1914.09.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7

Τῆς 22ας Σεπτεμβρίου 1914.

(Δευτέρα, ὥρα 5.10′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· Ὁ ἐνοριακὸς Σύνδεσμος οἱ «Ταξιάρχαι Πολυγώνου» παρακαλεῖ, ὅπως τῷ παραχωρηθῇ γήπεδον πρὸς ἀνέγερσιν νέου ναοῦ. Ἡ Καλλιόπη χήρα Ἀγγέλου Βλασκαρίδου τελώνου παρακαλεῖ, ὅπως αὐξηθῇ ἡ πρὸς αὐτὴν διδομένη σύνταξις. Οἱ κηδεμόνες τῶν ὑπερδιετῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν ἀποκλεισθέντων τῶν ἐξετάσεων τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων παρακαλοῦσιν, ὅπως εἰσαχθῶσι καὶ οὗτοι, ἀφοῦ ἄλλως τε εἶναι λίαν εὐάριθμοι. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν χωρίων Τσακὰλ–Μπουρνοὺκ τῆς ἐπαρχίας Σερρῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐκμίσθωσιν τῶν κτημάτων των. Οἱ δικηγόροι τοῦ νομοῦ Λασηθίου Κρήτης ὑποβάλλουσι πρὸς τὴν Βουλὴν ἔντυπον ὑπόμνημα. Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Παραχελωϊτῶν τῆς Φθιώτιδος παρακαλοῦσιν, ὅπως ὁ νομογεωπόνος Φθιωτιδοφωκίδος Φίλιππος Οἰκονομόπουλος παραμείνῃ εἰς τὴν θέσιν του. Οἱ κάτοικοι κοινότητος Ῥαψάνης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης θεομηνίας ἀνασταλῇ ἡ πληρωμὴ παντὸς φόρου καὶ ὅπως ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις ἀρωγός. Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Τζιτζωρίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ σταφιδικοῦ συνεδρίου. Ἡ κοινότης Κολινδροῦ παρακαλεῖ, ὅπως ὑπαχθῇ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Θεσσαλονίκης. Ἡ Ἀμαλία χήρα Καίσαρος Τσιριμιάγγου ἐκ Σινιῶν Κερκύρας παρακαλεῖ, ὅπως τῇ δοθῇ σύνταξις, ἀποθανόντος τοῦ συζύγου της στρατιώτου ἐκ χολέρας. Οἱ συνταξιοῦχοι δημόσιοι ὑπάλληλοι παρακαλοῦσιν, ὅπως ἱδρυθῶσιν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ὑποκαταστήματα τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου πρὸς ἐξαργύρωσιν τῶν ἀποδείξεών των. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Ἁγίου Ἠλία παρακαλεῖ, ὅπως διορισθῇ διδάσκαλος εἰς τὴν χηρεύουσαν θέσιν τοῦ δημοτικοῦ σχολείου Ἁγίου Ἠλία. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ἀμαλιάδος παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν δημοδιδασκάλων. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Τριπόλεως παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἀποσπασθῇ ὁ δῆμος Ἐλευσῖνος καὶ Θελπούσης ἐκ τῆς περιφερείας τοῦ Πρωτοδικείου Τριπόλεως. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Ζήριας ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ προστασίας τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Οἱ θεολόγοι λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων. Ὁ λαὸς τοῦ δήμου Ἀρχανῶν Κρήτης παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν ἑταιρείαν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων ἡ κατασκευὴ οἴνου ἐκ σταφίδος. Ὁ Εἰσαγωγικὸς Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἀρθῇ τὸ δικαιοστάσιον. Ἡ ἀδελφότης τῶν ἐν Ἀθήναις κουρέων παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ κυριακῆς ἀργίας. Οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ καὶ περὶ αὐτῶν πρόνοια. Ὁ Σύνδεσμος ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχετικοῦ των νομοσχεδίου. Οἱ ἐκ Τριπόλεως ἐργολάβοι διαμαρτύρονται ἐναντίον τοῦ νόμου περὶ δημοσίων καὶ δημοτικῶν ἔργων ὡς ἐνεργοῦντος ἀνελλιπῶς. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἄδεια ἑνὸς μηνὸς εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Ἰ. Κοττίκαν. Εἰσέρχεται ἤδη ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπ’ ἀναφορᾶς τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν δημοδιδασκάλων.

§2Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. Κ. Καλομενόπουλος καὶ Θ. Παππαϊωάννου ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν πτυχιούχων τῆς Νομικῆς Σχολῆς.

§4Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι σχεδὸν ὁμοία πρὸς ἐκείνην, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§5Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κ. Πρόεδρε, εἶναι εὔλογος καὶ δικαία καὶ σᾶς παρακαλῶ καὶ ἐγὼ ὅπως τὴν ἀποστείλητε εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 3, 4, 5 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναβάλλονται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 διαγράφεται, διότι εἶναι ἀπὼν ὁ ἐρωτῶν κ. Θεοδωρόπουλος. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7 ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν εἶναι εἰς γνῶσίν του ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς διευθύνσεως τοῦ ὁμωνύμου Ὑπουργείου παρ’ αὐτοῦ, ἀναγνωρίσασα τελευταῖον τὴν ἀνάγκην βελτιώσεως τῆς συγκοινωνίας ἐν Κυνουρίᾳ, ὑπεσχέθη εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ προκατόχου του τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ τῆς συνδεούσης τὴν ἐπαρχίαν μετὰ τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, διατάξασα συγχρόνως τὴν ἄμεσον αὐτῆς μελέτην, καί, ἐὰν ἔχῃ καὶ οὗτος τὴν αὐτὴν γνώμην, διατί εὐθὺς ἀπὸ τῆς ὑπουργίας του ἔπαυσε πᾶσα πρὸς μελέτην ἐργασία».

§7Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅτε παρέλαβον τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Δημοσίων Ἔργων παρὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Ῥέπουλη, οὐδεμία μοὶ ἀνεκοινώθη σχετικὴ πληροφορία. Εὐθὺς ὡς ἔλθῃ ὁ κ. Ῥέπουλης θέλω συνεννοηθῆ μετ’ αὐτοῦ καὶ ἔστε βέβαιος ὅτι θέλουσιν ἐκτελεσθῆ πᾶσαι αἱ ἀνειλημμέναι ὑποχρεώσεις.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν σκοπεῖ νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν».

§9ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ μὴ τῷ ἀπαντήσω σήμερον. Ἐλπίζω προσεχῶς νὰ τῷ ἀπαντήσω.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10 ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11 διαγράφεται, διότι εἶναι ἀπὼν ὁ ἐρωτῶν κ. Κ. Σοκόλης. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 12 διαγράφεται, διότι ἀπουσιάζει ὁ ἐρωτῶν κ. Σ. Κροκιδᾶς. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν θὰ γίνῃ καὶ τοῦ πεζικοῦ σώματος μονιμοποίησις ἀνθυπασπιστῶν ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὸν πίνακα τῶν μονιμοποιηθησομένων».

§11ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἰδοὺ τί συμβαίνει. Μένουσιν οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ οἱ ἔφεδροι, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ μονιμοποιηθῶσιν. Ἐὰν δὲν προσέλθωσι μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὁρισθέντος, μέχρι τῶν 150, τότε θὰ ὑπάρξωσι θέσεις κεναί, εἰς τὰς ὁποίας θὰ καλέσωμεν τοὺς ἀνθυπασπιστὰς κατὰ σειράν, ἐὰν θέλωσι νὰ μονιμοποιηθῶσιν. Ἄλλως δὲν δύναται νὰ γίνῃ.

§12Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι μίαν ἐξήγησιν. Ὑπῆρξαν ἀνθυπασπισταί, οἱ ὁποῖοι ἐν τῷ μεταξὺ προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν ἀνθυπολοχαγοῦ. Τὸ Συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει αὐτούς, ὅτε ἐπρόκειτο περὶ μονιμοποιήσεως ἀνθυπολοχαγῶν, διότι αὐτοὶ ἦσαν τότε ἀνθυπασπισταί.

§13ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὡς γνωρίζετε, αἱ μονιμοποιήσεις γίνονται κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος. Ὅταν λοιπὸν ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἀνθυπολοχαγῶν καλουμένων πρὸς μονιμοποίησιν, τότε ἀναγκαίως θὰ ἔλθωσιν αὐτοί.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί δὲν διετάχθη ἡ ἐκποίησις τοῦ ἐν τῇ θέσει «Σταυροῦ Πλάτανος» τῆς περιφερείας τοῦ χωρίου Πλατυστόμου τοῦ τέως δήμου Μακρακώμης ἀγροῦ, ἐνῷ ἐκ τῶν ἐνεργηθεισῶν διοικητικῶν ἀνακρίσεων παρὰ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου Φθιώτιδος ἀπεδείχθη ὅτι ὁ ἀγρὸς οὗτος εἶναι ἐθνικός».

§15Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐτηλεγράφησα σήμερον νὰ μοὶ δώσουν σχετικὰς πληροφορίας, καὶ ὅταν ἔχω ἀπάντησιν θὰ σᾶς πληροφορήσω.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ζαβιτσιᾶνος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων ὅπως ὑποβάλῃ πρότασιν νόμου.

§17Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν αὐτῆς πρότασιν νόμου «περὶ ἱδρύσεως καὶ ὀργανισμοῦ διαρκοῦς Καλλιτεχνικῆς Ἐκθέσεως ἐν Ἀθήναις». (Ἐπιδοκιμασίαι). Διὰ τῆς προτάσεως ταύτης ἐπιδιώκεται νὰ διατεθῇ τὸ ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς Βουλῆς ὑπάρχον κτίριον, τὸ ὁποῖον σήμερον χρησιμοποιεῖται ὡς σταθμὸς τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου διὰ τὴν ἐγκατάστασιν καὶ λειτουργίαν τῆς ἐν λόγῳ ἐκθέσεως. Τὴν σημασίαν τῆς ἐκθέσεως ταύτης πᾶς τις ἐννοεῖ. Διὰ ταύτης, διευκολυνομένης τῆς ἐπιδείξεως καὶ διαθέσεως τῶν καλλιτεχνικῶν ἑλληνικῶν ἔργων, θὰ ἐνισχυθῇ καὶ βελτιωθῇ σημαντικῶς ἡ θέσις τῶν Ἑλλήνων καλλιτεχνῶν, θ’ ἀναπτυχθῇ τὸ καλλιτεχνικὸν αἴσθημα τῶν πολιτῶν διὰ τῆς εὐκόλου ἐπικοινωνίας τούτων πρὸς τὴν τέχνην, θ’ ἀναπτυχθῇ ἡ ἅμιλλα μεταξὺ τῶν καλλιτεχνῶν, θὰ ἐμφανισθῇ ἡ κατάστασις ἡ καλλιτεχνικὴ τοῦ τόπου, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ ἀνωτέρα ἐκείνης τὴν ὁποίαν δύναταί τις νὰ ὑποθέσῃ, ἀλλ’ ὅπερ καὶ σπουδαιότερον θ’ ἀναπτυχθῇ καὶ καλλιεργηθῇ ἡ ἑλληνικὴ τέχνη διὰ τῆς κατασκευῆς καὶ διαθέσεως ἔργων παριστώντων τὴν φύσιν τὴν ἑλληνικὴν καὶ τὰς περιστάσεις καὶ συνθήκας ἐν γένει τοῦ ἑλληνικοῦ βίου, ἔργων δηλαδὴ ἀληθῶς περιζητήτων διὰ τοὺς ἐπισκεπτομένους ξένους τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ συναποκομίσωσί τι ἐνθυμίζον τὴν φύσιν τὴν ἑλληνικὴν ἢ τὸν ἑλληνικὸν χαρακτῆρα. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ τῆς χώρας ἐκείνης, ἡ ὁποία ὑπῆρξε πάντοτε ἡ κοιτὶς τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ ὡραίου, θὰ ἐπικροτήσῃ τὴν λῆψιν ὅλων ἐκείνων τῶν μέτρων, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὁποίων θέλει ἐπιτευχθῆ καὶ καταδειχθῆ οὐ μόνον ὅτι καὶ παρ’ ἡμῖν σῴζονται ἴχνη πολιτισμοῦ, ἀλλὰ καὶ ὅτι καὶ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἐπὶ τῆς προόδου καὶ τοῦ πολιτισμοῦ δικαιώματα ὀλιγώτερα ἐκείνων ἅτινα ἐκέκτηντο οἱ πρόγονοι ἡμῶν. (Εὖγε, εὖγε!)

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Ζαβιτσιάνου παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν κυρίων Κ. Ζαβιτσιάνου, Γ. Τσακανίκα, Δ. Βρατσάνου, Δ. Χατζηγιάννη, Π. Τσαλδάρη, Ἀρ. Σακελλαρίου καὶ Λ. Κογεβίνα. Εἰσέρχεται νῦν ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μεριμνήσῃ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Δημ. Μιχαλακάκου παραπονουμένου διὰ τὸν ἀποκλεισμὸν τοῦ υἱοῦ του λοχίου Μ. Μιχαλακάκου ἐκ τῶν ἐξετάσεων τῶν εἰσαγωγικῶν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων.

§20ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἀναφορὰ περιῆλθεν εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα σήμερον μόνον. Θὰ ζητηθῶσι πληροφορίαι ἐκ τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων.

§21Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρόκειται ἀληθῶς περὶ μιᾶς ἀνωμαλίας τῆς ὑπηρεσίας· ἀπεκλείσθη τῶν ἐξετάσεων ἀποκλεισθεὶς ὡς μὴ παραστὰς κατὰ τὸ μάθημα τῆς ἀλγέβρας, ἐνῷ καὶ κατὰ τὸ τῆς ἀριθμητικῆς, γεωμετρίας καὶ ἀλγέβρας παρέστη, ἀπωλέσθη δὲ τὸ γραπτὸν τῆς ἀλγέβρας, καίτοι ἐξητάσθη, καίτοι ἤρχετο εἰς τὰ δύο πρῶτα εἰς τὴν δευτέραν δεκάδα, εἷς τελειόφοιτος τῆς Φιλολογίας, ὑπηρετήσας εἰς τοὺς δύο πολέμους καὶ παρακαλῶ πολὺ νὰ ἐνεργηθῇ μία ἀνάκρισις πῶς καὶ διατί παρέπεσε τὸ χειρόγραφον καὶ νὰ διαταχθῇ ἡ συνέχισις τῶν ἐξετάσεών του.

§22ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αἱ ἐξετάσεις ἐτελείωσαν;

§23Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Αἱ ἐξετάσεις τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐτελείωσαν, ἀλλ’ ἐξετάζονται οἱ ἄλλοι.

§24ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά, πολὺ καλά.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διατί ἀνετέθη ἡ ἐκ Νέας Ὑόρκης μεταφορὰ 50 χιλιάδων τόννων διαφόρων ἐμπορευμάτων, ἀνηκόντων τῷ Δημοσίῳ, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀτμοπλοίαν, μέσῳ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὸ πλεῖστον δὲ τούτων ἡ ἐργολάβος Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα μετέφερε δι’ ἀτμοπλοίων ὑπὸ ξένην σημαίαν, καθ’ ὃν χρόνον τὰ πλεῖστα τῶν ὑπὸ ἑλληνικὴν σημαίαν παραμένουσι προσδεδεμένα ἕνεκα τῶν ἐξωτερικῶν περιπλοκῶν εἰς τὰ κρηπιδώματα τοῦ Πειραιῶς.

§26Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μοὶ κατηγγέλθη, κύριοι Συνάδελφοι, κάτι τι, διὰ τὸ ὁποῖον, ἂν ἠλήθευε, θὰ ἠδύνατό τις διττῶς νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ὡς γνωστὸν, λόγῳ τῶν ἐξωτερικῶν περιπλοκῶν ἡ Κυβέρνησις, προβλέπουσα σπάνιν διαφόρων εἰδῶν τῆς ἀγορᾶς, ἐσκέφθη σοφώτατα νὰ προβῇ εἰς προμηθείας τῶν τροφίμων τούτων καὶ τῶν εἰδῶν ἐξ Ἀμερικῆς. Ἀνέθεσε λοιπὸν τὴν μεταφορὰν τῶν εἰδῶν τούτων διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐργολαβικῶς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀτμοπλοΐαν, παραδόξως δὲ ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα, ἐπειδὴ δὲν ἐπήρκουν τὰ ἴδια αὐτῆς σκάφη, μεταξὺ ἄλλων ἐναύλωσε ξένα ἀτμόπλοια, καθ’ ὃν χρόνον τὰ Ἑλληνικὰ σκάφη εἶναι προσδεδεμένα εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, εἰς τὸν προλιμένα καὶ ἄλλους λιμένας τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, Κύριοι, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατό τις νὰ ζητήσῃ λόγον. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἂν ἀληθεύῃ τὸ γεγονός, ἀποτελεῖ σκάνδαλον, διότι εἶναι προωρισμένον νὰ ζημιώσῃ σημαντικῶς τὸ Δημόσιον. Ἀνέλαβε τὴν μεταφορὰν πρὸς τριάκοντα σελλίνια κατὰ τόννον ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα, λαμβανομένου δ’ ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ σελλίνιον ἔχει σήμερον ἀγοραίαν τιμὴν 1.25, φθάνομεν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 37.50 δραχ. κατὰ τόννον. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ μεταφορᾶς 50.000 τόννων, ἐπειδὴ δὲ τὰ σκάφη της δὲν ἐπήρκουν, ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα ἐναύλωσε ξένα ἀτμόπλοια. Μεταξὺ τούτων ἦτο καὶ τὸ ἀτμόπλοιον τοῦ ἐφοπλιστοῦ Εὐσταθιάδου «Ἐμπειρῖκος», ἄλλοτε ἀνῆκον εἰς τὸν κ. Ἐμπειρῖκον, χωρητικότητος 4.800 τόννων. Ἡ τιμὴ τοῦ ναύλου ὡρίσθη μηνιαίως πρὸς δραχμὰς 16.250. Ἀκούσατε τώρα μερικοὺς περιέργους ἀριθμούς, κύριοι Συνάδελφοι. Τὸ ἀτμόπλοιον διὰ δίμηνον ναύλωσιν θὰ στοιχίσῃ 32.500. Θὰ καταναλώσῃ κατὰ μέγιστον ὅρον διὰ πλοῦν 44 ἡμερῶν μέχρι Νέας Ὑόρκης καὶ μετ’ ἐπανόδου, πρὸς 20 τόννους ἡμερησίως, 880 τόννους ἐν ὅλῳ. Ἀλλὰ σημειώσατε ὅτι ἐκ τούτων τοὺς ἡμίσεις θὰ καταναλώσῃ διὰ τὴν κάθοδον εἰς Νέαν Ὑόρκην καὶ τοὺς ἑτέρους διὰ τὴν ἐπάνοδον. Ἡ τιμὴ τοῦ τόννου τῶν γαιανθράκων διὰ τὴν κάθοδον εἶναι 50 φράγκα εἰς τὴν ἀγοράν, διὰ τὴν ἐπάνοδον δὲ εἶναι μόνον 15. Ἄρα ἐν ὅλῳ θὰ χρειασθῇ δαπάνη διὰ γαιάνθρακας δραχ. 28.600. Προσθέσατε τώρα φαρικά, πλοηγικά, λιμενικὰ καὶ λοιπὰ 3.000, ἔκτακτα ἔξοδα ἀκόμη 3.000 δρ., ἐν ὅλῳ 67.100. Τὸ ἀτμόπλοιον, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι χωρητικότητος τόννων 4.800· πρὸς 37.50 θὰ λάβῃ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἄρα ἀπὸ τὸ Δημόσιον 180.000 φράγκα· ἐπειδὴ δὲ κατερχόμενον εἰς Νέαν Ὑόρκην, διὰ νὰ παραλάβῃ τὸ ἐμπόρευμα αὐτό, δὲν θὰ κατέλθῃ κενόν, ὑπολογιζομένου ὅτι κατ’ ἐλάχιστον ὅρον θὰ παραλάβῃ φορτίον τοὐλάχιστον 2.000 τόννων πρὸς 15 δραχμὰς κατὰ τόννον, ἂν μὴ πρὸς 20 καὶ 22 δραχ., ἄρα πρέπει εἰς τὰς 180.000, ἃς θὰ λάβῃ διὰ ναῦλον παρὰ τοῦ Δημοσίου, νὰ προσθέσωμεν καὶ δραχ. 30.000 ἀκόμη. Συνεπῶς θὰ λάβῃ ἐν ὅλῳ ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα διὰ τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἐμπειρῖκος» 210.000 δρ., ἀπέναντι τῶν ὁποίων θὰ δαπανήσῃ 67.100. Ἡ διαφορὰ εἶναι 142.900. Ἤτοι 142.900 δρ. θὰ ὠφεληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα ἀπὸ τὴν ναύλωσιν ἑνὸς μόνου ἀτμοπλοίου. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ἀτμόπλοιον αὐτὸ εἶναι χωρητικότητος 4.800 τόννων, πρόκειται δὲ νὰ μεταφέρῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα 50.000 τόννους, δηλ. τὸ δεκαπλάσιον τῆς χωρητικότητός του καὶ τὸ κέρδος τοῦτο τῶν 142.900 ἐκ τοῦ ἑνὸς ἀτμοπλοίου δεκαπλασιάζεται. Θὰ κερδίσῃ δηλαδὴ ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα δρ. 1.420.000 κατ’ ἐλάχιστον ὅρον. Καὶ ἐρωτᾶται σήμερον· διατί τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον θὰ πραγματοποιήσῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα, νὰ μὴ τὸ πραγματοποιήσῃ τὸ Δημόσιον ὑπὲρ ἑαυτοῦ; Θὰ ἐπεθύμουν ν’ ἀκούσω τὴν δικαιολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§27Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι Βουλευταί, ἅμα ὡς κατὰ τὰ τέλη τοῦ παρελθόντος Ἰουλίου ἐσκοτίσθη ὁ πολιτικὸς ὁρίζων ἐν τῷ Εὐρωπαϊκῷ κόσμῳ ἀμέσως ἐτέθη πρὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως δυσχερέστατον ζήτημα ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα συνήθως δὲν τίθενται εἰς τὰς Κυβερνήσεις τῶν διαφόρων Κρατῶν εἰς ὁμαλὰς τουλάχιστον περιστάσεις. Αἱ διάφοροι ἀγοραὶ ἐξ ὧν μέχρι τοῦδε ἡ κατανάλωσις ἡ ἑλληνικὴ τροφοδοτεῖται εὑρέθησαν αἰφνιδίως ἑρμητικῶς κεκλεισμέναι, τὰ ἀποθέματα δὲ τῶν διαφόρων ἐμπορευμάτων εἰς τὸν Πειραιᾶ, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἰς τὰ διάφορα κέντρα, ὁπόθεν γίνεται ἡ προμήθεια τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν, εὑρέθησαν εἰς ἐξάντλησιν σχεδόν. Μετ’ ἐξακρίβωσιν γενομένην εὑρέθη λ. χ., ὅτι τὸ ἀπόθεμα δημητριακῶν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, πλὴν τῆς παραγωγῆς τῆς ἐγχωρίου, ἡ ὁποία δὲν ἠδύνατο νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο κυρίως διὰ τὴν κατανάλωσιν τῶν μερῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καὶ παράγουν τοὺς δημητριακοὺς καρποὺς κατὰ τὸ πλεῖστον, δὲν ἐπήρκουν παρὰ διὰ τρεῖς τὸ πολὺ ἕως τρεῖς καὶ ἡμίσειαν ἑβδομάδας, διὰ 20–25 ἡμέρας. Ἡ ἐκ τῶν λιμένων τοῦ Εὐξείνου προμήθεια καθίστατο λίαν προβληματικὴ καίπερ μὴ ἀποκεκομμένη, διότι δὲν ἦτο εὐδιάθετος ἡ ἀγορὰ πρὸς μεταφορὰν ἐκεῖθεν σίτου, διότι εὑρίσκετο ἐκτεθειμένη εἰς διαφόρους κινδύνους, οἱ ὁποῖοι ἠπείλουν τὴν ναυτιλίαν. Ἐντεῦθεν προήχθημεν εἰς τὴν σκέψιν ὅπως μετὰ προηγουμένην συνεννόησιν καὶ μετὰ τῶν ἁρμοδίων ἐμπορικῶν κύκλων, τὸ Κράτος αὐτὸ μεσολαβήσῃ διὰ τὴν προμήθειαν τῶν εἰδῶν, ὧν ἔχει ἀνάγκην ἡ ἀγορὰ ἡ Ἑλληνική. Καὶ δὲν ἠδύνατο παρὰ τὸ Κράτος μόνον ν’ ἀναλάβῃ τὴν προμήθειαν ταύτην, διότι οὐδεὶς ἰδιώτης ἠδύνατο ν’ ἀναλάβῃ καὶ τοὺς κινδύνους τοῦ πολέμου, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰς πρώτας ἐκείνας ἡμέρας εἶχον ἀνέλθει εἰς ποσοστὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐμπορεύματος, τὸ ὁποῖον ἦτο σχεδὸν τὸ ἥμισυ πρὸς τὴν ἀξίαν αὐτοῦ τοῦ ἐμπορεύματος. Ἐπίσης ὅμως καὶ ἐξ ἄλλων λόγων ἦτο ἐπιβεβλημένον τὸ Κράτος ν’ ἀναλάβῃ τὴν προμήθειαν, διότι ἡ μόνη ἀγορὰ ἢ μᾶλλον αἱ μόναι ἀγοραί, αἱ ὁποῖαι ἔμειναν ἀνοικταὶ ὅπως προμηθεύσωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα εἴδη ὧν ἡ κατανάλωσις αὐτῆς εἶχεν ἀνάγκην, ἦσαν αἱ ἀμερικανικαὶ ἀγοραί, οὐδεμία δ’ ἐμπορικὴ συναλλαγὴ τῶν εἰδῶν τούτων ὑπῆρχε τοῦ ἐμπορικοῦ ἑλληνικοῦ κόσμου μετὰ τῆς Ἀμερικῆς, ἑπομένως οὔτε πιστώσεις ὑπῆρχον ἐκεῖ πρόχειροι καὶ οὔτε ἦτο δυνατὸν εἰς τοὺς διαφόρους συναλλασσομένους ἐντεῦθεν νὰ ἐμβάσωσι τὰ διάφορα ποσὰ τὰ ἀντιπροσωπεύοντα τὴν ἀξίαν τῶν εἰδῶν. Διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐζητήσαμεν προσφορὰς πανταχόθεν, ἐτηλεγραφήθη ὄχι μόνον εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἀργεντινήν, εἰς τὴν Βραζιλίαν, εἰς τὰς Ἰνδίας καὶ εἰς τὴν Αἴγυπτον, ἐπὶ μακρὸν δ’ εὑρισκόμεθα ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀπαντήσεως. Βλέποντες ἐπικρεμάμενον τὸν κίνδυνον τῆς μεγάλης ζητήσεως τροφίμων, τὰ ὁποῖα ὁσημέραι ἠλαττοῦντο, μετὰ ἐπανειλημμένα τηλεγραφήματα ἡ μὲν Ἀργεντινή, ἡ ὁποία εἶναι σιτοφόρος χώρα, ἀπαντᾷ ὅτι εἶχε προπωλήσει ἤδη ὁλόκληρον τὴν παραγωγὴν αὑτῆς, ἡ Αἴγυπτος ἀπήντησεν, ὅτι ἀπεκλείετο ἡ ἐξαγωγή, αἱ Ἰνδίαι, ὅτι μόνον κατὰ Ὀκτώβριον δύναται νὰ προμηθεύσῃ ὡρισμένον ποσόν, καὶ μόνον ἐκ Ν. Ὑόρκης ἐλάβομεν προσφορὰς καὶ αὐτὰς ὅμως μικρὰς κατ’ ἀρχὰς καὶ βαθμηδὸν μόνον αὐξανομένας. Τὰς προσφορὰς αὐτὰς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν, διότι ὑπῆρχεν ἄμεσος ὁ κίνδυνος τῆς πλήρους ἀνεπαρκείας τῶν ἐφοδίων τῶν Ἑλληνικῶν, καὶ ἀμέσως προέβημεν εἰς παραγγελίας ἀρχικῶς μικρὰς καὶ τέλος ἐφθάσαμεν εἰς ἀγορὰν σίτου 54.000 τόννων. Ἡ ποσότης αὐτὴ χρειάζεται τὸ μὲν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ δημοσίου ἐφ’ ὅσον τοιαῦται ἤθελον ὑπάρξει, τὸ δὲ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀγορᾶς. Πλὴν αὐτῶν τῶν εἰδῶν ἐπρομηθεύθημεν καὶ ζάκχαριν, διότι ἐπίσης ἡ προμήθεια τῆς σακχάρεως καθίστατο δυσχερεστάτη, ὡς καφὲ καὶ ὀρύζης διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου. Ἡ ὁλικὴ δαπάνη ἡ διατεθεῖσα μέχρι τοῦδε διὰ τὴν προμήθειαν αὐτῶν τῶν εἰδῶν ἀνέρχεται εἰς 700,000 λίρας, ἤτοι εἰς 17,500,000 ἑκατομ. δρχ. Διὰ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου δὲν ἦτο δυνατὸν βεβαίως νὰ προέλθωμεν εἰς συμφωνίας ἰδιαιτέρας, ἀλλὰ νὰ δεχθῶμεν τὴν τιμήν, ἡ ὁποία ἦτο καθωρισμένη τότε καὶ ἡ ὁποία κατ’ ἀκολουθίαν λόγῳ τῆς ἀφθονωτάτης ζητήσεως ἡ ὁποία ἐγένετο πανταχόθεν εὑρίσκετο βεβαίως ὑπερτιμημένη. Εἶναι δὲ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἄνευ δαπάνης μεταφορᾶς μεταξὺ 15–19 σελλινίων τὰ κοιλὰ τὰ 100, δηλαδὴ 24–29 λεπ. κατ’ ὀκᾶν. Ἡ τιμὴ εἶναι ἀνωτέρα τῆς συνήθους τιμῆς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ Ἀμερικανικὸς σῖτος καίπερ μὴ ἀνταποκρινόμενος εἰς τὰς ἀνάγκας καὶ εἰς τὰς συνηθείας τῆς Ἀθηναϊκῆς ἀγορᾶς ἔχει τιμὴν ἀνωτέραν ἐν Ἑλλάδι ἢ ὁ συνήθης παρ’ ἡμῶν προμηθευόμενος. Ἡ τιμὴ δὲ τῶν εἰδῶν αὐτῶν δὲν περιλαμβάνει τοὺς ναύλους καὶ τὴν ναυτικὴν ἀσφάλειαν, ὄχι τὴν ἀσφάλειαν τοῦ πολέμου, τὰ ὁποῖα ἐβάρυναν ἐξ ὁλοκλήρου τὸ Δημόσιον, τὸ σύνολον δὲ τῆς τιμῆς ἀνέρχεται εἰς τριάκοντα ἕως τριάκοντα τέσσαρας δραχμὰς κατὰ ἑκατὸν ὀκάδας. Ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας εἶπεν ὅτι εἰς τὰς ναυλώσεις ἐγένοντο ἄτοπα. Βεβαίως θὰ ἦτο εὐτύχημα, ἂν ἦτο δυνατόν, ὅλα τὰ φορτηγὰ ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν δὲν ἠδύναντο πλέον νὰ ταξιδεύσωσιν, ὡς συνήθως ἔπραττον εἰς τοὺς λιμένας τοῦ Εὐξείνου καὶ τῆς Μεσογείου, νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰ ἀτμόπλοια αὐτὰ ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν εἰδῶν αὐτῶν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν ἕνεκα πολλῶν λόγων. Κατὰ πρῶτον διότι ἤμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ σπεύσωμεν μὴ ἀφήνοντες νὰ παρέλθωσιν ἔστω καὶ ἡμέραι, δεύτερον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἔπρεπε ν’ ἀποστείλωμεν ἐντεῦθεν τὰ ἀτμόπλοια εἰς Ἀμερικὴν καὶ ἑπομένως ἔπρεπε νὰ τὰ τροφοδοτήσωμεν διὰ γαιανθράκων ἐντεῦθεν, ἀλλὰ τοιαύτη ποσότης γαιανθράκων δὲν ὑπῆρχε διαθέσιμος ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ εἴμεθα σπάταλοι μὲ τὸ εἶδος αὐτὸ καὶ ὄχι φειδωλοί. Προέβημεν δὲ εἰς τὴν μεταφορὰν τῶν εἰδῶν αὐτῶν τῶν ἀγορασθέντων διὰ τῆς Ἐθνικῆς Ἀτμοπλοΐας, διὰ τῶν πλοίων τῶν κατὰ δεκαήμερον ἐρχομένων τῆς Ἐθνικῆς Ἀτμοπλοΐας, ἡ ὁποία καὶ μετέφερε τὰ πλεῖστα τῶν εἰδῶν τούτων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ναύλου τοῦ τρέχοντος κατὰ τὸν χρόνον τῆς φορτώσεως, οὔτε ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀξίωσιν νὰ ἔχωμεν ναῦλον ἄλλον παρ’ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ τρέχων ναῦλος. Ἐκ τῶν 70 χιλιάδων τόννων 54 χιλιάδες εἶναι σῖτος. Ἡ μεταφορὰ διὰ 14 χιλιάδας τόννους δὲν κατέστη δυνατὴ ἕνεκα τοῦ ἐπείγοντος νὰ γίνῃ διὰ πλοίων Ἑλληνικῶν καὶ ἐγένετο ναυλωθέντων πλοίων Ἀγγλικῶν, διότι δὲν ὑπῆρχον Ἑλληνικὰ πλοῖα πρόχειρα εἰς Ἀμερικὴν πρὸς φόρτωσιν, οὔτε ἠδυνάμεθα νὰ στείλωμεν ἐντεῦθεν, διότι τότε δὲν θὰ τὰ εἴχομεν ἀκόμη σήμερον, καὶ οἱ εἰδότες βεβαίως γνωρίζουσιν εἰς ποίαν ἀδημονίαν εὑρίσκετο ἡ ἀγορὰ ὄχι μόνον τοῦ Πειραιῶς ἀλλὰ καὶ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῶν νήσων διὰ τὴν ἀργοπορίαν ἡ ὁποία ἐπήρχετο εἰς τὰ φορτία τὰ ὁποῖα ἐβράδυνον νὰ ἔλθωσιν. Ἀλλὰ καὶ πλεῖστα ἄλλα εἴδη, ὡς π. χ. ἡ σάκχαρις, ἡ ὁποία ἦτο 3 χιλιάδες τόννοι, αὐτὴ ἠγοράσθη fob ὡς λέγουσιν, εἰς Νέαν Ὑόρκην, ἀλλὰ cif Πειραιᾶ, δηλαδὴ περιλαμβανομένου τοῦ ναύλου· ἐπίσης καὶ σημαντικὸν ποσόν, δὲν ἔχω ἀκριβῶς τὸν ἀριθμὸν τοῦ σίτου, ἠγοράσθη καὶ αὐτό, ἐπίσης cif Πειραιᾶ· ἑπομένως εἴχομεν τὴν ἐπιβολὴν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ σίτου καὶ τῆς δαπάνης τῆς ναυλώσεως καὶ τῆς ἀσφαλείας· συνεπῶς ἡ μομφὴ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ ἐπιρρίψῃ, ὅτι ἐν προκειμένῳ ἠθελήσαμεν νὰ μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὡς ὠφείλομεν, τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν, εἶναι κατὰ τοῦτο ἀνακριβής, ὅτι μόνον ἐκεῖνα τὰ ποσὰ μετεφέρθησαν διὰ ξένων πλοίων τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μεταφερθῶσι λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος ἐπὶ Ἑλληνικῶν πλοίων, ἂν δὲ ἀνεμένομεν αὐτά, ἴσως ἀκόμη δὲν θὰ εἴχομεν τὰ εἴδη τῶν ὁποίων εἴχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην.

§28Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τιμῆς σίτου, σακχάρεως, γαιανθράκων, μετέβαλε δὲ οὕτω τὴν Βουλὴν εἰς ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον Τεργέστης, ἀλλὰ δὲν μοὶ ἀπήντησεν εἰς τὸ σαφὲς κατηγορητήριον τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα διὰ τὴν ναύλωσιν, διὰ τὴν τιμὴν δηλαδὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη ἡ μεταφορὰ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀτμοπλοΐαν. Εἶπον ὅτι ἐναυλώθη τὸ ἀτμόπλοιον «Ἐμπειρῖκος», ἀνῆκον ἄλλοτε εἰς τὸν κ. Ἐμπειρίκον, τὸν διευθυντὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀτμοπλοΐας, καὶ ὅτι διὰ τῆς τιμῆς τῆς ναυλώσεως πρὸς 16.250 δραχμὰς τὸν μῆνα ἔχομεν δαπάνην διὰ δύο μῆνας 32.500 δραχμάς. Προστίθενται λιμενικά, πλοηγικά, φαρικὰ κλπ. δρ. 3.000 καὶ ἄλλα ἔκτακτα 3.000, ἀκόμη δὲ καὶ 28.600 δρ. διὰ γαιάνθρακας. Ἤτοι διὰ δύο μῆνας θὰ ἐδαπάνα τὸ σκάφος αὐτὸ 67.100 δραχμάς, ἀπέναντι τῶν ὁποίων θὰ λάβῃ 180.000 δραχ. ὡς ναῦλον διὰ τοὺς 4800 τόννους του καὶ 30.000 ναῦλον διὰ μεταφορὰν 2 χιλ. τόννων φορτίου, ὅπερ θὰ μεταφέρῃ ἐκ Νέας Ὑόρκης. Ἐπειδὴ δὲ οἱ 4.800 τόννοι εἶναι τὸ ⅒ τῶν 48.000, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ πολλαπλασιάσωμεν τὰς 180.000 ἐπὶ 10, διὰ νὰ εὕρωμεν ὅτι τὸ κέρδος τῆς Ἐθνικῆς Ἀτμοπλοΐας θὰ εἶναι 1½ ἑκατομμύριον δραχμῶν. Αὐτὸ τὸ 1½ ἑκατομμύριον τὸ Ἔθνος θὰ εἶχε τὴν ἀξίωσιν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Εἰς αὐτὸ δὲν μοὶ ἀπήντησε καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ ἀνεβάλλετο ἡ συζήτησις, ἀλλ’ ἀφοῦ προηγουμένως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καταθέσῃ τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν συνῆψε διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν γαιανθράκων τοῦ στόλου ἐκ Ν. Ὑόρκης, καθὼς καὶ τὰς προτάσεις τῶν Ἑταιριῶν αἱ ὁποῖαι μετέσχον τῆς μειοδοσίας.

§29Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς οὐδεμίαν προέβη ναύλωσιν. Εἴχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς μεταφορᾶς τῶν εἰδῶν αὐτῶν. Μετεφέρθησαν ὅσα εἴδη ἦτο δυνατὸν νὰ μεταφερθῶσι διὰ τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων τῶν εὑρισκομένων ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τρέχοντος ναύλου, ὅσα δὲ δὲν ἦτο δυνατὸν ταῦτα ἠναγκάσθημεν νὰ μεταφέρωμεν δι’ Ἀγγλικῶν πλοίων. Θὰ ἦτο παράλειψις, ἂν δὲν μετεφέρομεν ταῦτα ἔστω καὶ δι’ Ἀγγλικῶν πλοίων, ἐφ’ ὅσον εἴχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῶν εἰδῶν τούτων, διὰ νὰ στείλωμεν ἐντεῦθεν πλοῖα νὰ μεταφέρωσιν αὐτὰ τὰ εἴδη. Βεβαίως ἐγένετο μεταφορὰ 14.000 τόννων δι’ Ἀγγλικῶν πλοίων, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως.

§30Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλὰ περὶ τῆς δαπάνης 1½ ἑκατομμυρίου, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου.

§31ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ταῦτα εἶναι ἀνακριβῆ κατὰ τοῦτο, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἠδυνάμεθα παρὰ νὰ δεχθῶμεν τὸν ναῦλον τὸν τρέχοντα κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἦτο δὲ ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν ἄλλως τὴν προμήθειαν ἐγκαίρως, ἐπειδὴ τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια ἦσαν ἐκείνην τὴν στιγμὴν εἰς τὸν προλιμένα, καὶ προήλθομεν μὲν μετ’ αὐτῶν εἰς ποικίλας συνεννοήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν κατέληξαν εἰς ἀποτέλεσμα, ὄχι διότι δὲν ἦσαν συμφέρουσαι, ὄχι διότι οἰκονομικῶς τὸ πρᾶγμα ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ, ἀλλὰ δὲν ἔγινε, διότι δὲν ἠδυνάμεθα ν’ ἀναμείνωμεν ἕως οὗ ἀποστείλωμεν ἀπὸ ἐδῶ εἰς Ἀμερικὴν πλοῖα καὶ νὰ γυρίσωσιν ὀπίσω, διότι τότε δὲν θὰ εἴχομεν ἀκόμη τὰ σιτηρὰ καὶ θὰ εἴχομεν ὑπερτίμησιν τῶν τροφίμων, ἡ ὁποία ὑπερτίμησις θὰ ἦτο βεβαίως πολὺ περισσότερον ἐπικίνδυνος.

§32Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀτμοπλοΐα πῶς εὗρε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ναῦλον 18.400 κατὰ μῆνα;

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης «συνιστᾷ εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως μεριμνήσωσι περὶ πληρώσεως τῆς εἰρηνοδικειακῆς ἕδρας κενῆς οὔσης ἐν Ξηροκαμπίᾳ τοῦ δήμου Φάριδος, καὶ τῆς τοποθετήσεως ὑπαξιωματικοῦ τῆς χωροφυλακῆς μετ’ ἀναλόγου δυνάμεως, χάριν τῆς τάξεως, διασαλευθείσης.

§34Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κατὰ τὰς διακοπὰς καὶ μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν τακτικῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἦτο ἀδύνατος ἡ συγκρότησις ὁλομελείας τῶν δικαστηρίων ὅπως γνωματεύσῃ περὶ τῆς πληρώσεως εἰρηνοδικειακῶν θέσεων. Ἤδη ἅμα τῇ ἐπαναλήψει τῶν ἐργασιῶν τῶν δικαστηρίων ἤρχισαν νὰ ἔρχωνται τοιαῦται προτάσεις, εἶναι δὲ ἐν τῷ καταρτίζεσθαι τὰ διατάγματα τοῦ διορισμοῦ τῶν νέων εἰρηνοδικῶν εἰς τοὺς ὁποίους περιλαμβάνεται αὐτός.

§35Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πλὴν τούτου παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἑξῆς. Εἰς τὴν περιφέρειαν ταύτην, ἡ ὁποία ἀριθμεῖ 4.000 κατοίκων, δὲν ὑπάρχει ὑπαξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς, διὰ νὰ παρίσταται ὡς δημόσιος κατήγορος. Ἐντεῦθεν ἐσχηματίσθη παρὰ τῇ εἰρηνοδικειακῇ περιφερείᾳ ἐκείνῃ ἡ γνώμη μεταξὺ τῶν ἀτάκτων στοιχείων ὅτι εἶναι ἀσύδοτοι καὶ ἡ τάξις διεσαλεύθη. Σᾶς παρακαλῶ νὰ πληρωθῇ καὶ ἡ ἀνάγκη αὐτή, διότι ἡ περιφέρεια εἶναι μεγάλη.

§36Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§37Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ συνεννοηθῆτε μετ’ αὐτοῦ, ἀφοῦ εἶναι ἀπών, διότι ἔχει διασαλευθῆ ἡ τάξις, τὸ γνωρίζω δὲ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, διότι πολὺ συχνὰ μεταβαίνω ἐκεῖ. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ πολυτελείας ἀλλὰ περὶ ἀνάγκης ἐπιτακτικῆς.

§38Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πραγματικῶς εἶχον προτάσεις Εἰσαγγελέων καὶ διεβίβασα ταύτας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον ὅμως εὑρίσκετο πρὸ ἐλλείψεως ἐκθέσεων. Θὰ ἐξετάσω περισσότερον καὶ θὰ ἐπιμείνω.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 4. Ὁ κ. Σταματιάδης «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων ἀνθυπασπιστῶν τῶν ὑπηρετούντων ἤδη ὡς μονίμων ὑπαξιωματικῶν».

§40ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Σταματιάδην ἰδιαιτέρως ὅτι δὲν δύνανται νὰ μονιμοποιηθῶσιν εἰς τὰ στελέχη τοῦ μονίμου στρατοῦ, διότι ἦσαν ἀνθυπασπισταὶ εἰς τὸ στέλεχος τοῦ ἐφέδρου, παρῄτησαν δὲ τὴν θέσιν των ἵνα μονιμοποιηθῶσιν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰγγλέσης «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως διὰ νομοθετήματος ἐπιτραπῇ ἡ ἀναθεώρησις πολλῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ἀκμαῖοι ἔτι ὄντες ἀπεμακρύνθησαν τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἔλαβον τὴν σύνταξίν των, ὑποβαλόντες ἰατρικὰς ἐκθέσεις.

§42ΣΠ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, φρονῶ ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ προέβαινεν ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ προέβη εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τῶν διαφόρων ἀπαλλαγῶν, εἰς τὴν ἀναθεώρησιν πολλῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι εἶναι πρὸ πολλοῦ συνταξιοῦχοι. Διότι εἶναι πασίγνωστον ὅτι πολλοὶ ὑπάλληλοι κατὰ τὸ παρελθὸν μόλις συνεπλήρωνον τὸν χρόνον τῆς συντάξεως ὑπέβαλλον τὰ ἔγγραφά των καὶ ἐλάμβανον τὴν σύνταξίν των, διότι κατὰ τὸ παρελθὸν οἱ ὑπάλληλοι ὑφίσταντο πολλὰς καταδιώξεις. Γνωρίζω δὲ πολλοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόθυμοι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἄν συμβῇ τοῦτο, νομίζω ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον θὰ ἐξοικονομήσῃ πολλὰ χρήματα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γαλαθᾶς «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως ἐκτεθῇ εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν ἡ ἀνέγερσις τῶν δημοτικῶν σχολείων Ψιλίων, Κέρτεζι καὶ Σοπωτοῦ, ἀφοῦ οἱ σχετικοὶ προϋπολογισμοὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὰ οἰκόπεδα παρεχωρήθησαν δωρεάν». Ὁ κ. Σπ. Ἰγγλέσης «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐξετάσῃ ἂν ἡ παρεχομένη τροφὴ εἰς τοὺς ἐν Ναυστάθμῳ ἄνδρας εἶναι ἐπαρκὴς καὶ καλῆς ποιότητος».

§44ΣΠ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Συνέπεσε ν’ ἀκούσωμεν ὅτι ἡ τροφὴ ἡ χορηγουμένη εἰς τοὺς ἄνδρας δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα οὔτε κατὰ ποσὸν οὔτε κατὰ ποιόν. Εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐν μέρει ἀληθὲς τοῦτο, ἐγὼ ὅμως ἔχω καθῆκον ν’ ἀναφέρω τοῦτο πρὸς ὑμᾶς, διότι τῇ ἀληθείᾳ εἶναι φρικτὸν νὰ φαντασθῇ κανείς, ὅτι δὲν δίδεται τροφὴ ἐπαρκὴς εἰς τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, οἵτινες διὰ τῆς αὐταπαρνήσεώς των ἐδόξασαν τὴν Ἑλλάδα.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως λάβῃ μέριμναν περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἡμιτελοῦς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ Στυλίδος–Ἀλμυροῦ μέχρι Γαρδικίου τουλάχιστον καὶ προσέτι λάβῃ μέριμναν περὶ κατασκευῆς γεφύρας ἐν τῷ Σπερχειῷ ποταμῷ ἐπὶ τῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ Βαρυμπόπης–Ἀγᾶ ὡς καὶ περὶ κατασκευῆς γεφύρας ἐπὶ τοῦ χειμάρρου Βελλᾶ τῆς Στυλίδος.

§46Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἰσηγήθη χθὲς εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ ὁδοποιίας, διότι ἐθεώρησεν ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη κατασκευῆς νέων ὁδῶν, ἐπισκευῆς τῶν ὑπαρχουσῶν καὶ περὶ περατώσεως τῶν ἡμιτελῶν ἔργων ὁδοποιΐας καὶ κατασκευῆς μεμονωμένων ἔργων. Ἐζήτησε δὲ πίστωσιν ἀπὸ τὴν Βουλὴν 5.000.000 διὰ τὰς ἀμέσους ἀνάγκας τῆς ὁδοποιΐας τοῦ Κράτους. Ὅτε ὡμίλει χθὲς εἰς τὴν Βουλήν, εἶπεν ὅτι αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ προτιμηθῶσιν εἰς τὴν κατασκευὴν νέων ὁδῶν εἶναι αἱ ἐπαρχίαι Λακωνίας, Ἀρκαδίας, Αἰτωλοακαρνανίας καὶ Μεσσηνίας. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τοῦτο οὔτε ν’ ἀρνηθῶ τὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν ἔχουσιν αἱ ἐπαρχίαι ἀναγκάζομαι νὰ ὑπενθυμίσω εἰς αὐτὸν ὅτι παρέλειψε τὴν ἐπαρχίαν Φθιώτιδος, πρωτίστως δὲ ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν ἐπαρχίαν Δωρίδος, ἡ ὁποία στερεῖται πάσης συγκοινωνίας. Ἡ κατάστασις δὲ τῶν ὀρεινῶν δήμων τῆς Φθιώτιδος καὶ τῆς Δωρίδος, τοὺς ὁποίους καλῶς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπηρετήσας ὡς ὑπάλληλος ἐν Φθιώτιδι, εἶναι ἀξιοθρήνητος. Οἱ δῆμοι ἐκεῖνοι ἔχουσιν ἀνάγκην κατασκευῆς ἀμέσως ὁδῶν βατῶν τουλάχιστον καὶ γεφυρῶν, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐπικοινωνία τῶν μερῶν ἐκείνων· ὑπενθυμίζω εἰδικῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν ἐν Φθιώτιδι κατασκευὴν τῶν δύο τούτων ἔργων, ὧν ἡ κατασκευὴ εἶναι ἀπαραίτητος, ὡς γνωρίζει τοῦτο καὶ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἄνευ τῆς κατασκευῆς τῆς γεφύρας ἐν τῷ Σπερχειῷ ποταμῷ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν συγκοινωνίαν καὶ ἄνευ τῆς συμπληρώσεως τῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ Στυλίδος–Ἁλμυροῦ μέχρι Γαρδικίου, ἐπίσης δὲ καὶ ἄνευ τῆς γεφύρας Βελλᾶ, εἶναι ἀδύνατον νὰ συγκοινωνήσῃ ἡ ἐπαρχία Φθιώτιδος, ἄνευ κινδύνου τῆς ζωῆς τῶν κατοίκων αὐτῆς. Ποιοῦμαι τὰς συστάσεις ταύτας εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐν τῇ μερίμνῃ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἀπαραιτήτως ἀναγκαίων ἔργων ἐν Ἑλλάδι διὰ τῆς πιστώσεως τῶν πέντε ἑκατομμυρίων, μὴ λησμονήσῃ καὶ τὰ ἔργα περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμον λόγον.

§47Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἀπήντησα ἰδιαιτέρως εἰς τὰς συστάσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ διὰ τὴν ὁδὸν Στυλίδος–Ἁλμυροῦ εἶπον ὅτι ἀποτελεῖ τμῆμα τῆς μεγάλης ὁδοῦ, θὰ ληφθῇ δὲ συντόμως μέριμνα μόλις ψηφιζομένου τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν γέφυραν ἐπὶ τοῦ Σπερχειοῦ ποταμοῦ, γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι καὶ περὶ ταύτης πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ἰδιαιτέρα, διετάχθη δὲ ὁ νομομηχανικὸς Φθιώτιδος νὰ συντάξῃ μελέτην. Διὰ τὴν τρίτην ἐρώτησιν δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω, θὰ μελετήσω ὅμως τὸ ζήτημα.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως προκληθῇ κατὰ τὸν ὑφιστάμενον νόμον Β. Διάταγμα, καθ’ ὃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Δωριέων μεταβαῖνον εἰς τὸ χωρίον Μαυρολιθάριον, τέως πρωτεύουσαν δήμου καὶ θερινὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου τούτου, ἐκδικάζῃ πλὴν τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων καὶ τὰς πολιτικὰς τοιαύτας.

§49Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου ἐξεδόθη Διάταγμα ὁρίζον τὴν μετάβασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου εἰς τὸ Μαυρολιθάριον, πρὸς ἐκδίκασιν ποινικῶν ὑποθέσεων, διὰ τὰς ὁποίας εἶναι ἔτι μᾶλλον ἐπιβεβλημένη ἡ αὐτοπρόσωπος παρουσία καὶ διαδίκων καὶ μαρτύρων. Ἐὰν πεισθῶ ὅτι ὑπάρχει ἱκανὸς ἀριθμὸς πολιτικῶν ὑποθέσεων προερχομένων ἐκ τῆς περιφερείας ἐκείνης καὶ ὅτι ὑπάρχουσι τὰ μέσα, οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχω νὰ διατάξω καὶ τὴν ἐκδίκασιν τῶν πολιτικῶν ὑποθέσεων.

§50Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἦτο ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου πρότερον, ὑπάρχουσι καὶ ἀρκετοὶ δικολάβοι, ἐπὶ πλέον δὲ ὁ εἰρηνοδίκης συνιστᾷ διὰ τῆς ἐκθέσεώς του ὅπως ἐκδικάζῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον ἐκτὸς τῶν ποινικῶν καὶ πολιτικὰς ὑποθέσεις. Παρακαλῶ λοιπὸν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τούτου.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς καὶ Ν. Χαριτᾶτος. Ἀπουσιάζουσιν. Ὁ κ. Ἠλ. Κοπανίτσας «συνιστᾷ εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ Συγκοινωνίας, ὅπως λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐπανειλημμένας ἀναφορὰς τῶν ἐν Σπάρτῃ δικαστικῶν ἀρχῶν καὶ τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου καὶ τὰς ἐκθέσεις καὶ μελέτας τοῦ μηχανικοῦ εὐαρεστηθῶσι νὰ διατάξωσι τὴν ταχεῖαν ἐπισκευὴν καὶ μεταρρύθμισιν τοῦ ἐκεῖ δικαστικοῦ καταστήματος, ὅπως καταστῇ τοῦτο μᾶλλον εὐπρόσωπον καὶ ὁπωσοῦν ἐπαρκὲς διὰ τὰς ὑπηρεσιακὰς ἀνάγκας».

§52Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἕως ὅτου λάβω τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλ. Κοπανίτσας «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως διατάξῃ σύντονα μέτρα πρὸς συντήρησιν τῶν ὁδῶν Σπάρτης–Γυθείου καὶ Σπάρτης–Τριπόλεως, ἵνα μὴ μετὰ τὴν ματαίωσιν τῆς προκηρυχθείσης δημοπρασίας ἐπέλθῃ διακοπὴ τῆς συγκοινωνίας, ἥτις, ὡς ἔχουσι νῦν τὰ πράγματα, ἀφεύκτως θέλει ἐπέλθει, ἂν μὴ ἔγκαιρος ληφθῇ πρόνοια».

§54Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Διετάχθησαν αἱ σχετικαὶ δημοπρασίαι τῇ 14ῃ Σεπτεμβρίου, εἰς περίπτωσιν δὲ καθ’ ἣν ἤθελον ματαιωθῆ, θὰ ἐπαναληφθῶσιν ἐντὸς συντομωτέρου χρονικοῦ διαστήματος. Γνωρίζω ὅτι ἡ κατάστασις τῆς ὁδοῦ ταύτης εἶναι εἰς καλὸν σημεῖον, ἤδη δὲ ὁπότε κυκλοφοροῦσι καὶ αὐτοκίνητα πρέπει νὰ ληφθῇ σύντονος πρόνοια.

§55Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Χαίρω πολὺ ὅτι ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ βεβαιῶ αὐτὸν ὅτι καὶ ἡ νέα δημοπρασία οὐδὲν ἀποτέλεσμα θέλει παρουσιάσει, διότι αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας ἀναγράφει ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὁ ἐκεῖ νομομηχανικός, κατὰ τὴν βεβαίωσιν ὅλων τῶν ἐργολάβων, εἶναι τόσον μικραὶ καὶ ἀνεπίδεκτοι διαγωνισμοῦ καὶ αἱ προθεσμίαι αἱ τασσόμεναι τόσον βραχεῖαι, ὥστε ἡ προκήρυξις τῆς δημοπρασίας ἰσοδυναμεῖ πρὸς ἄρνησιν τῆς θεραπείας τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου. Δὲν πρόκειται νὰ ζητήσωμεν σήμερόν τι ἀπέναντι τῶν αἰτηθέντων 5.000.000, διότι τοῦτο ἀφορᾷ τὸ μέλλον, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως ἀπέναντι τῶν χορηγηθεισῶν πιστώσεων τοῦ 19 3 καὶ τῶν δεκάδων χιλιάδων κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ τῶν ἑκατοντάδων χιλιάδων κατὰ τὸ ἐνεστώς, διατεθῶσι κερμάτιά τινα, διὰ νὰ ἐπισκευασθῶσι σημεῖά τινα τῆς ὁδοῦ ἐκείνης, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι κίνδυνον ὄχι μόνον διὰ τὰ αὐτοκίνητα ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς ἡμιόνους. Εἶναι ὁ μόνος νομὸς τῆς Λακωνίας ὁ ὁποῖος εἶναι ἐστερημένος πάσης συγκοινωνίας. Ἡ Σπάρτη διὰ δύο ὁδῶν συγκοινωνεῖ πρὸς τὴν θάλασσαν καὶ σιδηροδρομικῶς. Καὶ αἱ δύο ὁδοὶ αὗται εἶναι ἐντελῶς ἀδιάβατοι.

§56Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ μελετήσω τὸν προϋπολογισμόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂν πρόκειται περὶ μικρῶν προχείρων ἐπισκευῶν, θὰ δώσω σχετικὴν πίστωσιν διὰ τοῦ μηχανικοῦ καὶ πρὸ τῆς περατώσεως τῆς δημοπρασίας.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀλιβιζᾶτος συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως παρατείνῃ ἐκ νέου τὴν προθεσμίαν πρὸς ἀναθεώρησιν βοηθητικῶν καὶ ἀνικάνων, ἵνα αἱ ἐπιτροπαὶ κατὰ τὴν ἐξάσκησιν τῶν ἐπιστημονικῶν αὑτῶν καθηκόντων, ἔχουσαι τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, λαμβάνωσιν ὅλα τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα, ὅπως μὴ συμβαίνωσιν ἀδικήματα».

§58Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ χορηγήσῃ νέαν παράτασιν τῆς ἤδη ὁρισθείσης προθεσμίας διὰ τὰς ἐργασίας τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν πρὸς ἀναθεώρησιν καὶ ἐξέτασιν τῶν ἤδη κριθέντων ὡς ἀνικάνων καὶ βοηθητικῶν, καὶ τοῦτο ὅπως οἱ ὑγειονομικοὶ ἰατροὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὰς ἐπιτροπὰς ἔχωσιν εἰς τὴν διάθεσίν των τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, ἵνα λεπτομερῶς καὶ μετ’ ἐπιστημονικῆς ἀκριβείας ἐξετάζωσι τοὺς προσερχομένους ἀσθενεῖς καὶ οὕτω μὴ ἐπισυμβαίνωσιν ἀδικήματα εἰς βάρος τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς κοινωνίας. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ δὲ νὰ δηλώσω εὐθὺς ἀμέσως πρὸς ἄρσιν πάσης ἐνδεχομένης παρεξηγήσεως, ὅτι οἱ λόγοι μου οὗτοι δὲν ἀφορῶσιν εἰς τοὺς ἰατροὺς τῆς παρ’ ἡμῖν ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας, μεταξὺ τῶν ὁποίων πολλοὶ εἶναι οἱ διακεκριμένοι καὶ διαπρεπεῖς, ἀλλ’ εἰς τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐκτελεῖται ἡ ὑγειονομικὴ αὕτη ὑπηρεσία. Ἡ παράτασις, τὴν ὁποίαν θὰ χορηγήσητε, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογος ὄχι μόνον τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν προσερχομένων ἀνικάνων καὶ βοηθητικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν πολλαπλῶν ἰατρικῶν ἐξετάσεων, εἰς ἃς οἱ ἰατροὶ θὰ ἔχωσιν ἀνάγκην νὰ ὑποβάλλωσι τοὺς προσερχομένους ἀσθενεῖς, ὅπως ἐξετάζοντες αὐτοὺς μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης ἐπιστημονικῆς ἀκριβείας δυνηθῶσι νὰ θέσωσι τὴν ὁριστικὴν διάγνωσιν καὶ νὰ διατυπώσωσι τὴν ἐκ ταύτης πρόγνωσιν, διὰ τὴν ὁποίαν πρωτίστως ἐνδιαφέρεται τὸ στράτευμα καὶ ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ στρατοῦ, ὅπως ἡ κρίσις αὐτῆς εἶναι ἀπολύτως ἐπιστημονικὴ καὶ εὐσυνείδητος. Καθὼς γνωρίζετε, Κύριοι, ὑπάρχουσι νοσήματα, καὶ ἀτυχῶς τὰ τοιούτου εἴδους εἶναι πολλά, τῶν ὁποίων ἡ διάγνωσις εἶναι δυσχερὴς καὶ δύσκολος καὶ διὰ τὸν καθορισμὸν τῶν ὁποίων ὁ ἰατρὸς ἔχει ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ εἰς ἐπανειλημμένας κλινικὰς ἐξετάσεις καὶ ἐν ἀποτυχίᾳ τούτων εἰς ἐργαστηριακὰς τοιαύτας (ἀναλύσεις χημικὰς–μικροσκόπιον–πειραματισμὸν–ἀκτῖνας Rôntgen κτλ.), ὅπως δυνηθῇ νὰ θέσῃ τὴν ὁριστικὴν διάγνωσιν. Ἀλλ’ αἱ ἐπανειλημμέναι αὗται κλινικαὶ καὶ ἐργαστηριακαὶ ἐξετάσεις ἵνα ἐκτελεσθῶσιν ἀπαιτεῖται χρόνος πολὺς καὶ πολλάκις ἡμέραι πολλαὶ διὰ νὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀποφανθῶμεν ὁριστικῶς περὶ τῆς παθήσεως τοῦ ἀσθενοῦς καὶ νὰ διατυπώσωμεν τὴν πραγματικὴν πρόγνωσιν.

§59Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὰ γνωρίζουν αὐτὰ οἱ ἰατροὶ τῶν καταρτισθεισῶν ἐπιτροπῶν;

§60Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριε Συνάδελφε, δύνασθε, ἐὰν θέλητε, νὰ λάβητε τὸν λόγον. Ἐγὼ θ’ ἀναπτύξω τὰς γνώμας μου, διότι ἐνδιαφέρομαι καὶ χάριν τῆς κοινωνίας καὶ χάριν τοῦ στρατεύματος ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας δὲν πρέπει νὰ διασύρηται ἡ ἀξιοπρέπεια. Τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς λεπτομεροῦς ἐξετάσεως τῶν ἀσθενῶν θεωρῶ, κύριοι Βουλευταί, λίαν σπουδαῖον καὶ λεπτεπίλεπτον, ὥστε νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ἀξιότιμοι κύριοι Συνάδελφοι, νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀναφέρω ὑμῖν μερικὰ παραδείγματα εἰλημμένα ἐκ τῆς καθημερινῆς στρατιωτικῆς ἰατρικῆς, δι’ ὧν θὰ δυνηθῆτε, ἂν καὶ μὴ ἰατροί, νὰ σκεφθῆτε, νὰ κρίνητε καὶ νὰ συμπεράνητε ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὡς καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος εἶμαι ἰατρός. Προσῆλθεν ὁ ἀσθενής, ἐξαιρεθεὶς ἤδη ὡς φυματικός, πάσχων δηλαδὴ ἐκ φυματιώσεως τῶν κορυφῶν ἀμφοτέρων τῶν πνευμόνων. Ὁ ἀσθενὴς οὗτος, ἀπαλλαγεὶς ἐκ τῆς στρατιωτικῆς αὐτοῦ ὑποχρεώσεως, ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους ὑπεβλήθη εἰς τὴν δέουσαν θεραπείαν, εἰς τὴν δέουσαν διαιτητικὴν καὶ εἰς τὴν δέουσαν ὑγιεινὴν εἰς τὰ σανατόρια τῆς Ἑλβετίας. Ὁ ἀσθενὴς οὗτος καὶ οἱ περὶ αὐτὸν ηὐτύχησαν νὰ ἴδωσι τὴν κατάστασιν αὐτοῦ τοσοῦτον βελτιωθεῖσαν, ὥστε νὰ θεωρῆται ὡς τελείως ἰαθείς. Ἐξετασθεὶς νῦν ἐκ νέου ὁ ἀσθενὴς ἐκεῖνος ταχέως καὶ ἐπιπολαίως ἐκρίθη ὡς ὑγιὴς καὶ συνεπῶς ἱκανὸς ν’ ἀναλάβῃ τὰ βάρη τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Ἐννοεῖτε, κύριοι Βουλευταί, ποῖον εἶναι τὸ μέλλον, τὸ ὁποῖον ἀναμένει τὸν ἀτυχῆ ἐκεῖνον. Ἕνα μικρὸ κρυωματάκι, ἕνα κοινότατον συναχάκι, μία κόπωσις μετρία, θὰ εἶναι πλέον ἢ ἀρκετὰ νὰ ἐπαναφέρωσι τὸ νόσημα, διὰ τὸ ὁποῖον κατέφυγεν εἰς Ἑλβετίαν, ὅπου τοσοῦτον εἶδε τὴν κατάστασιν αὐτοῦ βελτιωθεῖσαν καὶ οὐχὶ θεραπευθεῖσαν, ὡς ἐκ πρώτης κλινικῆς ὄψεως ἐφαίνετο. Ἐὰν ὁ ὑγειονομικὸς ἐκεῖνος ἰατρὸς εἶχε τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν εἰς τὴν διάθεσίν του, θὰ προσέτρεχεν εἰς τὰ ἐργαστηριακὰ ἐκεῖνα μέσα, τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας, καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰς τὰς ἀκτῖνας Rôntgen, ὅπως ἐγένετο καταφυγὼν εἰς ἡμᾶς παραπονούμενος, καὶ θὰ ἔβλεπε διὰ τῶν ὀφθαλμῶν του τὴν πραγματικὴν εἰκόνα τῶν ὑπὸ θεραπείαν διατελεσάντων πνευμόνων τοῦ ἀσθενοῦς ἐκείνου, εἰκόνα ἡ ὁποία ὄχι μόνον θὰ ἐδίδασκεν αὐτὸν περὶ τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῶν πνευμόνων του, ἀλλὰ θὰ ἐπείθετο, ἂν πράγματι ὁ προκάτοχος αὐτοῦ ὑγειονομικὸς ἰατρὸς δικαίως ἐξήρεσε τὸν ἀσθενῆ ἐκεῖνον καὶ οὐχὶ χαριστικῶς. Θὰ ἔβλεπεν ἐπίσης ἂν ἡ ἐπούλωσις τῶν ἀλλοιώσεων τῶν πνευμόνων ἔχει συντελεσθῆ καὶ ἂν ἡ οὐλὴ εἶναι μαλακὴ τὴν σύστασιν ἢ σκληρὰ καὶ ἐκ τῆς ποιοτικῆς ταύτης διαγνώσεως θὰ διετύπωνε τὴν πρόγνωσιν ὅτι ὁ ἀσθενὴς ἐκεῖνος θὰ ἦτο ἢ δὲν θὰ ἦτο ἱκανὸς πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς στρατιωτικῆς αὐτοῦ ὑπηρεσίας. Ὅπως, Κύριοι, μία οὐλὴ τῶν δακτύλων μας συνεπείᾳ ἑνὸς ἁπλοῦ τραύματος, τὸ ὁποῖον ὅλοι μας ὑπέστημεν κατὰ καιρούς, τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ἐπουλώσεως εἶναι μαλακὴ καὶ εὔθραυστος καὶ ἡ παραμικρὰ προστριβὴ τὴν ἐρεθίζει καὶ ἀναλόγως τὴν ἐπαναφέρει εἰς ἑλκώδη κατάστασιν, οὕτω συμβαίνει καὶ εἰς τὴν φυματίωσιν τῶν πνευμόνων, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, εἰμὴ ἓν ἕλκος, τὸ ὁποῖον προυκάλεσεν ἓν εἰδικὸν μικρόβιον καὶ τὸ ὁποῖον ἐπουλοῦται, ὅταν ἐφαρμοσθῇ ἡ δέουσα θεραπεία. Ἂν ἡ ἐκ τῆς ἐπουλώσεως ταύτης οὐλή, ὡς πᾶσα οὐλὴ εἰς τὴν ἀρχήν, εἶναι μαλακὴ καὶ εὔθραυστος, κατανοεῖτε ἤδη καὶ πείθεσθε διατί ὁ ἐρεθισμὸς τὸν ὁποῖον ἕν ἁπλοῦν συνάχι δύναται νὰ ἐπιφέρῃ εἰς τὴν πνευμονικὴν ταύτην οὐλὴν εἶναι πλέον ἢ ἱκανὸς νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ νόσημα, νὰ ἐπιδεινώσῃ τὴν κατάστασιν τοῦ ἀσθενοῦς, ὁπότε θ’ ἀπηλλάσσετο τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπανέλθῃ πλέον εἰς τὴν οἰκογένειάν του ἢ εἰς τὰ σανατόρια τῆς Ἑλβετίας ὡς ἀνίατος. Ἄν, κύριοι Βουλευταί, ὑπῆρχεν ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος, θὰ ἐγίνοντο ὅλαι αἱ ἐπιβεβλημέναι κλινικαὶ καὶ ἐργαστηριακαὶ ἐξετάσεις, φυσικῶς δὲ θὰ ἐλάμβανον χώραν εἰς τὸν ἐγκέφαλον τοῦ ἐξετάζοντος ὑγειονομικοῦ ἰατροῦ ὅλοι οἱ ἀνωτέρω ὑπολογισμοὶ καὶ ὁ περὶ οὗ λόγος ἀσθενὴς θὰ ἐστέλλετο οὐχὶ εἰς στράτευμα, ἀλλ’ εἰς τὰ σανατόρια τῆς Ἑλβετίας πρὸς τελείαν αὐτοῦ ἀποθεραπείαν καὶ πρὸς ἀμοιβαίαν ὠφέλειαν τοῦ τε στρατεύματος καὶ τῆς κοινωνίας. Ἄλλο παράδειγμα. Παρουσιάσθη ἀσθενὴς πάσχων ἐκ πυελονεφρίτιδος μετρίας ἐντάσεως, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ ἐξηρέθη. Πυελονεφρῖτις, Κύριοι, σημαίνει πῦον εἰς τὰ νεφρὰ καὶ συνεπῶς καὶ εἰς τὰ οὖρα. Μία ταχεῖα ἐξέτασις κλινικὴ τοῦ ἀσθενοῦς τούτου ἀπέδειξε τοῦτον ὑγιᾶ καὶ διετάχθη ν’ ἀναλάβῃ τὴν στρατιωτικήν του ὑπηρεσίαν. Πράγματι 15 ἡμέρας μετὰ τὴν εἰς τὸν στρατὸν ὑπηρεσίαν του τοσοῦτον ἐπεδεινώθη ἡ κατάστασίς του, ὥστε ἠναγκάσθη νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς τάξεις του καὶ νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν οἰκογένειάν του, ὅπως ζητήσῃ ἰατρικὴν συνδρομήν. Προσεκλήθην καὶ ἐγὼ καὶ διὰ μιᾶς ἁπλῆς κλινικῆς ἐξετάσεως μόλις καὶ ἐπείσθην, ὅτι ὁ ἀσθενὴς ἐκεῖνος ἴσως νὰ ἔπασχε τοὺς νεφρούς. Μὴ δυνηθεὶς ὅμως νὰ βεβαιωθῶ οὐδὲ νὰ θέσω διάγνωσιν συνεβούλευσα αὐτὸν νὰ ἐκτελέσῃ μίαν ἀνάλυσιν τῶν οὔρων του, ἡ ὁποία καὶ ἀπέδειξεν ὅτι ταῦτα περιεῖχον πῦον. Πράγματι λοιπὸν ὁ ἀσθενὴς ἐκεῖνος ἔπασχε σοβαρῶς τοὺς νεφρούς του. Ἀλλὰ παρ’ ὅλα τὰ ἐκ τῆς ἀναλύσεως πορίσματα μόλις προσηγγίσαμεν εἰς τὴν διάγνωσιν, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ δυνηθῶμεν νὰ καθορίσωμεν αὐτήν· διότι καὶ μὲν ἐβεβαιώθημεν, ὅτι ἔπασχον οἱ νεφροί, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ διαγνώσωμεν ποῖος ἐκ τῶν δύο νεφρῶν ἔπασχεν, ὁ δεξιὸς ἢ ὁ ἀριστερὸς ἢ καὶ οἱ δύο. Πρὸς ἐπίλυσιν λοιπὸν τοῦ σπουδαίου τούτου ζητήματος, ἄνευ τοῦ ὁποίου οὔτε πρόγνωσις οὔτε θεραπεία ἠδύνατο νὰ τεθῇ, ἔπρεπε νὰ καταφύγωμεν εἰς ἄλλα μέσα, πράγματι δὲ συνεβουλεύσαμεν καὶ ἐξετελέσθη ὁ καθετηριασμὸς ἑνὸς ἑκάστου τῶν νεφρῶν χωριστά. Περισυνελέξαμεν συνεπῶς οὖρα χωριστὰ ἀπὸ τὸν δεξιὸν νεφρὸν καὶ χωριστὰ ἀπὸ τὸν ἀριστερόν, καὶ οὕτω μόνον ἐβεβαιώθημεν ὅτι ἔπασχε μόνον ὁ ἀριστερὸς νεφρός, διότι μόνον αὐτοῦ τὰ οὖρα περιεῖχον πῦον, καὶ ὄχι ὁ δεξιός, ὁ ὁποῖος εὑρέθη ὑγιής. Ἀλλά, κύριοι Βουλευταί, πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι, ὅσον εὔκολος εἶναι ἡ ἀφήγησις τοῦ τρόπου τῆς ἐξετάσεως τῶν νεφρῶν, τόσον δύσκολος εἶναι ἡ ἐκτέλεσις αὐτῆς, καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς εἰδικοὺς ἀκόμη. Ἂν ὑπῆρχεν ὁ κατάλληλος χρόνος, πάντα ταῦτα θὰ ἐξετελοῦντο ὅπου δεῖ, καὶ ὁ ἀσθενὴς οὗτος ἀναθεωρούμενος ἰατρικῶς θὰ ἐστέλλετο εἰς τὸ σπίτι του. Ἄλλο νόσημα, κύριοι Βουλευταί, δυστυχῶς ἀρκετὰ σύνηθες, ἀπασχολεῖ τὰς ἡμέρας αὐτὰς τὴν στρατιωτικὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, καὶ τοῦτο εἶναι ἡ ἐπιληψία. Τὸ νόσημα τοῦτον εἶναι λίαν ἰδιότροπον, καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε ἐπιληπτικοὺς πάσχοντας καθ’ ἑκάστην ἐκ παροξυσμῶν ἐπιληπτικῶν, ἢ καὶ δὶς καὶ τρὶς τῆς ἡμέρας, ἄλλους πάσχοντας ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος, ἅπαξ τοῦ μηνός, ἅπαξ καθ’ ἑξαμηνίαν. Πάντες οὗτοι οἱ ἐπιληπτικοὶ ἐκρίθησαν ἀνίκανοι διὰ στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ἀφοῦ ἐπισταμένως καὶ ἐπὶ μακρὸν ἐμελετήθησαν καὶ παρηκολουθήθησαν ἐν τοῖς Στρατιωτικοῖς Νοσοκομείοις τοῦ Κράτους, ἀφοῦ ὁ στρατιωτικὸς ἰατρὸς ἰδίοις ὄμμασιν εἶδε τὸν ἐπιληπτικὸν παροξυσμόν, ἀφοῦ οὗτος ἐπιστοποιήθη ἐγγράφως ἐξ ἰατρῶν ἐπισήμων, δηλαδὴ καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ μὴ τοιούτων. Ἐρωτῶ λοιπὸν ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταί, εἶναι δίκαιον νὰ ἐπαναληφθῇ διὰ τὰ ἀτυχῆ ἐκεῖνα πλάσματα ἡ αὐτὴ παραμονὴ ἐν τοῖς Νοσοκομείοις, ἡ αὐτὴ μελέτη, ἡ αὐτὴ ἰδίοις ὄμμασι πιστοποίησις τοῦ ἐπιληπτικοῦ παροξυσμοῦ, ὁ ὁποῖος δυνατὸν καὶ νὰ μὴ ἐπισυμβῇ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐν τοῖς Νοσοκομείοις διαμονῆς των, διὰ νὰ κριθῶσι καὶ πάλιν ἐξαιρετέα; Ἀλλὰ καὶ ἂν πάντα ταῦτα, κύριοι Βουλευταί, δὲν εἶναι ἀρκετά, δὲν φρονεῖτε ὅτι, ὅταν ὁ Α ἐπιληπτικός, πλὴν τῶν ἀνωτέρω, ἔχῃ καὶ τὸ ἀτύχημα νὰ νοσηλεύῃ ἔν τινι φρενοκομείῳ εἴτε τὸν πατέρα του, εἴτε τὴν μητέρα του, εἴτε ἄλλον τινὰ ἐκ τῶν πλαγίων αὐτοῦ συγγενῶν, ὅπως ἐγὼ γνωρίζω δύο ταύτην τὴν στιγμήν, δὲν φρονεῖτε, λέγω, ὅτι οἱ συγγενικοὶ οὗτοι τίτλοι ἐπιβάλλουσι τὴν σχεδὸν ἄνευ ἐξετάσεως ἄλλης ἀπαλλαγὴν τοῦ ἐπιληπτικοῦ τούτου; Ἀλλὰ καὶ ἄλλα νοσήματα, κύριοι Βουλευταί, ταύτην τὴν στιγμὴν ἀπασχολοῦσι τὰς ἀναθεωρητικὰς ὑγειονομικὰς ἐπιτροπάς, ἓν ἐκ τούτων δὲ εἶναι ἡ κήλη. Ἐνῷ πράγματι ἡ κήλη κατὰ τὸν νόμον ἐξαιρεῖται, ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ στρατοῦ κατήργησε τρόπον τινὰ τὸν νόμον καὶ θεωρεῖ ἱκανοὺς διὰ στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν τοὺς φέροντας κήλας. Εὑρίσκω ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν οὕτως ἀποφασίσασα, ἀλλὰ μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὑπάρχουσι πολλῶν εἰδῶν κῆλαι, καὶ ὅσαι μὲν ἐκ τούτων εἶναι συγγενεῖς, δηλαδὴ οἱ φέροντες αὐτὰς τὰς φέρουσιν ἐκ γενετῆς, πράγματι θεραπεύονται αὗται ῥιζικῶς, οἱ δὲ οὕτω θεραπευόμενοι εἶναι ἱκανοὶ διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ τοὐναντίον οἱ φέροντες κήλας ἐπικτήτους, δηλαδὴ ὅσας ἀποκτῶμεν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ βίου μας, συνεπείᾳ κοπώσεων, ἀναλόγως τοῦ ἐπαγγέλματός μας, ἂν καὶ ἐπιδέχονται ἐγχείρησιν, παρ’ ὅλην ταύτην ἡ θεραπεία δὲν εἶναι ῥιζική, ἡ ὑποτροπὴ κατὰ 90% εἶναι βεβαία καὶ συνεπῶς οἱ τοιαύτης φύσεως φέροντες κήλας ὡρισμένως εἶναι ἀνίκανοι διὰ στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Τοιοῦτος ἀναγκαιότατος καθορισμός, προκειμένου περὶ κηλῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν νόμον τὸν καθορίζοντα τὰ ἐξαιρέσιμα νοσήματα, Ἐντεῦθεν αἱ διαφορετικαὶ ἰατρικαὶ ἀντιλήψεις καὶ τὰ ἐκ τούτων ἀποτελέσματα. Ἀλλὰ καὶ ἄλλα νοσήματα, κύριοι Βουλευταί, ὑπάρχουσι, τὰ ὁποῖα κατὰ τοὺς μὲν στρατιωτικοὺς ἰατροὺς ἐξαιροῦνται, κατὰ τοὺς δὲ ὄχι. Προσεκλήθην προχθὲς ὅπως ἐπισκεφθῶ ἀσθενῆ, ὅστις ἔπασχεν ἐκ προπτώσεως τοῦ ἐντέρου, μήκους 6–8 ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου, μετὰ αἱμορροΐδων ἐξηλκωμένων κλπ. Ὁ ἀσθενὴς οὗτος ἐκρίθη ὡς δυνάμενος νὰ ἐκτελέσῃ τὴν στρατιωτικὴν αὑτοῦ ὑπηρεσίαν, ἀφοῦ ὅμως ὑποστῇ τὴν δέουσαν χειρουργικὴν ἐπέμβασιν. Δὲν θέλω νὰ συζητήσω, διότι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, ἂν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐγχειρήσεως θὰ εἶναι ἡ ῥιζικὴ ἴασις τοῦ ἀσθενοῦς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὅμως, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν εἰς τὸ ἑξῆς ζήτημα. Δύναται εἷς ἰατρὸς εἴτε στρατιωτικὸς εἴτε πολιτικὸς νὰ ἐπιβάλῃ μίαν ἐγχείρησιν εἰς ἀσθενῆ, ὁ ὁποῖος πάντοτε ἀπέφυγεν αὐτὴν φοβούμενος τὴν ἐγχείρησιν ἢ τὸ χλωροφόρμιον, ἀφοῦ μάλιστα γνωρίζομεν, ὅτι ὁ ἁπλοῦς φόβος πρὸς τὸ χλωροφόρμιον ἢ τὸν αἰθέρα εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐπιφέρῃ τὴν συγκοπήν; Ὁ ἀσθενής, τὸν ὁποῖον ὑπονοῶ, πάσχων ἐκ τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος νοσήματος ἀπὸ δεκαετίας, ἀπέφυγε πάντοτε τὴν ἐγχείρησιν ἐκ τοῦ φόβου πρὸς τὸ χλωροφόρμιον. Δὲν θέλω, κύριοι Βουλευταί, νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, νομίζω δ’ ὅτι τὰ ὀλίγα ταῦτα εἶναι πλέον ἢ ἀρκετὰ νὰ δικαιολογήσωσιν ὄχι μόνον τὴν σύστασίν μου ταύτην εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ἀλλὰ νὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω αὐτόν, ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν κεντρικὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν, ἵνα εἰς τὸ μέλλον αἱ καταρτιζόμεναι ὑγειονομικαὶ ἐπιτροπαὶ ἀποτελῶνται ἀπὸ 4 στρατιωτικοὺς ἰατρούς, ἤτοι ἀπὸ ἕνα χειροῦργον, ὅστις ν’ ἀντιπροσωπεύῃ τὴν γενικὴν χειρουργικήν, ἀπὸ ἕνα παθολόγον, ὅστις ν’ ἀντιπροσωπεύῃ τὴν γενικὴν παθολογίαν, καὶ ἀπὸ δύο εἰδικούς, ἕνα ὀφθαλμολόγον καὶ ἕνα ὠτολαρυγγολόγον, καὶ τοιουτοτρόπως ἑκάστη ἐπιτροπὴ νὰ περιλαμβάνῃ τὰ ἀπαραίτητα εἰδικὰ ἐκεῖνα στοιχεῖα δι’ ἑκάστην παρουσιαζομένην πάθησιν, ὅπερ σπουδαιότατα θὰ διηυκόλυνεν ὄχι μόνον τὸ διαγνωστικὸν καὶ προγνωστικὸν αὐτῆς ἔργον, ἀλλὰ θὰ ἦτο καὶ μεγίστη οἰκονομία χρόνου, διότι ἕκαστος ὑπευθύνως θὰ ἐξήταζε τοὺς ἀσθενεῖς τῆς εἰδικότητός του περιοριζόμενος εἰς ἁπλῆν, ἀλλὰ σεβαστὴν εἰσήγησιν εἰς τοὺς λοιποὺς συναδέλφους του. Θὰ τελειώσω δὲ τὴν σύστασίν μου ταύτην καὶ μὲ μίαν ἄλλην παράκλησιν, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς συστήσῃ εἰς τὴν κεντρικὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν, ἵνα αὕτη καταρτίσῃ ἐπιτροπὴν μικτὴν ἐξ ἰατρῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν τοιούτων, ἡ ὁποία νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸν σήμερον ἰσχύοντα περὶ ἀπαλλακτέων νοσημάτων νόμον, νὰ συμπληρώσῃ τοῦτον σαφέστερον, ἀκριβέστερον, θετικώτερον καὶ ἐπιστημονικώτερον, ἵνα τοιουτοτρόπως λείψωσιν αἱ διάφοροι ἀντιλήψεις ὄχι μόνον μεταξὺ τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ἰατρῶν, ἀλλὰ καὶ μεταξὺ αὐτῶν τούτων τῶν στρατιωτικῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπολήγουσι πάντοτε ὄχι μόνον εἰς βάρος τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς κοινωνίας, ἀλλὰ καὶ τῆς ὑπολήψεως καὶ τοῦ γοήτρου τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ. (Χειροκροτήματα).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπείᾳ αἰτήσεως γενικεύεται ἡ ἐπερώτησις καὶ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος.

§62Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ πληρέστατα μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀλιβιζᾶτος, θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὅπως διατάξῃ τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην νὰ μεταβῇ εἰς τὰ μεγαλύτερα κέντρα τῶν νομῶν, διότι εἶναι ἄδικον πρᾶγμα νὰ ἐκκινῶσιν ἀπὸ τὴν ἄκραν τοῦ κόσμου διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰ δύο κέντρα. Νὰ μεταβῇ τοὐλάχιστον εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν.

§63Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ μέτρον εἰς τὸ ὁποῖον προῆλθεν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναθεωρήσῃ ὅλους τοὺς κριθέντας ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν εἴτε ἀνικάνους ἐντελῶς εἴτε βοηθητικοὺς ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι, ἂν ὑπῆρξεν ὀδυνηρόν, ἐν τούτοις ὑπῆρξε καὶ ἄδικον. Ἔχω πλήρη τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀποφασίσασα νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ὅτι ἔδει νὰ προέλθῃ εἰς τοιαύτην ἐνέργειαν, ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ πολλὰ τὰ δεδομένα ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριχθεῖσα ἀπεφάσισε. Θὰ ἦτο ἄδικος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θ’ ἀπεφάσιζε νὰ κακίσῃ τὴν ὑπηρεσίαν διὰ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβε καὶ ἴσως θὰ ἠδύνατο νὰ τὴν κακίσῃ τις διότι ἐβράδυνε νὰ τὸ λάβῃ. Ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ προλαλήσας κ. Συνάδελφος, ὅστις εἶναι συνάμα καὶ ἐπιστήμων, δύο ζητήματα προέκυψαν. Ὑποθέτω ὅτι καὶ ὁ προλαλήσας κ. Συνάδελφος δὲν θ’ ἀμφισβητῇ ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἀποφασίσασα ν’ ἀναθεωρήσῃ τοὺς πίνακας τῶν βοηθητικῶν καὶ ἀνικάνων. Ἀλλὰ ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως ἐξετάσας τὸ ζήτημα ἔθιξεν ὅτι οἱ ἰατροὶ δὲν ἐκτελοῦσι τὸ καθῆκόν των.

§64Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Δὲν μὲ ἐνοήσατε, κύριε Συνάδελφε. Δὲν εἶπον αὐτό.

§65Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἰσχυρίσθη ὅτι οἱ ἰατροὶ προάγονται εἰς ἀποφάσεις, ἀφοῦ τοῖς δοθῇ ὁ ὑλικὸς χρόνος νὰ ἐξετάσωσι τὸν ἀσθενῆ ὅπως ἔχουσι καὶ καθῆκον καὶ δικαίωμα νὰ τὸν ἐξετάσωσι. Δὲν τοῖς ἐδόθη ὅμως ὁ ὑλικὸς χρόνος ὡς ἐκ τῆς ἀθρόας συρροῆς τῶν ἐπιθεωρησομένων. Ἀλλ’ ὁ ἐνεργῶν τὸ καθῆκόν του τόσον προχείρως, ὅπως σεῖς ἰσχυρίσθητε, ἐγένετο ἐπιλήσμων πρὸς τὸ ἑαυτοῦ καθῆκον, ἐδείχθη ἀνειλικρινὴς πρὸς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, ἐπὶ πλέον δὲ δείκνυται καὶ ἄστοργος πρὸς τοὺς ἐξεταζομένους. Δικαίωμα εἶχον, ἂν ὁ ὑλικὸς χρόνος δὲν ἦτο ἐπαρκὴς διὰ νὰ συλλάβωσι σαφῆ τὴν ἀντίληψιν τοῦ ἐξεταζομένου, νὰ διαμαρτυρηθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ νὰ ζητήσωσιν ὅπως παραταθῇ ὁ χρόνος καὶ νὰ μὴ ἐξετάζωσι καθ’ ἡμέραν παρὰ ὅσους ἀσθενεῖς εἶναι δυνατὸν ἐπακριβῶς νὰ ἐξετάσωσι. Πόθεν ζητεῖτε τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ; Τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ ἀσφαλῶς καὶ δικαίως πρέπει νὰ τὴν ζητήσητε ἀπὸ τοὺς ἐξετάζοντας ἰατρούς, τοὺς ὁποίους οὐδεὶς θὰ ἐστενοχώρει νὰ σπεύδωσι προερχόμενοι εἰς ἀποφάσεις οὐχὶ δικαίας. Οὐδεὶς ἐζήτησε παρ’ αὐτῶν νὰ περατώσωσι τὸ ἔργον των ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον καί, ἂν τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τάσσει προθεσμίαν, οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν εἶχον νὰ μὴ παραβῶσι τὴν προθεσμίαν ταύτην καὶ εἶχον δικαίωμα νὰ ζητήσωσι παράτασιν καὶ μετὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς παρατάσεως νὰ μὴ ἐξετάζωσι περισσοτέρους ὅσων δύνανται. Ἂν δὲ ἐκ τοῦ χρόνου τοῦ ὑλικοῦ εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξετάζωσι προχείρως, αὐτὸ εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου. Οὕτω τοὐλάχιστον ἀντιλαμβάνομαι τὸ ζήτημα ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι λαβοῦσα ἡ Κυβέρνησις ἀφορμὴν θὰ σπεύσῃ νὰ ὑποδείξῃ εἰς τοὺς ἰατροὺς τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον τῇ ἀνετέθη δὲν εἶναι ἔργον προχειρότητος, ἀλλ’ εἶναι ἔργον σοβαρὸν καὶ ὅτι μετὰ μεγίστης εὐσυνειδησίας πρέπει νὰ τὸ ἐκτελέσωσιν, ἵνα μὴ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς δικαιολογίας ὅτι ἐντὸς βραχυτάτου διαστήματος πάντως ἀνεπαρκῶς ἐγένετο ἡ ἐξέτασις εἰς τρόπον ὥστε ἀσθενεῖς νὰ θεωρῶνται ὑγιεῖς καὶ ν’ ἀποστέλλωνται νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸν στρατόν. Ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως οὕτως ἀντιλαμβάνομαι τὸ πρᾶγμα. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἔχω τὸ δικαίωμα, χωρὶς νὰ θεωρηθῶ ἄδικος, νὰ κακίσω τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ὅτι ἔταξε τόσον ὀλίγιστον χρόνον καὶ ὅτι ἐπὶ πλέον ἡ ὑπηρεσία ἐδείχθη ἀπάνθρωπος καὶ ἀνάλγητος πρὸς τοὺς δυστυχεῖς αὐτούς, τοὺς ὁποίους συγκεντρώνει ἀπὸ τὰ διάφορα ἀπομεμακρυσμένα χωρία εἰς τὰς Ἀθήνας διαιτωμένους πῶς, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως; Διατελεῖτε ἐν γνώσει ὅτι ἔχουσιν ἔλθει ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν 1000 ἄνθρωποι πρὸ δέκα ἡμερῶν καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐξετασθῶσι παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς; Πῶς ἦλθον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Πῶς διαιτῶνται; Ποῦ κατοικοῦσιν; Εἶναι δυνατὸν εἷς χωρικός, ὁ ὁποῖος τέλος πάντων ἠτύχησε νὰ εἶναι κατά τι ἀσθενής, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ στρατευθῇ, εἶτα διότι ἐγεννήθησαν λόγοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ τὸν ὑποβάλῃ εἰς νέαν ἐπιθεώρησιν, εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ ἐκκινῶσιν ἀπὸ τὸ χωρίον των τὸ ἀπομεμακρυσμένον, νὰ πληρώνωσι σιδηροδρομικὰ ἔξοδα 15 καὶ 20 δραχ., νὰ παραμένωσιν ἐνταῦθα 10 καὶ 20 ἡμέρας, κατοικοῦντες καὶ διατρεφόμενοι εἰς ξενοδοχεῖα; Γνωρίζετε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχουσι 1000 ἄνθρωποι εὑρισκόμενοι εἰς τὰς Ἀθήνας, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετασθῶσι παρὰ μετὰ πάροδον πολλῶν ἡμερῶν; Ἐδῶ ἤθελον τὴν ἐπέμβασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ μὴ εὑρίσκωνται εἰς τὴν δικαίαν ἀνάγκην νὰ διαμαρτύρωνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διὰ τὸ ἄδικον τὸ ὁποῖον τοῖς κάμνει ἡ Πολιτεία, διότι εἶναι ὄντως ἄδικον, διότι μεταξὺ αὐτῶν, ἀσχέτως ἂν κακῶς ἢ δικαίως οἱ περισσότεροι ἀπηλλάγησαν, συγκαταλέγονται καὶ τραυματίαι, μὲ τὸν ἕνα πόδα συρόμενοι, νὰ τοὺς βασανίζῃ ἡ ὑπηρεσία, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεθέσατε τὴν ἀναθεώρησιν. Ἐπὶ δέκα ἡμέρας ὁλοκλήρους συμφύρονται ἔξωθεν τοῦ Βʹ Νοσοκομείου, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, ὁσηνδήποτε ὥραν καὶ ἂν ἐργάζηται ἡ Ἐπιτροπή, νὰ ἐπαρκέσῃ πρὸς ἐξέτασιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀσθενῶν. Αὐτὴ εἶναι παράλειψις, διὰ τὴν ὁποίαν εὐθύνεται ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅτε ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς τὸ μέτρον, θὰ ἦτο ἁπλούστερον νὰ καλέσῃ τοὺς βοηθητικοὺς καὶ ἀνικάνους κατὰ χωρίον καὶ κατὰ δήμους καὶ ὅτε ἐτελείωνεν ἡ ἐπιθεώρησις τοῦ ἑνὸς δήμου τότε νὰ προσέρχωνται οἱ ἄλλοι, ἔπρεπε δὲ νὰ λάβῃ πρόνοιαν, διότι εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τέλους νὰ μὴ ἔχωσι χρήματα οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἀφοῦ ἐπληγώθησαν εἴτε εἶναι ἀσθενεῖς, ἐν τούτοις ὑποβάλλονται πάλιν εἰς τοιαῦτα ἔξοδα νὰ ἔλθωσιν εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ ἐξετασθῶσι καὶ πάλιν. Ἀλλὰ μήπως τὰ κακὰ εἰς τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται διαρκοῦσι δύο ἡμέρας ἐπὶ τέλους; Ἀδύνατον· ἐγὼ βεβαιῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν θὰ δυσκολευθῇ νὰ τὸ μάθῃ ὅτι χίλιοι ἄνθρωποι εὑρίσκονται καθ’ ἑκάστην ἔξωθεν τοῦ Νοσοκομείου, ἐκ τῶν ὁποίων δὲν δύνανται νὰ ἐξετασθῶσι περισσότεροι τῶν πεντήκοντα καὶ καθημερινῶς παραπέμπονται εἰς τὴν ἑπομένην καὶ μεθεπομένην. Παρουσιάσθη ἄνθρωπος, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸν ὁποῖον ἐδόθη σημείωμα νὰ ἔλθῃ τὴν ἄλλην Πέμπτην, δηλ. μετὰ δώδεκα ἡμέρας. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ πρόνοια ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται τὸ μέγα ἄτοπον τὸ ὁποῖον βαρύνει τὴν Πολιτείαν, ἡ ὁποία ἐδείχθη ἀνάλγητος εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, καὶ εἶναι, νομίζω, καιρὸς ἡ ὑπηρεσία νὰ ἐξεύρῃ τρόπον τινὰ ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζωνται αὐτὰ τὰ ἀξιοθρήνητα πράγματα.

§66Σ. Κ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρὸ ὀλίγου ὁμιλῶν περὶ ἄλλου θέματος εἶπον ὅτι καλῶς πράττουσα ἡ Κυβέρνησις διέταξε τὴν ἀναθεώρησιν τῶν βοηθητικῶν καὶ ἀνικάνων στρατιωτῶν. Ἐννοοῦντες ὅμως τὴν ἀναθεώρησιν τὴν ἐννοοῦμεν τελείαν καὶ διὰ νὰ γίνῃ τελεία ἡ ἐξέτασις ἀνθρώπων ἂν εἶναι ἱκανοὶ ἢ ὄχι διὰ στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ἀπὸ ἐπιτροπὴν στρατιωτικῶν, ἀπαιτεῖται πολὺς χρόνος, διότι πρόκειται περὶ νοσημάτων, τὰ ὁποῖα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι σοβαρὰ καὶ τῶν ὁποίων ἡ διάγνωσις, καὶ ὅταν ἀκόμη ἁπλῆ σημειολογικὴ ἐξέτασις χρειάζηται, εἶναι ἐνίοτε δυσχερής. Ὑπάρχουσι νοσήματα τῆς καρδίας π.χ., τὰ ὁποῖα χρήζουσιν ἐπισταμένης ἐξετάσεως, καὶ μετ’ αὐτὴν ἀκόμη ὁ ἰατρὸς πολλάκις εὑρίσκεται ἐν ἀπορίᾳ. Ὑπάρχουσι πολλὰ παραδείγματα καὶ εἰς τὸν ἡμέτερον καὶ εἰς τὸν Γαλλικὸν καὶ εἰς ἄλλους στρατούς, τὰ ὁποῖα μᾶς διδάσκουσι ταῦτα. Συνέβη ἐνίοτε στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι παρουσιάσθησαν εἰς τὸν ἰατρὸν ὀλίγην ὥραν πρὸ τῆς ὥρας τῶν γυμνασίων καὶ παρεπονέθησαν ὅτι εἶναι ἀσθενεῖς καὶ ἀπεστάλησαν εἰς τὰ γυμνάσια ὑπὸ τῶν ἰατρῶν μὴ διαγνωσάντων τὴν ἀσθένειαν, ν’ ἀποθάνωσι μετ’ ὀλίγον ἐν τῷ πεδίῳ τῶν γυμνασίων. Τὸ σφάλλεσθαι εἶναι ἀνθρώπινον καὶ τὰ μὲν λάθη τῶν ἄλλων ἐπαγγελματιῶν διορθοῦνται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἀλλὰ τὰ ἰδικά μας οὐχὶ πάντοτε. Δὲν προτιθέμεθα νὰ κατηγορήσωμεν τοὺς Συναδέλφους μας, διότι κατηγοροῦντες αὐτοὺς κατηγοροῦμεν ἡμᾶς αὐτούς, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ἄνθρωποι εἶναι, καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ πλανηθῶσι. Πῶς εἶναι δυνατὸν Ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἀπὸ στρατιωτικούς, ὄχι μόνον ἀπὸ ἰατρούς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλα μέλη, ἐπ’ ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα νὰ ἐξετάσῃ τόσους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε ἐκρίθησαν ἀνίκανοι; Πολλάκις στρατιῶται ὑπεκρίθησαν τοὺς τυφλοὺς καὶ τόσον καλά, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβώσωσι τὴν ὑπόκρισιν ἄριστοι ὀφθαλμολόγοι διὰ τοῦ ὀφθαλμοσκοπίου, ἀλλ’ ἐχρειάσθη νὰ ἐφευρεθῶσιν ἰδιαίτερα ἐργαλεῖα καὶ μηχανήματα ἵνα ἀνακαλύπτηται ὁ δόλος. Δὲν ἀμφιβάλλω περὶ τῆς ἱκανότητος καὶ ἐντιμότητος αὐτῶν, ἀλλ’ ὡς στρατιωτικοὶ δὲν εἶχον ἴσως τὸ θάρρος λόγῳ τῆς πειθαρχίας νὰ δηλώσωσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν ὅτι ὁ ταχθεὶς πρὸς ἀναθεώρησιν χρόνος εἶναι ἀνεπαρκής.

§67ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίνα σχέσιν ἔχει ἡ πειθαρχία;

§68Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Εἶναι ζήτημα συνηθείας. Ἂν ἡ διάγνωσις καὶ εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις καὶ μὲ τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον καὶ εἰς ἐγκρίτους καθηγητὰς δὲν εἶναι πολλάκις εὐχερής, πῶς θέλετε νὰ εἶναι ἀσφαλὴς ἡ ἀπόφανσις τῶν ἰατρῶν εἰς στιγμὰς μεμετρημένας; Γνωρίζω περιπτώσεις, καθ’ ἃς ἰατροὶ στρατιωτικοὶ ἄξιοι κατὰ τὰ ἄλλα ὑπέπεσαν λόγῳ βίας εἰς λάθη ἰατροδικαστικὰ σοβαρά. Πρὸ ἐτῶν κατά τινα συμπλοκὴν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα μου ἐπυροβόλησέ τις τὸν ἀντίπαλόν του καὶ τὸν ἐτραυμάτισεν εἰς τὸν πόδα, οὗτος ὅμως καταπίπτων ἔπληξε διὰ μαχαίρας εἰς τὸν θώρακα τὸν πυροβολήσαντα. Ἡ ἀστυνομία ἐθεώρησε καὶ τοὺς δύο ἀξιοποίνους, ἀλλὰ τὸν μὲν τραυματισθέντα εἰς τὸν πόδα ἀφῆκεν ἥσυχον εἰς τὴν οἰκίαν του ὡς μὴ δυνάμενον νὰ κινηθῇ, τὸν δὲ τραυματισθέντα εἰς τὸν θώρακα ἐζήτησε νὰ σύρῃ εἰς τὰς φυλακάς, διότι ὁ ἐξετάσας αὐτὸν στρατιωτικὸς ἰατρὸς δὲν διέγνωσε τραῦμα διαμπερές. Τὴν ἄλλην ἡμέραν προσκληθεὶς ἐγὼ διέγνωσα διαμπερὲς τραῦμα τοῦ θώρακος μετ’ αἱμορραγίας ἐσωτερικῆς. Ἑπομένως ἡ κατάστασις αὐτοῦ τοῦ ἀσθενοῦς ἦτο βαρεῖα καὶ λόγῳ τῶν διαμαρτυριῶν μου μόνον δὲν ἐφυλακίσθη. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἄλλο, ὀλίγον κωμικὸν αὐτό. Παρουσιάσθη ποτὲ εἰς ἐμὲ νέος τις φέρων παραγγελίαν τοῦ Εἰσαγγελέως διὰ νὰ τὸν ἐξετάσω ὡς τραυματίαν. Ποῦ ἐτραυματίσθης; τὸν ἐρωτῶ. Εἰς τὸ στῆθος. Πότε; Πρὸ καιροῦ. Ποῦ εἶναι ἡ πληγή σου; Ἀπεκαλύφθη καὶ παρετήρησα ὅτι ἔφερεν οὐλὴν ἐκ δήγματος βδέλλης. Μήπως κάμνεις λάθος, τῷ εἶπον; Ὄχι, ἀπαντᾷ. Καὶ ὅμως στρατιωτικὸς ἰατρός, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀποσταλῆ πρότερον ὑπὸ τῆς ἀρχῆς ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος, ἄξιος ἰατρὸς καὶ εὐφυής, ὅστις εἶχε σπουδάσει καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην, εἶχε κάμει περὶ αὐτοῦ ἔκθεσιν ὅτι ἔφερε τραῦμα διὰ πυροβόλου ὅπλου καὶ συνεπείᾳ ταύτης ὁ φανταστικὸς κατηγορούμενος εἶχε προφυλακισθῆ. Ὁ δικηγόρος τότε τοῦ συκοφαντηθέντος καὶ ἀδίκως φυλακισθέντος ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν νὰ ἐξετασθῇ ὁ πελάτης του καὶ ἀπὸ ἄλλον ἰατρόν. Τὸ δῆγμα τῆς βδέλλης διακρίνεται, Κύριοι, εὐκόλως, διότι ἀποτελεῖ τρίγωνον ἰσοσκελὲς κανονικόν, οἷον δὲν παράγει οὐδὲν ὄργανον. Καὶ ἡ παραγομένη οὐλὴ ἔχει τὸ αὐτὸ σχῆμα. Ἀνέφερα κατόπιν εἰς τὸν στρατιωτικὸν ἰατρὸν τί τῷ συνέβη καὶ ἐπείσθη περὶ τῆς πλάνης εἰς τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποπέσει. Ἀμέσως συνεπείᾳ ἐκθέσεώς μας ὁ κατηγορούμενος ἀπεφυλακίσθη. Φαντασθῆτε τώρα ἐκ τῶν παραδειγμάτων αὐτῶν τί δύναται πολλάκις νὰ συμβῇ. Διὰ ταῦτα συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς παρατάσεως τοῦ χρόνου τῆς ἀναθεωρήσεως, ἣν ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφός μου, καὶ παρακαλοῦμεν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν τὰς ἀναθεωρητικὰς ἐπιτροπάς, διότι ἐκεῖ θὰ προσέρχωνται ἀκοπώτερον οἱ στρατιῶται καὶ ἐν ἀνέσει καὶ μετὰ προσοχῆς θὰ ἐξετάζωσιν αὐτοὺς οἱ ἰατροί. Δηλῶ καὶ πάλιν ὅτι δὲν σκοποῦμεν νὰ κατηγορήσωμεν τοὺς Συναδέλφους ἡμῶν.

§69Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν ἀνέρχομαι τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀπορῶ πῶς ἐπεδιώχθη ἀπὸ μίαν σύστασιν νὰ βγῇ ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως. Μία τοιαύτη τάσις ἐφάνη πρὸς στιγμὴν ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης. Τὸ Διάταγμα περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἀνικάνων καὶ βοηθητικῶν ὁ κόσμος καὶ ἡμεῖς ἐχαρακτηρίσαμεν ἅγιον καὶ ἱερόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸς ἐφαρμογὴν συνέστησε μίαν ἐπιτροπήν. Ἂν αὕτη ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν της ἢ οὔ, πῶς θὰ εὐθύνῃ τοῦτο τὸν κ. Ὑπουργόν; Εἶναι εὐχάριστον ὅτι τὸ ζήτημα ἐθίχθη παρὰ τοῦ κ. Συναδέλφου Κεφαλληνίας διὰ συστάσεως, ὅπως δοθῇ παράτασις εἰς τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, καθόσον μάλιστα τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἄξιον μεγίστης προσοχῆς καὶ ὑψίστου κοινωνικοῦ ἐνδιαφέροντος. Καὶ χαίρω πολύ, διότι τὸ ζήτημα ἐγενικεύθη, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ἀφήσῃ ἀσυζήτητον θέμα τὸ ὁποῖον θίγει αὐτὴν ταύτην τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ. Ἦτο ὀρθὸν εὐρέως ἐνταῦθα νὰ συζητηθῇ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, Κύριοι, νὰ ἑνώσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνὴν διαμαρτυρίας μετὰ τῶν προλαλησάντων διὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν συντελεῖται τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔχω δισταγμοὺς ὅτι ὁ ἐπιδιωκόμενος ἱερὸς σκοπὸς δὲν θὰ ἐπιτύχῃ καὶ ὅτι τοὐναντίον θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀντίθετον τοῦ ἐπιδιωκομένου. Ἡ ἀναθεώρησις ἔχει σκοπὸν τὴν ἀνεύρεσιν τῶν ὑγιῶν ἐκείνων, οἵτινες ἐκ πλάνης εἴτε καὶ μεροληψίας ἐκρίθησαν ἀνίκανοι ὑπὸ τῶν ἀνωτάτων ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν. Ὁ Συνάδελφος κ. Ἀλιβιζᾶτος, ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης πρὸ ὀλίγου ἠθέλησεν, ὡς ἄλλως τε ἀναγράφεται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὴν ἔλλειψιν χρόνου τὰ ἐλαττώματα καὶ τὰς ἀνωμαλίας αἵτινες παρετηρήθησαν. Ἐξομολογεῖται δὲ τὴν σκέψιν του ταύτην ἀναφέρων οὗτος καὶ περιστατικὰ ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ κ. Συνάδελφος ἔχει πεισθῆ ὅτι ἀνωμαλίαι παρετηρήθησαν εἰς τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ αἱ ἀνωμαλίαι εἶναι σοβαραί. Ἀποδίδει δ’ ὅτι ὀλίγος χρόνος ἐδόθη καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐξέτασις λεπτομερής. Κύριοι, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Συναδέλφου ἀλλὰ μέχρις ἑνὸς σημείου. Εὑρίσκω ὅτι εἶναι μία δικαιολογία ἐλαφρυντικὴ διὰ τὴν ἐπιτροπήν, δὲν εὑρίσκω ὅμως ὅτι δύναται ν’ ἀπαλλαγῇ ἡ ἐπιτροπὴ πάσης αἰτιάσεως. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ λέγῃ τις τὴν ἀλήθειαν ἀδιαφορῶν ἂν πρόκειται περὶ συναδέλφων. Οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν ὤφειλον νὰ διαμαρτυρηθῶσιν, ὤφειλον νὰ εἴπωσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· κύριε Ὑπουργέ, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀναλάβωμεν τὸ βαρὺ ἔργον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀναθέτετε, καὶ δὲν δυνάμεθα, διότι δὲν μᾶς δίδετε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον. Ἔπρεπε νὰ εἴπωσιν ἄνευ δισταγμοῦ ὅτι θὰ παραβλαφθῇ τὸ ἐπιστημονικόν των κῦρος, ὅτι δὲν δύνανται ἀλληλοδιαδόχως νὰ ὑποδυθῶσι τὸν ρόλον τοῦ νευρολόγου, τοῦ ὀφθαλμολόγου, τοῦ ὠτολόγου, δερματολόγου καὶ τῶν λοιπῶν εἰδικοτήτων τῆς Ἐπιστήμης.

§70Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Παραπέμπονται εἰς εἰδικούς.

§71Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἤμην βέβαιος ὅτι θὰ προβληθῇ ἡ ἀπάντησις ὅτι παραπέμπονται εἰς εἰδικοὺς οἱ ἐξεταζόμενοι. Βεβαίως τὸ Διάταγμα ἔλαβεν ὀρθῶς πρόνοιαν καὶ ἔθεσε τὸν ὅρον ὅτι δύνανται νὰ ζητήσωσι τὴν συνδρομὴν τῶν εἰδικῶν. Εἶναι ἀξία συγχαρητηρίων ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἔθεσε τὸν ὅρον αὐτόν. Ἀλλ’ ἐφηρμόσθη ὁ ὅρος αὐτὸς παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς; Καὶ σᾶς ἐρωτῶ νὰ μοὶ εἴπητε, καὶ ἂν ἐφηρμόσθη, ἐφηρμόσθη ἐν εὐρείᾳ κλίμακι, ἢ εἰς μεμονωμένας περιστάσεις ἢ καὶ καθόλου; Δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ἐπακριβῶς, ἀλλ’ ἂν κρίνω ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐξεταζομένων καθ’ ἑκάστην, ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς, αἱ ὁποῖαι περιῆλθον εἰς γνῶσίν μου καὶ τὰς ὁποίας θὰ σᾶς ἀναφέρω, καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι οὐδόλως ἢ ἐλλιπῶς ἐφηρμόσθη ἡ διάταξις αὕτη παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν γνωρίζω τὸ αἴτιον, ἴσως διότι ἦτο δυσχερὲς τὸ ἔργον, ἴσως διότι εἶχον ἰδιαιτέραν στοργὴν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑγιῶν. Καὶ εὑρέθη τρόπος εὐχερὴς νὰ χαρακτηρίζωνται καὶ οἱ ἀνίκανοι ὡς ὑγιεῖς. Εἰς τὸ μέτρον τοῦτο διαβλέπω κινδύνους καὶ διότι τοῦτο τραυματίζει αὐτὸν τοῦτον τὸν δυστυχῆ ἄνθρωπον, τὸν ἀνίκανον, ὁ ὁποῖος φέρει τὴν βάσανον τῆς νόσου του, καὶ διότι τραυματίζει αὐτὴν τὴν κοινὴν γνώμην ὡς μὴ ἀποκαθισταμένου τοῦ δικαίου. Ἔχω φόβους ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ γεννήσῃ κινδύνους καὶ εἰς τὸ στράτευμα, διότι κύριον αὐτοὶ οἱ θεωρούμενοι ὡς ἱκανοὶ θὰ πλημμυρίσωσι τὸ στράτευμα καὶ θὰ καταλάβωσι τὰς κλίνας τοῦ νοσοκομείου, καὶ θ’ ἀπασχολήσωσι τὰς ἀνωτάτας ὑγειονομικὰς ἐπιτροπὰς καὶ θὰ ὑποβάλωσιν εἰς μεγάλας δαπάνας τὴν Πολιτείαν. Θὰ ηὐχόμην νὰ μὲ διέψευδον τὰ πράγματα. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἀνέλαβεν εἶναι μέγα, εἶναι σοβαρόν, πολυδαίδαλον, ἀκανθῶδες. Μόνον οἱ ἰατροὶ δύνανται νὰ γνωρίζωσι τὴν σοβαρότητα καὶ τὸ δύσκολον τοῦ ἔργου αὐτῆς. Ἕκαστος τῶν προσερχομένων πρὸς ἐξέτασιν, Κύριοι, φέρει εἰς τὸ θυλάκιον αὐτοῦ καὶ μίαν ἀπόφασιν τῆς ἀνωτάτης ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς, ἀπόφασιν ἡ ὁποία ἔχει ἐξαχθῆ κατόπιν μελέτης, κατόπιν ἐξετάσεως κλινικῆς, κατόπιν πιστοποιητικῶν τῶν εἰδικῶν, κατόπιν τῆς συνδρομῆς τὴν ὁποίαν παρέσχεν ἡ ἐπιστήμη διὰ τῶν ἐργαστηρίων, διὰ τῆς χημείας, διὰ τῶν ἀκτίνων Ῥαῖντγκεν κλπ. Ἀφ’ ἑνὸς λοιπὸν φέρει ὁ ἐξεταζόμενος ἓν πιστοποιητικόν, κατόπιν τοιαύτης ἀποφάσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πάλιν φέρει ἐπὶ τῆς ράχεως αὐτοῦ τὸ βάρος μιᾶς νόσου, καὶ ἡ ὁποία νόσος εἶναι ἄλλοτε καταφανής, ἄλλοτε ὅμως, ὅπως ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ κ. ἐκ Κεφαλληνίας Συνάδελφος, εἶναι τόσον δύσκολος καὶ εἰς τὸ μᾶλλον ἐξησκημένον ὄμμα, καὶ εἰς τὴν μᾶλλον ἐξησκημένην ἁφήν, καὶ εἰς τὸ μᾶλλον ἐξησκημένον οὖς, τόσον δύσκολον, ὥστε νὰ κρίνηται ἀναγκαία ἡ συνδρομὴ τῶν εἰδικῶν, ἡ συνδρομὴ τῶν ἐργαστηρίων τῶν μικροβιολογικῶν καὶ ἰδίως τῶν εἰδικοτήτων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ σύρωσι τὸ ζήτημα εἰς τὴν ὁδὸν τῆς διαγνώσεως. Ἀπὸ τὰ ὀλίγα αὐτὰ θὰ ἐνόησατε, κύριοι Βουλευταί, πόσον δυσχερὲς εἶναι τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Πρέπει νὰ κάμω μίαν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἀναγκαίαν, διότι ἴσως ἡ γλῶσσά μου εἶναι ὀλίγον καυστική, ὅτι δὲν μὲ συνδέει τίποτε μὲ τὴν ἐπιτροπήν, οὔτε κατ’ ὄψιν γνωρίζω τὰ δύο μέλη ταύτης, μόνον δὲ κατ’ ὄψιν γνωρίζω τὸν κ. Σαμπάτην. Πρέπει νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι δὲν παρεσύρθην ἀπὸ τὸν πόλεμον, τὸν δημιουργηθέντα ἔξω, ὥστε νὰ θεωρηθῶ ὑπερβολικὸς εἰς τὰς ἐκφράσεις μου. Δὲν παρεσύρθην ἀπὸ τὸν θόρυβον, διότι γνωρίζω ὅτι ὁ θόρυβος εἶναι πολλάκις τεχνητός, οὔτε διαφεύγει τῆς ἀντιλήψεώς μου ὅτι εἶναι δυνατὸν ὅλοι οἱ ὁποῖοι θὰ παρουσιασθῶσι σήμερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ κρίνονται ὡς ἀνίκανοι νὰ παρουσιάζωνται ὡς ἠδικημένοι. Εἶναι φυσικὸν νὰ νομίζωσιν οἱ ἄνθρωποι ὅτι ἠδικήθησαν, ὅτε ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ἀντίθετον γνώμην μὲ αὐτούς. Δὲν θ’ ἀνηρχόμην ἐπὶ τοῦ βήματος, ἂν δὲν ἤμην πεπεισμένος καὶ ἂν δὲν εἶχον περιστατικά, ἐξ ὧν θὰ ἤθελον ν’ ἀναφέρω ὀλίγα, ἂν δὲν ἐφοβούμην ὅτι θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν.

§72ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ εἴπητε ὅσα γνωρίζετε, ἵνα βοηθήσητε τὴν διοίκησιν νὰ ἐξετάσῃ αὐτά.

§73Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Θ’ ἀναφέρω τρία τοιαῦτα. Τὰ δύο ἐνδιαφέρουσι δύο συμπολίτας μου ἐκ τῆς ἐπαρχίας Τήνου καὶ ἕνα ἐξ Ἑρμουπόλεως. Ἔμπορος συμπολίτης μου πρὸ ὀκταετίας ἐξελθὼν εἰς κυνηγετικὴν ἐκδρομὴν ἔπαθε τὸν ὀφθαλμὸν τραυματισθεὶς διὰ σκαγίων. Ἔσπευσεν εἰς Ἀθήνας, ὑπεβλήθη εἰς θεραπείαν, διαθέτων τὰ μέσα τὰ ὑλικά, ἀλλ’ ἦτο ἀδύνατον νὰ σωθῇ ὁ ὀφθαλμός του, ἔσβυσεν ὅμως ἡ φλεγμονὴ οὕτως ὥστε νὰ μὴ διακινδυνεύσῃ καὶ ὁ ἕτερος ὀφθαλμός. Ὁ ἄνθρωπος αὐτός, ὅτε ἐκλήθη ἡ ἡλικία του, προσῆλθεν εἰς τὴν ἀνωτάτην ὑγειονομικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία τὸν ἀπήλλαξεν. Ἤδη προσῆλθε πρὸς ἀναθεώρησιν, μεταβαίνει εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον, ἐξετάζεται, σύρεται ὄπισθεν ἑνὸς παραβάν, καὶ οὐχὶ εἰς σκοτεινὸν θάλαμον, ἐξετάζεται παρὰ τοῦ ὀφθαλμολόγου, ὅστις ἐντὸς ἑνὸς δευτερολέπτου ἐκφέρει τὴν γνώμην του, ὅτι εἶναι ὑγιὴς καὶ δὲν ἔχει τίποτε. Σημειωτέον ὅτι διὰ τὸν πάσχοντα τοῦτον ἐπανειλημμένα ἐγένοντο συμβούλια παρ’ εἰδικῶν, ἵνα ἀποφανθῶσιν οὗτοι περὶ τῆς παθήσεώς του καὶ ὅτι οἱ εἰδικοὶ οὗτοι ἐκοπίασαν διὰ νὰ διαγνώσωσι καὶ ἐν τούτοις ὁ κ. ἰατρὸς εἰς ἓν δευτερόλεπτον κατώρθωσε ν’ ἀποφανθῇ ὅτι ὁ πάσχων συμπολίτης μου ἦτο ὑγιής.

§74Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Τὸ σπουδαῖον εἶναι ὅτι ἡ ἐξέτασις δὲν ἐγένετο ἐν τῷ σκοτεινῷ θαλάμῳ.

§75Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἐτόνισα αὐτό. Χαίρω πολύ, ὅτι ὁ κ. Συνάδελφος δηλοῖ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι γνωρίζει καὶ αὐτὸς τὸ περιστατικόν. Δὲν ἐξητάσθη ἐντὸς σκοτεινοῦ θαλάμου, ἀλλὰ πλὴν τούτου ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὁ ἐξετάσας ἰατρὸς ἐπανελθὼν ἐντὸς δύο λεπτῶν ἀπεφάνθη ὅτι ὁ ἐξετασθεὶς εἶναι ὑγιής. Ηὐχαρίστησε τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἀνεχώρησε. Σημειώσατε δ’ ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς φέρει ἐλάττωσιν τῆς ὁράσεως τοῦ ἑτέρου ὀφθαλμοῦ, ὡς εἶναι φυσικόν, κατὰ συμπάθειαν. Δεύτερον περιστατικόν· οἱ κ. Συνάδελφοι ἐξ Ἑρμουπόλεως γνωρίζουσι τὸ πρόσωπον περὶ οὗ θὰ ὁμιλήσω. Πρόκειται περὶ καθηγητοῦ τῆς Ἐμπορικῆς σχολῆς ἐν Σύρῳ. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὁ λίαν μεμορφωμένος φέρει ὁ δυστυχὴς τὸν τύπον διαμαρτίας περὶ τὴν διάπλασιν, φέρει τὸν τύπον τοῦ κυφοῦ, εἶναι κομπούρης, ἔχων καὶ παράλυσιν τῶν κάτω ἄκρων.

§76Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὄχι σαφῆ.

§77Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Μάλιστα, μίαν πάρεσιν τῶν κάτω ἄκρων, καὶ διὰ νὰ βαδίζῃ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ στηρίζῃ διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ καὶ διὰ τῆς ἄλλης τὴν βακτηρίαν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἀπαλλαγεὶς ἀπὸ τὴν ἀνωτάτην ὑγειονομικὴν ἐπιτροπὴν προσῆλθε καὶ πάλιν νὰ ἐξετασθῇ· ἡ σημερινὴ ἀνωτάτη ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὅτι εἶναι ὑγιής. Καὶ ὑγιὴς ἐγένετο. Ὁ κ. καθηγητὴς ἀπερχόμενος ηὐχαρίστησε τὴν ἐπιτροπὴν ἐπιπροσθέσας ταῦτα· «Φαίνεται ὅτι θὰ κάμητε σύνταγμα ἀπὸ καμπούρηδες καὶ σκέπτεσθε νὰ μὲ κάμητε τὸν σημαιοφόρον». Τὸ γεγονὸς ἐτηλεγραφήθη εἰς τὴν Σῦρον, ὅπου καθ’ ὁμίλους ἐσχολιάζετο ἡ εἴδησις, καὶ ἐν τέλει ἐσχηματίσθη ἡ πεποίθησις ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἀκριβὴς ἀλλ’ ὅτι κάποιος farseur θὰ ἐτηλεγράφησε τοῦτο. Ὅτε ὅμως τὴν ἑπομένην ἐπανελθὼν ὁ καθηγητὴς ἐβεβαίωσε τὸ γεγονὸς αὐτοπροσώπως, ἡ κοινὴ γνώμη ἐσκανδαλίσθη.

§78Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ.

Καὶ πολὺ δικαίως.

§79ΧΡ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἡ κοινὴ γνώμη δὲν ἐσκανδαλίσθη τότε, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ σκανδαλισθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως τὴν ὁποίαν κάμνομεν. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι).

§80Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὴν γνώμην σας. Δὲν δύναμαι νὰ προσανατολισθῶ εἰς τὴν σκέψιν ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐργάζηται ὡς ἐργάζεται, διότι θὰ ἴδητε ὅτι θὰ πλεονάσωσι τὰ τοιαῦτα. Θέλετε ν’ ἀφήσωμεν τὴν γάγγραιναν νὰ προχωρήσῃ;

§81ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Συνάδελφε, νὰ ἐξακολουθήσητε τὴν λίαν ἐνδιαφέρουσαν ἀγόρευσίν σας, ἵνα πλήρως διαφωτισθῇ ἡ Βουλή. Ἡ Βουλὴ δικαιοῦται νὰ ἐλέγξῃ καὶ ὀφείλει νὰ ἐλέγξῃ πᾶν ἔργον οὐ μόνον τῆς Διοικήσεως ἀλλὰ καὶ τῆς Δικαιοσύνης· ἄλλως μετὰ τὰ λεχθέντα ὑφ’ ὑμῶν καὶ τῶν προλαλησάντων κ. Συναδέλφων ἡ ἀναθεωρητικὴ ἐπιτροπὴ δὲν ὑφίσταται πλέον εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ κοινοῦ.

§82Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Τὴν ἑπομένην λοιπὸν μετέβη ὁ ἴδιος κ. καθηγητὴς εἰς Σῦρον καὶ ἐβεβαίωσεν ὅτι πράγματι ἐκρίθη ἱκανός. Ἡ κοινὴ γνώμη ἐξανέστη, ὡς μὲ ἐβεβαίωσεν ὁ Συνάδελφος κ. Καλομενόπουλος, καὶ κατέκρινε τὴν ἀπόφασιν ταύτην ὡς αὐστηράν, ὡς μὴ δικαίαν. Ἔχομεν καὶ τρίτον περιστατικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔτι οὐσιωδέστερον, διότι εἶναι καθαρῶς ἀντικειμενικὸν καὶ ὑποπίπτει εἰς τὴν ἀντίληψιν οὐ μόνον τοῦ ἰατροῦ ἀλλὰ καὶ παντὸς ἄλλου. Πρόκειται περὶ ἀσθενοῦς ὁ ὁποῖος φέρει αἱμορροΐδας ἐξωγκωμένας, πρόπτωσιν τοῦ ἐντέρου, ἐκβλαστήσεις ἀναφαινομένας ἤδη καὶ ἐξέλκωσιν τῶν αἱμορροΐδων. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὑπηρέτησεν εἴκοσιν ἑπτὰ μῆνας εἰς τὸ στράτευμα κατὰ τὴν θητείαν του, δύο δὲ ἔτη καὶ τρεῖς μῆνας κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν. Δὲν ἠθέλησε νὰ παρουσιασθῇ καὶ ἐξαιρεθῇ. Ὅτε ὑπηρέτει κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ πολέμου εἰς τὸ στράτευμα, ἔπαθε τοιαύτην κρίσιν τῆς παθήσεως, ὥστε ὁ ἰατρὸς τοῦ Συντάγματος ἐν Χαλκίδι τῷ εἶπεν ὅτι δὲν δύναται νὰ τῷ κάμῃ τίποτε καὶ ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐπιτροπὴν τοῦ Στρατοῦ πρὸς ἐξαίρεσιν. Ὁ πάσχων ἀπήντησεν ὅτι τοῦτο δὲν δύναται νὰ πράξῃ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν, διότι θὰ παρεξηγεῖτο. Ὁ ἰατρὸς ἐπέμεινε καὶ τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἥτις τὸν ἀπήλλαξε καὶ τὸν ἐπέπληξε μάλιστα διότι δὲν παρουσιάσθη ἐνωρίτερον πρὸς θεώρησιν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς παρουσιάσθη πρὸς ἀναθεώρησιν εἰς τὴν σημερινὴν ὑγειονομικὴν ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ τὸν ἐξήτασεν, ἀνεγνώρισεν ὅτι πάσχει, ἀλλ’ εἶπεν εἰς αὐτόν, ὅτι δύναται νὰ θεραπευθῇ δι’ ἐγχειρήσεως καὶ ἑπομένως δέον νὰ κριθῇ ὡς ὑγιής. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· ποῖος νόμος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ κρίνῃ ὄχι ἐκ τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ νὰ ἐξάγῃ προϋποθέσεις ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα τυχὸν θὰ ἐπήρχοντο μετὰ τὴν ἐγχείρησιν; Καὶ ἐρωτῶ· ποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐγχειρήσεως; Ἀλλὰ καὶ ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς ζωῆς τοῦ ἀσθενοῦς καὶ νὰ στέλλῃ αὐτὸν πρὸς ἐγχείρησιν;

§83Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Εἶναι δικαίωμά του νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἐγχείρησιν.

§84Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι οὐδὲν παράπονον ἀτομικὸν ἔχω κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς, οὔτε ἔχω τι ἐναντίον αὐτῆς, ἀλλ’ αὐτὰ τὰ γεγονότα μὲ πείθουσιν ὅτι αὐστηρῶς κρίνει τὰ γεγονότα. Αὐτὰ τὰ γεγονότα ἔρχονται διαπρύσιοι κήρυκες τῶν λόγων μου. Βλέπει τις ἀληθῶς ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παρετηρήθη κάποια τάσις, κάποιος ζῆλος ὑπέρμετρος τοῦ ν’ ἀνέλθῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑγιῶν, ἀδιάφορον ἂν ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἀντιπροσωπεύει ἕκαστος καὶ ἓν θῦμα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἐγείρεται ἓν σπουδαῖον ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐτόλμων νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὲ ἀκούσῃ καὶ τὸ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν. Οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐξεταζόμενοι προσέρχονται φέροντες καὶ μίαν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀνωτάτης τοῦ Κράτους διὰ τῆς ὁποίας ἀπηλλάχθησαν. Ἡ σημερινὴ ἀναθεωρητικὴ ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι 40% ἢ καὶ 50% ἐξ αὐτῶν εἶναι ὑγιεῖς. Εἰς ποῖον λοιπὸν ν’ ἀποδώσωμεν τὸ λάθος; Πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ δεχθῶμεν ἢ ὅτι οἱ σημερινοὶ δὲν ἠξεύρουσι ποῦ εὑρίσκονται ἢ ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὸ πρῶτον ἀπεφάνθησαν δὲν ἐξετέλουν τὸ καθῆκόν των. Καὶ ἔρχεται εἰς ἐμὲ τὸ ἐρώτημα· εἴχομεν λοιπὸν ἓν τοιοῦτον ἀνώτατον σῶμα, τοιαύτην ἀνωτάτην ὑγειονομικὴν ἐπιτροπήν, ὥστε νὰ συνωμοτῶσιν οἱ ἀποτελοῦντες αὐτὴν καὶ κατὰ τῆς στρατιωτικῆς παρασκευῆς τῆς χώρας καὶ νὰ προδίδωσι τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους; Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει οὗτοι νὰ παραμένωσιν εἰς τὸ σῶμα καὶ φέρωσι τὰς ἐπωμίδας τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπεχώρησαν πρέπει νὰ μένωσιν ἀτιμώρητοι; Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω καὶ ζητῶ συγγνώμην ὅτι ἐμήκυνα τὸν λόγον. Θὰ ἐτόλμων νὰ ὑποβάλω καὶ μίαν σύστασιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως διατάξῃ καὶ χάριν τῆς Ἐπιστήμης ἡ ὁποία θυσιάζεται καὶ χάριν τοῦ Δικαίου τὸ ὁποῖον σφαγιάζεται, ὅπως διατάξῃ καὶ πρὸς αὐτὸ τοῦτο τὸ συμφέρον καὶ τῆς ἐπιτροπῆς νὰ συσταθῇ νέα ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τῶν ὑπολοίπων. Θὰ ἦτο δὲ δίκαιον νὰ δοθῇ δικαίωμα καὶ εἰς ὅσους ἔχουσι παράπονα νὰ προσέλθωσιν ἐκ νέου ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης. Προσέτι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκόν της, ὅσον καὶ ἂν θέλῃ. Πρέπει νὰ προστεθῶσι τρία ἢ τέσσαρα ἀκόμη μέλη καὶ ὄχι μόνον στρατιωτικοὶ ἀλλὰ καὶ πολιτικοί, καθηγηταὶ λ. χ. τοῦ Πανεπιστημίου, διότι μεταξὺ τῶν στρατιωτικῶν κατόπιν τῆς ἀποκαλυπτικῆς συζητήσεως πάντοτε ἐνδέχεται νὰ ὑπάρξωσι διάφοροι ἀντιλήψεις, αἵτινες νὰ ὁδηγήσωσιν εἰς ἐσφαλμένα συμπεράσματα.

§85Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἴσως, κύριοι Βουλευταί, θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ μὴ θεσπισθῇ διὰ διατάγματος ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἀπαλλαγέντων, διότι ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ ἤθελε διευκρινίσει εἰς πολλὰ σημεῖα τὸ ζήτημα καὶ πολὺ τελειότερον ἤθελε διαρρυθμισθῇ ὁ νόμος. Νομίζω ὅτι ἐν τῷ Διατάγματι ὑπάρχουσι σπουδαῖαι ἐλλείψεις, αἵτινες ἀποβαίνουσιν εἰς βλάβην τῶν μελλόντων ν’ ἀναθεωρηθῶσι. Τὸ κατ’ ἐμὲ κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀναθεωρήσεως, ἀφοῦ ἡ Πολιτεία δὲν εἶχεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ ὄργανά της, τὰ ὁποῖα ἅπαξ ἀπεφάνθησαν ὑπὲρ ἀπαλλαγῆς ἑνὸς νομίζω ὅτι τὸ δικαίωμά της νὰ καλῇ τὸν ἄνθρωπον εἰς νέαν ἐξέτασιν εἶναί τι ὑπερβολικόν. Ἀλλ’ ἀφοῦ διὰ διαφόρους λόγους ἐθεωρήθη τοῦτο ἀναγκαῖον καὶ πρὸς καθησύχασιν τῆς κοινῆς γνώμης ἰδίᾳ νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθῶσι μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ καταστήσωσιν ἀνετωτέραν τὴν προσέλευσιν τῶν μελλόντων ν’ ἀναθεωρηθῶσι, πρὸ πάντων δὲ νὰ καταργηθῶσι διατυπώσεις αἵτινες εἶναι ἀδύνατον νὰ τηρηθῶσι. Κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ Διατάγματος οἱ μέλλοντες νὰ ἀναθεωρηθῶσιν εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν πρόεδρον τῆς Κοινότητος, εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, εἰς τὸν ἀστυνόμον καὶ ἂν κατάκεινται ἀσθενεῖς εἴς τι ἔστω νοσοκομεῖον τῶν Ἀθηνῶν ἢ ἄλλης πόλεως, ἵνα πιστοποιήσωσι τὴν ταυτότητά των. Ἰδοὺ ὅτι ἔχομεν ἓν ἄτοπον σοβαρὸν ἐν τῷ Διατάγματι, τοῦ ὁποίου ἡ διόρθωσις ἐπείγει, νομίζω. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον, κύριοι Βουλευταί· εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι κατάγονται ἐξ ἑνὸς μέρους καὶ οἱ ὁποῖοι ἐγκατεστάθησαν ἐν ἄλλῳ τόπῳ, ἀπὸ μακροῦ χρόνου, οἱ ὁποῖοι ὅμως εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸ μητρῷον τῆς πόλεως τῆς καταγωγῆς των. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν καὶ οὗτοι νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν πόλιν τῆς καταγωγῆς των, ἵνα πιστοποιηθῇ ἡ ταυτότης αὐτῶν, ἀλλὰ συμβαίνει νὰ μὴ εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς δυναμένους νὰ πιστοποιήσωσι, δὲν τοῖς ἐπιτρέπεται δὲ νὰ ἀποδείξωσι τὴν ταυτότητά των διὰ μαρτύρων, καὶ οὕτως εὑρισκόμεθα πρὸ ἄλλου ἐλαττώματος τοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν ταχέως νὰ θεραπεύσωμεν. Κύριοι Βουλευταί, πᾶσα ἀναθεώρησις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ν’ ἀφήσῃ παράπονα καὶ εἴδετε ὅτι συνεστήθη ὑπό τινος τῶν κ. Συναδέλφων ἀναθεώρησις τῆς ἀναθεωρήσεως καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἀναθεώρησιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προταθῇ ἀναθεώρησις τῆς ἀναθεωρήσεως! Οὕτω ἡ Πολιτεία ἐνώπιον τοῦ κόσμου φέρεται ὅτι οὐδεμίαν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ ὄργανά της, καὶ οὕτω σύρονται οἱ ἄνθρωποι διὰ νὰ ὑποστῶσιν ἀναθεώρησιν ἐπὶ τῇ ὑπονοίᾳ ὅτι ἀπηλλάγησαν κακῶς. Φρονῶ ὅτι ἀντὶ τῆς ὁμαδὸν ἀναθεωρήσεως, ἥτις τόσας δυσκολίας ἔχει ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ἀκόμη τοῦ οἰκονομικοῦ μέρους τῆς ὑποθέσεως, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Καρπετόπουλος σᾶς ἀνέπτυξε, θὰ ἦτο προτιμότερον ὅπως ἀφεθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸ δικαίωμα εἰς ἃς περιστάσεις ἔχει πληροφορίας ὅτι ἐγένετο κατάχρησις νὰ διατάσσῃ εἰδικὰς ἀναθεωρήσεις. Ἐπίσης φρονῶ ὅτι πρέπει Ἐπιτροπὴ ἐκ πολιτικῶν ἰατρῶν ν’ ἀπαρτισθῇ, ἡ ὁποία νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας τοῦ ἀναθεωρηθησομένου, διότι εἶναι σκληρόν, εἶναι ἄδικον, διότι ἡ Πολιτεία δὲν ἔχει πεποίθησιν εἰς τὰ ὄργανά της, νὰ σύρωνται ἑκάστοτε ὅλοι οἱ ἀπαλλαγέντες ἐνώπιον τόσων Ἐπιτροπῶν εἰς διάφορα μέρη, ὑφιστάμενοι τόσους κόπους καὶ τόσας δαπάνας, διατί; διότι ἡ Πολιτεία δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς ἰατρούς, τὰ ὄργανά της, οἱ ὁποῖοι ἀπεφάνθησαν περὶ τῆς ἀπαλλαγῆς! Δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπος μία ἀναθεώρησις τοῦ Διατάγματος.

§86ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν σας.

§87Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἀπόψε. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι μία ἀναστολή....

§88ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἀναθεώρησις δὲν θὰ ματαιωθῇ. Δύναμαι νὰ σᾶς τὸ διαβεβαιώσω.

§89Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Οὐδένα λόγον ἔχω νὰ ματαιωθῇ· μὲ ἀδικεῖτε, κ. Πρόεδρε, ἂν νομίζητε ὅτι θέλω νὰ ματαιωθῇ.

§90ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν τὸ λέγω διὰ σᾶς. Γνωρίζω ὅτι ἤρχισε νὰ μορφώνηται μία τοιαύτη ἀντίδρασις.

§91Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θέλω νὰ συνηγορήσω μόνον ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται τόσα δεινὰ κατὰ τὴν κρίσιν μου ἕνεκα τῆς τοιαύτης ἀναθεωρήσεως, καὶ δι’ οὐδὲν ἄλλο.

§92Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ἔχω παρὰ δύο λέξεις νὰ εἴπω. Μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα ἡ ὁμιλία τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων. Ἀρνοῦμαι τὴν ἀφετηρίαν τῆς ἀποφάσεως τόσον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὅσον καὶ εἰς τὸν Ὑπουργόν. Ἡ ἀφετηρία ἀνῆκεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἀκριβῶς πέρυσι, δὲν γνωρίζω ἂν αὐτὴν τὴν ἐποχήν, ἡ Βουλὴ ἐχειροκρότησε πρότασιν ἀξιοτίμου Συναδέλφου καὶ ἐβόα ὁλόκληρος ὅτι πρέπει ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιον νὰ διαταχθῇ ἀναθεώρησις ὅλων τῶν ἀπαλλαγῶν, τῶν μέχρι σήμερον γενομένων. Ἐκπλήσσομαι δὲ σήμερον ἀκούων ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἀναθεώρησις καὶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀναστολή, διότι ἀναφέρονται παραδείγματα κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμνε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, χωρὶς ὅμως νὰ ἀναμιμνήσκωνται τὰ παραδείγματα ὅλων τῶν διαβαινόντων εἰς τὰ ὁδοὺς ἐγωϊστικώτατα, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν παρουσιάζοντο ἄλλοι μὲν ὡς βοηθητικοὶ καὶ ἄλλοι ὡς ἀπαλλαγέντες. Τοῦτο ἔκαμεν ἐντύπωσιν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν, τοῦτο ἔκαμεν ἐντύπωσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τοῦτο ἐξανέστη ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος καὶ ἠξίωσε, δύναμαι νὰ εἴπω, καὶ ἐπέβαλεν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ προκληθῇ τὸ διάταγμα, τὸ ὁποῖον προεκλήθη. Τὸ μέτρον ἦτο ἀναγκαῖον, ἦτο μέτρον ἡσυχίας τῆς κοινῆς γνώμης, καὶ θὰ εἶναι εὐχῆς ἔργον, ἐὰν ἐκπληρωθῇ καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν. Ὁ τρόπος βεβαίως καθ’ ὃ κατὰ τὸ διάταγμα ἐκτελεῖται ἡ ἀναθεώρησις δὲν εἶναι τέλειος.

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§94Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγώ, κύριοι Βουλευταί, δὲν γνωρίζω τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπὴν οὔτε κατ’ ὄψιν. Ἐὰν ὅμως οἱ ἀποτελοῦντες ταύτην εἶναι ἀνεπαρκεῖς, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τὸ γνωρίζει καὶ ἂν νομίζῃ ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ διαγνώσωσι τὰ νοσήματα δύναται νὰ τὴν ἀντικαταστήσῃ δι’ ἄλλων, μανθάνω ὅμως ἐξωδίκως ὅτι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων ἐντιμοτάτων καὶ ἐπιστημόνων καλῶν.

§95Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Εἶναι ἐπιστήμονες, ἀλλ’ ὄχι πανεπιστήμονες.

§96Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔκαμεν ἐντύπωσιν εἰς τὴν τάξιν τῶν ἰατρῶν ἐκ τῶν κυρίων Συναδέλφων ὅτι εἷς ὅστις ἔπασχεν ἐθεωρήθη ἱκανός, ἐνῷ ἦτο ἀνίκανος, καὶ δὲν τοῖς ἔκαμεν ἐντύπωσιν ὅτι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν τόσοι ἱκανοὶ πρὸς στράτευσιν δὲν μετέσχον καὶ τῶν δύο πολέμων καὶ ἐθεωρήθησαν ὡς ἀνίκανοι, ἐνῷ ἦσαν ἱκανώτατοι; Δὲν τοῖς ἔκαμαν ἐντύπωσιν τὰ αἴσχη τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πολέμων; Μόνον ἐὰν ἐξητάζοντο αἱ ἀπαλλαγαὶ αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων, τοῦτο καὶ μόνον ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ τὸ μέτρον τοῦτο, διότι αἴσχη τῷ ὄντι διεπράχθησαν. Διεπράχθησαν ἐν Ἀθήναις καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας αἴσχη ὑπὸ τὰς ὄψεις ὅλων ἡμῶν. Ἐφωνάζομεν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσακουσθῶσιν αἱ φωναὶ ἡμῶν παρὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, διότι ἔλειπον τότε οἱ ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικοὶ ἰατροὶ εὑρισκόμενοι ὅλοι εἰς τὸν πόλεμον. Ὑπὸ τὰς ὄψεις ὅλων ἡμῶν ἐγένοντο παράνομοι ἀπαλλαγαί, ἐδίδοντο παρανόμως ἄδειαι, καὶ χρηματισμοὶ τοῦ αἰσχίστου εἴδους ἐλάμβανον χώραν καὶ τόσα ἄλλα, καὶ ἀναφέρω μόνον τὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ πολέμου μετὰ τὰς μάχας, ὅτε ἐπανῆλθον ἐνταῦθα οἱ στρατεύσιμοι. Μὲ συγκινεῖ βεβαίως ἂν εἷς ἀσθενὴς σήμερον θεωρηθῇ ὡς ὑγιής, ἀλλὰ μὲ συγκινεῖ περισσότερον τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔβλεπον κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων, καὶ θὰ ἐπεθύμουν τοῦτο μόνον νὰ ἐξετάσητε. Δὲν μὲ συγκινεῖ ὅμως καθόλου—καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Συναδέλφους τοὺς εἰδικούς, οἵτινες ὡμίλησαν διὰ τὴν συνοχὴν τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς πειθαρχίας—ἂν γίνωσι γνωστὰ τὰ ὀνόματα τῶν ἰατρῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπήλλαξαν τοὺς ἐντελῶς ὑγιεῖς, ἰδίως δὲ κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν. Θὰ ἐπεθύμουν οὐ μόνον νὰ τιμωρηθῶσιν, ἂν εἶναι μόνιμοι στρατιωτικοί, ἀλλὰ νὰ ζητηθῇ κατ’ αὐτῶν καὶ ποινικὴ τιμωρία. Εἶναι ἐφικτὸν τοῦτο (Χειροκροτήματα) Νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ ἁρμόδια Δικαστήρια καὶ ὅσοι ἐκ τῶν ἰατρῶν ἐκείνων τῶν ἐφέδρων τῶν ἐξ ἐπιστρατείας ἀνακληθέντων ἢ μὲ βαθμὸν προσῆλθον καὶ συνετέλεσαν εἰς τοῦτο.

§97ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Περὶ τούτου θὰ ἔχωμεν τὰς ἀποδείξεις, ὅταν θὰ τελειώσῃ ἡ ἀναθεώρησις.

§98Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§99Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἴμεθα ἐντελῶς σύμφωνοι. Σεῖς ἐξεφράσατε μίαν ἀπειλήν, ὅτι θὰ διαταραχθῇ ἡ συνοχὴ τοῦ στρατεύματος καὶ ἡ πειθαρχία, ὅτι θὰ θίξωμεν πρόσωπα καὶ ὅτι θὰ κάμωμεν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Ἐγὼ ἀκριβῶς τοῦτο ζητῶ, ἂν ἀποδειχθῶσιν οἱ ταῦτα διαπράξαντες, ἂν ἐξετασθῇ ὁ Α ὁ ἐξαιρεθεὶς διὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ λόγος αὐτὸς δὲν ὑφίστατο, νὰ κληθῇ ὁ ἐξαιρέσας αὐτὸν ἰατρός, ἵνα δώσῃ λόγον ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης. Σήμερον εἶναι τοῦτο ἐφικτόν, ἐνῷ τότε ἦτο ἀνέφικτον. Καὶ ἐνῷ τοιαύτην ἔχω τὴν γνώμην, ὑποβάλλω ὅμως τὴν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων καὶ τῆς δυσχερείας τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες ἀξιότιμοι Συνάδελφοι κ. Καρπετόπουλος καὶ Λιδωρίκης, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀνασταλῇ ὄχι ἐπὶ πολὺν καιρόν, ἐπί τινας ἡμέρας μόνον, τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς, ὥστε νὰ μεταβῶσιν οἱ ἐνταῦθα συγκεντρωμένοι εἰς τὰς ἐπαρχίας αὐτῶν, διότι, ἂν θελήσητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ λάβητε γνῶσιν ἑνὸς σημειώματος τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ κ. Καρπετόπουλος εἰς χεῖράς του, θὰ ἐμανθάνετε ὅτι σήμερον παρουσιάσθη εἷς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῷ εἶπε νὰ ἐπανέλθῃ μετὰ δώδεκα ἡμέρας, αὐτὸς δὲ εὑρίσκεται ἐδῶ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητῶ ἐγὼ εἶναι τρόπος κανονισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Εἶναι δυνατὸν νὰ διαταχθῇ προσωρινῶς ἡ ἀναστολή, ἐντὸς δε τεσσάρων ἢ πέντε ἡμερῶν νὰ κανονισθῇ ὁ τρόπος τῆς ἐξετάσεως καί, εἰ δυνατόν, νὰ μεταβῇ ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ ἐπαρχίας ἢ κατὰ δήμους. Εἶναι προτιμότερον νὰ ὑπάγῃ ἡ Ἐπιτροπὴ σπίτι των παρὰ νὰ ἔρχωνται αὐτοὶ ἐδῶ. Ἂν δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετασθῶσι καὶ ὅσοι εἶναι ἐδῶ, ἂς σχηματισθῇ καὶ ἄλλη ἡ Ἐπιτροπή, ἵνα διευκολυνθῇ τὸ ἔργον.

§100Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ποῦ θὰ εὑρεθῶσιν οἱ εἰδικοὶ ἰατροὶ καὶ εἰς τὰ μέρη αὐτά, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ὑπάγῃ ἡ Ἐπιτροπή;

§101Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ ἰδία Ἐπιτροπὴ νὰ περιοδεύσῃ.

§102Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρέπει νὰ περιλάβῃ καὶ ὅλας τὰς εἰδικότητας.

§103Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν χρησιμεύουσι τόσαι λεπτομέρειαι. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι καὶ σεῖς ποῦ δὲν εἶσθε ἰατρὸς καὶ ἐγὼ ἀκόμη τὰ 9)10 τῶν ἀπηλλαγμένων θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὰ ἐξετάσωμεν, ἐνῷ μόνον εἰς τὸ ⅒ εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ ἀμφιβολία. Δὲν ἐννοῶ δὲ τὸν μέγαν θόρυβον τὸν ὁποῖον κάμνουσιν οἱ βοηθητικοί. Τί φοβοῦνται αὐτοί; Ἦσαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κληθῶσιν, ἀπορῶ δὲ καὶ σήμερον διὰ τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς ἐπιτροπῆς· ἂν εἶναι αὐστηρόν, ὅπως σεῖς λέγετε, διατί δὲν τοὺς ὀνομάζει βοηθητικοὺς καὶ πάλιν, διότι καὶ πάλιν θὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§104ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τώρα δημιουργεῖται μία νέα κατάστασις· οἱ βοηθητικοὶ δὲν θὰ κληθῶσι πλέον, ἐνῷ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ κληθῶσιν ἱκανοὶ θὰ κληθῶσιν.

§105Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι καὶ ἓν ἄλλο πρᾶγμα. Ἔχομεν τοὺς ἀπηλλαγμένους ἐκ κήλης. Αὐτοὶ τότε νομίμως ἀπηλλάγησαν, ἐνῷ σήμερον διὰ Διατάγματος ἡ κήλη δὲν θεωρεῖται λόγος ἀπαλλαγῆς. Αὐτοὶ νομίζω ὅτι ἦτο περιττὸν καὶ νὰ ἐξετασθῶσι, διότι πάντες οἱ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἀπηλλαγμένοι εἶναι ἱκανοὶ ἀπὸ σήμερον. Ἡ τότε Ἐπιτροπὴ δὲν ἔσφαλεν ὡς πρὸς αὐτούς, καλῶς τοὺς ἐχαρακτήρισε.

§106Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Μόνον ἰατροὶ δύνανται νὰ εἴπωσιν αὐτό, διότι ἡ κήλη εἶναι νόσημα τὸ ὁποῖον ἐξ αὐτῆς τῆς φύσεώς του αὐξάνει, καὶ ἴσως κήλη, ἡ ὁποία κατὰ τὸ διάταγμα τότε ἔπρεπε νὰ μὴ ἐξαιρεθῇ, σήμερον νὰ εἶναι ἐξαιρετέα.

§107Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ γενόμενον λέγω ὅτι ἐγένετο κατόπιν κοινῆς βοῆς καὶ διαμαρτυρίας, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως, εἰ δυνατόν, διορθώσῃ τὰ κακὰ τὰ προκύψαντα, καὶ διὰ μιᾶς διαρρυθμίσεως τακτικωτέρας τόσον διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν πιστοποιητικῶν, ὅσον καὶ διὰ τὴν προσέλευσιν τῶν ἐξεταστέων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιτροπήν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἂς φροντίσῃ νὰ ἐκλέξῃ τοὺς καλλιτέρους καὶ ἀρίστους. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ κληθῶσι πρὸς ἀναθεώρησιν ἰδίως οἱ νέοι τῆς τελευταίας ἐφεδρείας, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ γνώμην καὶ διατάξῃ ἄλλο τι.

§108Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ὑποθέτω νὰ ὑπάρχῃ κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἦτο ἀσφαλῶς κεκηρυγμένος ὑπὲρ τοῦ θαυμασίου αὐτοῦ κυβερνητικοῦ μέτρου, καὶ ἡ ὁμιλία τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος μὲ ἀπαλλάσσει νὰ μακρηγορήσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Δὲν ἦτο ὅμως δυνατὸν παρὰ νὰ εὑρεθῇ καὶ κατηγορία· ἐὰν δὲν εὑρέθη κατὰ τοῦ μέτρου ὁλοκλήρου, ἔπρεπε νὰ κατηγορηθῇ ἐν ταῖς λεπτομερείαις αὐτοῦ τὸ μέτρον τοῦτο. Καὶ οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες εἰδικοὶ—διότι ἐγὼ δὲν εἶμαι τοιοῦτος—ἀνέπτυξαν ὅτι τὸ μέτρον εἶναι ἐλαττωματικόν, διότι τὸ χρονικὸν διάστημα τὸ ὁποῖον ἔταξεν ὁ νόμος δὲν εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ γίνῃ τακτικὴ καὶ καθ’ ὅλους τοὺς κανόνας καὶ τοὺς τύπους τοὺς αὐστηροὺς ἡ ἐπιθεώρησις. Ὁ πρῶτος ἀξιότιμος προλαλήσας, ἰατρὸς ἔγκριτος, μᾶς ἀνέπτυξεν ὅτι χρειάζονται ἀκτῖνες Ῥαῖντγκεν, μᾶς ἀνέπτυξεν ὅτι πολλάκις θὰ ἦτο ἀνάγκη τριῶν, τεσσάρων, πέντε, δέκα ἡμερῶν δι’ ἕνα καὶ μόνον ἀσθενῆ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔπρεπε νὰ χρειασθῇ ἔτος ὁλόκληρον διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἱστορικὴ ἀναθεώρησις τῶν βοηθητικῶν καὶ ἀνικάνων. Ἀλλά, καὶ ἂν τυχὸν ἐγένοντο σφάλματά τινα περὶ τὴν ἐξέτασιν, δὲν ὑποθέτω τὰ σφάλματα αὐτὰ νὰ εἶναι τόσον σοβαρὰ ὅσον ἀνεπτύχθησαν, δὲν ὑποθέτω νὰ εἶναι καὶ τόσον ἐπικίνδυνα. Οἱ πλεῖστοι τῶν βοηθητικῶν ἔχουσιν ἤδη ὑπηρετήσει· θὰ ὑπηρετήσωσιν, ἂν κληθῶσιν, ἢ καὶ ἂν εὑρεθῇ κανεὶς ἐκ τῶν μὴ ὑπηρετησάντων νὰ ὑπηρετήσῃ, ἀσφαλῶς ἂν παρουσιασθῇ ἀσθενής, θὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τοῦ ἰατροῦ τοῦ σώματός του. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμεν ἀγανάκτησιν εἶναι ἡ ὁμιλία τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος, ὁ ὁποῖος τραγικώτατα παρέστησε τὰ πράγματα. Χιλιάδες πρὸ τῶν νοσοκομείων — μνήσθητί μου, Κύριε! — περιφέρονται εἰς τὰς ὁδούς. Δύναμαι νὰ εἴπω, κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ ὁ ὁποῖος κατάγομαι ἴσως ἀπὸ τὴν πτωχοτέραν ἐπαρχίαν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει ἀπολύτως πτωχούς, ὅτε δὲ ἐγνώριζον οἱ Ἕλληνες στρατεύσιμοι ὅτι μετὰ παρέλευσιν πέντε ἢ ἓξ μηνῶν θὰ προσέλθωσιν ἀσφαλῶς, εἶχον κάμει τὰς οἰκονομίας των, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις νὰ χορηγήσῃ ἰδιαίτερα μέσα εἰς αὐτούς. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι τὸ μέτρον εἶναι καθόλου ἐπιτυχές, ὡς ἐπίσης τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἄριστοι ἐπιστήμονες καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἐπιτελοῦσι τὸ καθῆκόν των ὡς ἄριστα ἀσφαλίσαντες τὴν καθολικὴν τοῦ μέτρου ἐπιτυχίαν.

§109Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Συχνὰ μοὶ συνέβη κατὰ τὴν διαρρεύσασαν διετίαν ἐν τῇ συνειδήσει μου νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς Πολιτείας καὶ ὑπηρεσίας, ἰδιαίτατα δὲ τῆς στρατιωτικῆς, διὰ τὴν ἔλλειψιν τὴν ὁποίαν ἐπεδείκνυεν εἰς τὸ νὰ ψυχολογήσῃ περὶ τοῦ τίνα ἦσαν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλοντο ἐκ τῶν περιστάσεων καὶ τῶν νέων ὅρων καὶ τῶν συναισθημάτων τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησεν ἡ πολεμικὴ περίοδος τὴν ὁποίαν διήλθομεν, ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω ὅτι καὶ πλειστάκις ἐν τῇ συνειδήσει μου ἐμέμφθην καὶ κατεδίκασα τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἰδιαίτατα δὲ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ. Ἡ καταδίκη μου ἀφεώρα τοῦτο ἀκριβῶς, ὅτι ἐδείκνυε τελείαν ἔλλειψιν συναισθήσεως τῆς πορείας ἡ ὁποία θὰ ἐγεννᾶτο, ἡ ὁποία πραγματικῶς ἐγεννήθη ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ κατανομὴ τῶν θυσιῶν ὑπὲρ πατρίδος δὲν ἦτο ἴση μεταξὺ τῶν πολιτῶν. Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ἀπόδειξις ἐκ τῶν πρώτων ὅτι ἤρχισε πλέον ἡ ψυχολογία τῶν νέων αἰσθημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπέδειξεν ὁ πόλεμος, νὰ ἐπηρεάζῃ τὴν διοίκησιν, καὶ ἑπομένως εἶναι ἄξιος θερμῶν συγχαρητηρίων καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, διότι ἐσκέφθη νὰ εἰσαγάγῃ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον εἰσάγεται, διότι, ὡς παρετήρησαν καὶ ὁ Συνάδελφος ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος καὶ ἄλλοι, εἶναι μέτρον πρὸς καθησύχασιν τῆς κοινῆς γνώμης, ἢ μᾶλλον εἶναι τὸ μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου δεικνύει ἡ νέα Πολιτεία, διότι νέα Πολιτεία ἐγεννήθη μετὰ τὸν πόλεμον, ὅτι πραγματικῶς καταδικάζει τὴν παλαιὰν Πολιτείαν, καὶ ἐννοεῖ δικαιοσύνη νὰ κρατῇ εἰς τὴν προσφορὰν τῶν ὑπὲρ πατρίδος θυσιῶν. Λοιπὸν τοιοῦτο μέτρον δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε κατ’ ἀρχὴν οὔτε κατὰ τὰς λεπτομερείας νὰ κατακριθῇ, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδηλωθῇ δυσφορία ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ διὰ τὴν ἐπιδιωκομένην μεταρρύθμισιν. Ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω τί συνέβη εἰς ἐμὲ αὐτόν, εἰς τὸν ὁποῖον σπανίως προσέρχονται οἱ συμπολῖταί μου· συνέβη νὰ παρουσιασθῶσι συμπολῖταί μου οἱ ὁποῖοι μὲ παρεκάλεσαν, διὰ τὴν διευκόλυνσιν ὅπως ὑποστῶσι τὴν ἀναθεώρησιν, νὰ ἐρωτήσω αὐτοὺς διὰ τίνα λόγον ἐξηρέθησαν, καὶ μοὶ εἶπον «ἄ! ἔτσι ἐγένετο». Ἦσο ἀσθενής; Ὄχι.

§110ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχουσι πλεῖστοι.

§111Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπάρχουσι πλεῖστοι τόσῳ περισσότερον τὸ μέτρον θὰ ἐκτιμηθῇ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι εἶναι δίκαιον. Τὸ μέτρον ἦτο δικαιότατον, εἶναι τὸ πρῶτον μέτρον τὸ ὁποῖον ἀπορρέει ἐκ τῆς ψυχολογίας τῶν πολέμων. Ἐκτὸς τῶν ὅσα ὁ ἐκ Κεφαλληνίας Συνάδελφος εἶπε, τὰ ὁποῖα δὲν εἶμαι διόλου ἁρμόδιος νὰ ἐξελέγξω, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν θὰ ἦτο τὸ μέτρον τῆς συζητήσεως τῶν λόγων τῆς ἐξαιρέσεως. Περὶ τούτου δὲν εἴμεθα ἁρμόδιοι· δὲν βλέπω νὰ ἔχῃ σχέσιν τινὰ μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν κειμένων νόμων. Τὸ ἄλλο σπουδαῖον ζήτημα μετὰ τοῦ ὁποίου εἶμαι πληρέστατα σύμφωνος μετὰ τοῦ κ. Καρπετοπούλου εἶναι τοῦτο, ὅτι πραγματικῶς ὑπάρχει συρροὴ πολλῶν οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξελεγχθῶσι ταχέως καὶ οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται δαπάνας οἰκονομικὰς βαρυτάτας μὲ τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, διότι διερχόμεθα οἰκονομικὴν κρίσιν. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως θὰ ἦτο δίκαιον νὰ ἐξεύρῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἕνα τρόπον ὁ ὁποῖος, χωρὶς νὰ δυσκολεύῃ τὸ ἔργον ἢ νὰ διευκολύνῃ καταστρατήγησιν τοῦ μέτρου, νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν ἄνετον καὶ ἄνευ οἰκονομικῶν βαρῶν ἀναθεώρησιν τοῦ ὑπὸ ἐξέτασιν. Τοῦτο εἶναι ἄξιον συζητήσεως, δὲν ἔχω ὅμως οὐδεμίαν εἰδικότητα ὡς πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ χαίρω διότι παρίσταται ἐνταῦθα ὁ ἁρμοδιώτερος τμηματάρχης ὁ ὁποῖος ὑποθέτω ὅτι θὰ ἔλαβεν ὑπὸ σημείωσιν τὰ ὅσα ἐλέχθησαν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης.

§113Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι καὶ πρὸ τοῦ πολέμου καὶ κατὰ τὸν πόλεμον συνέβησαν ἔκτροπα κατὰ τὴν ἐξέτασιν ἐκείνων τῶν ὁποίων ἡ εὐρωστία καὶ ἡ ὑγεία ἐξητάσθησαν. Ἀλλὰ κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην καὶ πρὸ τοῦ πολέμου καὶ κατὰ τὸν πόλεμον βεβαίως κατὰ κανόνα ἐθεωρήθησαν ὡς βοηθητικοὶ καὶ ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἀνίκανοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὄντως ἦσαν τοιοῦτοι καὶ οὗτοι ἀπετέλουν τὴν ἐξαίρεσιν. Πρόκειται λοιπὸν περὶ τῶν ἐκ τῆς ἐξαιρέσεως τοῦ κανόνος, καὶ περὶ τούτων ἔλαβε πρόνοιαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν λίαν ἀξιεπαίνως, ἀκολουθῶν τὴν ψυχολογίαν τὴν μετὰ τὸν πόλεμον καὶ κατὰ τὸν πόλεμον γεννηθεῖσαν. Τὸ μέτρον εἶναι ὀρθὸν καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπικροτήσω αὐτό, ὁ τρόπος ὅμως κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκρίθη σκόπιμον νὰ γίνῃ ἡ ἀναθεώρησις τῶν τυχὸν γενομένων ὑπερβασιῶν ὑπῆρξε λίαν βεβιασμένος, λίαν ἄδικος καὶ ἐπιζήμιος, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ λησμονῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι πρόκειται περὶ ἀγροτῶν οἱ ὁποῖοι ἐπὶ δύο ἔτη συναπτὰ ἦσαν ἀπομεμακρυσμένοι τῶν ἑστιῶν των, ὅτι χιλιάδες χειρῶν ἐργατικῶν ἐπὶ μακρὸν χρόνον δὲν εἰργάσθησαν, δὲν παρήγαγον. Τῆς καταστάσεως αὐτῆς τῆς ἀργίας τὸν ἀντίκτυπον αἰσθάνονται σήμερον. Σήμερον δὲ εἶναι ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ χωρικὸς προσπαθεῖ ν’ ἀνασυντάξῃ τὰ οἰκονομικά του, πρόκειται περὶ ἐποχῆς τοῦ ἔτους κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀγρόται καταγίνονται εἰς τὴν σποράν, ἵνα ἐξασφαλίσωσι τὴν τροφήν των, καὶ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην καλοῦνται νὰ ἐγκαταλίπωσι τὰς ἑστίας των ὅπως ἀναθεωρηθῶσι καὶ παραμείνωσι δὲν ἠξεύρω πόσον καιρὸν μακρὰν τῶν ἐργασιῶν των. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὸ σύστημα τῶν περιοδευόντων Στρατιωτικῶν Συμβουλίων νὰ κατήρτιζεν ἐπιτροπὰς αἱ ὁποῖαι νὰ περιοδεύωσι καὶ οὕτω ν’ ἀπαλλάξωσιν ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀγροτικοὺς καὶ ἀστικοὺς πληθυσμοὺς ἀπὸ τοῦ ταξιδίου καὶ τῆς δαπάνης. Ἂν δὲ συνέπιπτεν εἰς τὸν καταρτισμὸν αὐτῶν τῶν ἐπιτροπῶν νὰ μὴ εἶναι οἱ εἰδικοὶ τυχὸν καὶ ἐπρόκειτο περὶ νοσήματος δυσδιαγνώστου νὰ ἐπεφυλάσσοντο, νὰ ἐστέλλετο ὁ ἐξεταζόμενος εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅπως θεωρηθῇ ὑπὸ εἰδικῶν, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ διηυκολύνομεν τὰς λαϊκὰς αὐτὰς μάζας, εἰς τὰς ὁποίας προσθέτομεν μίαν ἐπὶ πλέον δαπάνην. Τὸ ἄτοπον λοιπόν, τὸ ὁποῖον συνέβη, δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ. Ἂν δὲ συνέβησαν ἐξαιρέσεις καὶ ἐγένοντο ἐξαιρέσεις καὶ πρὸ καὶ κατὰ τὸν πόλεμον, ὀφείλει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ν’ ἀσκήσῃ ἔλεγχον αὐστηρότατον, καὶ ὅπου συναντήσῃ ἔκτροπα τοιαῦτα νὰ τὰ πατάξῃ παραπέμπων τοὺς παραβάτας καὶ παρανομήσαντας, καὶ εἶναι γνωστοὶ τινὲς ἐξ αὐτῶν, ἐκεῖ ὅπου πρέπει, διὰ νὰ δώσωσι λόγον τῶν πράξεών των, διὰ νὰ ἔχωμεν καθιερωμένον οὕτως ἓν προηγούμενον, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ταλανίζωμεν τοὺς ἀγρότας ἀναχωροῦντας ἀπὸ τῶν ἑστιῶν των καὶ ἐρχομένους εἰς τὰς ἕδρας τῶν ἐπιτροπῶν διὰ νὰ ἀναθεωρηθῶσι. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος.

§115Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ συμμετάσχω τῆς συζητήσεως, καίτοι ἀναγνωρίζω ὅτι ὑπερηκόντισεν ἡ γενικευθεῖσα συζήτησις τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα προσδιώρισεν ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ συστάσει τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κεφαλληνίας, διότι ἐν τῇ συστάσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀνευρίσκω, ὅτι αἰτεῖται ἵνα παραταθῇ ἡ προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκλήθησαν ν’ ἀναθεωρήσωσι τὰς προγενεστέρας γνωμοδοτήσεις τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν. Ἡ συζήτησις βεβαίως θὰ εἶχε τὴν θέσιν της προκειμένου περὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετράπη ἡ σύστασις τῶν ἐπιτροπῶν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἅπαξ ἡ συζήτησις αὕτη ἔλαβε χώραν, δὲν βλάπτει ἂν ἐλέχθησαν ὅσα θὰ ἐλέγοντο ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Δὲν νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ συνιστωμένη παράτασις παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Κεφαλληνίας δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα ὑπέδειξεν ὁ κ. Συνάδελφος καὶ ἄλλοι Συνάδελφοι ὡς λαμβάνοντα χώραν κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν προεκδεδομένων ἀποφάσεων τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν. Ὅτε ἄλλοτέ ποτε διαρκοῦντος τοῦ δευτέρου πολέμου συνεζητεῖτο ἐν τῇ Βουλῇ νομοσχέδιον μεταρρυθμίζον τινὰς διατάξεις τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου, καὶ δὴ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ νόμου τούτου, ἀπηχῶν τὴν κοινὴν γνώμην, τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα πανταχόθεν ἠγείροντο κατὰ τῶν θρυλουμένων παραβάσεων ἐνίων τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν, ἀπηχῶν, λέγω, τὰ παράπονα ἐκεῖνα ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδίδετο εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸ δικαίωμα ἵνα, ὁσάκις αὐτὸς ἐθεώρει ἀναγκαῖον, διατάσσῃ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν γνωμοδοτήσεων τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν τῶν ἀφορωσῶν ἀπαλλαγὰς στρατευσίμων, διότι ἐφρόνουν ὅτι διὰ τοῦ μέτρου ἐκείνου, ἂν ἐλαμβάνετο, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιεστέλλετο πᾶσα ὑπερβασία καὶ κατάχρησις τὴν ὁποίαν διέπραττον τυχὸν αἱ ὑγειονομικαὶ ἐπιτροπαί, καὶ ὅτι τὸ μέτρον ἐκεῖνο θὰ ἦτο ὁ χαλινὸς ὁ περιστέλλων τὰς αὐθαιρεσίας αὐτῶν, ὁ φραγμὸς ὁ τιθέμενος κατὰ τῶν διαθέσεων τῶν ἐπιτροπῶν ἵνα χαρισθῶσιν εἰς τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τῶν στρατευσίμων. Ἂν ἐνθυμῶμαι καλῶς, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπέκρουσε μὲν τότε τὴν τροπολογίαν, ἐδήλωσεν ὅμως εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι εἶχεν ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ὅτι προετίθετο προσεχῶς νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, ἴσως δὲ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβε διὰ τοῦ νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος. Ἀλλ’ εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι, ἂν ἐλαμβάνετο ὑπὸ τῆς Βουλῆς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐγὼ τότε ὑπέδειξα εἰς αὐτήν, δὲν θὰ εἴχομεν τὴν ἀνάγκην σήμερον νὰ κυρώσωμεν Β. Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου συνιστᾶται ἀναθεωρητικὴ ἐπιτροπή, καὶ δὲν θὰ ἠκούομεν τὰς διαμαρτυρίας κατὰ τοῦ ἔργου τῶν ἀναθεωρητικῶν ἐπιτροπῶν. Ἀλλ’ ἐντεῦθεν δὲν δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ πόρισμα ὅτι κακῶς ἐγένοντο τὰ γενόμενα, ὅτι κακῶς ἐξεδόθη Β. Διάταγμα ἐπιτρέπον τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν, διότι τὸ Διάταγμα τοῦτο εἶναι πλήρωσις κοινῆς ἀνάγκης καὶ κοινῆς ἀνάγκης ἅπαξ ἅπαντος τοῦ ἔθνους, καὶ ἰδίως εἶναι πλήρωσις τοῦ πόθου ὁλοκλήρου τῆς στρατευομένης Ἑλληνικῆς νεολαίας, ἥτις, ὅτε εἶχε τὸ εὐτύχημα νὰ ὑπηρετῇ τὴν πατρίδα καὶ νὰ χύνῃ τὸ αἷμα αὐτῆς χάριν τοῦ μεγαλείου τῆς Πατρίδος, ἐμάνθανε καὶ ἔβλεπεν ὅτι ἄλλοι ὑγιεῖς στρατεύσιμοι ἀπέφευγον τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν παρεσκεύαζεν εἰς αὐτοὺς ἡ Πατρὶς καὶ ἐκαυχῶντο ἀκόμη ὅτι διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα εἶχον κατώρθωσαν νὰ ἐπιτύχωσιν ἀπαλλαγὴν ὑπὸ τῶν ἐπιτροπῶν. Λοιπὸν τῆς ἐντίμου καὶ φιλοπάτριδος νεολαίας ἱκανοποιεῖ τὸ αἴσθημα τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ ἐρχόμεθα ἡμεῖς σήμερον νὰ διατυπώσωμεν τὰς διαμαρτυρίας ἐπὶ παραβάσει τῶν καθηκόντων τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν; Βεβαίως εἶναι ἀνθρώπινον τὸ σφάλλεσθαι καὶ ἁμαρτάνειν, καὶ ἐνδεχόμενον καὶ αὐταὶ αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ περιέπεσαν εἰς σφάλματά τινα καὶ ἀδικήματα ἀκόμη, ἀλλ’ ἐρωτῶ ὑμᾶς, Κύριοι, τί εἶναι τὸ πιθανώτερον; εἶναι πιθανώτερον ὅτι αἱ νῦν λειτουργοῦσαι ἐπιτροπαὶ περιέπεσαν εἰς σφάλματα καὶ ἀδικήματα ἢ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πολέμων ἐλειτούργουν πρὸ ἑνὸς καὶ δύο ἐτῶν; Καὶ ἂν πιθανώτερον εἶναι, ὡς καὶ ὄντως εἶναι, ὅτι ἐκεῖναι αἱ ἐπιτροπαὶ ἔσφαλαν, ὅτι ἐκεῖναι αἱ ἐπιτροπαὶ αἱ κακῶς συγκροτηθεῖσαι ἐξ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ἐνίοτε, αἱ ἄνευ ἐπιτηρήσεως καὶ ἄνευ ἀγρύπνου καὶ ἐνδελεχοῦς ἐπιβλέψεως ἕνεκα τῆς τότε καταστάσεως τοῦ Ἔθνους ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας καὶ τῆς προϊσταμένης ἀρχῆς λειτουργήσασαι ἔσφαλαν καὶ παρεξέκλιναν τοῦ καθήκοντος αὐτῶν, ὑπάρχει πιθανότης ἄρά γε ὅτι καὶ αἱ σήμερον λειτουργοῦσαι ἐπιτροπαὶ πρὸς ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων ἐκείνων, σήμερον ὅτε εὑρισκόμεθα ἐν σχετικῇ ἠρεμίᾳ, ὅτε πᾶσαι αἱ ἐπιτροπαὶ δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τὰ καθήκοντα αὐτῶν ὑπὸ τὰς ὄψεις καὶ τὴν ἐπιτήρησιν καὶ τὸν ἔλεγχον τὸν συνεχῆ καὶ ἀδιάλειπτον τῆς ἀνωτάτης στρατιωτικῆς ἀρχῆς, ὅτι αὗται ἤθελον σφάλει ἢ ἤθελον ἁμαρτήσει περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν;

§116ΣΠ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ὅτε δὲν ἔχουσι τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον.

§117Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα καὶ ἀμέσως θὰ ὁμιλήσω περὶ τούτου. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, κύριε Συνάδελφε, δὲν πρόκειται ν’ ἀντείπῃ τις εἰς τὰς ὀρθὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας καὶ ὑμεῖς καὶ ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος κ. Ἀλιβιζᾶτος ὑπέβαλε περὶ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ χρόνου πρὸς ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων, διότι ταῦτα καλῶς ἐλέχθησαν καὶ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καὶ δὴ ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς θέλει συμμερισθῆ τὰ ἐντεῦθεν ὀρθῶς λεχθέντα καὶ θέλει λάβει τὰ προσήκοντα μέτρα· ἀλλὰ ὁμιλῶ περὶ τῶν πιθανῶς γενομένων ἄλλοτε, πιθανῶς δὲ γενομένων ἤδη καὶ λέγω ὅτι αἱ σήμερον λειτουργοῦσαι ἐπιτροπαὶ ὑπὸ τὰς ὄψεις καὶ τὸν ἔλεγχον τὸν ἀδιάλειπτον τοῦ Ὑπουργοῦ, εἶναι πολὺ πιθανώτατον ὅτι δὲν θέλουσι σφάλει, εἶναι πολὺ πιθανώτατον ὅτι δὲν θέλουσιν ἁμαρτήσει ὡς ἡμάρτησαν τυχὸν αἱ ἐπιτροπαὶ ἐκεῖναι αἱ λειτουργήσασαι κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων. Ἀλλ’ ἐντεῦθεν ἐξετέθησαν καὶ συγκεκριμένα τινὰ γεγονότα, Κύριοι, γεγονότα μαρτυροῦντα ὅτι παρεβάθησαν τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπιβεβλημένα εἰς τὰς ἀναθεωρητικὰς ἐπιτροπάς, ὅτι στρατεύσιμοι φέροντες πάθησιν σπουδαίαν ἢ ἐκ γενετῆς ἀπὸ διαμαρτίας φυσικῆς εὑρισκόμενοι εἰς ὑποδεεστέραν σωματικὴν κατάστασιν ἐθεωρήθησαν ἱκανοί, καίτοι παλαιότερον διὰ προγενεστέρας ἀποφάσεως εἶχον θεωρηθῆ ἀνίκανοι, ὅτι ἄλλος τις ἐθεωρήθη ἱκανὸς καίπερ πάσχων νόσημα τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκλείψῃ, ἀποκαθισταμένης πλήρως τῆς ὑγείας τοῦ στρατευσίμου μετὰ ἐγχείρησιν, καὶ ἐκάκισαν τὰς τοιαύτας ἀποφάσεις τῶν ἐπιτροπῶν. Δὲν εἰσέρχομαι, Κύριοι, οὔτε ἔχω τὴν εἰδικότητα διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερῆ ἐξέτασιν τῶν τοιούτων ἀντικειμένων. Ἡ τοιαύτη ἐξέτασις ἀνήκει εἰς ἄλλους ἐπιστήμονας. Ἀλλ’ ἂν διεπράχθησαν τοιαῦτα ἁμαρτήματα, ἂν συνέβησαν τοιαῦτα σφάλματα κατὰ τὸ παρόν, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὰ σφάλματα ταῦτα δὲν εἶναι ἀθεράπευτα, ἀλλὰ κυρίως ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, ἂν διεπράχθησαν ἀπὸ τὰς λειτουργούσας ἤδη ἀναθεωρητικὰς ἐπιτροπὰς σφάλματά τινα, τὰ σφάλματα ταῦτα δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μηδὲν ἀπέναντι τῶν ὅσα διεπράχθησαν ἄλλοτε· καὶ ὅτε ἡ Βουλὴ καλεῖται νὰ νομοθετήσῃ, καὶ ὅταν ἡ Βουλὴ καλῆται νὰ λάβῃ μέτρα γενικῆς σημασίας, δὲν δύναται ν’ ἀποβλέψῃ εἰς τὸ Α ἢ τὸ Β ἄτομον· δὲν λέγω ὅτι δὲν ὀφείλει νὰ μεριμνᾷ καὶ περὶ τοῦ ἀτομικοῦ δικαιώματος, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ λαμβάνουσα γενικὰ μέτρα ἀποβλέπει εἰς τὸ γενικὸν συμφέρον τῆς χώρας, καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι, ἂν διεπράχθησαν σφάλματά τινα κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῶν ἤδη λειτουργουσῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν, τὰ σφάλματα ταῦτα θέλουσι θεωρηθῆ ὡς μηδὲν ἀπέναντι τῶν ὅσα συνέβησαν κατὰ τὸ παρελθόν· ἀλλὰ καὶ ταῦτα τὰ σφάλματα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θεραπευθῶσι, καὶ ταῦτα τὰ ἁμαρτήματα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπανορθωθῶσι διὰ προσηκόντων μέτρων λαμβανομένων παρὰ τῆς Βουλῆς. Καὶ διὰ τοῦτο καταλήγων, Κύριοι, ἔχω καθῆκον νὰ ὑποβάλω σύστασίν μού τινα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὴ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον αὐτῆς. Θὰ ἔλθῃ μετ’ ὀλίγον ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ θὰ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ σχετικοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος· θὰ ἐπεθύμουν λοιπὸν ἵνα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ περιληφθῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν ἀναθεωρητικῶν ἐπιτροπῶν τὸ ἔργον δύναται νὰ τύχῃ ἀναθεωρήσεως, ἀλλ’ οὐχὶ γενικῶς καὶ ἀπολύτως, οὐχὶ ὁμαδὸν καὶ ἀθρόως, ὅπως τινὲς τῶν κ. Συναδέλφων ἐζήτησαν, διότι εὑρέθησαν καὶ Συνάδελφοι ὑποστηρίξαντες τὴν τελείαν κατάλυσιν τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον σοφῶς ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν· ὑπῆρξαν Συνάδελφοι, οἵτινες διετάθησαν ὅτι μετὰ τὰ λεχθέντα ἐν τῇ Βουλῇ κατηργήθη τὸ κῦρος τῶν ἐπιτροπῶν καὶ δὲν ὑπάρχουσι πλέον ἐπιτροπαὶ ἀναθεωρητικαί. Ταῦτα οὐδεὶς λογικῶς σκεπτόμενος δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ, ἀλλὰ δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ, ἐφ’ ὅσον συγκεκριμένα παραδείγματα προβάλλονται εἰς τὴν Βουλὴν περὶ παραβάσεως τυχὸν καθηκόντων ἐκ μέρους τῶν ἀναθεωρητικῶν ἐπιτροπῶν ἢ περὶ σφαλμάτων διαπραχθέντων παρ’ αὐτῶν ἢ περὶ ἀποφάσεων ἀτύπως ἐκδοθεισῶν ἕνεκεν ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς χρόνου πρὸς ἐξέτασιν τῶν στρατευσίμων, ὅτι ὑπάρχει τρόπος ἵνα καὶ τὰ σφάλματα ταῦτα θεραπευθῶσι. Καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ δὴ τὸν Πρόεδρον αὐτῆς, ἵνα ἀπεδέχετο τροπολογίαν αὐτοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ αὐτῶν τῶν ἀναθεωρητικῶν ἐπιτροπῶν αἱ ἀποφάσεις θὰ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναθεωρηθῶσιν, ὅταν εἰς ὡρισμένην τινὰ καὶ συγκεκριμένην καὶ εἰδικὴν περίπτωσιν ἀνενεχθῇ ὁ ἐνδιαφερόμενος εἰς τὴν ἀνωτέραν στρατιωτικὴν ἀρχὴν καὶ καταγγείλῃ εἴτε παράβασιν τῆς στρατιωτικῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων αὐτῆς εἴτε σφάλματα διαπραχθέντα κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς. Ὑπὸ τοὺς ὅρους τούτους φρονῶ ὅτι ἐκλείπει ἡ ἀφορμὴ τῆς συζητήσεως, ἐκλείπει πᾶν παράπονον, παύει πᾶσα διαμαρτυρία καὶ δὲν ἀπομένει εἰμὴ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον σοφῶς, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἱκανοποιοῦν τὴν κοινὴν συνείδησιν, καὶ πληροῦν τὸν πόθον τὸν ὁποῖον ὁλόκληρος ἡ στρατευομένη Ἑλληνικὴ νεολαία ἀνέκαθεν, ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ πολέμου, εἶχεν ἵνα ἴδῃ ἀναθεωρουμένας τὰς ἀποφάσεις τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν.

§118Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Τὸ θέμα, κύριοι Βουλευταί, ἐντελῶς ἐξηντλήθη καὶ δὲν θ’ ἀνηρχόμην ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο, καίτοι ἐζήτησα τὸν λόγον, ἂν μὴ οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων ἐξήρχοντο ἐντελῶς τοῦ θέματος· οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοί μου ἔν τε τῇ Βουλῇ καὶ τῇ ἐπιστήμῃ, ὀρθῶς, ὀρθότατα ἔθεσαν τὸ ζήτημα· συγκεκριμένως ὡμίλησαν καὶ ὑπέδειξαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τί ἐφρόνουν ὅτι θὰ συνετέλει πρὸς σκοπιμωτέραν διεξαγωγὴν ἔργου πραγματικῶς βαρυτάτου· πρὸς τὰς ὑποδείξεις αὐτῶν, καίτοι πλεῖστοι ἐκ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων ἐφάνησαν ἐν ἀρχῇ ὅτι ἀντίθετον εἶχον γνώμην, ἐν τέλει κατέληξαν ἀποδεχθέντες πάσας τὰς γνώμας αὐτῶν. Οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες Συνάδελφοι ἐν τῇ ἐπιστήμῃ ἐδήλωσαν ὅτι ὁ χρόνος δὲν εἶναι ἐπαρκὴς πρὸς εὐσυνείδητον καὶ ἐπιστημονικὴν ἐκδήλωσιν τοῦ πολυδαιδάλου ὄντως ἔργου, τὸ ὁποῖον ἀνετέθη εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ταύτας. Ἐδήλωσαν ὅτι, καθ’ ἃς εἶχον πληροφορίας, τὰ μέσα ἅτινα ἡ ἐπιτροπὴ μετέρχεται πρὸς βεβαίωσιν νοσημάτων ὄχι καταφανῶν δὲν εἶναι ἐπαρκῆ. Συγκεκριμένως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυκλάδων Συνάδελφός μου ὡμίλησε περὶ ὀφθαλμοσκοπικῆς ἐξετάσεως γενομένης ὄπισθεν ἑνὸς παραβὰν καὶ ὑπὸ τὸ φῶς τῆς ἡμέρας!

§119ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἂν ἐκτὸς τῆς καταγγελίας τῶν καταφερομένων περὶ τοῦ ὅτι οὕτως ἐγένοντο τὰ πράγματα εἴχετε ἐνδιαφέρον νὰ ἐξετάσητε ἂν καὶ ἄλλος πλὴν τοῦ ἐνδιαφερομένου εἶχεν ἀποδείξεις ὅτι οὕτω πως ἐγένετο.

§120Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἡ παρατήρησίς σας, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δικαία. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν ἐγνώριζον οὔτε προέβλεπον, ὅτι τοιαύτη σήμερον θὰ ἐλάμβανε χώραν συζήτησις, ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον μὲ διεβεβαίωσε περὶ τούτων εἶναι ὄντως ἀξιόπιστον, ἔχω δηλαδὴ πάντα λόγον νὰ πιστεύω ὅτι οὐδόλως ὑπερβάλλω.

§121ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν πιστεύητε ὅλους τοὺς παραπονουμένους, διότι ἐκρίθησαν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἱκανοί, δὲν ἔχω λόγον νὰ σᾶς συγχαρῶ.

§122Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἡ παρατήρησίς σας, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, εἶναι ὀρθοτάτη. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ πρόσωπον εἶναι ἄξιον πάσης ἐμπιστοσύνης. Ἔμαθον ταῦτα ἀπὸ ἐξετασθέντας παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, οὓς τυχαίως συνήντησα ἐν ἑστιατορίῳ.

§123ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑπόσχομαι νὰ ἐξετάσω.

§124Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Τοῖς εἶπον· εἴπατέ μοι ὅλην τὴν ἀλήθειαν, διότι προτίθεμαι νὰ ὁμιλήσω ἡμέραν τινά. Δὲν ἐφανταζόμην ὅμως ποτέ, ὅτι σήμερον θὰ ἐλάμβανε χώραν ἡ συζήτησις αὕτη. Ἐπανερχόμενος εἰς τὴν ὁμιλίαν μου λέγω ὅτι, οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔθιξαν τὸ ζήτημα ἀπὸ ἰατρικῆς ἀπόψεως, καθὼς καὶ ἐγὼ ἀνερχόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, δὲν διαφωνοῦμεν ποσῶς πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία ἐπιτακτικῶς ἐζήτησεν ὅπως τοιαύτη τις ἐξέτασις λάβῃ χώραν, ἠπόρησα δὲ διότι τινὲς τῶν κυρίων προλαλησάντων ἐν τῇ ὁμιλίᾳ αὐτῶν ἔδωκαν τοιοῦτον τόνον εἰς τὴν φρασεολογίαν των, ὥστε νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἔστω καὶ εἷς Βουλευτὴς ἐνταῦθα, ἀντιφρονῶν πρὸς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει ἡ συνείδησις οὐχὶ ἡμῶν, οἵτινες ἔχομεν καθῆκον ἐπὶ τοιούτων πραγμάτων νὰ ἱστάμεθα ὑπεράνω πάσης μικροπολιτικῆς ἰδέας, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀμαθεστέρων πολιτῶν ἢ ἀγροτῶν, οἵτινες δὲν ἔχουσι πλήρη τὴν συνείδησιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν. Τὴν ἐντύπωσιν ταύτην ἠθέλησα ν’ ἀντικρούσω. Ὑπερθεματίζω εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς λήψεως τοιούτου μέτρου, ἀλλὰ μὴ λησμονοῦντες ὅμως ὅτι ἔχομεν εἰδικάς τινας γνώσεις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, καίτοι γνωρίζομεν ὅτι κινδυνεύομεν νὰ παρεξηγηθῶμεν, ἐθεωρήσαμεν ὅτι τὸ καθῆκον ἡμῶν εἶναι ὑπέρτερον, καὶ διὰ τοῦτο ἀνήλθομεν ἐπὶ τοῦ βήματος ἵνα ὑποδείξωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ποῖα εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν θὰ συντείνωσιν εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Οὐδένα εἶδον τῶν κ. Συναδέλφων, οἵτινες ὡμίλησαν περὶ τῆς σκοπιμότητος καὶ τῆς ἀνάγκης, οὐδένα, λέγω, ἐξ αὐτῶν εἶδον θέτοντα ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὰ πορίσματα εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξαν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες Συνάδελφοι ἰατροί. Ἐπειδὴ τὸ θέμα ἐξηντλήθη ἀπὸ ἰατρικῆς ἀπόψεως, δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τούτου· ἕνα εἶχον σκοπὸν ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, νὰ θέσω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, ν’ ἀπαλείψω πᾶσαν τυχὸν δυσμενῆ ἐντύπωσιν ἀπὸ τοὺς λόγους τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, οἵτινες ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν προέθεντο, τίνι τρόπῳ νὰ ὑποδείξωσι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν σκοπιμωτέραν διεξαγωγὴν ἔργου βαρυτάτου, ἀλλὰ πράγματι ἐπιβεβλημένου, πράγματι δικαίου, διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξια παντὸς συγχαρητηρίου ἡ Κυβέρνησις, ἥτις πρὸ οὐδενὸς διστάσασα, ἀπεφάσισε νὰ θέση εἰς ἐφαρμογήν. Προκειμένου δὲ εἰδικῶς περὶ τῶν Κυκλαδιτῶν τοὺς συρρεύσαντας ἀπὸ πάσης γωνίας εἰς Ἀθήνας πρὸς ἐξέτασιν, ἐρωτῶ· ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀνάγκη ὅπως προσέλθωσιν εἰς Ἀθήνας; Μήπως αἱ Κυκλάδες ἔχουσι συγκοινωνίαν ἀξίαν θαυμασμοῦ καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία διὰ τοῦτο ἐκάλεσεν αὐτοὺς ἐνταῦθα πρὸς ἐξέτασιν μὴ ὑπολογίσασα ὅτι δι’ ἕκαστον τῶν ἀνθρώπων τούτων ἐρχόμενον ἐν Ἀθήναις, ἂν εἴπω ὅτι 100 δραχ. δὲν εἶναι ἀρκεταί, δὲν λέγω καμμίαν ὑπερβολήν, διότι, Κύριοι, ὅταν ἀπὸ τοῦ ἄκρου τῶν Κυκλάδων, ἀπὸ τῆς Θήρας ἢ τῆς Ἀμοργοῦ π.χ., ὅπου ὑπάρχει ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος συγκοινωνία, ὅταν, λέγω, εἷς ἄνθρωπος ἐκκινήσῃ ἀπὸ τὰ μέρη ἐκεῖνα διὰ τὰς Ἀθήνας, ἀπαιτοῦνται 30 δραχ. διὰ ναύλους καὶ ἕτεραι 30 δραχμαὶ δι’ ἐπιστροφήν, ἐπὶ πλέον μεγάλη δαπάνη διὰ διαμονὴν ἐπὶ ὀκταήμερον ἐν Ἀθήναις, ὑπὸ τὰς παρούσας μάλιστα οἰκονομικὰς συνθήκας.

§125Γ. ΓΑΪΤΑΝΟΣ. Ἐπὶ εἰκοσαήμερον.

§126Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἐπὶ εἰκοσαήμερον. Τίς θὰ δώσῃ τὸ χρῆμα αὐτὸ εἰς τοὺς πένητας, εἰς τὸν ἀγρότην, εἰς τὸν ὑπάλληλον; Τίς εἶναι αὐτός; Ἂν τὸ Κράτος νομίσῃ ὅτι οἱ παρ’ αὐτοῦ ταχθέντες ἰατροὶ ὅπως ἐκτελέσωσι τὸ καθῆκόν των παρεβίασαν τὴν συνείδησιν καὶ τὸν ὅρκον αὑτῶν, τὸ Κράτος καλοῦν τοὺς ἀνθρώπους τούτους, τοὺς πολίτας αὐτούς, ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν ἐξέτασιν ὀφείλει καὶ τὰ μέσα νὰ χορηγήσῃ καὶ ἀποζημίωσιν νὰ τοῖς παράσχῃ ἢ τοὐλάχιστον νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς στρατῶνας συσσίτιον ἵνα λαμβάνωσι τὴν τροφήν των, ὤφειλε δὲ προσέτι νὰ ἔχῃ κοιτῶνας στρατιωτικοὺς εἰς τοὺς ὁποίους νὰ μένωσι τὴν νύκτα. Διὰ τοῦτο ποιοῦμαι σύστασιν δικαίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως οἱ εἰς τὰς εἰδικὰς ἐπιτροπὰς συσσωρευθέντες ἄνδρες ἐκ Κυκλάδων τὸ ταχύτερον διέλθωσι διὰ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης. Διότι κλήθησαν οὗτοι ὁμοῦ μὲ τοὺς ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Οἱ Ἀθηναῖοι, οἱ Πειραιεῖς, οἱ Θηβαῖοι, ὡς πλησιέστεροι, ἔσπευσαν καὶ ἐνεγράφησαν προηγουμένως. Σήμερον συνεπληρώθησαν 72 κατάλογοι, ἤτοι ἐνεγράφησαν ἐν ὅλῳ 3.600, οἱ ἐξετασθέντες δὲ εἰς ποῖον κατάλογον εὑρίσκονται; Εἰς τὸν 40όν. Τί θὰ γίνωσι, λέγω, οὗτοι; Μέχρι πότε θ’ ἀναμένωσι; Τί θὰ γίνωσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπὸ τοῦ 40οῦ μέχρι τοῦ 72ου πίνακος καὶ οἱ καθημερινῶς νέοι προστιθέμενοι; Ποιοῦμαι ἑπομένως τὴν σύστασιν ὅπως ἐξευρεθῇ μέσον οἱονδήποτε ταχίστης ἐξετάσεως τούτων. Νὰ παύσῃ ἡ περαιτέρω ἐγγραφή, μόλις δὲ ἐκκαθαρισθῶσιν οἱ ὑπάρχοντες κατάλογοι, τότε καὶ μόνον νὰ γίνωσι νέαι προσκλήσεις ὅπως προσέλθωσι καὶ ἄλλοι πρὸς ἐξέτασιν.

§127Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ μὴ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι τῶν ἐπιτροπῶν καὶ νὰ λάβωσι μέτρα αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς ἕδρας τῶν Μεραρχιῶν. Τὸ κακὸν ἐξετελέσθη διότι ὅλοι συνεκεντρώθησαν ἐδῶ καὶ εἰς τὰς Πάτρας. Μόνη λύσις δυνατὴ εἶναι νὰ σχηματισθῇ καὶ ἑτέρα ἐπιτροπὴ διὰ τὴν ἕδραν τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν Πατρῶν ὥστε νὰ ἐπισπευσθῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας νομίζω ὅτι οὐδεὶς ἤλεγξε τὴν ἐργασίαν οὔτε ἐδυσφόρησεν, ὡς ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Λακωνίας. Ὁ κ. Βουλευτὴς Λακωνίας δὲν ἐδυσφόρησε διὰ τὰ βάσανα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν οἱ ὁποῖοι μετεκλήθησαν ἀπὸ τὰ πέρατα τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰς δαπάνας αὐτῶν. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Λακωνίας κ. Πετροπουλάκης δὲν γνωρίζω ποίαν ἀντίληψιν ἔχει, δύναται ὅμως νὰ εἴπῃ ὅτι αἱ διαμαρτυρίαι μου διὰ τὰς δαπάνας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν δὲν εἶναι δίκαιαι, διότι οὗτος ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι πλούσιοι, ἐγὼ ὅμως καὶ ὅλος ὁ κόσμος ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἐλάχιστοι εἶναι οἱ πλούσιοι, οἱ περισσότεροι εἶναι πτωχοί, μεταξὺ τῶν ὁποίων συγκαταλέγομαι καὶ ἐγώ, τὸ δὲ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως βεβαίως συντελεῖ εἰς τὸ νὰ ἐπαυξήσῃ τὴν πτωχείαν καὶ δι’ αὐτὸ ὑπῆρξαν αἱ διαμαρτυρίαι.

§128Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, κ. Πρόεδρε, νὰ κατακρίνῃ τις τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἀνικάνων, διὰ νὰ φέρῃ παρατηρήσεις καὶ δὴ παρατηρήσεις αὐστηρὰς ὡς πρὸς τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐφαρμόζεται τὸ μέτρον τοῦτο. Ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἀνικάνων καὶ βοηθητικῶν εἰς ἄλλα Κράτη ὁρίζεται νὰ γίνεται κατὰ ὡρισμένας χρονικὰς περιόδους ἀνεξαρτήτως ἐπιστρατεύσεως ἢ καταστάσεως εἰρήνης. Παρ’ ἡμῖν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν διετάχθη, καὶ ἐχειροκροτήθη παρὰ πάντων, ἀλλ’ ὅσον ὁμόθυμος εἶναι ἡ ἐπιδοκιμασία τοῦ μέτρου τούτου τῆς Κυβερνήσεως, τόσον ὁμόθυμος καὶ ἡ κατάπληξις διὰ τὸν τρόπον καθ’ ὃν τὸ ἐπαινετὸν τοῦτο μέτρον ἐφαρμόζεται. Θὰ ἤθελέ τις, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ θὰ ηὔχετο ὅπως ἀντὶ δύο ἐπιτροπῶν ὁρισθῶσι περισσότεραι, θὰ ἤθελεν ὅπως ἀντὶ νὰ ὁρισθῶσι δύο μόνον τόποι ἐν Ἑλλάδι πρὸς συγκέντρωσιν τῶν ἀναθεωρητέων νὰ ὡρίζοντο περισσότεροι, νὰ μὴ παρεπέμποντο τουτέστιν ἐνώπιον μιᾶς μόνον ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἐνώπιον τεσσάρων ἢ πέντε ἐπιτροπῶν, ὁπότε ταχύτερον θὰ διεξεπεραιοῦτο ἡ ἀναθεώρησις. Δὲν εἶναι, κ. Πρόεδρε, μικρὰ ἡ βάσανος εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ἐκτεθειμέναι χιλιάδες συμπολιτῶν μας συρρευσάντων ἐκ τῶν περάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, ἀναμενόντων τὴν σειράν των, βασανιζομένων καὶ στερουμένων τοῦ ἄρτου. Συμβαίνει δὲ καὶ τὸ ἑξῆς· Προσέρχεταί τις· εἶναι εἰς τὸν πίνακα λ. χ. 38· ἔρχεται ὁ πίναξ 38, τυγχάνει εἷς ἐξ αὐτῶν νὰ εἶναι ὀλίγον εἰς ἀπόστασιν, δὲν ἤκουσε τὸ ὄνομά του καὶ κηρύσσεται ἐκπρόθεσμος. Ἐδημιούργησαν ἕν τερατῶδες ἐκπρόθεσμον κατὰ τοῦ ὁποίου οὐδὲν μέσον προσφυγῆς ὑπάρχει. Τρέχουσι καὶ ἐρωτῶσι· πολὺ καλά· δὲν ἠκούσαμεν· τί ἔνδικον μέσον ἔχομεν κατὰ τοῦ ἐκπροθέσμου αὐτοῦ καὶ ποῖαι αἱ συνέπειαι, ποῖαι αἱ ποιναί;

§129ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίθενται μόνον εἰς τὸ ἀριστερόν.

§130Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ δικαίᾳ αὐτοῦ κρίσει, ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν, νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὸ ἀριστερόν. Οὐδὲν παράπονον θὰ εἶχον, ἐὰν περιέμενον δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας ἀκόμη, ἀλλὰ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐνεργοῦσι τὰς ἐπιθεωρήσεις αὐτὸ δὲν τὸ σκέπτονται, τοὺς σταματῶσιν ἐκεῖ καὶ τοῖς λέγουσι «πηγαίνετε ὀπίσω, εἶσθε ἐκπρόθεσμοι!» Θὰ ἦτο λοιπὸν δίκαιον ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔδιδε σχετικήν τινα διαταγὴν ὅπως γίνωσι δεκτοὶ πρὸς ἀναθεώρησιν οἱ τοιοῦτοι. Ὑποβάλλω προσέτι τὴν παράκλησιν, καὶ βλέπω ὅτι δὲν εἶμαι μόνος ὑποβάλλων τὴν παράκλησιν ταύτην, ὅπως πολλαπλασιασθῶσιν αἱ ἐπιτροπαί· ἀντὶ μιᾶς νὰ ὁρισθῶσι τρεῖς τοὐλάχιστον. Δὲν εἶναι δὲ καὶ τόσος ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θ’ ἀπασχολήσωσι τὴν ἐπιτροπήν. Ἐὰν γίνωσι τρεῖς ἐπιτροπαί, θὰ γίνῃ καὶ τὸ ἑξῆς· ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι προφανῶς ὑγιεῖς θὰ φύγουν, ἀλλ’ ἡ ἐξέτασις τῶν ἀμφιβόλου καταστάσεως, λ.χ. ἑνὸς καρδιακοῦ, ἑνὸς φυματικοῦ, ἑνὸς ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος πάσχει καὶ ὁ ὁποῖος δὲν πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν οἰκογένειάν του, ἀπαιτεῖ δὲ χρόνον τινὰ ἡ ἐξέτασις, θὰ ἐξετασθῇ ἐν ἀνέσει ἐμπεριστατωμένως, ἐνῷ ἡ μία μόνη ἐπιτροπὴ βιαζομένη ἀπὸ τὴν πληθὺν τῶν ἐξεταζομένων δὲν ἔχει τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν ἢ τὴν ἀπαιτουμένην ὑπομονὴν νὰ τὸν ἐξετάσῃ καὶ τὸν χαρακτηρίζει ὑγιᾶ, ἀφοῦ ἐχαρακτήρισεν ὑγιᾶ καὶ κάποιον συμπολίτην μου, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου κ. Ἀλαβάνος, συμπολίτην μου προφανῶς ἀνάπηρον. Νομίζω ὅτι, ἂν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὁρίσῃ ἀκόμη δύο ἢ τρεῖς ἐπιτροπάς, πᾶν παράπονον θὰ ἐκλείψῃ ὅσον τὸ ταχύτερον καὶ ἡ ἐξέτασις θὰ γίνῃ μᾶλλον ἐμπεριστατωμένη καὶ συνεπῶς πλέον δικαία.

§131Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω. Ἂν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι τοιαῦτα, ὥστε πολλοὶ ἐκ τῶν παρουσιαζομένων ἐνώπιον αὐτῆς νὰ εἶναι ἱκανοὶ πρὸς στράτευσιν, καὶ ἀπηλλάγησαν ἕνεκα λόγων γενικῶς γνωστῶν, δὲν ἔχουσι δίκαιον νὰ παραπονῶνται· οἱ συστρατιῶταί των ἠγωνίσθησαν κατὰ τοὺς δύο πολέμους καὶ ὑπέφεραν τὰ πάνδεινα κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἂν δὲ αὐτοὶ παραπονοῦνται διότι προσῆλθον εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἀναμένουσι τὴν ἐξέτασιν αὑτῶν, τὸ παράπονόν των δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Βεβαίως ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι ὄντως πάσχοντες καὶ κατὰ τὴν ἀπαλλαγήν των καὶ νῦν ἀλλ’ αὐτοὶ εἶναι οἱ ὀλιγώτεροι καὶ πρέπει νὰ ἀποζημιωθῶσιν, ἀπὸ τῆς ἐννοίας δὲ ταύτης ἐξεταζόμενον τὸ ζήτημα δὲν πρέπει νὰ ἐγείρῃ τοιαύτας διαμαρτυρίας. Ἀλλὰ γενικῶς λαμβανομένου τοῦ ζητήματος βεβαίως δίκαιον εἶναι νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις οἱονδήποτε μέτρον ἐν συνεννοήσει μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ὅπως αἱ ἐπιτροπαὶ μεταβαίνωσιν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχωσι παράπονα, τὰ ὁποῖα ἐν πολλοῖς, ἵνα μὴ εἴπω ἐν τοῖς πλείστοις, δὲν εἶναι δίκαια, διότι οἱ περισσότεροι τῶν ὑπὸ ἐξέτασιν καὶ τότε καὶ νῦν εἰσιν ἱκανοί. Ἐγὼ τοῦτο καὶ μόνον γνωρίζω, ὅτι ὑπῆρχε μεγάλη δυσφορία εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐπαρχίαν, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ κληθῇ ἡ ἐπιστράτευσις, διότι ὑπῆρχον ἐκεῖ ἄνθρωποι ἱκανοὶ ὑγιέστατοι, οἱ ὁποῖοι ἀπηλλάγησαν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν γνωρίζω διὰ τίνων νομίμων καὶ μὴ μέσων, καὶ πολλοὶ συμπολῖταί μου ἐτηλεγράφησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἔλεγον ὅτι οὔτε ἡμεῖς θὰ στρατευθῶμεν, ἀφοῦ πλεῖστοι ἱκανοὶ πρὸς στράτευσιν διὰ διαφόρους λόγους ἀπηλλάγησαν. Εἰδικώτερον δὲ ἐξετάζων τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοθετικὸν διάταγμα παρατηρῶ ἐπ’ αὐτοῦ μίαν διάταξιν, καθ’ ἣν θὰ προσέλθωσι πρὸς νέαν ἐξέτασιν οἱ μὲν βοηθητικοὶ μόνον οἱ γεννηθέντες ἀπὸ τοῦ 1879 μέχρι τοῦ 1893 ἀδιακρίτως τοῦ χρόνου καθ’ ὃν ἐκρίθησαν τοιοῦτοι, οἱ δὲ ἀνίκανοι οἱ κριθέντες τοιοῦτοι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐπιστρατεύσεως. Διατί νὰ μὴ καλῶνται καὶ οἱ πρὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως κριθέντες ἀνίκανοι; Μήπως δὲν συντρέχουσι καὶ δι’ αὐτοὺς οἱ αὐτοὶ ὅροι;

§132ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑποβάλετε τροπολογίαν.

§133Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐπίσης δὲν βλέπω καὶ τὸν λόγον τῆς δυσκολίας ἣν ἔχουσιν αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ ἐξετάσωσι τοὺς προσερχομένους ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ οἱ εἰδικοί. Οἱ κ. ἰατροὶ εἶπον ὅτι ὑπάρχουσι νοσήματα τὰ ὁποῖα χρήζουσιν εἰδικῶν γνώσεων, ἵνα διαγνωσθῶσιν, ἀλλ’ οἱ ἐκ τοιούτων νόσων πάσχοντες εἶναι οἱ ὀλιγώτεροι. Ἄλλως τε καὶ περὶ τούτου λαμβάνει πρόνοιαν τὸ διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἰς περίπτωσιν τοιούτου νοσήματος ἢ δυσκολίας διαγνώσεως τῆς νόσου ἐκ τῆς ὁποίας πάσχει δύναται νὰ παραπεμφθῇ ὁ πάσχων εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐπιτροπήν, ἥτις ἀπαρτίζεται καὶ ἀπὸ εἰδικούς.

§134Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Πρέπει νὰ πεισθῇ πρότερον ὅτι πράγματι εἶναι ἀσθενὴς καὶ ὅτι ἔχει τοιοῦτο νόσημα.

§135Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν δύναται νὰ κάμῃ διάγνωσιν.

§136Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ὄχι· θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ὑγιής.

§137Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τότε δὲν θὰ ἔπραττε τὸ καθῆκόν της. Δὲν φρονεῖτε ὅτι οἱ ἀποτελοῦντες τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἐπιστημονικὴν εἶναι ἄρτιοι καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἐντιμότητος; Ἐγὼ δὲν τοὺς γνωρίζω οὔτε κατ’ ὄψιν.

§138Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Διακεκριμένοι καὶ χαρακτῆρες.

§139Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διατί ἀμφιβάλλετε λοιπόν;

§140Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Διότι δὲν ἔχουσι τὸν καιρόν.

§141Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἄν, κ. Πρόεδρε, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν ἰατροὶ εἶναι τοιοῦτοι, ὡς ὁ κ. Συνάδελφος λέγει, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ φοβώμεθα· ἀφοῦ δύνανται καὶ ἔχουσι καὶ καθῆκον νὰ ζητήσωσι παράτασιν τῆς ταχθείσης αὐτοῖς προθεσμίας, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ τοῖς δοθῇ τοιαύτη παράτασις. Ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἂν δὲν δύνανται νὰ διαγνώσωσιν ἓν νόσημα, νομίζετε ὅτι θὰ ἔχωσι τόσην ἀσυνειδησίαν, προκειμένου ἄλλως τε νὰ κρίνωσι περὶ διαγνώσεως συναδέλφου, ὥστε νὰ μὴ τοὺς παραπέμψωσιν εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐπιτροπήν; Ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν γνώμην. Τὰς ὀλίγας ταύτας παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§142Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ γεννᾷ τὴν ἀπορίαν ἡ ἐπιπολαιότης τῶν ὀργάνων τῆς Πολιτείας δι’ ἧς ἓν λαμπρὸν μέτρον οὕτω καταντᾷ. Ἐπρόκειτο νὰ κληθῶσι πρὸς ἐξέτασιν καὶ ἐκλήθησαν ὅλοι δυνάμει ἑνὸς ἄρθρου εἰς μίαν ἡμέραν. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ ἡ ὑπηρεσία πόσοι ἐξ ἑκάστου νομοῦ πρὸς ἐξέτασιν εἶναι καὶ νὰ ὁρίσῃ ὅτι τὴν δεῖνα ἡμέραν θὰ κληθῇ ἡ Α ἐπαρχία, τὴν δεῖνα ἡ ἄλλη; Ἀλλ’ εἶναι χαρακτηριστικὸν τῶν ὀργάνων τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας νὰ πιέζωσι τοὺς πολίτας καὶ τὸ κακὸν αὐτὸ τὸ βλέπομεν παντοῦ. Ὡς παράδειγμα φέρω τὸ δικαστήριον, ὅτι εἰς μίαν ἡμέραν δικάσιμον τοῦ Πλημμελειοδικείου καλοῦνται 500 μάρτυρες, ὅταν ἀρχίζῃ ἡ συνεδρίασις, καὶ πρέπει αὐτοὶ νὰ εἶναι παρόντες, ἐνῷ εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ χρειασθῇ ἡ παράστασις ὅλων αὐτῶν καὶ τρέμει κανεὶς πλέον νὰ ὑπάγῃ μάρτυς, διότι ἀληθῶς θὰ μαρτυρήσῃ παριστάμενος καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν εἰς τὴν βρωμερὰν ἀτμόσφαιραν τοῦ δικαστηρίου, καὶ ἐπαναλαμβάνεται τοῦτο ἐπὶ ἡμέρας. Ἀλλ’ ἂν ἐπρόκειτο περὶ ὀργάνων τῆς Πολιτείας λαμβάνεται ἐντελῶς ἐξαιρετικὴ πρόνοια· βλέπομεν ὅτι, ἂν καλῶνται οὗτοι νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν στρατιωτικήν των ὑποχρέωσιν, πρέπει νὰ λαμβάνωσι τὸν μισθόν των, οἱ ἰδιῶται ὅμως εἶναι ὄντα περὶ τῶν ὁποίων οὐδεὶς πρέπει νὰ μεριμνᾷ. Καὶ ἐκλήθησαν ἐνταῦθα ἐκεῖνοι οἱ πράγματι παρασχόντες ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα καὶ κατέστησαν ἄχρηστοι ἐν αὐτῇ τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ ἔχω γράμμα συμπολίτου μου, ὅστις μὲ ἐρωτᾷ ἂν ὁ υἱός του ἀλλόφρων ἐκ σφαίρας τὴν ὁποίαν ἔλαβεν εἰς τὸ κρανίον εἰς τὴν μάχην τοῦ Κιλκὶς πάθῃ τίποτε καὶ ἐγὼ τῷ ἀπήντησα ὅτι ἀπὸ ὅ,τι τῷ ἔκαμεν ἡ βουλγαρικὴ σφαῖρα τίποτε περισσότερον δὲν ἔχει νὰ πάθῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ὄργανα τῆς Πολιτείας νὰ καταστήσωσι γνωστοὺς τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ σύρωνται οἱ χθεσινοὶ τραυματίαι. Παρεμπιπτόντως σᾶς λέγω καὶ τοῦτο· διότι ἔχει τραῦμά τις εἰς τὴν κεφαλὴν καὶ κατέστη ἀνίκανος δὲν ἔχασε τὸ χέρι του καὶ τὸ πόδι του, ἀλλ’ ἔχασε τὸ κεφάλι του, δὲν λαμβάνει σύνταξιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ φοβερὰ ἀντίληψις, ἡ ἐπιπολαιότης τῶν ὀργάνων τῆς Πολιτείας, ὥστε νὰ φαίνηται αὕτη ἐχθρὰ τῶν ἀτόμων, καὶ ἀντὶ νὰ σέβωνται τὰς διατάξεις καταστρατηγοῦσιν αὐτὰς ἐναντίον ὄχι μόνον τοῦ γράμματος ἀλλὰ καὶ τῆς ἐννοίας.

§143ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ συζήτησις, κύριοι Βουλευταί, ἤρχισε διὰ τῆς συστάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κεφαλληνίας Βουλευτοῦ. Ἡ σύστασις αὕτη ἀπέβλεπεν εἰς τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας, ἵνα αἱ ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖαι ἐξετάζουσιν ἔχωσι χρόνον ἐνώπιόν των ἐπαρκέστερον ἵνα προβαίνωσιν εἰς τὴν ἐξέτασιν μετὰ μεγαλειτέρας ἐρεύνης καὶ ὀλιγωτέρας σπουδῆς. Ἡ σύστασις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐγένετο δεκτή, εἶχε γίνει δεκτὴ προτοῦ ἀκόμη ὑποβληθῇ, διότι εἶχε παρατηρηθῆ ὅτι πράγματι ὁ χρόνος ὁ ὁριζόμενος ἦτο ἀνεπαρκής. Συνεστήθη ἐπίσης κατὰ τὴν συζήτησιν ὅπως μεταβαίνωσιν αἱ ἐπιτροπαὶ κατὰ τόπους εἰς τὰς ἕδρας τῶν ἐπαρχιῶν καὶ νομῶν διὰ τοὺς μὴ προσελθόντας μέχρι σήμερον, καὶ τοῦτο εἶναι δίκαιον ὅπως αἱ ἐπιτροπαὶ μεταβῶσι κατὰ τόπους νὰ ἐξετάζωσιν. Ἐπίσης συνεστήθη καὶ ὅπως πολλαπλασιασθῶσιν αἱ ἐπιτροπαὶ διὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν ἤδη προσελθόντων. Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα μέχρι τῆς αὔριον, διὰ νὰ ἴδω ἂν εἶναι εὔκολον ὅπως πολλαπλασιαζομένων τῶν ἐπιτροπῶν ἐπιτύχωμεν τὴν ταχεῖαν ἐξέτασιν τῶν ἤδη προσελθόντων. Θὰ προσθέσω ἀκόμη, ὅτι ἀνομολογῶ ὅτι τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ὁποίου τὴν κύρωσιν ζητῶ σήμερον, δὲν εἶναι ἄρτιον, καὶ ἂν λέγω ὅτι δὲν εἶναι ἄρτιον εἶναι σχῆμα λόγου· θὰ ἔλεγον ὅτι ἔχει ἐλλείψεις χονδροειδεστάτας, διότι ἔπρεπε νὰ προΐδωμεν, νὰ μὴ καλέσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς χωρὶς νὰ δυνάμεθα νὰ τοὺς ἐξετάσωμεν ταχέως. Ὡς μίαν ἐλαφρυντικὴν περίπτωσιν διὰ τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὸ Διάταγμα αὐτό, ἔχω νὰ φέρω τοῦτο· ὅτι ἐξεδόθη καθ’ ὃν χρόνον ἐνομίζομεν ὅτι ἤμεθα ἐν παραμοναῖς ἐπιστρατεύσεως καὶ ἐσπεύδομεν νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν δουλειάν, διὰ νὰ μὴ παρουσιασθῇ αὐτὸ τὸ σκάνδαλον, ὅπως παρουσιάσθη καὶ εἰς τοὺς ἄλλους πολέμους, νὰ βλέπωμεν ἀνθρώπους ὑγιεστάτους νὰ μὴ εἶναι εἰς τὴν γραμμὴν τῆς μάχης. Ὥστε ὡς μόνον ἐλαφρυντικὸν ἐπικαλοῦμαι τὸ γεγονὸς αὐτό. Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ, ὅπως εἰς τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ διατάγματος τούτου φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν ὥστε τὴν Πέμπτην ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν πρῶτον, ὥστε νὰ διαρρυθμισθῶσιν ὅσα ἔχουσιν ἀνάγκην διαρρυθμίσεως...

§144ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν Τετάρτην.

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂν ἡ ἐπιτροπὴ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της αὔριον, τότε τὴν Τετάρτην. Φοβοῦμαι ὅτι ἡ ἐπίκρισις, ἡ ὁποία ἤρχισε κατὰ τὸ πρῶτον μέρος τῆς συζητήσεως ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀναθεωρητικῆς, ὑπῆρξεν ἄδικος. Καὶ χαίρω ὅτι ὑπῆρξαν καὶ οἱ ζητήσαντες τὸν λόγον ἵνα φέρωσιν ἀντίδρασιν κατὰ τῶν ἐπιθέσεων ἐναντίον τῆς ἐπιτροπῆς. Διότι ὑπῆρξε στιγμή, καθ’ ἣν εἷς Βουλευτὴς εἶπε· «Δὲν βαρυέσαι; Κατέπεσε τὸ κῦρος τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, ὥστε δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις». Αὐτὸ εὐτυχῶς δὲν εἶναι γραμμένον εἰς τὰ Πρακτικά. Τὸ ἤκουσα ἐγώ.

§146ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ ἡμεῖς...

§147ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ λειτουργοῦσι τελείως. Ὄχι. Ἰσχυρίζομαι μόνον τοῦτο, ὅτι εἶναι συγκεκροτημέναι ἀπὸ ἀρίστους ἀξιωματικούς, ἕνα μάχιμον καὶ δύο ὑγειονομικοὺς ἀρίστους ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιστημονικῆς, ἀλλὰ καὶ χαρακτῆρος. Θὰ προσθέσω ἀκόμη ὅτι εἶχον τὴν πρόνοιαν, ὅτε ἐπρόκειτο αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται νὰ λειτουργήσωσι, καίτοι δὲν εἶχον καιρὸν δυστυχῶς, ἀπησχολημένος ὡς εἶμαι κατ’ αὐτάς, νὰ ἴδω τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καλέσας αὐτοὺς νὰ τοῖς εἴπω ὅτι ἐμπιστεύομαι εἰς αὐτοὺς τὸ δύσκολον αὐτὸ ἔργον πεποιθὼς ὅτι οὐδεμίαν εὐκαιρίαν ἐκπληρώσεως τῆς ὑπηρεσίας των θ’ ἀφήσωσιν, ἀλλὰ πεποιθὼς συγχρόνως ὅτι δὲν θὰ ἔχωσιν ὑπέρμετρον ζῆλον ὥστε νὰ φέρωσι περισσοτέρους ἱκανοὺς ἀπὸ ὅσοι εἶναι.

§148Λ. ΝΑΚΟΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ φόβος.

§149ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶχον τὴν πρόνοιαν αὐτήν, διότι ἐγνώριζον τὴν ψυχολογίαν· τοῖς εἶπον νὰ μὴ φέρωσι περισσοτέρους ἱκανοὺς καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ φθάσωσιν εἰς ὑπερβολάς. Ἔχω καθῆκον ὅμως νὰ ἐξετάσω τὰ τρία ὡρισμένα περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος. Τοῦτο ἵνα ἴδω ἂν ἀληθῶς προκειμένου περὶ νοσήματος ὀφθαλμικοῦ ἐγένετο ἡ ἐξέτασις ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Κυκλάδων, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ἐκ μέρους τῶν ὑποβαλόντων τοιαύτας κατηγορίας, οἱ ὁποῖοι ὁμολογοῦσιν ὅτι δὲν τὰς ἐξηκρίβωσαν, ἀλλὰ τὰς ἔμαθον ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων, οἱ ὁποῖοι, ὅσον καλοὶ καὶ ἔντιμοι καὶ ἂν εἶναι, εἶναι δυνατὸν νὰ πλανῶνται, μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν θ’ ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια, νὰ καλύψω δι’ ὅλου τοῦ κύρους μου τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν ἔχω συστημένην. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐπαναλάβω ὅσα διημείφθησαν μετὰ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς· Τῷ εἶπον νὰ ἠξεύρωσιν, ὅτι θὰ εὕρωσι τὸν μπελιᾶ των καὶ τὸν διάβολόν των, ὅταν πρόκειται τόσους νὰ ἐξετάσωσι καὶ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ν’ ἀποστείλωσιν εἰς τὸν στρατὸν ἵνα ἐκπληρώσωσι τὴν ὑπηρεσίαν των καὶ ὅτι θὰ δημιουργήσωσι καθ’ ἑαυτῶν κατακραυγὴν μεγάλην, ἀλλ’ ἂς εἶναι βέβαιοι ὅτι καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς μέχρι τέλους θὰ τοὺς ὑποστηρίξωσι καὶ θὰ τοὺς καλύψωσιν ἕως ὅτου εἶναι βεβαιωμένη ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐκτελοῦσι τὸ καθῆκόν των. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης). Ἀλλὰ καὶ ἄλλη σύστασις ἐγένετο πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τοὺς προσερχομένους πρὸς ἐξέτασιν ἀποζημίωσις. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἦλθεν ἐκ τῶν ὑστέρων ὑπὸ τὴν ἔρευναν τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἐξήτασεν ἐκ τῶν προτέρων. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον νομίζω ἀσφαλές, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος ὅπως τὸ Δημόσιον ὑποβληθῇ εἰς τὴν δαπάνην αὐτήν, μεγάλην ἐν τῷ συνόλῳ της, ἡ ὁποία καταβαλλομένη ὑπὸ τοῦ Δημοσίου θὰ ἐρρίπτετο φυσικὰ εἰς βάρος ὅλης τῆς κοινωνίας, διότι ἐσκέφθην ὅτι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπηλλάγησαν, ὄχι μόνον οἱ κακῶς ἀπαλλαγέντες, τῶν ὁποίων ἡ θέσις εἶναι πολὺ ὀλιγώτερον συμπαθής, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καλῶς ἀπηλλάγησαν, οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχεν, ὅπως μὴ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν αὐτὴν δαπάνην, ἀφοῦ ἀπηλλάγησαν ὄχι ἁπλῶς τῆς ἐκτελέσεως τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως ἐν εἰρήνῃ, ἀλλὰ καὶ τῶν μόχθων καὶ τῶν κινδύνων καὶ τῶν ταλαιπωριῶν, ἀφήνω δὲ καὶ τῆς τιμῆς καὶ τῆς δόξης, τῶν πολέμων. Ἐνθυμεῖσθε ποσάκις ἐλέχθη ὅτι τὰ βάρη τὰ ἐκ τοῦ πολέμου δὲν κατενεμήθησαν δικαίως. Ἐνόμισα ὅτι ἦτο μία τῶν περιστάσεων, καθ’ ἣν μέρος τῶν βαρῶν τούτων θὰ κατενέμετο δικαίως, ἂν οἱ ἀπαλλαγέντες, ἔστω καὶ δικαίως, ἀλλὰ καὶ μὴ ὑπηρετήσαντες καὶ ἀσχολούμενοι εἰς τὰ ἔργα των, ὅτε οἱ ἄλλοι ἔχυνον τὸ αἷμά των, ἐδαπάνων κάτι τι, διὰ νὰ ἴδωσιν ἂν καλῶς ἀπηλλάγησαν ἢ οὔ, ὡς προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον. Ἤδη μίαν δέχομαι ἐξαίρεσιν καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ δι’ ἐκείνους, οἵτινες κληθέντες καὶ ὑπηρετήσαντες ἀπηλλάγησαν ἀργότερον. Οὗτοι εἶναι ἄξιοι συνδρομῆς καὶ μερίμνης καὶ δι’ αὐτοὺς θὰ λάβωμεν πρόνοιαν, ἵνα ἀποδίδωνται τὰ ἔξοδα.

§150Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Καὶ οἱ τραυματίαι συνταξιοῦχοι θ’ ἀναθεωρηθῶσι; Διότι αὐτοὶ ἀνεθεωρήθησαν ἀπὸ τὴν ἀνωτάτην ἐπιτροπὴν καὶ ἡ Πολιτεία τοῖς ἀπένειμε σύνταξιν λόγῳ τῆς ἀνικανότητος.

§151ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἦσαν ἀνίκανοι, τί θὰ ἔπραττον; Θὰ τὸ συζητήσωμεν μεθαύριον. Ἀπαντῶ καὶ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Λακωνίας ὅτι τὴν Τετάρτην, ὅταν θὰ κάμωμεν τὴν συζήτησιν αὐτήν, θὰ προσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον προνοοῦν περὶ τῆς ἀπονομῆς συντάξεως εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι πλήρη ἀνικανότητα, ὡς προβλέπει ὁ νόμος, ἀλλὰ μερικήν, εἰς τοὺς ὁποίους δέον νὰ δίδηται σύνταξις ἀνάλογος πρὸς τὴν σχετικὴν ἀνικανότητα. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προβλέπει περὶ παροχῆς προσωρινῆς συντάξεως εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀνίκανοι σήμερον ἢ αὔριον, ἀλλὰ μετὰ παρέλευσιν δύο ἢ τριῶν ἐτῶν δύνανται νὰ εἶναι ἱκανοὶ ἢ μετὰ παρέλευσιν τριῶν ἐτῶν, ἂν ἐξεταζόμενοι εἶναι πάλιν ἀνίκανοι, δύναται νὰ ὁρισθῇ δι’ αὐτοὺς ὁριστικὴ καὶ παγία σύνταξις.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Κοπανίτσας καὶ Κοσονάκος «ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἂν διετάχθησαν τὰ οἰκεῖα συντάγματα ἵνα καταβάλωσιν εἰς τοὺς συνοδεύσαντας τοὺς κληρωτοὺς Προέδρους τῶν κοινοτήτων ἢ κοινοτικοὺς ἢ δημοτικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ νομοῦ Λακωνίας, ἐκτὸς τοῦ καταβληθέντος αὐτοῖς γλίσχρου ἀντιτίμου τῶν σιδηροδρομικῶν εἰσιτηρίων τρίτης θέσεως ἀπὸ Τριπόλεως εἰς Ναύπλιον καὶ Κόρινθον, καὶ τὰ ὁδοιπορικὰ μέχρι Τριπόλεως πλήρη καὶ ἀνάλογα πρὸς τὰς γενομένας ὑπ’ αὐτῶν δαπάνας, καὶ τὴν θέσιν των, καθὼς καὶ τὰ ὁδοιπορικὰ τῶν προσελθόντων κληρωτῶν».

§153ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ζήτημα θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατόπιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου περὶ κύρους τοῦ οἰκείου Β. Διατάγματος. Ἐπὶ τοῦ παρόντος αὐτὸ ἀναγράφει τὸ νομοθετικὸν διάταγμα. Ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν συζήτησιν, ἂν πεισθῶ περὶ τοῦ ἐναντίου. Ἀφῆκα εἰς αὐτοὺς τὸν ναῦλον διὰ τὴν μετάβασιν ἀπὸ τοῦ τόπου των εἰς τὸν τόπον ὅπου θὰ εὕρισκον τὸν σιδηρόδρομον ἢ τὸ ἀτμόπλοιον.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 10 περιμένεται ἀπάντησις.

§155ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ τὴν φέρω μεθαύριον.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναβάλλεται. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§157ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πρὸ μηνῶν ἔχει ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν ἐν Μακεδονίᾳ προσφύγων καὶ περὶ ἀγορᾶς κτημάτων πρὸς ἐγκατάστασιν ὁμογενῶν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως ταχθῇ τριήμερος προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἵνα φέρῃ τὰ νομοσχέδια αὐτά, διότι ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς ἀμέσου ἐπιψηφίσεως. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ ταχθῇ τριήμερος προθεσμία διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταρρυθμίσεών τινων τοῦ φόρου τῶν κληρονομιῶν.

§158ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ ἵνα τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια εἰσαχθῶσιν, εἰ δυνατόν, ἐντὸς τριημέρου εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὰς προτάσεις τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ὅπως ταχθῇ τριήμερος προθεσμία εἰς τὰς ἐπιτροπάς.

§160ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ χρόνου ἐνάρξεως τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1914–1915». Ὁ βουλευτὴς κ. Ἰ. Μάνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τοῦ προβιβασμοῦ αὐτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς καὶ Ν. Χαριτᾶτος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Στ. Ἀναστασιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΜΒʹ περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ κτλ.». Οἱ βουλευταὶ κ. Π. Λαγοπάτης καὶ Θ. Παππαϊωάννου ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τοῦ προβιβασμοῦ αὐτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρατσᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων» νομοσχέδιον. Ὁ κ. Κ. Γόντικας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΜΒʹ περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων κλπ.». Ἀνακοινῶ ἐπίσης ὅτι ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ συμπληρωτικῆς δαπάνης ἐκ δραχ. 155 χιλιάδων διὰ τὴν διὰ σιδηροπαγοῦς σκυροκονιάματος ἀνέγερσιν τοῦ ἐν Ἀργοστολίῳ δικαστικοῦ μεγάρου» ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ περιμείνῃ ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν διὰ τὴν 10ην μ. μ. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις τῇ 9 μ. μ.). Μετὰ τὴν διακοπὴν (ὥρᾳ 10 καὶ 20′ μ.μ.) (Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καταλαμβάνει ὁ Ἀντιπρόεδρος κ. Θ. Παππαϊωάννου.)

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Βʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ ἐφέδρῳ στρατῷ καὶ τῇ ἐθνοφρουρᾷ καὶ περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων».

§164ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ αὐτὸ νὰ μείνῃ δι’ αὔριον.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως εἰδικῶν ὑποθηκοφυλακείων ἐμμίσθων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§166Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν κρισιμότητα τῶν περιστάσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, νομίζω μάλιστα ὅτι θὰ θελήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τούτῳ τῷ λόγῳ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ νὰ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον μέχρις ὅτου παρέλθωσιν αἱ περιστάσεις ὑφ’ ἃς εὑρισκόμεθα καὶ αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐπιβάλλουσι νὰ σκεφθῶμεν νὰ νομοθετήσωμεν περὶ σπουδαιοτέρων. Τοσούτῳ μᾶλλον βλέπω τοῦτο, ἵνα μὴ δίδωμεν ἀφορμὰς εἰς τὴν κοινωνίαν νὰ πιστεύῃ ὅτι ἐρχόμενοι ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις εἰς τὴν Βουλὴν καταγινόμεθα νὰ καταργήσωμεν νόμους, οἵτινες ἄχρι τοῦδε καλῶς ἐλειτούργησαν, καὶ νὰ εἰσαγάγωμεν οὐχὶ τοὐλάχιστον γενικῶς, ἀλλὰ μερικῶς, νέους θεσμούς. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ μὴ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἄλλως, ἂν παρ’ ἐλπίδα ἐπιμείνῃ, θὰ ὁμιλήσω.

§167Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν νομίζω ὅτι αἱ περιστάσεις ἐμποδίζουσι τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ῥυθμίσῃ ἀντικείμενον πρὸ πολλοῦ ὡριμάσαν ἐν τῇ κοινῇ συνειδήσει καὶ τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν ὀργάνωσιν τῶν νέων χωρῶν. Συνεζητήθη διὰ μακρῶν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ εἶναι ἤδη ὥριμον πρὸς συζήτησιν.

§168Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἂν καλῶς ἀντελήφθην ἐκ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς προέβη εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπιμένει νὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, διότι προβλέπει χρηματικὰ ὀφέλη ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Δὲν γνωρίζω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὶν ἢ συντάξῃ τὴν ἔκθεσιν καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐζήτησε στατιστικήν, διότι τοιαύτην δὲν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα ἐκ τοιαύτης στατιστικῆς φωτισθῶμεν ἂν πράγματι ἔχει ὑλικὴν ὠφέλειαν τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τούτοις ἐζήτησα ἐγὼ στατιστικήν, ἡ ὁποία δεικνύει — ἔσοδα τῶν ἐτῶν 1908, 1909, 1910 καὶ 1911 — ὡς μεγαλυτέραν πρόσοδον τὴν τοῦ ἔτους 1911, διότι μετὰ τὸν διχασμὸν τοῦ ὑποθηκοφυλακείου εἰς ὑποθηκοφυλακεῖον καὶ γραφεῖον μεταγραφῶν τὰ ἔσοδα τοῦ 1908 ὑπῆρξαν τῶν μὲν ὑποθηκῶν 8.476 δρ., τῶν δὲ μεταγραφῶν 3.625· ἀναλογοῦσιν εἰς ἕκαστον τῶν διευθυνόντων τὰς ὑπηρεσίας δραχμαὶ μηνιαίως 561· τῷ 1909 ἀναλογοῦσι δρ. 507, τῷ 1910 δρ. 396 καὶ τῷ 1911 δραχ. 630. Ἴδωμεν τώρα τί εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Δημόσιον νὰ πληρώνῃ κατὰ τὸ νομοσχέδιον. Ἕνα ὑποθηκοφύλακα μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 400. Εἰς ταύτας προστίθενται καὶ δι’ ἔξοδα πρὸς ἀγορὰν βιβλίων καὶ λοιπῶν δρ. 150 ἕως 200 κατὰ μῆνα καὶ ἔχομεν δρ. 550 ἕως 600 μηνιαίως ὑπὲρ τοῦ ὑποθηκοφύλακος, τὸν ὁποῖον δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον. Ἔχομεν ἐκτὸς αὐτοῦ τρεῖς γραμματεῖς, ἐξ ὧν ὁ πρῶτος μισθοδοτεῖται μὲ δραχ. 300 κατὰ μῆνα, οἱ δὲ δύο ἕτεροι ἀνὰ δραχ. 200. Ἔχομεν γραφεῖς οἱ ὁποῖοι μισθοδοτοῦνται μὲ δραχ. 100 μηνιαίως, ἤτοι τὸ ὅλον τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον καθιεροῖ, δρ. 24000 ἐτησίως.

§169Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖον ἀριθμὸν γραφέων ὑπελογίσατε; Διότι δὲν ὑπολογίζεται εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§170Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἕξ μόνον γραφεῖς. Τὸ νομοσχέδιον λοιπὸν δὲν ἐκπληροῖ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο. Οἰκονομία οὐδεμία γίνεται. Ἀλλ’ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ παρατηρῶ, ὅτι αἱ ἐγγυήσεις αἱ ὑπάρχουσαι σήμερον περὶ τῆς ἀσφαλείας τῶν ὄντως πολυτίμων δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν ἐλαττοῦνται ἐπαισθητῶς. Διότι, ὅταν δίδηται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς γραμματεῖς καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς γραφεῖς νὰ ἐκδίδωσιν ἀντίγραφα καὶ πιστοποιητικά, εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον γεννᾶται ἡ ἀμφιβολία ἂν δύνανται νὰ ὑφίστανται τοῦ λοιποῦ αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι ἄχρι τοῦδε ὑπῆρχον. Ἀλλὰ ἂν πράγματι ἦτο ἀληθὴς ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις καὶ ἂν πράγματι τὸ Δημόσιον εἶχεν ὠφελείας τοιαύτας, διατί νὰ μὴ γίνῃ γενικὸν νομοσχέδιον νὰ ἰσχύσῃ διὰ ὅλον τὸ Κράτος; Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλει, αἱ ὑπηρεσίαι γίνονται ἀρτιώτεραι, τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν ἐξασφαλίζονται ἐπὶ πλέον, τὸ Δημόσιον θὰ εἶχεν ὠφέλειαν ἐκ τοιαύτης μεταβολῆς, διατί, ἐρωτῶ, δὲν γίνεται γενικὸν νομοσχέδιον δι’ ὅλα τὰ ὑποθηκοφυλακεῖα τοῦ Κράτους; Διότι ἔχω τὴν γνώμην καὶ δύναμαι ν’ ἀποδείξω ὅτι πολλὰ ὑποθηκοφυλακεῖα ἔχουσι προσόδους μείζονας τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν, ἀφ’ ἧς μάλιστα διῃρέθη καὶ εἰς τὸ τῶν μεταγραφῶν. Πρὸς τί λοιπὸν περιοριζόμεθα μόνον εἰς τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Ἀθηνῶν, ἂν λαμβάνωμεν μέριμναν, ἵνα μὴ ζημιοῦται τὸ Δημόσιον, καὶ δὲν ἐπεκτείνομεν τοῦτο καὶ διὰ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον τῶν Πατρῶν, καὶ διὰ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον τοῦ Αἰγίου, καὶ διὰ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον τῆς Σύρου, καὶ διὰ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον τοῦ Βόλου, καὶ διὰ τόσα ἄλλα ὑποθηκοφυλακεῖα, τὰ ὁποῖα παρέχουσιν εἰς τοὺς διευθύνοντας αὐτὰ μείζονα ὠφέλειαν ἐκείνης τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Ἀθηνῶν; Καὶ ποῖαι εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὠφέλειαι τὰς ὁποίας προσδοκᾷ ὁ κύριος Ὑπουργός, ἵνα ἀπασχολῇ τὴν Βουλὴν ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ μὲ τοιοῦτο νομοσχέδιον νὰ μεταβάλῃ νόμον, ὁ ὁποῖος ἐπὶ αἰῶνα ἤδη λειτουργεῖ, καὶ λειτουργεῖ ἀπροσκόπτως καὶ χωρὶς νὰ ἐγερθῇ κανὲν οὐδαμόθεν παράπονον; Διατί τὸ καλῶς ἔχον θέλομεν νὰ τὸ μεταβάλωμεν; Μὴ ἄρα πρόκειται νὰ δημιουργήσωμεν θέσεις γραμματέων καὶ γραφέων, καὶ διὰ νὰ οἰκονομήσωμεν ὀλίγα πρόσωπα ἐρχόμεθα ν’ ἀπασχολῶμεν τὴν Βουλὴν εἰς τόσον κρισίμους περιστάσεις; Δι’ αὐτό, κ. Πρόεδρε, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ηὐχήθην νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοιούτου νομοσχεδίου, διότι δὲν διστάζω νὰ εἴπω ὅτι πρόκειται περὶ ἱκανοποιήσεως προσώπων, πρόκειται περὶ ὡρισμένων μάλιστα προσώπων, καὶ ἰδίᾳ πρόκειται περὶ προσώπων τὰ ὁποῖα ὑπηρέτουν εἰς τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον, καὶ τὰ ὁποῖα τῇ ἐντολῇ καὶ τῇ παραγγελίᾳ τοῦ Εἰσαγγελέως ἀπεπέμφθησαν ἐκεῖθεν, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι πρὶν ἢ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοιοῦτο νομοσχέδιον, αὐτοὶ διέδιδον ἀνὰ τὰ καφενεῖα καὶ τὰς ἀγυιὰς ὅτι θὰ ἐπιτύχωσι νὰ γίνῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι βεβαίως ἐν ἀγνοίᾳ του γίνονται ὅλα ταῦτα, καθόσον δὲν θεωρῶ ἐγὼ τοὐλάχιστον ἱκανὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιζητῇ τοῦ νομοσχεδίου τὴν ἐπιψήφισιν, ἀλλὰ θὰ θελήσῃ ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον ἵνα μὴ γίνηται ἀφορμὴ σκανδάλων, διότι οὐδεμία ὠφέλεια, ὡς εἶπον, προσγίγνεται εἰς τὸ Δημόσιον, ζημίαι δὲ ἀπειλοῦνται κατὰ τῶν συμφερόντων τῶν πολιτῶν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ θελήσῃ νὰ παύσῃ ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν αὐτὸ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον.

§171Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὅσοι ἀνέγνωσαν, Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον ἐπείσθησαν ὅτι πρόκειται περὶ προσωπικοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἐγὼ ὁ συμπαθῶς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν διακείμενος εἰς τὴν αὐτὴν προῆλθον γνώμην, θὰ πεισθῶ δὲ ὅτι δὲν ὑπάρχει σκοπὸς προσωπικός, ἂν ἴδω διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν θὰ διατηρηθῇ. Τὸ νομοσχέδιον στηρίζεται ἐπὶ δύο λόγων, πρῶτον ὅτι θὰ βελτιωθῇ ἡ ὑπηρεσία καὶ δεύτερον ὅτι ἐκτὸς τῆς βελτιώσεως τῆς ὑπηρεσίας θὰ ἐπέλθῃ καὶ ὠφέλεια ὑλικὴ εἰς τὸ Δημόσιον. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ πρῶτον, ὅτι θὰ βελτιωθῇ ἡ ὑπηρεσία, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐφρόντισε νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι μέχρι σήμερον δὲν ἐλειτούργησε καλῶς ἡ ὑπηρεσία αὕτη, ἡ δὲ Βουλὴ δὲν γνωρίζει οὔτε ἐκ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, οὔτε ἐκ τῆς ὑπάρξεως καὶ καταθέσεως ἐκθέσεων τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν περὶ τῆς μὴ κανονικῆς λειτουργίας τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Ἂν δ’ ἐπιτρέπηται εἰς ἀνθρώπους ἀναμιγνυομένους περὶ τοιαῦτα νὰ ἐκφράσωσι τὴν προσωπικὴν αὐτῶν γνώμην, δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ὅτι τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Ἀθηνῶν καὶ τὸ τῶν μεταγραφῶν εἶναι τὰ καλλίτερον λειτουργοῦντα ἐξ ὅσων ἔχομεν εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Ἂν ὑπῆρχον ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν πιστοποιοῦσαι ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἔχει κακῶς, ἦτο ἐπιβεβλημένον εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ φέρῃ νομοσχέδιον καὶ εἰς ἡμᾶς νὰ ψηφίσωμεν αὐτό. Ἂς ἔλθωμεν τώρα καὶ εἰς τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα. Ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θὰ ἔχῃ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου δώδεκα ἢ δέκα τρεῖς τοὐλάχιστον χιλιάδας δραχμῶν. Ἂν εἶχε ταμιευτικὸν χαρακτῆρα, καὶ μέχρι τινὸς σημείου ἔδει νὰ ἔχῃ τοιοῦτον, θὰ ἠδυνάμεθα κατ’ ἄλλον τρόπον, ἄνευ παρεξηγήσεως καὶ χωρὶς νὰ θίξωμεν τὸ ὑπάρχον καθεστώς, θὰ ἠδυνάμεθα, λέγω, νὰ ὁρίσωμεν ὅτι τόσον ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῶν ἐσόδων τῶν ὑποθηκοφυλακείων θὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Δι’ αὐτοῦ τί ποσὸν νομίζετε ὅτι ἠθέλετε ἔχει; 100.000. Ἀλλ’ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει οὔτε ταμιευτικὸν χαρακτῆρα. Τοὐναντίον, διότι εἰσάγομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὰ δύο ὑποθηκοφυλακεῖα εἴκοσι θέσεις συντάξεως, καὶ θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον ὄχι πλέον μὲ ὅσα γράφει ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ μὲ διπλάσια. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου ἔχει καὶ ἄλλα κακά. Διὰ διατάγματος τοῦ 1861 εἶχε χωρισθῆ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Ἀθηνῶν εἰς Βόρειον καὶ Νότιον. Ἡ διαίρεσις αὕτη ἦτο ἀπαραίτητος, διότι τὸ Νότιον περιλαμβάνει τὸν δῆμον Ἀθηνῶν, τὸ δὲ Βόρειον ὡρισμένους δήμους, π. χ. Λαυρείου, Φυλῆς. Ἂν ἑνώσωμεν ὅλα τὰ ὑποθηκοφυλακεῖα σήμερον, θὰ ἔχωμεν ἕνα κυκεῶνα καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γίνῃ τοιαύτη σύγχυσις, ὥστε βλάβης πρόξενος ἡ μεταβολὴ μᾶλλον νὰ γίνῃ. Ἀλλ’ ἔχω καὶ ἄλλο τι νὰ παρατηρήσω. Καὶ περιορίζω τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει νὰ μεταβάλῃ ἔργον, τὸ ὁποῖον αὐτὴ ἡ ἐπανάστασις, ἧς διάδοχος εἶναι, ἐπεζήτησε καὶ ἐπέβαλεν; Ἡ ἐπανάστασις πιστεύουσα ὅτι ἡ ὕπαρξις ἑνὸς ὑποθηκοφύλακος, ἔχοντος καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ φύλακος τῶν μεταγραφῶν, εἶναί τι, τὸ ὁποῖον δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὴν καλὴν λειτουργίαν, ἐπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ καὶ τοῦτο ὡς μέτρον ἐπανορθωτικόν. Ἐψηφίσθη λοιπὸν ὁ νόμος ͵ΓΦΛΔʹ τῆς 15 Ἰανουαρίου 1910 κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποθηκοφύλακος καὶ τοῦ φύλακος τῶν μεταγραφῶν ἐχωρίσθησαν. Ἔκτοτε ὑπῆρξε γεγονός, δικαιολογοῦν τὴν ἐπάνοδον εἰς τὸ πρώην καθεστώς; Θὰ δημιουργηθῶσι θέσεις ὑπαλλήλων συντάξιμοι· ἡ ἀντιμισθία τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκὴς μετ’ ὀλίγον, ὁπωσδήποτε δὲ ἐφαρμοζομένου καὶ διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τοῦ νόμου περὶ ἐργασίμων ὡρῶν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀδιέξοδον· ἂν δὲ οἱ ἀρχαῖοι ἔλεγον ὅτι δὲν πρέπει νὰ θίγωμεν κακὸν εὖ κείμενον, πόσῳ μᾶλλον δὲν εἶναι φρόνιμον νὰ θίγωμεν καλὸν εὖ κείμενον;

§172Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ἀνεπτύχθησαν οἱ λόγοι, οἵτινες ἤγαγον τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντελῶς ἄσχετοι πρὸς οἱονδήποτε ἄλλο ἐλατήριον, ἄσχετοι δ’ ἀκόμη καὶ πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἔποψιν, καθ’ ὅσον καὶ αὕτη ἐξετάζεται μόνον ἀρνητικῶς. Οἱ λόγοι οἱ ἀγαγόντες τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι οἱ ἑξῆς· ὡς εἶναι γνωστόν, ὁ νόμος περὶ ὑποθηκῶν ἐγκατέστησεν ὑπαλλήλους ἀμίσθους, ἀμειβομένους ἐκ τῶν τελῶν τῶν πράξεων. Τὸ σύστημα αὐτό, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐργασίας αὐτῶν τούτων τῶν ὑπαλλήλων, εἶναι ἀνεκτὸν καὶ δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὴν εὐθύνην τοῦ ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος διαχειρίζεται τὰ γραφεῖα ταῦτα, ὅτε ὅμως, ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου συμβαίνει εἰς τὸ γραφεῖον τῶν Ἀθηνῶν, ἡ ἐργασία ἐπολλαπλασιάσθη εἰς βαθμὸν ὑπέρογκον, ὁ δὲ ὑποθηκοφύλαξ εἶναι ἠναγκασμένος νὰ συντηρῇ προσωπικὸν πολυάριθμον, μεταβάλλεται ἡ θέσις αὐτοῦ κατὰ τοῦτο εἰς ἐπιχειρηματίαν, στερούμεθα δὲ καὶ τοῦ ὑπευθύνου, ὅστις δύναται νὰ δώσῃ λόγον κατ’ οὐσίαν ἐπὶ τῶν πεπραγμένων, διότι ὁ ὑποθηκοφύλαξ ὀχυροῦται πολλάκις εὐλόγως ἄλλως τε ὄπισθεν τῆς ἀνεπαρκείας ἑαυτοῦ, ὅπως ἀντιληφθῇ τῶν πάντων προσωπικῶς, καὶ ἀρκεῖται εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν ὀργάνων αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι κἂν δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἡ κατάστασις αὕτη δὲν ἦτο εὐχάριστος, ἐπεδεινώθη ὅμως ἔτι μᾶλλον, ὅτε διῃρέθησαν τὰ δύο ἐν Ἀθήναις γραφεῖα ὑποθηκῶν καὶ μεταγραφῶν καὶ ἐτέθη δεύτερος ὑπάλληλος ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἑτέρου γραφείου, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸς κατ’ οὐσίαν ὁ χωρισμὸς αὐτῶν. Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς παρέστην εἰς τὸ περίεργον θέαμα νὰ διαφωνῶσιν οἱ δύο ὑπάλληλοι περὶ τοῦ οἰκήματος ὅπερ ἤθελον ἐνοικιάσει διὰ τὸ κοινὸν αὐτῶν γραφεῖον, ἐδέησε δὲ διὰ τοῦ Εἰσαγγελέως νὰ ἐπιβληθῶ εἰς τὸν ἕτερον ἐξ αὐτῶν. Δυὸ κεφάλια εἰς μίαν σκούφιαν δὲν χωροῦν. Ἐφ’ ὅσον δὲ αἱ ἐργασίαι τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν εἶναι τοσαῦται ὥστε δικαιολογοῦσι τελείως τὴν συγκρότησιν δημοσίου γραφείου διὰ δημοσίων ὑπευθύνων ὑπαλλήλων καὶ ἀπέναντι τοῦ προϊσταμένου των καὶ ἀπέναντι τῆς Πολιτείας, νομίζω ὅτι οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν δέον νὰ διστάσωμεν εἰς τὸν νεωτερισμὸν τοῦτον, τὸν ὁποῖον περιορίζομεν εἰς τὰ δύο ὑποθηκοφυλακεῖα Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, διότι ταῦτα παρέχουσι τὸ ἀζήμιον διὰ τὸ Δημόσιον. Εἶπεν ὁ κ. ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτὴς ὅτι δὲν ὑπάρχει στατιστική· ἀπ’ ἐναντίας ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἔχω πλήρη στατιστικὴν μὲ ὅλους τοὺς ἀριθμοὺς τῶν πράξεων τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν. Δὲν γνωρίζω ποῦ στηρίζονται οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔδωκεν ὁ κ. Συνάδελφος, ὑποθέτω ὅμως ὅτι προέρχονται ἐκ πληροφοριῶν τῶν ἐνδιαφερομένων οἵτινες παρέστησαν τὸ ποσὸν τοῦτο ὡς καθαρὸν κέρδος μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν μισθῶν, τοὺς ὁποίους πληρώνουσιν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους των. Κατὰ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν θὰ ὑπάρξῃ πλεόνασμα ἄξιον λόγου ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καὶ ἂν οὐδὲν πλεόνασμα προέκυπτε, πάλιν ὁ νεωτερισμὸς ἐπιβάλλεται. Ἀλλά, λέγει ὁ κ. Βουλευτής, διατί δὲν ἐπεκτείνομεν τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ εἰς τὰς ἄλλας πόλεις; Ἐπίσης ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἀπήντησα εἰς σχετικὴν ὁμοίαν ἀντίρρησιν τοῦ κ. Τσαλδάρη κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν. Ἀνέφερα τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔχω περὶ τῶν ἄλλων ὑποθηκοφυλακείων καὶ οἵτινες μαρτυροῦσι τὰ ἑξῆς· ὅτι ἐπὶ 9.000 πράξεων τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν τὸ τοῦ Πειραιῶς ἔχει μόνον τὸ ⅓, τὸ δὲ τῶν Πατρῶν ἔχει 1.600 πράξεις. Εἶναι ἄρα προφανὲς ὅτι ὁ αὐτὸς ὀργανισμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὡς ἔχει καὶ ἐπὶ τούτων. Ἴσως ἢ μᾶλλον βεβαίως μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ νὰ δύναται νὰ εἰσαχθῇ παραπλήσιον σύστημα διὰ τὰ ἄλλα γραφεῖα ὀλιγώτερον πολυτελὲς μὲ προϊστάμενον ὀλιγώτερον ἀμειβόμενον, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ ἀνάγκη παρίσταται κυρίως διὰ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην πραγματικῆς μεταρρυθμίσεως, διότι ὅλοι γνωρίζετε ὅτι διὰ νὰ λάβῃ τις ἁπλῆν πιστοποίησιν μεταγραφῆς παρέρχονται δέκα ὁλόκληροι ἡμέραι. Ἐνῷ δὲ τοιαύτη εἶναι ἡ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη εἰς τὰς Ἀθήνας, εἶναι ἐπίσης ἐνδεδειγμένον νὰ ληφθῇ τὸ αὐτὸ μέτρον καὶ διὰ τὴν Θεσσαλονίκην. Διὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον περιορίζεται σήμερον εἰς τὰ δύο ταῦτα ὑποθηκοφυλακεῖα. Ἔρχομαι ἤδη εἰς ἑτέραν παρατήρησιν, τῆς ὁποίας δὲν ἐννοῶ τὴν ἔκτασιν. Εἶπεν ὁ κ. ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας Βουλευτής, ὅτι ἐν Ἀθήναις ὑπάρχουσι δύο γραφεῖα, τῆς Βορείου καὶ Νοτίου πλευρᾶς, καὶ ὅτι θὰ ἐπέλθῃ μεγίστη σύγχυσις, ἐὰν τὰ ἑνώσωμεν.

§173Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διατί δὲν τὰς χωρίζετε;

§174Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Διότι αἱ πράξεις τοῦ Βορείου, ἀφορῶσαι τοὺς δήμους Ἀχαρνῶν καὶ Φυλῆς, εἶναι ἐλάχισται, ἑπομένως δὲν δύνανται νὰ προσθέσωσί τι εἰς τὰς ἀσχολίας τοῦ ὑποθηκοφυλακείου τῆς Νοτίου πλευρᾶς τοῦ περιλαμβάνοντος τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Ἔχομεν δὲ τὸν νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ ὑποθηκοφυλακεῖα ῥυθμίζονται κατὰ περιφερείας Εἰρηνοδικείων, οἱ δῆμοι δὲ περὶ ὧν πρόκειται ὑπάγονται εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀθηνῶν. Προσθέτω ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διαλαμβάνεται ἰδιαιτέρα διάταξις, καθ’ ἣν ἡ περαιτέρω ῥύθμισις τῶν περιφερειῶν διέπεται ὑπὸ τῶν γενικῶν διατάξεων τοῦ νόμου, ὥστε, καὶ μεταβολὴ ἂν ὑπεδεικνύετο, δὲν ἀποκλείεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν βλέπω διόλου τὴν χρησιμότητα τῆς διατηρήσεως τοῦ ὑποθηκοφυλακείου τῆς Βορείου πλευρᾶς, ἐν Ἀθήναις καὶ τούτου ἑδρεύοντος.

§175Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐνεβάθυνεν εἰς τὸ ζήτημα. Ἐπιδοκιμάζω τὸν νεωτερισμὸν τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑποθηκοφυλάκων, διότι ὁ νεωτερισμὸς οὗτος εἶναι χρήσιμος, ἔτι δὲ πλέον εἶναι δυνατόν, αὐξανομένων τῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα, ἐν σχέσει πρὸς τὰ τέλη τὰ πληρωνόμενα εἰς ἄλλα Κράτη, δὲν εἶναι μεγάλα, καὶ ἔσοδα ἀρκετὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ δύναται ἐκ τῶν ἐσόδων τούτων νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως ἐξασφαλισθῶσι τὰ ὑποθηκοφυλακεῖα κατὰ τῶν διαφόρων κινδύνων καὶ ἰδίᾳ τῶν πυρκαϊῶν. Περὶ τούτου δὲ ἀκριβῶς οὐδὲν μέτρον ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργός. Φρονῶ ὅτι θὰ εἶναι γνωστὸν εἰς αὐτὸν ὅτι εἰς ἄλλα Κράτη ὑποχρεοῦται ὁ ὑποθηκοφύλαξ νὰ τηρῇ βιβλία περιληπτικὰ καὶ σύντομα τῶν γινομένων πράξεων, τὰ ὁποῖα ἀποστέλλονται κατὰ τριμηνίαν εἰς τὰ γραφεῖα Πρωτοδικῶν, ὥστε εἰς ἣν περίπτωσιν μία πυρκαϊὰ καταστρέψῃ ἓν ὑποθηκοφυλακεῖον νὰ ὑπάρξωσι τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, ἐξ ὧν ἤθελε συναχθῆ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑποθηκῶν καὶ ἡ τάξις αὐτῶν. Περὶ τούτου τοῦ σπουδαιοτάτου ζητήματος δὲν διαλαμβάνει τι τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ οὐδὲ ἄλλη τις πρόνοια λαμβάνεται περὶ ἐξασφαλίσεως ἔστω καὶ τῆς ἐλαχίστης τῶν ὑποθηκοφυλακείων, οὐδὲ περὶ σιδηρῶν θυρῶν, οὐδὲ περὶ ἀνεγέρσεως ὑποθηκοφυλακείων, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ ὦσιν εὔφλεκτα, οὐδὲ ἄλλη τις πρόνοια, οὐδὲ περὶ τῶν βιβλίων λαμβάνεται πρόνοιά τις. Τουναντίον ἀφίεται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ὑποθηκοφύλακος ἡ ἀγορὰ τῶν βιβλίων, ἐνῷ εἰς οὐδὲν Κράτος γίνεται τοῦτο, ἀλλὰ πάντα τὰ βιβλία δίδονται ἀπὸ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, ἀφοῦ ληφθῶσιν ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε ταῦτα νὰ εἶναι διαρκείας. Ἐπειδὴ λοιπὸν βλέπω ὅτι λείπουσιν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τὰ οὐσιώδη ταῦτα, θὰ ἐπεθύμουν ν’ ἀνέβαλλεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἂν ἦτο δυνατόν, τὴν συζήτησιν, ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ παρατηρήσεις αὗται καὶ μελετηθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης.

§176Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ λεχθέντα βεβαίως εἶναι ὀρθά, ἀλλὰ δὲν ἀποτελοῦσιν ἀντικείμενον τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἴκημα ἐν τῷ ὁποίῳ ἐγκαθίσταται τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Ἀθηνῶν εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα παρέχει διαμέρισμα αὐτῆς. Τὰ λοιπὰ εἶναι βεβαίως ἀντικείμενον Διατάγματος καὶ οὐχὶ νόμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ βιβλία, σπεύδω νὰ δηλώσω ὅτι ἐφρόντισα περὶ προμηθείας εἰδικοῦ χάρτου, θέλει ἐπιβλέψει δὲ ἡ διοίκησις ὅπως τηρῶνται τὰ βιβλία καθ’ ὅλους τοὺς ὅρους τῆς καλῆς διατηρήσεως καὶ ἀσφαλείας.

§177Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐξ ὅσων ἤκουσα ταύτην τὴν ἑσπέραν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι τίθεται ἡ ἀληθὴς βάσις τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἓν μόνον δύναται νὰ εἶναι ἡ ἀληθὴς βάσις τοῦ νομοσχεδίου, ἡ καλλιτέρα διαρρύθμισις τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὄχι ἡ οἰκονομικωτέρα ἄποψις, διότι ὄντως τὰ βιβλία τῶν ὑποθηκῶν καθὼς καὶ τὰ βιβλία τῶν μεταγραφῶν ἀποτελοῦσι δύο σπουδαιοτάτους κλάδους ἀσφαλείας τῆς δημοσίας πίστεως. Καὶ ἂν ἀπῃτεῖτο μεγαλειτέρα δαπάνη διὰ ν’ ἀσφαλίσωμεν ταῦτα, βεβαίως ὠφείλομεν νὰ τὴν ἐκάμνομεν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἔθηκε τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικὸν μᾶλλον ἀρνητικῶς, ὅτι ἐκ τῆς μεταβολῆς τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ δὲν θὰ ἐπέλθῃ βλάβη εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω ὅτι περὶ τούτου δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ πεισθῇ ἐξ ὅσων προσήχθησαν. Διότι οὔτε ἡ ἔκθεσις περιέχει πλήρεις τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωσιν, οὔτε τίνας σήμερον ὠφελείας ἔχουσι τὰ ὑποθηκοφυλακεῖα. Καὶ οὔτε δυνάμεθα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ ὑπολογίσωμεν ἐπακριβῶς ποίας δαπάνας δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, διότι εὐθὺς ἀμέσως βλέπομεν ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 1 δὲν ὁρίζεται τὸ προσωπικόν. Λέγει «ἀνάλογον ἀριθμὸν γραφέων», ἀλλὰ ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀνάλογος ἀριθμός, δὲν τὸ γνωρίζομεν.

§178Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Οἱ ὑπογραμματεῖς τῶν δικαστηρίων ὁρίζονται;

§179Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τοὺς ἔχετε ἀμίσθους. Ὅταν ἔχητε ἕν νομοσχέδιον καὶ ὑποστηρίζητε ὅτι δὲν θὰ γίνῃ ζημία, πρέπει νὰ γνωρίζητε ποία θὰ εἶναι ἡ δαπάνη.

§180Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Σᾶς εἶπον πόσην ὑπολογίζω.

§181Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλὰ δὲν συζητῶ τὸ νομοσχέδιον ἐκ τῆς ἀπόψεως ταύτης. Καὶ μείζων ἂν ὑπάρξῃ δαπάνη, καλῶς πράττει ὁ κ. Ὑπουργός, ὑποθέτων ὅτι ὄντως θὰ μεταβληθῇ ὁ θεσμὸς ἐπὶ τὸ καλλίτερον. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ὁ θεσμὸς οὗτος θὰ μεταβληθῇ ἐπὶ τὰ βελτίω, διότι σήμερον ἔχομεν τὸν ζῆλον τοῦ ὑποθηκοφύλακος, ὁ ὁποῖος ἐνίοτε ἐργάζεται καὶ πέρα τῆς ὥρας τῆς ὡρισμένης ἐκ τοῦ νόμου διὰ νὰ περατώσῃ τὴν ἐργασίαν του. Δὲν γνωρίζω δὲ κατὰ τίνα τρόπον θὰ ὑποχρεωθῇ εἷς ἔμμισθος ὑπάλληλος νὰ καταβάλῃ τὴν αὐτὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν κάμνει σήμερον χάριν τοῦ ἰδιωτικοῦ του ἔργου, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω κατὰ τί διαφέρει ὁ ὑποθηκοφύλαξ ἢ φύλαξ τῶν μεταγραφῶν ἀπὸ τὸν συμβολαιογράφον, ὁ ὁποῖος ὠφελεῖται ἐκ τῆς ἐργασίας του. Διατί τάχα εἰς ἐκεῖνον ἐμπιστευόμεθα τὴν ἐργασίαν χωρὶς νὰ τὸν ἔχωμεν ἔμμισθον;

§182Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ συμβολαιογράφου εἶναι προαιρετική, δὲν εἶναι ὑποχρεωτική, ἐνῷ ἐδῶ εἶναι ὑποχρεωτική.

§183Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχετε λάθος, κ. Ὑπουργέ. Δὲν εἶναι προαιρετική. Εἶναι ὡρισμέναι πράξεις τὰς ὁποίας ὀφείλει τις νὰ κάμνῃ ἐνώπιον τοῦ συμβολαιογράφου· προαιρετικὴ δὲ εἶναι κατὰ τοῦτο, ὅτι εἶναι πλείονες συμβολαιογράφοι. Ἀλλ’ ἐὰν εἶναι δεδικαιολογημένος ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγων ὅτι ὄντως ἡ μεταβολὴ αὕτη θὰ χρησιμεύσῃ πρὸς βελτίωσιν τοῦ θεσμοῦ, εἶναι τελείως ἀδικαιολόγητος καὶ δὲν μᾶς φέρει καμμίαν δικαιολογίαν, ὅταν θέλῃ νὰ τὸν περιορίσῃ μόνον εἰς τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης· ἂν ἡ Θεσσαλονίκη ῥυθμίζεται ἤδη τὸ πρῶτον, δὲν σημαίνει τοῦτο τίποτε· ἀκριβῶς ἀκόμη περισσότερον δι’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλειτούργησε κακῶς παλαιότερον, καὶ ἐπειδὴ ἐλειτούργησε κακῶς εἶναι ἀνάγκη ἤδη, ὅτε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην τῆς βελτιώσεως τοῦ θεσμοῦ, νὰ βελτιώσῃ καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἐπὶ μακρὸν ἐλειτούργησαν κακῶς. Δι’ αὐτὸ καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐπέμεινα καὶ ἤδη ἐπαναλαμβάνω, καὶ δὲν ἤκουσα τὴν δικαιολογίαν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, πῶς εἶναι δυνατὸν ἓν μέτρον τὸ ὁποῖον ἐγκαταλείπει πλέον πᾶσαν βάσιν οἰκονομικήν, καὶ ὀρθότατα τὴν ἐγκαταλείπει, νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ μόνον εἰς τοὺς ὑπαγομένους εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, ὅτε βλέπομεν ὅτι ἔχομεν ἕνα θεσμὸν κακῶς λειτουργοῦντα καὶ ἔχοντα ἀνάγκην βελτιώσεως. Καὶ διατί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι κακῶς λειτουργεῖ; Εἶπεν ὅτι κακῶς λειτουργεῖ, διότι μέχρι σήμερον δὲν εἴχομεν τὸν ἀπολύτως ὑπεύθυνον, εἴχομεν τὸν σχετικῶς ὑπεύθυνον, διότι ὁ φύλαξ τῶν ὑποθηκῶν ἢ τῶν μεταγραφῶν δύναται νὰ εἴπῃ· «τί νὰ κάμω; τὸ προσωπικόν μου πταίει, οἱ ὑπάλληλοί μου δὲν εἶναι δημόσιοι». Διατί ἆρά γε ἀφίνονται ὅλοι οἱ ἄλλοι φύλακες τῶν ἄλλων μερῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ εὐνομία μόνον εἰς τὰ δύο αὐτὰ μέρη καὶ ὄχι εἰς τὰ ἄλλα; Ὅταν θέτῃ αὐτὴν τὴν βάσιν ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι ὑποχρεωμένος καὶ νὰ τὴν μελετήσῃ καὶ δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ αὐτῆς, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ κάμῃ γενικὸν θεσμόν· ἀκριβῶς δὲ διότι ὑπολογίζει ὅτι καὶ οἰκονομικῶς θὰ ὠφεληθῇ τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν δύο γραφείων αὐτῶν, τὰς ὠφελείας τὰς ἄλλας νὰ τὰς διαθέσῃ πρὸς ὄφελος γενικόν, καὶ τοιοῦτο νομοσχέδιον ἂν εἰσηγεῖτο εἰς τὴν Βουλήν, στηριζόμενον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπὶ τῆς καλλιτέρας διαρρυθμίσεως αὐτοῦ, προθύμως βεβαίως καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος θὰ τὸ ψηφίσῃ· ἀλλ’ ὡς εἶναι τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ εἶναι ἀπὸ ἀντικειμενικῆς ἀπόψεως δεδικαιολογημένον. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀφορμὴν νὰ εἴπω περισσότερα, ἀλλὰ ὁ θεσμὸς ἀντικειμενικῶς δύναται νὰ εἶναι δεδικαιολογημένος μόνον ὅταν εἶναι γενικός· ὅταν εἶναι εἰδικὸς καὶ δὲν συντρέχωσιν ἰδιαίτεροι λόγοι ἕνεκα τῶν ὁποίων τὰ ἄλλα ὑποθηκοφυλακεῖα τῶν ἄλλων μερῶν δὲν ἔχουσιν ἰδιαιτέρους λόγους ν’ ἀποκτήσωσι τὴν εὐνομίαν, δὲν δικαιολογεῖται ὁ περιορισμὸς αὐτός. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ γενικῶς καὶ νὰ τὸ εἰσαγάγῃ ὡς γενικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, διότι οὕτω πως ἔρχεται ἡ Βουλὴ νὰ νομοθετήσῃ καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι εἰσάγει θεσμὸν δίδουσα μείζονα εὐνομίαν εἰς τοὺς μὲν ἀπὸ τοὺς ἄλλους, μένει ὅμως τὸ καλὸν τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει ἐν τῇ διακρίσει. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως εἶμαι ἐναντίος τοῦ νομοσχεδίου.

§184Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Παρηκολούθησα τὴν συζήτησιν μόνον κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Συμφωνῶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα συμπολίτην μου, ὁ ὁποῖος ἐπῄνεσε τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν ἔθηκεν ἀπὸ ἀπόψεως μορφώσεως τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι οἱαδήποτε οἰκονομικὴ δαπάνη πρέπει νὰ παροραθῇ προκειμένου νὰ λειτουργήσῃ εὐρύθμως ὁ θεσμὸς τῶν μεταγραφῶν καὶ τῶν ὑποθηκῶν, διότι εἶναι ἡ βάσις τῆς ἀκινήτου κτήσεως. Δὲν συμφωνῶ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, ἀντλῶν ἐπιχειρήματα ἀκριβῶς ἐκ τῆς ἀγορεύσεώς του εἰς τὴν ὁποίαν ἔδωκα τὴν προσήκουσαν προσοχὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, καὶ ἐνδείκνυται σήμερον τοῦτο ὑπὸ τῆς πολιτικῆς, ὅτι ἰδίως προκειμένου περὶ νόμων διοικητικῶν, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ βελτιώσωσι διοικητικοὺς ὀργανισμούς, πρέπει νὰ γίνηται ἡ πειραματικὴ λεγομένη δοκιμασία· ἂς δοκιμασθῇ ὁ θεσμὸς ἐν Ἀθήναις καὶ Θεσσαλονίκῃ, ὅπου ἡ κίνησις τῶν γραφείων εἶναι μεγάλη, ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιασθῶσιν, ὅπου παρουσιάζονται τὰ μεγάλα κέρδη τὰ ὁποῖα μετέβαλον τὴν λειτουργίαν αὐτὴν τὴν δημοσίαν εἰς κερδοσκοπικὴν ἐπιχείρησιν, καὶ ἂν διὰ τοῦ μετασχηματισμοῦ τῶν ὑποθηκοφυλάκων εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους ἐμμίσθους παρατηρηθῶσι τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα παρετήρησεν ὁ προλαλήσας Συνάδελφος, ὅτι δὲν θὰ ἐκτελέσωσι τὴν ἐργασίαν των αὐτὴν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ὅπως οἱ σήμερον ὑπὸ τοῦ ἰδιωτικοῦ συμφέροντος κεντριζόμενοι διοριζόμενοι ὡς ὑποθηκοφύλακες, ὅταν θὰ μεταβληθῇ ὁ νόμος, ἢ ὅπως ἐγὼ ἀπεκδέχομαι, ἡ ὑπηρεσία θὰ διεξάγηται κανονικῶς ὑπὸ ὑπευθύνων ὑπαλλήλων, ὁπότε συντρεχούσης καὶ τῆς μελέτης τῆς οἰκονομικῆς ἀπόψεως τῶν ὑποθηκοφυλακείων καὶ τῶν ὅρων τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, περὶ τῶν ὁποίων δὲν γνωρίζομεν τίποτε ἄλλο, θὰ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος καὶ τὴν δαπάνην αὐτήν, διότι λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν τοῦ τεμαχισμοῦ τῶν περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι συνάπτονται πρὸς τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι πλεονάζοντα ἐν τῇ χώρᾳ, ἡ ἐπέκτασις θὰ εἶναι δαπανηροτάτη. Νομίζω λοιπὸν ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἵδρυσιν αὐτὴν τῶν ὑποθηκοφυλακείων ἐδῶ, ὅπου θὰ εἶναι ἀζήμια τὰ πράγματα, νὰ λειτουργήσῃ ὁ θεσμός, καὶ κατόπιν, ὅταν ἔχωμεν καὶ γνῶσιν τῶν οἰκονομικῶν μας ὅρων, ἐπειδὴ θὰ εἶναι δαπανηρὰ ἡ ἐπέκτασις τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, τότε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπέκτασιν.

§185Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Συνάδελφος κατὰ τὴν ὁποίαν διεφώνησε μαζί μου ἔχω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐγὼ ἀναχωρῶ ἐκ τῆς βάσεως τὴν ὁποίαν ἔθηκεν αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἤδη εἶναι πεπεισμένος ὅτι ὡς γίνεται ἡ ὑπηρεσία δὲν γίνεται καταλλήλως καὶ διὰ τοῦτο προβαίνει εἰς τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ νόμου διὰ νὰ βελτιώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν. Τοῦτο ἔχω δεδομένον ἐκ τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ τοῦ εἰσάγοντος νομοσχέδιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις καὶ ἡ δικαιολογία τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν ν’ ἀναχωρήσωμεν ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, διότι ἡ ὑπηρεσία, ἐπειδὴ καὶ τοῦτο μοὶ τὸ διεβεβαίωσαν διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διεξάγεται καταλλήλως. Δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ θέσωμεν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν. Καὶ ὅταν εἶναι τοιαύτη ἡ βάσις δὲν ἐπιτρέπεται πειραματισμός. Δὲν πρόκειται περὶ θεσμοῦ, ὅπως εἶναι οἱ διοικητικοὶ ἢ οἱ οἰκονομικοὶ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην πειραματισμοῦ, διότι, ἂν προσκόψωσιν εἴς τι, θὰ δυσκολευθῇ ἡ λειτουργία ἡ διοικητικὴ ἢ ἡ οἰκονομική, ἐνῷ ὁ θεσμὸς αὐτὸς δὲν ἔχει νὰ προσκόψῃ εἰς τίποτε. Ὅταν ἔχωμεν νομοσχέδιον διὰ νὰ μεταβάλωμεν ἕνα ὑπάρχοντα θεσμόν, διότι αὐτὸς κακῶς λειτουργεῖ καὶ δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἔχει, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἴπωμεν, ὅτι θὰ πειραματισθῶμεν. Ἂν θέλωμεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς εἰς τὰ νομοθετήματά μας, πρέπει νὰ τὰ κάμνωμεν γενικά.

§186Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἄποψις ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν νομίζω ὅτι ἐπολεμήθη παρὰ τοῦ ἑτέρου τῶν ἐκ Κορινθίας κ. Συναδέλφων τῶν προλαλησάντων, διότι ὁ εἷς τῶν κ. Συναδέλφων ἐδήλωσεν ὅτι εἶναι διατεθειμένος νὰ δεχθῇ τὰς σκέψεις αἵτινες ὑπηγόρευσαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν δὲ εἶναι βάσιμοι αἱ σκέψεις, τὸ μέτρον δέον νὰ ἐπεκταθῇ πανταχοῦ, εἰς ὅλα ἐν γένει τὰ ὑποθηκοφυλακεῖα. Ὁ ἕτερος τῶν Συναδέλφων ἀντιτιθέμενος ἀπεδοκίμασε ταῦτα ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι εἰσάγει ὁ κ. Ὑπουργὸς νέον θεσμόν. Ἀλλ’ ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Συνάδελφον ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ μέτρον τὸ εἰσαγόμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι γενικόν, γενικώτατον, διότι αἱ σκέψεις ἀπὸ τὰς ὁποίας ὡρμήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐξυπηρετοῦνται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τελείως. Διότι τί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ τοῦ βήματος; Εἶπεν ὅτι ἡ πληθώρα τῆς ἐργασίας τῆς διεξαγομένης ἐν τῷ ὑποθηκοφυλακείῳ Ἀθηνῶν καὶ ἡ πληθώρα ἥτις θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία μέλλει νὰ διεξαχθῇ ἐν Θεσσαλονίκῃ εἶναι τοσαύτη ὥστε νὰ καθιστᾷ τὴν ὑπηρεσίαν χωλαίνουσαν καὶ ἀνεπαρκῆ εἰς αὐτὰς καὶ μὴ ἐξασφαλίζουσαν τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα. Τοιαύτης οὔσης τῆς καταστάσεως τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης ἐνδείκνυται ἡ λῆψις μέτρου νομοθετικοῦ ἐξασφαλίζοντος τὴν τάξιν ἐν Ἀθήναις καὶ Θεσσαλονίκῃ. Καὶ τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι ἡ ἀνάθεσις τῆς ὑπηρεσίας ταύτης εἰς τὰ δύο ὑποθηκοφυλακεῖα εἰς ἐμμίσθους ὑπαλλήλους. Εὑρίσκω λοιπὸν ἀκολουθίαν μεταξὺ σκέψεων καὶ προτάσεων· εὑρίσκω ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι γενικόν, διότι ὁπουδήποτε ἀναφαίνεται τοιαύτη πληθώρα ἐργασίας, ὥστε νὰ καθιστᾷ τὴν ὑπηρεσίαν ἀνεπαρκῆ, λαμβάνεται πρόνοια ὥστε τὰ γραφεῖα αὐτὰ νὰ ἔχωσιν ἔμμισθον προσωπικόν. Τὰ γραφεῖα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουσι πληθώραν ἐργασίας σήμερον εἶναι τὰ γραφεῖα Θεσσαλονίκης καὶ Ἀθηνῶν. Ἂν καὶ ἀλλαχοῦ ὑπῆρχε τοιαύτη κατάστασις, ὁμοία πρόνοια θὰ ἐλαμβάνετο, ἐξ ὅσων ὅμως γνωρίζω ἐκ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως καὶ ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης οὐδαμοῦ ἀλλοῦ παρουσιάζεται τοιαύτη ἐργασία διὰ νὰ ληφθῇ τοιοῦτο μέτρον οἷον τὸ προτεινόμενον. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι τὸ μέτρον εἶναι γενικὸν ἤδη καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῇ ἀλλαχοῦ. Ἀλλὰ ταῦτα λέγων δὲν νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἄρτιον καὶ πλῆρες καὶ ὅτι δὲν χρήζει συμπληρώσεως συμφώνως πρὸς τὰς σκέψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ὑπάρχει καὶ ἕτερον ὑποθηκοφυλακεῖον ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης εἰς τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται παρομοία κατάστασις ὡς καὶ ἐν Ἀθήναις, δηλαδὴ ἀνωμαλία λόγῳ πληθώρας ἐργασίας, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ γραφεῖον Πειραιῶς, διότι, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρὸ ὀλίγου, εἰς 3,500 ἀνέρχονται.

§187Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θέλετε ἀριθμούς; (Ἀναγινώσκει)· «Ἐπὶ 3521 ὑποθηκῶν κλπ.».

§188Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τὸ ⅓ περίπου τῶν πράξεων τῶν ἐνεργουμένων ἐν Ἀθήναις τόσον παρὰ τῷ ὑποθηκοφυλακείῳ ὅσον καὶ παρὰ τῷ γραφείῳ τῶν μεταγραφῶν. Τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον ἄρα τοῦ Πειραιῶς εἶναι γραφεῖον πολυάσχολον, καὶ οὐδὲν γραφεῖον ἄλλο μεταγραφῶν καὶ ὑποθηκῶν τοῦ Κράτους εἶναι ὡς τὸ τοῦ Πειραιῶς. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶχε τὴν πρόνοιαν νὰ ἐξετάσῃ πῶς διεξάγεται ἡ ἐργασία τοῦ ὑποθηκοφυλακείου ἐν Πειραιεῖ καὶ ὁπόσον καὶ ποῖον προσωπικὸν ἀπασχολεῖται ἐκεῖ, θὰ ἔβλεπεν, ὅτι καὶ ἐκεῖ παρουσιάζεται ἡ αὐτὴ ἀνωμαλία ὡς καὶ ἡ ἔλλειψις ἀσφαλείας, ὁποία παρουσιάζεται καὶ ἐν Ἀθήναις. Ἐντεῦθεν εἶναι δίκαιον, ἵνα τὸ μέτρον ᾗ πραγματικῶς γενικόν, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὸ γραφεῖον Πειραιῶς καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ ἔχω τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας καὶ τὸ γραφεῖον ὑποθηκῶν Πειραιῶς ἐξομοιοῦται πρὸς τὸ τῶν Ἀθηνῶν, τουτέστι διορίζεται καὶ εἰς αὐτὸ ὑποθηκοφύλαξ ἔμμισθος μετ’ ἀναλόγου προσωπικοῦ γραμματέων καὶ γραφέων ἀναλόγως τῶν ἐργασιῶν τὰς ὁποίας τοῦτο ἔχει.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Μερλοπούλου ὅπως εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 1 προστεθῇ καὶ ἡ φράσις «καὶ ἐν Πειραιεῖ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§190Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διαγράφῃ τὴν γʹ καὶ δʹ παράγραφον. Ἔχομεν ἀρκετοὺς συνταξιούχους καὶ δὲν θέλομεν ἄλλους.

§191Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἔχω τροπολογίαν ὑποβάλει.

§192Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου ἐδήλωσα, ὅτι προσφέρομαι νὰ δώσω οἱανδήποτε θέσιν, ἔστω καὶ Συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν.

§193Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνταξιν δὲν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ παύσωσιν οἱ συνταξιοῦχοι; Δὲν εἶσθε πεπεισμένος ὅτι ἡ σύνταξις εἶναι τὸ μεγαλύτερον δέλεαρ δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς ὑπαλληλομανίας; Εἶδον ὅτι καὶ εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐπεκτείνομεν τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως· τίνα λόγον ἔχομεν νὰ τοὺς κάμωμεν συνταξιούχους;

§194ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ τοὺς ἰδιώτας τοὺς κάμνομεν συνταξιούχους!

§195Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Θὰ φθάσωμεν καὶ ἐκεῖ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι κακὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται, τὸ νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως.

§196Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ δʹ ἐδαφίου «τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ οὔσης συνταξίμου» εἶναι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους.

§197Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Βεβαίως.

§198Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τότε δὲν ἐννοῶ τὴν ἀντίρρησιν τοῦ κ. Κροκιδᾶ. Ἤθελον ὅμως τοῦτο νὰ γνωρίζω· ἐπειδὴ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Θεσσαλονίκης θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μεταγράψῃ πληθώραν πράξεων, θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν πρώτην ἐγκατάστασιν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προϋποθέτει κανονικὴν λειτουργίαν;

§199Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὑποθέτω ὅτι θὰ ἐπαρκέσῃ, διότι τὰ πρῶτα βιβλία ἐστάλησαν.

§200Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τότε δὲν γνωρίζω.

§201Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ τὰ βιβλία ὡρίσατε νὰ παρέχῃ ἡ ὑπηρεσία ποσόν τι μηνιαίως καὶ ὄχι νὰ τὰ ἀγοράζῃ ἡ ἰδία. Θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ τὰ ἀγοράζῃ τὸ Δημόσιον. Διατί αὐτὰ τὰ βιβλία νὰ μὴ τὰ προμηθεύηται ἡ ὑπηρεσία διὰ δημοπρασίας, ὡς γίνονται ὅλαι αἱ προμήθειαι; Ὑποθέτω ὅτι τὸ σύστημα αὐτό, ἀφοῦ εἰσάγετε δημόσιον θεσμόν, θὰ εἶναι καταλληλότερον, ἀφοῦ πρέπει νὰ εἶναι ὡρισμένος ὁ τύπος.

§202Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ τύπος εἶναι ὡρισμένος διὰ Β. Διατάγματος· ἑπομένως εἶναι ὑποχρεωτικὸς καὶ δι’ αὐτούς.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Λαγοπάτη.

§204Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἀποσύρεται.

§205Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ἀναγινώσκει). «Ἐντὸς τοῦ μηνὸς Αὐγούστου ἑκάστου ἔτους». Ἀφοῦ νῦν λέγομεν «κατὰ διετίαν», ἡ φράσις «ἑκάστου ἔτους» παρέλκει.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§207Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχω τροπολογίαν καὶ θέλω μίαν ἐπεξήγησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· πῶς ἐννοεῖ τὴν πρώτην παράγραφον, ἡ ὁποία λέγει «Ὑποθηκοφύλαξ εἰδικοῦ ἐμμίσθου ὑποθηκοφυλακείου διορίζεται ὁ κεκτημένος τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν κτλ.». Πῶς ἐννοεῖτε αὐτό, νὰ ἔχῃ ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν;

§208Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μάλιστα, νὰ ἔδωκε πρακτικὰς ἐξετάσεις.

§209Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ παρόν.

§210Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀκόμη «οἱ διατελέσαντες κτλ.».

§211Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὄχι.

§212Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν βλάπτει· ἐγὼ τὸν ἐννοῶ διδάκτορα καὶ ἔχοντα ἄδειαν.

§213Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τότε εἶναι περιττόν, διότι κατὰ τὰ κείμενα οὕτως εἶναι, καλλίτερον δὲ θὰ ἦτο, νομίζω, ἂν ἐτίθετο «ἡ ἄδεια τοῦ δικηγορεῖν, εἴτε ὡς δικηγόρος, εἴτε ὡς φύλαξ ὑποθηκῶν».

§214Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἡ φράσις «ἐπὶ δεκκετίαν ὑπηρετήσας» νομίζω ὅτι ἔχει καλῶς.

§215Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐγὼ λόγου χάριν εἶμαι δικηγόρος καὶ δὲν ἔκαμα τὸν δικηγόρον ὡς φύλαξ ὑποθηκῶν ἔχω δέκα ἔτη· ἔχω τὰ προσόντα;

§216Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Βεβαίως.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Π. Πολυχρονιάδου, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§218Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τί σημαίνει ἡ φράσις «ἢ προβιβάζεται ὁ ἐπὶ τριετίαν ὡς γραφεὺς ὑπηρετήσας;»

§219Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ ὑπηρετήσας δύναται νὰ προβιβασθῇ.

§220Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου ἔχω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει)· «Γραμματεὺς διορίζεται ὁ κεκτημένος ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν, ἢ προβιβάζεται ὁ ἐπὶ τριετίαν ὡς γραφεὺς ὑπηρετήσας». Ἐνταῦθα θέλω νὰ τεθῇ· «Ὁ ἤδη ὑπηρετήσας ὡς φύλαξ ὑποθηκῶν ἢ μεταγραφῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διορισθῇ».

§221Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἂν ἔχῃ τὴν ἄδειαν.

§222Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὄχι· νὰ τεθῇ «ἢ ὁ ὑπηρετήσας».

§223Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πάντως ἐπιθυμῶ νὰ εἰσαγάγω ἐπιστήμονας.

§224Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Κατηργήσατε ὑποθηκοφυλακεῖα καὶ ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν εἴκοσιν ἔτη· τώρα τί θὰ τὸν κάμητε;

§225Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπετε ὅτι δὲν θέλετε νὰ εἰσαγάγητε πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι δίπλωμα, δὲν εἶναι δικηγόροι. Τὸ βʹ ἐδάφιον δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν γνώμην σας, διότι λέγει· «Γραμματεὺς διορίζεται κτλ. ἢ ὁ ἐπὶ τριετίαν ὡς γραφεὺς ὑπηρετήσας». Ἐν τέλει δὲ τὸ ἴδιον ἄρθρον λέγει ὅτι «Γραφεὺς διορίζεται ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου, ἢ ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ τριετίαν ἐν δικαστικῷ γραφείῳ ἢ ἔν τινι τῶν ἐν Ἀθήναις γραφείων ὑποθηκῶν καὶ μεταγραφῶν». Λέγετε ὅτι ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου ἢ καὶ ἂν δὲν ἔχῃ τοιοῦτον ὁ ὑπηρετήσας εἰς δικαστικὸν γραφεῖον ἢ εἰς γραφεῖον ὑποθηκῶν ἢ μεταγραφῶν ὡς ἁπλοῦς γραφεὺς δύναται μετὰ τριετῆ ὑπηρεσίαν νὰ διορισθῇ γραμματεύς. Εἷς ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη ὡς ὑποθηκοφύλαξ ἢ φύλαξ τῶν μεταγραφῶν δὲν διορίζεται. Τοῦτο εἶναι ἄδικον καὶ ἐπιζήμιον ἀπὸ ἀπόψεως ὑπηρεσιακῆς καὶ δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν θέτετε. Ἂν ἐλέγετε ὅτι γενικῶς προτιμᾶτε τοὺς ἐπιστήμονας, τοῦτο θὰ ἦτο μία βάσις εἰς τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἠδύνατό τις ν’ ἀντείπῃ, ἀλλὰ τὴν βάσιν αὐτὴν σεῖς ὁ ἴδιος ἐγκαταλείπετε εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§226Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἂν ὁ περὶ οὗ πρόκειται ὑπηρέτησεν ὡς γραφεὺς καὶ ἔχῃ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, θὰ ἔχῃ τὰ προσόντα τοῦ γραμματέως.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κροκιδᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§228Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ πιστοποιητικὰ αὐτά, κύριε Ὑπουργέ, ποῖος θὰ τὰ ἐκδίδῃ; Θὰ τὰ ἐκδίδῃ καὶ ὁ γραφεύς;

§229Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Βέβαια· εἶναι ἀντίγραφα καὶ ἁπλᾶ πιστοποιητικά.

§230Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μειώνετε λοιπὸν τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας ἔχομεν μὲ τὸ ὑπάρχον σύστημα. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ παρατήρησις αὐτὴ μοὶ συνεστήθη ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§231Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἂς λείψωσιν οἱ γραφεῖς.

§232Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὁ πολίτης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ παρὰ τοῦ ὑποθηκοφύλακος νὰ ἐκδώσῃ ὁ ἴδιος τὸ πιστοποιητικὸν ἢ ὀφείλει ν’ ἀρκεσθῇ εἰς τὸ διδόμενον ὑπὸ τοῦ γραμματέως;

§233Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δέν ὑποχρεούμεθα νὰ θεραπεύωμεν τὰς ἰδιοτροπίας· ὅταν ἔχωμεν ἕνα δημόσιον ὑπάλληλον, εἶναι ἰδιοτροπία νὰ λέγῃ τις ὅτι δὲν τὸν ἐμπιστεύεται.

§234Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ σπουδαίων συμφερόντων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐξαρτηθῶσιν ἐκ τῆς ἐκδόσεως ἑνὸς πιστοποιητικοῦ, δέον ὁ ὑποθηκοφύλαξ ὅστις συνυπέχει τῆς εὐθύνης μὲ τὸν ὑπογράψαντα ὑπογραμματέα νὰ ἔχῃ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ ὑπογραμματέως, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἐπέτρεπε νὰ ἐκδίδῃ τὰ πιστοποιητικὰ ἰδίως τῆς ἐκλείψεως τῶν βαρῶν.

§235Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πιστοποιητικὰ ὅτι ἐξέλιπεν ἓν βάρος.

§236Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Εἶναι τὸ σπουδαιότερον. Εἶναι δυνατὸν μεταξὺ τῶν ἕξ ὑπογραμματέων νὰ ὑπάρχῃ τις παρέχων ἐχέγγυα ἱκανότητος καὶ χρηστότητος, ὅστις νὰ εὕρῃ μίαν περίστασιν νὰ ἐκδώσῃ πιστοποιητικόν, τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ ἐπιζημιωτάτην συνέπειαν καὶ κατόπιν νὰ ἀπέλθῃ ἀκόμη καὶ τῆς Ἑλλάδος· διατί νὰ μὴ δύναται ὁ ὑποθηκοφύλαξ νὰ ὁρίζῃ ἔστω καὶ ἡμερησίως τὸν γραμματέα, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ὑπογράφῃ πιστοποιητικὰ ἔχοντα τοιαύτην σημασίαν; Δὲν πιστεύω τοῦτο ν’ ἀντιτίθεται πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας καθιστᾷ προσεκτικώτερον ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τὸν ὑποθηκοφύλακα.

§237Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ ἐφίστων καὶ ἐγὼ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι μοὶ φαίνεται περίεργον, ὅτι ὁ πρῶτος διορισμὸς τοῦ ὑποθηκοφύλακος καὶ τῶν γραμματέων γίνεται διὰ Β. Διατάγματος προτάσει τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ χωρὶς νὰ ἐρωτηθῇ παντάπασιν ὁ ὑποθηκοφύλαξ περὶ τοῦ γραμματέως, καθίσταται δὲ κατόπιν παρὰ πᾶσαν ἀρχὴν δικαιοσύνης συνυπεύθυνος ὁ ὑποθηκοφύλαξ καὶ διὰ τὸν γραμματέα, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶναι τῆς ἐκλογῆς του. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι, ὅταν θὰ προβῆτε εἰς τοὺς διορισμούς, θὰ ἐρωτήσητε τὸν ὑποθηκοφύλακα, καὶ δὲν θὰ διορίσητε εἰς αὐτὸν ἕνα γραμματέα, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ φέρῃ ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ δὲν καθιεροῦται ἀρχὴ δικαιοσύνης εἰς τὸν νόμον, ἐνῷ καθιεροῦται ἀρχὴ εὐθύνης. Νομίζω κατὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον πλημμελὲς διὰ τὴν παρὰ πᾶσαν ἀρχὴν δικαιοσύνης καθιέρωσιν ὑπευθύνου εἰς πρόσωπα τὰ ὁποῖα δὲν ἐκλέγονται.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 5, 6, 7 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8).

§239Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ποῖον ἔσοδον προβλέπετε;

§240Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν ὑπελογίσθη.

§241Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὰς μεταγραφὰς καὶ τὰς ὑποθήκας, διότι ἐμποδίζομεν τὰς συναλλαγὰς καὶ τὴν μεταβίβασιν τῶν ἀκινήτων, ἐνῷ κοπτόμεθα ὑπὲρ τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας καὶ τῆς μεταβιβάσεώς της. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 9).

§242Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Καθὼς καὶ αἱ ἐργάσιμοι ὧραι.

§243Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μάλιστα. Νὰ προστεθῇ καὶ ἄρθρον 10, ἔχον ὡς ἑξῆς· «Διὰ Β. Διατάγματος κανονισθήσονται αἱ λεπτομέρειαι τοῦ παρόντος νόμου καὶ ὁ χρόνος τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 10, τοῦ δὲ συνόλου ἡ ψήφισις ἀναβάλλεται).

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταβολῶν ἐν ταῖς περιφερείαις τῶν δικαστηρίων τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2).

§245ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§246Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νομίζω, ὅτι τὸ ἐγεῖρον συζήτησιν εἶναι ἡ μεταβολὴ τῶν περιφερειῶν τῶν Πρωτοδικείων ἐν γένει. Οὐδεὶς θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, ἵνα ἡ διάταξις περιορισθῇ εἰς τὰς νέας χώρας, ὅπου ὑπάρχει ἡ μείζων ἀνάγκη. Ὡς πρὸς τὰ Πρωτοδικεῖα τοῦ Βασιλείου αἱ περιφέρειαι αὐτῶν εἶναι παγίως καθωρισμέναι, ἐὰν δὲ πρόκειται νὰ γίνωσι μερικαί τινες τροποποιήσεις, δύναται εἰδικῶς νὰ κληθῇ ὅπως ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Τοιαύτη πρότασις ὑπάρχει, τοῦ βουλευτοῦ κ. Γόντικα καὶ ἄλλων, περὶ ὑπαγωγῆς δύο δήμων τῆς Ἀρκαδίας εἰς τὸν Πύργον. Περὶ τούτου ἔχω καὶ αἴτησιν τῶν κατοίκων. Ἐπειδὴ εὑρίσκω τὴν πρότασιν ἀξίαν συζητήσεως, θὰ παρακαλέσω ἵνα παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς ταχεῖαν ἐπεξεργασίαν καὶ ὅπως ἔλθῃ μετὰ 8 ἢ 10 ἡμέρας πρὸς συζήτησιν. Ἡ διάταξις δὲ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ ἰσχύσῃ διὰ τὰ Πρωτοδικεῖα τῶν νέων χωρῶν.

§247Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μὲ ἀφωπλίσατε.

§248ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Καὶ ἐγὼ παραιτοῦμαι.

§249Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος.

§250Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ μὴ κανονισθῶσιν αἱ περιφέρειαι, πρὶν αἱ νέαι χῶραι ἀποστείλωσι τοὺς ἀντιπροσώπους των, διότι πολλὰ παράπονα θὰ γεννηθῶσι μὲ τὴν γενομένην ῥύθμισιν τῆς ἁρμοδιότητος τῶν δικαστηρίων, ὡς συνεστήθησαν ἐν ταῖς νέαις χώραις. Θὰ ἦτο ὀρθὸν οὔτε ἡμεῖς νὰ νομοθετήσωμεν, οὔτε νὰ ἐκχωρήσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν εἴμεθα ἐντεταλμένοι ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῶν νέων χωρῶν ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ τῶν τοπικῶν συμφερόντων των, διότι καὶ τοιαῦτα συνάπτονται μὲ τὸν καθορισμὸν τῶν περιφερειῶν. Θὰ ἐνόμιζον ὅτι τὸ θέμα τοῦτο θὰ ἠδύνατο ν’ ἀφεθῇ ἕως ὅτου ἀποφανθῶσιν οἱ ἁρμόδιοι νέοι Βουλευταὶ τῶν περιφερειῶν ἐκείνων.

§251Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἠδύνατό τις νὰ ὑποστηρίξῃ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι περιττεύει πλέον τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου καὶ δὴ ἀσυζητητί· ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ ἀσυζητητὶ ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον ἦτο πλῆρες καὶ εἶχε συνοχήν τινα, διότι οὕτως ὑπεβλήθη, οὕτως ἐτροποποιήθη, καὶ ἔρχεται κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν νὰ διαγραφῇ παρὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ. Μὲ ἐκπλήσσει δὲ καὶ ἄλλο τι, ἡ ἔλλειψις θάρρους τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Ὑπουργός. Δὲν συζητεῖται τὸ πρῶτον ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου τούτου ὡς διατυποῦται. Καὶ ἄλλοτε ἐν τῇ Βουλῇ ἐγένετο συζήτησις, μακρὰ μάλιστα, ὄχι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, ἐπὶ τῆς προτάσεως, ἂν ἐνθυμῶμαι καλῶς, τοῦ βουλευτοῦ κ. Λιδωρίκη. Τότε συνηγόρησα ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ διαρρυθμισθῶσι καὶ τὰ ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι ἀναλόγως πρὸς τὰ φυσικὰ ὅρια καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων. Καὶ ἐλέχθη τότε καὶ ὑπεστηρίχθη παρὰ πλείστων Βουλευτῶν ὅτι ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δὴ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος ν’ ἀναλάβῃ μίαν τοιαύτην εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ θὰ ἦτο διατεθειμένη νὰ παράσχῃ. Ἐπρόκειτο ἀκριβῶς τότε περὶ σχεδίου νόμου ἀφορῶντος τὰς νέας χώρας καὶ ἐδηλώθη ἐκ μέρους ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος ψηφίζομεν διατάξεις ἀφορώσας τὰς νέας χώρας, εἶσθε ὅμως διατεθειμένος, εἴπετε, εἰς πρώτην εὐκαιρίαν νὰ ὑποβάλητε νομοσχέδιον γενικὸν καὶ ν’ ἀναλάβητε τὴν εὐθύνην αὐτήν. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι τοῦτο εἶπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· ἄλλως τε τὰ Ἐστενογραφημένα Πρακτικὰ ὑπάρχουσιν, ὅτι εὐθὺς ὡς δοθῇ εὐκαιρία θὰ γίνῃ ἡ διαρρύθμισις. Ἀνωμολογήσατε καὶ σεῖς ὅτι ἡ διαίρεσις ἡ δικαστικὴ τῶν δικαστικῶν περιφερειῶν ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι, ὡς ἔχει σήμερον, δὲν ἔχει καλῶς. Εἴπετε ὅτι εἰς πρώτην εὐκαιρίαν θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον εἰδικὸν ἄσχετον πρὸς τὰς νέας χώρας καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶσθε εἰς θέσιν νὰ συναινέσητε ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, δοθησομένης τῆς ἀδείας παρὰ τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ τότε ἐνδιαφερόμενος περὶ τούτου προέβην περαιτέρω. Εἶπον ὅτι, ἂν ὁ Ὑπουργὸς δυσκολεύηται, διὰ νὰ μὴ ὑποτεθῇ ὅτι ἐνδιαφέρομαι ὑπὲρ ὡρισμένου μέρους, καὶ ἐνδιαφέρομαι, δὲν τὸ ἀποκρύπτω, ἵνα μὴ ὑποτεθῇ ὅτι ὑποστηρίζω πράγματα ἄδικα ἢ πράγματα ἀσύμφορα, εἶπον ὅτι, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς δυσκολεύηται ν’ ἀναλάβῃ τοιαύτην εὐθύνην, ἂν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δυσκολεύηται εἰς αὐτό, ἂς κάμῃ κἄτι τι ἄλλο. Ἂς συστήσῃ μίαν ἐπιτροπὴν οἱανδήποτε ἐξ οἱωνδήποτε προσώπων, ἀξιωματικῶν, μηχανικῶν, δικαστικῶν, ὁπωσδήποτε ὅμως ἂς δώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν μεταβαίνουσαν ἐπὶ τόπου νὰ ἐξετάσῃ τὰς διαφόρους περιφερείας καὶ νὰ συντάξῃ ἐκθέσεις καὶ πρακτικὰ ἀναγράφουσα τὰς διαφόρους ἀνάγκας τῶν κατοίκων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς νὰ προβῇ εἰς τὴν διαρρύθμισιν.

§252Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δηλαδὴ συγκεκριμένως.

§253Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶπον τότε ὄχι συγκεκριμένως, διότι εὐθὺς ὡς θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ Α τμῆμα νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Β. Ἔχετε πρόχειρον τὸν θόρυβον καὶ τὸν σάλον, τὸν γενόμενον διὰ συμφέροντα κεκτημένα κακῶς.

§254Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι πρέπει ν’ ἀκουσθῶσιν ὅλα τὰ συμφέροντα; Μήπως δὲν ἐρχόμεθα ν’ ἀκούσωμεν ὅλα τὰ συμφέροντα τῶν τόπων;

§255Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ἀκούονται, διότι ἐγώ, παρὰ τοῦ ὁποίου θ’ ἀποσπασθῇ τμῆμά τι, ἀδιαφορῶ ἂν οἱ κάτοικοι τοῦ τμήματος ἐκείνου μεταβαίνουσιν ἐπὶ 25 ὥρας ἵνα δικασθῶσιν ἐν μέσῳ χειμῶνι ὡς μάρτυρες, καὶ δὲν μεταβαίνουσιν εἰς περιφερείας ἀπεχούσας δύο ὥρας. Δὲν δύναμαι νὰ τὸ ὑποστηρίξω, διότι ἔχω συμφέρον ἀτομικὸν καὶ συμφέρον δικηγορικόν, ἀλλὰ θὰ ἐτόλμων νὰ συστήσω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος ἡ Κυβέρνησις καὶ δὴ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς διὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων νὰ ἐξακριβώσῃ τὰ πράγματα καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι οὕτως ἔχουσι καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς θὰ παρεῖχε τοιαύτην ἄδειαν.

§256ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ τῆς προτάσεως;

§257Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὄχι. Ὁμιλῶ γενικώτερον. Δὲν ὁμιλῶ μόνον διὰ πράγματα ἀφορῶντα τὸ Πρωτοδικεῖον Ἠλείας. Εἶπον καὶ τότε, ὅτι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου καὶ ἄλλας περιφερείας καὶ περὶ ὅλων τῶν νομῶν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συνηγορήσω. Καὶ ἔλεγον ὅτι, ἂν διστάζητε περὶ τούτου, διατί διστάζετε νὰ συστήσητε μίαν ἐπιτροπὴν καταρτιζομένην ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ εἶναι διατεθειμένη νὰ συζητήσῃ αὐτὴν τὴν ἑσπέραν; Ποῖα πρόσωπα εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτελέσωσιν ἐγγύησιν ὅτι θὰ ἐπιτελέσωσιν εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκόν των; Εἶναι ἀξιωματικοί; Εἶναι ἀνώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι; Εἶναι ἄλλοι; Ἂν δὲν δύνασθε σεῖς νὰ τοὺς ὁρίσητε, ἂς τοὺς ὁρίσῃ ἡ Βουλή. Ἂς μεταβῇ ἐπὶ τόπου ἡ ἐπιτροπή, ἂς συλλέξῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα, ὅλας τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ Διατάγματος νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ καθορίζῃ τὰς περιφερείας. Ἐὰν ὅμως ἑκάστοτε ἀποφεύγωμεν νὰ γεννῶμεν ζητήματα, θὰ ἐξακολουθήσωμεν ἐπὶ 100 ἔτη ν’ ἀναβάλλωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Εἰσήχθη νομοσχέδιον, ἐψηφίσθη εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, ἐτροποποιήθη καὶ ἔρχεσθε κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν αὐτοῦ καὶ λέγετε ὅτι διαγράφετε τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει ἔρις, τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο διὰ τοῦ ὁποίου ἠλπίζομεν ὅτι θὰ διαρρυθμισθῶσι καὶ θὰ κανονισθῶσιν αἱ διάφοροι περιφέρειαι. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ σᾶς ἐγκαταλείψῃ τὸ θάρρος καὶ ἡ εὐκαιρία ἡ ὁποία δίδεται, ἵνα διαρρυθμισθῶσιν ἅπαξ διὰ παντὸς ἀναλόγως πρὸς τὴν ἐποχὴν τὴν σημερινήν, ἀναλόγως πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων, ἀναλόγως πρὸς τὰ φυσικὰ ὅρια, αἱ διάφοροι δικαστικαὶ περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι γνωρίζετε ἐκ τῆς ὑπηρεσίας σας πόσας ζημίας προσκομίζουσιν εἰς τοὺς κατοίκους. Ἀφοῦ τοῦτο ἀναγνωρίζετε, διατί διστάζετε, ἵνα μὴ συζητήσωμεν δύο ἢ περισσοτέρας ὥρας αὐτὴν τὴν ἑσπέραν; Τὴν ἑσπέραν αὐτὴν τὴν ἀνεμένομεν ἀπὸ ἑξαμήνου, ὅτε ὁ κ. Λιδωρίκης σᾶς ὑπέβαλε τὴν γνώμην αὐτήν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν τὴν σύστασιν, ὅτι, ἂν δὲν ἔχητε ὑμεῖς τὸ θάρρος, ἂς ὁρίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐπιτροπήν. Τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον νὰ γίνῃ. Ἄν δὲν τὸ κάμητε, φροντίζετε περὶ ἐλαχίστων πραγμάτων, περὶ κανονισμοῦ καὶ διαρρυθμίσεως τῶν Ἐφετείων, καὶ ἐγκαταλείπετε τὰ οὐσιαστικώτερα καὶ τὰ ῥιζικώτερα. Αὐτὴ ἡ διαρρύθμισις πρέπει νὰ γίνῃ, αὐτὴ θέλει θάρρος, αὐτὴ θέλει ἐπιμονὴν καὶ ἀπόφασιν καὶ περὶ αὐτῆς ὁμιλῶ.

§258Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἠσθανόμην, κύριοι Βουλευταί, ἱκανοποίησιν, διότι ἐνόμιζον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχεν υἱοθετήσει παλαιάν μου πρότασιν, ἀλλ’ ὑπῆρξε πρόσκαιρος ἡ ἱκανοποίησις αὐτή. Περὶ τίνος δὲ πρόκειται; Γνωρίζετε πάντες ὅτι πρὸ 60 ἢ καὶ 80 ἐτῶν ἐχαράχθησαν αἱ διάφοροι περιφέρειαι τῶν Πρωτοδικείων, ἔκτοτε ὅμως ὁ τόπος προώδευσεν, ἀνεπτύχθησαν αἱ συγκοινωνίαι καὶ ἤλλαξαν οἱ ὅροι οἱ κανονίζοντες ἐν γένει τὴν κοινωνικὴν κίνησιν. Τί δὲ προέκυψεν ἐκ τούτου καταφανῶς, τόσον καταφανῶς ὥστε νὰ γεννᾶται δυσφορία οὐ μόνον τῆς κοινωνίας, οὐ μόνον τῶν δικαστῶν, ἀλλὰ καὶ παντὸς ξένου ἀνθρώπου; Ὅτι διάδικοι ἐγγύτατα κατοικοῦντες πρὸς τὰς ἕδρας δικαστηρίων ἦσαν καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διανύσωσιν ὁδὸν ἡμερῶν διὰ νὰ προσέρχωνται ἐνώπιον ἄλλων δικαστηρίων διὰ τὰς ὑποθέσεις των. Ἀνέμενε δέ τις πάντοτε τοὐναντίον, ὅπως μία ἰσχυρὰ Κυβέρνησις ἔχουσα ἐπίγνωσιν τοῦ κακοῦ θεραπεύσῃ τοῦτο, ἀλλ’ ἐὰν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἔχῃ τὸ θάρρος, ὅπως προβῇ εἰς τὴν θεραπείαν, παρὰ τίνος θ’ ἀναμείνῃ ὁ οὕτω καταφρονούμενος, ὁ οὕτως ἀδικούμενος κόσμος τὴν θεραπείαν ταύτην; Μήπως παρὰ Κυβερνήσεων, αἵτινες θὰ ἔχωσιν ἰσχυρὰς Ἀντιπολιτεύσεις καὶ ὄχι τόσῳ σύμφωνον τὴν κοινὴν γνώμην; Ἐὰν δέ, ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. Βουλευτής, δὲν ἔπρεπεν ἡμεῖς νὰ προβῶμεν καὶ παραχωρήσωμεν τὴν ἄδειαν, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος κανονισθῶσιν αἱ περιφέρειαι τῶν δικαστηρίων τῶν νέων χωρῶν, ἐνῷ δὲν ὑπῆρχον ἐνταῦθα ἀντιπρόσωποι αὐτῶν, καὶ ἐν τούτοις παρεχωρήσαμεν, διατί ἀφίνομεν τὸ καθεστὼς διὰ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, τὸ τόσῳ σόλοικον, ἄθικτον; Ἀφίνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὕρῃ μίαν δικαιολογίαν. Ἀλλ’ ὅταν ἓν τόσον σόλοικον καθεστὼς δὲν δύναται νὰ θεραπευθῇ σήμερον, τί νὰ σκεφθῇ τις εἰς τὸ μέλλον; Καὶ τὸ περίεργον εἶναι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης συνεφώνησε μετ’ ἐμοῦ, ὅτε ἔφερον τὴν τροπολογίαν. Ἐγώ, εἶπεν, εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ τεθῇ ἡ τοιαύτη τροπολογία εἰς νομοσχέδιον περὶ νέων χωρῶν. Ἀλλ’ ἤδη τί συμβαίνει; Εἰς σχέδιον νόμου περὶ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἀφοῦ ἐτέθη ἡ διάταξις, ἀπαλείφεται κατόπιν. Οὐδὲν ἕτερον ἀπολείπεται εἰς ἐμὲ ἢ νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τοῦ τρόπου τούτου τοῦ σκέπτεσθαι καὶ ἐνεργεῖν.

§259Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μέριμναν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐξαιτούμενος παρ’ αὐτοῦ, ὅπως παρεμβαίνων ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἵνα μὴ ψηφισθῇ ὡς τροποποιεῖται ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην καὶ δυνηθῇ νὰ σκεφθῇ μετὰ δύο ἡμέρας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τίνα μεγάλα συμφέροντα τοῦ λαοῦ ἐπιβάλλουσι τὴν μὴ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς τὴν τελευταίαν ὥραν τροποποιεῖται· διότι εἶναι σαφές, κ. Πρόεδρε, ὅτι πληθυσμοὶ ὁλόκληροι ἀπέχοντες μίαν καὶ δύο ὥρας ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ Πρωτοδικείου εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ βαδίσωσιν 25 καὶ πλέον ὥρας, ἵνα μεταβῶσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου ἢ τοῦ Ἐφετείου, ἐνῷ μετὰ μίαν ὥραν δύνανται νὰ εἶναι εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου καὶ μετὰ τρίωρον εἰς τὴν τοῦ Ἐφετείου. Τοῦτο καὶ μόνον εἶναι ἀρκετόν, ἵνα ἀποδώσῃ δίκαιον εἰς αὐτοὺς τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπεμβῇ καὶ μὴ ἐπιτρέψῃ νὰ συζητηθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὡς τροποποιεῖται ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μὴ ἔχοντος τὸ θάρρος νὰ ἐπιμείνῃ ὡς ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, ἀποδεικνύμενον συμφέρον διὰ τὸν λαόν.

§260Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συμβιβασμός τις.

§261Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ποῖος;

§262Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει νὰ μείνῃ ὡς αʹ ἐδάφιον· ὡς βʹ δὲ ἐδάφιον ν’ ἀναγράψωμεν τὸ ἑξῆς· «Ἡ αὐτὴ τροποποίησις ἐπιτρέπεται διὰ τὰς περιφερείας τῶν Πρωτοδικείων τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἀλλὰ μετὰ προηγουμένην σύμφωνον γνωμοδότησιν τῆς ὁλομελείας τῶν Πρωτοδικείων ὧν θίγεται ἡ περιφέρεια διὰ προσθήκης ἢ ἀφαιρέσεως».

§263Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀπὸ ποῖον;

§264Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Αὐτὸ νὰ τὸ ὁρίσητε σεῖς. Θέσατε μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὸν νομομηχανικὸν καὶ ὁποιονδήποτε ἄλλον θέλετε.

§265ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς τεθῇ «δι’ ἐπιτροπῆς κανονιζομένης διὰ Β. Δ.».

§266ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Περὶ αὐτοῦ ἀκριβῶς πρόκειται, ὅτι ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ μὴ ἀφεθῇ ὁ καταρτισμὸς τῆς ἐπιτροπῆς εἰς Β. Δ.

§267Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον φρονῶ ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ συμφωνήσωμεν εἶναι τοῦτο, ὅπως συζητήσωμεν ἐπὶ τῶν ὑπαρχουσῶν ὡρισμένων προτάσεων· τοιαύτη πρότασις, ὡς εἶπον, εἶναι ἡ τοῦ κ. Γόντικα. Μετ’ αὐτῆς τῆς προτάσεως δύναται νὰ συζητηθῇ καὶ ἡ τοῦ κ. Λιδωρίκη καὶ εἴ τις ἄλλη. Ὁμολογῶ ὅτι πᾶσαι αἱ προτάσεις αὗται ἔχουσι καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ ἐπιχειρήματα.

§268Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ εἰσαγωγῆς τῆς δικαστικῆς νομοθεσίας εἰς τὰς νέας χώρας, ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα ὑπὸ τοῦ κ. Λιδωρίκη, Γόντικα καὶ ἐμοῦ, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις καὶ εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε τότε ὅτι δὲν ἦτο ἀκόμη ὥριμον τὸ ζήτημα. Ἤδη ὑποβάλλει νομοσχέδιον καὶ περὶ τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν καὶ βλέπομεν ὅτι προτείνει ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις ἡ σχετική. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ συμβληθῶμεν μὲ ὑμᾶς, ἀλλὰ θέλομεν νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον γενικόν. Εἶναι ἐπιτετραμμένον μετὰ 90 ἐτῶν ἐλεύθερον βίον, ἐνῷ ὑπάρχει εἰς ἀπόστασιν 2–3 ὡρῶν Πρωτοδικεῖον, νὰ ἐπιβάλληται εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους νὰ διανύωσι δρόμον 30 –40 ὡρῶν, ἵνα εὕρωσι τὸν φυσικόν των δικαστήν;

§269Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μὴ γενομένης δεκτῆς τῆς γνώμης ὅπως τὰ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου κανονισθῶσι διὰ Β. Διατάγματος, θὰ ἐτόλμων νὰ προτείνω τὴν ἑτέραν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς. Δύναται νὰ ὁρισθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαρτιζομένη ἐκ δύο ἐφετῶν ὁριζομένων ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, ἐξ ἑνὸς ἐλεγκτοῦ ὁριζομένου παρὰ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ δύο ἀξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ ὁριζομένων ὑπὸ τοῦ σώματος τοῦ μηχανικοῦ ἢ ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου ἢ ὑπὸ οἱουδήποτε ἄλλου. Μία τοιαύτη ἐπιτροπὴ θὰ εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ἔτους νὰ μελετήσῃ τὴν κατάστασιν καί, ἂν δὲν μᾶς φέρῃ τίποτε ἄλλο, τὰ πορίσματα καὶ αἱ μελέται αὐτῆς τοὐλάχιστον θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν νέαν Βουλὴν ἵνα κανονίσῃ τὸ θέμα. Ἀναγνωρίζω καὶ εἰς ἄλλην Βουλὴν ἔχω ὑποστηρίξει ὅτι γενικῶς εἰς ὅλον τὸ Κράτος ἡ διαίρεσις τῶν Πρωτοδικείων εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἐπιβάλλεται εἰς μίαν Βουλὴν νὰ κάμῃ ἀρχήν, ἂν ὄχι νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν, ἥτις εἶναι ἀπελπιστικὴ εἰς πλεῖστα μέρη καὶ εἰς τὸν νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας καὶ εἰς ἄλλα πολλά, καὶ πολλάκις ἔρριψα κραυγὰς περὶ βελτιώσεως τῆς καταστάσεως. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προκαλοῦσι δυσκολίας εἶναι τὰ στενῶς τοπικὰ ζητήματα, ἂν δὲ κατορθωθῇ ἐπιτροπὴ κύρους ἀνεπηρέαστος καὶ ἐλευθέρα νὰ κανονίσῃ τὰ ζητήματα αὐτά, βεβαιωθῆτε ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ κάμῃ τὸ καλλίτερον ἔργον καὶ θὰ εὐγνωμονῆται διαρκῶς.

§270ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά· ἂς τὸ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον μήπως εὕρωμεν τὴν διατύπωσιν.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς καταδιώξεως τῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις πρὸ τῆς στρατιωτικῆς καταλήψεως διαπραχθέντων ἀδικημάτων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§272Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ κάμω μίαν προσθήκην ἐδαφίου, ἡ ὁποία ἀφορᾷ πρόσωπά τινα τὰ ὁποῖα συνελήφθησαν καὶ ἀπεστάλησαν ὅπως καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἐφαρμοσθῇ ἡ ἰδία διαδικασία.

§273Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον ἠμπορεῖτε νὰ προσθέσητε τὸ ἑξῆς· «τοῦ τυχὸν συλληφθέντος θεωρουμένου ὑποδίκου καὶ ἀπολαύοντος τῶν δικαιωμάτων τούτου». Εἶναι δηλαδὴ δυνατὸν νὰ φύγῃ δι’ ἐγγυήσεως, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ βραδύνῃ αὐτὴ ἡ ἐξακρίβωσις περὶ τοῦ πότε ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἂν ἦλθε πρὸ τοῦ Σεπτεμβρίου ἢ Ὀκτωβρίου ἢ μετά.

§274ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν.

§275Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὄχι διὰ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κορινθίας, ἀλλὰ διότι ἔχω νὰ ὑποβάλω γενικωτέραν ἀντίρρησιν. Νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐκβαίνει τῆς ἰσότητος τῆς συνταγματικῆς. Εὑρισκόμεθα πρὸ περιέργου ἀληθῶς νομοθετήματος· Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰς ὡρισμένον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους θεωροῦνται φυγόποινοι καὶ φυγόδικοι καὶ στεροῦνται τῶν πολιτικῶν τῶν δικαιωμάτων, αὐτοὶ θεωροῦνται ὡς ἔντιμοι πολῖται εἰς τὸ ὑπόλοιπον Κράτος. Καὶ δὲν ἔχομεν μόνον μίαν διαίρεσιν τῶν νέων ἐπαρχιῶν καὶ τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν· ἀλλ’ ἔχομεν μίαν διαίρεσιν κατὰ τμήματα. Οἱ ἐν Κρήτῃ καταδικασθέντες ἢ διατελοῦντες ὑπὸ ὑποδικίαν ἔχουσιν ἀσυλίαν καθ’ ὅλας τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τὰς παλαιὰς καὶ τὰς νέας. Οἱ ἐν Μακεδονίᾳ ἐπίσης· ἐπίσης οἱ Σάμιοι, καθιστῶνται δὲ οὕτω πως περιφέρειαι ἀσυλίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀναγνωρίζονται παρὰ τοῦ συνταγματικοῦ ἡμῶν Χάρτου, διότι ἔχομεν τὴν γενικὴν ἀρχήν, ὅτι οἱ πολῖται Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου, καὶ τὴν ἀρχὴν ταύτην τὴν συνταγματικὴν καταρρίπτομεν διὰ τῆς τοιαύτης διακρίσεως, τὴν ὁποίαν κάμνομεν, διὰ τῆς τοιαύτης ἀσυλίας, τὴν ὁποίαν καθιστῶμεν. Τὸ Σύνταγμα ἡμῶν ἀναγνωρίζει ἀσυλίαν, ἀλλὰ δὲν ἀναγνωρίζει εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ καθιεροῖ τοιαύτας διακρίσεις. Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία λειτουργεῖ αὐτοδικαίως καὶ αὐτοβούλως καὶ τοῦτο ἀναγράφει τὸ ἄρθρον 21 τοῦ Συντάγματος· «Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἐνεργεῖται διὰ τῶν δικαστηρίων, αἱ δὲ δικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐκτελοῦνται ἐν ὀνόματι τοῦ Βασιλέως». Ἐπὶ τῶν ἤδη ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων ἢ ἐπὶ τῶν τελεσθέντων ἀδικημάτων ἔχομεν μίαν διάταξιν, τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Βασιλεὺς χαρίζει τὰς ποινάς, ἢ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, περιωρισμένας, ἀμνηστεύει. Ἀλλὰ βεβαίως τοιοῦτο δικαίωμα ἀσυλίας δὲν σᾶς χορηγεῖ τὸ Σύνταγμα, καθιστᾶτε δὲ μίαν ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία ἀληθῶς θέλει στιγματίσει τὴν Πολιτείαν ἡμῶν. Ὁ κακοῦργος, ὁ καταδικασθεὶς ἐν τῇ ἰδίᾳ του πατρίδι, τοῦ ὁποίου τὴν καταδίκην ἀναγνωρίζομεν, διότι τὴν ἀναγνωρίζομεν ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, εἶναι ἔντιμος πολίτης ἐνταῦθα, δύναται ν’ ἀνέλθῃ ὅλας τὰς βαθμίδας τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, δύναται νὰ καθίσῃ καὶ εἰς τὰς ἕδρας τοῦ Κοινοβουλίου. Νομίζετε ὅτι εἶναι Πολιτεία εὐπρεπὴς αὐτή, τὴν ὁποίαν καθιστᾶτε διὰ τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ νομοσχεδίου; Νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ θεωρηθῇ ὡς κηλὶς διὰ τὴν Πολιτείαν ἡμῶν; Ὅτε ἡ Πολιτεία ἡμῶν ἀναγνωρίζει εἰς τὰ ξένα Κράτη τὸ δικαίωμα νὰ ζητῶσι τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐγκληματιῶν, ἡμεῖς ἐρχόμεθα καὶ κατατέμνομεν τὴν δικαιοσύνην στιγματίζοντες τὴν Πολιτείαν ἡμῶν διὰ τοιούτων νομοθετημάτων, καθιστῶντες μίαν ἀσυλίαν, τὴν ὁποίαν δὲν σᾶς χορηγεῖ τὸ Σύνταγμα, διότι τὸ Σύνταγμα χορηγεῖ τὴν ἀσυλίαν, ἀλλὰ βεβαίως δὲν δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ ἔλθῃ νὰ μεταβάλῃ τὰς ἀποφάσεις τῶν Δικαστηρίων. Καθ’ ὅσον δὲ ἀναγνωρίζετε τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς ὡς ἰσχυρὰς εἰς τμήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, καὶ δὲν ἀναγνωρίζετε αὐτὰς ἰσχυρὰς δι’ ἕτερα τμήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, καθιστᾶτε ἀνισότητα πλέον μεταξὺ τῶν διαφόρων τμημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Νομίζω ὅτι αἱ σύντομοι αὗται παρατηρήσεις δύνανται νὰ δικαιολογήσωσι τὴν αἴτησιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πρὸ ὀλίγου, ὅπως ἀναβληθῇ εἰς μίαν τῶν μεταγενεστέρων συνεδριάσεων, ὅταν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ὑποβάλλω.

§276ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἤθελον καὶ πάλιν ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Ἀρκαδίας ἐπὶ τῶν ἀντιρρήσεων τὰς ὁποίας ἔφερεν εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Ἰσχυρίζεται ὅτι παραβιάζονται αἱ σχετικαὶ συνταγματικαὶ διατάξεις· δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω κατὰ τίνα εἱρμὸν ἐννοιῶν δύναταί τις ν’ ἀνεύρῃ εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον παραβίασιν τῶν συνταγματικῶν διατάξεων. Ἐπεκαλέσθη τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος τῶν πολιτῶν ἐνώπιον τῶν νόμων. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω κατὰ τίνα εἱρμὸν ἐννοιῶν ἡ ἀρχὴ τῆς ἰσότητος τῶν πολιτῶν ἀπέναντι τῶν νόμων παραβιάζεται διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Κύριοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον καθιεροῖ ἀνωμαλίαν τινά· ἀλλὰ δὲν εἰσάγει τὴν ἀνωμαλίαν τὸ παρὸν νομοσχέδιον· τὴν ἀνωμαλίαν τὴν ἐδημιούργησαν περιστάσεις εὐτυχεῖς, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐμεγαλύνθη ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καθεστῶτος τοῦ πρὸ τοῦ πολέμου. Τί συνέβη; Ὅτε ἦτο κανεὶς ἐγκληματίας ἐν Κρήτῃ, ἔφευγεν ἀπ’ ἐκεῖ καὶ ἤρχετο εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος· ἐνταῦθα ἦτο πλήρης ἀσυλία. Πρέπει νὰ προσθέσω μάλιστα ὅτι μετὰ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τοῦ αὐτονόμου πολιτεύματος ἐν Κρήτῃ ἡ αὐτόνομος Πολιτεία εἶχε τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἐδικαιοῦτο ν’ ἀξιώσῃ παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὅπως οἱ ὑπὸ τῶν δικαστηρίων αὐτῆς δικαζόμενοι καὶ καταδικαζόμενοι τιμωρῶνται παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀληθῶς ἡ ἀσυλία, τὴν ὁποίαν εὕρισκον ἐν Ἑλλάδι, ἐκλόνιζε τὴν δημοσίαν τάξιν ἐν Κρήτῃ, διότι ἦτο πολὺ εὔκολον νὰ διαπεράσῃ εἷς εἰς τὰ Ἀντικύθηρα διὰ πλοιαρίου ἐκ Κρήτης, καὶ τοιουτοτρόπως ὁ ἐγκληματίας ἤρχετο καὶ ἔφευγεν οὕτω τὴν ποινήν. Ἐζητήσαμεν λοιπὸν τὰ πρῶτα ἔτη τῆς αὐτονομίας παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς ἀποδοθῶσιν οἱ ἐγκληματίαι οἱ καταφυγόντες ἐδῶ, ἡ δὲ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ τὸ κάμῃ καὶ τοῦτο οὐχὶ διότι ἐνόμιζον ὅτι τὰ δικαστήρια τῆς Κρήτης δὲν παρεῖχον τὰς ἐγγυήσεις, ὅπως ἐκδίδωνται οἱ ἐγκληματίαι, οὐχὶ διότι δὲν ἦσαν τμήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, ἀλλὰ διότι θὰ εὑρίσκετο εἰς δύσκολον θέσιν ἀπέναντι τῆς Τουρκίας, ἥτις ἦτο γείτων Ἐπικράτεια τότε καὶ ἥτις ἐξηκολούθει νὰ εἶναι ὑψηλὴ ἐπικυρίαρχος τῆς Κρήτης. Ἕνεκα τούτου ὑφιστάμεθα τοῦτο ἐν Κρήτῃ τὸ κακόν, ὅτι, ἐπαναλαμβάνω, ὅλοι οἱ ἐγκληματίαι ἔφευγον καὶ ἤρχοντο ἐδῶ. Ἡ ἕνωσις ὅμως ἡ ὁποία ἐπῆλθε μετὰ τοὺς εὐτυχεῖς πολέμους εὑρῆκε μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν, ἂν ἤθελε νὰ παραγνωρίσῃ καὶ ν’ ἀνατρέψῃ, θὰ διέπραττεν ἀδικήματα κολοσσιαῖα. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀδικήσαντες ἐν Κρήτῃ ἦλθον ἐδῶ, εὑρίσκονται ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἀποκατεστημένοι, πολῖται λαμπροὶ ἀπολαύοντες πάσης ὑπολήψεως, ἀποκτήσαντες προσέτι καὶ τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, ἔμποροι διακεκριμένοι πολλάκις ἢ καὶ ἄλλου εἴδους ἐπαγγελματίαι. Ἐρωτῶ· εἰς τίνος τὴν συνείδησιν περὶ δικαίου θὰ ἦτο ἀνεκτόν, ὅπως αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔφυγον ἀπ’ ἐκεῖ, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο δεκτοὶ ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν ἐδῶ νὰ δημιουργήσωσιν ἕνα νέον βίον ἄμεμπτον, κατὰ τίνα τρόπον, λέγω, οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διότι ἐπῆλθε τὸ εὐτυχὲς αὐτὸ γεγονός, τοῦ ὅτι ἐπληρώθησαν πόθοι τόσων αἰώνων καὶ ἠλευθερώθη ἡ πατρίς των, θὰ συνελαμβάνοντο σήμερον καὶ θὰ τοῖς ἐλέγετο· Κύριοι, ἐγίνατε δεκτοὶ ὑπὸ τὴν παλαιὰν κατάστασιν ἐνταῦθα, ὑπὸ τὴν ὁποίαν κατωρθώσατε νὰ ζήσητε ὡς πολῖται ἔντιμοι καὶ νὰ δημιουργήσητε ἕνα νέον βίον· ἀλλὰ γνωρίζετε τί συνέβη; Ἠλευθερώθη ἡ πατρίς σας! — καὶ σημειώσατε ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν εἶχον ἀγωνισθῆ λαμπρῶς ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς πατρίδος των — ἡ συνέπεια δὲ τούτου εἶναι ὅτι σεῖς οἱ ὁποῖοι ἔχετε ζήσει ἐδῶ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ὡς πολῖται ἥσυχοι καὶ νομοταγεῖς, θὰ ὑπάγητε εἰς τὰς φυλακὰς τώρα, διὰ ν’ ἀποτίσητε τὴν ποινὴν διὰ τὸ ἔγκλημα τὸ ὁποῖον ἐπράξατε ἐκεῖ κάτω! Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Ἀρκαδίας· νομίζει, ὅτι ἀνταποκρίνεται τοῦτο εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα τῆς Δικαιοσύνης; Σημειώσατε δὲ ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν ἐγεννήθη ἐδῶ τὸ πρῶτον αἰφνιδίως σήμερον· αὐτὸ τὸ ζήτημα ἀπησχόλησε πολλάκις τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ τὴν κοινὴν γνώμην ἐν Κρήτῃ ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, ἀπὸ τοῦ ἔτους δηλαδὴ τῆς ἐγκαθιδρύσεως τῆς αὐτονομίας, ἡ ὁποία ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ ἦτο πολίτευμα προσωρινόν. Αὐτὸς ὁ ἱκανῶς μέγας ἀριθμὸς ἀνθρώπων τῶν ἐγκατεστημένων ἐδῶ καὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν καταδεδικασμένοι ἐκεῖ κάτω τί θὰ ἐγίνετο κατὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν θὰ συνετελεῖτο ἡ ἕνωσις; Τὸ ζήτημα εἶχε μελετηθῆ, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὅλοι οἱ δυνάμενοι νὰ ἔχωσιν ἔγκυρον νομικὴν γνώμην ἐν Κρήτῃ ἀπεφάνθησαν ὅτι κατὰ τὴν εὐτυχῆ ἡμέραν τῆς ἑνώσεως θὰ καθιεροῦτο αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ἡμεῖς σήμερον, θὰ καθιεροῦτο διὰ νόμου, δηλαδὴ ὅτι αὐτοὶ δὲν θὰ παρηνωχλοῦντο ὅπως ἐξακολουθήσωσι βιοῦντες τὸν βίον, τὸν ὁποῖον ἔζησαν ἐπὶ τόσα ἔτη ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπετρέπετο εἰς αὐτούς, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπήρχετο παραγραφὴ τῆς ἀποφάσεως ἢ τῆς ποινῆς, καθ’ ὅσον ἤθελεν ἐπέλθει ἡ καταδίκη, καθ’ ὅσον, λέγω, δὲν ἐπήρχετο παραγραφὴ καὶ δὲν ἀπεσβέννυτο ἑπομένως τὸ ἀξιόποινον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ποινικοῦ νόμου, δὲν θὰ ἐπετρέπετο εἰς αὐτοὺς νὰ κατέλθωσιν εἰς τὸν τόπον ἔνθα ἐξετέλεσαν τὸ ἀδίκημα, διότι, ἐφ’ ὅσον τοῦτο θὰ ἐγίνετο, θὰ ἐτρέχομεν ἄλλον κίνδυνον. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἦσαν χρηστοὶ καὶ νομοταγεῖς πολῖται καὶ ἥσυχοι ἐνταῦθα, ἐπανερχόμενοι κάτω καὶ μεταβαίνοντες εἰς τὰ χωρία των, ὅπου εἶχον ἐκτελέσει τὸ ἀδίκημα, δὲν θὰ ἦσαν ἀνεκτοί, καὶ συνεπῶς θὰ εἴχομεν ἀντεκδικήσεις, τοῦτο δὲ ἀκριβῶς ἠθελήσαμεν νὰ προλάβωμεν, διὰ τοῦτο δὲ καθιεροῦμεν καὶ τὴν ἀσυλίαν, ὅπως τὴν ὀνομάζει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής, ἡ ὁποία ὑπὸ μίαν καὶ μόνην ἔννοιαν, ἐὰν θέλητε νομικῶς νὰ κρίνωμεν τὸ πρᾶγμα, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις. Γνωρίζετε ὅτι τὸ ἄρθρον 33 τοῦ Ποινικοῦ νόμου λέγει, ὅτι ὁ καταδικασθεὶς καὶ μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς δύναται δι’ ἀποφάσεως τοῦ νομάρχου νὰ ἐμποδισθῇ νὰ μένῃ εἰς ὡρισμένον τόπον. Λοιπόν, ἐὰν θέλητε νὰ μεταχειρισθῶμεν ἐννοίας νομικάς, τὸ τελούμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἄλλο τι εἰμὴ ἓν εἶδος ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως, ἡ ὁποία λέγει ὅτι εἰς τὸν τόπον τοῦ ἀδικήματος ἢ εἰς τὴν χώραν ἔνθα ἐπεβλήθη αὐτῷ ἡ ποινὴ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάγῃ, εἶναι ἐλεύθερος ὅμως εἰς τὸ λοιπὸν Κράτος. Αὕτη εἶναι ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι ἀνταποκρίνεται ἐντελῶς εἰς τὸ αἴσθημα τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰς τὴν ἀνάγκην τῶν πραγμάτων.

§277Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Λυποῦμαι διότι δὲν ἔγινα ἀντιληπτός, καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῶν σημείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν ἠθέλησε νὰ θίξῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν γνωρίζω διατί περιώρισε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου διὰ μόνον τοὺς ἐκ Κρήτης φυγοδίκους.

§278ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι καὶ διὰ τοὺς ἐκ Σάμου καὶ διὰ τοὺς ἐν γένει ἐκ τῶν νέων χωρῶν.

§279Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ὡμίλησα γενικῶς καὶ εἶπον ὅτι καθιστᾶτε ὡρισμένην ἀσυλίαν κατὰ τμήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου καὶ σᾶς ἀνέφερα ὅτι, ἐνῷ καθιστᾶτε ἓν ἄσυλον εἰς τὸ ὑπόλοιπον βασίλειον διὰ τοὺς ἐκ Κρήτης φυγοδίκους καὶ φυγοποίνους, καθιστᾶτε ἄσυλον ἐπίσης διὰ τοὺς Σαμίους, εἰς ὅλην τὴν ἄλλην Ἐπικράτειαν πλὴν τῆς Σάμου, σεῖς περιωρίσθητε εἰς τὸ ζήτημα τῶν Κρητῶν. Ἀναμφισβητήτως εἶναι τὸ σπουδαιότερον ὅλων καὶ εἰς αὐτοὺς ἀρχικῶς ἀπέβλεπεν ἡ πρόνοια ὑμῶν! Κατόπιν ἀναγνωρίσαντες ὅτι ἡ τοιαύτη πρόνοια ἐξέβαινεν ὄχι μόνον τῶν συνταγματικῶν διατάξεων καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἀλλὰ καὶ τῆς εὐπρεπείας τῆς πολιτικῆς, ἀπεσπάσατε τὴν διάταξιν ἐκείνην καὶ κατεστήσατε τὸ νομοσχέδιον γενικόν, θέλοντες νὰ συγκαλύψητε τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἀρχικῶς εἴχετε. Ταῦτα δὲν δύνασθε νὰ ἀμφισβητήσητε. Ἡ πρὸ ὀλίγου ἀγόρευσίς σας καθιστᾷ τὴν ὁμολογίαν ταύτην. Εἴπετε· «τί ἠθέλετε νὰ πράξωμεν; Ἠθέλετε ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσέφυγον ἐνταῦθα κατὰ τὸν χρόνον τῆς αὐτονομίας τῆς Κρήτης μέχρι 1 Μαΐου 1912, νὰ τοὺς συλλάβωμεν καὶ τοὺς ἀποστείλωμεν πάλιν ἐκεῖ ὅπως κριθοῦν;». Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτό τι. Ἐγὼ κατέκρινα τὴν διάταξιν ὡς ἔχει καὶ σᾶς εἶπον ὅτι καθιστᾶτε μίαν ἀσυλίαν, ὅτι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα τοῦτο οὔτε ὑμεῖς οὔτε ἡ Βουλὴ νὰ τὸ πράξῃ. Ἀναγνωρίζετε τὴν ἀνωμαλίαν. Ἀλλὰ ποῦ ἔγκειται ἡ ἀνωμαλία; Ἡ ἀνωμαλία ἔγκειται ἀκριβῶς ἐν τούτῳ, ὅτι εἶναι ἔντιμοι πολῖται αὐτοὶ ἐδῶ, εἶναι φυγόδικοι καὶ φυγόποινοι ἐκεῖ. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι καθιστᾶτε μίαν ἀσυλίαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ καθιστᾶτε. Ποῦ εὑρήκατε τὸ δικαίωμα αὐτό; Πόθεν ἀντλεῖ τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἡ Βουλή, νὰ ἔλθῃ νὰ καταργήσῃ πράξεις δικαστηρίων; Διότι προβαίνετε μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου, ὅτε λέγετε ὅτι (ἀναγινώσκει)· «αἱ δὲ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις κ.τ.λ.» Ποῖος σᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ θίξητε τὰς δικαστικὰς πράξεις; Βεβαίως ἔχετε ἐδῶ τὴν πλειονοψηφίαν καὶ δύνασθε νὰ κάμητε ὅ,τι θέλετε καὶ θὰ ὑπάρξωσιν ἀρκετὰ εὐτελεῖς δικασταὶ ὅπως ὑπακούσωσιν εἰς μίαν τοιαύτην ἔκνομον διαταγὴν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἀλλ’ οὐχ ἧττον δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι πρόκειται περὶ παραβάσεως συνταγματικῆς, διότι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ παραλύσητε τὴν ἐνέργειαν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ὅταν ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἀνακηρύσσηται ἐντελῶς ἀνεξάρτητος ἀπὸ τῆς νομοθετικῆς καὶ τῆς νομοτελεστικῆς. Τοῦτο καθιστᾷ ἀκριβῶς τὴν ἀνωμαλίαν ἐν τῇ διατάξει ὑμῶν. Θέλετε νὰ ἔλθητε εἰς βοήθειαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὸν ἐβίωσαν ἐνταῦθα ἐντίμως; Συντομεύσατε τὰς παραγραφάς, ἀλλὰ μὴ καθιστᾶτε μίαν διπλῆν κατάστασιν εἰς αὐτούς, ἐδῶ μὲν νὰ τοὺς θεωρῆτε ἐντίμους πολίτας δυναμένους νὰ καταλάβωσι καὶ τὸ ἑδώλιον τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐκεῖ δὲ φυγοποίνους ἀνθρώπους τῶν κατέργων καὶ τῆς φυλακῆς. Νομίζετε ὅτι καθιστᾶτε εὐπρεπῆ τὴν Πολιτείαν ὑπὸ τοιούτους ὅρους; Νομίζετε ὅτι δύνασθε νὰ εὕρητε μίαν δικαιολογίαν εἰς τοιαύτην διαχείρισιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας; Δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν θίγετε ἀκριβῶς τὰς προνομίας τοῦ Στέμματος, ὅτι δὲν φθάνετε δι’ ἄλλης ὁδοῦ εἰς ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα μόνον διὰ τῆς ἀπονομῆς εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἀμνηστίας φθάνετε; Δὲν καθιστᾶτε μία ἀσυλίαν, ἡ ὁποία διὰ νὰ ὑπάρξῃ, ἔπρεπε ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῷ Συντάγματι; Δὲν καθιστᾶτε τὴν ἀνισότητα, τὴν ὁποίαν θὰ εὑρίσκητε μεταξὺ τῶν πολιτῶν Ἑλλήνων, νὰ εἶναι μὲν φυγόδικοι ἐκεῖ, ἔντιμοι δὲ πολῖται Ἕλληνες ἐδῶ, νὰ εἶναι ἐστερημένοι τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων ἐκεῖ, νὰ δύνανται νὰ μετέρχωνται πᾶσαν ἐξουσίαν ἐνταῦθα; Αὗται εἶναι αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάμω. Ἡ πλειονοψηφία εἶναι ἐδῶ καὶ θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἡ κηλίς, ἡ ὁποία ἐγκολάπτεται εἰς τὴν Πολιτείαν θὰ εἶναι ἀνεξίτηλος.

§280ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἐλπίδα, Κύριοι, ὅτι θὰ πείσω τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Ἀρκαδίας. Γνωρίζω τὸ πεῖσμα ἀπὸ τὸ ὁποῖον φέρεται ἐπίτηδες κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸ κῦρος τὸ ὁποῖον τῷ δίδει ἡ θέσις του εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς ὀλίγας λέξεις, διὰ νὰ μὴ ἀφήσω ἀναπαντήτους ὅλας ἐκείνας τὰς συνταγματικὰς καὶ νομικὰς ἀσυστασίας, εἰς τὰς ὁποίας περιέπεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀρκαδίας, ὅτι δηλ. ἔρχομαι νὰ παραβιάσω τὸ Σύνταγμα διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἔρχομαι διὰ νόμου νὰ σφετερισθῶ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα τὸ Σύνταγμα δίδει μόνον εἰς τὸν συνταγματικὸν ἄρχοντα, τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἀλλὰ λησμονεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀρκαδίας ὅτι τίποτε ἄλλο δὲν κάμνω παρὰ ἔρχομαι διὰ νόμου ὄχι ν’ ἀνατρέψω τὰ σήμερον ὑπάρχοντα, ἀλλὰ νὰ διατηρήσω καὶ ὑπὸ τὸ νέον καθεστὼς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑφίστατο ἀρχῆθεν, νὰ εἴπωμεν δηλ. ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἐκδοθῇ ἐν Κρήτῃ ἐναντίον τῶν Κρητῶν, αἱ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἐκδοθῇ ἐν Σάμῳ ἐναντίον τῶν Σαμίων, ἐξακολουθοῦσι καὶ ὑπὸ τὸ νέον καθεστὼς νὰ εἶναι ἰσχυραί. Ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ γίνῃ μία ἕνωσις τῶν τμημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα τέως δὲν ἀπετέλουν μέρος τῆς Ἑλλάδος, ἐρχόμεθα καὶ λέγομεν, ὅτι σταματῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον καὶ δὲν ἐρχόμεθα νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰς συνεπείας μιᾶς ἀποφάσεως ποινικῆς χώρας, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, τέως δὲν ἦτο μέρος τῆς Ἑλλάδος. Διότι, ἂν τοῦτο ἐπράττομεν, θὰ περιεπίπτομεν εἰς ὅλους τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα ἀπὸ τοῦ βήματος. Ὑπάρχει σαφέστερον πρᾶγμα ἀπὸ τοῦτο; Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀρκαδίας, μὴ ἀρκούμενος εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῶν τῶν ἀσυστασιῶν, τῶν συνταγματικῶν καὶ νομικῶν, ἦλθεν εἰς ἄλλο ζήτημα· διατί ν’ ἀναγκασθῆτε νὰ κάμητε μίαν ἀνωμαλίαν, ἐνῷ ἔχετε πρόχειρον τὴν λύσιν; Δώσατε μίαν βραχεῖαν παραγραφήν, εἴπατε ὅτι τὰ ἀδικήματα ταῦτα παραγράφονται μετὰ ἓν ἔτος, ὅσον θέλετε, καὶ οὕτω λύεται ἡ ἀνωμαλία. Αὐτὴν τὴν λύσιν μοὶ τὴν ὑπέδειξε καὶ ἄλλος τις ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα νὰ τὴν δεχθῶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον, διότι δὲν θὰ εἶναι λύσις ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἔρριπτε τὸν πέπλον τῆς λήθης ἐντελῶς εἰς τὰ γενόμενα καὶ ἡ ὁποία θὰ ἐπέτρεπεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὰ χωρία των, ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκονται τὰ θύματα. Τοῦτο ἐπιζητοῦμεν ν’ ἀποφύγωμεν· ζητοῦμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται, νὰ διατηρήσωμεν τὸ καθεστὼς οἷον εὑρέθη κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἑνώσεως.

§281Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἡ παραγραφὴ ἐθεωρεῖτο ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὡς μὴ ἁρμόζουσα ἐπὶ τοῦ προκειμένου, τὸ νομοσχέδιον περιλαμβάνει ἄλλην διάταξιν, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τοὺς Κρῆτας (ἀναγινώσκει)· «Διὰ τοὺς καταδικασθέντας κτλ.».

§282ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ διαδικασία; Θὰ καταδικασθῶσιν αὐτοί.

§283Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀντὶ νὰ καθιστᾶτε αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν, τὴν ὁποίαν ἀνεγνωρίσατε, ἦτο καλλίτερον νὰ κάμητε μίαν ἐπανάληψιν καὶ ἀναμφισβητήτως τὰ δικαστήρια, ἐπιλαμβανόμενα ἐκ νέου μιᾶς ὑποθέσεως τοιαύτης, ἤθελον κρίνει ἐπιεικῶς, λαμβάνοντα ὑπ’ ὄψιν τὴν παρ’ ἡμῖν διαβίωσιν τοῦ ὑποδίκου καὶ τοῦ καταδίκου. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν ἔπρεπε ν’ ἀναγνωρίσητε ὡς πολίτην ἔντιμον, δυνάμενον νὰ κατέχῃ οἱανδήποτε Ἀρχήν, ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον δὲν δύνασθε νὰ μεταθέσητε εἰς Κρήτην. Διότι, ἂν διορίσητε ἕνα οἰκονομικὸν ἔφορον ἐνταῦθα καὶ θελήσητε νὰ τὸν μεταθέσητε εἰς Κρήτην, ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐκεῖ θὰ τὸν ἁρπάξῃ ἐκ τοῦ ὠτίου, ὅπως τὸν εἰσαγάγῃ ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης. Αὐτὸ καθιστᾷ τὴν ἀνωμαλίαν καὶ αὐτὸ σᾶς ὑπέδειξα ἀπ’ ἀρχῆς. Ἀλλὰ σεῖς εἴπετε· «τί ἠθέλετε νὰ πράξω;». Ἔπρεπε νὰ πράξητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ προσέκρουεν εἰς τὴν συνταγματικὴν ἀρχήν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ καταστήσωμεν εἰς τὸ Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος τμήματα ἀσυλίας, ὅπως καθιστᾶτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Δύνασθε ν’ ἀμφισβητήσητε ὅτι καθιστᾶτε τμήματα ἀσυλίας; Καὶ τί εἶναι ἡ ἀσυλία; Ἡ ἀσυλία εἶναι τὸ μὴ καταδιώξιμον εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν. Εὑρίσκετε ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτο δικαίωμα ἐν τῷ Συντάγματι ἡμῶν; Λέγετε· «μὰ τί πράττω ἄλλο; Εἰσηγοῦμαι ἕνα νόμον, τὸν ὁποῖον θὰ κυρώσῃ καὶ ὁ Βασιλεὺς καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐρχόμεθα νὰ ἐξέλθωμεν ἐξ αὐτῆς τῆς δυσχερείας, διότι ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἔχομεν φυγοποίνους καὶ φυγοδίκους, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον ἐδῶ καὶ τοὺς ὁποίους ἠνέχθημεν», ἀλλὰ τοὺς ἠνέχθημεν ὄχι ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους καθιστᾶτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τοὺς ἠνέχθημεν, διότι δὲν ἠδυνάμεθα οὔτε ἔπρεπε νὰ τοὺς ἀπελάσωμεν, μὴ ὑπαρχούσης μιᾶς τοιαύτης συμβάσεως μεταξὺ εἴτε πρὸς τὴν Πολιτείαν ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶχε τὴν κυριαρχίαν τῶν ἄλλων μερῶν, εἴτε πρὸς τὴν Αὐτόνομον Κρητικὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ βεβαίως τοὺς τοιούτους δὲν δυνάμεθα νὰ καταστήσωμεν ἐντίμους ἐδῶ καὶ φυγοδίκους ἐκεῖ. Καὶ ἐνταῦθα εἶναι ἡ ἀνισότης, τὴν ὁποίαν καθιστᾷ τὸ νομοσχέδιον, διότι ὁ ἄλλος πολίτης Ἕλλην, ὁ ὁποῖος δὲν εὑρίσκεται ὑπὸ τοιούτους ὅρους, καθόσον δὲν εἶναι φυγόδικος ἢ φυγόποινος, αὐτὸς στερεῖται τοῦ δικαιώματος νὰ διορίζηται εἰς δημοσίαν θέσιν, ἐνῷ ὁ φυγόδικος καὶ ὁ φυγόποινος, τὸν ὁποῖον ἀναγνωρίζετε ὡς τοιοῦτον ἐν Κρήτῃ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταλάβῃ τὰ ἀξιώματα ταῦτα. Νομίζετε λοιπὸν ὅτι δὲν καθιστᾶτε μίαν ἀνισότητα;

§284ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, ἂν θέλητε, νὰ δεχθῶ ὅπως αἱ ποιναὶ αἱ ἐπακολουθοῦσαι αὐτοδικαίως τὴν εἰς ἐγκληματικὴν ποινὴν καταδίκην νὰ παρακολουθῶσιν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητῶ εἶναι νὰ μὴ δημιουργηθῇ μία κατάστασις μεστὴ κινδύνων, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶχον καμμίαν δυσκολίαν νὰ τοὺς στερήσωμεν τῶν πολιτικῶν των δικαιωμάτων.

§285Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησα ἀπ’ ἀρχῆς, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἤδη· ἐζήτησα ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως φθάσωμεν εἰς ὀρθοτέρας σκέψεις, διότι θεωρῶ ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἀνατρέψουν ἄρδην τὴν ἰσοπολιτείαν καὶ ἀντιποιοῦνται δικαιώματα τῆς δικαστικῆς καὶ ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, διότι ἄλλο εἶναι ἀπονομὴ χάριτος καὶ ἀμνηστίας καὶ ἄλλο ἡ νομοθετικὴ πρᾶξις τὴν ὁποίαν σήμερον μετερχόμεθα.

§286Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡ ἀνισότης μεταξὺ τῶν πολιτῶν ἀποδεικνύεται καὶ ἄλλοθεν. Ὑπάρχουσι πολῖται ἐκ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος οἱ ὁποῖοι ἐγκλημάτησαν ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι, κατέφυγον πρὸ χρόνων ἐν Κρήτῃ, Σάμῳ, Μακεδονίᾳ, ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ ἔζησαν ἔντιμον βίον, ἀλλὰ δὲν ἐξομοιοῦνται μὲ τοὺς προβλεπομένους ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Καὶ δύναται νὰ ἐρωτήσῃ τις· διατί καὶ οἱ πολῖται ἐκεῖνοι, οἱ ἐκ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι πρὸ τῆς ἐποχῆς, τὴν ὁποίαν διαγράφει τὸ νομοσχέδιον, ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἠδύναντο νὰ καταδιωχθῶσι πρὸ τῆς ἑνώσεως τῶν μερῶν αὐτῶν μὲ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, δὲν εὑρίσκονται καὶ οἱ πολῖται ἐκεῖνοι εἰς ἴσην μοῖραν πρὸς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον; Καὶ διατί τοὐλάχιστον δὲν ἐπεκτείνεται ἡ εὐεργεσία αὕτη τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπὶ τῶν πολιτῶν τῶν καταγομένων ἐκ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ ἐγκατεστημένων πρὸ πολλοῦ ἐν τῇ νέᾳ Ἑλλάδι, ὅτε, ὡς εἶπον, δὲν ἠδύναντο νὰ καταδιωχθῶσιν, ἀλλ’ οὐδὲ καὶ νὰ ἐκδοθῶσι παρὰ τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία διώκει τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὰ μέρη αὐτά; Καθιεροῦμεν λοιπὸν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀνισότητα μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν.

§287Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὑπάρχει οὐσιώδης διαφορὰ τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν, τὰς ὁποίας ἀναφέρει ὁ κ. Βουλευτής, ἀπὸ τὰς περὶ ὧν διαλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον, διότι πρόκειται περὶ ἀποφάσεων ἐκδοθεισῶν ὑπὸ Ἑλληνικῶν δικαστηρίων, τῶν ὁποίων δὲν δυνάμεθα ν’ ἀρνηθῶμεν τὸ κῦρος, ἐνῷ αἱ ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι δικαστηρίων, ἅτινα δὲν ἦσαν Ἑλληνικά· ἂν δὲ ἀκριβῶς ἐδεχόμεθα τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ, τότε θὰ περιεπίπτομεν εἰς τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἐξέθηκεν ὁ πρῶτος ἀγορεύσας.

§288Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν μίαν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἀναγκαία, διὰ νὰ ἐννοήσω ὑπὸ ποίαν ἔννοιαν ἐννοεῖ τὸ νομοσχέδιον τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων. Ἐκ τοῦ ὅτι εἶναι ἀνεκτέλεστοι αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις ἕπεται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν αὗται ὡς καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, προκειμένου περὶ ζητήματος προφυλακίσεως, περὶ ἐγγυήσεως κλπ; Διότι ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους, ἄν τις εἶναι κατάδικος, δὲν ἀπολαύει ὡρισμένων εὐκολιῶν.

§289ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν Ἑλλάδι δὲν θεωρεῖται ὅτι εἶναι κατάδικος.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§291Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον λέγει «ἐφ’ ὅσον αἱ περὶ ὧν πρόκειται ἀμετάκλητοι ἀποφάσεις τῶν Σαμιακῶν καὶ Ὀθωμανικῶν δικαστηρίων ἔχουσιν ἤδη ἐκτελεσθῆ» νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῶσιν εἰς αὐτὸ αἱ λέξεις «ἢ ἐκτελοῦνται».

§292Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μάλιστα. Νὰ προστεθῶσι.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προστίθενται δύο λέξεις. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§294Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι αἱ Ἑλληνικαὶ καταδιωκτικαὶ ἀρχαὶ δὲν ἐγκατεστάθησαν ἀμέσως εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ στρατοῦ καταληφθέντα διαμερίσματα, οὐδ’ ἐγκατεστάθησαν εἰς αὐτὰ ἐν ἀμέσῳ διαδοχῇ τῶν Ὀθωμανικῶν ἀρχῶν. Εἰς τὰς περιφερείας Σερρῶν, Καβάλλας, Δράμας εἶχε προηγηθῆ τὸ καθεστὼς τῆς Βουλγαρικῆς κατοχῆς. Καὶ ὑπὸ τὸ Ὀθωμανικὸν καὶ ὑπὸ τὸ Βουλγαρικὸν καθεστὼς διεπράχθησαν ἐκεῖ ἐγκλήματα κατὰ ὁμοεθνῶν, διεπράχθησαν δ’ ὑπὸ ὀργάνων ἀνθελληνικῆς προπαγάνδας, τὰ ὁποῖα ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπεται ν’ ἀπολαύσωσιν ἀσυλίας. Κατὰ τῶν ἐγκληματιῶν τούτων δὲν ἐπρόλαβαν αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαὶ νὰ ἐνεργήσωσι δικαστικὴν καταδίωξιν, οὐδ’ εὑρίσκονται οὗτοι σήμερον εἰς τὰς περιφερείας περὶ ὧν ὡμίλησα, ἀλλ’ εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν. Θὰ κηρύξωμεν καὶ αὐτῶν τὰ ἐγκλήματα παραγεγραμμένα; Λόγοι σκοπιμότητος ἐνδεικνύουσιν, ἵνα τοὐλάχιστον ἐν ἀπόψει τῶν τοιούτων ἐγκληματιῶν μὴ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀμνηστία ἀμέσως, ἀλλὰ μετά τινα χρόνον, ἵνα δοθῇ ὁ καιρὸς εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς καὶ προβῶσιν εἰς ἔναρξιν καταδιώξεως κατ’ αὐτῶν. Διότι σκόπιμον πολιτικῶς εἶναι καὶ ἀπὸ ἐθνικῆς ἀπόψεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας νὰ μὴ παραμείνῃ ἄοπλος ἡ Δικαιοσύνη ἀπέναντι τῶν ἐγκληματιῶν τῆς ἀνθελληνικῆς προπαγάνδας.

§295Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μετὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἡμετέρων Ἀρχῶν ἐκεῖ ἀνεκινήθησαν ὑποθέσεις πολλαὶ παλαιαί, ἀδικήματα πρὸ ἐτῶν διαπραχθέντα τὰ ὁποῖα ἠθέλησαν ν’ ἀνασκαλεύσωσι καὶ τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ ἐπεκτείνωσι καὶ τὸν φυλετικὸν ἀνταγωνισμόν· ἐφ’ ὅσον προεκλήθη ἤδη δικαστικὴ καταδίωξις κατ’ ἀνάγκην θέλει ἐξακολουθήσει τὴν νόμιμον αὐτῆς πορείαν, ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἀνεκινήθησαν εἶναι ὀρθὸν νὰ ῥιφθῇ πέπλος λήθης.

§296Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἂν συμβῇ τὸ ἀντίθετον; Ὁ Κρὴς ὁ ἐλθὼν ἐδῶ ἀπολαύει τῆς ἀσυλίας· ὁ Ἕλλην ὁ καταφυγὼν εἰς Σάμον; (Διάλογοι).

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Τὸ σύνολον, κ. Ὑπουργέ, ἀναβάλλεται. Ἔρχεται τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 4 ἐδ. αʹ τοῦ νόμου ΔΞΗʹ τοῦ 1912 καὶ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 122 τοῦ 1913». Ὁ κ. Συριόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§298Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον, διὰ νὰ ὑποστηρίξω μίαν τροπολογίαν.

§299Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἡ συζήτησις.

§300Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 1 μετὰ τὸ μεσονύκτιον).