρὶς ἀνεβλήθη ἡ δημοπρασία, καίτοι ηὐξήθησαν αἱ τιμαί, αὐτὸ ἀποδεικνύει τὴν κλασσικὴν ἀνικανότητα τοῦ κυρίου αὐτοῦ, διότι φρονῶ ὅτι ὁ μηχανικὸς πρέπει νὰ εἶναι γνώστης καὶ τῶν περιστάσεων καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν καὶ τῆς ἐποχῆς.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαριάδης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν διέταξε τὴν ἀνάκλησιν τῶν ἐνταλμάτων τοῦ ταμείου τοῦ τελωνείου Πειραιῶς 1) ὑπ’ ἀριθ. 92, 110, 131 καὶ 412 τοῦ ἔτους 1914, ἐκδοθέντων κατὰ τοῦ Χαρ. Κωνσταντοπούλου, ἐμπόρου, κατοίκου Ἀθηνῶν, παρ’ οὗ ζητοῦνται δραχ. 180, καὶ 2) ὑπ’ ἀριθ. 82, 83, 87, 91 καὶ 115 τοῦ 1914, ἐκδοθέντων κατὰ τοῦ Ἀντ. Μπιζιάνη, ἐμπόρου, κατοίκου Ἀθηνῶν, παρ’ οὗ ζητοῦνται δραχ. 220». Τὰ ἐντάλματα ταῦτα ἐξεδόθησαν κατὰ τῶν ἐμπόρων τούτων ὡς τίμημα ἀζητήτων ἐμπορευμάτων εἰς αὐτοὺς κατακυρωθέντων κατὰ τὸ ἔτος 1903, 1904 καὶ 1905, ἐνῷ τὰ ἐμπορεύματα δὲν ὑπῆρχον οὔτε παρεδόθησαν, ὑπαιτιότητι τῆς τελωνιακῆς ὑπηρεσίας.

§49ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ παραπονούμενοι ἔχουσιν ἀπολύτως δίκαιον. Πρόκειται περὶ ἐνταλμάτων δι’ ἀπαιτήσεις πρὸ δωδεκαετίας. Ἡ ἐκκαθάρισις ἡ ὁποία γίνεται τῶν ταμείων εὑρίσκει αὐτὰ καὶ διὰ νὰ μὴ καταλογίσῃ τὸ Συνέδριον στέλλει ταῦτα πρὸς ἐκτέλεσιν. Ἀλλὰ προδήλως προκειμένου περὶ ἀπαιτήσεων ἀνερχομένων εἰς ἐποχὴν πρὸ δεκαετίας ὅλης καὶ προερχομένων ἐξ αἰτίας λίαν ἀμφιβόλου, δὲν ἦτο δίκαιον νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν τῶν ἐνταλμάτων ἄνευ περαιτέρω ἐξακριβώσεως. Δι’ αὐτὸ διετάξαμεν τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκτελέσεως.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτεται νὰ συμπληρώσῃ καὶ πότε τὰς χηρευούσας θέσεις τῶν Ἐφετῶν».

§51Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ὀλίγον παρακεκινδυνευμένον νὰ καλῆται ὁ Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ λόγον τῶν διανοημάτων αὐτοῦ· οὐχ ἧττον πληροφορῶ τὸν κ. Συνάδελφον ὅτι ἡ πλήρωσις τῶν θέσεων ἐφετῶν δὲν εἶναι ἀκόμη δυνατή, οὔτε εἶναι ἴσως ἐπείγουσα ἐν ταῖς νέαις Χώραις, διότι τὰ Ἐφετεῖα τῶν νέων Χωρῶν δὲν ἐπεβαρύνθησαν ἀκόμη δι’ ἀστικῶν ἰδίως ὑποθέσεων. Ἐγένετο λοιπὸν πρόνοια νὰ ἐνισχυθῶσι τὰ Ἐφετεῖα τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ ἰδίᾳ τῶν Ἀθηνῶν δι’ ἐφετῶν τῆς Λαρίσσης καὶ τῆς Θεσσαλονίκης. Τοῦτο δὲ διότι, ἂν ἤθελον γίνῃ προαγωγαὶ ἐκ κατωτέρων βαθμῶν εἰς ἐφέτας, θὰ εὑρεθῶσι πολλὰ Πρωτοδικεῖα μὲ ἀριθμὸν ἀνεπαρκῆ ὅπως συμπληρωθῇ ὁλομέλεια διὰ τακτικῶν δικαστῶν, ὡς ἀπαιτεῖ ὁ νόμος. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον πρέπει νὰ ἀναμείνῃ ὁ κ. Συνάδελφος νὰ συμπληρωθῶσιν αἱ θέσεις τῶν πρωτοδικῶν διὰ προαγωγῆς ἐκ παρέδρων συμπληρούντων ἑξάμηνον μόνον ὑπηρεσίαν, ἂν ἤθελε γίνῃ δεκτὸν τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σχετικὸν νομοσχέδιον, μεθ’ ὃ θέλομεν προβῆ καὶ εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν θέσεων τῶν Ἐφετῶν.

§52Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ὑποθέτω ὅτι εἶναι παρακεκινδυνευμένον νὰ ὑποβάλῃ τις τὴν ἐρώτησιν, ἣν ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι κατ’ ἀνάγκην τοιαύτη ὑποβολὴ ἔπρεπε νὰ γεννήσῃ τὴν σκέψιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅτι, ἂν ἡ ἀπάντησις δὲν ἦτο ἱκανοποιητική, θὰ ἠκολούθει ἄλλη ἐρώτησις, διατί ἐπὶ τόσον χρόνον δὲν συμπληροῦνται αὐταὶ αἱ θέσεις. Τώρα ἤθελον κατόπιν τῶν ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ὑποβάλω τὸ ἐρώτημα· εἶναι ὀρθὸν καὶ δὲν βλάπτει τὴν ὑπηρεσίαν νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ προσωρινὴ μετατόπισις τῶν ἐφετῶν; Μετατόπισις ἐφετῶν ἐκ τῶν Ἐφετείων τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς Θεσσαλίας εἰς Ἀθήνας καὶ Ναύπλιον, ἐφετῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἐφαρμόσει οὐδέποτε τοὺς Ἑλληνικοὺς νόμους; Εἶναι ὀρθὸν παρόμοιον μέτρον εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν τὰ Δικαστήρια ἔχουσιν πολλὴν ἐργασίαν; Ὁ λόγος ὅτι δὲν δύνανται νὰ γίνωσι προαγωγαί, διότι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μείνωσι κενὰ τὰ Πρωτοδικεῖα, δὲν μοὶ φαίνεται σπουδαῖος. Τὸ πρᾶγμα δύναται νὰ οἰκονομηθῇ προαγομένων εἰς πρωτοδίκας τῶν παρέδρων δικαστῶν.

§53Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῷ ψηφισθέντι, περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων τῶν δικαστικῶν, περιελήφθη καὶ διάταξις καθ’ ἣν οἱ παρὰ πρωτοδίκαις πάρεδροι δύνανται νὰ προαχθῶσιν εἰς πρωτοδίκας μετὰ ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν.

§54Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω τὰς βάσεις ἐφ’ ὧν ἐστηρίχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι τακτικὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γίνεται, τὸ τῆς προσωρινῆς μετατοπίσεως τῶν ἐφετῶν εἰς διάφορα Ἐφετεῖα.

§55Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν ἀγνοεῖ ὁ κ. Συνάδελφος τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας συνεκροτήθησαν τὰ Δικαστήρια ἐν ταῖς νέαις Χώραις. Ἑπομένως καὶ αἱ παρατηρούμεναι ἀνωμαλίαι εἶναι ὅλως φυσικαί.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Π. Κοντόσταυλος, Σ. Βακράτσας, Ἰ. Μπουρνιᾶς καὶ Ι. Τομπάζης «ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διατί ἐσταμάτησαν αἱ ἐργασίαι τοῦ μικροῦ ὑπολειπομένου τμήματος τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Χαλκίδος–Κύμης εἰς τὸ τμῆμα Βάθειας–Ἀλιβερίου, τῆς ὁποίας ἡ κατασκευή, ἀρξαμένη ἀπὸ τριακονταετίας, δὲν δύναται ἀκόμη νὰ ἀποπερατωθῇ, ὁλόκληρος δὲ ἡ ἐπαρχία Καρυστίας, ἡ πυκνότατα κατῳκημένη μένει ἐκτὸς πάσης συγκοινωνίας.

§57Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἠδυνήθην ἔτι νὰ λάβω πληροφορίας.

§58Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ἰδιαιτέρως, κ. Ὑπουργέ, δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, διότι ἔχει περίπου συμπληρωθῆ τριακονταετία ἀπὸ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν ἤρχισεν ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ταύτης. Ὁλόκληρος γενεὰ ἀνθρώπων παρῆλθε καὶ ἡ ὁδὸς αὕτη δὲν ἔχει ἔτι συμπληρωθῆ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ ἀποστράτου λοχαγοῦ Λεωνίδα Λεωτσάκου πρὸς ἀπονομὴν τῆς συμφώνως τῷ νόμῳ ἀνηκούσης αὐτῷ συντάξεως, καὶ πῶς συνέβη ὥστε, παρὰ τὸν νόμον ͵ΓΡΞΒʹ τῆς 11ης Ἰουλίου 1906, νὰ κανονισθῇ εἰς αὐτὸν σύνταξις διάφορος ἐκείνης εἰς ἣν νόμῳ ἐδικαιοῦτο, στηριχθεῖσα εἰς πάθησιν ἣν ἐπιστοποίησε τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, ἀντιποιούμενον ἰατρικὰ δικαιώματα ἐναντίον τῆς πιστοποιήσεως τῆς τε Ἀνωτάτης τοῦ Στρατοῦ Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς καὶ τεσσάρων ἔτι καθηγητῶν τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». Ἀναβάλλεται ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπεδεύσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ διὰ τοὺς ἐπιστράτους φοιτητὰς καὶ τοὺς ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετοῦντας ἤδη κληρωτοὺς τοιούτους, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῶν στρατιωτικῶν αὐτῶν ὑποχρεώσεων μὴ δυνηθέντες νὰ παρακολουθήσωσι, πολλοὶ μὲν τούτων τακτικῶς ἄλλοι δὲ οὐδόλως, κατὰ τὸ διαρρεῦσαν Πανεπιστημιακὸν ἔτος 1913–1914, τὰ φροντιστήρια τῶν κ. καθηγητῶν, διατρέχουσι τὸν κίνδυνον ν’ ἀποκλεισθῶσι τῶν κατὰ τὸν Ὀκτώβριον ἐνιαυσίων ἐξετάσεων, ἐὰν οἱ κύριοι καθηγηταὶ ἀρνηθῶσι νὰ χορηγήσωσιν αὐτοῖς τὰς ἀποδείξεις. Φρονῶ ὅτι δίκαιον καὶ λογικὸν νὰ ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς πρόνοιά τις».

§60Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὅσα μέτρα ἔπρεπε νὰ ληφθῶσι διὰ τοὺς φοιτητὰς ἐλήφθησαν ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου.

§61Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ, κ. Ὑπουργέ, ὅτι διὰ τοὺς φοιτητὰς αὐτούς, τοὺς ἐπιστράτους καὶ τοὺς ὑπὸ τὰ ὅπλα κληρωτούς, πρέπει νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα τις πρόνοια διότι ἀπειλοῦνται ὑπὸ μεγάλης ἀδικίας.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως ὑποβάλλει νομοσχέδιά τινα.

§63Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου «περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων». Ὡς γνωστὸν ἡ ὑπηρεσία τῶν ταχυδρομικῶν δεμάτων διέπεται διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1900, ἀφέθη δ’ ἐλευθέρα ἡ μεταφορὰ ταχυδρομικῶν δεμάτων μέχρι τοῦ 1910. Ἐξ ἄλλου, τὰ ταχυδρομικὰ δέματα μέχρι τοῦ 1909 δὲν ὑπεβάλλοντο εἰς δημοτικὸν δασμόν. Κατὰ τὸ 1909 ἐπετράπη εἰς τοὺς Δήμους νὰ ἐπιβάλωσι δημοτικὸν δασμόν. Ἡ ἐπιβολὴ αὕτη οὐδόλως ὑπῆρξεν ὠφέλιμος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ταχυδρομικῶν δεμάτων. Καὶ πράγματι, ἐνῷ κατὰ τὸ 1908 ἡ μεταφορὰ ταχυδρομικῶν δεμάτων ἀνῆλθεν εἰς 267.000, κατὰ τὸ 1909 ἐμειώθη ἡ μεταφορὰ εἰς 183.000, ἤτοι κατὰ 84.000 ἐπὶ ἔλαττον, αἱ δὲ εἰσπράξεις ὑπελείφθησαν τῶν τοῦ προηγουμένου ἔτους κατὰ πολλὰς δεκάδας χιλιάδας δραχμῶν. Ἡ μείωσις ἐξηκολούθησε καὶ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη. Παρετηρήθη λοιπὸν τροπὴ ἐπὶ τὰ χείρω τῆς ἀποστολῆς ταχυδρομικῶν δεμάτων τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἀντιθέτως πρὸς τὰ δέματα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τῶν ὁποίων ἡ κίνησις καὶ ἡ εἰσαγωγὴ ἁλματικῶς βαίνει. Ἐπιβάλλεται λοιπὸν ἡ τροποποίησις τοῦ νόμου πρὸς βελτίωσιν τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ κλάδου τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, καὶ θὰ ἦτο εὐκταῖον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ εἰσαχθῶσι καὶ τροποποιήσεις τινὲς αἱ ὁποῖαι ἀλλαχοῦ εὐδοκίμως ἰσχύουσιν. Ἐν πρώτοις ἔδει νὰ καταργηθῇ ἡ δημοτικὴ φορολογία ἐπὶ τῶν δεμάτων, διότι ἄλλως ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τὴν ἀρχὴν καθ’ ἣν ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς μέσον φορολογίας, ἀλλ’ ὡς ὑπηρεσία ἔχουσα ὑψηλὸν προορισμὸν καὶ συνεπῶς δεομένη πλήρους ἐλευθερίας. Ἀλλὰ παραλλήλως πρὸς τὴν τοιαύτην κατάργησιν πρέπει τὰ ταχυδρομικὰ τέλη τῶν ἐπιταγῶν νὰ μειωθῶσιν εἰς τὸ ἐλάχιστον. Τὰ τέλη τὰ ὁποῖα πληρώνουσιν οἱ πολῖται εἶναι ὑπέρογκα καὶ δυσανάλογα πρὸς τὰ ὑπάρχοντα εἰς ἄλλα κράτη, καὶ διὰ τοῦτο προτείνομεν τὴν μείωσιν αὐτῶν. Ἀφ’ ἑτέρου εἰσάγομεν τροποποιήσεις τινὰς καὶ βελτιώσεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν δεμάτων διὰ τῆς ἀξίας τοῦ περιεχομένου. Κωδικοποιοῦμεν τὴν ὅλην ἰσχύουσαν νομοθεσίαν, ἵνα μὴ ἔχωμεν νόμον τροποποιοῦντα τὸν ἰσχύοντα νόμον, καὶ τοιουτοτρόπως προσάγομεν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἄρτιον νομοθέτημα περὶ δεμάτων ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Δεύτερον νομοσχέδιον εἶναι τὸ «περὶ ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν». Ὡς γνωστὸν δυσχέρειαι παρουσιάζονται κατὰ τὴν ἐξόφλησιν τῶν ἐπιταγῶν. Προκειμένου περὶ ποσοῦ μείζονος τῶν 100 δραχ. ἀπαιτεῖται συμβολαιογραφικὴ πρᾶξις ἂν ὁ παραλήπτης εἶναι ἀγράμματος. Ἰδιωτικὰ πληρεξούσια δὲν εἶναι δεκτά, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σπουδαίως δυσχεραίνει τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐξ ἄλλου οἱ ἀγρόται εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Δήμου διὰ νὰ ἐξοφλήσωσι τὴν ταχυδρομικὴν ἐπιταγήν, πολλάκις δὲ ἐπιστρέφουσι, λόγῳ δυσχερειῶν ἢ ἐλλείψει χρημάτων παρὰ τῷ ταχυδρομικῷ γραφείῳ, ἄπρακτοι εἰς τὸ χωρίον αὐτῶν. Παράπονα μᾶς ὑπεβλήθησαν πολλὰ καὶ ἐκ τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐμπορευομένων ξένων καὶ ἡμεδαπῶν, οἱ ὁποῖοι θεωροῦσιν ὡς πιεστικὰς τὰς τηρουμένας διατυπώσεις, ἃς μέχρι τοῦδε δὲν ἐφήρμοζον τὰ ξένα ταχυδρομεῖα. Ὡς ἐκ τούτου ὑποβάλλομεν μερικὰς τροποποιήσεις τῶν περὶ ἐξοφλήσεως τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν διατάξεων.

§64Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Περὶ ἐλαττώσεως τοῦ τέλους τῶν ἐπιταγῶν;

§65Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Αὐτὸ δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀκριβῶς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἄλλοτε, ὑπεσχέθη τοιοῦτό τι.

§66Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐνῷ ἔχομεν δυνάμει τῆς συμβάσεως μὲ τὴν Ρουμανίαν ἐξωτερικὸν τέλος δέκα λεπτῶν, διὰ τὸ ἐσωτερικὸν ἔχομεν τριάκοντα.

§67Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι καὶ τὰ τέλη τῶν ἐπιταγῶν εἶναι πλείονα τῶν ὅσα ἔπρεπε καὶ θὰ λάβωμεν καὶ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν. Ἐπίσης εἰσάγω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ γνωστοῦ νόμου τοῦ τροποποιήσαντος τὸν νόμον τοῦ 1900 «περὶ διορισμοῦ διευθυντῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν γραφείων». Ὡς γνωστόν, κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1900, ἡ διεύθυνσις τῶν τοιούτων γραφείων ἀνετίθετο εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους ἐπὶ ἐπιμισθίῳ 5 ἕως 10 δραχμῶν μηνιαίως. Ὁ νεώτερος νόμος 207, ἐτροποποίησε τοῦτον, διότι ηὔξησε τὴν ἀντιμισθίαν εἰς 20 ἢ 30 δραχ. καὶ ἐδέχθη νὰ ἀναθέσῃ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἰδιώτας, προτιμωμένων τῶν συνταξιούχων ἢ τραυματιῶν πολέμου, καὶ κατὰ τρίτον λόγον εἰς ἕτερα πρόσωπα. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου παρετηρήθησαν ἀρκεταὶ δυσχέρειαι, τὸ χείριστον δὲ πάντων εἶναι ἡ ἐπιδειχθεῖσα ἐκ μέρους τοῦ κοινοῦ ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης πρὸς τοὺς ἰδιώτας, τοὺς διευθύνοντας τὰ ταχυδρομικὰ γραφεῖα, ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου προκαλοῦνται ἔριδες καὶ ἀναπτύσονται μίση καὶ ἀντιπάθειαι μεταξὺ τῶν κατοίκων τῶν χωρίων. Διὰ τοῦτο ἑπόμενος καὶ συνεπὴς πρὸς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν πρό τινος ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ κάμω πρὸς τὴν Βουλήν, εἰσάγω σχέδιον νόμου τροποποιοῦν τὸν ἰσχύοντα. Τιμῆς ἕνεκα διατηροῦμεν μόνον τὴν διάταξιν περὶ τραυματιῶν πολέμου, δυναμένων νὰ προτιμηθῶσι ἐπὶ ἴσοις ὅροις, ἐφ’ ὅσον σοβαρῶς ἐτραυματίσθησαν ἐν πολέμῳ ἀλλ’ εἰς βαθμὸν μὴ ἀποκλείοντα τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς αὐτῶν ὑπηρεσίας, Κοινοτικοὶ ἄρχοντες καὶ ὑπηρέται εἶναι σκόπιμον νὰ ἀποκλείωνται ὡς καὶ πρότερον τῆς ὑπηρεσίας. Τέλος ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ στολῆς τῶν τηλεγραφικῶν διανομέων.

§68Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ Διάταγμα περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τῶν νέων Χωρῶν. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ Διατάγματος τούτου. Ἐπίσης ἠναγκάσθην νὰ ἐκδώσω Διάταγμα «περὶ ἱδρύσεως Διδασκαλείου ἑκατέρων τῶν φύλων πρὸς μόρφωσιν διδασκάλων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως» καὶ περὶ τούτου ὑποβάλλω σχέδιον νόμου. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 240» περὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐρώτησις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Φθιώτιδος.

§69ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ συντάξεως ἀποστρατείας ἕνεκα τραυμάτων ἢ νοσημάτων». Εἰς τοὺς ἰσχύοντας νόμους ὑπάρχουσι πολλαὶ ἀνωμαλίαι, τῶν ὁποίων ἡ διόρθωσις ἐπείγει. Ὑπάρχει πρῶτον ἡ ἀνωμαλία ὅτι, ἐνῷ ὁ νόμος τοῦ 1852 περὶ συντάξεως τῶν στρατιωτικῶν ἐτροποποιήθη κατὰ τὸ 1911, ὁ νόμος περὶ συντάξεως τῶν ναυτικῶν δὲν ἐτροποποιήθη, συμβαίνει δὲ ὥστε σήμερον, ἂν εἷς πάθη ἀκρωτηριασμὸν ἢ ἀχρηστίαν τῶν δύο ἄκρων ἢ μέλος τοῦ σώματος, ὢν στρατιωτικὸς λαμβάνει σύνταξιν 62 δραχ., ὢν ναυτικὸς λαμβάνει 31, ὢν δὲ χωροφύλαξ λαμβάνει 124. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀνωμαλία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ ἐπὶ μακρότερον χρόνον. Εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν πρόκειται ν’ αὐξήσωμεν τὴν διδομένην σύνταξιν εἰς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὸν στρατὸν τῆς θαλάσσης, ταχέως δὲ θέλομεν εὑρεθῆ εἰς τὴν θέσιν νὰ προσαγάγωμεν νομοσχέδιον διὰ νὰ φέρωμεν τὴν ἐξίσωσιν εἰς βάρος τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ ναυτικόν, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσιν εἰς ἄλλην περίστασιν πολὺ περισσότερα. Σπεύδω νὰ προδηλώσω, καθ’ ἣν στιγμὴν παρέχεται μεγαλειτέρα εὔνοια εἰς τὸ ναυτικόν, ὅτι θὰ συμβῇ καὶ τὸ ἐναντίον. Ἀλλ’ οἱ νόμοι περὶ συντάξεων ἔχουσι καὶ ἄλλας ἀνωμαλίας, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦσιν εὐλόγως διαμαρτυρίας ἐκ μέρους πολλῶν τῶν Συναδέλφων. Ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ ἀκρωτηριασμοῦ δύο μελῶν ἢ ἑνὸς μέλους τοῦ σώματος καὶ πρόκειται περὶ ἀνικανότητος πρὸς ἐργασίαν, ἥτις ὅμως δὲν εἶναι πλήρης, σύνταξις δὲν δίδεται. Ἐπίσης δέ, ἂν ἡ ἀνικανότης πρὸς ἐργασίαν εἶναι προσωρινή, μέλλουσα ν’ ἀρθῇ μετὰ δύο ἢ τρία ἔτη, σύνταξις δὲν δίδεται. Ὅλα αὐτὰ ἔχουσιν ἀνάγκην διορθώσεως. Διὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἄριστα μεμελετημένον, προνοεῖ ὥστε, καὶ ὅταν πρόκειται περὶ μερικῆς ἀνικανότητος πρὸς ἐργασίαν, ἡ ὁποία ἐστέρησε τὸν παθόντα ποσοστοῦ του πρὸς ἐργασίαν ἱκανότητος, νὰ δίδηται ἀνάλογος πρὸς τὸ ποσοστὸν αὐτὸ σύνταξις. Ἐπίσης προβλέπεται καὶ περὶ ἀνικανότητος, ἡ ὁποία εἶναι προσωρινὴ καὶ θὰ διαρκέσῃ οὐχὶ καθ’ ὅλον τὸν βίον, ἀλλὰ 2 ἢ 3 ἔτη. Θὰ δίδηται ἡ σύνταξις κατὰ τὰ ἔτη καθ’ ἃ προβλέπεται ὅτι θὰ διαρκέσῃ ἡ ἀνικανότης ὑποβαλλομένου ἑκάστοτε εἰς ἀναθεώρησιν ἐνώπιον τῶν ἐπιτροπῶν τοῦ ἀνικάνου, ὥστε νὰ σταματήσῃ ἡ σύνταξις ὅταν ἐκλίπῃ καὶ ὁ λόγος τῆς ἀνικανότητος πρὸς ἐργασίαν. Ἐπίσης ὑπάρχει ἀνωμαλία μεταξὺ τῶν συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ καὶ τῶν τοῦ ἐφέδρου στρατοῦ. Ἄν ὁ ἀνήκων εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατὸν ἤθελε καταστῇ ἀνίκανος διὰ τὰ ἔργα τῆς ὑπηρεσίας του, θὰ λαμβάνῃ σύνταξιν, ἂν ὅμως ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ ἐφέδρου στρατοῦ ἤθελε καταστῇ ἀνίκανος διὰ τὰ ἔργα τοῦ συνήθους ἐπαγγέλματός του, ὁ ἔφεδρος αὐτὸς δὲν λαμβάνει σύνταξιν. Ἐξομοιοῦται ἤδη κατὰ τοῦτο καὶ ὁ ἔφεδρος καὶ ὁ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, ὁριζομένου ὅτι τὴν σύνταξιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ ἂν καταστῇ ἀνίκανος διὰ τὰ ἔργα τῆς ὑπηρεσίας του, τὴν αὐτὴν σύνταξιν λαμβάνει καὶ ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἂν καταστῇ ἀνίκανος εἰς τὰ ἔργα τοῦ ἐπαγγέλματός του. Ἐπίσης δὲ διὰ τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὰ σώματα τῶν ἀεροπλάνων, ὑδροπλάνων καὶ καταδυομένων, ὁρίζεται ὅτι οἱ παθόντες εἰς τὰ σώματα ταῦτα ἔχουσι δικαίωμα ἀμέσου συντάξεως, διότι πρακτικῶς ἐκτίθενται διαρκῶς εἰς κινδύνους, καὶ ἁπανταχοῦ ἐλήφθη πρόνοια, ὥστε νὰ ἀπονέμηται εἰς αὐτοὺς εὐκολώτερον σύνταξις παρὰ εἰς τοὺς ἄλλους.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νομοσχέδιον παραπέμπεται εἰς τὴν τακτικὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτροπήν. Ἐπίσης παραπέμπονται εἰς τὰς οἰκείας ἐπιτροπὰς καὶ τὰ λοιπὰ ὑποβληθέντα ὑπὸ τῶν κ. Ὑπουργῶν νομοσχέδια. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν παραπεμφθέντων εἰς αὐτὴν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων. Οἱ βουλευταὶ κ. Ν. Ξηρὸς καὶ Κ. Λιδωρίκης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαλύσεως τῶν σωμάτων οἰκονομικοῦ καὶ φαρμακευτικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. Ν. Χαριτᾶτος καὶ Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΜΒʹ περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων». (Ἀναγινώσκονται ἔπειτα καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικῶν ὑποθηκοφυλακείων ἐμμίσθων», ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς καταδιώξεως καὶ τιμωρίας τῶν ἐν ταῖς νέαις Χώραις πρὸ τῆς στρατιωτικῆς καταλήψεως διαπραχθέντων ἀδικημάτων», ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ ἐφέδρῳ στρατῷ καὶ τῇ ἐθνοφρουρᾷ καὶ περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων».

§71ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ πάλιν παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἐξακολούθησις τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταβολῶν ἐν ταῖς περιφερείαις τῶν Δικαστηρίων τοῦ Κράτους».

§73Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρὰ πολλῶν ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἐξεδηλώθη ἡ ἐπιθυμία νὰ ἐξευρεθῇ διατύπωσίς τις τῆς διατάξεως, καθ’ ἣν τὸ δικαίωμα τῆς τροποποιήσεως τῶν περιφερειῶν τῶν Πρωτοδικείων καὶ τοῦ παλαιοῦ Βασιλείου νὰ δοθῇ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἀλλ’ ὑπὸ ἐγγυήσεις προσθέτους. Τοιαύτην διατύπωσιν ὑποβάλλω, δι’ ἧς ἀπαιτοῦμεν ὡς ἐγγύησιν γνωμοδότησιν τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἐφετείου, εἰς ὃ ὑπάγονται τὰ τροποποιητέα Πρωτοδικεῖα, ἢ ἀμφοτέρων τῶν Ἐφετείων ἂν εἶναι δύο καὶ ὑπάγονται εἰς διαφόρους περιφερείας. Μὲ τὴν διατύπωσιν ταύτην νομίζω ὅτι δύναται νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις.

§74Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ ὅτι ἐξίσταμαι, διότι, ἐνῷ χθὲς ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς ἐβεβαίωσε τὴν Βουλὴν ὅτι περιώρισε τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἐζήτει διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τὰς νέας ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, ἐβεβαίωσε δηλ. κατ’ ἐπανάληψιν ὅτι περιορίζει τὴν ἐξουσίαν του εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας, σήμερον ἔρχεται καὶ ὑποστηρίζει τροπολογίαν ὅπως καὶ διὰ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα δοθῇ αὐτῷ τὸ δικαίωμα τῆς μεταβολῆς τῶν περιφερειῶν τῶν Πρωτοδικείων μετὰ γνωμοδότησιν τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἐφετείου. Καὶ θεωρεῖ σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡς σοβαρὰν ἐγγύησιν τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων τῶν πολιτῶν τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Ἐφετείου. Ἀλλ’ ἐρωτῶ πάντας ὑμᾶς· τίνα γνώμην δύναται νὰ ἔχῃ τὸ Ἐφετεῖον ἢ τίνα ἀντίληψιν πραγματικὴν δύναται νὰ ἔχῃ τὸ Ἐφετεῖον, τὰ μέλη τοῦ ὁποίου ἀγνοοῦσι καὶ τοὺς τόπους, ἐν τοῖς ὁποίοις προτείνουσι νὰ γίνωσι μεταβολαί, ἀγνοοῦσι καὶ τὴν θέλησιν τῶν πολιτῶν καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων; Ὁποίαν ἀσφάλειαν λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς προσθήκης καὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς παρέχει εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ μεταβάλῃ τὰς περιφερείας τῶν Πρωτοδικείων; Εἶναι ἀπορίας ἄξιον, κ. Πρόεδρε, πῶς ἐπείσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἠθέλησε νὰ ὑποβάλῃ σήμερον καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ τοιαύτην τροπολογίαν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν κρίσιν μου οὐδεμίαν ἐγγύησιν παρέχει, διότι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐκλέγει νὰ ἀποφαίνωνται, ἀγνοοῦσιν, ὡς εἶναι γνωστόν, καὶ τὴν γεωγραφικὴν θέσιν τοῦ τόπου, ἀγνοοῦσιν ἰδίᾳ τὴν θέλησιν ἐκείνων τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ μετακομίσωσιν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς Δικαστηρίου εἰς τὸ ἄλλο. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ νὰ ψηφισθῇ τοιαύτη τροπολογία. Ἂν θέλῃ ὄντως νὰ ὑπηρετήσῃ τοὺς πληθυσμούς, πρέπει νὰ ὁρισθῇ κατάλληλος ἐπιτροπὴ εἰς ἣν νὰ δοθῇ μεγάλη προθεσμία νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ νὰ ἐξετάσῃ οὐ μόνον τὰς ἀποστάσεις, οὐ μόνον τὴν συγκοινωνίαν, ἀλλὰ νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ βεβαιώσῃ ὑπευθύνως ἰδίᾳ τὴν θέλησιν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους σκέπτεται δι’ ἑνὸς φετφᾶ νὰ μεταφέρῃ ἀπὸ τοῦ ἑνὸς Δικαστηρίου εἰς τὸ ἕτερον. Ἐπεθύμουν νὰ πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν οὐδένα ἐκπληροῖ σκοπόν, οὐδεμίαν θεραπεύει ἀνάγκην, ἀλλ’ εἶναι, ὡς λέγομεν κοινῶς, κἄτι τι στάκτι εἰς τὰ μάτια τοῦ κόσμου. Ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργός.

§75Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἔρχεται εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ τελευταίαν. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὑποβάλλων τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρ. 2, μεταβάλλει ῥιζηδὸν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπειδὴ θίγονται συμφέροντα οὐ μόνον δικαστικὰ ἀλλὰ καὶ τοπικά, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ὅπως μελετηθῇ ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ πρὸ τῆς συζητήσεως. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι κατάλληλον σωματεῖον ἢ ἐπιτροπὴ πρὸς γνωμοδότησιν τῆς περιφερείας τῶν Δικαστηρίων δὲν εἶναι ἁρμόδια τὰ Ἐφετεῖα, διότι γνωρίζετε κατὰ τίνα τρόπον ἀποφαίνονται οἱ δικασταὶ ἐπὶ τοιούτων διοικητικῶν πράξεων. Ὅταν ἀπομακρύνετε τὸν δικαστὴν ἀπὸ τὸ ἐπειδὴ καὶ διὰ ταῦτα, πελαγοδρομεῖ.

§76Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει πεῖραν ὁ κ. Ὑπουργός.

§77Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔμεινε πολὺ καιρὸν εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον. Ἂν ἔμενε πολὺν καιρὸν καὶ εἶχεν ἀρκοῦσαν πεῖραν, βεβαίως δὲν θὰ προέτεινε τοιαύτην τροπολογίαν. Ἤδη, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ἱδρύσεως κοινοτήτων, μοὶ φαίνεται ὅτι καταλληλοτέρα ἐπιτροπὴ πρὸς γνωμάτευσιν περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δικαστηρίου δὲν εἶναι ἄλλη ἀπὸ τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἴσως εὑρεθῇ τρόπος συνεννοήσεως. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον συνιστᾶτε, ὅπως οἱ ἐνδιαφερόμενοι συναινέσωσι, τὸ εὑρίσκω δικαιότατον. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ παραλάβωμεν μίαν κοινότητα, ἡ ὁποία εὑρίσκει ὅτι τὰ συμφέροντά της κατὰ τὴν ἰδικήν της ἀντίληψιν εὑρίσκονται εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν, καὶ νὰ τῆς εἴπωμεν ὅτι θὰ ὑπάγῃ εἰς ἄλλο δικαστήριον. Ἂν θέλητε νὰ θέσωμεν τὸν ὅρον αὐτὸν, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ μεταβολή, ἂν δὲν συναινέσωσιν εἰς τοῦτο αἱ ἐνδιαφερόμεναι κοινότητες καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ σύμφωνος γνωμοδότησις τοῦ Ἐφετείου τῆς περιφερείας. Νομίζω ὅτι ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς σᾶς παρέχονται ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις.

§79Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ τί συμβαίνει· ἐγὼ ὑπέβαλον τὴν γνώμην αὐτὴν ὡς γνώμην σχηματισθεῖσαν τὴν στιγμὴν ταύτην καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψει τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν νομὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκω, καὶ τὸν ὁποῖον οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὶ ἐξεκουρέλιασαν, δὲν ὑπάρχει Πρωτοδικεῖον ἐν Πελοποννήσῳ τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ ἁρμοδιότητα ἐπὶ τμημάτων τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας. Οὕτω δὲν γνωρίζουσιν οἱ πολῖται ποῦ πρέπει ν’ ἀπευθύνωνται διὰ τὰς ὑποθέσεις των.

§80ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅταν συμφέρῃ εἰς τοὺς κατοίκους;

§81Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ὅταν συμφέρῃ εἰς τοὺς κατοίκους, δὲν ἔχω ν’ ἀντείπω, ἀλλὰ ἂν δὲν θέλωσιν αὐτὸ οἱ κάτοικοι ἔρχεται αὐθαιρέτως ἡ Ἀρχὴ καὶ τοὺς τὸ ἐπιβάλλει. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸν δικαστὴν πρέπει νὰ τὸν ἐκλέγῃ ὁ δικαζόμενος.

§82Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰσήλθομεν εἰς ἓν σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν, διότι διὰ τῆς σήμερον προτεινομένης τροπολογίας εὑρίσκεται ἡ μέση λύσις, τὴν ὁποίαν εἶδον ὅτι οἱ προλαλήσαντες δὲν ἀπέκρουσαν· τουτέστι νὰ μὴ ἀφεθῇ πλῆρες τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν ὅπως διὰ τῶν ὀργάνων αὐτοῦ ἐπιβάλῃ τὴν μεταρρύθμισιν τῶν περιφερειῶν τῶν διαφόρων Πρωτοδικείων, ἀλλὰ ν’ ἀποφασίζῃ τοῦτο κατόπιν ἀποφάσεως μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἀδιάφορον τίνος. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει Βουλὴ καὶ δὲν ἐπείγει ἡ συζήτησις, οὐδεμίαν θὰ εἶχον δυσκολίαν ν’ ἀκολουθήσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Μπακοπούλου, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι, ὑποβληθείσης τῆς τροπολογίας, καλὸν εἶναι ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐξετασθῇ τίς εἶναι ἡ καταλληλοτέρα ἐπιτροπή, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γνωμοδοτήσῃ διὰ νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς διαρρυθμίσεως τῆς περιφερείας. Εἶμαι ὅμως ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν ἐξενεχθεῖσαν γνώμην ὑπὸ τοῦ κ. Ἀλεξάκη ὅτι, ἂν ἀνατεθῇ εἰς τὰ Ἐφετεῖα, ὡς ἔκτακτον καθῆκον ἡ γνωμοδότησις, τὰ Ἐφετεῖα δὲν θὰ εἶναι τὰ μᾶλλον ἁρμόδια δι’ αὐτήν. Ὁ κ. Ἀλεξάκης νομίζω εἶπεν ὅτι εἶναι δυνατὸν ἔκτακτος ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἀπὸ διάφορα πρόσωπα, ν’ ἀναλάβῃ τοῦτο ὡς ἔργον εἰδικόν. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν θὰ προέτεινον νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ, ἐπιθεωρηταὶ ἀνώτεροι τῶν δημοσίων ἔργων, ἵνα ἐξετάσωσι τὰς ἀποστάσεις, νὰ μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου, ὅπου ὑπάρχει αἴτησις τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων, ἵνα ἐξετασθῇ καὶ ἡ θέλησις τῶν κατοίκων, λαμβανομένης δ’ ὑπ’ ὄψιν τῆς γνώμης τῶν διαφόρων κοινοτικῶν συμβουλίων νὰ προτείνῃ ἡ ἐπιτροπή, ἂν εὑρίσκῃ εὔλογον τὴν διαρρύθμισιν κατὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον τῶν διαφόρων περιφερειῶν. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι φυσικώτατον καὶ ὀρθόν, εἶναι δὲ καὶ ἐπιβεβλημένον νὰ γίνῃ. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀποφασισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἶναι μήπως ἀφεθῇ ἐντελῶς τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν γίνῃ τίποτε ἢ μήπως ἀφεθῇ ἁπλῶς εἰς τὰ Ἐφετεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τὸ γνωμοδοτικόν, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην θ’ ἀποφασίσωσι περὶ τοιούτου ἀντικειμένου, διότι ὁ ἐφέτης π. χ. τοῦ Ναυπλίου, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, ἂν ὁ δῆμος τάδε, ὁ ἀπέχων πεντήκοντα ὥρας ἀπὸ τοῦ Ναυπλίου, πρέπει ν’ ἀποσπασθῇ ἢ ὄχι. Ἐνῷ, ἂν ἐξελέγετο ἡ ἐπιτροπή, δὲν θὰ ἦτο δύσκολον νὰ ἐξακριβωθῇ τοῦτο. Παραπέμψατε εἰς μίαν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον, ὥστε ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας νὰ ἐξεύρωμεν τὰ κατάλληλα πρόσωπα ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ καταρτισθῇ ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ διὰ τὰς περιφερείας, τῶν ὁποίων ἡ γνώμη ἐξεδηλώθη ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῶσι κατ’ ἐκεῖνον ἢ τὸν ἄλλον τρόπον. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ διατάσσηται παρ’ ὑμῶν νὰ μεταβῇ εἰς τὴν δεῖνα περιφέρειαν, τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι ἐξεδήλωσαν γνώμην περὶ μεταβολῆς, δὲν θὰ λάβῃ δὲ ὡς ἀποκλειστικὸν ἔργον ἡ ἐπιτροπὴ νὰ περιέρχηται τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἁπλῶς θὰ μεταβαίνῃ, ὅπου ἐνδεικνύει ἡ ἀνάγκη. Ἂν λοιπὸν ἀπόψε καὶ πάλιν δὲν εἴμεθα ὥριμοι πρὸς συζήτησιν, θὰ εἶχον τὴν γνώμην καὶ σᾶς παρακαλῶ πάλιν νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν καὶ ἐκεῖ ἰδιαιτέρως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς ὡρισμένον τι ἀποτέλεσμα, διότι δὲν πρόκειται περὶ γενικοῦ μέτρου, ἀλλ’ εἰδικῶς περὶ διαρρυθμίσεως, ὅπου εἶναι ἀνάγκη. Ἐκεῖ τείνει ἡ ὁμιλία μου καὶ εἰς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν συνδρομὴν ὅλων, διὰ νὰ εὕρωμεν τὸν καλλίτερον τρόπον τῆς λύσεως.

§83ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Καὶ ἄλλοτε, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐφαρμογῆς τῆς δικαστικῆς νομοθεσίας ἐν ταῖς προσαρτηθείσαις Χώραις, τὸ αὐτὸ ἐγεννήθη ζήτημα, ὅτε ὑπό τινων τῶν προλαλησάντων κ. Βουλευτῶν προὐτάθη ὅπως διὰ Β. Διατάγματος, ἐκδιδομένου κατόπιν προτάσεως τοῦ οἰκείου Ὑπουργοῦ, τροποποιῶνται ἑκάστοτε αἱ περιφέρειαι τῶν Πρωτοδικείων τοῦ παλαιοῦ Βασιλείου. Καὶ τότε ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην μου. Εἶπον δὲ ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὅσον παρίσταται ἐν τῇ πρώτῃ αὐτοῦ ἐμφανίσει, διότι συνδέεται στενώτατα μὲ ζωτικώτατα συμφέροντα τῶν κατοίκων τῶν περιφερειῶν καὶ τῶν πόλεων, ἐν αἷς ἔχουσιν ἱδρυθῆ τὰ Πρωτοδικεῖα καὶ μὲ τὸ συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης, ἅτινα πρέπει νὰ μελετηθῶσι καλῶς. Πρὸς τὴν γνώμην ταύτην ἐφάνη ἀποκλίνων καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ἀπέκρουσε τὴν προταθεῖσαν τροπολογίαν, ἐπιφυλαχθεὶς ἵνα ἐν καιρῷ ῥιζικώτερον μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ εὐρύτερα ὑποβάλῃ μέτρα ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Παρήλθον ἔκτοτε ὀλίγοι μῆνες καὶ παρατηρεῖται ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ἀμφιρρέπων μεταξὺ τῆς γνώμης ἂν πρέπῃ νὰ χορηγηθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα διὰ Β. Διατάγματος τροποποιῇ τὰς ὑπαρχούσας περιφερείας, καὶ τῆς γνώμης νὰ μείνωσιν ὡς ἔχουσιν ἤδη αὗται, ὑπέβαλεν ἐν τῇ αὐτῇ συνεδριάσει τῆς Βουλῆς δύο νομοσχέδια ὑπὸ τὴν αὐτὴν χρονολογίαν, 5 Μαΐου χρονολογούμενα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ μὲν ἓν φέρει τὴν διάταξιν τῆς διὰ Β. Διατάγματος τροποποιήσεως τῶν περιφερειῶν, τὸ δὲ ἕτερον δὲν φέρει τοιαύτην. Ἔκτοτε μοὶ ἐγεννήθη ἡ ἀπορία ποῖος εἶναι ὁ λόγος τοῦ διπλοῦ τούτου νομοσχεδίου.

§84Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πῶς εἶναι δυνατόν;

§85ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐν τούτοις ἔχω ἀνὰ χεῖρας δύο νομοσχέδια ὑπὸ τὴν αὐτὴν χρονολογίαν, φέροντα τὴν ὑπογραφήν Σας, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕτερον δὲν περιέχει τὴν περὶ τροποποιήσεως διάταξιν.

§86Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κατὰ λάθος ἐτυπώθη ὑπὸ τοῦ τυπογραφείου πρὶν ἢ ἔτι κατατεθῇ.

§87ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον διενεμήθη καὶ εἶναι εἰς χεῖράς μου.

§88Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πιθανὸν νὰ ἐγένετο παραδρομή.

§89ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ παραδρομὴ ὅμως εἶναι καὶ εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, διότι ἐνῷ εἰς τὸ ἓν νομοσχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν προτείνεται ἡ τροποποίησις τῶν περιφερειῶν διὰ Β. Διαταγμάτων οὐδεμία περὶ τούτου ὑπάρχει αἰτιολογία, εἰς τὸ ἄλλο ὑπάρχει. Ἐπιθυμεῖται ν’ ἀκούσητε;

§90Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Οὐδεὶς γίνεται λόγος· τὸ ἓν νομοσχέδιον ἀφορᾷ μόνον τὰς περιφερείας τῶν Ἐφετείων.

§91ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἂς ἀκούσωσιν οἱ κ. Βουλευταί, τί λέγει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ ἑνὸς νομοσχεδίου (ἀναγινώσκει)· «μετὰ τὴν δυνάμει τοῦ νόμου 147 τῆς 5 Ἰανουαρίου 1914 συντελεσθεῖσαν ὀργάνωσιν τῶν δικαστηρίων τῶν νέων Χωρῶν καὶ τὸν καθορισμὸν τῶν περιφερειῶν αὐτῶν ἐν συναφείᾳ πρὸς τὴν τῶν δικαστηρίων τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἐνδείκνυται καὶ ἡ πρὸς ταῦτα σκοπιμωτέρα διαρρύθμισις τῶν ἐφετειακῶν περιφερειῶν. Λόγοι δὲ συγκοινωνίας ὑπαγορεύουσιν ἀληθῶς τὴν ὑπαγωγὴν τοῦ μὲν Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ἐφετείου Πατρῶν, τοῦ δὲ Πρωτοδικείου Εὐρυτανίας εἰς τὴν τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν πρὸς κρείττονα ἐξυπηρέτησιν τῆς ἀπονομῆς τοῦ δικαίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαΐου 1914. Ὁ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς κτλ. Κ. Ρακτιβάν». Ἀντικείμενον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι μόνον αὐτὸ καθοριζόμενον διὰ δύο ἄρθρων, ἅτινα χρονολογοῦνται ἀπὸ 5 Μαΐου ε. ε. Τὸ ἕτερον νομοσχέδιον ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἔχει τὴν ἀναγνωσθεῖσαν παράγραφον καὶ ἑτέραν ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει)· «ἐπίσης ὀρθὸν εἶναι νὰ καθορισθῇ ὁ νόμιμος τρόπος, καθ’ ὃν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπενεχθῶσι μεταβολαὶ ἐν ταῖς περιφερείαις τῆς δικαιοδοσίας τῶν Πρωτοδικείων τοῦ Κράτους, ὁσάκις ὑφίσταται δεδικαιολογημένη περίπτωσις, χωρὶς νὰ ἀναλογῆται ἑκάστοτε ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία. Καὶ ἡ περὶ τῶν Εἰρηνοδικείων δ’ ὑφισταμένη διάταξις χρήζει πλήρους διαρρυθμίσεως κατὰ τὰ ἐν ἄρθρῳ 3 τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαΐου 1914. Ὁ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς κτλ. Κ. Ρακτιβάν». Εἰς τὸ δεύτερον τοῦτο νομοσχέδιον ὑπάρχει ἡ διάταξις καὶ τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῶν Πρωτοδικείων, ἵνα μὴ ἀπασχολῆται δέ, ὡς ἐν τῇ ἐκθέσει του λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ἑκάστοτε ἡ Βουλή, ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἀναξίου λόγου ζητήματος. Εἶναι ἀνάξιον ν’ ἀπασχολῆται ἡ Βουλὴ εἰς ζητήματα ἀφορῶντα πληθυσμοὺς ὁλοκλήρους καὶ πόλεις, καὶ εἶναι προτιμότερον νὰ κατατριβώμεθα εἰς ἐρωτήσεις καὶ συστάσεις καὶ ἀναπτύξεις ἀναφορῶν. Τὸ νομοθετεῖν ἐπὶ τοιούτου ζητήματος εἶναι δευτερεῦον ἔργον κατὰ τὴν ἔκθεσιν.

§92Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀρχικῶς ἐσκέφθην μόνον περὶ τῶν Ἐφετείων. Ἐστάλη εἰς τὸ τυπογραφεῖον ἓν νομοσχέδιον, ἐτυπώθη, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ συνεπλήρωσα τὸ νομοσχέδιον.

§93ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ ἡμερομηνία ὅμως εἶναι ἡ αὐτή.

§94Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν ἐσκέφθη κανεὶς διὰ τὴν ἡμερομηνίαν.

§95ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ διαφορὰ αὕτη τῶν νομοσχεδίων γεννᾷ εὔλογον τὴν ὑπόνοιαν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν εἶχε σχηματίσει τότε σαφῆ γνώμην μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης ἐκδοχῆς, καὶ ὑποβάλλων τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶχε λάβει ὡρισμένην ἀπόφασιν, ἀλλ’ ἀφῆκε ταύτην ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Τοὺς αὐτοὺς δὲ δισταγμοὺς καὶ ἀμφιταλαντεύσεις ἐπαρουσίασε καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν· μάλιστα ἐφάνη ἀποκλίνων εἰς τὴν γνώμην ὅτι θὰ ἦτο λίαν ἐπικίνδυνον, ἂν ἀφήνετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἑκάστοτε νὰ κανονίζῃ τὰ ζητήματα τῶν περιφερειῶν τῶν Πρωτοδικείων, ὥστε νὰ ἐπικρέμαται οὕτω ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν ἐνδιαφερομένων πληθυσμῶν, ὡς σπάθη Δαμοκλέους διαρκὴς ἡ ἀπειλὴ τοῦ ὁρισμοῦ τῶν περιφερειῶν διὰ Β. Διαταγμάτων. Διὰ τοῦτο ἔσπευσε νὰ τροποποιήσῃ τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τὰς περιφερείας τοῦ παλαιοῦ Βασιλείου, καὶ νὰ περιορίσῃ αὐτὴν εἰς τὰς περιφερείας τῶν νέων Χωρῶν. Παραδόξως ὅμως βλέπομεν τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ πάλιν ταλαντευόμενον καὶ μόλις διατυποῦντα τὴν σκέψιν τῆς τροποποιήσεως τοῦ νομοσχεδίου, παρασυρόμενον ἀπὸ τὰς ἀντιθέτους διαμαρτυρίας καὶ ἀναβάλλοντα τὴν συζήτησιν, ὅπως δεχθῇ προταθεῖσαν αἴφνης συμβιβαστικὴν μεταξὺ τῶν διαφόρων γνωμῶν λύσιν ὑπὸ Συναδέλφων, οἵτινες δὲν ἔλαβον φαίνεται τὸν κόπον νὰ ἐξετάσωσι ποῖοι οἱ γεννώμενοι κίνδυνοι, οὐδὲ νὰ μελετήσωσι τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ζήτημα συμβιβασμοῦ, δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλοῦν, δὲν εἶναι τόσον πρόχειρον ὥστε νὰ δίδωνται αἱ λύσεις ἐξ ὑπογυίου συμβιβαστικαί, διὰ νὰ λείψωσιν αἱ ἀντεγκλήσεις· εἶναι ζήτημα ζωτικώτατον, δυνάμενον νὰ συνταράξῃ τοὺς πληθυσμοὺς καὶ τὴν δημοσίαν τάξιν. Καὶ ἡ Κυβέρνησις οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν θὰ εὕρισκεν ἡσυχίαν, ἐφ’ ὅσον ἕκαστος δῆμος θὰ ἠδύνατο διὰ δημοψηφίσματος νὰ ζητῇ τὴν ἔκδοσιν Β. Διατάγματος, ἵνα ἀποσπασθῇ ἀπὸ τῆς μιᾶς περιφερείας καὶ νὰ προστεθῇ εἰς τὴν ἄλλην. Πᾶς τις φαντάζεται ὁποῖαι συγχύσεις καὶ συγκρούσεις δημοψηφισμάτων θὰ παρουσιάζωνται, ὁποῖαι ἐκστρατεῖαι θὰ γίνωνται, καὶ πῶς τὸ ζήτημα θὰ κατήντα ζήτημα δολιχοδρόμονος. Δὲν εἶναι λοιπὸν τόσον ἀνάξιον ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τοῦτο, ὡς ἀναγράφεται ἐν τῇ ἐκθέσει· εἶναι τοὐναντίον ἄξιον ν’ ἀπασχολήσῃ αὐτὴν σοβαρῶς. Ἀλλὰ Κύριοι, ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἀρχικῶς διατυπωθεῖσαν ὑπ’ ἐμοῦ γνώμην, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐφαρμογῆς τῆς ἑλληνικῆς νομοθεσίας εἰς τὰς νέας Χώρας», καθ’ ἣν δὲν εἶναι τόσον εὔκολον, ὡς ἐθεωρήθη, διὰ Β. Διαταγμάτων ν’ ἀφαιρῶνται πληθυσμοὶ ὁλόκληροι ἐκ τοῦ ἑνὸς Πρωτοδικείου καὶ νὰ προσαρτῶνται εἰς τὸ ἄλλο. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι συνδεδεμένον στενώτατα πρωτίστως πρὸς τὸ καθόλου συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Διοικήσεως καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Πρωτοδικείων καὶ ἔπειτα μετὰ τοῦ ζητήματος τῶν συμφερόντων τῶν μερῶν ἐκείνων ἔνθα ὑπάρχουσιν ἱδρυμένα ἀνέκαθεν τὰ Πρωτοδικεῖα, εἶναι δὲ συνδεδεμένον καὶ μὲ τὸ συμφέρον τῶν δικαζομένων καὶ αὐτῶν τῶν δικαστῶν, ὧν αἱ τοποθετήσεις εἴς τινα τῶν Πρωτοδικείων οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ ἐξορίαι. Τοιουτοτρόπως ἔδει νὰ μελετηθῇ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὸ ζήτημα καὶ τότε, ἀφοῦ ἤθελεν ὁρισθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν Πρωτοδικείων, νὰ ἐκανονίζοντο αἱ περιφέρειαι. Ταῦτα δὲ ἐφάπαξ διὰ νόμου καὶ ὄχι νὰ ζητῆται νὰ δοθῇ εἰς τὰς Κυβερνήσεις τὸ δικαίωμα διὰ Β. Διαταγμάτων νὰ μεταρρυθμίζωσιν ἑκάστοτε τὰς περιφερείας κατ’ οἰκείαν κρίσιν ἢ κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἤθελον λαμβάνει παρ’ ἀναρμοδίων καὶ ἀκαταλλήλων προσώπων. Καὶ σήμερον νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀποσυρθῇ τελείως ἡ συζητουμένη διάταξις, καὶ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις μελετήσῃ δι’ ἐπιτροπῶν, ὡς οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι ὑπέδειξαν, ἐπιτροπῶν πάντοτε περισσοτέραν ἐχουσῶν σχέσιν πρὸς τὰς διοικητικὰς καὶ κυβερνητικὰς ἀντιλήψεις καὶ τὰ συμφέροντα τῆς Χώρας καὶ ὄχι μὲ τὰς δικαστικὰς μόνον, καὶ ἀφοῦ καταλήξῃ εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα νὰ προσαγάγῃ νομοσχέδιον ἐπαρκῶς καὶ λεπτομερῶς ᾐτιολογημένον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐφάπαξ νὰ ὁρίζωνται αἱ περιφέρειαι, ἵνα μὴ διεξάγωνται ἑκάστοτε ἐμφύλιοι πόλεμοι μεταξὺ τῶν λαῶν τῶν διαφόρων περιφερειῶν καὶ τῶν πόλεων, ἔνθα ὑπάρχουσι τὰ κινδυνεύοντα Πρωτοδικεῖα. Νομίζω δὲ ὅτι δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων. Ἡ προταθεῖσα λύσις διὰ τῆς συμμετοχῆς τῶν κοινοτήτων εἰς ζητήματα κανονισμοῦ περιφερειῶν, οὐδένα προορισμὸν ἄλλον ἔχει παρὰ νὰ ἐξεγείρῃ τοὺς πληθυσμοὺς καὶ τὰ κοινοτικὰ Συμβούλια μικρῶν περιφερειῶν γειτνιαζόντων Πρωτοδικείων, νὰ ἐμβάλῃ τὴν ἀνησυχίαν εἰς τὰς ψυχὰς καὶ νὰ ἐξεγείρῃ, ὡς καὶ ἄλλοτε τοὺς κατοίκους τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, τῆς Λακεδαίμονος, πληθυσμὸν ὁλόκληρον ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀφῃρέθησαν ὅλα τὰ ἀγαθά, νὰ γεννήσῃ τὴν δυσπιστίαν ἐπὶ τὴν ἀντίληψιν τοῦ Κράτους εἰς πληθυσμοὺς οἱ ὁποῖοι βλέπουσιν ἑκάστοτε περιτεμνόμενα καὶ ἀπειλούμενα τὰ δίκαια καὶ συμφέροντα αὐτῶν. Οὐδεμία δὲ ἀμφιβολία, ὅτι ἅμα τῇ ψηφίσει τοιούτου νόμου θέλουσι τεθῆ εἰς ἐνέργειαν ὅλα τὰ μέσα ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων. Καὶ ἰδοὺ ἕτερος Συνάδελφός μου εἶναι ἕτοιμος, οὐδὲν πλεῖον οὐδὲν ἔλαττον ἢ τὴν ἀπόσπασιν ὁλοκλήρου ἐπαρχίας νὰ ζητήσῃ ἐκ τοῦ Πρωτοδικείου ἐκείνου, τοῦ ὁποίου τὴν περιφέρειαν μόνον δύο ἐπαρχίαι ἀποτελοῦσιν, ἐμμέσως δὲ τὴν κατάργησιν τοῦ καθισταμένου οὕτω ἀτροφικοῦ Πρωτοδικείου Σπάρτης, ἵνα ἀκμάσῃ ἄλλο Πρωτοδικεῖον, ἱδρυθὲν εἰς βάρος αὐτοῦ. Τοιαῦτα ζητήματα θέλουσιν ἀναφυῆ ἄπειρα εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας. Δι’ αὐτὸ προτείνω ν’ ἀποσυρθῇ ἡ διάταξις αὕτη, νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν εἰδικὴν καὶ μικτὴν ἐκ προσώπων συνδεομένων μετὰ τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν, καὶ ἐξ ἄλλων προσώπων ἁρμοδίων τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι ξένα πρὸς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ἀλλὰ καὶ ξένα πρὸς τὴν αὐστηρῶς δικαστικὴν ἀντίληψιν, εἰς ἣν νὰ μετάσχωσι καὶ δικασταί, ἵνα κανονισθῇ ἐφάπαξ τὸ ζήτημα τῶν περιφερειῶν τῶν Δικαστηρίων καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Πρωτοδικείων.

§96Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, καὶ ἄλλοτε ἔσχον τὴν τιμήν, ὅτε εἰσήγετο ἡ δικαστικὴ νομοθεσία ἐν ταῖς νέαις Χώραις ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐκανονίζοντο αἱ περιφέρειαι τῶν συσταθέντων ἤδη Πρωτοδικείων, νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην ὅτι ἦτο πλέον καιρὸς νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τῆς διαρρυθμίσεως τῶν περιφερειῶν τῶν δικαστηριακῶν ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι. Εἶμαι, καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω τοῦτο εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῶν ἐπαρχιακῶν δικαστηρίων. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Γυθείου, ἥτις ἀποτελεῖ τμῆμα τοῦ νομοῦ Λακωνίας καὶ ἐξ ἧς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ κατάγωμαι, ὑπάρχει Πρωτοδικεῖον συσταθὲν ἀπὸ δώδεκα ἐτῶν. Διατρέχω ἀληθῶς τὸν κίνδυνον ἐκφέρων τοιαύτην γνώμην νὰ καταστῶ ἀντιδημοτικός. Περὶ τούτου οὐδόλως ἐνδιαφέρομαι, διότι νομίζω ὅτι ἐπέστη πλέον ἡ στιγμὴ νὰ ληφθῇ μία πρόνοια. Ἀλλὰ ἢ τὰ Πρωτοδικεῖα τὰ περιττεύοντα νὰ καταργηθῶσιν ἢ νὰ τροφοδοτηθῶσι καὶ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ συνθῆκαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ ἐξυπηρετῶνται καὶ αἱ ἀνάγκαι τῶν πολιτῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι πᾶσα μεταβολὴ νέα, πᾶσα ἀνακαίνισις, πᾶσα νεωτεριστικὴ ἰδέα θὰ εὕρῃ βεβαίως καὶ ἀντιδράσεις, θὰ προσκρούσῃ πρὸ τῶν τειχῶν τῶν προλήψεων καὶ τῶν ἀναχρονισμῶν. Ἔρχονται οἱ κ. Συνάδελφοι καὶ κόπτονται ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι τυχὸν ἡ Κυβέρνησις θέλει προβῆ εἰς τὴν διαρρύθμισιν τῶν περιφερειῶν· ἀλλὰ τίνα ἄλλον σκοπὸν ἔχει ἡ ἵδρυσις τῶν δικαστηρίων ἢ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ τὴν εὐχέρειαν περὶ τὴν μετάβασιν τῶν πολιτῶν; Διατί νὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ ὑποβάλωμεν τοὺς κατοίκους εἰς αὐτὸ τὸ μαρτύριον, νὰ τοὺς ὑποχρεώνωμεν νὰ διανύωσιν ἡμέρας ὁλοκλήρους ἵνα μεταβῶσι νὰ συναντήσωσι τὸν φυσικόν των δικαστήν, ἐνῷ κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο τὸ χρονικὸν καὶ καθ’ ὁδὸν συναντῶσι Πρωτοδικεῖον; Μόνον ἐν Ἑλλάδι παρουσιάζεται αὐτὸ τὸ φαινόμενον, ἐν τῇ Πολιτείᾳ τοῦ ἐμβαλωματισμοῦ, ἐν τῇ Πολιτείᾳ ἡ ὁποία οὐδέποτε ἐσκέφθη πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνακαινίσῃ αὐτὸν τὸν τόπον καὶ νὰ τὸν μεταβάλῃ ῥιζικῶς, καὶ δι’ αὐτὸ ἄλλοτε ἔσχον τὸ θάρρος νὰ μεμφθῶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι πλέον πρέπει νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ ὁδὸς τοῦ ἐμβαλωματισμοῦ καὶ νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν γνώμην του, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ σχηματίσῃ καὶ ὑποστηρίξῃ μετ’ ἐμπιστοσύνης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἀλλοιοῖ κατὰ βάσιν, προσπαθῶν διὰ διαφόρων περιδρόμων καὶ θυρίδων νὰ διεξέλθῃ τίνος κινδύνου; τῆς ἀντιδράσεως, ἡ ὁποία θὰ γεννηθῇ, διότι θίγονται τὰ παλαιὰ Πρωτοδικεῖα, διότι ἔχουσιν ἐγκαθιδρυθῆ σύλλογοι δικηγορικοὶ καὶ σχέσεις ἐξαρτύσεως καὶ πελατείας. Βεβαίως ὅλα αὐτὰ θίγονται, ἀλλ’ αὐτὰ δέον νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ἢ αἱ δυστυχεῖς μᾶζαι τοῦ λαοῦ αἵτινες ὑποφέρουσιν; Ἂν κληθῇ εἷς μάρτυς, Κύριοι, ἀπὸ τὸν Μαλέαν, διὰ νὰ μεταβῇ εἰς Σπάρτην, εἶναι δι’ αὐτὸν ἐξόντωσις οἰκογενειακὴ τοῦτο· εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δαπανήσῃ 100 δρ. καὶ νὰ περιπατῇ ἐπὶ τεσσαράκοντα ὥρας συνεχῶς. Ἀπὸ τῆς συντελέσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἀπὸ Ἠλείας μέχρι Κυπαρισσίας ἐσυντομεύθησαν αἱ ἀποστάσεις, καὶ ὁ δῆμος Βώλακος, ὑπάγεται ἀκόμη εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Κυπαρισσίας καίτοι τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου ἐκείνου τῆς Ἀγουλινίτσης ἀπεχούσης, Κύριοι, ἀπὸ τοῦ Πύργου ἕν τέταρτον τῆς ὥρας. Εἶναι οὕτω ὑποχρεωμένοι νὰ διανύσωσιν οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι ἀπόστασιν 10–12 ὡρῶν διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν Κυπαρισσίαν διὰ νὰ δικασθῶσι. Δὲν τοῖς ἐπιτρέπουσι νὰ δικασθῶσιν εἰς τὸν Πύργον, τὸν ὁποῖον βλέπουσιν ἐγγύτατα μετὰ πολλῆς περιπαθείας· ἔπρεπε νὰ διέρχωνται φάραγγας καὶ λαγγάδια, νὰ πνίγωνται, διότι οὕτω τὸ θέλει ὁ τοπάρχης! Πρέπει νὰ καταπέσῃ ἡ δύναμις αὕτη καὶ ἡ μέριμνα τῆς φιλικῆς ἐνισχύσεως. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἔχητε τὸ θάρρος νὰ ἐμμείνητε νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα, ἔστω καὶ διὰ τῶν Ἐφετείων, καὶ ἂν τὰ Ἐφετεῖα δὲν γνωρίζουσιν, ἔχετε, κύριε Ὑπουργέ, Ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας, δύνασθε νὰ συμβουλευθῆτε τὸν τοπογραφικὸν χάρτην, τὰς ἀποστάσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι καθωρισμέναι — καὶ εἶναι καθωρισμέναι διότι καθορίζονται πολλὰ δικαιώματα, μαρτυρικὰ κλπ. — καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ προβῆτε, διότι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῶν πολιτῶν καὶ ὄχι εἰς τὴν θεραπείαν τῶν συμφερόντων τῶν συλλόγων. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν νὰ συγκατατεθῶ καὶ δώσω τὴν ψῆφόν μου εἰς τὴν κατάργησιν καὶ τοῦ Πρωτοδικείου Γυθείου, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν προάγεται ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, ὥστε οἱ κατοικοῦντες τὸ Ταίναρον νὰ δύνανται νὰ διασχίζωσι τὴν ἀπόστασιν αὐτήν, Γυθείου–Σπάρτης, ἐντὸς δύο ὡρῶν διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, βεβαίως θὰ ἦτο αὐτόχρημα καταδίκη ἂν κατηργεῖτο τὸ Πρωτοδικεῖον. Πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐτόνισα ὅτι εἶναι ἀπόκληρος ὁ νομός τῆς Λακωνίας ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας· δώσατέ του ἕνα σιδηρόδρομον νὰ σωθῇ αὐτὸς ὁ τόπος καὶ προαχθῇ. Ὁ τόπος ἐκεῖνος ἔχει ἀνάγκην μιᾶς ἰδιαιτέρας μερίμνης, διότι ἴσως τὸ ὑπόλειμμα τοῦ παρελθόντος εἶναι μεγαλείτερον παρ’ ὅ τι εἶναι εἰς ἄλλα τοῦ Κράτους διαμερίσματα, καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον σᾶς τὸ χαρίζω, Κύριοι, καὶ εὐχαρίστως θὰ ἔβλεπον συνιστάμενον καὶ Ἐφετεῖον ἐν Σπάρτῃ, διότι ἐγὼ ὅσον εἶμαι Γυθειάτης — ἀπευθύνομαι εἰς τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφόν μου ὁ ὁποῖος ἐμμέσως μὲ κατήγγειλεν ὅτι θέλω νὰ καταργηθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον Σπάρτης — τοσοῦτον εἶμαι καὶ Σπαρτιάτης καὶ ἔχω ἀναμνήσεις καὶ παραδόσεις τοπικὰς καὶ οἰκογενειακὰς διότι ὁσάκις ἐξεπροσωπήθη ὁ τόπος ἐκεῖνος, ἀείποτε σύμβουλον εἴχομεν τὸν Λεωνίδαν καὶ τὸν Λυκοῦργον. Ἔχω βαθεῖαν τὴν συνείδησιν ὅτι εἶμαι Σπαρτιάτης, καὶ Σπαρτιᾶται εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰς ἐπιδρομὰς καταφυγόντες εἰς τὰς φάραγγας τοῦ Ταϋγέτου μέχρι Ταινάρου ἀπετέλεσαν τοὺς ἐλευθερολάκωνας.

§97Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§98Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργός;

§99Λ. ΝΑΚΟΣ. Μίαν δήλωσιν ἔχω νὰ κάμω. Ἐπειδὴ τὴν Πέμπτην θὰ ὑποβάλω τὴν ἔκθεσιν αὐτήν, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἀπόφασίν της περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Μέχρις ὅτου λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν Βουλήν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι μακρὸς χρόνος.

§100Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἔκθεσις;

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ κ. Ἀλεξάκης ἔχει τὸν λόγον.

§102Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπεθύμουν, κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν, νὰ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀκούσω τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὴν γνώμην διὰ νὰ μὴ ἐπανερχώμεθα ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος· ἂν ἐμμένει εἰς ἐπιψήφισιν τῆς τροπολογίας του, βεβαίως θὰ λάβω τὸν λόγον, ἂν ὅμως μετέβαλε γνώμην καὶ δὲν ἐπιμένει νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία του, τότε βεβαίως περιττεύει ἡ συζήτησις.

§103Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ τροπολογία ὑπεβλήθη διότι ἀνταποκρίνεται καὶ εἰς ἐκφρασθεῖσαν χθὲς εὐχὴν τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία νὰ ψηφίσῃ ἢ μὴ αὐτήν, διότι δὲν τίθεται ὡς πολιτικὸν ζήτημα· ἐγὼ ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν, ὑπέβαλον αὐτὴν ὡς πρότασιν ὅπως ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§104Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν δύναμαι εἰμὴ νὰ αἰσθανθῶ βαθεῖαν λύπην διότι χορηγεῖται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ ἑκάστοτε τὰς περιφερείας τῶν Δικαστηρίων. Ἤδη διὰ τῆς τροπολογίας του προτείνει σοβαρὰν ἐγγύησιν τὴν γνωμάτευσιν τῶν Ἐφετῶν. Νομίζω ὅτι ἐπείσθη ἡ Βουλή, ὅτι ὀλιγώτερον κατάλληλοι ν’ ἀποφανθῶσι περὶ τοιαύτης μεταβολῆς εἶναι οἱ κύριοι ἐφέται, διότι ἔργον τῶν κ. ἐφετῶν δὲν εἶναι νὰ γνωρίζωσιν οὔτε τοπογραφίαν οὐδὲ τὴν θέλησιν καὶ ἰδίᾳ τὴν θέλησιν ἐκείνην περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται ν’ ἀποφανθῶσιν. Καὶ διὰ τοῦτο εἶπον προηγουμένως ὁμιλῶν, ὅτι θὰ εἶναι εὐχῆς ἔργον νὰ διορισθῇ μία ἐπιτροπὴ κατάλληλος, ἡ ὁποία νὰ σταλῇ παρὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα νομίζει ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μεταβολή, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, νὰ ἐξετάσῃ ἐπὶ τόπου ὄχι μόνον ὡς εἶπον τὰς ἀποστάσεις, ἀλλ’ ἰδίᾳ καὶ ἰδίᾳ τὴν θέλησιν τῶν πολιτῶν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ μεταφέρῃ ἀπὸ τοῦ ἑνὸς Πρωτοδικείου εἰς τὸ ἄλλο, καὶ μετὰ τὴν μελέτην αὐτὴν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον ὡρισμένων περιφερειῶν οὐχὶ ὅπως ἔχει τὸ προηγούμενον, μεταβάλλων τὴν περιφέρειαν τοῦ α κατὰ τὸ μέρος ἐκεῖνο εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ β Πρωτοδικείου, διότι τότε θὰ ἔχῃ τὰ στοιχεῖα ἡ Βουλὴ ἵνα συζητήσῃ καὶ κρίνῃ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιάσῃ μία τοιαύτη ἐπιτροπή. Εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον, Κύριοι νὰ χορηγῆται δικαίωμα μεταβολῆς δικαστικῶν περιφερειῶν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Καὶ μὴ νομίζητε, ὅσοι ἔχετε σήμερον τὴν εὐτυχίαν νὰ φρονῆτε φίλα τῇ Κυβερνήσει, ὅτι θὰ ἐπιτύχητε τοῦτο· θὰ ἔλθωσι καὶ ἡμέραι καθ’ ἃς δὲν θὰ δύνασθε ν’ ἀπολαμβάνητε τῆς εὐνοίας τῆς Κυβερνητικῆς καὶ συνεπῶς θὰ ἀναγινώσκητε ἡμέραν τινὰ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δεδημοσιευμένον Β. Διάταγμα, συνεπείᾳ γνωματεύσεως τοιαύτης, ὅτι ὁ Πειραιεὺς ὑπάγεται εἰς τὸ δικαστήριον τῆς Κορίνθου! Τίς θὰ ψέξῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἀφοῦ χορηγεῖτε αὐτῷ τοιαύτη ἐξουσία, ἂν πράξῃ τοῦτο; Δὲν διστάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπέναντι τοῦ μέλλοντος; Δὲν φοβεῖται τὸ μέλλον; Καὶ ἴσως εἴπῃ τις ὅτι εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν δύναται νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην ὅτι δὲν θὰ παρίδῃ τὸ καθῆκόν του, οὔτε θὰ παρασυρθῇ ἀπὸ συστάσεις εἴτε φίλων Βουλευτῶν εἴτε φίλων ἄλλων. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην ὅτι αἰωνίως θὰ κάθηται ἐπὶ τοῦ ἑδωλίου τοῦ Ὑπουργοῦ εἰς ὃ κάθηται νῦν. Αἱ ἐποχαὶ ἀπέδειξαν ὅτι ἐσαρώθησαν πλειονοψηφίαι καὶ μείζονες τῆς παρούσης. Μὴ νομίζητε ὅτι θὰ εἶσθε ἐσαεὶ εἰς τὰ ἑδώλια αὐτά, ἔχοντες τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ κεφαλῆς. Σκέφθητε κ. Βουλευταί, τὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψωσι ἐκ τούτων τῶν ἀνομημάτων. Τίς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐζήτησε ποτὲ ἄδειαν τοιαύτην ἀπὸ τὴν Βουλήν; Ἐδόθη ἄλλοτε τὸ δικαίωμα εἷς ἔντιμον Συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἐτύγχανεν Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μεταβάλῃ ἕδρας Εἰρηνοδικείων μόνον. Ἀλλ’ εἰξεύρετε τί συνέβη μὲ τὰς ἐλαχίστας μεταβολάς, τὰς ὁποίας ἐνήργησεν; Ἐγένετο ἐπανάστασις. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀφήσῃ τὸ μέγα θάρρος, τὸ ὁποῖον δεικνύει αὐτὴν τὴν στιγμήν, καὶ νὰ αἰσθανθῇ δισταγμὸν ὥστε νὰ μὴ ἐπιμένῃ νὰ χορηγηθῇ αὐτῷ τοιοῦτο δικαίωμα, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ μετανοήσῃ, καὶ ἴσως πικρῶς, θὰ εἶναι πρῶτος αὐτός. Συλλογίσθητε κ. Ὑπουργέ, ἂν θελήσητε καὶ ἐπιμείνητε ἵνα μεταβληθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς νόμον, τί θὰ τραβήξητε πρῶτον ἀπὸ τοὺς φίλους σας Βουλευτάς. Πάντες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι συμφέρον θὰ ἐπιτεθῶσι καθ’ ἡμῶν καὶ θὰ ζητήσωσι μεταβολήν, θὰ εὑρεθῆτε δὲ εἰς τὴν ἀνάγκην πολλάκις νὰ ὑποκύψητε ἀπέναντι τῆς α ἢ β ἀπαιτήσεως. Μὴ ἐπιμένετε λοιπὸν χάριν αὐτοῦ τοῦ δικαίου, χάριν τῆς εὐπρεπείας αὐτῆς τῶν Δικαστηρίων καὶ τῆς Βουλῆς, νὰ ἀνατεθῶσιν εἰς ὑμᾶς τόσα ἐπικίνδυνα δικαιώματα. Καταλήγων, κ. Πρόεδρε, νομίζω ὅτι οἱ μόνοι ἁρμόδιοι νὰ σκέπτωνται περὶ δικαστηρίων εἶναι αὐτὴ ἡ Βουλή. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐγκατέλειπεν ἤδη τὸ νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ νὰ ἐμερίμνα νὰ γίνῃ ἐργασία, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξα πρότερον καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἔρχηται νὰ ἐπιβάλῃ ὡρισμένας καὶ θετικὰς προτάσεις καὶ ὄχι ἀορίστους.

§105Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπεκράτησεν ὁσάκις ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ μεταρρύθμισις δικαστικῆς περιφερείας νὰ ζητῆται τοῦτο διὰ νόμου παρὰ τῆς Βουλῆς, διότι ἐθεωρήθη πάντοτε ὅτι ἡ Βουλή, ἐν τῇ ὁποίᾳ συνεδριάζουσιν οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἡ μόνη ἡ ὁποία δύναται νὰ δώσῃ σαφῆ καὶ πραγματικὴν γνώμην τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἡ ὁποία εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ἂν μία περιφέρεια δύναται νὰ χωρισθῇ ἀπὸ ἑνὸς Πρωτοδικείου καὶ νὰ μετατεθῇ εἰς ἕτερον τοιοῦτον. Ἔχομεν δὲ σήμερον ἐκκρεμὲς καὶ τὸ ἑξῆς· πρὸ δύο μηνῶν, προκειμένου περὶ ἀποσπάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας ἀπὸ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ἐφετείου Κερκύρας καὶ ὑπαγωγῆς αὐτοῦ εἰς τὸ τῶν Πατρῶν, ἐζητήθη τῆς Βουλῆς ἡ ἄδεια διὰ νόμου. Φυσικὰ οὐδεμία παρουσιάσθη ἀντίρρησις, διότι ἦτο βεβαιωμένη ἡ ἀνάγκη τῆς ἀλλαγῆς τῆς περιφερείας αὐτῆς, καὶ παρῆλθε τὸ νομοσχέδιον ψηφισθὲν ἐν σιγῇ. Δὲν εἶναι ἑπομένως δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι οἱαδήποτε ἐπιτροπὴ ἀπὸ οἱουσδήποτε ἄνδρας καὶ ἂν ἀποτελῆται, ὅτι δύναται νὰ ἐξενέγκῃ ἀπόφασιν χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ἐν ᾗ εἰσὶν οἱ ἀντιπρόσωποι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι τὰς ἀνάγκας τῶν ἐπαρχιῶν των καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ. Ἑπομένως τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς ἐπιτροπῆς τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι τι τὸ ὁποῖον δεικνύει δυσπιστίαν, πρῶτον μὲν πρὸς αὐτὸν τὸν κ. Ὑπουργόν, δεύτερον δὲ δυσπιστίαν πρὸς τὴν Βουλήν· διότι ὑποτίθεται ὅτι οὔτε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης οὔτε ἐν τῇ Βουλῇ ὑπάρχουσιν οἱ κατάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἀδεκάστως θὰ εἴπωσιν ὅτι μία περιφέρεια, μία ὁλόκληρος ἐπαρχία, εἶναι ἀνάγκη νὰ φύγῃ ἀπὸ τῆς περιφερείας ἐκείνης τοῦ Πρωτοδικείου, εἰς ἣν ὑπάγεται, καὶ νὰ μετατεθῇ εἰς ἑτέραν. Τοιαύτη δυσπιστία ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸς τὴν Βουλήν, δὲν ἐπιτρέπεται· εἶναί τι τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ, διότι ὑποτίθεται ὅτι ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀκριβῶς ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γνωρίζῃ καλῶς, καὶ δικαίως ν’ ἀποφαίνηται περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν μέσων ἐκείνων διὰ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἀπόδοσις τῆς δικαιοσύνης. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμείνῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς εἰς τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε. Πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ καθεστώς, ὁσάκις δὲ ἐμφανίζεται ἀνάγκη μεταλλαγῆς μιᾶς οἱασδήποτε περιφερείας ἡ Βουλὴ μόνη εἶναι ἁρμοδία ν’ ἀποφαίνηται κατὰ πόσον τοῦτο εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον καὶ συνάδον εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ.

§106Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος, κύριοι Συνάδελφοι, νὰ ἀντικρούσω τὰς γνώμας τῶν κ. Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐτάχθησαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως, τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ πράξω τοῦτο, ὄχι διότι ἀναγνωρίζω τὴν ὀρθότητα αὐτῶν ἀλλὰ διότι δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἠδυνάμην νὰ καταρτίσω ὡρισμένην γνώμην, ὑποθέτω δὲ ὅτι εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν εὑρίσκεται καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἕως χθὲς τὸ βράδυ τοιαύτην γνώμην δὲν εἶχε σχηματίσει, δὲν εἶχεν στοιχεῖα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα νὰ ἔπειθον αὐτὸν ὅτι ἐπιβάλλεται σήμερον ἡ μεταβολὴ τῆς περιφερείας τινῶν ἢ ὅλων τῶν Πρωτοδικείων τοῦ παλαιοῦ Κράτους, τὰ στοιχεῖα δὲ ταῦτα αὐτὸς μόνος θὰ ἦτο ἁρμόδιος νὰ ἔχῃ ὥστε καὶ ἑαυτὸν νὰ φωτίσῃ καὶ τὴν Βουλήν. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον φρονῶ ὅτι σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ παραδοχῆς τῆς τροπολογίας ταύτης. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, νομίζω νὰ ἐξετασθῶσι σήμερον ἰδιωτικὰ συμφέροντα, ἂν καὶ τοῦτο δὲν θεωρῶ ὡς πάρεργον, ὡς ἀπορριπτέον, διότι δὲν νομίζω ὅτι τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα δὲν εἶναι ἀντικείμενον προνοίας τῶν Βουλευτῶν· τοὐναντίον θεωρῶ ὅτι εἴμεθα ἐνταῦθα ἀπεσταλμένοι νὰ προστατεύωμεν ταῦτα, μὴ λησμονῶμεν δὲ ὅτι ἡ Πολιτεία οὐδαμῶς πρέπει νὰ παραβλέπῃ τὰ δημιουργηθέντα συμφέροντα, διότι αὐτὴ ἐγένετο πρόξενος νὰ δημιουργηθῇ καὶ ἡ κατάστασις ἡ σήμερον ὑπάρχουσα. Δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ ἑνὸς Β. Διατάγματος τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἀπὸ τῆς καλῆς ἢ κακῆς προθέσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἢ ἀπὸ τῆς καλῆς ἢ κακῆς ἀντιλήψεως αὐτοῦ, ν’ ἀνατρέπηται κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸ καθεστώς. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο ὄχι μόνον ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, ἐπὶ τῷ τέλει νὰ ἐξευρεθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἡ μᾶλλον κατάλληλος νὰ γνωματεύσῃ περὶ τοῦ τρόπου τῆς μεταβολῆς τῶν περιφερειῶν τῶν δικαστικῶν, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε ν’ ἀποσυρθῇ ἐντελῶς ἡ πρότασις αὕτη, ἡ τροπολογία αὕτη, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ μορφώσῃ γνώμην διὰ διαφόρων μέσων τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ εἶναι κάλλιον παντὸς ἄλλου εἰς θέσιν νὰ διαθέσῃ· νὰ μορφώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἡ Κυβέρνησις σαφῆ καὶ ὡρισμένην γνώμην περὶ τοῦ τρόπου τῆς μεταβολῆς τῶν περιφερειῶν καὶ νὰ φέρῃ τὸν τρόπον αὐτὸν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, μεθ’ ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ κρίνῃ καὶ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης καὶ νὰ ἐπιμείνῃ ἐφάπαξ εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῆς, ἡ Κυβέρνησις πλέον υἱοθετοῦσα τὸν θεσμόν. Τότε θὰ ἦτο δυνατὸν ἀσφαλῶς ν’ ἀποφασίσῃ τις, νὰ ἔχῃ γνώμην ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Σήμερον τί γίνεται; Σήμερον παρουσιάζεται ὁ μὲν κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μέχρι τῆς ἑσπέρας τῆς χθὲς ἔχων ἀντίθετον γνώμην ἐντελῶς, καὶ σήμερον παρουσιάζεται πεισθεὶς ἀπὸ πληροφορίας μερικῶν Συναδέλφων καὶ προβάλλει τὴν πρότασιν ταύτην. Δὲν γνωρίζω, οὔτε θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὰς πληροφορίας ταύτας, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνηται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νομοθετικὴ χωρὶς αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι προσκομίζονται ἀπὸ μέρους τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἢ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ στηρίζωνται εἰς ὡρισμένα στοιχεῖα; Ποῦ εἶναι τὰ στοιχεῖα ταῦτα; Πῶς δικαιολογεῖται λοιπὸν ἡ μεταβολὴ τῆς γνώμης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἵνα διὰ Β. Διατάγματος, ἐκδιδομένου πότε; καθ’ ἑκάστην, μεταβάλλονται αἱ περιφέρειαι τῶν Πρωτοδικείων τοῦ παλαιοῦ Κράτους; Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνον τὸ τοιοῦτον; Ὑπάρχει γνώμη καὶ πεποίθησις παρὰ τῇ Κυβερνήσει καὶ τῇ Βουλῇ ὅτι τὸ τοιοῦτον πρέπει νὰ γίνῃ; Ἄς ἀποφασίσῃ ἀπὸ τοῦδε δι’ ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν αὐτὴ δύναται νὰ ὁρίσῃ σήμερον, ἂς συλλέξῃ ὅλας τὰς πληροφορίας, ὅλας τὰς στατιστικάς, ἂς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν παρατηρήσεις χωρογραφικὰς καὶ τότε ἂς ἀποφασίσῃ νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κανονισμοῦ τῶν ἑκάστοτε περιφερειῶν, διότι δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς εἴτε ἡ γνωμοδότησις ἑνὸς κοινοτικοῦ συμβουλίου, εἴτε τοῦ Ἐφετείου, εἴτε ἡ γνωμοδότησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διότι οὔτε αἱ ἀποστάσεις μόνον εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι θά κανονίσωσι τὴν περιφέρειαν τὴν δικαστηριακήν, οὔτε ἀφ’ ἑτέρου, μόνον τὰ συμφέροντα ὡρισμένης κοινότητος.

§107Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀπαιτεῖται καὶ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§108Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι, ἀλλὰ ποτὲ δὲν λησμονῶ ἐγὼ ὅτι, ὁσάκις ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς μορφώνει γνώμην περὶ ζητήματός τινος ἀνήκοντος εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του, πάντοτε εὑρίσκει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διατεθειμένον νὰ ἀποδεχθῇ τὴν γνώμην ταύτην, ἂν μὴ προφανῶς εἶναι παράλογος ἢ ἄλλως πως ζημιοῖ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου. Ἐν προκειμένῳ, προκειμένου περὶ δικαστικῶν περιφερειῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ μοὶ εἴπητε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θ’ ἀντισταθῇ τις ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ εἰς τὰς προτάσεις τὰς ἡμετέρας χωρὶς κἂν νὰ ἔχῃ κανὲν στοιχεῖον δι’ οὗ θὰ σχηματίσῃ ἀντίθετον γνώμην; Ὥστε παρ’ ὑμῶν καὶ μόνον θὰ ἐξαρτᾶται ἡ μεταβολὴ τῶν περιφερειῶν, καὶ ἐγώ, χωρὶς νὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἐκτιμῶ ὑμᾶς λέγω ὅτι, ἀνεξαρτήτως τῆς καλῆς ἢ κακῆς προθέσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ παραπλανηθῇ εὐκολώτατα ἐξ ἐσφαλμένων γνωμοδοτήσεων ἀνευθύνου, ὁ ὁποῖος θὰ δώσῃ ταύτας, δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον, καὶ τότε τὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα ὀφείλετε νὰ προστατεύσητε καὶ σεῖς καὶ ἡ Βουλή, τὰ ὁποῖα ἡ Πολιτεία δι’ ὑμῶν ἐδημιούργησεν, ἐγκαταλείπονται τελείως εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Δὲν νομίζω δ’ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ δημιουργηθέντος συμφέροντος, ἢ τῆς δημιουργηθείσης κοινωνικῆς σχέσεως καὶ ἐμπορικῆς ἐν γένει, δύναται νὰ παροραθῇ, διότι ἀκριβῶς τὰ δικαστήρια τὰ συμφέροντα αὐτὰ ἀποβλέπουσι νὰ προστατεύσωσιν. Ὥστε τὸ ζήτημα μόνον μιᾶς ἀποστάσεως δὲν δύναται νὰ κανονίσῃ τὸν ὅρον τοῦτον. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀποσύρῃ τὴν πρότασιν ταύτην, καί, ἀφοῦ ἑτοιμάσῃ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, τότε νὰ τὴν φέρῃ ἢ ἐνώπιον ἡμῶν ἢ ἐνώπιον τῆς τότε Βουλῆς, ἂν πρόκηται περὶ μεγάλου χρονικοῦ διαστήματος, ἡ ὁποία νὰ κρίνῃ ἀκριβῶς ἐπὶ ὡρισμένων ζητημάτων καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ὄχι εἰς κάθε στιγμὴν μὲ ἕνα Β. Διάταγμα, ἐκδιδόμενον ἴσως καὶ δὶς καὶ τρὶς καὶ τετράκις τοῦ ἔτους, πῶς νὰ κανονίζωνται αἱ δικαστικαὶ περιφέρειαι, ἀλλὰ κατόπιν μελέτης.

§109Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νομίζω, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἡ συζήτησις περιπλέκεται, ἐνῷ ἔχει ἁπλῆν τὴν βάσιν· περιπλέκεται δὲ διότι ἀναμιγνύεται εἰς τὴν συζήτησιν ζήτημα καταργήσεως Πρωτοδικείων εἰς διάφορα ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν πρὸς τὸ συζητούμενον ἄρθρον, ἡ δὲ ἀληθὴς βάσις, τὴν ὁποίαν δέον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν εἶναι ἡ θέλησις τῶν κατοίκων. Ὅταν τοῦτο ἔχωμεν, ὅταν τοῦτο ἐξασφαλίσωμεν, δὲν βλέπω τίς λόγος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ μᾶς ἐμποδίσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ μὴ ψηφίσωμεν τὴν διάταξιν. Εἶναι ἀληθές, κ. Βουλευταί, ὅτι ἀνεπτύχθησαν γνῶμαι ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἐπιζητουμένην μεταρρύθμισιν, τὰς ὁποίας δύναταί τις νὰ διαιρέσῃ ὡς ἑξῆς· εἶναι ἡ γνώμη τῶν ἄγαν συντηρητικῶν, ἐκείνων οἵτινες λατρεύουσι τὸ καθεστώς, δὲν ἐννοοῦσι δὲ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ καὶ κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ μεταβληθῇ τοῦτο. Ἂν ἐπῆλθεν ἄρδην ἡ μεταβολὴ ὅλων ἐκείνων τῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπηγόρευσαν τότε τὴν διαρρύθμισιν τῶν δικαστηρίων, οὗτοι εἶναι ἀμείλικτοι εἰς πᾶσαν ἄλλην σκέψιν μεταβολῆς· προβαίνουσι μάλιστα μέχρι τοῦ σημείου νὰ ὑποστηρίξωσιν ὅτι, καὶ ἰδιωτικὰ ἁπλῶς συμφέροντα ἀτόμων ἂν προσβάλλωνται, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δέον νὰ σκεφθῶμεν νὰ μεταβάλωμεν τὸ καθεστώς. Ἀλλ’ ἂν οἱ πληθυσμοὶ οὗτοι ἐκφράσωσι ῥητῶς καὶ σαφῶς τὴν πρόθεσιν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν περιφέρειαν ἑνὸς ἄλλου δικαστηρίου, εἶναί τι συμφέρον ἀνώτερον τὸ ὁποῖον δύναται ν’ ἀντιταχθῇ κατὰ τοῦ συμφέροντος τούτου;

§110Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι ἰδιωτικὸν συμφέρον καὶ αὐτό.

§111Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἶναι κοινωνικὸν συμφέρον, δὲν εἶναι ἰδιωτικόν, κύριε Συνάδελφε. Ὅταν τοιαύτη ῥητὴ διάταξις ἐξασφαλισθῇ διὰ τῆς τροπολογίας, εἶναι δυνατὸν νὰ κατισχύσῃ οἱονδήποτε ἄλλο συμφέρον; Ἀλλὰ σᾶς λέγουσιν· ὑπάρχουσι τόσοι φόβοι εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς μεταρρυθμίσεως, ὥστε δὲν ἔχομεν οὔτε τὰς ἐγγυήσεις οὔτε τὰς πληροφορίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται πρὸς τοῦτο. Εἰς τί δὲ θὰ χρησιμεύσωσι καὶ αἱ πληροφορίαι αὗται καὶ αἱ ἐγγυήσεις; Εἰς τὸ νὰ ἔχωμεν μίαν ἀπόδειξιν καὶ ἓν τεκμήριον τῆς θελήσεως τῶν κατοίκων τῶν μερῶν, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ὑπαχθῶσι διὰ τῆς μεταρρυθμίσεως εἰς μίαν περιφέρειαν ἑνὸς ἄλλου δικαστηρίου. Ἀλλ’ ὅταν ταύτην τὴν θέλησιν δυνάμεθα εὐκόλως νὰ ἐξασφαλίσωμεν διὰ τῶν ψηφισμάτων τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων, τί εἶναι δυνατὸν ἄλλο νὰ ἐπιζητήσωμεν; Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μοὶ ἀντιταχθῇ ποῖον εἰδικῶς εἶναι ἐκεῖνο τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ εἶναι ἀνώτερον αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος. Ἐπεθύμουν εἰδικῶς νὰ μοὶ ἀντιταχθῇ τίνα ἄλλην ἀπόδειξιν καὶ κατὰ ποῖον ἄλλον τρόπον δυνάμεθα νὰ συναγάγωμεν τὴν θέλησιν ταύτην τῶν κατοίκων. Οὐδὲν ἄλλο κατ’ ἐμὲ ὑπολείπεται ἢ τὸ νὰ ζητήσωμεν ν’ ἀποδειχθῇ ἡ βούλησις τῶν κατοίκων τῶν μερῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θέλουσι νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν περιφέρειαν ἑνὸς δικαστηρίου. Δὲν γνωρίζουσιν οὗτοι τὰ συμφέροντά των καὶ θὰ ἔλθωμεν ἡμεῖς διὰ διαφόρων ἄλλων ἀποδείξεων καὶ διὰ διαφόρων ἄλλων τεκμηρίων νὰ συμπεράνωμεν περὶ αὐτῶν; Ἀλλ’ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας· τῶν συμφερόντων τούτων ὅλων ἡ Βουλὴ εἶναι ὁ μόνος κριτής. Ναί· ἡ Βουλὴ καὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς πρόκειται νὰ συζητηθῇ καὶ ν’ ἀποφασισθῇ τοῦτο, ὅταν δὲ ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ μεταρρύθμισις αὐτή, ὅταν αὐτὰ τὰ κοινοτικὰ συμβούλια ἐκδηλώσωσι τὴν γνώμην αὐτήν, τί ἀντίκειται εἰς τὸ νὰ ἔλθῃ ἡ παροῦσα Βουλὴ καὶ νὰ λάβῃ τοιαύτην ἀπόφασιν καὶ τί τὸ ἀντικοινοβουλευτικόν, τί τὸ ἀντιπολιτικὸν ὑπάρχει εἰς τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς; Ἀλλά, Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι θὰ ἀδικήσω καὶ τὴν κρίσιν ὑμῶν καὶ τὴν γενικωτέραν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ ἀναμφισβητήτως ἔχει περὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν, ἂν θελήσω διὰ συζητήσεως ν’ ἀποδείξω εἰς ὑμᾶς ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα ἐπιχειρήματα, τὰ προβληθέντα τὴν ἑσπέραν ταύτην, εἶναι κατ’ ἐμὴν κρίσιν ἀβάσιμα. Ὁμολογῶ ὅτι εἶναι δυσάρεστον, ἀνιαρόν, νὰ ἐπέλθῃ μία μεταβολή, διότι μεταβάλλονται εἰδικαὶ συνθῆκαι καὶ εἰδικοὶ ὅροι, μεταβολὴ ἡ ὁποία δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι προσβάλλει συμφέροντα. Ἀλλὰ τὰ συμφέροντα αὐτὰ εἶναι πολὺ ἀσθενέστερα τῶν συμφερόντων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καθημερινῶς προσβάλλονται διὰ τοῦ καθεστῶτος.

§112Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐνώπιόν μας τὰ συμφέροντα τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου, ὥστε νὰ τὰ κρίνωμεν ἡμεῖς;

§113Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τὰ ἔχωμεν ἐκδεδηλωμένα, ὅτε ζητοῦμεν ἀπόφασιν τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων, καὶ οὐδεμίαν ἄλλην ἐκδήλωσιν θέλομεν, διότι πᾶσα ἄλλη ἐκδήλωσις θὰ εἶναι νόθος· δὲν θὰ εἶναι ἀληθής.

§114Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας.

§115Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Βεβαίως ἡ γνώμη μου εἶναι αὐτή· ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐπιβάλω γνώμην.

§116Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νομίζετε ὅτι ὑπάρχει ἄλλο μεγαλείτερον συμφέρον τοῦ συμφέροντος τῶν δικαζομένων;

§117Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ ἡ θέλησις τῶν κατοίκων τῶν μερῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν περιφέρειαν δικαστηρίου τινός, καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦμεν τὴν γνώμην τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων.

§118Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ συναγάγωμεν αὐτὴν καὶ τότε νὰ νομοθετήσωμεν.

§119Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νὰ ἔχῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψει ἡ ἐπιτροπή.

§120Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποία ἐπιτροπή;

§121Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Οἱαδήποτε ἐπιτροπή, οἱονδήποτε συμβούλιον δικαστικὸν δέον νὰ ἔχῃ ὡς βάσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ τὴν γνώμην τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων καὶ τότε θὰ νομοθετήσωμεν. Τώρα νομοθετοῦμεν, ὅτι, ὅταν ὑπάρχωσιν αὐταὶ αἱ περιστάσεις, θὰ γίνῃ τοῦτο. Εἶναι τόσον δύσκολον αὐτὸ εἰς τὴν ἀντίληψιν παντός; Νομίζω ὄχι. Ὅταν δέ, Κύριοι Βουλευταί, ὑπάρχῃ ἡ ἁπλῆ αὐτὴ βάσις, ἀπὸ τῆς ὁποίας δὲν πρέπει ν’ ἀπομακρυνώμεθα, ὅτι ἀπαραιτήτως πρέπει οἱονδήποτε συμβούλιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐκδώσῃ οἱανδήποτε ἀπόφασιν, νὰ ἔχῃ ὡς βάσιν τὴν γνώμην τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων, νομίζω ὅτι οὐδεὶς δισταγμός, οὐδεμία ἀμφιβολία πρέπει νὰ ἐμποδίσῃ τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς διατάξεως, ἡ ὁποία ἀληθῶς πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ πολλὰ κακὰ καὶ νὰ ὑπηρετήσῃ οὐσιωδῶς τὰ δημόσια συμφέροντα.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως. Ἐρωτᾶται· ὑπάρχει τις ἔχων τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀναβολῆς;

§123Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔσχον τὴν τιμήν, κύριε Πρόεδρε, νὰ προτείνω προηγουμένως ὅπως ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κ. Βουλευτάς, διότι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης μεταβάλλει τελείως τὴν βάσιν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου, ἐφ’ οὗ κυρίως διεξάγεται ἡ συζήτησις. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Λιδωρίκης, ἁπλῆν βάσιν, ἀλλ’ ἔχει σύνθετον, διότι τὸ πρῶτον ἄρθρον ἀναφέρει ὡρισμένως ἐπὶ ποίων δικαστηρίων γίνεται ἡ μεταβολή, τὸ δεύτερον δὲ καὶ τρίτον ἄρθρον ἀφήνει εἰς τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ μεταβάλῃ τὴν περιφέρειαν οἱουδήποτε δικαστηρίου, ἂν θελήσῃ, μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλ’ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε τὴν ἑσπέραν ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης παρεμβάλλει καὶ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ οἰκείου Ἐφετείου. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τῆς τροπολογίας εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως διαρρυθμίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι διὰ τοῦ ἰδιαιτέρου Συναδέλφου του κ. Νάκου τὴν Πέμπτην ὑποβάλλει ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης μελέτην ἐπὶ τῶν τοιούτου εἴδους ζητημάτων. Ταῦτα εἶχον νὰ ὑποβάλω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀναβολήν.

§124Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸ νομοσχέδιον ἐξητάσθη ὑπὸ ἐπιτροπῆς καὶ διῆλθε τὸν ἔλεγχον. Ἡ ὑποβαλλομένη τροποποίησις, ἡ γενομένη εἰς τὸ ἄρθρ. 2, δὲν εἶναι πολυσχερής· ὥστε δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς ἐκτυπώσεώς του ἵνα φωτισθῇ ἡ Βουλή. Εἶναι ἁπλουστάτη ῥήτρα ὅτι ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Ἐφετείου. Ἐξ αὐτοῦ θὰ ὁδηγηθῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν κρίσιν της. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν αἰτία ἀναβολῆς.

§125Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Βεβαίως ἡ ἀναβολὴ δὲν ἔχει λόγον ἢ τὴν παράλειψιν τοῦ νομοσχεδίου.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις δέκα πέντε Βουλευτῶν ὅπως προκληθῇ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀναβολῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ ἄρθρ. 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης λέγουσι «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ. Λ. Θανόπουλος καὶ Σ. Τσακόπουλος. (Γίνεται ἐνταῦθα ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 96· ὑπὲρ τῆς προτάσεως 22, κατ’ αὐτῆς 74. Ἡ πρότασις συνεπῶς τῆς ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου ἀπερρίφθη. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2.

§128Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Οὐδείς, νομίζω, κύριοι Βουλευταί, ὑπάρχει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ δυνάμενος εἰλικρινῶς νὰ πιστεύῃ καὶ σοβαρῶς νὰ ὑποστηρίξῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι αἱ περιφέρειαι τῶν Πρωτοδικείων τοῦ Κράτους ἔχουσιν ἐν τῷ συνόλῳ καλῶς. Ἐφ’ ὅσον δὲ οὐδεὶς δύναται εἰλικρινῶς καὶ σπουδαίως νὰ ὑποστηρίξῃ τοιαύτην γνώμην, οὐδεμία ἀπολύτως ἔπρεπε κἂν νὰ προβληθῇ ἀντίρρησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοὐλάχιστον τοῦ νομοσχεδίου, οὐδὲ νὰ καταβληθῇ ὅση κατεβλήθη προσπάθεια πρὸς ματαίωσιν τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ. Διότι ὅλοι γνωρίζομεν καὶ ὅλοι ἐξωδίκως ἀνομολογοῦμεν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐχάραξε τὰ ὅρια, καθ’ ἣν στιγμὴν διέγραψε τὰς περιφερείας τῶν Πρωτοδικείων τοῦ Κράτους, εἶχε κλειστοὺς τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ πρὸς τὰς τοπογραφικὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι τότε ὑφίσταντο, καὶ πρὸς τὰ γενικώτερα συμφέροντα. Εἶχεν ἀνοικτοὺς τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς τὰ συμφέροντα μόνον τὰ ἰδιωτικά, πρὸς τὰ συμφέροντα τὰ δικηγορικά, πρὸς τὰ συμφέροντα τὰ κομματικά, πρὸς τὰ συμφέροντα τὰ οἱαδήποτε, πλὴν τῶν λαϊκῶν συμφερόντων εἰς πλείστας περιφερείας τοῦ Κράτους. Ἀφοῦ δὲ τοῦτο εἶναι πανθομολογούμενον, ἀποβαίνουσιν ἄξιοι παντὸς ἐπαίνου ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ λαβὼν τὴν πρωτοβουλίαν νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν μέτρον, προωρισμένον νὰ μεταβάλῃ τὰς περιφερείας τῶν Πρωτοδικείων τοῦ Κράτους ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τοπογραφικῆς καὶ τῆς πραγματικῆς ἀνάγκης, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενικῶν καὶ τοπικῶν συμφερόντων τοῦ δικαζομένου λαοῦ. Προὐτάθη ἡ γνώμη ὅτι, ἂν πρόκηται νὰ μεταβληθῶσιν αἱ περιφέρειαι τῶν Πρωτοδικείων, πρέπει αὗται νὰ μεταβληθῶσι κατόπιν εἰδικοῦ νόμου, καθορίζοντος τὰς περιφερείας ἑκάστου ἐξ αὐτῶν. Ἀλλά, Κύριοι, πρέπει νὰ ὦμεν καὶ ἐν τούτῳ εἰλικρινεῖς. Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Βουλὴ ἀδυνατεῖ νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν, εἶναι ἀκριβῶς τοῦτο τὸ θέμα.

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί;

§130Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Διότι, δὲν πρέπει νὰ ἀποκρύψωμεν, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ θέμα τοῦτο καὶ ζητηθῇ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς, ἕκαστον τῶν μελῶν αὐτῆς θὰ ταχθῇ πρὸς τὸ μέρος τῶν ἐπαρχιακῶν του συμφερόντων. Οὐδὲ νομίζω ὅτι πείθομέν τινα, λέγοντες ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἱκανὴ ἀνεπηρεάστως ν’ ἀποφασίζῃ περὶ μεταβολῆς ὑφισταμένων περιφερειῶν Πρωτοδικείων, ἀφοῦ κατ’ ἀνάγκην ἕκαστος Βουλευτὴς θὰ εὑρίσκηται ἀντιμέτωπος πρὸς τὰ ἐπαρχιακά του συμφέροντα. Εὑρίσκω διὰ τοῦτο πρακτικωτάτην τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος, καὶ κατόπιν γνωμοδοτήσεως ἐπιτροπῆς, ἀποτελουμένης, κατὰ τὸ νομοσχέδιον μέν, ἐκ τῆς ὁλομελείας τῶν Ἐφετῶν, ἀλλά, κατ’ ἐμέ, συμπληρουμένης καὶ ἀπὸ ἄλλους ἀνωτέρους ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους δυναμένους νὰ ἔχωσι γνώμην ἔγκυρον καὶ ἀνεπηρέαστον, κατόπιν, λέγω, γνωμοδοτήσεως τοιαύτης ἐπιτροπῆς, μεταβληθῶσιν αἱ περιφέρειαι τῶν Πρωτοδικείων τοῦ Κράτους. Διότι αἱ τοιαῦται ἐπιτροπαὶ θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἴδωσι τὰ πράγματα ὅπως ἀκριβῶς ἔχουσι, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πραγματικῆς καταστάσεως θὰ ρυθμίσωσι τὰς περιφερείας, χωρὶς νὰ ἐπηρεασθῶσιν ὑπὸ μεμονωμένων συμφερόντων ἢ ἰδιωτικῶν τοιούτων, καὶ ἓν λαμβάνουσαι μόνον ὑπ’ ὄψιν, τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ. Ἀλλ’ ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ἀπαραίτητον καὶ ἕτερόν τι· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίχθη καὶ παρ’ ἄλλων Συναδέλφων, τὸ ὁποῖον μετὰ χαρᾶς εἶδον ὅτι ἠσπάσθη καὶ ὁ σεβαστός μοι κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ληφθῇ ὡς κυρία βάσις πάσης μεταβολῆς ἡ ὁμόφωνος γνώμη τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων τῶν διαμερισμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ζητοῦσι νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς περιφέρειαν Πρωτοδικείου ἄλλου ἢ ἐκείνου εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάγονται, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ συμβῇ ὥστε τὰ κοινοτικὰ συμβούλια νὰ ψηφίσωσι ψηφίσματα ἀντικείμενα πρὸς τὰ καλῶς ἐννοούμενα συμφέροντα καὶ πρὸς τὴν δεδηλωμένην ἐπιθυμίαν τοῦ λαοῦ τὸν ὁποῖον ἐκπροσωποῦσι. Δὲν γνωρίζω δὲ δημοκρατικωτέραν καὶ δικαιοτέραν ἀρχὴν ἐκείνης, καθ’ ἣν ἀφίεται εἰς τὸν λαὸν νὰ ἐκλέξῃ τὰς περιφερείας τῆς δοσιδικίας του. Ὑπεστηρίχθη παρὰ τῶν ἀντιφρονούντων ὅτι δὲν πρέπει νὰ πλήξωμεν τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα διὰ τῆς μεταβολῆς τῶν περιφερειῶν τῶν Πρωτοδικείων, διότι ἔργον τῆς Πολιτείας εἶναι νὰ προνοῇ ὑπὲρ τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, ὅταν μάλιστα αὕτη διὰ μέτρων ἰδικῶν της ἐδημιούργησεν αὐτά. Βεβαίως ἡ προστασία τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων εἶναι ἔργον τῆς Πολιτείας. Ἀλλ’ ὅταν τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα ἀντιτίθενται εἰς τὰ καθολικὰ τοῦ λαοῦ συμφέροντα, πρέπει νὰ σιγῶσιν αὐτὰ πρὸ τῶν γενικῶν συμφερόντων· οὐδ’ ἐπιτρέπεται νὰ θυσιάζωμεν εἰς τὸν βωμὸν τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων τὰ δημόσια καὶ τὰ γενικά. Ἡ ἀρχὴ τῆς προστασίας τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, ἀκόμη καὶ ὅταν ταῦτα εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὰ γενικά, εἶναι καιρὸς ν’ ἀκουσθῇ ὅτι εἶναι ἀρχὴ χειρίστη καὶ ὀλεθρία, ἀρχὴ τὴν ὁποίαν οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ οὔτε ἡ Βουλὴ δύναται ποσῶς νὰ δεχθῇ, διότι εἶναι ἀρχὴ ἀναξία ἀνορθωτικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀνορθωτικῆς Βουλῆς. Κλείσατε λοιπὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ τὰ ὦτα πρὸς τὰ πληττόμενα ἰδιωτικὰ συμφέροντα, λάβετε ὑπ’ ὄψιν τοῦ λαοῦ τὰ συμφέροντα, καὶ μόνον αὐτά, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν χαράξατε τὰς νέας περιφερείας τῶν Πρωτοδικείων τοῦ Κράτους. Ἔστε δὲ βέβαιοι ὅτι οὕτω θὰ προσφέρητε πολύτιμον ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν πρὸ πολλοῦ ἐναγωνίως ἀναμένουσιν καὶ ἡ Δικαιοσύνη καὶ ὁ Λαός.

§131Γ. ΚΟΣΟΝΑΣ. Αἱ ἀντιρρήσεις τῶν ἀξιοτίμων κ. Συναδέλφων τῶν ἀντιτιθεμένων εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς πανθομολογουμένης ἀνάγκης, τῆς ἀνάγκης τῆς μεταβολῆς τῶν περιφερειῶν τῶν Πρωτοδικείων, συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους τῶν συγκοινωνιῶν καὶ τῶν νέων ἀντιλήψεων, καὶ οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους προέβαλον ἵνα ἀντιταχθῶσιν εἰς τὴν γενικὴν ταύτην ἀντίληψιν, ὁμολογῶ ὅτι δὲν μὲ ἔπεισαν ὅτι εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ, διότι δὲν βλέπω κ. Πρόεδρε, τίνα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα ἔχουσι νὰ πάθωσιν ἐκ τῆς μεταβολῆς τῶν περιφερειῶν τῶν Πρωτοδικείων. Νομίζω δ’ ὅτι πρώτιστος σκοπός, πρὸς τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν πάντες νὰ τείνωμεν, εἶναι τὸ πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ καταστήσωμεν τὴν προσφυγὴν πρὸς τὴν Δικαιοσύνην ὅσον τὸ δυνατὸν εὐκολωτέραν καὶ ταχεῖαν. Διότι φαντάσθητε, Κύριοι, πόσον δυσκόλως ἀποφασίζουσιν οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν τὰ ὁποῖα ἀπέχουσιν ἡμέρας ὁλοκλήρους ἀπὸ τῶν Πρωτοδικείων καὶ τῶν Εἰσαγγελιῶν νὰ καταφύγωσιν εἰς τὴν Δικαιοσύνην, ὅταν ἀναλογίζωνται τὰς ταλαιπωρίας καὶ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας θὰ ὑποστῶσι μεταβαίνοντες πρὸς αὐτὴν ἵνα ζητήσωσι τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ ἀδικήματος τὸ ὁποῖον τοῖς προσεγένετο. Μίαν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ὁποίαν δὲν ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου μου, τῆς Χαλκίδος, διότι τὰ χωρία αὐτὰ τὰ ὁποῖα κεῖνται παρὰ τὴν Χαλκίδα συναλλάσσονται καὶ ἤδη ἐν Χαλκίδι καὶ δὲν περιλαμβάνουσι μέγαν πληθυσμόν, ὥστε νὰ πρόκειται περὶ μεγάλου συμφέροντος τῆς Χαλκίδος, εἶναι ἡ ἑξῆς· πρόκειται περὶ τῶν χωρίων τοῦ πρώην δήμου Αὐλίδος, τὰ ὁποῖα εἶναι πλησιέστερον τῆς Χαλκίδος καὶ ἀπὸ αὐτὰ τὰ χωρία τῆς Χαλκίδος. Καὶ ὅμως οἱ κάτοικοι αὐτῶν διὰ μίαν ἐλαχίστην ὑπόθεσιν ἀναγκάζονται νὰ μεταβαίνωσιν εἰς Λεβάδειαν, ἀπέχουσαν ἡμέραν ὁλόκληρον, ἐνῷ ὅλας τὰς συναλλαγάς των ἐκτελοῦσιν ἐν Χαλκίδι, ὅπου καθημερινῶς εὑρίσκονται, ἠναγκασμένοι ὄντες μόνον διὰ τὰς δίκας των νὰ μεταβαίνωσιν εἰς Λεβάδειαν. Φρονῶ ὅθεν ὅτι τὸ 2 ἄρθρον θὰ ἠδύνατο σκοπιμώτερον νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: νὰ ταχθῇ προθεσμία, ἔστω βραχεῖα, ἐντὸς τῆς ὁποίας συνερχόμενα τὰ κοινοτικὰ συμβούλια τῶν διαφόρων μερῶν νὰ προτείνωσι τὴν ἀπόσπασίν των ἀπὸ τοῦ ἑνὸς Πρωτοδικείου καὶ τὴν προσάρτησίν των εἰς τὸ ἄλλο. Ἑτέρα δὲ προθεσμία νὰ ταχθῇ διὰ τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ καταρτισθῇ ἐξ ἐφετῶν καὶ ἄλλων καταλλήλων προσώπων, ἵνα ἀποφανθῇ περὶ τῆς ἀποσπάσεως καὶ τῆς προσαρτήσεως ταύτης. Οὕτω ἐκλείπουσι καὶ οἱ φόβοι οἱ ἐκδηλωθέντες ὑπό τινων τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ μεταβολῆς ἐφάπαξ γεννησομένης, ἀλλ’ ὅτι παρέχεται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἑκάστοτε Ὑπουργοὺς νὰ μεταβάλλωσι τὰς περιφερείας τῶν Πρωτοδικείων ἐπὶ βλάβῃ τῶν ἰδιωτικῶν καὶ γενικῶν συμφερόντων. Νομίζω ὅτι ἂν ταχθῇ εἰκοσαήμερος προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας τὰ συμβούλια τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν συνερχόμενα θὰ ζητήσωσι τὴν ἀπόσπασίν των καὶ προσάρτησίν των, ὥστε μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς προθεσμίας ταύτης οὐδὲν ἄλλο Συμβούλιον νὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν, κανονίζεται ὁριστικῶς καὶ ἐφάπαξ τὸ ζήτημα καὶ ἐκλείπουσιν ὅλοι οἱ φόβοι καὶ συμβιβάζονται ὅλα τὰ διεστῶτα. Οὕτω δὲν ματαιοῦται καὶ ἡ ἐκπλήρωσις μιᾶς παρὰ πάντων ἀνομολογουμένης ἀνάγκης, τῆς μεταβολῆς εἴς τινα Πρωτοδικεῖα τῶν περιφερειῶν αὐτῶν ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἰδιωτικῶν καὶ τῶν γενικῶν συμφερόντων.

§132Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελον νὰ ζητήσω μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Πρέπει ὅλα τὰ κοινοτικὰ συμβούλια τὰ ἐνδιαφερόμενα νὰ εἶναι σύμφωνα περὶ τῆς μετατροπῆς;

§133Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Βεβαίως.

§134Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἂν δὲν συμφωνήσωσιν;

§135ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί. Ἐπεθύμουν νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν πῶς ἀντιλαμβάνομαι τὴν διάταξιν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Συναδέλφου μου. Ὅταν ἡ ἐνδιαφερομένη περιφέρεια, ἡ ὁποία φρονεῖ, ὅτι κακῶς ἀνήκει εἰς ὡρισμένην δικαστικὴν περιφέρειαν καὶ ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ μετατεθῇ εἰς ἄλλην, εἶναι σύμφωνος περὶ τούτου, σύμφωνος δὲ περὶ τούτου εἶναι καὶ ἡ γνώμη τῶν οἰκείων Ἐφετείων, τότε δύναται ἡ διοίκησις πλέον διὰ Διατάγματος νὰ μεταβάλῃ τὴν καθεστῶσαν τοπικὴν δικαιοδοσίαν τῶν δικαστηρίων. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὅταν ὑπάρχωσιν αὐταὶ αἱ ἐγγυήσεις, δὲν πρέπει κανεὶς νὰ διστάσῃ οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ὅπως ἀποδεχθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς διοικήσεως, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε ὅτι ἡ κατὰ τόπον ἔκτασις τῆς ἐξουσίας τῶν δικαστηρίων δὲν εἶναι οὐσιαστικῶς ζήτημα ἐκ τῶν ῥυθμιζομένων διὰ νόμου, ἀλλ’ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν διοικητικὴ λειτουργία. Ἂν ἀναγκαζώμεθα νὰ ζητῶμεν νόμον διὰ τὴν τροποποίησιν ἢ νομοθετικὴν ἐντολὴν ὅπως φέρωμεν ταύτην διὰ Διατάγματος, τοῦτο γίνεται διότι ὑπάρχει ὁ τυπικὸς νόμος ὁ ῥυθμίζων τὴν τοπικὴν ἔκτασιν τῆς δικαιοδοσίας τῶν δικαστηρίων καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τροποποιήσωμεν αὐτὴν ἄνευ νόμου ἢ Διατάγματος ἐκδιδομένου κατ’ ἐντολὴν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἡ ἐξουσία ὅμως κατ’ ἔκτασιν τῶν δικαστηρίων εἶναι ζήτημα διοικητικόν καὶ ὄχι ἐκ τῶν ῥυθμιζομένων διὰ νόμου, ὅταν δὲ ὑπάρχωσιν αὐταὶ αἱ ἐγγυήσεις δὲν πρέπει νὰ διστάσωμεν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ἐπιτρέψωμεν τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ προεβλήθη ἡ παρατήρησις ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας· καὶ τί θὰ γίνῃ ὅταν δὲν συμφωνῶσιν αἱ ἐνδιαφερόμεναι περιφέρειαι; Ἂν μὲν τοπικῶς εἶναι δυνατὸν ὡρισμέναι νὰ προσαρτηθῶσιν ἀλλοῦ καὶ ὡρισμέναι νὰ μείνωσιν εἰς τὴν παλαιὰν περιφέρειαν, θὰ γίνῃ τοῦτο, ἂν δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι ἐπέρχεται σύγχυσις γεωγραφική, τότε διὰ πράξεως τῆς διοικήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἡ μεταρρύθμισις τῶν ὁρίων. Μένει ὅμως τότε ἀνοικτὴ ἡ ὁδὸς τῆς Βουλῆς. Ἂν, διότι φέρουσιν ἀντιρρήσεις οἱ κάτοικοι ἐνδιαμέσου κοινότητος, προσκόπτῃ ἡ μεταβολὴ τῶν περιφερειῶν, ἡ ὁποία ἀναγνωρίζεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἀναγκαία νὰ ἐπέλθῃ, τότε ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ φέρῃ νομοσχέδιον, ἵνα ἡ Βουλή, μὴ περιοριζομένη πλέον ὑπὸ τῶν διατάξεων αὐτῶν, φέρῃ αὐτὴ τὴν μεταβολὴν τῶν ὁρίων.

§136Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μήπως τὸ ἄρθρον αὐτὸ προσκρούει εἰς τὸ ἄρθρον 3; Διότι ἔχομεν τὸ ἄρθρον 3, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι δύναται νὰ μεταβληθῇ ἡ περιφέρεια τῶν εἰρηνοδικείων. Μεταβαλλομένης τῆς περιφερείας τῶν Εἰρηνοδικείων συμμεταβάλλεται καὶ ἡ τῶν Πρωτοδικείων. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ ἔχωμεν μίαν μεταβολὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 2, καὶ ἑτέραν μεταβολὴν ὑπὸ ἄλλους ὅρους κατὰ τὸ ἄρθρον 3.

§137Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶναι πολὺ ἀνώδυνος ἡ μεταβολὴ τῶν Εἰρηνοδικείων.

§138ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄλλος ὁ τρόπος τῆς μεταβολῆς τῆς περιφερείας τοῦ ἄρθρου 3 καὶ ἄλλος τοῦ ἄρθρου 2.

§139Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχομεν μεταβολὴν περιφερείας Πρωτοδικείου κατὰ δύο διαφόρους τρόπους.

§140ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὴν εἴχετε καὶ πρίν.

§141Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Σχεδόν, κύριε Πρόεδρε, τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιασθῶσι, τὰ ὡμολόγησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Πρόκειται περὶ μεταβολῆς μιᾶς περιφερείας, ἃς εἴπωμεν ὡρισμένως ἑνὸς δήμου, ὅπως ὑπῆρχε πρὸ τοῦ νόμου τοῦ κοινοτικοῦ καὶ θὰ παρουσιασθῶμεν πρὸ τοῦ φαινομένου ὅτι συμβούλιά τινα κοινοτικὰ θὰ προτιμῶσι τὸ α Πρωτοδικεῖον, ἄλλα θὰ προτιμῶσι τὸ β καὶ θὰ λαμβάνωσι μίαν ἐκδοχὴν τὰ πλείονα. Θὰ προτιμῶσι τὸ α τινά, ἐλάχιστα, τὰ ὁποῖα ὅμως εἶναι ἐν τῷ μεταξὺ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα προτιμῶσι νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ α Πρωτοδικεῖον, ἀποκρούουσι τὸ πρᾶγμα· τότε, σᾶς παρακαλῶ, τί θὰ γίνῃ;

§142ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐλλείψει συμφωνίας θὰ μείνωσι τὰ πράγματα ὅπως εἶναι καὶ ὅπως ἐπιθυμεῖτε.

§143Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐγὼ ὁ ὁμιλῶν ἐπιθυμῶ πραγματικὴν διαρρύθμισιν καὶ ὄχι φαινομενικήν, διότι δι’ αὐτοῦ τὸ ὁποῖον δημιουργεῖτε, δι’ αὐτῆς τῆς μεταβολῆς διὰ τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι κατέβησαν εἰς τὸν νοῦν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐνῷ ἐπὶ τόσους μῆνας ἔχει ὑπ’ ὄψει τὸ νομοσχέδιον αὐτό, δι’ αὐτῶν φθάνομεν εἰς αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα. Εἶναι λυπηρὸν νὰ βασανίζεται ἡ Βουλὴ ἐπὶ δύο ἡμέρας καὶ νὰ καταλήγωμεν εἰς αὐτὸ — θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ ὀνομάσω — τὸ ἐξάμβλωμα. Καὶ διατί νὰ μὴ σκεφθῶμεν, ἂν θέλωμεν νὰ κάμωμεν πραγματικὴν ἐργασίαν, νὰ γίνῃ μία προμελέτη; Διατί; Δὲν βλέπω τὴν βίαν τοῦ νὰ παρουσιάζῃ ἡ Βουλὴ τοιαῦτα οὕτως εἰπεῖν ἐξαμβλώματα. Νὰ προηγηθῇ μία ἐργασία πραγματικὴ καὶ νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν μεμελετημένον νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ. Σᾶς βεβαιῶ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι πρῶτος ἐγὼ θὰ σεβασθῶ τὴν βούλησιν τῶν συμπολιτῶν μου, ἐγὼ ὁ ὁποῖος ἐκεῖθεν ἔχω τὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν δύναμιν νὰ εὑρίσκωμαι ἐδῶ, καὶ νὰ εὑρίσκωμαι ἐπὶ μακροὺς χρόνους, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀπατῶμεν, παρακαλῶ, νὰ μὴ ῥίπτωμεν, ὡς εἶπον εἰς προγενεστέραν ὁμιλίαν, στάκτην εἰς τὰ μάτια τοῦ κόσμου, ὅτι ἐργαζόμεθα ἐδῶ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα νὰ εἶναι τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον θὰ φθάσῃ εἰς τὰ αὐτιά των. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἄλλο. Εἶναι περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται δικαστικῶς εἰς ἓν Εἰρηνοδικεῖον. Εἰς ποῖον συμπέρασμα θὰ φθάσωμεν, ἂν ἐπιμείνωμεν νὰ γίνῃ νόμος; Θὰ μεταβληθῇ ἡ περιφέρεια τοῦ Πρωτοδικείου καὶ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι ἐκεῖνοι οἱ δυστυχεῖς ἄνθρωποι, περὶ τῶν ὁποίων κοπτόμεθα, φαινόμεθα ὅτι κοπτόμεθα, νὰ ὑπάγωνται εἰρηνοδικειακῶς κατ’ ἔφεσιν εἰς ἄλλο Πρωτοδικεῖον, εἰς ἄλλο δὲ διὰ τὰς ὑποθέσεις τὰς πρωτοδίκους. Θὰ παρουσιασθῇ καὶ ἄλλο διὰ τὰς ἐφέσεις τῶν πρωτοδικῶν, θὰ παρουσιασθῶσιν ὅλα ταῦτα, ἂν ἐπιμείνητε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἐγένετο καὶ πολὺς λόγος παρὰ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων περὶ συγκοινωνίας, καὶ ἡ συγκοινωνία μεταβάλλει τὰ πράγματα. Καὶ ἐκεῖ ποῦ δὲν ἔχετε συγκοινωνίαν τί θὰ κάμητε; Ἐκεῖ ποῦ δὲν ἐμερίμνησεν ἡ Πολιτεία νὰ ἀναπτύξῃ τὴν συγκοινωνίαν, καὶ τὸ χρῆμα αὐτῶν τὸ ἐδαπάνησεν καὶ τὸ ἐσπατάλησεν δι’ ἄλλα μέρη, ἡ Πολιτεία, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ πλήττῃ τὰ μέρη ταῦτα, τὰ στερούμενα συγκοινωνίας, καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ πλήξωμεν ἔτι πλεῖον τοὺς πολίτας τῶν διαμερισμάτων ἐκείνων, διότι δὲν τοὺς ἔχομεν συγκοινωνίαν; Ἔχω, Κύριοι, μέγα παράπονον διὰ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα. Δυνάμει νόμου πρότερον διῃρέθη στρατιωτικῶς εἰς δύο μέρη ἡ ἐπαρχία μου, ἡ ὁποία ἔχει μίαν ὁλόκληρον ἱστορίαν ἐνώπιόν της, καὶ ἦσαν συνειθισμένα τὰ τέκνα αὐτῆς πάντοτε νὰ εἶναι συγκεντρωμένη ἐπαρχία, ἡ ὁποία πάντοτε προθύμως ἔσπευσεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς γενικῆς Πατρίδος, ὅπως ἐκτελέσῃ τὸ ἐπιβαλλόμενον αὐτῇ καθῆκον, ὡς ἀνεγνωρίσθη τοῦτο παρὰ τῆς Πολιτείας, καὶ ἡ ἐπαρχία αὕτη διῃρέθη ὑφ’ ὑμῶν στρατιωτικῶς. Ἤδη ἔρχεσθε νὰ μᾶς διαιρέσητε καὶ δικαστικῶς, διότι δὲν ἐμεριμνήσατε περὶ ἀναπτύξεως τῆς συγκοινωνίας αὐτῆς! Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀντιτάξω ἄρνησιν εἰς τὸν χωρισμὸν αὐτόν, ἂν πράγματι διὰ τούτου ἤθελον ἐξυπηρετεῖσθαι τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν μου.

§144ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχετε αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τίποτε, ἂν αὐτοὶ δὲν θέλωσι.

§145Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἔχομεν, λέγει, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι, ἂν δὲν ἐξυπηρετῶνται τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν μου, δὲν θὰ γίνῃ τίποτε. Καὶ ὅμως, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω ἤδη ἐπὶ τέσσαρα ὁλόκληρα ἔτη ποῦ ἀκούω διαβεβαιώσεις ὅτι θὰ διορθώσητε τὴν συγκοινωνίαν τοῦ τόπου μου, ἀλλ’ οὐδὲν ἄχρι σήμερον ἐγένετο. Ποῦ εἶναι αἱ δοθεῖσαι διαβεβαιώσεις;

§146ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐκάμομεν πολέμους ἐν τῷ μεταξύ, κ. Βουλευτά!

§147Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ δι’ ἄλλα μέρη, τὰ ὁποῖα εἶχον συγκοινωνίαν θαυμασίαν διὰ ξηρᾶς, ἐδίδετε πιστώσεις. Ἐπὶ τέλους ἀκόμη, κ. Πρόεδρε, καὶ ὅτε ἐχωρίζοντο καὶ ἐδημιουργοῦντο νέα Πρωτοδικεῖα ἐν Ἑλλάδι, τὸ πρώτιστον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχε ἡ ἐπαρχία μου, ἦτο νὰ ἔχῃ Πρωτοδικεῖον. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐπῆλθεν ἀποτυχία. Διέγραψαν τὴν τελευταίαν στιγμὴν τὴν σύστασιν τοῦ Πρωτοδικείου τούτου. Ἀλλ’ εἶχον τὴν παρηγορίαν τότε, ὅτι ἐξυπηρετεῖτο γενικώτερον συμφέρον, ἀλλὰ δὲν ἐπετεύχθη καὶ τοῦτο. Ἤδη, προκειμένου περὶ τῆς ἐπαρχίας μου, εἶχον τὴν ἀξίωσιν τὴν ἠτιολογημένην, ἀντὶ νὰ κατατμήσητε αὐτὴν δικαστικῶς, νὰ συστήσητε ἐν αὐτῇ Πρωτοδικεῖον. Ἀφοῦ δὲν ἠδυνήθημεν ν’ ἀποφύγωμεν τὸν κίνδυνον νὰ συστηθῶσι Πρωτοδικεῖα εἰς πολὺ μικροτέρας περιφερείας, εἶναι ἄδικον νὰ στερῆται ὁ τόπος ἐκεῖνος εἰδικοῦ Πρωτοδικείου, τόπος ὁ ὁποῖος ἐπαναλαμβάνω δὲν διέπραξε κακόν τι, πλὴν ἴσως ἂν θεωρηθῇ ὅτι ἔπραξε κακὸν διότι ἐξέλεξεν ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ἀντιπολιτευόμενοι, διότι εἰς ὅλας τὰς ἄλλας περιστάσεις τῆς Πατρίδος ἐπρωτοστατήσαμεν, καὶ τοῦτο τὸ λέγω μετὰ θάρρους. Λοιπόν, ἂν ἐπιθυμῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἰδίᾳ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμῃ τι καὶ διὰ τὸν τόπον ἐκεῖνον, δέον νὰ συστήσῃ καὶ ἐκεῖ Πρωτοδικεῖον, καὶ οὐχὶ διότι ἀκριβῶς δὲν ἐμερίμνησέ ποτε περὶ τῆς συγκοινωνίας τοῦ τόπου ἐκείνου ἡ Πολιτεία, νὰ ἔλθητε σήμερον νὰ διαιρέσητε τοῦτον καὶ δικαστικῶς, διότι οὕτω πως πολιτευόμενοι θέλετε ἀποδείξει καὶ θέλει ἔχει πλήρη τὴν πεποίθησιν ἐσχηματισμένην ὁ τόπος ἐκεῖνος, ὅτι οὐχὶ πρὸς ἀγαθὸν αὐτοῦ σκέπτονται οἱ διοικοῦντες τὰ πράγματα τῆς Πατρίδος, ἀλλὰ πρὸς ὄλεθρον αὐτοῦ.

§148ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ τροποποίησις τῆς περιφερείας τῶν Δικαστηρίων, ἀναγκαίαν προϋπόθεσιν ἔχει ὅτι καλῶς ἔχουσι τὰ Πρωτοδικεῖα· ὅτι καλῶς ἔχουσι σήμερον αἱ περιφέρειαι αὐτῶν κατ’ ἔκτασιν καὶ κατὰ πληθυσμὸν ὥστε μικραὶ νὰ ζητῶνται μεταβολαί. Ἐν τούτοις εἶναι παγκοίνως γνωστὸν ὅτι αἱ δικαστικαὶ περιφέρειαι τῶν Πρωτοδικείων δύνανται νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τρεῖς τάξεις, εἰς περιφερείας εὐρυτάτας, εἰς περιφερείας μέσας καὶ εἰς περιφερείας πολὺ μικράς, πολὺ περιωρισμένας, ἰδίᾳ μετὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν τελευταίων τεσσάρων Πρωτοδικείων, ὧν πλεῖστα ἱδρύθησαν εἰς βάρος ἄλλων μικρῶν Πρωτοδικείων, τῶν ὁποίων αἱ περιφέρειαι δὲν ἐπεξετάθησαν. Δὲν ἔχομεν δυστυχῶς τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔχουσιν ὡς ἔχουσιν αἱ περιφέρειαι ἤδη, ἂν τὰ Πρωτοδικεῖα τὰ ὑπάρχοντα εἶναι ὄντως ἐπαρκῆ καὶ τροφοδοτοῦνται δι’ ἐπαρκοῦς ἐργασίας, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἡ ὕπαρξις αὐτῶν. Ἂν εἶναι συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν δικαζομένων πάντων νὰ ἐξακολουθήσωσιν τὰ Πρωτοδικεῖα ὑπάρχοντα, ἄλλως πρέπει τινὰ ἐξ αὐτῶν νὰ συγχωνευθῶσι μετ’ ἄλλων Πρωτοδικείων, ὅτε ἀναγκαίως καὶ τότε θὰ κανονισθῶσι νέαι περιφέρειαι. Περὶ τούτων οὐδεμίαν πληροφορίαν ἔχομεν ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως. Εἶναι γνωστὸν ἐν τούτοις ὅτι ὑπάρχουσι Πρωτοδικεῖα, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὡς ἐξορία τῶν δικαστῶν, καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα ζητοῦσι πάντοτε νὰ ἀπομακρύνωνται οὗτοι, ὅτι ὑπάρχουσι Πρωτοδικεῖα φυτοζωοῦντα. Τοιούτων Πρωτοδικείων ἐὰν τροποποιήσωμεν τὰς περιφερείας, εἴτε εἰς βάρος ἄλλων Πρωτοδικείων ἐπεκτείνοντες αὐτάς, εἴτε ἐλαττοῦντες εἰς βάρος τούτων, θέλει ἐπέλθει τοιαύτη ἐλάττωσις ἐργασίας, ὥστε ἀναγκαίως νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ κατάργησις τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου. Ἐντεῦθεν οἱ φόβοι τοὺς ὁποίους ἐξέφρασα, κ. Ὑπουργέ, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους σᾶς συνέστησα ἀπὸ πάσης ἀπόψεως καὶ εὐρύτατα νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα καὶ νὰ προσαχθῇ νομοσχέδιον ἐφάπαξ καὶ διὰ παντός, κανονίζον τὸν ἀριθμὸν τῶν Πρωτοδικείων καὶ τὰς περιφερείας αὐτῶν. Ἀλλὰ ἀφοῦ ἐκρίθη, τέλος πάντων, ὅτι ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ χορηγηθῇ τὸ δικαίωμα τῆς τροποποιήσεως τῶν περιφερειῶν τῶν Πρωτοδικείων, ἀφοῦ ἐνομίσατε ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ γνώμη τῶν Ἐφετείων, δὲν νομίζετε ὅτι ἀπαραίτητος εἶναι ἡ γνώμη τῶν γειτονικῶν Πρωτοδικείων τῶν ὁποίων θέλουσι τροποποιηθῆ αἱ περιφέρειαι, καὶ ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ συμπεριλάβητε καὶ τοιαύτην τροπολογίαν, ἤτοι ὅτι τὸ Ἐφετεῖον θ’ ἀποφαίνηται ἐν ὁλομελείᾳ μετὰ γνωμοδότησιν τῶν δύο γειτνιαζόντων Πρωτοδικείων εἰς βάρος καὶ διὰ λογαριασμὸν τῶν ὁποίων θὰ τροποποιηθῶσι αἱ περιφέρειαι; Δὲν θὰ εἶναι ἁρμοδιώτερον τὰ Πρωτοδικεῖα ταῦτα νὰ ἐξενέγκωσι γνωμοδότησιν, καὶ κατόπιν νὰ ἐκφέρῃ γνώμην τὸ Ἐφετεῖον; Δὲν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ συμπεριλάβητε μίαν τοιαύτην διάταξιν, ἀφοῦ ἀνάλογον διάταξιν ἔχετε, προκειμένου περὶ τῶν περιφερειῶν τῶν Εἰρηνοδικείων;

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρ. 2 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§150Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ἄρθρ. 3 κ. Ὑπουργὲ ἔρχεται εἰς πραγματικὴν ἀντίθεσιν πρὸς τὸ ἄρθρ. 2, διότι ὑπὸ ἄλλας ἐγγυήσεις μεταβάλλονται αἱ περιφέρειαι κατὰ τὸ ἄρθρ. 2, καὶ ὑπὸ ἄλλας κατὰ τὸ ἄρθρ. 3 κατ’ ἄσχετον ἐντελῶς τρόπον. Εἴπετε προηγουμένως ὅτι πρόκειται περὶ μικρῶν μεταβολῶν καὶ ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ εἶναι ἀνώδυνον. Δὲν ὑποθέτω ὅτι καὶ κατὰ τὸ ἄρθρ. 2 πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ τροποποίησις περιφερειῶν Πρωτοδικείων εἰς μεγάλην κλίμακα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν, ὅπως λειτουργοῦσι τὰ Πρωτοδικεῖα σήμερον νὰ συμβῇ τοῦτο, καὶ ἴσως τὸ πρᾶγμα νὰ εἶναι ἀνώδυνον. Ἀλλὰ πάντοτε πρόκειται περὶ μεταβολῆς ἥτις δὲν δύναται νὰ μὴ ἔχῃ τὰ δυσάρεστα. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐθεώρησεν ὅτι ἡ μεταβολὴ εἶναι πρᾶξις διοικητική, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐρωτηθῶσι καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι, οἵτινες εἶναι τὰ μέλη τῶν κοινοτήτων. Ἀλλὰ τότε δὲν βλέπω κανένα λόγον διατί, ὅτε ἐπέρχεται μεταβολὴ τῆς περιφερείας τοῦ Εἰρηνοδικείου, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ μὴ ἐρωτῶνται οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§151Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι διάταξις ὑφισταμένη, ἐφαρμόζεται δὲ ἐπὶ τετραετίαν, χωρὶς νὰ παρουσιάσῃ οὐδεμίαν ἀνωμαλίαν. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον προσετέθη, εἶναι ὅτι κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον δύναται νὰ ἐπέλθῃ μεταβολὴ καὶ τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου· ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι, προκειμένου περὶ τοιούτου δευτερεύοντος ζητήματος, πρέπει νὰ ζητηθῶσιν αἱ αὐταὶ ἐγγυήσεις. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρ. 3 καὶ ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου, λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς τοῦ χρόνου τῆς ἐνάρξεως τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1914–1915 ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἐπίσης ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς παρὰ τοῦ δημοσίου μηνιαίας προσωπικῆς συντάξεως πρὸς τὸν ἐθνικὸν ποιητὴν Σπῦρον Ματσούκαν». Ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει ὁμοίως ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Ἀναστασίου Χρυσάφη». Ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν Ἀριστέαν, ἄγαμον θυγατέρα τοῦ Δημητρίου Βουλπιώτου». Ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πληρωμῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν Κωνσταντίνου Σάθα». Ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς προσωπικῆς συντάξεως εἰς τὴν θυγατέρα τοῦ διατελέσαντος Ἀντιπροέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου Ἀναστασίαν Πολυζωΐδου». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ διαθέσεως χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας διὰ τὴν κατασκευὴν ὑδραγωγείου ἐν Δολιανοῖς», κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ. Θ. Γρηγορίου, Ν. Γαρδικιώτου, Γ. Βλάχου, Λ. Θανοπούλου καὶ Ν. Συριοπούλου. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 4 ἐδάφιον νόμου ͵ΔΞΗʹ τοῦ 1912 καὶ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 122 τοῦ 1913». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§153Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποστηρίξω μίαν τροπολογίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὡρισμένοι πληθυσμοὶ πρόκειται νὰ ὁδηγηθῶσιν ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου καὶ νὰ καταδικασθῶσιν ἐπὶ ὑφαιρέσει. Οἱ νόμοι οἱ ῥυθμίσαντες τὰ περὶ ἀναστολῆς εἶναι ὁ νόμος ͵ΔΞΗʹ τοῦ 1912 καὶ ὁ νόμος 122 τοῦ 1913. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων τούτων ἐκδίδονται ἑκάστοτε τὰ Β. Διατάγματα περὶ ἀναστολῆς. Κατὰ τὸ προτελευταῖον Β. Διάταγμα περὶ ἀναστολῆς, παρετάθη ἡ ἀναστολὴ μέχρι τέλους Αὐγούστου 1914, ἐπετράπη ὅμως ἡ ἐκτέλεσις διὰ τὰ δάνεια τὰ συναφθέντα ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1913. Ἀλλὰ κατὰ νόμον τινὰ ͵ΓΦΜʹ, ὁσάκις ὁ δανειστὴς παρέχει δάνειον πρὸς καλλιέργειαν, ἐγγράφει τὸ δάνειόν του εἰς τὰ βιβλία τῶν ὑποθηκῶν καὶ ἔχει ἐμπράγματον δικαίωμα ἐπὶ τῶν καρπῶν ἄνευ ἄλλης τινὸς πράξεως. Τώρα λοιπὸν ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης· διὰ τῆς ἐκδόσεως τοῦ τελευταίου Β. Διατάγματος ἐσκόπει νὰ εὐεργετήσῃ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς ἢ νὰ περιπλέξῃ τούτους εἰς ἓν ἀδιέξοδον κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ μὴ δύνανται ν’ ἀπαλλαγῶσιν οὔτε τῆς κατασχέσεως οὔτε τῆς ποινικῆς καταδιώξεως; Φρονῶ ὅτι τὸ Β. Διάταγμα, ὅπως ἐξεδόθη, σκοπὸν εἶχε νὰ προστατεύσῃ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν παρέχει εἰς αὐτὺς τὰ μέσα νὰ πορισθῶσιν καὶ τὸν ἐπιούσιον ἄρτον, προκειμένου περὶ μιᾶς δυσκόλου περιστάσεως. Ἂν λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνόει ὅτι τὸ Β. Διάταγμα ἐσκόπει νὰ τηρήσῃ τὴν ὑπάρχουσαν εὐθύνην ἀπέναντι τῶν ὀφειλετῶν, τότε ὅλοι οἱ παραγωγοὶ θὰ ὁδηγηθῶσιν ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου ἐπὶ ὑφαιρέσει καὶ θὰ καταδικασθῶσιν. Οἱ τοιοῦτοι ὀφειλέται εἰς τὰ σταφιδοφόρα μέρη εἶναι πολλοὶ καὶ ὁλόκληροι πληθυσμοὶ θὰ ὁδηγηθῶσιν εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ ὑφαιρέσει. Καὶ βεβαίως τὸ πρᾶγμα παρουσιάζει κάποιαν ἀνωμαλίαν, ἀλλὰ λόγῳ τῶν περιστάσεων ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις αὐτὴ χωρὶς νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς τὸν νόμον ͵ΓΦΜʹ, τὸν παραδίδοντα δεσμίους τοὺς παραγωγούς, ἐνῷ ἡ Πολιτεία ἐσκόπει νὰ προστατεύσῃ τούτους.

§154Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Προσοχὴ ἐδόθη, ἐγνώριζον δὲ κάλλιστα οἱ παραγωγοὶ τὸν νόμον αὐτόν, διότι εἶχον ἐπικαλεσθῇ αὐτὸν καὶ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, ἀλλὰ βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ θίξωμεν κεκτημένα δικαιώματα.

§155Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἐστήσατε παγίδα εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, διότι ὅλοι αὐτοὶ θὰ καταδικασθῶσιν ἐπὶ ὑφαιρέσει.

§156Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν προσαρμόζεται ἡ πρότασίς σας πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦ νόμου αὐτοῦ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει βεβαίως σπουδαιότητα καὶ ἴσως ἠδύνατο νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἀπὸ τῆς καταδιώξεως, ἀλλὰ βεβαίως δὲν δυνάμεθα ν’ ἀνατρέψωμεν τὰ κεκτημένα δικαιώματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐνέγραψαν τὰς κατασχέσεις των εἰς τὰ βιβλία· οὔτε εἶναι τοιαύτη ἡ ἔννοια τοῦ νόμου περὶ ἀναστολῆς. Σήμερον ζητοῦμεν κἄτι τι ὀλιγώτερον, τινὰς διατάξεις τοῦ δικαιοστασίου νὰ παρατείνωμεν. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ εἰσαγάγῃ τὴν πρότασίν του αὐτοτελῶς διὰ νὰ καταλήξωμεν ἴσως εἰς λύσιν ἄλλην παρὰ ἐκείνην τὴν ὁποίαν προτείνει, ἀπαλλάττοντες τοὐτέστι τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τῆς ποινικῆς εὐθύνης, ἐν ᾗ περιπτώσει θὰ δυνηθῶσι νὰ ὑποστηρίξωσιν ὅτι ἐπλανήθησαν.

§157Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἡ Πολιτεία ἡ ὁποία ἀνέστειλε τὰς ἐκτελέσεις ἔχει καθῆκον νὰ προνοήσῃ περὶ αὐτῶν.

§158Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἡ Κυβέρνησις ἀνέστειλε τὰς ἀναγκαστικὰς ἐκτελέσεις ἐπὶ τῶν ἀκινήτων κτημάτων, καὶ ἐδήλωσεν ὅτι εἰς τὴν ἀναστολὴν ταύτην ὑπάγονται καὶ οἱ ἠρτυμένοι καρποί, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐδήλωσεν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐνέγραψαν εἰς τὰ βιβλία τὰς κατασχέσεις των, δὲν ἐκτήσαντο πραγματικὸν δικαίωμα.

§159ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑποβάλετε τὴν πρότασιν ὑμῶν διὰ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§160Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας πιστώσεως πρὸς μετάφρασιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν τῶν χρησιμωτέρων ἐκ τῶν Ὀθωμανικῶν νόμων».

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 88 τοῦ περὶ δικηγόρων νόμου».

§162Λ. ΝΑΚΟΣ. Μίαν παρατήρησιν κάμνω τὴν ἑξῆς. Βεβαίως τὸ νομοσχέδιον πληροῖ ἀνάγκην ἐπιτακτικήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ τροπολογία καθ’ ἣν εἰς τὰς τοιούτου εἴδους δίκας τὰ ὀνόματα τῶν δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι τυχὸν εἶναι ἔνορκοι, δὲν τίθενται ἐν τῇ κληρωτίδι. Δὲν εἶναι δίκαιον, ἀφοῦ ἐξαιροῦμεν τοὺς δικαστὰς νὰ δικάζωσι δικηγόρους, νὰ μὴ ἐξαιρῶμεν δικηγόρους νὰ δικάζωσι δικηγόρους.

§163ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι εὔλογος ἡ παρατήρησις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λ. Νάκου. Ἐπίσης καὶ τὸ ἄρθρον 2 αὐτοῦ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται). Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ συντηρήσεως καὶ ἀνακαινίσεως ὁδῶν καὶ κατασκευῆς τεχνικῶν ἔργων ἐν ταῖς νέαις Χώραις» ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ παροχῆς ἀδείας ἑξαμήνου εἰς τραυματίας τῶν πολέμων δημοσίους ἢ δημοτικοὺς ὑπαλλήλους ἢ ὑπηρέτας μετὰ πλήρων ἀποδοχῶν» ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν αʹ ἐπὶ τῶν ἄρθρων αὐτοῦ συζήτησιν. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς καταδιώξεως καὶ τιμωρίας τῶν ἐν ταῖς νέαις Χώραις προγενεστέρως διαπραχθέντων ἀδικημάτων, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 45′ μ. μ.).