1914.05.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75

Τῆς 16ης Μαΐου 1914.

(Παρασκευή, ὥρᾳ 5,20′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσιν τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Οἱ κάτοικοι Ἡρακλείου Κρήτης ὑποβάλλουσιν ἐκτενὲς ὑπόμνημα ἐπὶ τῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων. Ἡ κοινότης Σκουροχωρίου ὑποβάλλει πρὸς τὴν Βουλὴν ψήφισμα μετὰ διαφόρων αἰτημάτων. Τρεῖς χῆραι ἐκ Κορίνθου φονευθέντων στρατιωτῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ταῖς δοθῇ μηνιαῖον χορήγημα. Οἱ κάτοικοι Χαλκιδικῆς παρακαλοῦσιν, ὅπως συστηθῇ ἐκεῖ Εἰρηνοδικεῖον καὶ ὅπως κατασκευασθῇ ἡ δημοσία ὁδὸς ἀπὸ Θεσσαλονίκης εἰς Ρεστενίκιον. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Βελενίτσης παρακαλεῖ, ὅπως ἀνεγκριθῇ ἡ χειροτονία εἰς τὸν ἐπισκοπικὸν θρόνον τοῦ Δ. Μπάζα. Οἱ κάτοικοι Πειραιῶς παρακαλοῦσιν, ὅπως οἱ τέως ἔφεδροι καὶ ἐπίστρατοι πληρώνωσι κατὰ δόσεις τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν. Οἱ κάτοικοι Πειραιῶς παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ μέτρον διὰ τοὺς ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ κληροτικοῦ πίνακος ἐγγεγραμμένους, τοὺς ἤδη ὑπηρετοῦντας ἐπὶ ἓν καὶ πλέον ἔτος. Οἱ ἐκ Καλαμῶν Ἰω. Κολλούνης, ἀδελφοὶ Ἀγγελόπουλοι καὶ Τριανταφύλλου, ὑποβάλλουσι τροποποιήσεις τινὰς ἐπὶ τῆς Συμβάσεως τῆς Προνομιούχου. Οἱ δημοδιδάσκαλοι Λεβαδείας παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν δημοδιδασκάλων. Αἱ κοινότητες Βόχας, Κορίνθου, παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ στερηθῶσιν τῶν ὑδάτων τῆς Στυμφαλίας. Ὁ Κτηματικὸς Σύλλογος Βραχνείκων Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἐξαγορασθῶσιν τὰ προνόμια τῆς Προνομιούχου Ἑταιρίας. Οἱ δημοδιδάσκαλοι τῆς Ἐπαρχίας Κυθήρων παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως τῶν δημοδιδασκάλων. Ἡ Ἀδελφότης τῶν καταστηματαρχῶν κουρέων, μυροποιῶν καὶ κομμωτῶν, ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου «περὶ Κυριακῆς ἀναπαύσεως». Ἅπαντες οἱ στρατιωτικοὶ κατάδικοι παραπηγμάτων παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτούς. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Βελενίστης ἐκφράζει τὴν εὐχὴν ὅπως εἰς τὴν χηρεύουσαν ἐπισκοπικὴν ἕδραν Εὐρυτανίας χειροτονηθῇ Ἐπίσκοπος ὁ ἀρχιμανδρίτης Δ. Μπάζας. Ἡ κοινότης Δαμουλιανάτων ἐκφράζει τὰς εὐχαριστίας της πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου «περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας». Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Βιάννου τῆς Κρήτης παρακαλεῖ, ὅπως μεταφερθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον ἐκ Πεύκου εἰς ἄνω Βιάννον. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς τελευταίας συνεδριάσεως). Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν πρακτικῶν; (Οὐδεὶς ἀπαντᾶ). Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Π. Ἀλεξάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Κοινοτικοῦ συμβουλίου Στεμνίτσης.

§2Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν παρίσταται. Δέκα ἡμέραι ἔχουσι παρέλθει καὶ δὲν ἀπήντησεν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Τοῦ κ. Χατζιγιάννη ἡ ἐρώτησις ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδικάτου τῶν ὑποδηματαρβυλοποιῶν.

§4Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀκούσῃ εὐμενῶς τὰ παράπονα τῶν ἀρβυλοποιῶν, εἴτε τοῦ Πειραιῶς εἴτε τῆς Σύρου, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσιν, ὅπως προτιμῶνται αὐτοὶ καθὸ Ἕλληνες ἐργάται, καὶ προστατεύονται ὑπὸ τοῦ τμήματος τῶν προμηθειῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, διότι συμβαίνει τὸ ἑξῆς κ. Πρόεδρε. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐξερχόμενοι ἀπὸ μιᾶς μακρᾶς περιόδου ἀργίας, λόγῳ τοῦ πολέμου καὶ λόγῳ τῆς προσκλήσεως αὐτῶν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατεύματος, ἔχουσιν ἀνάγκην ἐργασίας, ὡς ἔχουσιν ἀνάγκην ἐργασίας καὶ αἱ συναφεῖς βιομηχανίαι πρὸς τὴν ἀρβυλοποιΐαν, οἷαι εἶναι ἡ βυρσοδεψία καὶ ἄλλαι βιομηχανίαι. Δυστυχῶς ὅμως ἐκράτησεν πνεῦμα δυσμενὲς πρὸς τὴν ἑλληνικὴν βυρσοδεψίαν, καίτοι ἐν Ἑλλάδι ἡ κατεργασία γίνεται πολὺ καλλιτέρα ἢ ἐν Γαλλίᾳ, τῶν Ἑλλήνων βυρσοδεψῶν κατεργαζομένων τὰ δέρματα διὰ πεύκου καὶ ὄχι μὲ σπίρτα ὡς γίνεται ἐν Γαλλίᾳ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα αὐτῶν καὶ τὰς συστάσεις καὶ νὰ προτιμήσῃ τὴν βιομηχανίαν μας εἴτε ἐν Πειραιεῖ εἴτε ἐν Σύρῳ.

§5Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος «ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν Κ. Λεβιδιώτου, Κ. Ταγκλῆ καὶ Χ. Κουλαρμένη».

§7Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ἀπὸ ἑπταετίας ἤρξατο ἡ ἀνέγερσις στρατώνων ἐν Τριπόλει καὶ οἱ κάτοχοι τῶν οἰκοπέδων στεροῦνται τοῦ ἀντιτίμου τῶν γαιῶν των. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὸν ὁποῖον πολλάκις ἀνεφέρθησαν, νὰ διατάξῃ τὴν πληρωμὴν τοῦ ἀντιτίμου.

§8ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Π. Βουρλούμης «ἐπ’ ἀναφορῶν τῆς Κοινότητος Ἀγριδείκων καὶ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Μουρλᾶ».

§10Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε μολονότι ἀπουσιάζει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν τούτοις, ἐπειδὴ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει ἁπλῶς νὰ ἀπευθύνωνται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον αἱ ἀναφοραί, λαμβάνω τὸν λόγον ἵνα εἴπω ὅ τι δεῖ. Τὰ αἰτήματα τῶν κοινοτήτων τούτων ἔπρεπε νὰ εἶχον τύχει πρὸ πολλοῦ τῆς δεούσης ἐκ μέρους τῆς ἑταιρίας τῶν Σιδηροδρόμων προσοχῆς, χωρὶς νὰ ἀναγκασθῶσιν οἱ κάτοικοι ν’ ἀναφερθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ζητοῦσιν εἰδικὴν γραμμὴν πρὸς διευκόλυνσιν τῆς μεταφορᾶς τῶν προϊόντων των. Γνωρίζω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει δυστυχῶς δικαίωμα ἐπεμβάσεως, δύναται ὅμως νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἐπιρροὴν αὑτοῦ ἐπὶ τῆς ἑταιρίας, ἀφοῦ πρόκειται καὶ νὰ ἐξυπηρετηθῇ καὶ αὐτῆς τὸ συμφέρον.

§11Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὰ αἰτήματα τὰ ὑποβαλλόμενα εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἡ κατασκευὴ τῆς γραμμῆς ταύτης.

§12Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μεθ’ ὅσα εἶπον οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι θὰ συστήσω καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, γνωρίζων συγχρόνως αὐτῷ ὅτι οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν τούτων προσεφέρθησαν νὰ καταβάλωσι καὶ τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας, ἀλλ’ ἡ ἑταιρία δὲν εἰσήκουσε τὴν παράκλησίν των. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, παρακαλῶ, τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψιν τὴν παράκλησιν ταύτην.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαβιβάζεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Πετροπουλάκης «ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Δημ. Ν. Μητρόκα, καταδίκου».

§14Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη προέρχεται ἀπὸ κατάδικον ἄγοντα τὸ 74ον ἔτος τῆς ἡλικίας του, ἀπευθύνεται δὲ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κατάδικος αὐτὸς εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ῥίψῃ ἕνα λίθον ἐναντίον ἑνὸς ὁ ὁποῖος τὸν εἶχε ῥίψει χαμαὶ καὶ τὸν εἶχε κακοποιήσει, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος ὡς ἀπεδείχθη κατόπιν, ἔπασχεν ἐκ φυματιώσεως καὶ ἀπέθανεν. Τούτου ἕνεκα μάλιστα τὸ δικαστήριον τῷ ἐπέβαλεν ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους ποινὴν φυλακίσεως καίτοι κατὰ τὴν δίκην ἀπεδείχθησαν πάντα ταῦτα. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἂν ἐξάγωνται ὅλα αὐτὰ ὅσα εἶπον, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τύχῃ τῆς μερίμνης τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῆς ἐπιεικείας τοῦ Βασιλέως.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαβιβάζεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς «ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῆς χήρας Ἑλένης Ν. Κατσίκα.»

§16Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι τῆς χήρας Ἑλένης Κατσίκα μητρὸς τοῦ Πέτρου Κατσίκα φονευθέντος εἰς μίαν μάχην τοῦ Ἑλληνοβουλγαρικοῦ πολέμου, καὶ ἀπευθύνεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ υἱὸς τῆς εἰρημένης Κατσίκα ἐφονεύθη κατὰ τὴν 18 Ἰουνίου 1913 ἐν Μαϊμαλί, ἔφερε δὲ μεθ’ ἑαυτοῦ μετοχὰς ὀνομαστικὰς αἱ ὁποῖαι ἐνεχειρίσθησαν εἰς τὴν χήραν, δὲν ἐνεχειρίσθη ὅμως καὶ τὸ ὡρολόγιον τὸ χρυσοῦν τοῦ υἱοῦ της καὶ τὸ δακτυλίδιόν του, φέροντα ἀμφότερα πολυτίμους λίθους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ νὰ ἐξετάσῃ διατί τὰ ἀντικείμενα αὐτὰ δὲν ἐδόθησαν, ἀφοῦ ἐδόθησαν αἱ ὀνομαστικαὶ μετοχαί.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαβιβάζεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Γκλαβᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔλαβε πρόνοιαν περὶ βελτιώσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν Καπνεργοστασίων, οἵτινες εἶναι οἱ μόνοι ἐξ ὅλων τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, πρὸς οὓς ἡ Πολιτεία ἐπέδειξε μέχρι τοῦδε ἀσύγγνωστον διαγωγήν.»

§18Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, διότι εἶναι ἀπὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται καθὼς καὶ αἱ ὑπ’ ἀριθ. 9, 10, καὶ 11 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατί ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία δὲν ἐκδίδει τὸ αἰτηθὲν πιστοποιητικὸν βεβαιώσεως θανάτου τοῦ στρατιώτου Φετρέκου Βασιλείου τοῦ 2ου τάγματος εὐζώνων, 4ου λόχου, τῆς 10 Μεραρχίας, ὅστις ἀπεβίωσεν ἐκ χολέρας.»

§20ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διέταξα τὴν Ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἀναφέρῃ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 13 καὶ 14 ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Πολυχρονίδης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν συμφώνως τῇ ὑποβληθείσῃ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν αἰτήσει τῆς Ἀνθῆς Τίγκα, ἐγνώσθη τι περὶ τῆς τύχης τοῦ υἱοῦ της Ὀδυσσέως Τίγκα, στρατιώτου λαβόντος μέρος εἰς ἀμφοτέρους τοὺς πολέμους.

§22ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ζητεῖται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ εὑρεθῇ ἡ αἴτησις τῆς χήρας αὐτῆς, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν πληροφορίας.

§23Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Νὰ σᾶς δώσω σημείωμα.

§24ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δώσατέ το.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 16 καὶ 17 ἀναβάλλονται. Οἱ κ. Ν. Βελέντζας, Π. Πετροπουλάκης, Δ. Γκλαβᾶς καὶ Κ. Γόντικας «ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν σκοπῇ νὰ προκαλέσῃ Διάταγμα στρατιωτικῶν προβιβασμῶν ἀξιωματικῶν ὅλων τῶν ὅπλων καὶ ἰδίᾳ τοῦ πεζικοῦ κατὰ τὴν 21ην Μαΐου».

§26ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω ἀκόμη κ. Πρόεδρε. Εἶναι ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα, ὑπὸ ἐνέργειαν μᾶλλον. Δὲν γνωρίζω ὅμως ἂν θὰ προφθάσῃ νὰ περατωθῇ μέχρι τῆς 21 Μαΐου. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω σήμερον ἴσως αὔριον.

§27Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε ἔχω νὰ κάμω μίαν σύστασιν. Κατὰ τὴν κατάταξιν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τοὺς πίνακας, ἠγέρθησαν παράπονα. Ἄν πρόκειται νὰ γίνωσι γενικοὶ προβιβασμοὶ τὴν 21 Μαΐου, μία τάξις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει δικαίωμα προβιβασμοῦ εἰς ἀνώτερον βαθμόν, καὶ τοιοῦτοι εἶναι οἱ εὐεργετικοὶ ἀξιωματικοί, πρόκειται νὰ ἀδικηθῇ διότι κατὰ τὸν νόμον αὐτοὶ ἔχουν δικαίωμα προαγωγῆς μόνον 10%. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ἐπετέλεσαν ὡς γνωρίζετε ἄριστα κατὰ τοὺς δύο πολέμους τὸ καθῆκόν των καὶ θὰ προήγοντο ἂν ἐγίνετο ἡ ἀφομοίωσις ὡς ἔχετε δηλώσει ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Νῦν ὅμως, ἐνεργουμένων γενικῶν προβιβασμῶν, δὲν θὰ προαχθῶσι διότι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ προαγάγητε πέρα τῶν 10% ἐξ αὐτῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, ἂν πράγματι θὰ γίνωσι προβιβασμοί, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ δίκαιον αὐτῶν ἢ νὰ ἀναβληθῶσιν οἱ προβιβασμοὶ μέχρι τῆς ψηφίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ προαγωγὴ αὐτῶν ὥστε νὰ μὴ ἀδικηθῶσι καὶ οὗτοι.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς «ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ζηλίστης, Στρωμηνιάνης καὶ Παλούκοβας».

§29Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ παρακάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς μεγάλου λάθους.

§30Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Μάλιστα. Θὰ προκαλέσω ἀπόφασιν τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 20 καὶ 21 ἀναβάλλονται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θανόπουλος.

§32ΑΛ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν στέργῃ νὰ ἐπερωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ ἐπεισοδίου συμβάντος μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Νομάρχου Ἀττικῆς.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός.

§34ΑΛ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἀπουσιάζει.

§35ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή. Ἀλλ’ ἂν δὲν εἶναι ἐπεῖγον τὸ ζήτημα, θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἦτο παρὼν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἀπαντήσῃ. Οὐδεμίαν ἔχω ἐν τούτοις ἀντίρρησιν νὰ ὁμιλήσητε καὶ ἀμέσως.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας.

§37Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Ἀθ. Χριστόπουλος. «Ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουογὸν τῆς Παιδείας διὰ τίνα λόγον δὲν ἐξετέλεσε μέχρι τοῦδε τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ἐπιστάτου τοῦ ἑλλην. σχολείου Νεμέας Κωνστ. Οἰκονόμου καίτοι ἀπὸ πολλοῦ ἐδημοσιεύθη αὕτη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προτάσεως τοῦ σχολάρχου, χαρακτηριζούσης αὐτὸν ὡς ἀπειθῆ καὶ ἀσεβῆ μὴ προσερχόμενον δὲ εἰς τὸ σχολεῖον οὐδὲ δεχόμενον νὰ ὑπηρετήσῃ».

§39Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀληθῶς ὁ σχολάρχης Ἁγίου Γεωργίου δι’ ἐγγράφου του πρόετεινε τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ἐπιστάτου Οἰκονόμου, τραυματίου τοῦ πολέμου, διορισθέντος προτάσει τοῦ ἰδίου πρό τινος χρόνου. Ὁ εἰρημένος ὑπηρέτης τοῦ σχολείου εἶναι μονόπους· ἀπώλεσε τὸν ἕνα πόδα κατὰ τὸν πόλεμον καὶ ὑπέβαλεν αἴτησιν πρός με τὴν ὁποίαν ἀπέστειλα πρὸς τὸν σχολάρχην, ὁ ὁποῖος καὶ προέτεινε τὸν διορισμόν του. Μετὰ τινας μῆνας ὅμως προτείνει τὴν ἀπόλυσίν του, χωρὶς δὲ νὰ γνωρίζω ὅτι πρόκειται περὶ τραυματίου, ἀπέλυσα αὐτόν. Ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐδημοσιεύθη ἡ ἀπόλυσίς του ἀπεστάλη πρός με ἀναφορὰ ἡ ὁποία εἶχε ἀπευθυνθῆ πρὸς τὴν Α. Μ. τὴν Βασίλισσαν ἐν ᾗ παρετήρησα ὅτι ὁ εἰρημένος εἶναι τραυματίας τοῦ πολέμου. Ἀπηύθυνα τότε ἔγγραφον πρὸς τὸν σχολάρχην διὰ τοῦ ὁποίου συνέστησα εἰς αὐτὸν μείζονα προσοχὴν καὶ ὑπέδειξα εἰς αὐτὸν ἵνα, ἂν ὄντως κατέστη ἀφόρητος ὁ εἰρημένος τραυματίας καὶ δὲν δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸ σχολεῖον, νὰ προβῇ προηγουμένως εἰς ἐπιεικέστερα μέτρα καὶ τὸν νουθετήσῃ, ἔπειτα δὲ νὰ τοῦ περικόψῃ καὶ τὸν μισθόν. Ὅταν δὲ καὶ τότε ἴδῃ ὅτι καθίσταται ἀδιόρθωτος νὰ προβῇ εἰς τὸ ἔσχατον μέτρον τῆς ἀπολύσεως. Ὁ εἰρημένος σχολάρχης μοὶ ἀπήντησε δι’ ἐγγράφου ἐν τῷ ὁποίῳ ἐκθέτει ὅτι ἀληθῶς εἶναι ἀδιόρθωτος ὁ ὑπηρέτης τοῦ σχολείου, ἀλλὰ δὲν προέβη εἰς ἐλαφροτέραν δίωξιν προηγουμένως. Οὕτως ἔχει ἡ ὑπόθεσις. Εὑρίσκομαι, Κύριοι, εἰς αὐτὸν τὸν δισταγμὸν ἂν εἶναι ἐπιτετραμμένον, χωρὶς νὰ ἐξαντληθῶσιν πρότερον ὅλα τὰ ἐπιεικέστερα μέτρα, νὰ προβῶ εἰς ἀπόλυσιν ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἀπώλεσε τὸν ἕτερον τῶν ποδῶν του εἰς τὸν πόλεμον. Εὑρίσκομαι ἀκόμη εἰς δισταγμόν, ἄν, πρὶν ἢ πληροφορηθῶ ἂν ἀπενεμήθη τοὐλάχιστον εἰς αὐτὸν ὑπὸ τῆς Πολιτείας σύνταξις, ὥστε νὰ ἔχῃ τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως, νὰ προβῶ εἰς ἀπόλυσιν, ἔστω καὶ ἂν δὲν εἶναι λίαν ἐπιμελὴς εἰς τὰ ὑπηρετικά του καθήκοντα καὶ μάλιστα κατὰ τὸ τέλος τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι ἕνεκα τῶν ὁποίων διστάζω νὰ ἐκτελέσω τὴν πρᾶξιν τῆς ἀπολύσεως.

§40Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε, Πρόεδρε, ἤθελον νὰ μάθω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς δύο ἐκθέσεις τοῦ σχολάρχου Νεμέας τὰς ὁποίας ἐζήτησα διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαντῶν εἰς τὴν ὑπ’ ἐμοῦ διατυπωθεῖσαν ἐπερώτησιν, ἀντὶ νὰ ἀντιτάξῃ λόγους οὐσιαστικοὺς διὰ τὴν μέχρι τοῦδε ἐνέργειάν του, ἐνόμισεν ὅτι δύναται νὰ προβάλῃ τὸ φάσμα τοῦ τραυματίου, ἵνα καταπλήξῃ καὶ συγκινήσῃ τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι οὐδείς, οὔτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης οὔτε ἐκτὸς αὐτῆς, εἶναι ὁ μὴ συγκινούμενος καὶ ὁ μὴ πονῶν διὰ τοὺς τραυματίας, ὁ ὀλιγώτερον ὅμως παντὸς ἄλλου συγκινούμενος εἶναι αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Ἠδύνατο ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν, ἂν ἤθελε καὶ ἂν ὄντως ἐνεπνέετο ὑπὸ τῶν αἰσθημάτων ἑνὸς ἀληθινοῦ Ὑπουργοῦ καὶ μάλιστα ἀνορθωτικοῦ, νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρος εἰς τὸν πόνον καὶ τὴν ὀδύνην τῶν τραυματιῶν χρησιμοποιῶν αὐτοὺς εἰς θέσιν τινὰ τοῦ Ὑπουργείου ἐξ ἐκείνων τὰς ὁποίας ἐδημιούργησε διὰ τοῦ πρό τινος ψηφισθέντος νέου ὀργανισμοῦ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· τί ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργός; Μήπως ἐχρησιμοποίησε κανένα ἐξ αὐτῶν ἢ ἐκ τῶν πατέρων τῶν φονευθέντων, οἱ ὁποῖοι ἀναριθμήτους ἔχουσιν ὑποβάλλει αἰτήσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ζητοῦντες θέσεις; Ἀλλὰ πρὸ ὀλίγου χρόνου ἀκόμη δὲν συνεπλήρωσε τὰς θέσεις τῶν κλητήρων τοῦ Ὑπουργείου, οἱ ὁποῖοι μόνον προορισμὸν ἔχουσι νὰ παραφυλάττωσιν εἰς τὰς εἰσόδους τῶν διαφόρων τμημάτων, δὲν τὰς συνεπλήρωσε, λέγω, διὰ τῶν ἰδιαιτέρων του συμπολιτῶν χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς αἰτήσεις τῶν τραυματιῶν; Ἀλλ’ ἔλθωμεν ἤδη εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος. Μήπως, Κύριοι, ἡ ἰδιότης τοῦ τραυματίου εἶναι ἱκανὴ νὰ προσδώσῃ εἰς τοῦτον τὸ δικαίωμα νὰ μὴ προσέρχηται εἰς τὴν ἀνατεθειμένην αὐτῷ δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ μὴ ἐκπληροῖ μετὰ τοῦ αὐτοῦ ζήλου καὶ τῆς αὐτῆς αὐταπαρνήσεως τὰ καθήκοντά του, τὰ ὁποῖα ἐπιτελεῖ πᾶς ἄλλος ὑπάλληλος; Ἡ Πολιτεία βεβαίως εἶχε καθῆκον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς τραυματίας, εἶχε καθῆκον νὰ προσπορίσῃ εἰς αὐτοὺς τὰ πρὸς τὸ ζῆν «ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο περὶ τραυματιῶν ἀνικάνων». Καὶ τὸ ἔπραξεν ἡ Πολιτεία ἀπονείμασα εἰς ὅλους τοὺς ἀνικάνους περιθάλψεις διαφόρους καὶ συντάξεις. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τραυματιῶν δυναμένων νὰ ἐργασθῶσιν, οἱ ὁποῖοι κατὰ προτίμησιν παντὸς ἄλλου διορίζονται, καὶ πολὺ ὀρθῶς, εἰς θέσεις δημοσίας, ἡ Πολιτεία ἔχει τὴν ἀπαίτησιν ὅπως καὶ αὐτοὶ ὦσιν εὐλαβεῖς πρὸς τὸν νόμον καὶ ὑπηρετῶσι μετὰ τοῦ αὐτοῦ ζήλου καὶ τῆς αὐτῆς προθυμίας τὴν πατρίδα. Ταῦτα δὲ μὴ πράττοντες οὐ μόνον δίδουσι τὸ κακὸν παράδειγμα τῆς ἀνυπακοῆς καὶ τῆς ἀσεβείας εἰς τοὺς λοιποὺς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ παρέχουσι καὶ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κόσμον νὰ ἀφαιρῇ τὸν σεβασμὸν καὶ τὴν ἀγάπην τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰς αὐτούς. Ἡ ἐνέργεια ἑπομένως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως ὑπῆρξε ὅλως ἀδικαιολόγητος. Οὐδὲ δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἔπρεπε προκαταβολικῶς νὰ προηγηθῇ ἡ διαδικασία τῆς ἐπιβολῆς προστίμων καὶ ἐπιπλήξεως, ἡ ὁποία οὐδαμοῦ τοῦ νόμου ἀναγράφεται, διότι ταῦτα εἰς οὐδὲν συντελοῦσιν εἰμὴ εἰς τὸ νὰ διαιωνίζωσι τὴν παθολογικὴν ταύτην κατάστασιν νὰ παραλύσωσι δὲ πᾶσαν ἐξουσίαν τοῦ σχολάρχου ἐπὶ τοῦ ὑφισταμένου αὐτοῦ ὑπαλλήλου καὶ νὰ μειώσωσι τὸ κῦρος τοῦ σχολάρχου ἀπέναντι τῶν μαθητῶν καὶ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ σπεύσῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐν γνώσει τῆς ὑπηρεσίας ὅτι πρόκειται περὶ τραυματίου καὶ ὄχι ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἡ ὑπηρεσία εἶχε καθῆκον νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ὑπάλληλος εἶναι τραυματίας ἀφοῦ ὁ σχολάρχης ἀναφέρει τοῦτο ἐν τῇ πρώτῃ του ἐκθέσει, ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ λέγει ὅτι παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας προσπαθείας ὅπως τὸν νουθετήσῃ, οὗτος ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἀδιόρθωτος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λοιπὸν ἔχει καθῆκον ν’ ἀπολύσῃ ἀμέσως τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν καὶ ὀφείλει νὰ μάθῃ ὅτι διὰ νὰ ἐπιβληθῇ εἷς Ὑπουργὸς τῆς σημερινῆς ἐποχῆς εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, δὲν ἀρκεῖ ποσῶς νὰ περιποιεῖται μερικὰς ἀδυναμίας, ἀλλὰ πρέπει πρὸ παντὸς νὰ ἐμπνεύσῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι εἶναι πράγματι κέρβερος καὶ ἀκριβὴς τηρητὴς τοῦ νόμου, καὶ τὴν πεποίθησιν ταύτην ἀτυχῶς εἰς οὐδένα κατώρθωσεν ἕως τώρα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐμπνεύσῃ.

§41Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λυποῦμαι λίαν διότι ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἐξέλεξε τοῦτο τὸ θέμα ὅπως μοὶ ἀποδώσῃ προσωπικὴν κατηγορίαν. Οὐδὲ θὰ ἀπήντων πρὸς αὐτὸν δι’ ὅσα εἶπε κατ’ ἐμοῦ, ἐὰν δὲν εἶχον τὴν πεποίθησιν ὅτι ἔπραξα τὸ καθῆκόν μου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκριβὲς εἶναι ὅτι ἐγὼ, ἄνευ οὐδεμιᾶς ὑποχρεώσεως νόμου τινός, πρῶτος πάντων ἀπηύθυνα ἐγκύκλιον πρὸς τοὺς Διευθυντὰς τῶν σχολείων νὰ προτείνωσι τοὺς τραυματίας ἀντὶ παντὸς ἄλλου ὁσάκις κενοῦται θέσις τις. Καὶ ἐξετέλεσα πάσας τὰς αἰτήσεις τὰς ὑποβληθείσας πρὸς ἐμὲ καὶ διώρισα διακοσίους τραυματίας μέχρι τῆς ἡμέρας ταύτης. Ἂν δὲν διωρίσθησάν τινες κλητῆρες ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι τραυματίαι, ὁ κ. Βουλευτὴς ἔπρεπε νὰ πληροφορηθῇ ὅτι οὐδεὶς τραυματίας ὑπέβαλεν αἴτησιν διὰ νὰ διορισθῇ κλητήρ. Ἀλλὰ καὶ ἔτι πρόσω ἀκόμη ἔδει νὰ πληροφορηθῇ ὅτι, ἂν τυχὸν ὑπέβαλεν αἴτησιν πρὸς διορισμὸν εἷς μονόπους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀκριβές, βεβαίως δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκπληρώσῃ οὗτος καθήκοντα κλητῆρος τοῦ Ὑπουργείου, τὰ ὁποῖα καθήκοντα ἐν τῷ στενωτάτῳ κύκλῳ αὐτῶν, ἠδύνατο νὰ ἐκπληρώσῃ ὁ ὑπηρέτης ὁ διορισθείς, ὁ ὁποῖος δὲν συμπίπτει νὰ εἶναι εὐάρεστος εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτήν. Ἄν περιέπεσα εἰς ἀτοπήματα, διότι δὲν διέθριψα ἀδυναμίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ....

§42ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἤκουσα τί εἴπετε· δὲν ἦτο εὐάρεστος εἴπετε;

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§44Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. .. ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας ἴσως δὲν εἶχε δικαίωμα, διὰ τὰς ἀδυναμίας ταύτας νὰ μὲ ἐπικρίνῃ.

§45ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς αὐτό, γνωρίζει καὶ ἐμὲ καὶ σᾶς ὅλος ὁ κόσμος.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διὰ τίνα λόγον δὲν συμπληροῖ τὰς θέσεις τῶν συμβολαιογράφων καὶ δικαστικῶν κλητήρων Θεσσαλονίκης ἀφοῦ, ὡς γνωστὸν αὐτῷ, ἐπαύθησαν οἱ προσωρινῶς διωρισμένοι τοιοῦτοι ἀπὸ 1 Μαΐου καὶ οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια περὶ ἀναδιορισμοῦ καὶ ἀντικαταστάσεως αὐτῶν, οὕτω δὲ ἐσταμάτησαν τελείως καὶ αἱ δικαιοπραξίαι καὶ αἱ κοινοποιήσεις δικογράφων.»

§47Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εὐχαριστῶ τὸν κ. Βουλευτὴν, διότι μοὶ παρέχει ἀκριβῶς ἀφορμὴν νὰ ἀνασκευάσω πεπλανημένας πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ἔσχον καὶ εὐρυτέραν ἀπήχησιν. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια περὶ διορισμοῦ καὶ ἀντικαταστάσεως τῶν περὶ ὧν πρόκειται δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Τοὐναντίον, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἐφρόντισε μετὰ τῆς ὅλης συγκροτήσεως τῶν νέων δικαστηρίων καὶ περὶ τοῦ διορισμοῦ τῶν ἐπικουρικῶν δικαστικῶν προσώπων οἱ δὲ ἐκ Κυκλάδων Συνάδελφοι δύνανται νὰ σᾶς πληροφορήσωσιν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἐμερίμνησε καὶ νὰ ὑπομνήσῃ ἀκόμη εἰς τοὺς δικηγόρους Σύρου ὅπως προαχθῶσιν ἐγκαίρως εἰς δικηγόρους παρ’ ἐφέταις. Εἰδικῶς, διὰ τοὺς δικαστικοὺς κλητῆρας τῆς Μακεδονίας, ἀπὸ τῆς 17 Ἀπριλίου ἀπηύθυνα τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα πρὸς πάντας τοὺς Εἰσαγγελεῖς τῶν νέων χωρῶν (ἀναγινώσκει) «Γνωρίσατε ἡμῖν τηλεγραφικῶς ὀνόματα δικαστικῶν κλητήρων κεκτημένων τὰ προσόντα τοῦ νόμου πρὸς διορισμὸν τῇ ὑμετέρᾳ περιφερείᾳ». Κατ’ ἀκολουθίαν τοῦ τηλεγραφήματος τούτου, ἐλήφθησαν ἐν καιρῷ πλείονες ἀπαντήσεις τῶν Εἰσαγγελέων, διωρίσθησαν δὲ περὶ τοὺς ἑξήκοντα κλητῆρες ἐν Μακεδονίᾳ μόνον καὶ Ἠπείρῳ δι’ Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως τῆς 29 Ἀπριλίου δημοσιευθείσης ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τῆς 30 Ἀπριλίου καὶ κοινοποιηθείσης πάραυτα τηλεγραφικῶς. Οἱ διορισθέντες κλητῆρες ἀνήκουσιν εἰς τὰς κυριωτέρας πόλεις τῆς Μακεδονίας. Ἀνέγνωσα διαμαρτυρίαν ὅτι τὰ δικαστήρια Κοζάνης, Ἀνασελίτσης καὶ τῶν Γρεβενῶν, δὲν δύνανται νὰ λειτουργήσωσι δι’ ἔλλειψιν κλητήρων. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ἐν μὲν τῇ Κοζάνῃ εἶναι διωρισμένοι ἀπὸ τῆς 29 Ἀπριλίου ὡς προεῖπον 9, ἐν Γρεβενοῖς 4, ἐν Θεσσαλονίκῃ 2 μέν, ἀλλ’ εἰς τὰς 3 Μαΐου διωρίσθησαν ἄλλοι 6, εἰς τὰς 5 ἄλλοι 11, διὰ τῶν ὁποίων προδήλως ἠδύνατο νὰ γίνωσιν αἱ πρῶται ἐργασίαι. Ἔκτοτε δὲ διωρίσθησαν καὶ πολλοὶ ἄλλοι. Δὲν εἶναι ἑπομένως ἀκριβὲς ὅτι δὲν ἐλήφθη πρόνοιά τις καὶ ἀναστέλλονται αἱ δικαστικαὶ πράξεις ἐν Θεσσαλονίκῃ ἢ ἀλλαχοῦ ὅπου ἦτο δυνατὸν νὰ διορισθῶσι δικαστικοὶ κλητῆρες. Ὄσον ἀφορᾷ τοὺς συμβολαιογράφους, παρατηρῶ ὅτι τὸ ἰδιωτικὸν συμφέρον ἔπρεπε νὰ κινήσῃ τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ ὑποβάλωσιν αἰτήσεις ἐγκαίρως. Πράγματι ὑπέβαλον ἀθρόας αἰτήσεις, ἀλλὰ πάσας ἄνευ τῶν νομίμων δικαιολογητικῶν. Ὅπως γίνῃ ἐξέλεγξις τῶν πιστοποιητικῶν, συμπληρωθῶσι ταῦτα καὶ ληφθῶσι πληροφορίαι περὶ τῶν αἰτούντων, παρῆλθε χρόνος τις, συνέπεσε δὲ καὶ τὸ ταξείδιον τοῦ Βασιλέως οὗ ἕνεκα δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ὑπογραφῇ τὸ σχετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὰ Ἀνάκτορα πρὸ ἡμερῶν, ἐλπίζω δὲ λίαν συντόμως νὰ ὑπογραφῇ. Δι’ αὐτὸ δὲν συνεπληρώθησαν ἀκόμη αἱ θέσεις τῶν συμβολαιογράφων Θεσσαλονίκης καὶ τῶν λοιπῶν πόλεων τῆς Μακεδονίας. Δὲν εἶναι οὐχ ἧττον ἀκριβὲς ὅτι δι’ ἔλλειψιν συμβολαιογράφων ἐσταμάτησαν αἱ δικαιοπραξίαι, καὶ τοῦτο διότι διαρκεῖ ἀκόμη ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἀκινήτων, τῶν ὁποίων αἱ δικαιοπραξίαι συνήθως ἀποτελοῦσι μέγα μέρος τῶν συμβολαιογραφικῶν πράξεων, ἀλλὰ καὶ διότι κατὰ νόμον ἀναπληρωτὴς τοῦ συμβολαιογράφου εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης ἢ ὁ εἰρηνοδικῶν γραμματεύς, πανταχοῦ δὲ ἐν τοὐλάχιστον τῶν προσώπων τούτων ὑπάρχει ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπιχείρησις τῶν δικαιοπραξιῶν.

§48Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀφορμὴν πρὸς τὴν ἐπερώτησιν μοὶ ἔδωκε τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς ἐμὲ ὑπογεγραμμένον ὑπὸ πολλῶν δικηγόρων τῆς Θεσσαλονίκης. Οἱ δικηγόροι, ἀδιαφόρως πρὸς τὰ ἄλλα παράπονα τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπαινίττεται, παραπονοῦνται διὰ τοῦ τηλεγραφήματός των ὅτι (ἀναγινώσκει)· «Ἀπὸ 1ης Μαΐου ἔπαυσαν λειτουργοῦντα τὰ δικαστήρια ἐλλείψει συμβολαιογράφων καὶ κλητήρων κλπ.» Τὸ σφάλμα, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, κ. Ὑπουργέ, ἔγκειται εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου, διότι ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ ὀργανώσεως τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας τῶν νέων χωρῶν, ἠδύνασθε διὰ μιᾶς μεταβατικῆς διατάξεως νὰ διατηρήσητε τοὺς ὑπαλλήλους τούτους διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄτοπον, ὥστε ὁλόκληρα δικαστήρια ὁλοκλήρων περιφερειῶν νὰ μείνωσιν ἄνευ προσωπικοῦ. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ τὸ Πρωτοδικεῖον Θεσσαλονίκης μὲ δύο κλητῆρας, οἱ ὁποῖοι ἀπέμειναν; Τὸ ζήτημα τῶν συμβολαιογράφων εἶναι ἐκκρεμὲς ἀπὸ πολλοῦ χρόνου καὶ ἠδύνασθε νὰ ἔχητε διωρισμένους τοιούτους, διότι, ὡς γνωστόν, δὲν εἶναι μόνον αἱ ἀγοραπωλησίαι ἀκινήτων, αἱ ὁποῖαι δὲν τελοῦνται εἰς τὰς νέας χώρας, εἶναι καὶ πλεῖστα ἄλλα καθήκοντα καὶ ὅταν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἔχητε ἕνα εἰρηνοδίκην, ὁ ὁποῖος ἔχει πλεῖστα καθήκοντα, δὲν γνωρίζω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ καὶ εἰς τὰ συμβολαιογραφικὰ καθήκοντα μιᾶς τοιαύτης μεγαλοπόλεως. Εὑρίσκω ὅτι ἂν δὲν ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ ἔλλειψις προνοίας, ἠδύνασθε διὰ προσωρινῆς διατάξεως ἐν τῷ νόμῳ νὰ διατηρήσητε τοὺς προσωρινῶς διωρισμένους συμβολαιογράφους καὶ δύο κλητῆρας διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τοιαύτας διαμαρτυρίας ἐκ μέρους ἐπιστημόνων. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τίνες εἶναι οἱ ἄλλοι ὑπαινιγμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλ’ ὅταν ἐπιστήμονες καταγγέλλωσιν ὅτι δὲν λειτουργοῦσι τὰ δικαστήρια, εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς ἐπερωτήσω καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σπεύσητε εἰς τὸν διορισμὸν δικαστικῶν κλητήρων καὶ συμβολαιογράφων, διότι ἡ ὕπαρξις αὐτῶν εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν δικαστηρίων.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας· 1) νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπαναφέρῃ ἐν λειτουργείᾳ τὸ δημοτικὸν σχολεῖον τῆς κοινότητος Καρβελᾶ τοῦ Γυθείου, ἀργοῦν ἀπὸ δύο ἐτῶν ἐλλείψει δημοδιδασκάλου. 2) Νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνάγκην ἀνεγέρσεως διδακτηρίου ἀρρένων ἐν τῇ κωμοπόλει Ξηροκάμπι, πρωτευούσῃ τοῦ δήμου Φάριδος, στερουμένῃ τοιούτου.

§50Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁ δημοδιδάσκαλος Καρβελᾶ–Μαλευρίου, Σεραφεὶμ Παυλόπουλος, μὴ ἐπαναλαβὼν τὰ καθήκοντά του μετὰ τὴν ἀπόλυσίν του ἐκ τοῦ στρατοῦ ἐν ᾧ ὑπηρέτει ὡς ἐπίστρατος, ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας διὰ Β. Διατάγματος δημοσιευθέντος τῇ 13 Μαρτίου ἐν. ἔτους ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 59 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ θέσις δὲ τοῦ δημοτικοῦ τούτου σχολείου μένει κενὴ ἐλλείψει δημοδιδασκάλου. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ζήτημα θὰ λάβω πρόνοιαν.

§51Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ χωρίου μεγάλου, ἀποτελοῦντος ἰδίαν κοινότητα. Εἶχεν οἰκοδομηθῆ πλῆρες δημοτικὸν σχολεῖον, παρακαλῶ δὲ νὰ εὑρεθῇ ὁπωσδήποτε εἷς δημοδιδάσκαλος καὶ διὰ τὸ χωρίον ἐκεῖνο, διότι σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὑπάρχει μεγίστη ἀνάγκη. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἐρώτημα, πρόκειται περὶ διδακτηρίου εἰς τὴν τέως πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Φάριδος, τὴν κωμόπολιν Ξηροκάμπι, ἡ ὁποία ἔχει τριακοσίας καὶ πλέον οἰκογενείας. Ἐκεῖ ὑπῆρχεν ἓν σχολεῖον ἀνῆκον εἰς τὴν κοινότητα, πληρώνει δὲ δὲν γνωρίζω πόσα ἐτησίως τὸ δημόσιον διὰ σχολεῖον ἐκεῖ ἀρρένων. Προσφέρεται ἡ κοινότης, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ἐν τῇ ἰδιότητί μου τοῦτο, νὰ παραχωρήσῃ οἰκόπεδον.

§52Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι θὰ λάβω πᾶν μέτρον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§54ΕΥΣΤ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχω νὰ παρακαλέσω ὅπως προταχθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Κροκιδᾶ περὶ τῶν ἀνυποτάκτων. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐπεῖγον καθόσον αὔριον ἢ μεθαύριον ἀπολύονται.

§55Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν ἐπείγει, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον αὐτό.

§56Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω.

§57Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἰσαγάγῃ ταχέως τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐθνικῶν κτημάτων.

§58Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχει εἰσαχθῆ, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἐπεξεργασθῆ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει τροπολογίαν· πρῶτον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικήσεως τῶν νέων χωρῶν. Ὡσαύτως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως καὶ διοικήσεως τῶν νέων χωρῶν. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς).

§60ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει ὅπως μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου δι’ οὗ ἐπιτρέπεται ὅπως οἱ καλούμενοι ἐκ τῶν ἐφέδρων ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις πρὸς ἄσκησιν, νὰ παραμένωσι καὶ πέρα τῶν τεσσάρων μηνῶν. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἥτις εἰ δυνατὸν νὰ τὸ φέρῃ αὔριον.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τάσσεται καὶ αὐτῆς εἰκοσιτετράωρος προθεσμία ὅπως προσκομίσῃ τὴν ἔκθεσίν της. Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας.» Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πολυχρονιάδης.

§62Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριοι Βουλευταί, ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας νὰ ἀναπτύξω πρὸ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως τούτου δι’ ὀλίγων τὰς γνώμας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν διαφόρων σημείων αὐτοῦ. Δὲν θὰ ἀνατρέξω, κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸ παρελθόν, πρὸς ἐξιστόρησιν τῆς τύχης τοῦ θεσμοῦ τούτου, καθόσον αἱ διὰ τὴν ἐπανίδρυσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐν τῇ Διπλῇ Ἀναθεωρητικῇ Βουλῇ γενόμεναι συζητήσεις, ἐν αἷς ἀνεπτύχθησαν ἀναλυτικώτατα τὰ περὶ τούτου, εἶναι ἔναυλοι εἰς τὰς ἀκοὰς ὑμῶν, ἡ δ’ ἀσυζητητεὶ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου κατ’ ἀρχήν, ἀποδεικνύει τὴν ὁμοφωνίαν πάντων περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὅσον ἔνεστι ταχυτέρας λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ τούτου. Ἀλλ’ οἱ συντάκται τοῦ Συντάγατος, ἀναγράψαντες τὸν θεσμὸν τοῦτον ἐν αὐτῷ, ἀφῆκαν τὸν κανονισμὸν τῆς ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας αὐτοῦ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἀπαιτήσαντες κατὰ τὸ ἄρθρον 86 τοῦ Συντάγματος, ἰδιαίτερον νόμον. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ὑπεβλήθη τὸ πρὸς συζήτησιν νομοσχέδιον, καταρτισθὲν μετὰ πάσης ἐπιμελείας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου ἡ ψήφισις ἐπιβάλλεται, ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐν προσεχεστάτῳ μέλλοντι λειτουργία τοῦ θεσμοῦ τούτου. Ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἔκρινε σκόπιμον ὅπως περιβάλῃ τὰ κατὰ τοῦτο δι’ ὅλων τῶν ἐγγυήσεων πρὸς ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν αὐτοῦ, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὰς κατὰ τοῦ θεσμοῦ τούτου ὑπαρχούσας προλήψεις. Φρονοῦσα ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι, ὡς ἐκ τῆς καταδίκης τοῦ θεσμοῦ ἐν τῷ παρελθόντι, πλήρως καὶ τελείως ἀνταποκρινομένη εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Πολιτείας ἐπιβάλλεται ἡ σύστασις τούτου, κατέβαλεν ἀπ’ ἀρχῆς πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως συμπληρώσῃ πᾶσαν τυχὸν ἔλλειψιν, ὅπως ἀναπληρώσῃ καὶ ὑποδείξῃ πάντα τὰ ἀπαιτούμενα ἵνα τὸ ἱδρυθησόμενον Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὑπάρξῃ ἀπ’ ἀρχῆς βιώσιμον καὶ μὴ προσκόψῃ εἰς λεπτομερείας αἱ ὁποῖαι ὁσονδήποτε μικραὶ καὶ ἂν ὦσιν, εἶναι δυνατὸν λόγῳ τῆς κατὰ τοῦ θεσμοῦ προκαταλήψεως νὰ συντελέσωσιν εἰς νέον ναυάγιον θεσμοῦ προωρισμένου νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τοῦ ὅλου πολιτεύματος. Ὑπὸ τούτων τῶν ἰδεῶν κατεχομένη ἡ Ἐπιτροπή, προέβη εἰς τὴν ὑπόδειξιν τῶν ἀκολούθων μεταρρυθμίσεων. Πρῶτον, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου ἐθεώρησεν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων συμβούλων εἶναι μικρὸς καὶ φρονεῖ ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τούτου. Ἡ πεῖρα τῶν εἰς ἄλλα κράτη, μικρότερα ἔτι τῆς Ἑλλάδος συμβαινόντων, πείθει ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐννέα συμβούλων, τοὺς ὁποίους θέτει τὸ σχέδιον τῶν κ. Ὑπουργῶν, εἶναι ἀνεπαρκής. Λαμβάνω π.χ. ὑπ’ ὄψιν τὴν Σερβίαν ἡ ὁποία ἔχουσα πληθυσμὸν 2.500. 00, εἶχεν ἀρχικῶς 16 συμβούλους, συμφώνως δὲ πρὸς τὸ νέον Σύνταγμα τοῦ 19 1 ἔχει 15. Ἡμεῖς ἔχομεν ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸν περιορισμὸν τοῦ Συντάγματος, καθ’ ὃν δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἀριθμὸς τούτων νὰ εἶναι ἀνώτερος τῶν 15. Ὁ σκοπὸς τῆς ὑπὸ τῶν συντακτῶν τοῦ Συντάγματος ἀναγραφῆς τοῦ περιορισμοῦ τούτου ἐν τῷ Συντάγματι εἶναι διττός, ἀφ’ ἑνὸς ἡ παρεμπόδισις τῆς ματαιώσεως τῆς λειτουργίας τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας διὰ διορισμοῦ ἀριθμοῦ τοσοῦτον μικροῦ, ὥστε νὰ ματαιοῦται τελείως ὁ σκοπὸς αὐτοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ δυσπιστία πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δύναται, χαριζομένη πρὸς τοὺς φίλους της, νὰ διορίσῃ μείζονα τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅταν οἱ συντάκται τοῦ Συντάγματος ὥρισαν τὸν ἀνώτατον ἀριθμόν, ἀπέβλεπον εἰς τὴν τότε μικρὰν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἤδη, ὅτε ἐδιπλασιάσθη ἡ Ἑλλάς, φρονῶ ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἐξάντλησις τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τοῦ Συντάγματος. Καίτοι δὲ ἡ αὔξησις αὕτη τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμβούλων θὰ ἦτο πάντοτε δυσανάλογος πρὸς τὸν διπλασιασμὸν τῆς χώρας, οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ κακίσῃ τὸν νομοθέτην ὡς μὴ σύμφωνον πρὸς τοὺς συντάκτας τοῦ Συντάγματος, καθόσον πρὸ τοιούτων εὐτυχῶν γεγονότων εὑρισκόμενος ἐξαντλεῖ τὸ ἀνώτατον ὅριον τοῦ διὰ τὴν μικρὰν Ἑλλάδα ἀπαιτηθέντος ἀριθμοῦ. Ὑπὸ τῶν ἰδεῶν τούτων ἐμφορούμενος καὶ συμφώνως καὶ πρὸς τὰ ἀλλαχοῦ κρατοῦντα, εἰσηγησάμην καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν ἐξάντλησιν τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἀντὶ τῶν προταθέντων 15, κατὰ πλειονοψηφίαν ἔκρινεν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 12 μελῶν θὰ εἶναι ἐπαρκής. Ὑπάρχει ἀντίρρησις τῆς ἐξευρέσεως τῶν προσώπων, ἀλλὰ κατὰ τῆς ἀντιρρήσεως ταύτης θὰ ἀπαντήσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπήντησε καὶ ὁ εἰσηγητὴς ἐν τῷ Συντάγματι καὶ ἤδη Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι οὐδεὶς θεσμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ἐφ’ ὅσον δυσπιστοῦμεν πρὸς τὰ πρόσωπα, καὶ προσβάλλομεν λόγῳ τῆς ἀκαταλληλότητος τῶν προσώπων αὐτόν τοῦτον τὸν θεσμόν. Ὑπάρχει κατὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ καὶ ἄλλη ἀντίρρησις, ὅτι πᾶσα τοιαύτη ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως κρινομένη θὰ ἐπιφέρῃ αὔξησιν εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ καὶ τὴν τοιαύτην ἀντίρρησιν ὀφείλομεν νὰ ἀντικρούσωμεν ἀπὸ τῆς ἰδέας ὅτι διὰ πᾶσαν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν πανταχοῦ αἱ Βουλαὶ ἐδείχθησαν πάντοτε φειδωλαὶ εἰς τοιαύτας δαπάνας μικράς, καὶ ἐνῷ εἶναι πρόθυμοι εἰς τὸ νὰ ψηφίζωσι μεγάλας δαπάνας, ἐδείχθησαν καὶ ἀλλοῦ φειδωλαὶ διὰ τόσον μικρὰς δαπάνας διὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιβάλλεται ὅπως ἀπ’ ἀρχῆς συσταθῇ τὸ Συμβούλιον δι’ ὅσων ἔνεστι μείζονος ἀριθμοῦ ἐξασφαλίζοντος τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τούτου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔκτακτα μέλη, ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη ὅτι ἐπιβάλλεται ἐπίσης ἀνάλογος αὔξησις καὶ τούτων, διότι τὰ Ὑπουργεῖα αὐξάνονται καθ’ ἑκάστην, εἶναι δὲ ἀναγκαῖον ὅπως εἷς τοὐλάχιστον ἐξ ἑκάστου Ὑπουργείου ἀντιπροσωπεύῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας τὰ τοῦ Ὑπουργείου τούτου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἔκτακτος Σύμβουλος προσλαμβανόμενος ἐξ ἑνὸς Ὑπουργείου νὰ ἀντιπροσωπεύῃ τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἄλλου Ὑπουργείου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ προσόντα τῶν τακτικῶν μελῶν, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει κατὰ πρῶτον ὅπως διαγραφῇ ἡ λέξις «ἐπὶ πενταετίαν», διότι φρονεῖ ὅτι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο θὰ ἔχωσι τοιαῦτα προσόντα, ὥστε κατ’ οὐδὲν ἐπὶ πλέον νὰ δύναται νὰ συντελέσῃ ἡ ὑπηρεσία ἐπὶ πέντε ἔτη. Δεύτερον διὰ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου φρονεῖ ὅτι δέον νὰ τεθῇ, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, «καθηγηταὶ τῆς Νομικῆς Σχολῆς ἢ τῶν πολιτικῶν Ἐπιστημῶν». Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τρίτην πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶναι οὐσιωδεστάτη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν τῶν παρόντων πάντοτε μελῶν, ἐκηρύχθη ὑπὲρ τῆς διαγραφῆς τῶν Ἀρειοπαγιτῶν καὶ τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοῦτο δὲ διὰ τοὺς τρεῖς ἀκολούθους λόγους· πρῶτον διότι ἀλλοίαν ἐντύπωσιν ἔχουσιν τῆς ἐφαρμογῆς τῶν πολιτικῶν νόμων οἱ δικασταὶ καὶ ἀλλοίαν ἰδέαν, ὅλως διάφορον πρὸς τὸ ὀφεῖλον νὰ διέπῃ πνεῦμα τὰς ἀποστάσεις τῶν διοικητικῶν δικαστῶν· δεύτερον, διότι οἱ δικασταὶ στεροῦνται εἰδικῆς ἐπιδόσεως εἰς τοὺς διοικητικοὺς νόμους, πρὸς ἣν ἀκριβῶς ἀποβλέπει πανταχοῦ ἡ ἵδρυσις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, καὶ τρίτον διότι εἶναι δυνατὸν ὁ διορισμὸς τόσον ἐκ τῶν Ἀρειοπαγιτῶν ὅσον καὶ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, νὰ δώσωσιν ἀφορμὴν συναλλαγῆς μεταξὺ Κυβερνήσεως, καὶ δικαστικῆς ἐξουσίας πρὸς βλάβην τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς τελευταίας. Ἕνεκα ὅλων τούτων τῶν λόγων ἀπεφάνθη κατὰ πλειονοψηφίαν ὑπὲρ τῆς διαγραφῆς τῶν δύο τούτων τάξεων προσώπων. Τέλος δὲ τὰ μέλη τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου θεωρεῖ ἀποκλειστέα ὡς στερούμενα ἐν γένει θεωρητικῆς μορφώσεως ἀπαιτουμένης ἀπαραιτήτως διὰ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Εὔλογος ἀπορία θὰ ἐγεννᾶτο διὰ τίνων ἔπρεπεν οὗτοι νὰ ἀντικατασταθῶσι. Καὶ τοῦτο προβλέπουσα ἡ ἐπιτροπὴ ἐξέφρασε τὴν ἰδέαν ὅτι εἶναι καταλληλότεροι οἱ νομικοὶ Σύμβουλοι, διότι οὗτοι καὶ ἤδη ἀποτελοῦσι διοικητικὸν δικαστήριον καὶ εἶναι εἰς θέσιν συνεπῶς κρείσσονα παντὸς ἄλλου νὰ ἐπιληφθῶσιν ἐκδικάσεως διοικητικῶν ὑποθέσεων μετὰ πενταετῆ μάλιστα προϋπηρεσίαν. Ὡς πρὸς τὸ ἐδάφιον δʹ τοῦ ἄρθρου 3, φρονεῖ ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «μόνιμον», καθόσον διοικητικοὶ ὑπάλληλοι μὲ βαθμὸν Γενικοῦ Γραμματέως ἐν τῇ κειμένῃ νομοθεσίᾳ ἡμῶν δὲν ὑπάρχουσιν. Ὡς πρὸς τὸ ἐδάφιον 5, φρονεῖ ὅτι πρέπει νὰ διογραφῶσιν αἱ λέξεις «παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ» καὶ νὰ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῶν λέξεων «δικηγόροι ἔχοντες ὑπερδεκαετῆ ἐν συνόλῳ ὑπηρεσίαν παρὰ πολυμελεῖ δικαστηρίῳ», διότι ἄλλως ἀποκλείονται οἱ δικηγόροι τῶν ἐπαρχιῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἴσα τοὐλάχιστον προσόντα πολλάκις δὲ καὶ ἀνώτερα πρὸς τοὺς ἐν Ἀθήναις διαμένοντας καὶ δικηγοροῦντας εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, διότι ἕνεκα τῆς κατοικίας των δύνανται νὰ ἐξασκῶσι τὸ ἐπάγγελμά των ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦθ’ ὅπερ δὲν δύνανται νὰ πράξωσι καὶ οἱ τῶν ἐπαρχιῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 4, προκειμένου περὶ τῆς ἡλικίας τοῦ 40ου ἔτους, ὑπεστηρίχθη ἡ γνώμη ὅτι αὕτη ἔπρεπε, λόγῳ τοῦ κλίματος ἡμῶν εἰς ὃ ἡ ἀκμὴ καὶ παρακμὴ ἔρχονται ἐνωρίτερον νὰ μειωθῇ, συμφώνως ἄλλως τε καὶ πρὸς τὸ ἐν Γαλλίᾳ ὑφιστάμενον ὅριον, εἰς τὸ 30, ἂν καὶ οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ ἔχει ἀπαιτηθῇ ὅριον ἡλικίας. Πλὴν ὑπερίσχυσεν ἡ γνώμη ὅτι ἔδει ὡς τοιοῦτον νὰ κανονισθῇ τὸ 35ον. Ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι μετὰ τὴν πρώτην παράγραφον δέον νὰ προστεθῇ ἐδάφιον ἐπιτρέπον εἰς τοὺς διορισθέντας κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 4ου τακτικοὺς Συμβούλους, τὴν ἀνανέωσιν τῆς θητείας των μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὑπηρεσίας των συμφώνως καὶ πρὸς τὸ ἄρθρον 86 τοῦ Συντάγματος ἡμῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 6, φρονοῦμεν ὅτι ἡ διατασσομένη κλήρωσις πρέπει νὰ γίνηται μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὀκταετίας, διότι ἂν γίνῃ ἀπ’ ἀρχῆς θὰ συμβῇ κατ’ ἀνάγκην νὰ παραμελήσωσι τὰ καθήκοντά των ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ γνωρίζωσιν ὅτι θὰ ἀποχωρήσωσι μετὰ τὴν πρώτην ὀκταετίαν. Εἰς τὸ ἄρθρον 8, ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου εἶναι ἡ ἐξεύρεσις τῶν καταλληλοτέρων προσώπων ἐκ τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας πρὸς διορισμόν των ὡς ἐκτάκτων μελῶν, ἀδιάφορον ἂν ἐν Ἀθήναις ἢ ἐν ἐπαρχίαις διαμένωσι, καθόσον εὑρίσκει καὶ ἄδικον νὰ στερηθῶσιν οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις διαμένοντες ὑπάλληλοι τοῦ δικαιώματος νὰ διορίζωνται ἔκτακτα μέλη. Διὰ τοῦτο προτείνει ὅπως ἀφεθῇ ἡ ἐκλογὴ τούτων ἐλευθέρα, μεταξὺ πάντων τῶν ἐχόντων τὸν αὐτὸν βαθμόν, καὶ νὰ ἀναγραφῇ ὅπως τὸν τυχὸν ἐκ τῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις διοριζόμενον ἔκτακτον σύμβουλον τοποθετῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἰσόβαθμον θέσιν ἐν τῇ πρωτευούσῃ. Ἐπίσης φρονεῖ ὅτι ἔκτακτα μέλη δύνανται νὰ διορισθῶσι καὶ οἱ ἔκτακτοι καθηγηταὶ τῆς Νομικῆς Σχολῆς καὶ τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 10, ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ, συμφώνως πρὸς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ ὁ βαθμὸς τῆς ἱεραρχίας τῶν Συμβούλων, ὁ ἀνώτατος ἐν τῇ ἱεραρχίᾳ, εὐθὺς μετὰ τὸ Νομοθετικὸν σῶμα. Εἰς τὸ ἄρθρον 11, ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τῶν Βασιλικῶν Ἐπιτρόπων, εἰς τὰ διάφορα τμήματα τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας διότι καὶ ἐν Γαλλίᾳ ἐπικρατεῖ ὁ θεσμὸς οὗτος· ἰδίως δὲ παρ’ ἡμῖν πρέπει νὰ εἰσαχθῇ, ἀφοῦ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀνετέθησαν καὶ καθήκοντα πειθαρχικῆς δικαιοδοσίας καὶ διὰ τούτων θὰ ἐπιτυγχάνηται νὰ ἐπικοινωνῶσιν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ μετὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ νὰ λαμβάνωσιν γνῶσιν τῶν τε διὰ παράβασιν νόμων ἀκυρουμένων πράξεων τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, ὡς καὶ τὰς ἀποφάσεις τούτων περὶ ἀνωτέρας πειθαρχικῆς δικαιοδοσίας πρὸς ἀκριβῆ γνῶσιν τῆς ποιότητος τῶν ὑπαλλήλων. Ὡς πρὸς τὸ 12ον ἄρθρον ὁ μισθὸς τοῦ τμηματάρχου αʹ. τάξεως εἶναι μικρὸς διὰ τὴν θέσιν τοῦ παρέδρου, καὶ προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ ὅπως αὐξηθῇ εἰς δραχ. 450. Μετὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι αἱ λέξεις «ἔκτακτοι καθηγηταὶ» πρέπει νὰ διαγραφῶσι, καθόσον ἡ ἀπαίτησις πενταετοῦς ὑπηρεσίας ἀποτελεῖ ἐξομοίωσιν τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν τῆς Νομ. Σχολῆς καὶ τῶν Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν, οἵτινες ἔχουσιν εἰδικὴν ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν εἰς κλάδον τινὰ τοῦ Δικαίου, πρὸς τοὺς τμηματάρχας αʹ τάξεως, καὶ δὲν εἶναι προσήκουσα. Εἰς τὸ ἐδάφιον 2 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ὁ διαγωνισμὸς διὰ τὴν πρώτην εἰσαγωγήν, διότι οὐδεὶς δικηγόρος σοβαρὸς δ’ ἐπιστήμων θὰ δεχθῇ νὰ διαγωνισθῇ ἐνώπιον τριμελοῦς ἐπιτροπῆς ἐκ τακτικῶν συμβούλων. Προτείνει δὲ νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ διορισμὸς τῶν παρέδρων ὅπως καὶ τῶν συμβούλων. Εἰς τὸ ἄρθρον 14 προτείνει εἰς δραχ. 300 τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν εἰσηγητῶν οἵτινες κατὰ τοῦτο θὰ λαμβάνωσιν μισθὸν γραμματέως βʹ τάξεως. Ἐν τέλει ἡ προαγωγὴ πρέπει νὰ εἶναι δυνητικὴ ἀναλόγως τῆς ἱκανότητός των καὶ ν’ ἀπαιτηθῇ ἴσως καὶ διαγωνισμὸς κατὰ τὰ ἀλλαχοῦ κρατοῦντα. Ὁ μισθὸς τοῦ γενικοῦ γραμματέως ἄρθρ. 16, πρέπει νὰ αὐξηθῇ εἰς 400 δραχμάς. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 18, φρονεῖ ὅτι ὡς πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ Συμβουλίου πρέπει νὰ ἐπαναληφθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ αἱ διατάξεις περὶ ἀσυμβιβάστου τοῦ Συντάγματος, ὑποδεικνύει δέ, συμφώνως καὶ πρὸς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἀσυμβίβαστον διὰ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατεία τὰ τακτικά, τὰ ἐκ τῶν καθηγητῶν τῆς Νομικῆς Σχολῆς καὶ τῶν Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν προσληφθησόμενα πρὸς τὴν διατήρησίν των εἰς τὰ εἰδικὰ πειθαρχικὰ Συμβούλια τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, διότι ἄλλως θὰ εἶναι ἐν ταὐτῷ ἐλέγχοντες καὶ ἐλεγχόμενοι, δύναται δὲ νὰ ὁρισθῇ ὅτι ἀναπληρωταὶ τούτων εἰς τὰ εἰδικὰ πειθαρχικὰ Συμβούλια, θὰ εἶναι οἱ ἔκτακτοι καθηγηταὶ τῆς Νομικῆς Σχολῆς ἢ τῶν Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 20, ἡ Ἐπιτροπὴ φρονεῖ, συμφώνως ἄλλως τε καὶ πρὸς τὴν γνώμην τὴν ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐκφραζομένην, ὅτι ἡ διαίρεσις εἰς δύο τμήματα εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ ὅτι ἡ ἐργασία ἡ ὁποία ἀνατίθεται εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶναι πολὺ μεγάλη, ὥστε νὰ δυνηθῶσι τὰ τμήματα ταῦτα νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ ἄρθρον 20 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο προτείνει ὅπως διαιρεθῇ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἰς τρία τμήματα, καὶ εἰς μὲν τὸ πρῶτον τμῆμα νὰ ἀνήκῃ μόνον ἡ ἐπεξεργασία τῶν προτάσεων νόμων καὶ τῶν κανονιστικῶν Διαταγμάτων, διότι καθὼς ἔχει σήμερον τὸ νομοσχέδιον εἰς τοῦτο ἀνήκει καὶ ἡ ἀνωτέρα πειθαρχικὴ δικαιοδοσία, πρόκειται δὲ περὶ ἀνωτέρας πειθαρχικῆς ἐξουσίας ἀσκουμένης ἐπὶ διοικητικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 10,000 περίπου, συμφώνως πρὸς τὴν ἔκθεσιν τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ 1907. Ἐὰν δ’ ἀφαιρέσωμεν τοὺς δικαστικούς, τότε βεβαίως ὁ ἀριθμὸς θὰ περιορισθῇ, ἀλλ’ ἔχομεν νὰ προσθέσωμεν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Νέας Ἑλλάδος καὶ οὕτω εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνέλθῃ ὁ ἀριθμὸς τούτων εἰς ὀλιγωτέρους τῶν 15,000. Φαντάζεσθε λοιπὸν ὅτι τοῦτο θὰ ἐπαρκῇ καὶ διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν προτάσεων νόμων; Ἀλλ’ ἑνὸς μόνον νόμου σοβαρὰ καὶ ἐπιστημονικὴ ἐπεξεργασία δυνατὸν πολλάκις νὰ ἀπασχολήσῃ τοῦτο ἐπὶ πολύ. Καὶ φαντάζεσθε τὸ τμῆμα τοῦτο, ἐπαρκοῦν ἐπὶ πλέον καὶ διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν κανονικῶν Διαταγμάτων ἅτινα εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ σωρείαν ἐξέρχονται ἐκ τῶν διαφόρων Ὑπουργείων; Διὰ ταῦτα φρονεῖ ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ τὸ πρῶτον τμῆμα μόνον εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν νόμων καὶ τῶν Διαταγμάτων. Εἰς δὲ τὸ δεύτερον τμῆμα προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀνήκῃ ἡ ἀνωτέρα πειθαρχικὴ δικαιοδοσία τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐν ταὐτῷ νὰ ὁρισθῇ ὅτι θὰ δικάζῃ τοῦτο καὶ τὰς αἰτήσεις ἀκυρώσεως διὰ παράβασιν νόμου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, γνωρίζον ἀπό τε τῆς πειθαρχικῆς ἀπόψεως τοὺς ὑπαλλήλους ὡς καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς παραβάσεως τῶν νόμων, νὰ εἶναι καλλίτερος κριτὴς τούτων. Εἰς τὸ τρίτον τέλος τμῆμα φρονεῖ ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι πρέπει νὰ δοθῶσιν αἱ ὑποθέσεις τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον κυρίως τμῆμα τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ δικάζῃ ὡς διαιτητικὸν δικαστήριον. Εἰς τὴν ὁλομέλειαν δὲ νὰ ἀνατεθῶσιν ὁσαιδήποτε ὑποθέσεις ἤθελον, εἴτε ἀποσταλῆ παρὰ τῶν τμημάτων, διότι ἤθελον κριθῆ σπουδαιοτέρας σημασίας, εἴτε παρὰ τῶν προέδρων τῶν τμημάτων. Μὲ τὴν διαρρύθμισιν ταύτην φρονεῖ ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ ἐπαρκέσῃ πρὸς τὰς πολλαπλᾶς ἐργασίας, αἵτινες τῷ ἀνατίθενται. Ἐν τέλει δὲ θεωρεῖ αὕτη ἀναγκαῖον εἰς τὰς αἰτήσεις ἀκυρώσεως διὰ παράβασιν νόμων τῶν πράξεων τῶν διοικητικῶν Ἀρχῶν νὰ δοθῇ ἡ ἔννοια ὅτι εἰς ταύτας περιλαμβάνονται καὶ αἱ ἀρνήσεις καὶ παραλείψεις, συμφώνως ἄλλωστε καὶ πρὸς ῥητὴν δήλωσιν γενομένην εἰς τὰ πρακτικὰ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 25, φρονεῖ ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι τὰ ἔκτακτα μέλη θὰ ἔχωσι ψῆφον, ἂν καὶ τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε καὶ τοὺς βουλευτὰς τῆς Διπλῆς Βουλῆς καὶ ἐφ’ οὗ διεξήχθη συζήτησις, ὑπάρχει δὲ καὶ ἀντίθετος δήλωσις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κ. Δημητρακοπούλου, ἀπαντῶντος εἰς τὸν ἐρωτῶντα βουλευτὴν κ. Παπαναστασίου, κατηγορηματικὴν καθ’ ἣν τὰ ἔκτακτα μέλη δὲν θὰ ἔχωσι ψῆφον κυρίως. Οὐχ ἧττον ἡ Ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ῥητὴ δήλωσις ἐν τῷ Συντάγματι, δύναται νὰ ἀνατεθῇ καὶ εἰς τὰ ἔκτακτα μέλη ψῆφος, ἢ ἐπὶ τέλους ἂν δὲν δοθῇ κυρία ψῆφος, φρονεῖ ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι δύναται νὰ δοθῇ ἁπλῶς συμβουλευτικὴ ψῆφος. Εἰς τὸ ἄρθρον 26, ἡ Ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι δύναται νὰ ἐπιτραπῇ καὶ ἡ ἄνευ δικηγόρου παράστασις εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, τὰς ὁποίας καὶ ἀναφέρει ἐν τῇ ἐκθέσει της. Αἱ ὑποθέσεις αὗται καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν δὲν ἀπαιτοῦσι τὴν παράστασιν δικηγόρου. Εἰς τὸ ἄρθρον 28, ἡ πλειονοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς φρονεῖ ὅτι πρέπει νὰ τάσσηται ὡρισμένη προθεσμία εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὅπως ἐπεξεργάζηται τὰς προτάσεις νόμων καὶ τῶν Β. Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἤθελον παραπέμπεσθαι εἰς τοῦτο, εἴτε ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἴτε ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν, διότι ἄλλως εἶναι δυνατὸν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας νὰ παραμελῇ τὰ καθήκοντά του καὶ νὰ παρακωλύῃ τὰς ἐργασίας καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῶν Ὑπουργῶν. Ἡ παράλειψις δὲ τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης νὰ συνεπάγηται καὶ τὴν πειθαρχικὴν δίωξιν τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο αἴτια τῆς τοιαύτης παραλείψεως. Εἰς τὸ ἄρθρον 31, ἐπιφέρει ἡ Ἐπιτροπὴ μερικὰς τροποποιήσεις περὶ τῶν προθεσμιῶν, τὰς ὁποίας θεωρεῖ ἀναγκαίας καὶ ἀπαραιτήτους, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀποστάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ δυσχερὲς τῆς συγκοινωνίας διὰ πολλὰ μέρη. Εἰς τὸ ἄρθρον 35, ἡ Ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ὅτι· «εἰδικὸς νόμος θέλει ὁρίσει τὴν ἁρμοδιότητα καὶ δικαιοδοσίαν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας», διότι ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὴν δικονομίαν τοῦ Συμβουλίου, ἀπειλεῖται τοῦτο νὰ πάθῃ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τοῦ βίου του ἀπὸ μαρασμόν, καὶ νὰ ματαιωθῇ ὁλόκληρος ἡ λειτουργία τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου θεσμοῦ ὡς λεπτομερῶς ἀναφέρει ἐν τῇ ἐκθέσει της. Διὰ τοῦτο φρονεῖ ὅτι πρὶν ἢ τεθῇ ἀκόμη εἰς ἐνέργειαν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἐπιβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ εἰδικοῦ τούτου νόμου τοῦ κανονίζοντος τὴν Δικονομίαν ἐν γένει τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Εἰς τὸ ἄρθρον 36, ἡ Ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ εἰσαχθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν θεσμὸς εἰσαχθεὶς καὶ ἐν Γαλλίᾳ, ὁ τῆς προσωρινῆς αἰτήσεως, συνιστάμενος εἰς ὑποβολὴν προσωρινῆς αἰτήσεως τὴν ὁποίαν ὀφείλει ὁ διάδικος ἐντὸς 15 ἡμερῶν νὰ ἀντικαταστήσῃ δι’ ὁριστικῆς αἰτήσεως ἐμφαινούσης τὴν βάσιν καὶ τὰς αἰτήσεις τῆς προσφυγῆς, περιλαμβανούσης δηλ. ὅλα τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς κυρίας αἰτήσεως. Εἰς τὸ ἄρθρον 43, ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι, ἀντὶ «ἐκτελεσταὶ πράξεις», ἠδύνατο νὰ τεθῇ «ὁριστικαί», ἐπὶ πλέον δ’ ἀπαραίτητον κρίνει καὶ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ προστεθῶσιν αἱ αὐταὶ λέξεις: «ἢ παραλείψεις», συμφώνως καὶ πρὸς τὴν προηγουμένως ἀναπτυχθεῖσαν παρατήρησιν. Εἰς τὸ ἄρθρον τέλος 48 ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ὅπως διαγραφῇ τὸ παράβολον, προκειμένου περὶ αἰτήσεων ἀκυρώσεως πράξεων τῶν διοικητικῶν Ἀρχῶν, τοῦτο δὲ διότι καὶ ἀλλαχοῦ δὲν ὑπάρχει τοιοῦτο παράβολον, καὶ ἐκτὸς τούτου εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἐμπόδιον εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ στραφῶσι κατὰ τῶν πράξεων τῶν διοικητικῶν Ἀρχῶν. Ἀκριβῶς δ’ ἔχει θεσπισθῆ ἡ αἴτησις ἀκυρώσεως πρὸς προστασίαν τῆς κακῆς χρήσεως τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν θέτομεν παράβολον, θέτομεν ἐμπόδιον εἰς τὸ νὰ στραφῶσιν οἱ πολῖται κατὰ τῶν διοικητικῶν Ἀρχῶν.

§63Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δυνάμεθα νὰ καθορίσωμεν τοῦτο ὡς πρόστιμον κατὰ τῆς αὐθαιδείας. Ὅταν ὁ πολίτης ἀδίκως προσφεύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον, νὰ τιμωρῆται, ἀλλ’ ὄχι νὰ τιμωρηθῇ διὰ παραβόλου.

§64Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ μάλιστα, θὰ ἦτο δυνατὸν ἀλλ’ ὄχι ν’ ἀπαιτεῖται παράβολον, διότι παράβολον ἀπαιτεῖται καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησίς του. Μετὰ τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ἡ ἐπιτροπὴ ἐπαφιεμένη πλέον καὶ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, συνιστᾷ τὴν ταχυτέραν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον πρόκειται σπουδαίως νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ καθόλου συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τὴν κανονικωτέραν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν. (Εὖγε, Εὖγε!).

§65Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ ἀρχίσωμεν τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς συμπεράσματα σήμερον, νὰ τὸ πράξωμεν, νὰ ἀφήσωμεν δὲ τὴν διατύπωσιν κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§67Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τούτου. Ἀναμφισβητήτως ὁ ὁριζόμενος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀριθμὸς εἶναι μικρός, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς πρώτης ἀρχῆς, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τοῦτον, ἐπιφυλαττομένης τῆς αὐξήσεως αὐτῶν ἐν τῷ μέλλοντι ἀναλόγως τῆς παρουσιαζομένης ἀνάγκης καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Συμβουλίου. Ὡς εἶπον, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀριθμὸν ἐπὶ τοῦ παρόντος καθόσον ὁ ἀριθμὸς οὗτος δύναται διὰ τοῦ νόμου μεταγενεστέρως νὰ αὐξήσῃ. Δυνάμεθα ἀπὸ τοῦδε μᾶλλον νὰ αὐξήσωμεν τοὺς ἐκτάκτους κατὰ πλείονα ἀριθμὸν τῶν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διὰ νὰ ἀντιπροσωπεύωσιν εὐρύτερον τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα· ἀλλ’ οἱ τακτικοὶ δύνανται νὰ μένωσιν ἐν ἀρχῇ ὅπως εἶναι.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκει).

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν ἔχητε ἤδη μελέτην ἑνὸς ἐπιστήμονος τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν. Θὰ καθίσταται δύσκολος ἡ συγκρότησις τῶν τμημάτων διὰ τῶν ἐννέα. Νομίζω ὅτι τοῦτο χρήζει περισκέψεως μεγάλης καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσωμεν μέγαν ἀριθμόν. Καὶ ἡ Σερβία καὶ τὰ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν τῇ αὐτῇ ἀναλογίᾳ πρὸς ἡμᾶς, ἔχουσι 15. Δὲν γνωρίζω ἂν ἐλάβετε περὶ τούτου ὡρισμένην ἀπόφασιν.

§70ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ ἀποφασίσωμεν.

§71Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐντελῶς δεδικαιολογημένος ὁ διορισμὸς τῶν δικαστῶν. Συναινῶ νὰ προστεθῶσιν καὶ οἱ νομικοὶ Σύμβουλοι καὶ οἱ δικηγόροι οἱ ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροπολογήθη).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Κουτούπης.

§73Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐννέα δὲν εἶναι μικρός. Ὁ χρόνος θὰ ἀποδείξῃ τίνα προσόντα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς σπουδαίας ταύτης ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἱδρύεται σήμερον διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ὅτε δύναται νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμός. Σχετικῶς ὅμως πρὸς τὰ προσόντα, εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ ἄρθρον 4 διορθώνει τὰ κατ’ ἐμὲ ἐλαττώματα τοῦ ἄρθρου 3, διότι ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Συμβούλιον νὰ διορίζῃ ἀντὶ προσόντων, ἀλλὰ δὲν βλέπω τίνα λόγον ἔχει ἐδῶ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ σήμερον. Μᾶλλον πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀντικαταστάσεως αὐτοῦ παρὰ νὰ τῷ ἀνατεθῶσιν καὶ καθήκοντα σπουδαιότερα. Παρατηρεῖ τις κ. Πρόεδρε ὅτι διὰ τῶν προσόντων τὰ ὁποῖα ὁρίζονται, δύο τῶν σήμερον Ὑπουργῶν δὲν θὰ ἔχωσιν τὰ προσόντα νὰ γίνωσι σύμβουλοι τῆς Ἐπικρατείας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐξήτασα τὰ προσόντα καὶ τὰς κατηγορίας τῶν προσόντων καὶ εἶδον ὅτι δὲν δύνανται νὰ διορισθῶσιν μὲ τὰ προσόντα αὐτὰ εἰς τοιαύτας σπουδαίας θέσεις. Εἶναι καλλίτερον νὰ ἀφήσωμεν τὸ ἄρθρον 4 νὰ διέπῃ τὰ τῶν διορισμῶν. Ἓν ἐκ τῶν καθηκόντων τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας εἶναι καὶ ἡ μελέτη τῶν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων, μεταξὺ τῶν ὁποίων τὰ κυριώτερα εἶναι τὰ οἰκονομικά, θὰ ἦτο δὲ ἀπαραίτητον ὅπως τινὲς τῶν ἐχόντων πεῖραν π. χ. τραπεζιτικήν, διότι διηύθυναν πιστωτικὰ καταστήματα, νὰ συμμετέχωσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας εἰς ἀριθμὸν τινά. Διὰ τοῦτο ἤθελον προτείνει τὸν διορισμὸν κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ κάμῃ κατάχρησιν, μολονότι ἰσχυρίζονταί τινες ὅτι ἄλλοτε ἐγένετο κατάχρησις, ἀλλὰ τότε τὰ πράγματα διεῖπεν ἡ συναλλαγή. Εἰς τὴν ἀρχὴν μάλιστα τῆς συγκροτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας θὰ ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε περισσότερον νὰ διατεθῶσιν οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, ἵνα διὰ τοῦ χρόνου φανῇ τίνα εἶναι τὰ κατάλληλα προσόντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν αὐτήν. Δὲν βλέπω διατί νὰ τεθῇ ὁ περιορισμὸς τῶν 40 ἐτῶν, ἀφοῦ δὲν πρόκειται περὶ ἐκτελέσεως δικαστικῶν καθηκόντων. Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι ὁ περιορισμὸς τῶν 40 ἐτῶν πρέπει νὰ λείψῃ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4ον. (Ἀναγινώσκεται).

§75Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δέχομαι τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως ἐπιτρέπηται καὶ ἀνανέωσις.

§76Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ παρατηρῶ ὅτι τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου....

§77Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου.

§78Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Πολὺ καλά. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6). Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται).

§79Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Διατί μετὰ ὀκταετίαν; Θὰ μαραίνηται ὁ ζῆλος τῶν ἀνθρώπων.

§80Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Καὶ δεκαετίαν ἂν θέσωμεν θὰ μαραίνηται ὁ ζῆλος τῶν ἀνθρώπων. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7). Ἄρθρον 8. (Ἀναγινώσκεται).

§81Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐπὶ τοῦ 8 ἄρθρου, παρατηρῶ ὅτι ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς καθ’ ἣν πρέπει νὰ γίνωνται οἱ ὑπάλληλοι τῶν ἐπαρχιῶν ἔκτακτα μέλη, δὲν εἶναι ὀρθή. Ἐὰν ὑπάρχῃ ὑπάλληλος ἱκανὸς καὶ ἔχῃ τὰ προσόντα, ἂς διορισθῇ τακτικὸν μέλος. Ἔκτακτα μέλη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῶσι, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἡ θέσις των ὡς ὑπαλλήλων νὰ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἐκτάκτου ταύτης ὑπηρεσίας.

§82Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποκλείει τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ὑπηρετοῦντας διὰ τῆς δηλώσεως ταύτης.

§83Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν τοὺς ἀποκλείω. Λέγω μόνον ὅτι, προκειμένου νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς τακτικοὶ σύμβουλοι, βεβαίως δύνανται πάντες νὰ λάβωσι μέρος. Ἀλλ’ ὅταν πρόκειται νὰ ἔχωμεν ἐκτάκτους, πρέπει νὰ τοὺς λάβωμεν κατ’ ἀνάγκην ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῆς πρωτευούσης. Νὰ προστεθῇ λοιπὸν ὡς ἔκτακτα μέλη τοῦ Συμβουλίου δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι καὶ οἱ ἔκτακτοι καθηγηταὶ τῆς Νομικῆς Σχολῆς.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀποδεχομένου τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 9 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 10).

§85Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἐκτάκτων καθηγητῶν εἶναι μεγάλη.

§86Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐκεῖ ὅπου γράφει τὸ ⅓ ἔπρεπε νὰ γράφῃ τὰ ⅔.

§87Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Οἱ κύριοι αὐτοὶ θὰ λαμβάνωσιν 800 δραχ. θὰ λαμβάνωσι καὶ ἄλλας 200, ἐν ὅλῳ 1000, καὶ θὰ ἐργάζωνται ὀλιγώτερον ὡς σύμβουλοι, διότι θὰ ἔχωσι καὶ τὰ μαθήματα.

§88Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὄχι θὰ ἐργάζωνται διπλασίως.

§89Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἀσφαλῶς πολὺ ὀλιγώτερον καὶ νομίζω ὅτι ἀρκεῖ νὰ τοὺς δώσωμεν ἐπιμίσθιον 100 δρχ.

§90Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν νὰ σκεφθῆτε ἂν πρέπῃ νὰ αὐξήσῃ ὁ μισθός.

§91Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἀνεξαρτήτως δ’ αὐτῶν οἱ καθηγηταὶ θὰ ἔχωσι καὶ δίδακτρα.

§92Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Οἱ καθηγηταὶ ἔχουσι 500 δρ. κατὰ μῆνα, καὶ εἶναι ὀρθὴ ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἂν εἶναι καλοὶ καθηγηταί, θὰ παρέχωσι ὑπηρεσίας καὶ εἶναι ἡ μόνη περίστασις ἵνα καλλιτερεύσῃ ἡ θέσις των, ὥστε νὰ μὴ ἐκτελῶσι καὶ καθήκοντα δικηγόρου.

§93Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ θέσωμεν τὸ ½.

§94Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὄχι νὰ λαμβάνωσιν 100 δρ. Αὐτὸ νὰ συζητήσωμεν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§95Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦ βαθμοῦ τῆς ἱεραρχίας κ. Ὑπουργέ, τί ἐγένετο;

§96Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶναι ὀρθὸν νὰ ὁρισθῇ ὁ βαθμὸς τῆς ἱεραρχίας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸς ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον διετυπώθη. Ἄς ἀφήσωμεν νὰ σκεφθῶμεν ἐπ’ αὐτοῦ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§97Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Διὰ τοὺς Βασιλικοὺς Ἐπιτρόπους;

§98Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ἐπιφυλαχθῶ· μᾶλλον δὲν θὰ δεχθῶ διότι ὅλη ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Ἰταλικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὸν θεσμὸν τῶν Βασιλικῶν Ἐπιτρόπων. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς δικαιολογία ἡ διεξαγωγὴ ἀλληλογραφίας πρὸς ἄλλας Ἀρχάς.

§99Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνει λόγον τὸ νομοσχέδιον καὶ περὶ συζητήσεως. Πῶς θὰ γίνωσιν αὗται ἄνευ εἰσαγγελέως; Τίς θὰ εἶναι ὁ ἀντιλέγων;

§100Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶναι οἱ διάδικοι.

§101Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνίοτε δὲν ὑπάρχουσι διάδικοι ἱκανοὶ νὰ συζητήσωσι. (Ψηφίζονται μετὰ τοῦτο τὰ ἄρθρα 10 καὶ 11 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 12).

§102Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 12ου ἀναγράφεται ὁ διαγωνισμός....

§103Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἄς διαγραφῇ ὁ διαγωνισμός.

§104Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ χρόνος ὑπηρεσίας πενταετής.

§105Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἑξαετής.

§106Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔστω, διότι θὰ ἦτο ἄδικον.

§107Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐγὼ θὰ εἶχον μίαν παρατήρησιν ἐφ’ ὅλου τοῦ ἄρθρου, διότι δὲν βλέπω διατί ἔχετε δισταγμοὺς νὰ εἰσαχθῶσιν ὡς πάρεδροι εἰς τὸ συμβούλιον οἱ δικηγόροι. Ἀφοῦ τὸ ἄρθρον λέγει· «πάρεδροι ἐπὶ βαθμῷ καὶ μισθῷ τμηματάρχου αʹ τάξεως διορίζονται διὰ Β. Διατάγματος ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πτυχιοῦχοι τῆς Νομικῆς Σχολῆς, ἡλικίας οὐχὶ μείζονος τῶν τεσσαράκοντα ἐτῶν, διατελέσαντες ἐπὶ πενταετίαν δικαστικοὶ λειτουργοὶ ἀπὸ τῆς θέσεως πρωτοδίκου καὶ ἄνω ἢ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι ἐν βαθμῷ Ὑπουργικοῦ Γραμματέως αʹ τάξεως ἢ εἰσηγηταὶ παρὰ τῷ Συμβουλίῳ τῆς Ἐπικρατείας ἢ ἔκτακτοι καθηγηταὶ τῆς Νομικῆς Σχολῆς κλπ.», διατί, διὰ τὴν πρώτην ἕδραν συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας κάμνομεν δεκτὸν τὸν δικηγόρον, ἔστω καὶ ἄνευ διαγωνισμοῦ, καὶ δὲν δεχόμεθα μετὰ ταῦτα τὸν διορισμὸν δικηγόρων ἐκ τῶν ἐχόντων ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν; Δὲν βλέπω διατί αὐτοὶ οἱ δισταγμοί· διατί δέχεσθε διὰ τὴν θέσιν τοῦ παρέδρου τοὺς δικηγόρους, τοὺς ἔχοντας πενταετῆ ὑπηρεσίαν, καὶ δὲν δέχεσθε τὸν δικηγόρον τὸν ἔχοντα ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν καὶ εὐρυτέραν μόρφωσιν. Κάμετε διάκρισιν.

§108Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κάμνω αὐτὴν τὴν μεταβολήν. Διαγράφω τὸν διαγωνισμὸν κατὰ τὴν πρώτην εἰσαγωγήν.

§109Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διατί τοὺς ἀποκλείετε μετὰ ταῦτα;

§110Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Συναδέλφου εἶναι ὀρθοτάτη καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα.

§111Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶπον ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀφαιρῶ τὸν διαγωνισμόν.

§112Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ διαγωνισμοὶ οὐδεμίαν ἔχουσιν ἀξίαν. Εἶναι δέ τι τὸ ἀνακόλουθον, διότι ἐνῷ δέχεσθε νὰ γίνωσιν τακτικοὶ Σύμβουλοι τῆς Ἐπικρατείας ἄνευ προσόντων, διατί διὰ τοὺς εἰδικοὺς παρέδρους θὰ δεχθῆτε τοιαῦτα εἰδικὰ προσόντα; Ἀφοῦ δύναται εἷς δικηγόρος νὰ διορισθῇ τακτικὸς Σύμβουλος ἄνευ οὐδενὸς προσόντος, διατί διὰ τὴν πρώτην εἰσαγωγὴν θέτετε διαγωνισμόν;

§113Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐδέχθην νὰ ἀπαλειφθῇ ὁ διαγωνισμός.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τῶν κ. κ. Ι. Χριστοδουλιά καὶ Γ. Τσακανίκα ἥτις ἀναβάλλεται διὰ τὴν δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 12ον, εἶτα δὲ τὸ 13ον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 14ον).

§115Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω ὑποβάλει μετ’ ἄλλων Συναδέλφων τροπολογίαν, περὶ ἧς παρακαλῶ νὰ εἴπω δύο λέξεις. Εἰσάγετε ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἤδη ἔχουσι δοκιμασθῆ τετράκις κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ἀναλάβει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ παρουσιάζουσι μείζονα προσόντα ἐκείνων τὰ ὁποῖα ζητεῖτε. Φρονῶ ὅτι ἡ τροπολογία ἡμῶν εἶναι σύμφορος καὶ σκόπιμος.

§116Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Διατί περιορίζεσθε εἰς τοὺς ἀκολούθους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν;

§117Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι παρουσιάζονται αὐτοὶ ἔχοντες περισσότερα προσόντα. Ἐὰν θέλητε μάλιστα ὑποχρεώσατέ τους νὰ ὑποβληθῶσιν ἐκ νέου εἰς διαγωνισμόν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις βαρυτέρας ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ὑπέστησαν ἤδη.

§118Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁπωσδήποτε θὰ ἐξετάσω τοῦτο.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας σας διὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§120Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὰ προσόντα τῶν γραμματέων μοὶ φαίνονται ὅτι εἶναι μικρά. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἔχοντες προσόντα γραμματέως πολυμελοῦς δικαστηρίου νὰ γίνωσι γραμματεῖς τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι καὶ τὸ δίπλωμα μόνον, διὰ τὸν διορισμὸν γραμματέως πολυμελοῦς δικαστηρίου, δὲν εἶναι ἐπαρκές, διότι οὗτοι δὲν ἔχουσι πεῖραν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ὁρίσητε καὶ ἄδειαν δικηγόρου ἢ διετῆ δικηγορικὴν ὑπηρεσίαν.

§121Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶμαι συμφωνότατος καὶ ἴσως βαρύτερα προσόντα πρέπει νὰ ὁρισθῶσιν διὰ τὸν γενικὸν Γραμματέα. Κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν θὰ διατυπώσω ταῦτα καλλίτερον.

§122Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀσφαλῶς ἐκ παραδρομῆς ἐγένετο αὐτό.

§123Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὡσαύτως, δὲν βλέπω προσόντα ὑπογραμματέων καὶ γραφέων.

§124Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θέλετε διὰ Β. Διατάγματος νὰ ὁρίσω τὰ προσόντα;

§125Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὁρίσατε προσόντα οἷα ἀπαιτοῦνται διὰ τοὺς γραφεῖς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι ὁ μισθὸς 150 δραχ. ὁ ὁποῖος ἀναλογεῖ μὲ γραφέα αʹ τάξεως.

§126Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τοὺς ὑπογραμματεῖς τοῦ δικαστηρίου, εἶναι ἀρκετά.

§127Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ ὁρισθῶσι προσόντα γραφέως Ὑπουργείου.

§128Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὰ προσόντα τοῦ δικαστικοῦ γραφέως.

§129Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θέσατε ἀπολυτήριον γυμνασίου.

§130Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ἐξετάσω καὶ αὐτό. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 15). Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§131Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Χρειάζεται αὔξησις τοῦ μισθοῦ τοῦ γενικοῦ γραμματέως.

§132Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μάλιστα, θὰ διατυπώσω τοῦτο κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 16 καὶ 17). Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§133Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὑπάρχει τροποποίησίς τις ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ἀφορῶσα τοὺς τακτικοὺς καὶ τοὺς ἐκτάκτους Συμβούλους τῆς Ἐπικρατείας, ἡ ὁποία ἀγνοῶ ἂν δύναται νὰ τεθῇ ἐν τῇ παρούσῃ διατάξει. Μᾶλλον ἀνήκει εἰς τοὺς ὀργανικοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν αὐτοὺς μέλη. Ὅπωσδήποτε δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ γίνῃ δεκτή. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς). Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§134Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ παρακαλέσω ὅπως τὸ ζήτημα τῆς διαιρέσεως τοῦ Συμβουλίου εἰς δύο τμήματα μείνῃ ὅπως ἔχει καὶ λυθῇ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§135Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑπερβολικὴ πολυτέλεια ἡ διαίρεσις εἰς τμήματα.

§136Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τόν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ τακτικοὶ σύμβουλοι πρέπει νὰ εἶναι πέντε, διότι ἄλλως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄτοπον νὰ μὴ δύναται νὰ ληφθῇ ἀπόφασις. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 19 εἶτα δὲ καὶ τὰ ἄρθρα 20–24). Ἄρθρον 25 (ἀναγινώσκεται).

§137Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἠγέρθη ζήτημα, ἂν δικαίωμα ἀποφασιστικῆς ψήφου θὰ ἔχωσι καὶ τὰ ἔκτακτα μέλη τοῦ Συμβουλίου. Νομίζω ὅτι, ὡς διατυποῦται ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, «τὸ Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ τακτικὰ καὶ ἔκτακτα μέλη», δικαίωμα ἀποφασιστικῆς ψήφου ἔχουσι καὶ τὰ ἔκτακτα μέλη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 25, εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 26–30). Ἄρθρον 31 (ἀναγινώσκεται).

§138Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Αἱ προθεσμίαι νὰ ἐπεκταθῶσι συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 31 κατὰ τὰς ὑποδειχθείσας τροποποιήσεις ὡς καὶ τὰ ἑπόμενα μέχρι καὶ τοῦ 45). Ἄρθρον 46 (ἀναγινώσκεται).

§139Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς προσθήκη. «Διὰ τὰς ὑπ’ ἀριθ. 3 καὶ 4 περιπτώσεις ὑφίστανται καὶ αἱ παραλείψεις ἀρχῆς τινος, ὅπως προβῇ εἰς ἐπιβαλλομένην νόμιμον ἐνέργειαν». (Ψηφίζεται ὡς ἐτροποποιήθη τὸ ἄρθρον 46, εἶτα δὲ τὰ ἑπόμενα καὶ τὸ σύνολον).

§140ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἀφορῶν τὸν Σάσωνα νομοσχέδιον νὰ ἀναβληθῇ.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ὁρκοδοσίας τοῦ Διοικητοῦ καὶ Συνδιοικητοῦ τῆς Ἐθν. Τραπέζης». (Κηρύσσεται κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον καὶ ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Οἱ Συνάδελφοι κ. κ. Ἀθ. Μιαούλης. Ι. Μάνος, καὶ Ι. Τομπάζης, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου ͵ΓΧΙΖʹ καὶ εἰς τὰ Κρητικὰ παράλια. Ὑπάρχει καὶ πρότασις ὅπως κηρυχθῇ κατεπείγουσα ἡ πρότασις αὕτη τοῦ νόμου.

§142ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν Κρήτῃ εἶχεν παραχωρηθῆ τὸ δικαίωμα τῆς ἀκτοπλοΐας μετὰ τοῦ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τῆς σπογγαλιείας εἰς ὡρισμένην ἑταιρίαν. Ἡ ἑταιρία ἐκηρύχθη ἔκπτωτος αὐτὰς τὰς ἡμέρας καὶ παρεχωρήθη εἰς ἄλλην ἑταιρίαν τὸ δικαίωμα τῆς ἀκτοπλοΐας. Ἤδη, μετὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς σπογγαλιείας εἰς τὰ ἀφρικανικὰ παράλια, μέγας ἀριθμὸς ἐργατικοῦ κόσμου στερεῖται τῶν μέσων νὰ ζήσῃ, καὶ ἐπιβάλλεται πραγματικῶς νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὰ Κρητικὰ παράλια ἡ ἄσκησις τῆς σπογγαλιείας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν εἶχεν ἀντίρρησιν, δὲν θὰ εἶχον καὶ ἐγὼ ἀντίρρησιν ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου. Πρέπει ὅμως νὰ δηλώσω τοῦτο, ὅτι ἐλπίζω ὅτι οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀναγνωρίσωσιν ὅτι ἡ διὰ σκαφάνδρων ἁλιεία ἡ τόση ἐπικίνδυνος δέον νὰ περιβληθῇ μὲ τὰς ἀναλόγους ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας εἶχε λάβῃ καὶ ἡ Κρητικὴ Πολιτεία, ἐπιτρέψασα τὴν ἐξάσκησιν τῆς σπογγαλιείας, ὅτι οἱ ἐφοπλισταὶ θὰ εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὰ συμβαίνοντα ἀτυχήματα. Ὑπὸ τοιαύτην ἐπιφύλαξιν εἶμαι πρόθυμος νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ τῆς προτάσεως νόμου. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ κατεπείγοντος καὶ ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τῆς προτάσεως νόμου τῶν κ. κ. Ἀθ. Μιαούλη, Ι. Μάνου καὶ Ι. Τομπάζη).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 1, 17 καὶ 22 τοῦ ͵ΔΡΟΒʹ νόμου».

§144Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι οἱ τίτλοι τῶν νομοσχεδίων πρέπει νὰ συντάσσωνται κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ γνωρίζῃ κανεὶς ἂν τὸν ἐνδιαφέρει τὸ νομοσχέδιον;

§145Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τοῦτο ἔχει πληρέστατον δίκαιον ὁ κ. Βουλευτής. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου πρόκειται περὶ δικονομικῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν, διὰ νὰ λειτουργήσωσιν τὰ δικαστήρια τῶν ἐπιτάξεων. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 2ον).

§146Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ ὥστε ἡ γνωμοδότησις τῶν πραγματογνωμόνων νὰ εἶναι ὑποχρεωτική, διότι διορίζετε τοὺς πραγματογνώμονας καὶ κατόπιν λέγετε, δὲν εἶναι καλὴ ἡ πραγματογνωμοσύνη. Λοιπὸν ἢ πρέπει νὰ μὴ τοὺς διορίζητε σεῖς ἢ πρέπει, ἂν τοὺς διορίζητε, νὰ τοὺς ἀκούητε.

§147Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ δεκτόν.

§148Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν συνιστᾷ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ’ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω δύο λέξεις. Συμφωνῶ πρὸς τὴν ἀντίρρησιν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ἡ ἱστορία τῆς διατάξεως τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεων, τῆς ἀφορώσης τοὺς πραγματογνώμονας, ἔχει ὡς ἑξῆς. Ὅτε εἰσηγήθην εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὁ κλάδος τῶν ἐφοπλιστῶν ἐζήτησεν ἵνα ἀντιπροσωπευθῇ ἐν τῇ συγκροτήσει τοῦ δικαστηρίου. Ἐζήτησεν ἵνα μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ δικαστηρίου διορίζωνται καὶ ἐφοπλισταί. Ἐγὼ τότε, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, ἀντεῖπον ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν οἱ ἔχοντες τὰ ἄμεσα συμφέροντα νὰ γίνωσι δικασταί. Πρὸς τοῦτο ἐζητήθη τοὐλάχιστον ὑπὸ τῶν ἐφοπλιστῶν ἵνα διεξάγηται πραγματογνωμοσύνη ὑποχρεωτική. Ὡς γνωστόν, κατὰ τοὺς κανόνας τῆς διαδικασίας, τὸ δικαστήριον διορίζει τοὺς πραγματογνώμονας κατ’ ἐκτίμησιν. Ἐξαιρετικῶς, ἵνα ἀκούηται καὶ ἡ γνώμη τοῦ ἐφοπλιστικοῦ κλάδου, ἐδέχθη τότε ἡ Βουλὴ τῇ προτάσει μου ἵνα ἡ πραγματογνωμοσύνη εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὰ δικαστήρια. Ἀλλ’ ἀφοῦ τοιαύτην ὑποχρέωσιν ἐπέβαλεν εἰς τὰ δικαστήρια, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἵνα καὶ ἡ γνώμη τῶν πραγματογνωμόνων εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν δικαστήν, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καταλύεται τὸ δικαστήριον καὶ διορίζονται οἱ πραγματογνώμονες ἵνα λύωσιν τὴν διαφορὰν αὐτογνωμόνως. Ἀλλ’ ἡ πεῖρα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἀπέδειξε τοῦτο τὸ περίεργον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι οἱ ἐφοπλισταὶ πραγματογνώμονες ἐπεβράδυναν τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐκθέσεών των, καὶ ὀρθῶς λαμβάνει περὶ τούτου πρόνοιαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἔπραξαν καί τι ἕτερον, τὸ ὁποῖον ἀντιτίθεται ῥιζικῶς πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἡ ὁποία παρουσιάζει ἐκ τοῦ προχείρου ἐξεταζομένη εὔλογον ἐντύπωσιν, ὅτι πραγματογνώμονες διορισθέντες ἐκ τοῦ ἐφοπλιστικοῦ κλάδου ὑπέβαλον τὴν πραγματογνωμοσύνην αὐτῶν, καὶ λυποῦμαι διότι δὲν ἐγνώριζον ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ συνεζητεῖτο ἀπόψε διὰ νὰ ἔχω μετ’ ἐμοῦ τὰς σημειώσεις μου, — διὰ τὴν ὁποίαν θὰ φρίξῃ ἡ Βουλή, διότι πραγματογνώμονες ἐφοπλισταὶ ἐζήτησαν νὰ ἐπιδικασθῇ ἀπαίτησις μεγαλειτέρα τῆς ζητηθείσης! Μία ἑταιρία τοῦ Πειραιῶς εἶχε ζητήσει δι’ ἀποζημίωσιν τοῦ ὑπερωκεανείου «Θεμιστοκλῆς» ποσὸν 1300 καθ’ ἡμέραν, οἱ δὲ πραγματογνώμονες ὥρισαν 2500! Λοιπὸν ὅταν τοιαύτη διάθεσις ἐξεδηλώθη ὑπὸ τῶν ἐφοπλιστῶν, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ χαρακτῆρα ὑποχρεωτικὸν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν πραγματογνωμόνων ἄνευ καταστροφῆς τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ὡς καὶ τὰ λοιπὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). (Γίνεται εἶτα δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν κρατήσεων ἐκ τοῦ ἀντιτίμου τῶν τροφῶν, ἱματισμοῦ καὶ ὑλικοῦ ἐν γένει ἐκτὸς τῶν πυρομαχικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ»). (Ἐπίσης, γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων περὶ τῆς κατατάξεως ὡς ἀνθυπιάτρων τῶν ὑπηρετούντων ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ πολιτικῶν ἰατρῶν καὶ περὶ διδασκαλίας καὶ ἐξετάσεως τῶν μαθητῶν τῆς τρίτης τάξεως τῆς Σχολῆς τῶν Ν. Δοκίμων κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1912–1913», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν). Ἐπίσης, γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦ Ἀδόλφου Στάϊνερ συμβάσεως ἔχον οὕτω· «Ἄρθρον μόνον. Κυροῦται ἡ ἀπὸ 4 Ἰουνίου 1913 μεταξὺ τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Ἀδόλφου Στάϊνερ σύμβασις, ἧς τὸ κείμενον προσαρτᾶται τῷ παρόντι».

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης καὶ σχεδίου διὰ τὴν κατασκευὴν ἐν τῷ ναυστάθμῳ ἀποθήκης γαιανθράκων». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Κουτούπης.

§150Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐκτέλεσις ἔργων ἐν τῷ ναυστάθμῳ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν, εἴτε ἀπεφασίσθη εἴτε εἶναι ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα ἱδρύσεως νέου ναυστάθμου. Ὡς γνωστόν, διὰ νὰ κριθῇ νὰ ἱδρυθῇ ἀλλοῦ ὁ ναύσταθμος, ὁ ὑπάρχων θὰ καταργηθῇ ὡς ἀκατάλληλος, διότι περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη ὅτι τὸ μέρος αὐτό, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι νῦν, εἶναι ἀκατάλληλον. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξακολουθῶμεν δαπανῶντες πρὸς ἐκτέλεσιν διαφόρων ἔργων, ἢ θὰ ἴδωμεν τὰ χρήματα τελείως χανόμενα ἢ θὰ καταστήσωμεν τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους μεγαλειτέρας, διότι ὑποτίθεται ὅτι θὰ ἔχῃ δαπανηθῆ μέχρι σήμερον διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ ἓν ποσὸν ἄνω τῶν 25 ἑκατομμυρίων. Ὥστε νῦν, ὅτε εἶναι ὑπὸ μελέτην καὶ ὅτε ἴσως ἡ Κυβέρνησις ἔχει λάβῃ ὁριστικὴν ἀπόφασιν περὶ ἱδρύσεως νέου ναυστάθμου, νομίζω ὅτι ἡ ψήφισις δαπανῶν πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων πρέπει νὰ ἀνασταλῇ, ἐκτὸς ἂν δὲν ἔφθασεν, ἐπαναλέγω, εἰς τὸ συμπέρασμα ὅπως ἱδρύσῃ εἰς ἄλλο μέρος ναύσταθμον.

§151Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Πληροφορῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι ἔχει ὁριστικῶς ἀποφασισθῆ ὅπως ὁ νέος ναύσταθμος μεταφερθῇ εἰς τὸν τόπον ὅπου εἶναι σήμερον, διότι ὁ χῶρος τοῦ νῦν εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλος. Δὲν συμφωνῶ ὅμως πρὸς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὅτι ἀποφασισθείσης τῆς μεταφορᾶς τοῦ ναυστάθμου πρέπει νὰ παύσῃ καὶ ἡ κατασκευὴ παντὸς ἔργου ἐν τῷ παλαιῷ. Ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ νέου ναυστάθμου, θὰ ὑπερβῇ κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς τὴν ἑξαετίαν, εἶναι δὲ ἀπολύτως ἀδύνατον ἐν τῷ μεταξὺ νὰ μὴ γίνωνται τὰ στοιχειώδη ἔργα τῆς συντηρήσεως καὶ ἐπισκευῆς τοῦ ὑπάρχοντος συνεργείου διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Ναυτικοῦ. Ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι ὅλα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐπιχειροῦνται, καὶ ὅλαι αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι γίνονται διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, γίνονται ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης, νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖαι διὰ νὰ γίνωσι πρὸς συντήρησιν τοῦ ναυστάθμου καὶ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία σήμερον γίνεται ἐν τῷ παλαιῷ ναυστάθμῳ, θὰ ἀποβῇ ὠφέλιμος ἐπὶ τῇ ἐνδεχομένῃ μεταφορᾷ διὰ τὸν νέον ναύσταθμον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἶναι δίκαιον νὰ δεχθῶ, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ κατασκευὴ παντὸς ἔργου. Ἑπομένως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης πρέπει νὰ συζητῶνται αἱ δαπάναι διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων ἐν τῷ παλαιῷ ναυστάθμῳ.

§152Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πᾶν ἄλλο ἐνόουν ἢ ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ λειτουργία τοῦ ὑπάρχοντος ναυστάθμου διὰ τῆς μὴ ἐκτελέσεως ἔργων ἐν αὐτῷ, διότι θὰ μεταφερθῇ οὗτος ἀλλαχοῦ. Προκειμένου νὰ ἐκτελεσθῇ ἓν τοιοῦτον ἔργον λαμβάνεται πρῶτον πρόνοια ὅπως ἐκεῖνα μόνον τὰ ἔργα γίνωνται ἐν τῷ παλαιῷ ναυστάθμῳ, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰ συνεργεῖα τοῦ ναυστάθμου. Δεύτερον δέ, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσιν ἔργα τινά, νὰ γίνωνται ταῦτα ἐκεῖ ὅπου θὰ ἀποφασισθῇ νὰ γίνῃ ὁ ναύσταθμος. Ἀναγνωρίζω βεβαίως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσιν εἰς τὸν νέον ναύσταθμον τὰ συνεργεῖα, διότι θὰ γίνωσιν καὶ λιμένες ἐν αὐτῷ καὶ σημεῖα ἐπιβιβάσεως καὶ λοιπά, ἐὰν ἱδρυθῇ δὲ ἐκεῖ ἀποθήκη θὰ ἦτο ἀνόητον. Ἀλλ’ ἀκριβῶς αὐτὸ μὲ κάμνει νὰ εἴπω, χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ ζήτημα τῆς δαπάνης, ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἐξακολουθῇ ἡ ἐκτέλεσις ἔργων μεγάλης δαπάνης, ἐκτὸς ἄν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι τι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἑξαετίας, τὸ ὁποῖον χρειάζεται ὅπως συμπληρωθῶσι τὰ ἔργα τοῦ νέου ναυστάθμου.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Γρανίτσας, Α. Ἀλεξανδρῆς, Χρ. Καρᾶς, Ν. Γαρδικιώτης, Α. Θανόπουλος, Α. Χριστόπουλος, καὶ Σ. Τσακόπουλος, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Κοκέβης, Δ. Γκιουλές, Π. Φλέσσας καὶ Π. Ἰατρόπουλος, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβλέψεως τῆς Δημοσίας ὑγείας», ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Ἀγγελίδης, Γ. Βλάχος, Μ. Δηλιγιάννης καὶ Δ. Χατζηγιάννης, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου εὑρεσιτεχνίας εἰς τὸν Ἀθανάσιον Τζήμερον, κάτοικον Ρέτσανης τῆς ἐπαρχίας Ἀγυιᾶς. Ἡ πρότασις αὕτη νόμου παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν κ.κ. Π. Ἀγγελίδου, Λ. Κογεβίνα, Σ. Ἀγαπητοῦ, Σ. Παπαβασιλείου καὶ Δ. Χατζηγιάννη. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ ἐφέδρῳ στρατῷ καὶ τῇ ἐθνοφρουρᾷ καὶ περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων», ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Θέλει ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Μένομεν ἕως ἐδῶ. Τὰ λοιπὰ ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον ὥραν 5 μετὰ μεσημβρίαν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις περὶ ὥραν 7.45′ μ. μ.).