1914.03.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 61

Τῆς 26ης Μαρτίου 1914.

(Τετάρτη, ὥρα 4,45′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. — Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κούνου παρακαλοῦσιν, ὅπως συσταθῇ ἐκεῖ τηλεγραφικὸς Σταθμός. Ὁ ἰατρὸς Ι. Παπακώστας παρακαλεῖ, ὅπως ἀναγνωρισθῇ ἡ θεραπευτικὴ μέθοδός του «περὶ θεραπείας τῆς φθίσεως». Ἐπιτροπὴ καπνοφυτευτῶν καὶ καπνοπαραγωγῶν Ἰωαννίνων παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις τοῦ Μονοπωλίου περὶ καπνοῦ. Ὁ ἐξ Ἡρακλείου κατάδικος Στυλ. Ἀρχοντάκης παρακαλεῖ, ὅπως τῷ δοθῇ Β. χάρις. Ὁ Μπαϊρὰμ Χαμιζὲ Μεζὶ ἀνθυπασπιστὴς τοῦ Τουρκικοῦ Στρατοῦ, ὑπόδικος ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἰωαννίνων, παρακαλεῖ, ὅπως ἐκδικασθῇ ταχέως ἡ κατ’ αὐτοῦ κατηγορία. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἀϊδινίου τῆς Μεσσηνίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἱδρυθῶσι σχολεῖα ἀρρένων καὶ θηλέων. Οἱ καπνοπαραγωγεῖς Μεσολογγίου διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς συμβάσεως τοῦ Μονοπωλίου περὶ καπνοῦ. Οἱ δήμαρχοι διαφόρων δήμων Κρήτης παρακαλοῦσιν ὅπως μὴ ἐπιτραπῇ ἡ εἴσπραξις ὑπὸ τῆς Προνομιούχου τοῦ χλωροῦ ἀντὶ ξηροῦ παρακρατήματος. Οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες τοῦ Πρωτοδικείου Κορίνθου παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν θέσιν των. Τὸ Σωματεῖον τῶν καπνεργατῶν Λαρίσσης παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις περὶ Μονοπωλίου καπνοῦ. Οἱ καπνοπαραγωγεῖς Ἰωαννίνων διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς ψηφίσεως τῆς συμβάσεως περὶ Μονοπωλίου καπνοῦ. Οἱ ἀπαρτίζοντες τὸ Νέον Ἐργατικὸν Κέντρον Ἀθηνῶν ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα μὲ διάφορα αἰτήματα. Οἱ διάφοροι βλαχοποιμένες καὶ σκηνῆται τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας καὶ Λοκρίδος, μὴ ἔχοντες σταθερὰν διαμονήν, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτοὺς εἰς τὸ νέον στρατιωτικὸν νομοσχέδιον. Οἱ δημοδιδάσκαλοι Πειραιῶς παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν Δημοδιδασκάλων. Οἱ βυρσοδέψαι Μιτυλήνης παρακαλοῦσιν, ὅπως εἰσαχθῇ καὶ ἐκεῖ ὁ δασμολογικὸς φόρος ὁ ὑφιστάμενος ἐν Παλαιᾷ Ἑλλάδι καὶ ὅπως καταργηθῇ ὁ δασμὸς τῶν 1% ἐπὶ τῶν κατειργασμένων δερμάτων. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἰωαννίνων κρατούμενοι Ἀλβανοὶ Χαϊτοὺρ–Χασὰν–Χάνο καὶ Τοῦτο Γκιστέρ, παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτούς. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἀρτοτίνης καὶ Σελίτσης τῆς Ναυπακτίας παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς ἀποδοθῶσι τὰ ἀφαιρεθέντα ἀγαθὰ τοῦ νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις περὶ Μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ. Οἱ δημοδιδάσκαλοι Σφακίων Κρήτης παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν Δημοδιδασκάλων. Οἱ Καθηγηταὶ τοῦ προτύπου Σχολ. τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη προτάσει τῶν κ.κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ καὶ Κ. Λομβάρδου θέλει ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῆ. Ὁ παρ’ Ἐφέταις εἰσαγγελεὺς Λαρίσσης διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 4015, 4014 καὶ 4017 καὶ 4016 ἐ. ἔ. ἐγγράφων του ζητεῖ τὴν ἄδειαν ποινικῆς καταδιώξεως τῶν Βουλευτῶν Δ. Μπούσδρα, Κ. Σταμούλη, Σ. Ἀναστασιάδη, Α. Ἀλεξανδρῆ. Ὁ παρὰ Πρωτοδίκαις Εἰσαγγελεὺς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 166 ἐγγράφου του ζητεῖ τὴν ποινικὴν καταδίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ῥαυτοπούλου. Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1495 ἐγγράφου του ζητεῖ ἄδειαν ποινικῆς καταδιώξεως διὰ τὸν Βουλευτὴν Λ. Μεσσηνέζην. Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2249 ζητεῖ ἄδειαν ποινικῆς καταδιώξεως διὰ τὸν κ. Ι. Τσιριμῶκον. Πᾶσαι αὗται αἱ αἰτήσεις παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Γ. Ἰατρίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης προσωπικοῦ εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΗʹ τῆς ταχ. τηλ. καὶ τηλεγρ. ὑπηρεσίας». Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος Στρατιωτικῆς Ἐπιμελητείας». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων τοῦ νόμου ͵ΓΨΞΓʹ τῆς 10 Ἀπριλίου 1900, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου ͵ΓΥΝΒʹ τῆς 3 Δεκεμβρίου 1904 περὶ μηχανικῶν τῶν Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Λ. Ζησιμόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δημοτῶν Ἀλαγονίας.

§2Α. ΖΗΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε, κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ἀναφορὰ τῶν δημοτῶν Ἀλαγονίας, διὰ τῆς ὁποίας, ὅπως καὶ διὰ τῆς παρούσης, ἐζήτουν οὗτοι τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου ͵ΓΩΛΒʹ τοῦ 1911, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεβλήθη βαρυτάτη φορολογία ἐπὶ τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα παράγει ὁ δῆμος Ἀλαγονίας. Καὶ ἐπιζητεῖται εὐλογώτατα ἡ κατάργησις τῆς βαρείας ταύτης φορολογίας, διότι ἀπέτυχεν ἐντελῶς ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἐπεβλήθη αὕτη. Ἐπειδὴ κατὰ τὰ τρία διαρρεύσαντα τελευταῖα ἔτη εἰσεπράχθη ποσὸν ἐξ 21.000, ἐντελῶς ἀσήμαντον ἀπέναντι τῆς δαπάνης ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὴν κατασκευὴν ὁδοῦ 35 ἕως 40 χιλιομέτρων, καὶ ἥτις θὰ ἀνέλθῃ, κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμούς, εἰς 200.000 δραχμῶν καθότι πρόκειται περὶ ἐδάφους ὀρεινοῦ καὶ βραχώδους, ὅπως εἶναι τὸ τῆς Ἀλαγονίας, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ εἰσαγάγῃ νόμον περὶ καταργήσεως τῆς φορολογίας αὐτῆς τῆς καταθλιπτικῆς καὶ ἀσκόπου, ἐκτὸς ἂν τὸ Δημόσιον ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦτο, ὅπερ κολακευόμεθα νὰ πιστεύσωμεν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου οἱ κ. κ. Π. Μερλόπουλος, Ἀθ. Περρωτῆς, Δ. Μαλιόπουλος. Ἀπόντες. Ὁ κ. Π. Φλέσσας.

§4Π. ΦΛΕΣΣΑΣ. Καὶ πάλιν, κύριε Πρόεδρε, οἱ Ἀλαγόνιοι ζητοῦσι τὴν κατάργησιν τῆς εἰδικῆς αὐτῆς φορολογίας καθόσον θὰ παρέλθῃ ὁλόκληρος τριακονταετία διὰ νὰ κατασκευασθῇ ἡ ὁδός, τῆς ὁποίας ἡ δαπάνη θὰ ἀνέλθῃ εἰς 300.000. Ἔχομεν ἤδη 20.000 δρ. προερχομένας ἐκ τῆς εἰδικῆς αὐτῆς φορολογίας, καὶ 60.000 ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ ταμείου ὁδοποιΐας τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν· ἐν ὅλῳ ἔχομεν 80.000 δρ. Ἕως ὅταν φθάσῃ τὸ ποσὸν τῶν 300.000 ὑπολείπονται 220.000. Θὰ παρεκάλουν ὅθεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ κατασκευάσῃ τὴν ὁδὸν ταύτην τὸ ταχύτερον εἴτε δαπανῶσα ἐκ τοῦ Δημοσίου ταμείου εἴτε ἄλλως συντρέχουσα τὸ ταμεῖον διὰ μιᾶς προσφορᾶς 20.000 δρ. ἐτησίως, ἵνα διὰ συνάψεως ἑνὸς δανείου κατασκευάσωμεν τὴν ὁδόν. Οἱ Ἀλαγόνιοι καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας μόνοι των προσφέρουσιν εἰδικὴν φορολογίαν, ἀρκεῖ νὰ κατασκευασθῇ ἡ ὁδὸς ἀπὸ τοῦδε. Ἄλλως νὰ καταργηθῇ ἡ εἰδικὴ φορολογία.

§5ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ μελετήσω τὴν ἀναφοράν.

§6Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ παρεκάλουν, ἐὰν τύχῃ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ διέλθῃ ἐξ Ἀλαγονίας διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀγρίας καταστάσεως ἐν ᾗ εὑρίσκεται ἡ χώρα αὕτη. (Γέλωτες).

§7ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πρὸ τῆς κατασκευῆς τοῦ δρόμου εἶναι εὔκολον νὰ διέλθῃ ἐκεῖθεν κανείς;

§8Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι εὔκολον καὶ πρέπει νὰ ὑποστῆτε αὐτὴν τὴν τιμωρίαν διὰ νὰ κατορθωθῇ νὰ ἐπιμείνητε νὰ γίνῃ ἐνέργειά τις ὅπως κατασκευασθῇ αὐτὸς ὁ δρόμος. Εἶναι ἐντελῶς ξένοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ μακρὰν τοῦ ἄλλου κόσμου. Δὲν κατωρθώσαμεν τόσον καιρὸν μὲ ὅλην τὴν ἐπιμονήν μας νὰ κάμωμεν τίποτε. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ κἄποιά τις ἐργασία καὶ εἰς τὸ τμῆμα αὐτό; Εἶναι ἁμαρτία! Εἶναι ἄδικον· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταβῶσι κάτω, οἱ ἄνθρωποι καὶ νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ ὅπου ἔχουσι συναλλαγάς, κινδυνεύουσι δὲ ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν. Ὅταν μάλιστα εἶναι χειμών, εἶναι ἀδύνατον νὰ καταβῶσι κάτω εἰς τὰ παράλια. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ τὸ ταξείδιον μέχρις ἐκεῖ διὰ νὰ λάβῃ ἰδέαν καὶ ν’ ἀντιληφθῇ περὶ τῆς καταστάσεως.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀν. Κοκέβης.

§10ΑΝ. ΚΟΚΕΒΗΣ. Διὰ τῆς φορολογίας εἶναι ἀδύνατος ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ· ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει παρακαλῶ ὅπως εἰσηγηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νόμου ὅπως καταργηθῇ ἡ βαρυτάτη φορολογία.

§11ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν ἀκόμη τὴν ἀναφοράν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§13ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω εἶναι ὅτι αἱ διαμαρτυρίαι διὰ τὴν σύστασιν τοῦ ταμείου εὐθύνουσι τοὺς κ.κ. συναδέλφους τοῦ τόπου διότι εἰς αὐτοὺς ὀφείλεται ἡ πρωτοβουλία αὐτῶν. Ἐὰν πράγματι τὸ ταμεῖον λειτουργεῖ πλημμελῶς, δὲν ἔχω παρὰ νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφοράν, νὰ μελετήσω τὰ πράγματα καὶ νὰ λάβω τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ φορολογία αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§14Α. ΚΟΚΕΒΗΣ. Ὄχι.

§15ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Οἱ κάτοικοι ὑπέδειξαν τὸν συνδυασμὸν αὐτὸν διὰ νὰ γίνῃ ἡ ὁδός.

§16Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οὔτε ἐγὼ ἤμην οὔτε ὑμεῖς οὔτε θὰ ἐτόλμων νὰ ἐπιβάλω τοιαύτην φορολογίαν εἰς τὸν τόπον, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ὁδός. Δι’ αὐτὸ δὲν ἐκάμαμεν τίποτε ἡμεῖς οἱ φαυλοκράται.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κοκέβης.

§18ΚΑΝΑΒΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βλάχος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν συμβουλίων Εὐξεινουπόλεως.

§20Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης καὶ ὁ κ. Δημοκωστούλας ἔχουσι τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Παραιτοῦνται. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν πλημμυροπαθῶν κατοίκων Τρικκάλων. Ἀπών. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος.

§22Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ 1907, γενομένης τοπικῆς, πρωτοφανοῦς πλημμύρας ἐν τῇ πόλει Τρικάλων, κατεστράφησαν πολλαὶ οἰκίαι, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ πολλαὶ πτωχῶν οἰκογενειῶν. Συστάσει τῆς τότε Κυβερνήσεως ἐδόθη ἀρωγή τις ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς τὰς ἀπόρους οἰκογενείας χορηγηθέντος δανείου διὰ νὰ κτήσωσιν τὰς οἰκίας των μετὰ τοκοχρεωλυσίου ἐπὶ μίαν εἰκοσαετίαν. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι ἐντελῶς ἄποροι, ἕνεκα δὲ τοῦ πολέμου δὲν κατώρθωσαν νὰ πληρώσωσι τὸ τοκοχρεωλύσιον, καθυστεροῦσι δύο δόσεις, καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἰδιαιτέρως δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ μὴ καταδιωχθῶσιν οἱ ἄποροι αὐτοὶ καὶ μάλιστα κατόπιν δύο πολέμων κατὰ τοὺς ὁποίους πολλοὶ ἐφονεύθησαν καὶ ἀπέμειναν αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ ἄνευ προστάτου. Θὰ παρακαλέσω ἐπαναλαμβάνω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως κάμῃ τὴν δέουσαν σύστασιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ μὴ καταδιώξῃ αὐτάς. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀπόρων αὐτῶν οἰκογενειῶν εἶναι ἐλάχιστος· 10–15 εἶναι αἱ οἰκογένειαι αὐταὶ καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ καταδιωχθῶσιν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἀνασταλῇ δὲ ἡ καταδίωξις αὐτῶν διότι εἶναι ἐντελῶς ἄποροι. Κατόπιν τοῦ πολέμου εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὑποχρέωσίν των.

§23ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ μοὶ διαβιβασθῇ ἡ αἴτησις αὐτή.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στ. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καπνεμπόρων Λαρίσσης.

§25Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἀναβάλλεται.

§26Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης.

§28Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ κ. Πρόεδρε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν συγγραφέων διδακτικῶν βιβλίων. Ἀπών. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§30Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ αἴτημα τῶν συγγραφέων φαίνεται δίκαιον καὶ εὔλογον, ἐπειδὴ ὅμως χρήζει νομοθετικῆς μερίμνης, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαβιβάσητε αὐτὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας πρὸς λῆψιν ἀποφάσεως.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ἀθ. Μιαούλης, Ι. Μάνος καὶ Ι. Τουμπάζης, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§32Ι. ΤΟΜΠΑΖΗΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιούμεθα καὶ ἡμεῖς κ. Πρόεδρε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ν. Χαριτᾶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κοινοτικῶν συμβούλων Δαμουλιάνων.

§34Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Ἐπιθυμία τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου εἶναι νὰ ψηφισθῇ ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος κατέβαλε τόσους κόπους πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ δεχθῇ νὰ συζητηθῇ τοῦτο ἀπόψε.

§35Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐπεξειργασμένον καὶ ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην ὁ Ὑπουργὸς ὑπό τινας ἐπιφυλάξεις τὰς ὁποίας θὰ προτείνῃ. Ἡ πρόταξις αὐτοῦ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τῆς Βουλῆς.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§37ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁ κ. Ν. Χαριτᾶτος προτείνει τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου ἀπόψε πρὸς ψήφισιν, ἐνῷ εἶναι ἄλλαι αἱ ὁποῖαι δὲν ἦλθον ἀκόμη εἰς συζήτησιν.

§38ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τελειώσωμεν ἐπὶ τέλους.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βαλτσινοῦ.

§40Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Καὶ πρὸ ἡμερῶν ἄλλη σχετικὴ ἀναφορά, ἐκ μέρους ἄλλων χωρίων, ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη νομοθετικὴν πρόνοιαν ἀλλὰ εἰσέτι δὲν ὑπέβαλε σχέδιον νόμου. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἐν λόγῳ ἀναφορὰ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Ὁ κ. Γ. Σπυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§42Γ. ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἰδίαν σύστασιν κάμνω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, διότι οἱ καρποὶ τῶν κατοίκων τῶν χωρίων τούτων κατεστράφησαν ἐντελῶς ὑπὸ τῆς χαλάζης κατὰ τὸ ἔτος 1912. Εἶχε τότε μεταβῆ καὶ ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν Νομάρχην κλπ. ἐπὶ τόπου πρὸς ἐξέτασιν, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω τὸν λόγον διατὶ δὲν ἔχει διαταχθῆ ἡ ἔκπτωσις τοῦ φόρου τούτου καὶ ἡ ἀπαλλαγή των ἀπ’ αὐτοῦ καὶ συνεπῶς καταδιώκονται πτωχοὶ καὶ πεινῶντες πολῖται κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν καθ’ ἣν δὲν δύνανται νὰ πληρώσωσι λεπτὸν ἐκ τοῦ ἀδίκου φόρου. Ἤλπιζον πάντες ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἤρχετο ἀρωγὸς ὑπὲρ αὐτῶν διὰ τὴν καταστροφὴν ἣν ὑπέστησαν, ἀλλ’ ὄχι μόνον ἀρωγὸς δὲν ἦλθεν, ἀλλ’ ἐπισπεύδει καὶ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου, καίτοι δὲν ἔλαβον οὗτοι οὔτε τὴν σπορὰν διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δικαιοῦμαι νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀπαλλάξῃ τοὺς καταδιωκομένους, καὶ νὰ κάμῃ συστάσεις πρὸς τὰς ἀσφαλιστικὰς Ἑταιρείας νὰ ἀσφαλίζωσιν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἐν τῷ μέλλοντι καὶ κατὰ τῆς χαλάζης τὰ προϊόντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκτεθειμένα εἰς τὰς τοιαύτας θεομηνίας.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἀθανασίου Χριστοπούλου.

§44Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὁ ἀναφερόμενος πρὸς τὴν Βουλὴν συμπολίτης μου, κ. Βουλευταί, ἀναδειχθεὶς ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τοῦ δήμου Τριπόλεως κατὰ τὰ ἐμπόλεμα ἔτη, ὑπέστη κολοσσιαίαν ἀπρόοπτον ζημίαν· ἐν τούτοις οὗτος ἐξ ἰδίας του περιουσίας κατέβαλε πρὸς τὸν Δῆμον Τριπόλεως περὶ τὰς 400 χιλ. δραχ. δὲν ὑπολείπεται δὲ νὰ καταβάλῃ πρὸς ἐξόφλησιν τῶν ὑποχρεώσεών του παρὰ ἐλάχιστον ποσόν. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως γενικῶς λάβῃ μέτρον τι διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν δημοτικῶν φόρων οἵτινες ὑπέστησαν τοσαύτας ζημίας ἕνεκα τοῦ πολέμου, ὥστε νὰ μὴ διατρέξωσι τὸν κίνδυνον παντελοῦς καταστροφῆς. Ὁ ἀναφερόμενος μάλιστα καταδιώκεται σκληρῶς, καταδιώκεται διὰ 10,000 μόνον δραχ. ἀφοῦ κατώρθωσε νὰ καταβάλῃ 400 χιλ. καὶ ἔμεινεν ἄνευ περιουσίας γενόμενος ἀπὸ εὐπόρου πενέστατος.

§45ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§47Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ Ἀθανασίου Χριστοπούλου, διότι ἀληθῶς ὁ ἄνθρωπος οὗτος κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο πολέμων ἐζημιώθη.

§48Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν ἀναφοράν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ τοῦ δήμου Τανίας.

§50Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ἀναφέρονται οἱ πολῖται οὗτοι σήμερον πρὸς τὴν Βουλὴν ἦλθεν ἐνώπιον αὐτῆς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ συνεζητήθη εὐρέως. Ἤδη ἔχω νὰ προσθέσω καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν μελέτην μιᾶς ὁδοῦ ἐν Κυνουρίᾳ καὶ κατὰ προτίμησιν ἐκείνης ἡ ὁποία συνδέει ταύτην πρὸς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ. Λέγων δὲ μελέτην, ἐννοῶ μελέτην πραγματικὴν καὶ οὐχὶ ἀπὸ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἄλλοτε ἐν παραμοναῖς ἐκλογῶν, καθόσον τοιαῦται μελέται ἐγένοντο καὶ ἐν Κυνουρίᾳ πλεῖσται ὅσαι καὶ πάσσαλλοι ἐνεπηγνύοντο καταμετρήσεως πρὸς τὸ θεαθῆναι καὶ ψῆφοι πολλῶν ἐλαμβάνοντο καὶ τὸ ἔργον εἰς τὰς παραμονὰς ἄλλων ἐκλογῶν ἀνεβάλλετο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ δείξῃ ἐλπίζω τὰς καλὰς αὐτοῦ διαθέσεις. Ὁμιλῶν ὅμως περὶ μελέτης κάμνω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σκέπτηται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅτι ὑπάρχουσι τόσαι μελέται ὥστε ἐὰν ἐξετελοῦντο θὰ ἐχρειάζοντο ἐν ὅλῳ ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἀλλ’ ὑπενθυμίζω εἰς αὐτὸν ὅτι αἱ μελέται αὗται δὲν ἐγένοντο ἀναλόγως τῆς ὑφισταμένης ἀνάγκης, ἀλλ’ ἀναλόγως τῆς ἰσχύος καὶ τῆς κομματικῆς ἀνάγκης τοῦ ἰσχυροῦ τῆς ἡμέρας, καὶ συνεπῶς δέον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ λάβῃ ποσῶς ὑπ’ ὄψιν τὰς ὑπαρχούσας ταύτας μελέτας ἀλλὰ τὰς πραγματικὰς ἀνάγκας καὶ τοιαύτας πρὸ πάσης ἄλλης ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, ἔχει ἡ ἐπαρχία Κυνουρίας.

§51Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν δίδει ἑκάστοτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι εὔλογος ὅτι παρεμποδίζετε ἀπὸ τὸν νόμον νὰ ὑποβληθῇ εἰς πᾶσαν δαπάνην διὰ συγκοινωνίαν ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ τὴν ἕνωσιν πρωτευουσῶν νομῶν. Ἡ ὁδός, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, δὲν ἀφορᾷ βεβαίως τὴν ἕνωσιν πρωτευουσῶν νομῶν, καὶ ἀφοῦ τοιοῦτον ἔχομεν νόμον, ὁ κ. Ὑπουργὸς πάντοτε ὑψοῖ τοὺς ὤμους, διότι ἀδυνατεῖ νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρος καὶ συντελεστὴς τῶν ἀναγκῶν τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν καὶ δήμων. Ἀλλ’ ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεταβάλῃ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, διότι, ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑφίσταται ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου, δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα στεροῦνται συγκοινωνιῶν, νὰ συγκοινωνήσωσι. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ συγκοινωνήσωσι. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ συγκοινωνήσωσι τὰ μέρη ταῦτα καὶ τότε θέλομεν εἴπει πάλιν ὅτι τὸ Κράτος διαιρεῖται εἰς εὐνοουμένας ἐπαρχίας καὶ μή. Αἱ μὲν εἶχον τὴν τύχην νὰ συντελέσωσι τὴν συγκοινωνίαν αὐτῶν, αἱ δὲ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ συγκοινωνήσωσι καὶ ἔπρεπε νὰ κατασκευασθῶσιν ἐν αὐταῖς δρόμοι ἵνα ζήσωσι καὶ συγκοινωνήσωσι, θὰ στερηθῶσι τοιούτων εἰς τὸ ἄπειρον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φέρῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ μεταβάλῃ τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ νόμου καὶ ν’ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος καὶ τὰς ὁδοὺς ταύτας, διότι εἶναι ἄδικον, Κύριοι, νὰ δαπανήσῃ τὸ Κράτος δι’ ὡρισμένας συγκοινωνίας ὡρισμένων μερῶν, νὰ στερῶνται δὲ παντάπασι συγκοινωνίας ἄλλαι ἐπαρχίαι. Καὶ ἡ ἐπαρχία Κυνουρίας οὐδεμίαν, κ. Ὑπουργέ, ἄλλην ὁδὸν ἔχει ἁμαξιτὴν νὰ συγκοινωνήσῃ μὲ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ εἰμὴ αὐτήν, ἡ ὁποία πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἤρξατο καὶ οὐδέποτε ἔφθασεν εἰς πέρας. Ἡ ἐπαρχία Γορτυνίας οὐδεμίαν ἄλλην ὁδὸν ἔχει εἰμὴ μόνον τὴν ὁδόν, ἡ ὁποία συνδέει τὴν Τρίπολιν μὲ τὴν Ἠλείαν, τὸν Πύργον, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐπῆλθεν ὁ νόμος καὶ ἡ ὁδὸς ἐκείνη ἔμεινεν εἰς τὸ μέσον. Εἶναι ἄδικον λοιπὸν νὰ μείνῃ ἡ ἐπαρχία αὕτη ξένη πάσης συγκοινωνίας. Συνιστῶ ὅθεν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σπεύσῃ νὰ ἐπιφέρῃ μίαν ἰσότητα τέλος πάντων ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκοινωνίαν εἰς ὅλον τὸν τόπον.

§52ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν κ. κ. Συναδέλφων θὰ λάβωσι τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου· ἐγὼ δὲν ἔχω παρὰ ν’ ἀπαντήσω εἰς τὴν παρατήρησιν τὴν γενομένην ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος κ. Ἀλεξάκη καὶ νὰ δηλώσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐδήλωσα καὶ κατὰ προηγουμένην συνεδρίασιν καθ’ ἣν αὐτὸ τοῦτο τὸ ζήτημα, ἐφ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, ἦλθε καὶ πάλιν εἰς συζήτησιν· ὅτι ἀκριβῶς θὰ εἰσαχθῇ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος ὁ παρεμποδίζων τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοιούτων ζητημάτων.

§53Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν συμπλήρωσιν μιᾶς ἐκ τῶν μελετῶν διότι ὑπάρχουσιν ἤδη δύο μελέται.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Τριανταφυλλᾶκος· ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης. Ἀπόντες. Ὁ κ. Π. Σπυράκης.

§55Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι κατόπιν τῶν ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων καὶ κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, πᾶσα συζήτησις παρέλκει καὶ ἀναμένομεν τὸ ἀποτέλεσμα καὶ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὑποθέτω ὅτι οὗτος θὰ λάβῃ πρόνοιαν νὰ διατάξῃ προμελέτην ὥστε σὺν τῷ νομοσχεδίῳ νὰ ἔχωσιν ὅλα συντελεσθῆ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐπ. Δεληγιάννης.

§57ΕΠ. ΔΗΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰς αὐτὰς συστάσεις κάμνω καὶ ἐγὼ ὡς ὁ κ. Σπυράκης. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ τὴν ἄλλην φορὰν εὐμενῶς ἀπεδέχθη τὴν σύστασιν τῶν κατοίκων τοῦ Ἁγ. Πέτρου, θέλει λάβει τὰ μέτρα ταῦτα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Χαριτᾶτος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Καμαρινᾶτα.

§59Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Ἐκ τῆς ἀναφορᾶς, κ. Πρόεδρε, βλέπετε ὅτι εἶναι κοινὴ ἐπιθυμία ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ Κεφαλληνίας ὅπως ψηφισθῇ τὸ περὶ ἀγρασφαλείας νομοσχέδιον. Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Θρασυβούλου Μαρκίδη.

§60ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε· ἤθελον ἐπικαλεσθῆ ἐπὶ ἐλάχιστον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Κρήτης τηλεγραφικοῦ ὑπαλλήλου Θ. Μαρκίδου. Καθ’ ἃ γνωρίζετε ἐν ταῖς κατεχομέναις χώραις προσελήφθησαν ἔκτακτοι τηλεγραφικοί, καὶ ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι, ἐλάχιστοι δὲ τούτων προσελήφθησαν ἐκ ξένων γραφείων ἢ προϋπηρετησάντων ἐν Ἑλλάδι. Οὗτοι ἅπαντες, ὡς καί τινες τῶν λοιπῶν ἐκτάκτων, διεκρίθησαν παρασχόντες πολυτίμους ὑπηρεσίας, ζητοῦσι δὲ νῦν νὰ μονιμοποιηθῶσι. Μονιμοποιούμενοι δὲν θὰ βλάψωσι τὰ δικαιώματα τῶν τακτικῶν ὑπαλλήλων, διότι οἱ πολλοὶ μετ’ ἐπιστάμενον ἔλεγχον θὰ τεθῶσιν εἰς τὴν κατωτάτην ὑπαλληλικὴν βαθμίδα, οἱ δὲ λοιποὶ ἐλάχιστοι, ἐν οἷς καὶ ὁ Μαρκίδης, δύνανται νὰ μονιμοποιηθῶσιν ἐν ᾧ κατέχουσι βαθμῷ τιθέμενοι ἐν τῷ ἀριθμῷ τῶν ὁμοιοβάθμων αὐτῶν τῆς ἑλληνικῆς ὑπηρεσίας. Ἄλλως τε τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην αὐτῶν οὐδὲ αὐτοσχεδιάζονται τεχνικοὶ ὑπάλληλοι.

§61ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὡμίλησα καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Συνάδελφον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν συνιστῶν εἰς αὐτὸν τὴν αἴτησιν.

§62ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν αἴτησιν ταύτην προνοῶν περὶ μονιμοποιήσεως.

§63ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ προσπαθήσω νὰ εὐχαριστήσω ἀμφοτέρους.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ΑΘ. Τ. Μπασιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἀρχιτεχνίτου καὶ τεχνίτου αʹ τάξεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ἐργοστασίου.

§65ΑΘ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τοῦ ἀρχιτεχνίτου καὶ τεχνίτου αʹ τάξεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ἐργοστασίου, ὁ ὁποῖος κέκτηται ὑπηρεσίαν πρὸ τοῦ νόμου ΒΨΞΗʹ μὴ συντάξιμον, νῦν δὲ αἰτεῖται ὅπως προσμετρηθῇ αὐτῷ ὁ χρόνος οὗτος, διότι ἄλλως ἕνεκεν τῆς ἡλικίας αὐτοῦ, δυνατὸν οὐδέποτε νὰ ἀπολαύσῃ συντάξεως, ἀφοῦ ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ μόνον ἀπὸ τοῦ 1900 τυγχάνει συντάξιμος. Συνιστῶ θερμῶς ὅπως διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ ταύτην ἐφαρμοσθῇ ὅ,τι ἐγένετο περὶ διανομέων. Ἄλλως τε καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς παρεδέχθη τὰ ἐν τῇ αἰτήσει ταύτῃ ὡς καὶ τὰ περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐκτάκτων.

§66ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὥστε εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις. Θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν καὶ δὲν ἔχητε παρὰ νὰ ὑποστηρίξητε τὴν πρότασίν σας. Ἄλλως τε δὲν διστάζω νὰ δηλώσω ὅτι ἡ πρότασίς σας εἶναι δικαιοτάτη καὶ χαίρω ὅτι ὑπὲρ δικαίας ὑποθέσεως συνηγορεῖτε.

§67Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κουμάδων παραπονοῦνται ὅτι, ἐνῷ λόγῳ τῆς ἐπιστρατεύσεως δὲν κατώρθωσαν νὰ καλλιεργήσωσι τὰς γαίας αὐτῶν, ἐν τούτοις ζητεῖται νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Εἶναι δὲ ὄντως ἄδικον νὰ ζητηθῇ νὰ εἰσπραχθῇ φόρος ἐν ὅσῳ δὲν παρήγαγον τίποτε. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν συμπολιτῶν μου. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ προεξοφλήσω τὴν ἀλήθειαν τῶν παραπόνων· ἐὰν ὅμως εἶναι ἀληθῆ, δὲν βλέπω διατί νὰ μὴ σπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον περὶ ἀφέσεως τοῦ φόρου.

§68Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Τὴν ἰδίαν παράκλησιν κάμνω καὶ ἐγώ, διότι καλὰ ποῦ ἔχομεν φόρον ἀροτριώντων, ἀλλ’ ἐὰν εἴχομεν φόρον τῆς δεκάτης;

§69ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου θὰ ἀναπτύξω τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπυρόπουλος ἀπών. Ὁ κ. Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. «Ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων ζητούντων τὴν παράτασιν τοῦ δικαιοστασίου ἀναφορικῶς πρὸς τὰς ἐκτελέσεις μέχρι τέλους Αὐγούστου τρέχοντος ἔτους, διότι ἡ οἰκονομικὴ δυσπραγία τοῦ λαοῦ εἶναι ἀφόρητος· ἄλλως τε μόνον διὰ τῆς συγκομιδῆς ὑπάρχει βάσιμος ἐλπίς, ὅτι θὰ ἀποκατασταθῇ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῶν κτηματικῶν τάξεων».

§71Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων καὶ παρακαλῶ νὰ λάβῃ ταύτην σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διότι πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς σπουδαίας καὶ νὰ μελετήσῃ ταύτην μετὰ μεγάλης προσοχῆς. Πρόκειται κ. Πρόεδρε περὶ παρατάσεως τοῦ δικαιοστασίου. Εἶναι γενικὴ εὐχὴ ὅλου τοῦ λαοῦ ἐκείνου καὶ παρακαλοῦσι νὰ παραταθῇ τὸ δικαιοστάσιον, διότι δὲν ἐμεσολάβησαν δυστυχῶς γεγονότα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἀναλάβῃ οἰκονομικῶς ὁ τόπος, ἵνα ἀντεπεξέλθωσιν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν δανειστῶν. Ζητοῦσιν ὅπως παραταθῇ τὸ δικαιοστάσιον ἐπὶ πλέον μέχρι τέλους Αὐγούστου, ὅτε πλέον θὰ γίνῃ ἡ συγκομιδὴ καὶ ὑπάρχει βάσιμος ἐλπὶς ὅτι ὁ λαὸς θὰ εὑρεθῇ εἰς τοιαύτην θέσιν ὥστε νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ μίαν δήλωσιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§72Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ζήτημα ἀνάγεται εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ ὑπόσχομαι νὰ φέρω τοῦτο πρὸ αὐτοῦ καὶ νὰ τὸ ἐξετάσω μετὰ πάσης προσοχῆς, ἰδίως διὰ τὰ ἀγροτικὰ διαμερίσματα.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς κυριῶν.

§74Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὸ Προεδρεῖον ἀναφορὰν τῶν κυριῶν τῶν ἀποτελουσῶν ὁμάδα πρὸς βελτίωσιν τῆς τύχης τῶν φυλακισμένων. Ἔσχον τὴν τιμὴν καὶ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐξ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων Παλαμηδίου, νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ μέτρον τι διὰ τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς κρατουμένους. Ἐκ τῶν ἀναφερομένων κυριῶν, ἄλλαι μὲν συνδέονται διὰ συγγενείας πρὸς φυλακισμένους, ἄλλαι δὲ ἐμαλλάχθησαν ἐκ τῆς δυστυχίας αὐτῶν, διότι ὡς γνωστὸν τὸ ὡραῖον φῦλον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πονεῖ περισσότερον τὰ δυστυχῆ αὐτὰ πλάσματα. Πρέπει νὰ ληφθῇ, Κύριοι, μία πρόνοια διὰ τοὺς φυλακισμένους, διότι ὡς παρετήρησα καὶ προχθές, τὰ 9)10 τῶν θνῃσκόντων ἐν ταῖς φυλακαῖς θνήσκουσι ἐκ φυματιώσεως καὶ ἐκ νόσων μεταδοτικῶν. Συνέστησα δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μεριμνήσῃ ὅπως ἐξαχθῶσιν ἐκ τῶν φυλακῶν οὗτοι, διότι μεταδίδουσι τὰ νοσήματα καὶ εἰς τοὺς ἄλλους. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἀφοῦ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις αὕτη ἡ ἐπιβεβλημένη, νὰ συστήσῃ μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία περιερχομένη τὰς φυλακὰς νὰ γνωματεύσῃ ποῖοι πρέπει νὰ μείνωσιν ἐν αὐταῖς καὶ ποῖοι πρέπει νὰ ἐξέλθωσιν, ἀφοῦ, ὡς γνωστόν, ὑπὸ τὰς κρατούσας συνθήκας ἡ ποινὴ δὲν πληροῖ τὸν σκοπὸν δι’ ὃν ἐπεβλήθη. Τώρα δὲν κάμνομεν οὐδὲν ἄλλο παρὰ νὰ τρέφωμεν χιλιάδας εἰς τὰς φυλακὰς ἐνῷ εἶναι πολλοὶ ἐκ τούτων οἵτινες δύνανται νὰ ἐξέλθωσι καὶ νὰ ὦσι χρηστοὶ καὶ καλοὶ πολῖται. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν καὶ νὰ σπεύσῃ μετὰ τὴν γνωμάτευσιν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ὑποβάλῃ διατάγματα ἀπονομῆς χαρίτων. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ δι’ ἕνα συμπολίτην μου Σκαρέαν, πάσχοντα ἐκ φυματιώσεως, ὅπως ἀπολυθῇ διὰ χάριτος, καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι διέταξε τὰ δέοντα δηλ. διέταξε νὰ νοσηλευθῇ! Πρόκειται, ὡς βλέπετε, περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι καλλιτέρας τύχης καὶ πρέπει νὰ ἐξέλθωσι ὅσον τάχιον ἐκ τῶν φυλακῶν οὐ μόνον οἱ πάσχοντες, ἀλλὰ καὶ πάντες οἱ βελτιωθέντες καὶ εἰσὶν οἱ πλεῖστοι, διότι εὐτυχῶς ὀλίγοι εἰσὶν οἱ ἔκφυλοι καὶ οἱ ἐξ ἐνστίκτων κακούργων ἐπικίνδυνοι ἐν τῇ κοινωνίᾳ. Ὑποβάλλω ἐν πάσῃ περιπτώσει τὴν ἀναφορὰν ταύτην πρὸς τὸ Προεδρεῖον καὶ παρακαλῶ ἵνα παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Π. Φλέσσας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί δὲν ἐκλήθη εἰς ἀνάκρισιν ὁ πρὸ τεσσάρων μηνῶν καταμηνύσας τὸν ἴλαρχον κ. Πανουσόπουλον ἔφεδρος ἀνθυπίλαρχος Γρηγοριάδης Κωνστ. Ἐπίσης ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ μηνυόμενος ἐγνωμάτευσε πρὸ μηνὸς διὰ τὴν πρὸς μονιμοποίησιν ἱκανότητα τοῦ μηνυτοῦ.

§76ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐζήτησα πληροφορίας καὶ θὰ σᾶς ἀνακοινώσω ταύτας ὅταν μοὶ δοθῶσι.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀγραπιδοχωρίου καὶ Βαλιμῆς ζητούντων, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 3 τοῦ ΔΝΖʹ νόμου τὴν σύστασιν ἰδίας κοινότητος.

§78Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Νὰ παραπεμφθῇ, κ. Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ τῆς κοινότητος Βουρβούρων ὁ κ. Ν. Τριανταφυλλᾶκος. Ἀπών. Ὁ κ. Π. Σπυράκης.

§80Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη τοῦ λαοῦ Βουρβούρων ἀποβλέπει καὶ ἀποσκοπεῖ ἀκριβῶς εἰς τὴν αὐτὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὸν αὐτὸν πόθον, ὅπως καὶ ἡ προηγουμένη ἀναφορὰ τῶν συμπολιτῶν μας. Ἡμεῖς θὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ ἀγωνισθῶμεν ὑπὲρ τῆς ἐπιθυμίας τοῦ διαμαρτυρομένου λαοῦ τοῦ Νομοῦ μας.

§81ΕΠ. ΔΗΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐπιθυμία των νὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν ἐπιρροήν μας ἐπὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐγένετο.

§82Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μετὰ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι θ’ ἀναθεωρήσῃ τὴν μελέτην, ἐλπίζω ὅτι οἱ συμπολῖταί μου θὰ ἀντιληφθῶσι τὰς διαθέσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἡσυχάσωσι πρὸς τὸ παρόν.

§83Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡ μελέτη κ. Πρόεδρε ἔχει γίνῃ πρὸ πολλοῦ καὶ εἶναι τελεία· εἶναι μάλιστα μελέτη τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, ἀλλὰ τὸ ἔργον δὲν ἐπερατώθη, διότι δὲν ἐχορηγήθησαν τὰ μέσα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πάλιν συνιστῶ εἶναι νὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ στρατιωτικοῦ καταδίκου Φ. Νικολούζου.

§85Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καταθέτω ἀναφορὰν τοῦ συμπολίτου μου Νικολούζου καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν, διότι εἶναι δικαιοτάτη. Πρόκειται περὶ στρατιώτου εἰς τὸν ὁποῖον ὑπεβλήθη αὐστηροτάτη ποινὴ δι’ ἀσήμαντον αἰτίαν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· διατί δὲν ἐκλήθησαν ἀκόμη νὰ ὑπηρετήσωσιν οἱ φύλακες βʹ τάξεως τελωνειακῆς ἀστυνομίας, ἐνῷ τὸ πρὸς τοῦτο Β. Διάταγμα ἐξεδόθη ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου 1912, διατί δὲ οἱ κληθέντες παραμένουσιν ἐν Ἀθήναις, χωρὶς νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὰς διαφόρους διευθύνσεις αὐτῶν».

§87Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἤρξατο ἡ ἀποστολὴ εἰς τὰ διάφορα κέντρα.

§88Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Διατί δὲν προσλαμβάνονται καὶ οἱ ἄλλοι ἀφοῦ ἐξεδόθη Διάταγμα;

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔμαθε τὴν ἐμφάνισιν τῆς ἀκρίδος ἐν Τροιζηνίᾳ καὶ ἂν διέταξε τὴν ἄμεσον καὶ ἐπείγουσαν λῆψιν παντὸς ἀναγκαίου μέτρου πρὸς ἔγκαιρον καὶ ἀποτελεσματικὴν καταδίωξιν αὐτῆς, ἐξ ἧς διατρέχει κίνδυνον ἡ παραγωγὴ τοῦ τόπου».

§90Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν Τροιζῆνι ἀνεφάνη ἀκρὶς ἡ ὁποία τείνει νὰ καταστρέψῃ τὴν παραγωγὴν τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Θὰ προστεθῇ οὕτω νέα συμφορὰ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον ἐκτὸς ἐκείνης ἡ ὁποία ἐπαπειλεῖ τὰ ἑσπεριδοειδῆ κατόπιν τῆς δοθείσης ἀδείας περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς ἑσπεριδοειδῶν ἐκ τῶν νέων χωρῶν, ἐν αἷς ἐπιπολάζει ἡ φυλλοξήρα. Ἔδει μᾶλλον νὰ προστατευθῇ ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ τῆς παλαιᾶς εἰς τὰς νέας χώρας, αὐξανομένου τοῦ δασμολογίου καὶ πρὸς τοῦτο παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πείσῃ τὸν συνάδελφόν του Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως προβῇ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ δασμοῦ διὰ ν’ ἀποκλείσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἑσπεριδοειδῶν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ. Ἐνῷ λοιπὸν ἐπαπειλεῖται τοιαύτη συμφορὰ μέλλουσα νὰ πλήξῃ τὴν Τροιζῆνα, προσετέθη καὶ ἡ ἀκρὶς κατὰ τῆς ὁποίας ὡς μανθάνω οὐδὲν κατωρθώθη νὰ ληφθῇ μέτρον· μέτρον δὲ ἐννοῶ τὴν ἀποστολὴν πετρελαίου καὶ τῶν οὐσιῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι καταστρέφουσι τὴν ἀκρίδα. Συμβαίνει δὲ καὶ τὸ ἑξῆς παράδοξον, δεικνύον τὴν ὑπάρχουσαν δυσαρμονίαν μεταξὺ τῶν δημοσίων διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Καταγγέλεται ὅτι, ἐνῷ ἀπεστάλη διὰ τὴν ἀκρίδα πετρέλαιον, ὁ ἀστυνόμος διὰ τὴν ἔλλειψιν χρημάτων, δὲν προέβη εἰς καταδίωξιν καὶ ἐπέστρεψε τὸ πετρέλαιον. Ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι ἀξιοθρήνητος καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι δύναται ὅπως περισωθῇ ἡ παραγωγή.

§91Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ προτοῦ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας ὑποβάλῃ τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, εἶχε περιέλθει εἰς γνῶσιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ἡ ἐμφάνισις τῆς ἀκρίδος, ἀμέσως δὲ ἐφωδιάσθη διὰ πετρελαίου ὁ τόπος, ἀπεσπάσθη δὲ εἰδικὸς ὑπάλληλος καὶ δραστήριος, ἵνα τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἐργασίας τῆς καταπολεμήσεως τῆς ἀκρίδος. Ἐπειδὴ μάλιστα οἱ κάτοικοι ἐφαίνοντο δυσκολευόμενοι νὰ ὑποταχθῶσιν εἰς τὴν προσωπικὴν ἐργασίαν καὶ πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῶν τῶν ἰδίων νὰ συνεισφέρωσι τὴν ἐργασίαν των πρὸς καταδίωξιν τῆς ἀκρίδος, δὲν ἐδίστασα ν’ ἀποταθῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἵνα οἱ ναῦται, οἱ ὁποῖοι συνήθως παραμένουσιν ἐκεῖ, προβῶσιν εἰς πειθαναγκασμὸν τῶν κατοίκων πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας ἔθιξε καὶ ἄλλο ζήτημα, ὄντως σοβαρόν. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ὑπῆρχεν εἰς νόμον παλαιόν, ἀπαγόρευσις εἰσαγωγῆς οἱουδήποτε καρποῦ ἐκ χώρας φυλλοξηριώσης, εἰς χώρας ἑλληνικὰς μὴ φυλλοξηριώσας, ἀλλ’ ὡς εἶπον καὶ ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ τὰ νομοσχέδιά μου, παρελάβομεν μὲ τὰς νέας χώρας καὶ τὴν φυλλοξήραν. Ἡ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἀπαγόρευσις τῆς εἰσαγωγῆς δὲν δύναται νὰ ἰσχύῃ, διότι τὸ μέρος τὸ ὑποφέρον ἐκ φυλλοξήρας δὲν δύναται νὰ φοβῆται κινδύνους, καθ’ ὃν τρόπον ὁ βρεγμένος δὲν φοβεῖται νὰ βραχῇ. Τώρα ἀνακύπτει ἄλλο ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος ὅτι ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ζήτημα τῆς δασμολογήσεως. Ἐπειδὴ δὲ κατ’ ἀρχὴν τοὐλάχιστον εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος ὅτι τὸ πρᾶγμα πρέπει νὰ λάβῃ τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν ὑπέδειξε, δὲν θὰ διστάσω νὰ συστήσω τὴν ἐπιβολὴν εἰδικοῦ φόρου, μετὰ πάσης θερμότητος εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ δεχθῇ τὴν σύστασίν μου τόσῳ μᾶλλον ὅσῳ οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν δυσκολεύονται πολλάκις νὰ καταβιβάσωσι τοὺς δασμοὺς ἀλλ’ οὐχὶ καὶ νὰ τοὺς ἀναβιβάσωσι.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Πουλιάσης, «περὶ τῆς ἀδίκου κατασχέσεως τῶν ἵππων καὶ ἁμαξῶν τῶν βιοπαλαιστῶν Κωνσταντίνου καὶ Πρωτοψάλτη κλπ.». Ἀναβάλλεται διότι ὁ κ. Πουλιάσης εἶναι ἀπών.

§93ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ ὑπ’ ἀριθ. 23 ἐρώτησις καὶ οἱ ὑπ’ ἀριθ. 24 παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῶσιν. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 26 καὶ 27· ἡ πρώτη νὰ διαγραφῇ, προκειμένου περὶ τῶν προβιβασμῶν τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐγένοντο. Εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 27 δίδω ἔγγραφον τὴν ἀπάντησιν.

§94ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 28 ἀφορᾷ εἰς τὸ αὐτὸ περίπου θέμα.

§95ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅταν ἐπιτρέψῃ ἡ ὑπηρεσία.

§96ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Πάλιν καλὸν καὶ αὐτό. Δύναμαι νὰ συστήσω ὅμως ὅπως, ἐπειδὴ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ ἄλλων κλάσεων, νὰ δύνανται καὶ οὗτοι νὰ ὑπηρετῶσιν κατὰ σειράν.

§97ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχετε τοιούτους. Ἐὰν θέλωσι νὰ καταταχθῶσι θὰ τοὺς καλέσω.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ καὶ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβεν ὅπως ἀναγκάσῃ τὴν ἑταιρείαν τῆς διώρυγος τῆς Κορίνθου ἵνα συμμορφουμένη πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις της, ἀντικαταστήσῃ τὸ πρὸς τὴν Ποσειδωνίαν πορθμεῖον, οὗτινος ἡ κατάστασις εἶναι ἀθλιεστάτη καὶ καθιστᾷ προβληματικὴν τὴν μεταξὺ Κορίνθου καὶ Λουτρακίου συγκοινωνίαν».

§99ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδόθη ἀπάντησις. Αἱ ἀναγκαῖαι διαταγαὶ ἐδόθησαν εἰς τὸν μηχανικόν.

§100Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω θερμότατα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἐκ τοῦ νομοῦ καὶ ἔχει τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύῃ τὴν ἐπαρχίαν ταύτην ὅπως μὴ ἀρκεσθῇ ἁπλῶς εἰς τὸ μέτρον τοῦτο. Κατ’ ἐπανάληψιν ἐξετέθη καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος διὰ πολλοστὴν φορὰν ἐκθέτω τὴν κατάστασιν αὐτήν. Μένει νὰ μάθωμεν τί πληροφορίας ἐζήτησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πληροφορίας περὶ τῆς καταστάσεως ἢ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀντικαταστάσεως.

§101ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Καὶ διὰ τὰ δύο.

§102Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διὰ τὴν κατάστασιν βεβαιῶ αὐτὸν ὅτι εἶναι ἀθλιεστάτη, δὲν ἔχω δὲ ἀνάγκην μηχανικοῦ, ἵνα πιστοποιήσω ταύτην. Ἴσως μάλιστα καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ ἐνθυμῆται, ἀπὸ τὴν θερινὴν διαμονήν του ἐν Λουτρακίῳ, ὅτι συγκοινωνία δὲν ὑπάρχει. Μάλιστα ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔποψιν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ πλέον λόγος περὶ ἄλλου μέτρου ἢ περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ πορθμείου, διότι τὸ ὑπάρχον ἀποτελεῖ κίνδυνον καὶ διὰ τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὰ μεταγωγικὰ ζῶα τὰ ὁποῖα μεταφέρονται δι’ αὐτοῦ.

§103ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἐζήτησα πληροφορίας χάριν περιεργείας ἀλλὰ καὶ πρὸς διόρθωσιν τοῦ πράγματος.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἄλλαι διαγράφονται, κ. Ἀραβαντινέ;

§105Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα· μέχρι τῆς 32.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ καὶ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε κατὰ τῆς ἐν Ξυλοκάστρῳ τῆς Κορινθίας λαθραίας συστάσεως καὶ λειτουργίας φαρμακείου ὑπὸ τοῦ μὴ κεκτημένου τὴν νόμιμον ἄδειαν Γ. Βαρλᾶ».

§107Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τοῦτο ἐγένετο ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸν γενόμενον λόγον αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι δὲν ἐγένετο τίποτε πρὸς ἐξακρίβωσιν καὶ ἄρσιν τοῦ ἀτόπου.

§108Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐξακολουθεῖ ἡ αὐτὴ κατάστασις.

§109ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι διότι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐνέργησεν, ἀλλὰ διότι εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, προκειμένου νὰ μορφώσῃ ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, νὰ στηριχθῇ ἐπὶ ἐπισήμων ἀνακοινώσεων. Ὅτι δὲ ἠσθάνθη ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργείου, εἶναι ὅτι καὶ ὁ ἴδιος ἀπηύθυνεν ἀναφοράν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὡς εἶπον, ἀναμένω τὴν ἀπάντησιν.

§110Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν ἀναλόγων μέτρων ἅμα λάβῃ τὰς ἀπαιτουμένας πιστοποιήσεις ὑπὸ τῶν ὑπευθύνων ἀρχῶν. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἡμεῖς αὐτὸ ζητοῦμεν. Αἱ ἁρμόδιοι ἀρχαὶ νὰ πιστοποιήσωσιν ὑπευθύνως ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς «παρακαλεῖ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτηται ν’ ἀπαλλάξῃ τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ἰνδικῆς καννάβεως τοὺς κατοίκους Φενεοῦ διὰ τὴν χρῆσιν 1912–1913, δεδομένου ὅτι, λόγῳ τῶν πλημμυρῶν καὶ τῶν ἐκστρατειῶν, ἡ παραγωγὴ ὑπῆρξε μηδαμινή».

§112Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ καλλιεργηταὶ τοῦ χασὶς ἀπαλλάσσονται τῆς φορολογίας, ὑπόκεινται ὅμως εἰς μίαν διαδικασίαν ἐξακριβώσεως. Κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνεργεῖται ἡ διαδικασία τῆς ἐξακριβώσεως μέχρις ὅτου κατασταθῇ τελεσίδικος αὕτη, ἔχομεν ἀναστείλει τὴν πληρωμὴν τῶν πρωτοκόλλων· ἑπομένως ἡ εἴσπραξις δὲν εἶναι δυνατή.

§113Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πραγματικῶς εἶναι κατεστραμμένη ἡ ἐσοδεία. Αἱ ἀρχαὶ ζητοῦν τὴν πιστοποίησιν ἐὰν παρήχθη ἢ δὲν παρήχθη χασίς, ἀλλὰ τὸ παραχθέν, ἐὰν δὲν ξηρανθῇ, θεωρεῖται ὡς μὴ ἔχον ἀξίαν. Θὰ παρεκάλουν νὰ δειχθῇ ἐπιεικὴς ὁ κ. Ὑπουργός, διότι τὸ ἔσοδον δὲν θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Εἶναι προωρισμένος ὁ φόρος αὐτὸς δι’ ἀνάγκας τῶν κοινοτήτων. Ἄρα δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ φανῇ ἐπιεικής.

§114Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα· ἀφοῦ δὲν εἰσπράττεται τίποτε.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλομενόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἀληθεύῃ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπώλησε κατὰ Νοέμβριον ἢ Δεκέμβριον 1913 ἄνευ διατυπώσεων φορτίον γαιανθράκων τοῦ Δημοσίου πρὸς ἰταλικὸν πολεμικὸν ἀτμόπλοιον, εὑρισκόμενον ἐν τῷ λιμένι Σύρου καὶ τίνες λόγοι ἔπεισαν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἵνα προβῇ εἰς τὴν τοιαύτην πώλησιν».

§116Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι ἀληθές, ὅτι κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1913, πρὶν ἢ ἀναλάβω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἐδόθησαν γαιάνθρακες εἴς τι ἀτμόπλοιον τοῦ κ. Μιχαληνοῦ, οἵτινες καὶ ἀντικατεστάθησαν.

§117Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἄλλης περιστάσεως καὶ οὐχὶ ἐκείνης ἡ ὁποία ἀπησχόλησε τὸν κ. Ὑπουργόν. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν γαιανθράκων τοὺς ὁποίους παρέλαβε κατ’ Αὔγουστον τὸ φορτηγὸν ἀτμόπλοιον, ἀλλὰ περὶ ἐκείνων τοὺς ὁποίους παρέλαβε πολεμικὸν ἰταλικόν.

§118Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Αἱ διαβεβαιώσεις τῆς ὑπηρεσίας εἶναι ὅτι δὲν ἐγένετο τοιοῦτό τι.

§119Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θ’ ἀναλάβω ἐγὼ νὰ ἐξετάσω περὶ τούτου.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σοκόλης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία δὲν ἐκδίδει πιστοποιητικὸν ὅτι ὁ στρατιώτης τοῦ 20οῦ συντάγματος 9ου λόχου VII Μεραρχίας Πέτρος Δ. Μπέκιος ἀπεβίωσεν ἐκ χολέρας εἰς τὸ νοσοκομεῖον Τζάγεζι, καίτοι ὑπεβλήθησαν παρὰ τοῦ πατρός του δύο σχετικαὶ ἀναφοραί, ὡς καὶ διὰ τὸν στρατιώτην τοῦ 1ου συντάγματος 6ου λόχου ΙΙΙ Μεραρχίας Εὐστάθιον Ἀσπιώτην θανόντα εἰς τὸ νοσοκομεῖον Πρεβέζης».

§121ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔδωκα τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Σοκόλην.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον καθ’ ὅσον συνεπληρώθη ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζομένη ὥρα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ πίνακος τῶν ζητουμένων ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς χρήσεως 1913 ἐκ δραχ. 26,571 καὶ 25%. Οἱ παραδεχόμενοι τὸν πίνακα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀδείας συμπληρώσεως θέσεων ἐν τῷ Στρατῷ καὶ τῇ Χωροφυλακῇ». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως σώματος στρατιωτικῆς ἐπιμελητείας».

§123ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὸν μῆνα Μάρτιον τῆς χρήσεως τοῦ 1914». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου περὶ Στρατολογίας».

§125ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ καὶ αὐτὸ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κλήσεως εἰς ἐκγύμνασιν τῶν κατοίκων τῶν νέων Ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὰς κλάσεις τῆς ἐφεδρείας». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ν. Γαρδικιώτη ἡ ὁποία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα συζητηθῇ κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκεται).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σοκόλης.

§129Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἤθελον μίαν ἁπλῆν παρατήρησιν νὰ κάμω, διότι εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχω ἐγὼ λάθος. Κατὰ τὸ ἄρθρον 2 καλοῦνται 19 ἡλικίαι ἀπὸ τοῦ 1873 συμπεριλαμβανομένου, μέχρι τοῦ 1891, ἐνῷ ὡς ἔχουσι διαιρεθῆ αἱ κλάσεις εἶναι 18 ἡλικίαι. Ὥστε καλεῖται μία ἡλικία ἄγνωστος ἡ ὁποία δὲν ὁρίζεται πότε θὰ κληθῇ.

§130ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ σᾶς εἴπω ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ἡλικία.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2ον, τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον εἰς αʹ συζήτησιν).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πιστώσεως μέχρι δραχ. 5000 πρὸς συνδρομὴν τοῦ Κράτους εἰς τὴν Σεβαστοπούλειον Ἐργατικὴν Σχολήν». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§134ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι, Βουλευταί· μὴ καταστάσης δυνατῆς τῆς συζητήσεως καὶ ψηφίσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῆς ὑποβληθείσης συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς νέαις χώραις, παρίσταται ἀνάγκη προσωρινοῦ κανονισμοῦ τοῦ ζητήματος διότι τὴν 12ην Ἀπριλίου 1914, δηλαδὴ μεθ’ ἡμέρας ἑπτά, λήγει ἡ λειτουργία τῆς ἐν ταῖς νέαις χώραις λειτουργούσης ἑταιρείας τῶν μονοπωλίων καὶ θὰ εὑρεθῶμεν εἰς νομοθετικὸν κενὸν προκειμένου περὶ τῆς εἰσπράξεως τοῦ ἐσόδου τούτου. Ἐπειδὴ δὲ ὡς ἐκ τῶν ἑορτῶν τοῦ Πάσχα δὲν θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐξακολούθησις τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν αὐτῆς σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται, ἵνα διὰ Β. Διατάγματος κανονισθῇ ἡ Κυβέρνησις τὰ τοῦ ζητήματος τούτου ἐπὶ τρίμηνον· παρίσταται δηλ. ἀνάγκη ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀμέσως ἀπὸ τῆς σήμερον προβῇ εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ μονοπωλίου, τοῦ νῦν ὑφισταμένου ἐν ταῖς νέαις χώραις διὰ τῆς νομοθεσίας ἥτις ἐκεῖ ἴσχυε καὶ ἥτις ἐξακολουθεῖ ἰσχύουσα εἰσέτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ τῶν στρατιωτικῶς κατεχομένων χωρῶν καὶ τοῦ νόμου 80 τοῦ ἐνισχύσαντος τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνου. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ ἐπείγοντος ζητήματος, καθότι μέχρι τοῦ Σαββάτου μόνον θέλει ἐργασθῇ ἡ Βουλή, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ κηρύξῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατεπεῖγον.

§135Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Θὰ ἦτο σκόπιμον ν’ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ τὰς σκέψεις τὰς κρατούσας παρὰ τῇ Κυβερνήσει ἐν σχέσει πρὸς τὸ θέμα περὶ οὗ πρόκειται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§136ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον προτείνεται εἶναι ἐξακολούθησις τοῦ καθεστῶτος τοῦ σημερινοῦ ἄνευ συστάσεως νέας ἑταιρείας.

§137Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἔχετε κάμει προσυνεννόησίν τινα; Ὑπολείπονται ἑπτὰ ἡμέραι· κατ’ αὐτὰς θὰ ληφθῇ ἀπόφασις θὰ καταρτισθῇ ἡ συμφωνία καὶ θ’ ἀρχίσῃ ἡ ἐκτέλεσις. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω ποῖον εἶναι τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως.

§138ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ζητήσῃ νὰ συνεχισθῇ τὸ σημερινὸν καθεστὼς ἐπὶ τρίμηνον.

§139Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἑταιρεία ἐδέχθη νὰ ἐξακολουθήσῃ;

§140ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ εὕρωμεν δυσχερείας, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἀνάδοχοι, μετὰ τῶν ὁποίων συνεβλήθη ἡ Κυβέρνησις, εἶναι αὐτοὶ οὗτοι οἱ ὁποῖοι διαφέρονται καὶ διὰ τὸ μονοπώλιον.

§141Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὥστε ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν τὴν συνέχισιν τοῦ μονοπωλίου χωρὶς ἐννοεῖται νὰ σχετισθῇ καθόλου ἡ σημερινὴ συμφωνίᾳ μὲ τὴν προσωρινὴν τοιαύτην, οὐδὲ νὰ παρασχεθῇ ὑπόσχεσις τις ἢ ἀσφάλεια.

§142ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ μεθ’ ἡμῶν συμβληθέντες οὐδεμίαν ἔχουσιν ἑτέραν ἀσφάλειαν ἢ τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ ἔχουσα τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Δύναμαι νὰ κάμω τὴν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου, οὐδεμίαν θὰ ἐπικαλεσθῶ ἔξω τοῦ νομοσχεδίου ὑπόσχεσιν ἢ ἄλλην ὑποχρέωσιν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως τὸ ὑποβληθὲν ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχέδιον κηρυχθῇ κατεπεῖγον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινῆς παρατάσεως τῆς λειτουργίας τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς προσαρτωμέναις χώραις». Ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§144Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι Βουλευταί, διότι ὁ χρόνος δὲν ἐμποδίζει ὅπως γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους μία σύμβασις ἡ ὁποία ἀπὸ πάντα ὁ ὁποῖος, ἔστω καὶ ἐπιπολαίως, ἤθελεν ἐξετάσει τὸ ζήτημα, ἤθελε κριθῆ ἀκατανόητος. Δὲν ἠξεύρω τίνες οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνηνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ περιμένῃ τὴν τελευταίαν στιγμήν, ὅπως φροντίσῃ περὶ τοῦ κυριωτέρου προϊόντος τῶν νέων χωρῶν, περὶ τοῦ κυριωτέρου προϊόντος τῆς παλαιᾶς καὶ νέας Ἑλλάδος. Παρήλθε δεκατετράμηνον διάστημα ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς κατέλαβε τὴν Μακεδονίαν καὶ τὸ πρόβλημα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τοῦ σπουδαιοτέρου προϊόντος τούτου, παρουσιάσθη ἔκτοτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἐπιληφθῇ αὕτη τῆς ὁριστικῆς αὐτοῦ λύσεως. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσε νὰ εἰσπράξῃ τὸν φόρον ἄλλως, διότι ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀναθέσῃ τὴν εἴσπραξιν αὐτοῦ εἰς τὴν Ἑταιρείαν εἰς τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐμπιστευθῆ αὐτὸν ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, ἀλλὰ πάντως ἐγνώριζεν ὅτι τὴν 21 Ἀπριλίου 1914 λήγει ἡ προθεσμία καὶ ἑπομένως ὤφειλεν ἐγκαιρότερον νὰ λάβῃ μέτρα. Ἤδη, διότι καὶ ἡ κοινωνία ὁλόκληρος διεμαρτυρήθη διὰ τὸ μέτρον, καὶ ἡ Βουλή....

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάνθη ἀκόμη, κύριε Βουλευτά.

§146Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. ... καὶ ἡ Βουλὴ δὲν εἶχε καιρὸν νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ εἶναι ἀκόμη χειρότερον, ὑποβάλλεται πρὸ ἡμῶν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἓν προσωρινὸν μέτρον μὲ πρόθεσιν ὅπως τὸ προσωρινὸν αὐτὸ μέτρον γίνῃ διαρκὲς μετὰ τὸ τρίμηνον χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ὑπάρχουσα ἑταιρεία θὰ διαχειρισθῇ τὰ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς νέαις χώραις. Τὸ κοινότερον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον προτείνεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὀφείλει νὰ παραχωρήσῃ αὕτη εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, τὴν εἴσπραξιν δηλαδὴ τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως καὶ τοῦ ἐγγείου φόρου, ὡς ἐπίσης καὶ νὰ προτείνῃ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε σήμερον, εἶναι τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ, ἡ δυσκολία δηλ. αὐτῆς νὰ προβῇ εἰς τὴν εἴσπραξιν ἑνὸς φόρου σημαντικοῦ καὶ δυσκόλου. Ἄλλο ἐπιχείρημα δὲν εὑρίσκω ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ προτάξῃ.

§147ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν περιμένετε νὰ ἀκούσητε τὰ ἐπιχειρήματα;

§148Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς τὰ εἴπῃ.

§149ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τώρα ἐπὶ τῆς συμβάσεως.

§150ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὴν εἰσήγησιν δὲν ἀνέπτυξα τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι δικαιολογοῦσι τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ συστήματος αὐτοῦ.

§151Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὰ ἐπιχειρήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀφεώρων τὸ συμφέρον μόνον τοῦ Δημοσίου, τὰ ἤκουσα. Ἀλλὰ δὲν συζητῶ περὶ αὐτῶν. Ὡς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Πολιτεία, ἐξαιρετικῶς διὰ τὸν μέγαν αὐτὸν φόρον καὶ δὴ τὸν σπουδαιότατον, ἐνόμισεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόσῃ ἓν σύστημα διὰ τῶν Ἑλλήνων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ διὰ τῶν τοῦ μονοπωλίου, τοῦτο νομίζω ὅτι προῆλθεν ἐκ τῆς σκέψεως ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία δὲν ἦτο παρεσκευασμένη νὰ ἐκτελέσῃ κάτι τι, τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖ ἄλλη ἰδιωτικὴ ἑταιρεία. Διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον προτείνει σήμερον ἡ Κυβέρνησις, προεξοφλεῖται καὶ ἡ ἀπόφασίς της, διότι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἀνατεθῇ νῦν εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰ ἔργα της ἐπὶ τρίμηνον, ἔχομεν δὲ ὑπ’ ὄψει τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς συμβάσεως, ὑποθέτομεν ὅτι εὑρίσκομεν τὴν Κυβέρνησιν ἀποφασισμένην νὰ προβῇ εἰς σύμβασιν μετὰ τῆς ἑταιρείας.

§152ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προέβη ἤδη.

§153Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλὰ σύμβασις δὲν ὑπάρχει πλέον.

§154ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς δὲν ὑπάρχει.

§155Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἐψηφίσθη μένει γράμμα κενόν.

§156ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς μένει γράμμα κενόν; Μέλλει νὰ συζητηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§157Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ σύμβασις αὐτὴ ἤδη ἔπρεπε νὰ εἶχε ψηφισθῇ πρὸ τῆς 2 Ἀριλίου.

§158ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν προφθάνει ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ αὐτήν, δι’ αὐτὸ λαμβάνομεν τὸ μέτρον αὐτὸ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§159Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι ἡ ὑποβληθεῖσα πρότερον σύμβασις εἶναι γράμμα κενόν.

§160ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι διόλου γράμμα κενόν· εἶναι σύμβασις φέρουσα τὰς ὑπογραφὰς μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία τοὐλάχιστον ἀπολαύει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς.

§161Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀκριβῶς· διότι ἡ σύμβασις αὕτη, δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ μέχρι τῆς 2 Ἀπριλίου, καὶ διότι ὑπῆρχεν ἡ σύμβασις αὕτη, ἡ ὁποία φέρει τὰς ὑπογραφὰς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ Κυβερνήσεως μάλιστα ἡ ὁποία ἀπολαύει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ λαοῦ, δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς νομίζω ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§162ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς δὲν ἔχει σημασίαν; Δὲν ἔχει σημασίαν διότι δὲν προφθάνει νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῆς 2ας Ἀριλίου ὑπὸ τῆς Βουλῆς; Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ψηφισθῇ καὶ ἀρχίσει ἡ ἐφαρμογή της ἀπὸ τῆς 1 Μαΐου, καὶ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ μίαν πενταετίαν, νομίζετε ὅτι θὰ εἶναι γράμμα κενὸν ἡ σύμβασις αὕτη;

§163Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὄχι· ἀλλ’ ἡ ὑποβολὴ τοῦ σημερινοῦ νομοσχεδίου δεικνύει ὅτι ἡ σύμβασις ἐκείνη δὲν θὰ ψηφισθῇ.

§164ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θὰ ψηφισθῇ ἐγκαίρως.

§165Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλὰ κατὰ τὸ διάστημα τὸ τρίμηνον, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἰσχύσῃ ἡ ὑπάρχουσα σύμβασις, δύνανται νὰ ἐπικρατήσωσιν ἄλλαι σκέψεις παρὰ τῇ Κυβερνήσει.

§166ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι παρὰ τῇ Κυβερνήσει μόνον, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῇ Βουλῇ.

§167Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Παρὰ τῇ Κυβερνήσει, διότι ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ καταρτισμοῦ τῶν συμβάσεων δὲν δύναται νὰ ἔχῃ γνώμην. Δύναται μόνον ν’ ἀπορρίψῃ τὴν σύμβασιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἢ σχεδὸν πάντοτε, ἡ ὑποβάλλουσα Κυβέρνησις τὰς τοιούτου εἴδους συμβάσεις, τὰς συνδέει μὲ τὴν τύχην της, καὶ καταντᾷ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς τότε νὰ εἶναι τυπική. Ἀλλ’ ἐπειδὴ αὐτὸ συμβαίνει, νομίζω ὅτι ἡ ἐπὶ τρίμηνον ἀκόμη διαχείρισις τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ μιᾶς Ἑταιρείας, δὲν εἶναι ἄλλο τι παρὰ ψήφισις τῆς Συμβάσεως, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι ἐκ τῆς τριμήνου δοκιμασίας, πρόκειται νὰ ἀντλήσῃ διδάγματα τὰ ὁποῖα δὲν ἠδύνατο νὰ ἀντλήσῃ κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τὸ μέχρι τῆς σήμερον, ἵνα μορφώσῃ γνώμην. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἀπόψε, ὑπεβλήθη μόνον διότι ὁ χρόνος δὲν ἐπιτρέπει τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται πρὸ τῆς δεδηλωμένης γνώμης τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐφαρμόσῃ ὡρισμένον μέτρον σχετικῶς μὲ τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ ἐν Μακεδονίᾳ. Ἐὰν λοιπὸν ὑποθέσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὕτω σκέπτεται, καὶ ἂς ὑποθέσωμεν τοῦτο, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως διὰ τίνα λόγον νομίζει ὅτι ἀπαραιτήτως πρέπει νὰ φορολογήσῃ τὸ κυριώτερον προϊὸν τῶν νέων χωρῶν διὰ μονοπωλίου, νὰ φορολογήσῃ δὲ αὐτὸ οὐχὶ διὰ μονοπωλίου τοῦ Κράτους ἀλλὰ δι’ ἑταιρείας, καὶ δὴ δι’ ὡρισμένης ἑταιρείας, ἐκείνης, ἥτις διεξάγει τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν μέχρι σήμερον, δὲν ἔχομεν τὴν δεδηλωμένην αὐτῆς γνώμην; Περὶ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ἐγένετο καὶ ἄλλοτε σκέψις ἐν Ἑλλάδι, καὶ δὴ ὁσάκις ἡ Πολιτεία εἶχεν ἀνάγκην νὰ σκεφθῇ, ὅπως παράσχῃ τὸν φόρον αὐτόν, ὡς ἐγγύησιν πρὸς σύναψιν δανείου, τοῦ ὁποίου ἡ Πολιτεία εἶχεν ἀνάγκην. Ἀλλὰ μολονότι ἡ Πολιτεία διῆλθε πολλὰς κρισίμους περιστάσεις καὶ πολλάκις εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προβῇ εἰς τὴν σύναψιν δανείου καὶ εἶχεν ἀνάγκην ἐγγυήσεων, ἀφ’ ἑνὸς ὅπως ἐπιτύχῃ τὸ δάνειον καὶ ἀφ’ ἑτέρου, ὅπως ἐπιτύχῃ αὐτὸ ὑπὸ καλοὺς ὅρους, μόλα ταῦτα τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ δὲν κατωρθώθη νὰ ἐπιβληθῇ καὶ ἔμεινε μόνον ἁπλῆ σκέψις. Δὲν κατωρθώθη δὲ νὰ ἐπιβληθῇ τὸ μονοπώλιον εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, διότι ὑπετέθη ὅτι ἡ καπνοπαραγωγὴ θὰ ὑφίστατο ζημίαν καὶ ζημίαν σημαντικωτάτην. Ἀλλ’ ἐὰν εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ὑπῆρχον λόγοι νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, νῦν, μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος καὶ τὴν κατάκτησιν τῶν χωρῶν, εἰς τὰς ὁποίας πρὸ παντὸς καλλιεργεῖται ἀφθόνως ὁ καπνὸς καὶ καλλιτέρα ποιότης αὐτοῦ, οἱ λόγοι αὐτοὶ δὲν εἶναι τόσον ἐπιβλητικοί. Καὶ ἀπορεῖ τις πῶς ἡ Κυβέρνησις οὐ μόνον συνέλαβε τὴν ἰδέαν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, καὶ ὑπὸ τοιαύτας μάλιστα συνθήκας, ἀλλ’ ἐννοεῖ καὶ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς αὐτὴν ἀποκλείουσα πᾶσαν ἄλλην δοκιμήν. Μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ ἔχει ἐπιβληθῆ εἰς ἄλλας χώρας καὶ ἑπομένως ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ νεωτερίσῃ. Ἀλλ’ αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκονται αἱ χῶραι, ἐν ταῖς ὁποίαις ἐφηρμόσθη τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, εἶναι τόσον διαφορετικαὶ ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ὥστε ἡ Ἑλλὰς ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἡ τελευταία χώρα ἐν τῷ κόσμῳ, ἡ ὁποία νὰ σκεφθῇ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, ἐκτὸς ἂν ὑπῆρχον ἄλλοι λόγοι σπουδαιότεροι περὶ ὧν ὅμως δὲν κάμνει λόγον ἡ Κυβέρνησις. Τότε θὰ εἶχεν ἀλλοίαν ὄψιν τὸ ζήτημα, διότι ἔπρεπε νὰ ἐπικρατήσωσι τὰ γενικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ εἰς αὐτὰ ἔπρεπε νὰ θυσιασθῇ τὸ μερικὸν συμφέρον εἴτε τὸ τῆς παραγωγῆς εἴτε ἄλλο τι. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τοῦτο κατὰ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπάρχει, δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς σπουδῆς. Ἐπίσης ἡ μὴ ὕπαρξις ἄλλης ἐγγυήσεως πρὸς σύναψιν δανείου δι’ ἐξυπηρέτησιν ἄλλων γενικωτέρων ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, θὰ ἐδικαιολόγει τὴν σπουδὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Κράτους δύναται νὰ ἐπέλθῃ οἱαδήποτε ζημία, εἴτε εἰς μίαν τάξιν εἴτε εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου ἄνευ μεγάλων διαμαρτυριῶν, ἄνευ πολλῶν ἀντιρρήσεων. Ἀλλ’ ὅταν καὶ αὐτὸ δὲν ὑπάρχει καὶ ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ μέτρου τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ εἰς τὰς νέας χώρας, πρέπει νὰ συζητηθῶσι τίνες εἶναι αὐτοὶ οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουν εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιβολήν.

§168ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι πρόωρος ἡ συζήτησις; Αὐτὰ θὰ τὰ εἴπητε ὅταν ὑποβληθῇ ἡ σύμβασις. Ἤδη ζητοῦμεν τὴν παράτασιν τοῦ καθεστῶτος. Ὅλα τὰ ἄλλα ἐπιχειρήματα ἀξίζουσι νὰ ἀναπτυχθῶσι τότε.

§169Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ διακόψω τὴν συζήτησιν διὰ νὰ γίνῃ αὕτη ὅταν θὰ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις, ἀλλ’ ἐνόμιζον ὅτι, ἀφοῦ ἤδη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ αὕτη μέχρι τῆς 2 Ἀπριλίου, ἦτο προτιμότερον ὅπως ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία φαίνεται νὰ ἔχῃ πεισθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη διέξοδος παρὰ μόνον ἡ διὰ τοῦ μονοπωλίου, νὰ ἐδοκίμαζε κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἡ ἰδία νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζει εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα.

§170ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι;

§171Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα, διότι κανεὶς φόρος δὲν θὰ παρουσιάσῃ μικροτέρας δυσκολίας εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα.

§172ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὰ ὅλα νὰ τὰ εἴπητε κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως.

§173Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς λείπῃ πάντοτε καὶ θὰ εἶναι τὸ μεγαλείτερον ἐφόδιον τῶν ὑποστηρικτῶν τῆς συμβάσεως, εἶναι τὸ γνωστὸν ἐκ μέρους τοῦ μονοπωλίου, καὶ τὸ ἄγνωστον ἐκ μέρους τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπάρχοντος συστήματος ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι. Σήμερον φαίνεται ὅτι, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν τὸ σύστημα τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου τοῦ καπνοῦ μεταβληθῇ, θὰ ἐπέλθῃ ζημία εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ τὴν παραγωγήν, διότι ἂν αὐτοὶ οἱ δύο λόγοι δὲν ὑπάρχωσι, δὲν βλέπω τὸν λόγον δι’ ὃν ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν πρᾶξιν αὐτὴν καὶ ἔκαμέ τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει κάμει διὰ οὐδένα ἄλλον φόρον. Ἐνοικιάζει ἔγγειον φόρον εἰς μίαν ἑταιρείαν οὐχὶ διὰ δημοπρασίας, ἀλλ’ εἰς ὡρισμένην ἑταιρείαν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δι’ οὐδένα φόρον ὑπάρχει. Ἐφαρμόζει ἐφ’ ἑνὸς φόρου μίαν ἀρχήν, ἡ ὁποία εἶναι κακή.

§174ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί προτείνετε σεῖς νὰ γίνῃ;

§175Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἐσκέπτετο τίποτε· νὰ ἄφηνε τὰ πράγματα νὰ ἀκολουθήσωσι τὸν δρόμον των· νὰ ἄφηνε τὴν ῥουτίναν.

§176ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄν δὲν ἐλαμβάνομεν αὐτὸ τὸ προσωρινὸν μέτρον, ἐπιστάσης τῆς 2ας Ἀπριλίου θὰ κατηργεῖτο τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ καὶ δὲν θὰ ἔμενεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τίποτε ἄλλο παρά, ἐπὶ τῇ βάσει περὶ διοικήσεως τῶν στρατιωτικῶς κατεχομένων χωρῶν, νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ἰσχύοντος συστήματος.

§177Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσπράξῃ τὸν φόρον διὰ τῶν ἰδίων αὐτῆς ὀργάνων ὁπότε θὰ ἔχωμεν δεδομένον κατὰ πόσον θὰ ἠδύνατο ἐπωφελέστερον νὰ ἐπιδιώξῃ τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου ἡ Κυβέρνησις.

§178ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θέλετε μονοπώλιον ἢ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἐδῶ συστήματος;

§179Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἄν ἐπρόκειτο τὸ Κράτος νὰ ἐφαρμόσῃ μονοπώλιον κατὰ τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο σύστημα οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ κρίνῃ.

§180ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἄδεια τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν εἶναι νὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἐφαρμόζωμεν τὸ μονοπώλιον εἴτε ἀπ’ εὐθείας εἴτε κατά τινα τρόπον· ὥστε ἁπλῶς ἠδύνασθε νὰ κάμητε σύστασιν ὅπως ἐν τῷ μεταξὺ νὰ λάβωμεν τὸ μονοπώλιον νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν.

§181ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αὐτὸ περιλαμβάνεται.

§182Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔκαμεν δήλωσιν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι ἂν δὲν ὑπῆρχεν αὐτὴ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ πιστεύσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐφαρμόσῃ τὸ χειρότερον. Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν τὸ Κράτος ἤθελεν ἐφαρμόσῃ εἰς τὰς Νέας Χώρας ἓν τοιοῦτον σύστημα, διὰ τῶν ἰδίων του ὀργάνων, νὰ ἐφαρμόσῃ δηλ. τὸ μονοπώλιον τοῦ Κράτους, οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ κατηγορήσῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀφ’ ἑνὸς δὲν θὰ ἔδιδε δικαιώματα εἰς μίαν ἑταιρείαν, τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ ἐδέσμευον τὴν Πολιτείαν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ ἠδύνατο τὸ Κράτος ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως καὶ πείρας νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ συστήματος. Κάθε ἄλλο παρὰ σκοπὸν ἔχω νὰ ὑποστηρίξω, ὅπως ἡ Κυβέρνησις σήμερον ἢ μετὰ ἕνα ἢ μετὰ δύο μῆνας ὁρίσῃ τὸ ὁριστικὸν μέτρον τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ εἰς τὰς νέας χώρας, ἀλλ’ ἀκριβῶς, τοῦτο εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τείνει νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ νὰ τὸ κάμῃ διὰ χρόνον πολὺ μακρὸν, συνάπτουσα σύμβασιν διὰ μίαν πενταετίαν.

§183ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Ἡ σύμβασις ἔχει ὑπογραφῆ.

§184Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ σύμβασις ἔχει ὑπογραφῆ ἀλλὰ δὲν ψηφίζεται, καὶ ὅταν δὲν ψηφίζεται εἶναι ὡς ἂν νὰ μὴ ὑπάρχῃ. Δὲν παρέλκει λοιπὸν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σημείου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται μόνη νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μονοπώλιον ὡς προσωρινὸν πάντοτε μέτρον. Καὶ γεννᾶται καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα· εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἀρχικῶς προέτεινε τὸ τῆς παραχωρήσεως τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ εἰς μίαν ἑταιρείαν δι’ ἓν χρονικὸν διάστημα νὰ μὴ δώσῃ αὐτὸ διὰ μίαν πενταετίαν, ἀλλὰ διὰ βραχύτατον διάστημα. Πρέπει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Ἀφοῦ ἐπὶ δέκα ὀκτὼ ἤδη μῆνας δὲν εἶχε τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν νὰ μελετήσῃ αὐτό, βεβαίως δὲ δὲν θὰ ἔχῃ τὸν καιρὸν αὐτὸν οὔτε μετὰ πέντε οὔτε μετὰ δέκα ἔτη, διότι θεωρητικῶς τὰ ζητήματα αὐτὰ δὲν μελετῶνται. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν νομίζει ὅτι σήμερον εἶναι παρεσκευασμένη νὰ προτείνῃ ἓν ὁριστικὸν μέτρον καὶ αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῆς προσωρινότητος διὰ βραχὺ χρονικὸν διάστημα, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ μακρὸν χρονικὸν διάστημα, ὅπως ἐγὼ φρονῶ εἶναι σαφεῖς, ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις δι’ ἕνα ἢ ἄλλον λόγον, τὸν ὁποῖον ἐπιφυλασσόμεθα νὰ ἐξετάσωμεν ὅταν συζητηθῇ ἡ σύμβασις, νὰ μὴ θεωρήσῃ ὅτι ἡ πενταετία εἶναι βραχὺ χρονικὸν διάστημα, ἀλλ’ ὅτι εἶναι μακρότατον, ἐπειδὴ δὲ πλέον αἱ ἐξωτερικαὶ περιπέτειαι παρῆλθον, νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸ μονοπώλιον διὰ χρονικὸν διάστημα οὐχὶ περισσότερον τοῦ ἑνὸς ἔτους. Κατ’ οὐδένα λόγον δύναται ν’ ἀπαιτήσῃ ἡ ἑταιρεία τὴν παραχώρησιν διὰ μακρότερον διάστημα τοῦ ἔτους, εἶναι δὲ ὑποχρεωμένη μὴ ἔχουσα τί ἄλλο νὰ κάμῃ νὰ δεχθῇ τὴν τοιαύτην ἀπαίτησιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ παραχώρησις εἰς μίαν ἑταιρείαν ἐπὶ πενταετίαν, καταδικάζει τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν κατανάλωσιν ἐν Μακεδονίᾳ νὰ ὑποκύψῃ εἰς ὡρισμένον σύστημα, ἐκεῖνο τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ μέχρι σήμερον. Βεβαίως δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ ἡμέρα νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς συμβάσεως, ἀφοῦ ἐνδεχόμενον καὶ τὸ νομοσχέδιον νὰ μὴ δοθῇ εἰς ἑταιρείαν καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μετανοήσῃ καὶ ν’ ἀποσύρῃ τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν καὶ πάλιν πρὸ ὡρισμένης ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν θὰ συζητῶμεν ἐπὶ τῆς συμβάσεως...

§185ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅταν θὰ συζητήσωμεν θὰ τὰ εἴπωμεν αὐτὰ καὶ τότε ὅ,τι ἄλλο θέλετε λέγετε.

§186Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ εἶναι πολὺ δυσκολώτερον ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀνατρέψῃ ἓν μέτρον τόσῳ ῥιζικὸν παρὰ νὰ σκεφθῇ ἐκ τῶν προτέρων νὰ μὴ τὸ λάβῃ. Δύναται νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις ἂν αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν κατὰ τῆς συμβάσεως εἶναι ἐξεταστέαι.

§187ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Βεβαίως ἐξεταστέαι.

§188Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν νομίζετε ὅτι καθῆκον ἡμῶν τῶν Βουλευτῶν εἶναι νὰ προβῶμεν εἰς συστάσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὴ δοκιμάσῃ τὸ σύστημα τὸ ὑπάρχον διὰ μίαν πενταετίαν ἀλλὰ δι’ ἓν ἔτος, ὥστε ἐν ᾗ περιπτώσει οἱ ὅροι τοῦ μονοπωλίου εἶναι βαρεῖς, τὸ βάρος αὐτὸ νὰ μὴ βαστάσῃ ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ πέντε ἔτη; Ἀλλὰ καί ἡ πενταετία νομίζετε ὅτι θὰ εἶναι πέντε ἔτη; Θὰ εἶναι αἰωνιότης, διότι ὅλα τὰ προνόμια ἀνανεοῦνται πάντοτε ἄνευ ἀντιρρήσεως, καὶ ὅλα οὕτως ἀνενεώθησαν. Τὸ προνόμιον τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης ἀνενεώθη μέχρι τοῦ 1916 κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, καὶ ἐπωφελήθη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τότε καὶ ἀνενέωσε τὸ προνόμιόν της δι’ ἄλλα 25 ἔτη. Δέκα πέντε ὅλα ἔτη προτοῦ λήξῃ τὸ σημερινόν, καὶ δὴ ἄνευ οὐδενὸς ἀνταλλάγματος ἢ ἀντιπαροχῆς. Γνωρίζω μάλιστα ὅτι τότε, μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς παρατάσεως τοῦ προνομίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ τὴν ἐκχώρησιν, ἐζήτησεν αὕτη 2.000.000 δρ. ἐπὶ πλέον. Παρεχώρησεν ἑπομένως διὰ τοῦ προνομίου ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὴν Τράπεζαν 2.000.000, διότι τόσον ἐξετιμήθη αὕτη γενομένη χωρὶς ἀντάλλαγμα. Αὐτὴ λοιπὸν εἶναι ἡ ἀντίληψις τῶν προνομίων ὑπὸ τῶν ἑταιρειῶν. Ἂν ἐπιτύχωσι τὴν μίαν πενταετίαν, θὰ σκεφθῶσιν ν’ ἀνανεώσωσι τὴν σύμβασιν δι’ ἄλλο τόσον διάστημα, χωρὶς οὐδεμία νὰ ἐπέλθῃ οὐσιώδης μεταβολή. Τὸ αὐτὸ ἐγένετο καὶ μὲ τὴν ἑταιρείαν τοῦ ἀεριόφωτος, καὶ μόνον ὁ σιδηρόδρομος Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ὑπεχρεώθη νὰ μεταβάλῃ τὴν δι’ ἀτμοῦ ἕλξιν δι’ ἠλεκτρισμοῦ διὰ νὰ λάβῃ παράτασιν τοῦ προνομίου ἐπὶ 25 ἔτη. Συνεπῶς ἡ παραχώρησις ἐπὶ πέντε ἔτη θὰ γεννήσῃ τοσαῦτα δικαιώματα, ὥστε θὰ παύσῃ ἡ μορφὴ τῆς προσωρινότητος καὶ θὰ μείνῃ τὸ διαρκές. Διὰ ταῦτα νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ὑπόδειξις εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως φροντίσῃ νὰ φέρῃ τὴν σύμβασιν τροποποιημένην ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ αὐτοῦ διαστήματος, ὥστε ἡ προσωρινότης νὰ μὴ ἐπεκταθῇ εἰς μίαν πενταετίαν, ἀλλ’ εἰς βραχύτερον χρονικὸν διάστημα. Τοῦ ἔτους τὸ διάστημα θὰ εἶναι ἐπαρκὲς διὰ νὰ μορφώσῃ καὶ αὐτὴ γνώμην, νὰ ἀποπερατωθῶσι δὲ καὶ αἱ μελέται διὰ τῶν ὀργάνων τῆς Πολιτείας. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον ῥιζικώτερόν τι· ἡ Κυβέρνησις θὰ ὤφειλε νὰ δοκιμάσῃ ἡ ἰδία ἐπεκτείνουσα τὸ φορολογικὸν σύστημα τὸ ὑπάρχον, ἀλλὰ μὲ φορολογικὸν μέτρον διάφορον εἴτε ἀκόμη τροποποιημένον. Ἄν ἤθελε προβῆ εἰς τοῦτο ἡ Κυβέρνησις, θὰ εἶχεν ὄχι μόνον ὁδηγίας περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ὁριστικῆς φορολογίας ἐν ταῖς νέαις χώραις, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ περὶ τῆς ἐφαρμογῆς ἑνὸς ἑνιαίου συστήματος καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν καὶ εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα. Ἐπειδὴ δὲ φέρεται ὡς ὀρθότερον ὅτι ἡ φορολογία τοῦ καπνοῦ πρέπει νὰ γίνηται κατὰ ποιότητα, θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ εἰς τὰς νέας χώρας τοῦτο, θὰ ἠδύνατο νὰ ἴδῃ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἔπρεπε νὰ ἐπεκτείνῃ καὶ εἰς τὰς νέας χώρας τὴν διὰ ταινιῶν φορολογίαν ἢ κατὰ πόσον νὰ τροποποιήσῃ καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ ὄχι κατὰ βάρος μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ ποιότητα. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀποκλειστικῶς ἐνόμισεν ὅτι πρέπει κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα νὰ παραχωρήσῃ τὸ μονοπώλιον εἰς ἑταιρείαν, τὰ πράγματα δὲν θὰ μεταβληθῶσι καθόλου κατὰ τὴν λῆξιν τοῦ χρόνου τούτου, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔχῃ φῶτα περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχει σήμερον καὶ βαίνομεν ἀσφαλῶς εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ μονοπωλίου δι’ ἑταιρείας, καὶ ἑταιρείας ἡ ὁποῖα ἔχει σήμερον ὡρισμένα δικαιώματα. Αὐτὰ τὰ τρία εἶναι δυσάρεστα. Διατί δὲ ἡ Κυβέρνησις προτοῦ μᾶς προσαγάγῃ αὐτὸ τὸ σύστημα, ἀφοῦ ἤθελε νὰ δώσῃ αὐτὸ εἰς ἑταιρείαν, διατί νὰ μὴ ζητήσῃ νὰ τὸ δώσῃ διὰ συναγωνισμοῦ; Διατί τάχα μία τουρκικὴ ἑταιρεία νὰ ἐξακολουθῇ τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ καὶ ὄχι ἄλλη; Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καταφεύγει ἡ Ἑλλὰς εἰς ξένην ἑταιρείαν, ἐνῷ ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη ὅπου καταναλίσκεται καπνός, ἔχει τοὺς καλλιτέρους κατασκευαστὰς καπνῶν, διότι καὶ ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ διαπρέπουσιν Ἕλληνες πωλοῦντες τοὺς τίτλους αὐτῶν ἀντὶ πολλῶν ἑκατομμυρίων, καὶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν κατώρθωσαν πολλοὶ ν’ ἀποκτήσωσι τοιοῦτον ὄνομα ὡς κατασκευασταὶ καπνῶν, ὥστε νὰ πωλῶσι τοὺς τίτλους των ἀντὶ μεγάλων ποσῶν, διατί νὰ προεξοφλῇ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀπόφασίν της, ἀφοῦ θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μονοπώλιον νὰ προεξοφλῇ δηλ. τὴν παραχώρησιν εἰς ξένην ἑταιρείαν καὶ νὰ μὴ φροντίζῃ ὅπως χάριν τῆς ἐθνικῆς ἰδέας τουλάχιστον εὑρεθῇ ἑλληνικὴ ἑταιρεία ἡ ὁποία θὰ ἀνελάμβανεν ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους ἢ ὑπὸ καλλιτέρους ὅρους τὸ μονοπώλιον; Δὲν ἀποβλέπω δέ, ὅταν λέγω τοῦτο, εἰς τὸ ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ εἶχεν ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ εἰς ξένα φῶτα, καίτοι ἔχει ἴδια φῶτα, ἀλλὰ διότι εἰς τὸ ὅτι ἡ τυχὸν παράτασις, ἡ αἰωνιότης τοῦ μονοπωλίου, θὰ ἐξησφάλιζεν Ἕλληνας ἐπιχειρηματίας καὶ Ἕλληνας ἐργάτας καὶ Ἕλληνας ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, ἐνῷ τώρα διὰ τῆς παροχῆς εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν καὶ μετὰ πέντη ἔτη δὲν θὰ εἶναι παρεσκευασμένη περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι σήμερον ἵνα ἀναλάβῃ δι’ ἰδίων ὀργάνων τὴν διοίκησιν τοῦ μονοπωλίου, διότι οἱ ξένοι δὲν θὰ θελήσωσι νὰ καταστήσωσι κοινωνοὺς τοὺς Ἕλληνας ὑπαλλήλους ὅλων τῶν μυστικῶν τῆς διαχειρίσεως τῆς ἑταιρείας. Ἄν μετὰ πέντε ἔτη ἡ Κυβέρνησις μετανοήσῃ καὶ δὲν θελήσῃ νὰ ἀνανεώσῃ τὸ μονοπώλιον, ἀναμφιβόλως θ’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὸ ἄλφα. Δὲν θὰ ἔχῃ περισσότερα φῶτα ἐκείνων τὰ ὁποῖα σήμερον ἔχει. Οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι 90%, θὰ εἶναι ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι διεξάγουν τὴν γραφικὴν ὑπηρεσίαν, οἱ ἔχοντες ὅμως τὰ μυστικὰ τῆς μίξεως τῶν καπνῶν δὲν θὰ εἶναι Ἕλληνες· θὰ εἶναι ὄργανα τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς ἑταιρείας, ὥστε νὰ τὰ ἀποσύρῃ ἐὰν δὲν τῆς ἐδίδετο ἡ ἀνανέωσις τοῦ μονοπωλίου. Ἀφίνω ὅλους τοὺς ἄλλους ὅρους τῆς συμβάσεως καὶ ἀποβλέπω πολὺ περισσότερον εἰς τὴν ἑδραίωσιν μιᾶς ἑταιρείας ξένης καὶ εἰς μονοπώλιον. Δὲν εἶναι δὲ μόνον ἡ ζημία ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ κατὰ τὸ πενταετὲς αὐτὸ διάστημα, ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα παρέχομεν εἰς τρόπον, ὥστε ἡ ἑλληνικὴ Πολιτεία νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν αὐτὴν δυσχερῆ θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν καὶ σήμερον, καὶ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένη τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα μᾶς παρουσίασεν ὁ εἰσηγητὴς τῆς συμβάσεως νὰ μᾶς τὰ παρουσιάσῃ καὶ τότε, διότι τότε ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔχῃ περισσότερα φῶτα ἀπὸ τὰ σημερινά. Συνεπῶς, ὡς ἓν μέσον ἀπαλλαγῆς ἢ προλήψεως τῶν δεινῶν αὐτῶν, εἶναι νὰ θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ κατόπιν τούτου νὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ ὁριστικοῦ μέτρου, ἐν περιπτώσει δὲ καθ’ ἣν ἤθελε κλίνει ὑπὲρ τῆς γνώμης ὅτι αὐτὸ πρέπει νὰ παραχωρηθῇ εἰς μονοπώλιον, νὰ ἐπιβάλῃ τοὺς ὅρους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξησφάλιζον ὄχι μόνον τοὺς παραγωγεῖς ἀλλὰ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§189Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὅτε Κύριοι, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἐποιήσατο τὴν εἰσήγησιν τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν παραδόξως δὲν βλέπομεν φερομένην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ψηφισθῇ, καὶ περὶ τῆς ὁποίας ἠκούσαμεν ὅτι ἀπερρίφθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐνώπιον τῆς ὁποίας παρεπέμφθη, παρέταξε σειρὰν ἀριθμῶν καὶ μᾶς ἀνέφερεν ἐπιχειρήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων οὐδεὶς ἀπήντησε, διότι φυσικὰ περιμένομεν πάντες νὰ τὰ ἀναπτύξωμεν καὶ ἀντικρούσωμεν καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ σύμβασις αὕτη θὰ συνεζητεῖτο. Ἀλλ’ ἀποτόμως βλέπομεν ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ μονοπωλίου ἐξακολουθεῖ ἀκόμη νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ παράτασις αὕτη οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἔχει παρὰ νὰ παρουσιασθῇ πάλιν ἡ σύμβασις τοῦ μονοπωλίου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Καὶ ἐρωτᾶται· διατί ἐπολέμησεν ὁ λαὸς καὶ ἔδρεψε δάφνας κατὰ τοὺς δύο πολέμους; Μόνον διὰ νὰ πλέξῃ στεφάνους ἵνα ἀποθέσῃ αὐτοὺς εἰς τὸν βωμὸν τῆς Νίκης ἢ καὶ διὰ νὰ βελτιώσῃ καὶ τὴν θέσιν του καθόλου οἰκονομικῶς καὶ ἐθνικῶς; Δυστυχῶς τοιοῦτό τι δὲν βλέπομεν νὰ ἐμφανίζηται σήμερον· τοὐναντίον βλέπομεν ὅτι αὐτὰ τὰ δεσμὰ τῆς δουλείας τὴν ὁποίαν ἐπὶ τόσους χρόνους βαρύτατα ἔφερεν, ἐξακολουθοῦμεν ἀκόμη νὰ ἐφαρμόζωμεν εἰς αὐτόν, διὰ τῆς παρατάσεως τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ εἰς τὰς νέας χώρας. Καὶ δὲν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐκεῖναι αἱ χῶραι ἀποτελοῦσι τὸν ἕνα πόλον τῆς καπνοπαραγωγῆς ἐνῷ εἰς τὸν ἕτερον πόλον εὑρίσκεται ἡ Κούβα. Δὲν μᾶς ἀνέφερε κατὰ πόσον ἐβελτιώθη ἡ παραγωγὴ ἐκεῖ, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει ἐλευθερία τῆς παραγωγῆς. Βλέπομεν τὴν Κούβαν ἡ ὁποία ἔχει καταπληκτικὴν ἐξαγωγὴν αὐξανομένην ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, ἐνῷ ἐδῶ τοὐναντίον ἔχομεν τὴν ἑταιρείαν ἡ ὁποία διαρκῶς ἀπαγορεύει τὴν καπνοφυτείαν τὴν ὁποίαν δὲν θέλει ἢ δὲν ἔχει συμφέρον νὰ βλέπῃ αὐξανομένην. Καὶ μεταξὺ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου ἐρωτᾶται· ποῖον σύστημα εἶναι δυνατὸν νὰ προτιμήσωμεν ὡς Κράτος ἐλεύθερον; Ἐν τούτοις μᾶς φέρουσι τὸ μονοπώλιον καὶ λησμονοῦσιν ὅτι ἔχομεν ἐν ταῖς παλαιαῖς χώραις κρίσιν καπνοῦ· λησμονοῦν ὅτι ἔληξεν ἡ ἰσχὺς τῆς μετὰ τῆς Αἰγύπτου συμβάσεως· λησμονοῦν ὅτι ἡ ἑλληνικὴ παραγωγὴ ἤλπιζεν ὅτι ἐπὶ τέλους, ἀφοῦ θὰ λήξῃ τόσον προσεχῶς τὸ προνόμιον τῆς Regie, ὅτι θὰ ἐξαπλωθῇ......

§190ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπὸ ἐδῶ νὰ δώσωμεν εἰς τὰς νέας καπνόν;

§191Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἤλπιζε τὴν διάδοσιν τῶν προϊόντων της εἰς τὰς νέας καὶ ἄλλας χώρας. Διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἡ Regie ἀγοράζει καπνὸν δευτέρας ποιότητος οὐχὶ ἐξ Ἑλλάδος, ἀλλ’ ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας καὶ ἄλλων μερῶν της Ἀνατολῆς. Ἤλπιζον ὅτι θὰ μετέβαλε σκέψιν ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν θὰ ἔφερε τὸ μονοπώλιον εἰς τὴν Βουλήν....

§192Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς συμβάσεως, διότι ἐπὶ τῆς συμβάσεως θὰ λάβωμεν πολλοὶ τὸν λόγον.

§193Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τί εἶναι αὐτά;

§194Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριε Συνάδελφε, νὰ σᾶς δώσω ἐγὼ τὴν ἐξήγησιν. Ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἐξακολουθεῖ ἀκόμη ἓν καθεστὼς τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβαρύνῃ ἐπαρχίας Ἑλληνικάς, καθεστὼς δουλικόν, καὶ σᾶς φαίνετε περίεργον διότι διαμαρτυρόμεθα; Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συζητηθῇ ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ὅτι αὐτὸ τὸ καθεστὼς τὸ δουλικὸν πρέπει νὰ μεταβληθῇ;

§195Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν.

§196Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε, Πρόεδρε, ἐπιβάλλετε σιγήν. Παρακαλῶ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἀγορεύων. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μεγαλύτερον συμφέρον, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκ τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς, διαμαρτύρονται διότι γίνονται διαμαρτυρίαι! Δὲν ἔχομεν ἴδη ἄλλοτε αὐτό!

§197Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς τὸ περίεργον. Ἔχομεν λοιπὸν ἐπὶ τρεῖς μῆνας παράτασιν ἑνὸς καθεστῶτος τὸ ὁποῖον θίγει αὐτὴν ταύτην τὴν ὕπαρξιν τοῦ προϊόντος, αὐτὴν τὴν καλλιέργειαν, καὶ ἀκριβῶς πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας ὅτι εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπεβάλλετο εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι ὑφιστάμενον νῦν καθεστώς. Δὲν ὑπάρχει καμμία δισκολία περὶ τούτου, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον διότι, ὡς ἡ παλαιὰ Ἑλλὰς εὗρε τὴν ἀμέσως ἑπομένην τῶν πολεμικῶν της ἐπιτυχιῶν, ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους ἔστειλεν εἰς τὰς νέας χώρας, οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν ἐκεῖ τὸ καθῆκον των, ὑμεῖς δὲ γνωρίζετε κατὰ τίνα τρόπον, μετὰ τῆς αὐτῆς ἐπίσης εὐκολίας πρέπει νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὰ παλαιὰ ἑλληνικὰ καπνοκοπτήρια καὶ νὰ στείλῃ ἐκεῖ μόνον τοὺς διευθυντάς, διότι τὸ ἐργατικὸν προσωπικὸν ὑπάρχει ἐκεῖ πολυάριθμον εἰς σημεῖον μάλιστα ὥστε ἐκεῖνοι νὰ δώσωσιν εἰς ἡμᾶς καὶ ὄχι ἡμεῖς εἰς αὐτούς. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ ζήτημα τῆς σιγαροποιίας, καὶ εἰς αὐτὸ ἀκόμη θὰ ἦτο ἀφορμὴ νὰ δοθῇ ἐργασία εἰς πλῆθος Ἑλλήνων σιγαροποιῶν, οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι καταδεδικασμένοι νὰ ἐξακολουθῶσι νὰ ζῶσιν ὑπὸ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας ζῶσιν ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, διότι ἡ δόξα τῆς Ἑλλάδος οὐδὲν συνεισέφερεν εἰς τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ, καὶ τὴν ἐμποδίζετε διὰ τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ὑποβάλλετε, ἐνῷ ἔπρεπε καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ λαὸς εἰσῆλθεν εἰς τὰς οἰκίας αὐτοῦ μετὰ τοσαύτας θυσίας, νὰ βοηθηθῇ πῶς νὰ κερδήσῃ τὸν ἄρτον του καὶ νὰ βοηθηθῇ διὰ τῆς παροχῆς εἰς αὐτὸν εὐκολιῶν πρὸς ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων του καὶ ὄχι πρὸς περιορισμὸν ὅπως τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἔχει σκοπὸν νὰ κάμῃ ἔστω καὶ ἐπὶ τρεῖς ἀκόμη μῆνας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι, Κύριοι μόνον αὐτό. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου — δὲν ἐννοῶ βεβαίως νὰ πειράξω τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε θέλω νὰ εἴπω ὅτι πᾶν ὅτι κάμνει, κάμνει τοῦτο ἐσκεμμένως — παρατηρεῖται μία τάσις ὅπως ἐξακολουθήσῃ τὸ τέως ὑφιστάμενον καθεστὼς τῆς Τουρκίας, καὶ τὸ καθεστὼς αὐτὸ βεβαίως δὲν εἶναι ὠφέλιμον εἰς τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Ὅπως καὶ ἄλλοτε ἐλέχθη, ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶναι ἀκόμη πεπεισμένοι ὅτι πράγματι ἡνώθησαν μετὰ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, ἀφοῦ δυστροποῦμεν, δὲν γνωρίζω διὰ τίνας λόγους ἀκριβῶς, νὰ ἐφαρμόσωμεν ἐκεῖ τοὺς Ἑλληνικοὺς νόμους καὶ ἀφίνομεν αὐτοὺς ἐκτεθειμένους ἀκόμη εἰς ἓν καθεστὼς δουλικόν, καταπιεστικὸν τοῦ ὁποίου μετὰ μεγάλης χαρᾶς ἀνέμενον τὴν λῆξιν. Τὴν λῆξιν αὐτὴν δὲν τὴν βλέπουσι, καὶ ἴσως εἶναι ζήτημα ἂν θὰ τὴν ἴδωσιν. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι κατ’ οὐδένα λόγον ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ ζήτημα περὶ παρατάσεως ἐπὶ τρίμηνον ἑνὸς καθεστῶτος τοιούτου, ἑνὸς καθεστῶτος τὸ ὁποῖον διατελεῖ ὑπὸ τὸ ἀνάθεμα ὅλου ἐκείνου τοῦ βασανισμένου λαοῦ, ἀνάθεμα ἐναντίον ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἐκμεταλλεύονται αὐτὸν κατὰ τὸν φαυλότερον τρόπον, καὶ δυστυχῶς δὲν ὑπάρχουσιν ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἀντιπρόσωποι τῶν μερῶν ἐκείνων διὰ νὰ ἐξιστορήσωσι τὰ δεινὰ τὰ ὁποῖα οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι ὑποφέρουσιν ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῶν ἁρπάγων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔρχονται σήμερον νὰ βάλωσι βέβηλον χεῖρα καὶ ἐπὶ Ἑλλήνων ἀκόμη πολιτῶν. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ ῥίψωμεν βλέμμα εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ καπνοῦ, θέλομεν ἴδει ὅτι ἀπὸ τοῦ 1883 ἡ παραγωγὴ τῆς Κούβας διακοσίας φορὰς ἐπολλαπλασιάσθη, ἐνῷ κατὰ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τρεῖς φορὰς ηὐξήθη ἡ παραγωγὴ τῆς Καβάλλας. Καὶ διότι τρεῖς φορὰς ηὐξήθη ἡ παραγωγὴ τῆς Καβάλλας, αὐτὸ εἶναι καταπληκτικὸν φαινόμενον, αὐτὸ εἶναι μέγα φαινόμενον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι ὄχι μόνον δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν ἀλλὰ ὀφείλομεν νὰ δεχθῶμεν τὸ μονοπώλιον διότι αὐτὸ θὰ σώσῃ τὸν τόπον! Ἐν Ἑλλάδι δέ, ὅπου δὲν ἔχομεν τὸ μονοπώλιον καὶ ὅπου ἔχομεν ἓν θαυμάσιον πραγματικῶς σύστημα φορολογίας τοῦ καπνοῦ, δὲν ἔχει τις παρὰ νὰ ῥίψῃ βλέμμα εἰς τὰς στατιστικὰς διὰ νὰ ἴδῃ κατὰ πόσον αὐξάνει ἡ παραγωγή, κατὰ πόσον αὐξάνει ἡ ἐξαγωγὴ ἀκριβῶς διότι δὲν ὑπάρχει καταπίεσις τῆς καλλιεργίας, ἀκριβῶς διότι ὁ χωρικὸς καὶ ὁ ἔμπορος ἐργάζονται ὑπὸ τὸν Ἑλληνικὸν ἀέρα χωρὶς νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ καταφεύγωσιν εἰς τοὺς ὄνυχας ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι μόνον τὸ συμφέρον αὑτῶν καὶ τῶν προϊσταμένων αὑτῶν θὰ ἐπιδιώξωσι οὐχὶ δὲ τὸ συμφέρον τοῦ χωρικοῦ. Εὑρισκόμεθα λοιπὸν πρὸ μιᾶς καταστάσεως περιέργου, Κύριοι, ἐντελῶς περιέργου, διότι ἐκτὸς τῶν ζητημάτων αὑτῶν, ἐκτὸς τῶν καταπιέσεων, ἔχομεν καὶ τὸ ζήτημα τὸ χρηματικόν, τί θὰ δώσῃ ἡ φορολογία τοῦ καπνοῦ διὰ τοῦ μονοπωλίου.

§198ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ συζητοῦμεν τώρα;

§199Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τίθεται παράβασις ἑνὸς συστήματος ὑφισταμένου. Θὰ τὴν ἐξετάσωμεν ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις. Διατί τὸ κάμνετε; Διὰ νὰ ὠφεληθῆτε. Θὰ σᾶς ἀποδείξωμεν ὅτι τὸ κάμνετε διότι ζημιοῦσθε.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι θὰ ἤξιζον αὐτὰ νὰ λεχθῶσιν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τῆς συμβάσεως;

§201Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου συζητεῖ.

§202Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τί εἶναι αὐτά;

§203Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν ἐκφράζω τίποτε ἄλλο. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζητῶ. Ἔχομεν λοιπὸν μίαν φορολογίαν ἡ ὁποία δίδει εἰς τὸ Κράτος ποσὸν τὸ ὁποῖον κάλλιστα γνωρίζει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐρχόμεθα μὲ τὸ μονοπώλιον, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως πάντοτε ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἐδῶ, νὰ ἔχωμεν πόσον ποσὸν; 3½ ἑκατομμύρια. Καὶ ἐρωτᾶται· διατί νὰ δώσωμεν αὐτὸ τὸ ποσόν, 3½ ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸν φόρον τῆς δεκάτης καὶ 3½ ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸν φόρον τοῦ μονοπωλίου, ἑπτὰ ἑκατομμύρια; Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν πρόκειται νὰ χαρίσητε ἑπτὰ ἑκατομμύρια εἰς τὴν ἑταιρείαν εἶναι προτιμότερον νὰ ἐλαττώσητε τὸν φόρον τοῦ σίτου. Ὅταν πρόκειται νὰ δώσωμεν τόσον ὄφελος εἰς τὴν ἑταιρείαν ἐκείνην, προτιμότερον εἶναι νὰ λάβωμεν ἡμεῖς τὸν φόρον τοῦ καπνοῦ, νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὸν ἐκεῖ ὅπως σήμερον ἐφαρμόζεται οὗτος ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ὅπου οὐδεμία δυσκολία παρουσιάζεται κατὰ τὴν ἐφαρμογήν. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ χαρίσωμεν τὸν φόρον αὐτὸν, νὰ τὸν χαρίσωμεν εἰς τὸν λαόν. Ἀπὸ τὰ 14 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα εἰσπράττομεν ἀπὸ τὸν σῖτον, νὰ εἰσπράττωμεν τὰ ἡμίση καὶ νὰ φέρωμεν τελικὴν ἀφομοίωσιν μεταξὺ τοῦ φόρου τοῦ σίτου τῶν παλαιῶν χωρῶν καὶ τῶν νέων, ὄχι ὅμως νὰ χαρίσωμεν τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ δεξιᾷ καὶ ἀριστερᾷ. Ὥστε ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν καὶ συστήσει εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως κατ’ οὐδένα λόγον ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό· κατ’ οὐδένα λόγον δώσῃ παράτασιν εἰς ἓν δουλικὸν καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἰσχύει· τοὐναντίον, εὐθὺς ἀμέσως ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ αὐτὴ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ φόρου τοῦ καπνοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπάρχοντος συστήματος ἐν Ἑλλάδι, διότι ἀπέδωκε περισσὰς ὠφελείας καὶ θὰ δώσῃ καὶ ἐκεῖ περισσοτέρας, δὲν εἶναι δὲ σύστημα τὸ ὁποῖον θέλει καταπιέσῃ τὸν λαόν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς θέλει καταδείξῃ ὅτι δίδομεν τὴν ἐλευθερίαν ἐκεῖ. Καὶ ὄχι μόνον αὐτὸ ἀλλ’ ἀρχίζομεν νὰ ἀφομοιῶμεν τὸν λαὸν αὐτὸν μὲ τὰ ἐν Ἑλλάδι διὰ νὰ πεισθῇ καὶ οὗτος ὅτι ἀποτελεῖ μέρος τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, ὅτι εἶναι πραγματικῶς ἐλεύθεροι πολῖται καὶ ὅτι δὲν ἐξακολουθοῦσι νὰ εἶναι δοῦλοι τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεται εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν Ἑταιρείας εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν Κράτους.

§204ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, νομίζω δὲ ὅτι καὶ ἡ συζήτησις ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τὸν πρῶτον ἀξιότιμον προλαλήσαντα καὶ ἀπὸ τὸν δεύτερον, ἐφ’ ὅσον ἐστρέφετο εἰς ἐπίκρισιν τῆς συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, δὲν ἦτο ἐπίκαιρος. Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω οὔτε νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα προεβλήθησαν, διότι ἐὰν ἔπραττον τοῦτο θὰ ἐδικαιολόγουν τοὺς κ. Συναδέλφους ὅσοι θέλουσι νὰ ὁμιλήσωσι κατὰ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, καὶ δὲν ἔχω οὐδεμίαν διάθεσιν νὰ προκαλέσω συζήτησιν ταύτην τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν σπεύδομεν νὰ τελειώσωμεν τὰς μᾶλλον ἐπειγούσας ἐργασίας πρὸ τῶν ἑορτῶν. Δὲν θέλω νὰ δώσω αἰτίαν διὰ νὰ γίνῃ τοιαύτη συζήτησις, θέλω δὲ νὰ εἴπω τοῦτο πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουσιν, ἐνῷ δὲν δίδει ἡ Κυβέρνησις αἰτίαν πρὸς συζήτησιν, νὰ τὴν συνεχίσωσιν· ὅτι ἡ τοιαύτη τακτική των δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη, διότι στερεῖται σκοποῦ. Ἔχω καθῆκον νὰ δηλώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ ὑποστηρίξῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅταν ἔλθῃ ὁ προσήκων χρόνος, ὅτι διὰ τὸ νέον Κράτος τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἀσχέτως, ἐὰν θὰ ἀνατεθῇ ἐπὶ πενταετίαν εἰς ἑταιρείαν ἢ ἂν πρέπῃ νὰ ἀναληφθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους ἀμέσως ἡ διαχείρισις τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ. Ταύτην τὴν δήλωσιν κάμνων, ἔχω καθῆκον νὰ προσθέσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ δεχθῇ νὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς χωρὶς νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑποβληθὲν τὴν ἑσπέραν ταύτην νομοσχέδιον, διότι ἐὰν τοῦτο γίνῃ, θ’ ἀναγκασθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας τὸ ἐν Ἑλλάδι ἰσχῦον σήμερον σύστημα, τοῦθ’ ὅπερ ἡ Κυβέρνησις ἀποστέργει. Μετὰ τὴν δήλωσιν ταύτην, ἀφοῦ μένει ἀκεραία εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἐλευθερία νὰ συζητήσῃ εὐρύτατα τὴν σύμβασιν τοῦ μονοπωλίου ὅταν θὰ συζητηθῇ μετὰ τὰς ἑορτὰς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ἡ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην συζήτησις στερεῖται σκοποῦ, ἐκτὸς ἐὰν θέλωσιν οἱ κ. Συνάδελφοι, νὰ θέσωσι ζήτημα ἐμπιστοσύνης ὅτε θὰ εἶχε τὸ ζήτημα κἄποιον σκοπόν, διότι ἐὰν δὲν ἤθελε ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον θὰ ἐπετυγχάνετο κυβερνητικὴ μεταβολή. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, ὅπως συναινέσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὅπως ἡ Βουλὴ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία δὲν ἀπεφάνθη εἰσέτι, μελετήσωσι τὸ ζήτημα ἐμπερισταμένως καὶ διὰ μακρῶν. Νομίζω ὅτι καὶ οἱ ἐναντίοι τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, ἔχουσι πάντα λόγον νὰ θέλωσιν ὅπως εὐρύτατα συζητηθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως τοῦ μονοπωλίου.

§205Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θεωρῶ ἐντελῶς ἄσκοπον τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρτι ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε ῥητῶς καὶ καθαρῶς ὅτι ἐννοεῖ νὰ ψηφισθῇ μέχρι τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας, ἡ ὁποία θὰ χορηγηθῇ διὰ τὴν προσωρινὴν ἐξακολούθησιν τοῦ μονοπωλίου, ἐὰν ψηφισθῇ ὅπως ἔχει ἡ σύμβασις τῆς ὁποίας ἡ ἔγκρισις ἐζητήθη παρὰ τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§206Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι.

§207Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς ἕνα ζήτημα δύναται νὰ ὑπάρξῃ διαφορὰ γνώμης, ἐὰν θὰ ἦτο ἡ διάρκεια τοῦ χρόνου πενταετὴς ἢ ὀλιγωτέρα.

§208Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἐὰν τὸ μονοπώλιον θὰ ἐξακολουθήσῃ ὑπὸ τοῦ Κράτους ἀπ’ εὐθείας ἢ ὑπὸ τῆς ἑταιρείας.

§209Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἰδοὺ ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως ἐπῆλθον δύο δηλώσεις πολὺ σπουδαῖαι.

§210Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν μὲ πείσητε ὅτι δύναται τὸ Κράτος ν’ ἀσκήσῃ τὸ μονοπώλιον ἀπὸ τοῦδε...

§211Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δι’ ἐμὲ εἶναι λίαν ἱκανοποιητικαὶ αἱ δηλώσεις αὗται.

§212Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου τὴν σύμβασιν ἡ ὁποία εἶχεν ἤδη ὑποβληθῆ πρὸς ἔγκρισιν εἰς τὴν Βουλήν; Τί ἐννοεῖτε. Νὰ ὑποβάλητε ἄλλην σύμβασιν ἢ ἀποσύρετε αὐτήν;

§213Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ κάμω ἄλλας δηλώσεις. Ὑπῆρξα τόσον σαφής, ὥστε παρεξηγήθην.

§214Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει πρόθεσις παρεξηγήσεως. Ἐννοεῖτε νὰ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς ὑποβληθείσης συμβάσεως;

§215ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔκαμα δήλωσιν· νομίζω ὅτι ὅλοι διεφωτίσθησαν.

§216Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν διεφωτίσθην.

§217ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει ὅπως ψηφισθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἑορτῶν, διότι προτίθεται νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ νὰ ἐπιμείνῃ ὅπως εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας ἐξακολουθήσῃ ἐφαρμοζόμενον τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ. Ἔκαμα προσέτι τὴν δήλωσιν ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἤθελόν τινες νὰ ὁμιλήσωσιν ἐναντίον τοῦ σημερινοῦ νομοσχεδίου θὰ ἀνελάμβανον νὰ ἀντιμετωπίσωσι ζήτημα πολιτικόν, δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις θὰ ἦτο τὴν ἑσπέραν ταύτην ἄσκοπος. Ἐπὶ πλέον προσθέτω ὅτι, ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον κατ’ ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει, εἶναι ὅτι εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας, τὰς ἐχούσας μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ τὸ ἐγκαταλείψῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη ὅταν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ. Θὰ εἶμαι εὐγνώμων εἰς τὸν κ. ἐκ Λακωνίας συνάδελφον, ἐὰν ἐπιχειρήσῃ νὰ μὲ μεταπείσῃ, ὅτι δυνάμεθα ἀπὸ τώρα ἡμεῖς, τὸ Κράτος, ν’ ἀναλάβωμεν τὴν διαχείρισιν τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ.

§218Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι σαφεῖς, διότι εἶπεν ὅτι ἐννοεῖ νὰ ἐπιμείνῃ μέχρι λήξεως τῆς τριμήνου προθεσμίας, ἡ ὁποία χορηγεῖται ὅπως διὰ Β. Διατάγματος διαρκέσῃ τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, ἐννοεῖ νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς συμβάσεως τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, ἀπειλεῖ δὲ μάλιστα καὶ μὲ ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ μᾶς φέρουσιν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἶναι ματαία καὶ ἄσκοπος ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρτι ὑποβληθέντος νομοσχεδίου. Θὰ ἦτο μοὶ φαίνεται καλλίτερον νὰ πράξῃ ὅτι ἔπραξε καὶ διὰ τὴν σύμβασιν τὴν ταχυδρομικὴν καὶ διὰ τὰς ἄλλας συμβάσεις καὶ ἄλλα νομοσχέδια σπουδαιότατα δηλ. νὰ ζητήσῃ ἀμέσως τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Οὕτω πως θὰ ἐδίδετο εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἀλλ’ ἡ ἐξέτασις τῶν διατάξεων τῆς συμβάσεως τῆς ὑποβληθείσης εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου οὐδὲν ἕτερον πράττει ἢ νὰ ἀπαγορευθῇ ὁ λόγος, ὡς ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅτε πρὸ ὀλίγου ὡμίλει ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας....

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι ἁπλούστατα εἶπαν, νομίζω ὅτι ἠδύναντο νὰ λεχθῶσι καλλίτερον αὐτὰ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ δὲν ἐννόουν νὰ ἀπαγορεύσω, οὔτε διετύπωσ’ ἀπαγόρευσιν τοῦ λόγου. Ἁπλούστατα ἐνόμισα ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§220Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι γνώμη τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἡ ὁποία συμπίπτει μετὰ τῆς γνώμης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, συμπίπτει δὲ διότι ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἔλεγε δὲν ἐννοῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας, καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας σχετικῶς μὲ τὰ λεχθέντα πρὸς τὴν σύμβασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν εὑρίσκεται ἐνώπιον ἀπροόπτου. Ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν ἡ σύμβασις περὶ μονοπωλίου εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἠδύνατο ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν, διότι νομίζω ὅτι οὐδεὶς τῷ ἀπηγόρευσε τὸν λόγον οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ τοῦ ἀπαγορεύσῃ, ἠδύνατο ἀξιόλογα νὰ ἀπειλήσῃ τὴν ἐπιτροπὴν διὰ τῆς ἀνάγκης εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελεν εὑρεθῆ ἀνεξαρτήτως τῆς ὑποβολῆς τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν περὶ ψηφίσεως τῆς συμβάσεως παρὰ τῆς Βουλῆς. Διατὶ δὲν τὸ ἔκαμε; Διατὶ σήμερον σκέπτεται νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον; Εὑρέθη ὑπὸ καμμίαν περίστασιν ὁπωσδήποτε ἀπρόβλεπτον; Ἐὰν ὑποβάλητε τὸ νομοσχέδιον ὡς ὑποβάλλετε αὐτό, ἀναμφισβητήτως τὸ ὑποβάλλετε διότι θέλετε νὰ κλείσητε τὸ στόμα τῆς Βουλῆς.

§221ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις, ἀλλ’ ἂν ἔφερα τὴν σύμβασιν ἄνευ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, ἠθέλετε μοὶ ἀντιτάξει ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς νὰ συζητήσωμεν τὴν σύμβασιν. Ἐδήλωσα ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ κατηγορηθῶ οὐδὲ εὔλογον ὅτι θέλω νὰ ἐκβιάσω τὴν Βουλὴν προβάλλων ζήτημα πολιτικόν. Θέλω αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ δώσω ὅλον τὸν καιρὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συζητήσῃ.

§222Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Προτιμότερον τὸ παλαιὸν νομοσχέδιον.

§223ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶπον δὲ ὅτι δὲν ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Κουτούπην καὶ εἰς τὸν κ. Σοκόλην, διότι ἐθεώρησα τὰ ἐπιχειρήματά των ἀνάξια ἀπαντήσεως. Εἶπον ὅτι ἀπέφυγα νὰ ἀπαντήσω διὰ νὰ μὴ δώσω ἀφορμὴν νὰ ἐκτεθοῦν αἱ ἀντίθετοι γνῶμαι καὶ ὅτι ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω. Δι’ αὐτὸ τὸ ἔκαμα, ὄχι διότι ἐθεώρησα ὅτι δὲν ἀξίζει νὰ συζητήσω.

§224Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀποτεινόμενος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐκείνους πρὸς τοὺς ὁποίους ἀπετάθη, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ τὴν συναίνεσιν αὐτῶν. Νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ ὑψώσωμεν φωνὴν διαμαρτυρίας κατὰ τῶν διαπραχθησομένων, διότι ἐὰν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι δὲν αἰσθάνονται τὴν φιλοτιμίαν τῆς Βουλῆς τιτρωσκομένην ἐκ τῆς τοιαύτης ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἡ Βουλὴ οὐδεμίαν ἔχει χρησιμότητα. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ παρωνυχίδος ἀλλὰ περὶ ἀπεμπολήσεως ἑνὸς κυριαρχικοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους, διότι ψηφιζομένου αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου βεβαίως ὅταν θὰ ἔλθῃ ἐντὸς τριῶν μηνῶν, ἐάν ποτε ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ εἴπῃ ὅτι τώρα εἶναι πολὺ ἀργά.

§225ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί θὰ εἶναι ἀργά;

§226Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διότι εἶναι ἀργὰ ἤδη, κατὰ μείζονα λόγον θὰ εἶναι ἀργὰ τότε.

§227ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τώρα εἶναι ἀργὰ διότι θὰ κλείσῃ ἡ Βουλὴ μετὰ πέντε ἡμέρας.

§228Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ μείζονα λόγον θὰ εἶναι ἀργὰ τότε ὅταν θὰ ἔλθητε νὰ εἴπητε ὅτι ἔχω ὀργανωμένον τὸ μονοπώλιον. Σκέπτεσθε νὰ ἀντιδράσητε κατὰ τοῦ ὀργανωμένου μονοπωλίου; Θὰ ἐνόουν τὴν περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θέλετε νὰ προβάλητε ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἀλλὰ ἐὰν προβάλητε ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἐννοεῖτε ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνητε ὅπως ἀνακαλέσω τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα πρὸ ὀλίγου διότι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον εὑρισκόμεθα. Οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι εἶπον ὅτι βεβαίως ἔχετε δίκαιον νὰ προτιμᾶτε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐγκρίσεως τῆς συμβάσεως. Ἐγὼ λέγω τὸ ἀντίθετον ὅτι προτιμότερον ἦτο νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις.

§229ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ παραταθῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς μέχρι τῆς προσεχοῦς Πέμπτης.

§230Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅτι θέλετε.

§231ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. ... καὶ νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως.

§232ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§233Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἶναι λυπηρὸν νὰ ζητῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως γνώμην Βουλῆς ἡ ὁποία πάντοτε ἔκυψεν εἰς τὰ κελεύσματά του καὶ ὅτι ἐζήτησε τοῦτο ἔδωκεν. (Θόρυβος).

§234Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐκύψατε· μάλιστα.

§235Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὅλαι αἱ πλειοψηφίαι ὑποκύπτουν.

§236Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἔχω πλήρη πεποίθησιν ὅτι οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι φαίνονται ἐξεγερθέντες μὲ τὴν πρότασιν τῆς παρατάσεως τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς διὰ νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις, δὲν θέλουσι βεβαίως ἀρνηθῆ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην πρὸς τὸ Κράτος καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει ἐπαρκὲς κῦρος εἰς τοὺς Συναδέλφους του καὶ τοὺς φίλους του ὅπως τοὺς ἐπιβάλῃ νὰ παραμένωσιν ἐνταῦθα.

§237ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐρωτῶ ἀκριβῶς, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ, ἂν καὶ δὲν πιστεύω ὅτι θὰ θελήσῃ.

§238ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§239Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διατί ὄχι μέχρι τοῦ Μ. Σαββάτου. Διατί νὰ μὴ παραμείνωμεν, ὅπως παρέμειναν ἄλλαι Βουλαὶ μὴ ἀμειβόμεναι ὡς ἀμείβεται αὕτη. Νὰ παραμείνωμεν μέχρι τῆς Μ. Δευτέρας ἢ τῆς Μ. Τρίτης. Ἔχουν ὅλα τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας νὰ προσέλθουν ἐγκαίρως ἀφοῦ φάγουν τὸν ἀμνὸν τοῦ Πάσχα μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των. Ἔχουν τοὺς σιδηροδρόμους, τὰ πλοῖα τὰ ἐμπορικά, τὰ πολεμικὰ πλοῖα. Διὰ τῶν ἀντιτορπιλλικῶν αἱ ἀποστάσεις εἶναι μηδαμιναί· εἶναι ἀποστάσεις ὀλίγων ὡρῶν. Δὲν βλέπω κανένα λόγον νὰ ἐξανίστανται ἐναντίον τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§240Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἑτοίμη νὰ συζητήσῃ, ὄχι ὅτι δὲν θέλει νὰ μείνῃ.

§241Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν δὲν εἶσθε σεῖς ἕτοιμοι νὰ συζητήσητε, ὑποθέτω ὅτι θὰ ὑπάρχωσιν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι ἕτοιμοι νὰ συζητήσωσι. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὴν προθυμίαν τῆς Βουλῆς νὰ ἔλθῃ νὰ κλείσῃ τὸ στόμα της ἀπέναντι ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τοῦτο: νὰ ἀποκλείσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος τόσον ἐνδιαφέροντος τὸ Κράτος, καὶ διὰ τοῦτο προέβην εἰς ῥητὴν καὶ κατηγορηματικὴν πρότασιν ὅπως προβῇ ἀμέσως ἡ Βουλὴ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τῆς ἐγκρίσεως τῆς συμβάσεως χωρὶς νὰ περιμένωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν δικαιολογητικὴν ἔκθεσιν καὶ τὴν γνώμην αὐτῆς, διότι οὕτω πως θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα ὅπως ἔχει, ἐνῷ ὡς πρὸ ὀλίγου ἐξήνεγκον τὴν ὑπόνοιαν, φρονῶ ὅτι πρόκειται νὰ κλεισθῇ τὸ στόμα τῆς Βουλῆς, νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ φωνὴ τῆς Βουλῆς ἀπὸ τοῦ ζητήματος τούτου τοῦ τόσον ἐνδιαφέροντος. Διότι τί λέγει ἡ πρότασις; Ἡ πρότασις λέγει ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ Βασ. Διατάγματος νὰ κανονίσῃ τὰ ἀφορῶντα τὰ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς νέαις χώραις κτλ. Πρόκειται δηλαδὴ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ μονοπώλιον ὄχι ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς σημερινούς, ὑπὸ τοὺς ὁποίους λειτουργεῖ μέχρι τῆς 2 Ἀπριλίου, ἀλλ’ ὑπὸ τοὺς ὅρους ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἤθελε διαγράψει τὸ Βασ. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄγνωστον καὶ εἰς ἡμᾶς, δὲν ἠξεύρω δὲ κατὰ πόσον εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως εἶναι συντεταγμένον, ἐνέχει περισσότερον ἢ ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ὑποβάλητε ψῆφον ἐμπιστοσύνης, ἀφοῦ ὑποβάλετε τοιοῦτον νομοσχέδιον καὶ εἶναι πρόθυμος νὰ τὸ ψηφίσῃ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ἢ σχεδὸν ἡ παμψηφία αὐτῆς. Διότι en prinipe, ὡς ἠθέλησε νὰ χαρακτηρίσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ἐγὼ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ μεταχειρισθῶ μίαν ἔκφρασιν καλήν, διότι ἐδῶ περιλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον carte blanche, δύνασθε νὰ πράξητε ὅ,τι θέλετε καὶ νομίζω ὅτι τὸ νὰ ζητῆτε παρὰ τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τοιούτου ζητήματος οἰκονομικοῦ, ζητήματος σχετιζομένου μὲ τὴν ὕπαρξιν ὅλων ἐκείνων τῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι καταγίνονται εἰς τὴν καπνοπαραγωγήν, νὰ ζητῆτε νὰ σᾶς δοθῇ ἡ ἐλευθερία νὰ κανονίζητε σεῖς τοὺς ὅρους, βεβαίως ζητεῖτε περισσότερον ἢ ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Ἡμεῖς οἱ δυνάμενοι νὰ διαμαρτυρηθῶμεν, διότι μόνον αὐτὸ τὸ δικαίωμα μᾶς ἀπέμεινε καίτοι δυνάμεθα νὰ μετρηθῶμεν ἐπὶ τῶν δακτύλων ἂν ὄχι τῆς μιᾶς χειρὸς ἀλλὰ ἐπὶ τῶν δακτύλων τῶν δύο χειρῶν, βεβαίως θὰ διαμαρτυρηθῶμεν καὶ οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι ἀναμφισβητήτως θριαμβεύοντες θὰ ἐξέλθωσιν ἐντεῦθεν καυχώμενοι ὅτι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι αὐτοὶ οἱ ὀλίγοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διαμαρτυρηθῶσιν, ἐκπροσωποῦσιν ὄχι μόνον τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, ἀλλὰ ἐκπροσωποῦσι καὶ τὴν ἀληθῆ γνώμην τοῦ λαοῦ, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Δύνασθε νὰ παραβλέπητε τὴν γνώμην ταύτην· θὰ ἔλθῃ ὅμως ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ζητηθῇ λόγος διὰ τὴν τοιαύτην πολιτείαν ὑμῶν.

§242ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι μὲ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς παρέταξεν ὑπὲρ τῆς γνώμης του καὶ μὲ ὅλον τὸν τόνον τὸν ὁποῖον προσέδωκεν εἰς τὴν φωνήν του, ὑψῶν αὐτὴν εἰς τὴν διαπασῶν, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν κατώρθωσα νὰ πεισθῶ ὅτι δὲν πρέπει ἢ δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Σκοπὸς τούτου εἶναι ἡ ἐν ταῖς νέαις ἡμῶν ἐπαρχίαις καθιέρωσις τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.

§243ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὔτε αὐτὸ δὲν σκοπεῖ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἡ Βουλὴ ψηφίζουσα τὸ νομοσχέδιον θὰ παρατείνῃ τὸ καθεστὼς τὸ ὑφιστάμενον ἐπὶ τρίμηνον, ὅπως προδικάζει τὴν γνώμην της, οὐδὲ ἐμποδίζει ἑαυτὴν ὅπως συζητήσῃ τὴν ἐνώπιόν της εὑρισκομένην σύμβασιν περὶ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ.

§244ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ καθεστὼς ὅμως, κ. Πρωθυπουργέ, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ παραταθῇ, ὡς λέγετε ὑμεῖς, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἔχει καθιερωθῆ πρὸ πολλοῦ εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας ὑπὸ τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους. Ἐπειδὴ δὲ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἐκπνέει αὐτό, ζητεῖτε ὑμεῖς τώρα διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας νὰ τὸ ἀνακαλέσητε εἰς τὴν ζωήν, ἔστω καὶ ἐπὶ τρεῖς μόνον μῆνας. Καὶ δὲν πρέπει, Κύριοι, τώρα νὰ συζητήσωμεν ἡμεῖς περὶ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ κατ’ ἀρχήν, ἐὰν δηλαδὴ εὑρίσκωμεν αὐτὸ συμφέρον ἢ ὄχι εἰς τὸ Κράτος καὶ τὴν χώραν ἡμῶν, μόνον καὶ μόνον διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νομίζει ὅτι ἡ ἐπιψήφισις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δὲν προδικάζει τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, οὐδ’ ἐμποδίζει ταύτην νὰ συζητήσῃ τὴν ἐνώπιόν της εὑρισκομένην σύμβασιν τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ; Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι, ὅσοι ἔχομεν ἐναντίαν περὶ τούτου γνώμην, ὄχι μόνον δικαιούμεθα ἀλλὰ καὶ ὀφείλομεν νὰ ὑποστηρίξωμεν αὐτὴν καὶ τώρα, ὡς καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος συμβάσεως, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι δυνατὸν νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη ἡμῶν ὡς ἡ ὀρθοτέρα, καὶ οὕτω νὰ προληφθῶσιν αἱ ζημίαι, αἱ ἐπικρεμάμεναι καθ’ ἡμῶν ἐκ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, εἴτε ἐπὶ τρεῖς μόνον μῆνας παραταθῇ αὐτό, κατὰ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, εἴτε ἐπὶ μίαν πενταετίαν ὡς ἐπιζητεῖτε διὰ τῆς συμβάσεως. Τὸ καθῆκον, Κύριοι, αὐτὸ ἐπιβάλλεται τόσῳ μᾶλλον, εἰς τοὺς ἀποκρούοντας τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ κατ’ ἀρχήν, ὅσῳ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου του δὲν ἐδίστασε νὰ δηλώσῃ ὅτι εἶναι ὑπὲρ αὐτοῦ διὰ τὰς νέας ἐπαρχίας, ὅτι δὲ θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς θέτων ἐν ἀνάγκῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ὅπερ μάλιστα ἐπέσεισε καὶ τώρα καθ’ ἡμῶν ἂν ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ θέτῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἵνα δοκιμάζῃ τὴν πίστιν καὶ ἀφοσίωσιν τῆς πλειοψηφίας εἰς αὐτὸν, ὁσάκις ἔχει λόγους ν’ ἀμφιβάλῃ περὶ αὐτῆς. Πλανᾶται ὅμως πλάνην μεγάλην, ἂν νομίζῃ ὅτι δύναται οὕτω πως ν’ ἀποφύγῃ τὴν συζήτησιν, προκειμένου μάλιστα περὶ ζητήματος τόσον σοβαροῦ, ὡς τὸ παρόν. Ἐκ τῆς πλάνης δὲ ταύτης ἔρχομαι τώρα νὰ ἐξαγάγω αὐτὸν ἐγώ, ὅστις ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἐκπληρῶ οὕτω πως ἓν τῶν πρωτίστων καὶ κυριωτάτων καθηκόντων μου, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, ὅπως ἀποδείξω ὅτι τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ εἶναι ἐπιζήμιον τὰ μάλιστα ὑπὸ δημοσιονομικὴν οὐχ ἧττον ἢ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν, θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὸ τώρα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔστω καὶ ἐπὶ τρεῖς μόνον μῆνας. Δὲν θ’ ἀσχοληθῶ, Κύριοι, ἐπὶ πολὺ μὲ τ’ ἄλλα ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καθ’ ἃ δῆθεν δὲν πρέπει ἢ δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τώρα κατ’ ἀρχὴν τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, διότι δὲν εἴμεθα ἀκόμη παρεσκευασμένοι διὰ τοιαύτην συζήτησιν καὶ διότι ὀλίγαι μόλις ἡμέραι ὑπολείπονται εἰς τὴν Βουλὴν μέχρι τῶν διακοπῶν τοῦ Πάσχα, οὗ ἕνεκεν ἔσπευσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ὡς μέτρον ἀνάγκης ἵνα δοθῇ οὕτω καιρὸς εἰς ἐμβριθεστέραν μελέτην καὶ συζήτησιν τῆς συμβάσεως. Ἤδη, Κύριοι, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτὴς ἤλεγξε δικαίως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι οὔτε ἡ σύμβασις ὑπεβλήθη ἐγκαίρως οὔτε τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὅλως ἐξαίφνης τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ἀξίωσιν νὰ κηρυχθῇ αὐτὸ ἐπεῖγον καὶ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν ἀμέσως. Ἴσως καὶ τοῦτο ἐγένετο ἐξεπίτηδες, ἵνα εὑρεθῶμεν ἡμεῖς τώρα ἀνέτοιμοι ὅλως καὶ μὴ δυνηθῶμεν νὰ λάβωμεν τὸν λόγον. Ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τοῦτο, ἐὰν εἶναι ἀληθές, ἐλπίζω νὰ πεισθῇ μετ’ ὀλίγον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι εὑρίσκεται ἐν πλάνῃ. Τελευταῖον ἐπιχείρημα ἀντέταξεν ὅτι, ἂν ἡμεῖς οἱ ἀντιπολιτευόμενοι προβῶμεν εἰς συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, αὐτὸς ἔχει ἀπόφασιν ἀμετάθετον νὰ μὴ μετάσχῃ αὐτῆς, ἀδιαφορῶν πρὸς ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν εἴπωμεν ἡμεῖς ἐναντίον τοῦ μονοπωλίου. Θὰ ἴδωμεν ὅμως, ἂν θὰ ἐμμείνῃ μέχρι τέλους εἰς τὴν τοιαύτην ἀπόφασίν του. Θὰ ἐξετάσω, Κύριοι, τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ κατὰ πρῶτον ὑπὸ ἔποψιν δημοσιονομικήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγούμενος εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύμβασιν τοῦ μονοπωλίου, ἐδήλωσεν, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ὅτι ἐν ταῖς νέαις ἡμῶν ἐπαρχίαις ἐν αἷς αὐτὸ ἰσχύει τώρα, καταναλίσκονται ἐτησίως ὡς 1.000.000 ὀκ. καπνοῦ, ὅτι δὲ διὰ τοῦ μονοπωλίου θὰ εἰσπράττῃ τὸ ἑλληνικὸν Δημόσιον ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ὡς 3.500.000 δραχμῶν.

§245Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Κατὰ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν θὰ εἰσπράξῃ μόνον 2.800.000 δραχμῶν.

§246ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τότε κατὰ τὸ φορολογικὸν σύστημα τοῦ καπνοῦ, τὸ ἰσχῦον ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, θὰ εἰσεπράττομεν ἐκ τῶν νέων ἐπαρχιῶν ἐπὶ καταναλώσεως 1.000.000 ὀκ. 12.400.000 δραχ. ἐτησίως, ὅ ἐστὶν ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ 2.800.000 ἐπὶ πλέον 9.600.000 δραχμῶν. Ἂν τώρα ὑπολογίσωμεν τὴν εἴσπραξιν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, διὰ τρεῖς μόνον μῆνας, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἐνῷ ὑπὸ τὸ μονοπώλιον θὰ περιορισθῇ αὕτη εἰς 700.000 δραχ. μόνον, ὑπὸ τὸ νῦν ἰσχῦον παρ’ ἡμῖν φορολογικὸν σύστημα τοῦ καπνοῦ θὰ ἀνήρχετο αὕτη εἰς 3.100.000 ἤτοι ἐπὶ πλέον 2.400.000. Καὶ νῦν καλεῖσθε, κ. Πρωθυπουργέ, νὰ ἐξηγήσητε πρὸς ἡμᾶς, διατί θυσιάζετε ἐπὶ τρεῖς μὲν μῆνας δύο καὶ ἥμισυ ὡς ἔγγιστα, ἐπὶ ἓν δὲ ἔτος ἐννέα καὶ ἥμισυ περίπου καὶ διὰ μίαν ὁλόκληρον πενταετίαν, δι’ ἣν ἔχει συνομολογηθῆ ἡ σύμβασις τοῦ μονοπωλίου, τεσσαράκοντα καὶ ὀκτὼ ὅλα ἑκατομμύρια δραχμῶν;

§247Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ὑπολογίζετε ὅμως τὸν ἔγγειον στρεμματικὸν φόρον τοῦ καπνοῦ τὸν ὁποῖον θὰ εἰσπράττωμεν ὑπὸ τὸ μονοπώλιον εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας.

§248ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ ἔγγειος στρεμματικὸς φόρος, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ὅλως ἄσχετος πρὸς τὸν φόρον καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ τὸν εἰσπραττόμενον τόσον ὑπὸ τὸ μονοπώλιον ὅσον καὶ ὑπὸ τὸ ἡμέτερον σύστημα διὰ τῶν ταινιῶν. Καθιστῶ δὲ γνωστὸν πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι οἱ καπνοπαραγωγοὶ τῶν νέων ἐπαρχιῶν, ἰδίως τῶν διαμερισμάτων Καβάλλας, Δράμας καὶ Σερρῶν, τὰ ὁποῖα ἐπεσκέφθην ἐγὼ πρὸ τίνων μηνῶν, μοὶ ἐδήλωσαν ὅτι, προκειμένου ν’ ἀπαλλαγῶσιν ἀπὸ τῆς πέδης τοῦ μονοπωλίου καὶ νὰ εἰσαχθῇ καὶ παρ’ αὐτοῖς τὸ ἡμέτερον σύστημα φόρου καταναλώσεως, εἶναι πρόθυμοι νὰ ἐξακολουθήσωσι καταβάλλοντες καὶ τὸν ἔγγειον στρεμματικὸν φόρον. Καὶ δὲν εἶναι, Κύριοι, μόνη αὐτὴ ἡ ζημία ἡ ἐπαπειλουμένη κατὰ τοῦ ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ μονοπωλίου, ἂν παραταθῇ ἡ ἰσχὺς τούτου ὑφ’ οὓς ὅρους ἀναγράφει ἡ σύμβασις ἡ ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν κύρωσιν ἡμῶν. Δυστυχῶς δὲν ἔχω τὸ κείμενον αὐτῆς ἐνώπιόν μου, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ φαντασθῶ ὅτι θὰ ἐκαλούμεθα τόσον αἰφνιδίως τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ. Καθ’ ὅσον ὅμως ἐνθυμοῦμαι, τὸ Κράτος ὑποχρεοῦται ν’ ἀποζημιώσῃ τὴν ἀνάδοχον Ἑταιρείαν διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ τὰ μηχανήματά της, ὧν ἡ ἀξία ὑπολογίζεται ἐκ τῶν προτέρων εἰς 5.000.000 δραχ. προσέτι δὲ διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ καπνοῦ, οὗ τινος αὐτὴ θὰ εὑρεθῇ κάτοχος κατὰ τὴν λῆξιν τῆς πενταετίας καὶ οὗτινος ἡ ἀξία δύναται τότε νὰ ἐκτιμηθῇ εἰς 10 καὶ 15 ἴσως ἑκατομμύρια δραχμῶν. Πρόκειται, Κύριοι, τὸ Κράτος νὰ ὑποστῇ ζημίας διὰ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, ὡς ἔχει ἡ ὑποβληθεῖσα σύμβασις 65 περίπου ἑκατομμύρια δραχ. Καὶ τώρα ἐρωτῶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν· δὲν νομίζει ὅτι ἡ τιμὴ καὶ ἀξιοπρέπεια καὶ τῆς Κυβερνήσεώς του καὶ τῆς ὑπεικούσης εἰς τὰ νεύματά του πλειοψηφίας καὶ τῆς Βουλῆς καθόλου, ἐπιβάλλει εἰς αὐτὸν νὰ παρέλθῃ μετ’ ἐμὲ ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ ν’ ἀποδείξῃ, ἂν δύναται, ἐσφαλμένους αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμούς μου ἢ ἄλλως νὰ ἐξηγήσῃ πρὸς ἡμᾶς τοὐλάχιστον τοὺς λόγους δι’ οὓς ἠναγκάσθη νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν παράτασιν τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ἐπὶ θυσίᾳ τόσων ἑκατομμυρίων δραχμῶν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ἡμῶν ταμείου; Ἀλλὰ, Κύριοι, τὸ μονοπώλιον εἶναι οὐχ ἧττον ἐπιζήμιον εἰς τὴν παραγωγὴν, εἰς τὴν ἐμπορίαν καὶ ἰδίως εἰς τὴν βιομηχανίαν τοῦ καπνοῦ οὐ μόνον τῶν νέων, ἀλλὰ καὶ τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν καὶ καθόλου εἰς τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν οἰκονομίαν. Τοῦτο ἔρχομαι ν’ ἀποδείξω τώρα πρὸς ὑμᾶς ἐγώ, ὁ ὁποῖος ὁμολογῶ ὅτι πάλαι ποτὲ ἤμην ἐκ λόγων θεωρητικῶν μᾶλλον ὑπέρμαχος τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, ἰδίως ἐν καιρῷ εἰσαγωγῆς καὶ κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι κρατοῦντος φορολογικοῦ συστήματος, οὗτινος εἰσηγητὴς ὑπῆρξεν ὁ ἀείμνηστος Χαρίλαος Τρικούπης. Ἀντεπεξῆλθον τότε κατ’ αὐτοῦ τὸ πρῶτον ἐν τῷ τύπῳ ὡς δημοσιογράφος, βραδύτερον δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡς Βουλευτής.

§249Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἦσθε ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου διαχειριζομένου ὑπὸ τοῦ Κράτους ἢ ὑπὸ ἑταιρείας;

§250ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ εἶναι πλῆρες καὶ παρέχει ἐγγυήσεις ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν, ὅταν τὸ Κράτος διαχειρίζηται αὐτό. Ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ τώρα ἀκόμη, πολὺ δὲ περισσότερον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τὸ ἑλληνικὸν Δημόσιον ἐθεωρεῖτο ἀνίκανον ν’ ἀναλάβῃ αὐτὸ μονοπωλιακὴν διαχείρισιν, ἐγὼ ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι τὸ μονοπώλιον ὁπωσδήποτε εἰσαγόμενον θὰ ἐξυπηρέτει τά τε δημόσια καὶ τὰ κατ’ ἰδίαν συμφέροντα κάλλιον ἢ ἡ φορολογία τοῦ καπνοῦ διὰ ταινιῶν, ἀπεδεχόμην ἐν ἀνάγκῃ ν’ ἀνατεθῇ ἡ διαχείρισις αὐτοῦ καὶ εἰς ἑταιρείαν καὶ νὰ εἶναι τὸ Κράτος συνενδιαφερόμενον. Τότε ὅμως οὔτε ἡ παραγωγὴ οὔτε ἡ ἐμπορία οὔτε ἡ βιομηχανικὴ ἐπεξεργασία τοῦ καπνοῦ εἶχον λάβει τὰς σημερινὰς διαστάσεις. Διὰ τοῦτο ἐπίστευον ὅτι τὸ μονοπώλιον, ἐγκαθιδρυόμενον παρ’ ἡμῖν, θ’ ἀντεπεκρίνετο μὲν κατὰ τὸ δυνατὸν πρὸς τὴν τότε κατάστασιν τῆς παραγωγῆς, χωρὶς δὲ νὰ προσκρούσῃ εἰς μεγάλα ἐμπορικὰ καὶ βιομηχανικὰ συμφέροντα, θὰ κατώρθου νὰ πατάξῃ μὲν κατὰ κεφαλῆς τὸ λαθρεμπόριον τοῦ καπνοῦ καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸ Κράτος ἀνωτέραν πρόσοδον ἐκείνης ἣν εἶχεν αὐτὸ ἐκ τῆς φορολογίας διὰ τῶν ταινιῶν, νὰ καθιερώσῃ δὲ φορολογικὴν κλίμακα ἀναλόγως τῶν διαφόρων ποιοτήτων τοῦ καπνοῦ καὶ οὐχὶ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν φορολογικὸν ὅρον ἐφ’ ὅλων τῶν ποιοτήτων αὐτοῦ, ὡς γίνεται ὑπὸ τὸ κρατοῦν σύστημα. Ἔκτοτε, Κύριοι, μετέβαλον γνώμην, πεισθεὶς ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι ἡ μὲν παραγωγὴ ἐπολλαπλασιάσθη, τὸ δὲ ἐμπόριον καὶ ἡ βιομηχανία τοῦ καπνοῦ ἐν Ἑλλάδι ἔλαβον τεραστίας διαστάσεις — ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ αὐτοῦ ἐκ 2–3 ἑκατομμ. εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν ἔχει ἀνέλθει ἤδη εἰς 12 καὶ πλέον ἑκατομμ. δραχμῶν ἐτησίως — ἡ δὲ πρόσοδος τοῦ Δημοσίου ἐξ αὐτοῦ, ὑπερβᾶσα ἤδη τὰ 13 ἑκατομμύρια ἐτησίως, δύναται δι’ ἀποτελεσματικωτέρας καταδιώξεως τοῦ λαθρεμπορίου ν’ αὐξήσῃ ἔτι μᾶλλον. Ἔκτοτε, Κύριοι, εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὸ κρατοῦν ἐν αὐτῇ φορολογικὸν σύστημα τοῦ καπνοῦ, ἀποκρούουσα τὸ μονοπώλιον τούτου, ὡς καὶ ἡ Γερμανία, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Β. Ἀμερικῆς, τὸ Βέλγιον, ἡ Ρωσία καὶ ἡ Βουλγαρία, αἵτινες, ὑπὸ τὰς αὐτὰς περίπου συνθήκας διατελοῦσαι πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἐμμένουσιν εἰς παρεμφερῆ συστήματα φορολογίας τοῦ καπνοῦ πρὸς τὸ ἡμέτερον, ἀποκρούουσαι καὶ αὐταὶ τὸ μονοπώλιον αὐτοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰσηγούμενος εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύμβασιν τοῦ μονοπωλίου, εἶπε σὺν τοῖς ἄλλοις ὅτι ἡ θεωρία, ἤτοι ἡ ἐπιστήμη, ἀποδέχεται ὅτι ὑπ’ αὐτὸ δὲν καταπιέζεται οὔτε ἡ παραγωγὴ οὔτε ἡ ἐμπορία τοῦ καπνοῦ. Ὅτε ὅμως ἐγὼ τὸν προεκάλεσα ν’ ἀναφέρῃ ἕνα οἱονδήποτε ἐκ τῶν γνωστῶν οἰκονομολόγων ὑποστηρίζοντα τὴν τοιαύτην γνώμην, ἀπέφυγε νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι, Κύριοι, ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη ἐν πλήρει ὁμοφωνίᾳ ὑποστηρίζει πᾶν τοὐναντίον, ὅτι δηλαδὴ τὸ μονοπώλιον σημαίνει περιορισμόν, ἄρα καὶ καταπίεσιν τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου. Τοῦτο δὲ διδάσκει καὶ ἡ πεῖρα πασῶν τῶν χωρῶν εἰς τὰς ὁποίας ἔχει εἰσαχθῆ ἤδη τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, τὴν πεῖραν δ’ αὐτὴν ἔχοντες πρὸ ὀφθαλμῶν καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ οἱ καπνέμποροι τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, τῆς διατελούσης μέχρι τοῦδε ὑπὸ τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, ἐξανέστησαν κατὰ τῆς παρατάσεως τούτου καὶ δι’ ἄλλους λόγους καὶ διὰ τὸν ἑξῆς: Ὑπ’ αὐτό, Κύριοι, ἐπιτρέπεται μόνη ἡ πρώτη συσκευὴ καὶ βιομηχανικὴ ἐπεξεργασία τοῦ καπνοῦ εἰς φύλλα, οὐχὶ δὲ καὶ ἡ κοπὴ καὶ μεταποίησις αὐτοῦ εἰς σιγαρέττα. Τί δὲ σημαίνει τοῦτο; Ὁ εἰς φύλλα ἐξαγόμενος καπνὸς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, κοπτόμενος καὶ μεταποιούμενος εἰς σιγαρέττα ἐν ἄλλαις χώραις, ὡς ἐν Αἰγύπτῳ, Γερμανίᾳ, Β. Ἀμερικῇ καὶ ἀλλαχοῦ, μεταπωλεῖται εἰς τιμὴν διπλασίαν καὶ ἀνωτέραν ἔτι ἐκείνης, εἰς ἣν ἀγοράζεται αὐτὸς ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ γίνηται ἡ τοιαύτη βιομηχανική του ἐπεξεργασία ἐπιτοπίως, ὁπότε τὰ ἐγχώρια σιγαρέττα θὰ εἶναι μᾶλλον περιζήτητα, ὡς προερχόμενα ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς; Διατί μέρος τοὐλάχιστον τῶν μεγάλων κερδῶν, ἅτινα ἀποφέρει ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος βιομηχανία καὶ ἅτινα ἀνέρχονται εἰς δεκάδας ἑκατομμυρίων, νὰ μὴ μένωσιν εἰς τὸν τόπον; Τὸ πρᾶγμα, Κύριοι, δὲν ἐνδιαφέρει τοὺς παραγωγούς, ἐμπόρους καὶ βιομηχάνους, κατ’ ἀκολουθίαν δὲ καὶ τοὺς ἐργάτας τοῦ καπνοῦ μόνης τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς καπνοφόρου Ἑλλάδος. Ἡ βιομηχανικὴ ἐπεξεργασία δὲν γίνεται χωριστὰ κατὰ ποιότητας καὶ προελεύσεις καπνῶν, ἀλλὰ κυρίως καὶ κατ’ ἐξοχὴν δι’ ἐπιτυχοῦς συμμίξεως αὐτῶν. Οὕτω πῶς δημιουργοῦνται πλεῖσται ὅσαι νέαι ποιότητες, οὐχὶ πλέον παραγωγῆς, ἀλλὰ βιομηχανικῆς συσκευῆς καὶ ἐπεξεργασίας, εἰς ἣν ὀφείλονται τὴν σήμερον τὰ περιζήτητα σιγαρέττα τῆς Αἰγύπτου καὶ ἄλλων χωρῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν παράγουσιν αἱ ἴδιαι ἀλλ’ εἰσάγουσιν ἔξωθεν τὰ πρὸς τοῦτο χρησιμοποιούμενα καπνὰ ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ ἐξ ἄλλων καπνοφόρων χωρῶν, ἐν αἷς καὶ ἐκ τῶν παλαιῶν ἡμῶν ἐπαρχιῶν. Ἐάν, Κύριοι, κατωρθοῦτο νὰ διαδοθῇ καὶ εὐδοκιμήσῃ καὶ παρ’ ἡμῖν ἡ τοιαύτη βιομηχανικὴ συσκευὴ καὶ ἐπεξεργασία δι’ ἐπιτυχοῦς συμμίξεως τῶν διαφόρων καπνῶν τῶν νέων καὶ παλαιῶν ἡμῶν ἐπαρχιῶν, οὐ μόνον μέγα μέρος τῶν κερδῶν, τὰ ὁποῖα ἀποκομίζει τώρα ἐκ τῆς τοιαύτης ἐργασίας ἡ ξένη βιομηχανία, θὰ ἀπελαμβάνομεν ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ θὰ διηυκολύνετο τοιουτοτρόπως ἔτι μᾶλλον ἡ ἐξάπλωσις καὶ κατανάλωσις τῶν ἡμετέρων καπνῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας αὐτῶν. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο παρεμβάλλεται τώρα πρόσκομμα δισυπέρβλητον τὸ ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ.

§251ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ποῖος ἐμποδίζει νὰ φέρωσιν ἀπὸ τὴν Καβάλλαν καπνὰ ἐδῶ καὶ νὰ ἀναμίξουν καὶ βελτιώσουν τὰ καπνὰ τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν;

§252Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τότε θὰ λέγωνται καπνὰ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ ὄχι τῆς νέας Ἑλλάδος. Καὶ ἡ σταφὶς λέγεται Κορινθιακὴ ἐνῷ ἡ τῆς Μεσσηνίας δὲν εἶναι Κορινθιακή.

§253ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ ἐὰν κ. Πρωθυπουργέ, παραδέχησθε καὶ ὑμεῖς, ὡς συμπεραίνω ἐκ τῆς διακοπῆς σας, τὴν ἀνάγκην τῆς συμμίξεως τῶν καπνῶν τῶν παλαιῶν καὶ τῶν νέων ἐπαρχιῶν, ἵνα παραχθῶσι καὶ παρ’ ἡμῖν αἱ διάφοροι ποιότητες τῶν σιγαρέττων τῶν καταναλισκομένων τὴν σήμερον ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, τότε θὰ συνομολογήσητε μετ’ ἐμοῦ καὶ τὸ ἑξῆς. Καθ’ ὅσον αἱ ποιότητες τῶν καπνῶν τῶν νέων ἐπαρχιῶν θεωροῦνται ἀνώτεραι τῶν ποιοτήτων τῶν καπνῶν τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν, ἀναγκαίως καὶ τὰ σιγαρέττα, τὰ ὁποῖα θὰ παρασκευάζωνται ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις καὶ ἐκεῖθεν θὰ ἐξάγωνται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, θὰ εἶναι μᾶλλον περιζήτητα ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ παρασκευάζωνται ἐν ταῖς παλαιαῖς ἐπαρχίαις. Ἀλλ’ ὑπὸ τὸ μονοπώλιον εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀναπτυχθῇ καὶ εὐδοκιμήσῃ ἡ τοιαύτη βιομηχανία τῶν σιγαρέττων ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις.

§254ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μήπως δὲν ἐπιτρέπεται αὐτὴ διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ μονοπωλίου;

§255ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπιτρέπεται, κ. Ὑπουργέ, ἀλλ’ ὑπὸ διαμετακόμισιν μόνον, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἀδύνατον εἶναι ν’ ἀναπτυχθῇ ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος βιομηχανία, ἐφ’ ὅσον ἀποκλείεται αὕτη ἐκ τῆς ἐγχωρίου καταναλώσεως.

§256Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαιότατα!

§257ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ σιγαρεττοποιία, Κύριοι, ἔχει εὐδοκιμήσει τὰ μάλιστα μόνον ἐν αἷς χώραις δὲν ἔχει καθιερωθῇ τὸ μονοπώλιον, ἀλλὰ κρατεῖ παρεμφερὲς σύστημα φορολογίας τοῦ καπνοῦ πρὸς τὸ ἡμέτερον, ὡς ἀνέφερα πρότερον. Ἐκεῖ οἱ ἐργοστασιάρχαι τῶν σιγαρέττων κατορθοῦσι διὰ τῆς ἐγχωρίου κυρίως καταναλώσεως νὰ παρακολουθῶσιν ἀνὰ πᾶν βῆμα τὸ γοῦστον τῶν καπνιστῶν καὶ νὰ προσαρμόζωσι πρὸς αὐτὸ τὰς ποιότητας τῶν σιγαρέττων των, τὰς ὁποίας ὡς ἐκ τούτου εἶναι εἰς θέσιν νὰ τελειοποιῶσιν ἑκάστοτε καὶ νὰ καθιστῶσιν αὐτὰς περιζητήτους καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Ἡ σιγαρεττοποιία ὑπὸ διαμετακόμισιν ἐπιτρέπεται καὶ ἐν Γαλλίᾳ, ἔνθα κρατεῖ τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, ὡς γνωστόν. Καὶ ὅμως τίς ἐξ ἡμῶν ἤκουσε νὰ γίνηται λόγος περὶ σιγαρέττων γαλλικῶν; Οὐδεὶς βεβαίως. Εἶναι, Κύριοι, τῶν ἀδυνάτων ἀδύνατον ν’ ἀναπτυχθῇ καὶ νὰ εὐδοκιμήσῃ ἡ σιγαρεττοποιία ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις ὑπὸ τὸ μονοπώλιον, τοῦτο δὲ ὄχι μόνον ἐπὶ ἀπωλείᾳ δεκάδων ἑκατομμ. τοῦ Κράτους, ὡς ὑπέδειξα προηγουμένως, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ζημίᾳ μεγάλῃ τῆς καπνοπαραγωγῆς καθόλου τῆς Ἑλλάδος, τοῦ προϊόντος τῆς ὁποίας ἡ διάδοσις καὶ κατανάλωσις ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ θὰ διηυκολύνετο τὰ μάλιστα διὰ τῆς ἐπιτοπίου σιγαρεττοποιίας. Τοῦτο γινώσκουσι κάλλιον παντὸς ἄλλου αὐτοὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν τύχην τῆς παραγωγῆς, τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανικῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν τῶν νέων καὶ τῶν παλαιῶν ἡμῶν ἐπαρχιῶν, διὸ καὶ ἐξηγέρθησαν αὐτοὶ κατὰ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ. Περιοδεύσας, Κύριοι, πρό τινων μηνῶν τὴν ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, τῆς ὁποίας τὸ κυριώτατον καὶ πολυτιμότατον προϊόν εἶναι ὁ καπνός, ἐζήτησα τὰς περὶ μονοπωλίου γνώμας καὶ τῶν παραγωγῶν αὐτοῦ καὶ τῶν ἐμπόρων καὶ βιομηχάνων τῆς συσκευῆς του εἰς φύλλα. Σᾶς διαβεβαιῶ δὲ ὅτι καὶ ἐν Καβάλλᾳ καὶ ἐν Δράμᾳ καὶ ἐν Σέρραις πάντες ἀπέκρουσαν τὸ μονοπώλιον διακηρύττοντες· — «Ἀπαλλάξατέ μας ἀπὸ τὸν βαρὺν ζυγὸν τοῦ μονοπωλίου καὶ εἴμεθα πρόθυμοι ν’ ἀποδεχθῶμεν τὸ φορολογικὸν σύστημα τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ νὰ ἐξακολουθήσωμεν μάλιστα καταβάλλοντες εἰς τὸ Κράτος ἐπὶ πλέον καὶ τὸν ἔγγειον στρεμματικὸν φόρον καὶ τὸν ἐξαγωγικὸν δασμὸν τοῦ καπνοῦ, ὡς μέχρι τοῦδε. Ἀνεχόμεθα ἐν ἀνάγκῃ καὶ ἀνώτερον φόρον καταναλώσεως τοῦ νῦν πληρωνομένου ἐν ταῖς παλαιαῖς ἐπαρχίαις καὶ 15 καὶ 18 δραχ. κατ’ ὀκᾶν.

§258ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν τὰ πληρώνουν οἱ παραγωγοὶ καὶ οἱ ἔμποροι, ἀλλ’ οἱ καταναλωταί, εἰς βάρος τῶν ὁποίων δέχονται αὐτοὶ τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου.

§259ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐὰν ἦτο, Κύριοι, τοῦτο ἀληθὲς ἐν πᾶσι, δὲν θὰ εἴχομεν τότε τὴν ἐξέγερσιν καὶ καπνεμπόρων καὶ καπνοπαραγωγῶν, οὔτε κατὰ τῆς πρώτης ἐφαρμογῆς τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ οὔτε κατὰ πάσης αὐξήσεώς του. Ἀλλ’ ἡ βαρεῖα φορολογία δὲν περιορίζει μόνον τὴν κατανάλωσιν τοῦ καπνοῦ πρὸς ζημίαν πάντοτε καὶ τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου, ἀλλὰ καὶ ἐπιφέρει ὁπωσδήποτε ἐνοχλήσεις καὶ δυσκολίας ἰδίως εἰς τὸ ἐμπόριον, ὅπερ, ὡς γνωστόν, προκαταβάλλει τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως εἰς τὸ Δημόσιον. Προκειμένου δὲ περὶ εἴδους οὐχὶ πρώτης ἀνάγκης, οὐδὲ κἂν ἀπολαυστικοῦ ἁπλῶς, ἀλλ’ αὐτόχρημα ἐπιβλαβοῦς εἰς τὴν ὑγείαν τῶν καταναλωτῶν ὡς ὁ καπνός, τὸ Κράτος οὐ μόνον δικαιοῦται ἀλλὰ καὶ ἔχει καθῆκον νὰ ὑποβάλῃ αὐτὸ εἰς φορολογικὴν ἀφαίμαξιν, ὅσον οἷόν τε αὐστηροτέραν καὶ ἀπηνεστέραν, ὡς πρός τε τὸ ποσὸν καὶ τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως. Ὡς ἐκ τούτου ὁ φόρος τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς πλείσταις χώραις σήμερον, ἔνθα εἶναι ἐπικρατέστεροι οἱ ταμιευτικοὶ λόγοι, βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται ἢ διὰ τοῦ μονοπωλίου ἢ διὰ τῶν τελωνείων ὑπὸ τύπον εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ, ὁπότε ὅμως ἀπαγορεύεται τελείως ἡ ἐγχώριος παραγωγὴ τοῦ καπνοῦ ὡς ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἐν Αἰγύπτῳ. Ἀλλὰ, Κύριοι καὶ ἐν αἷς χώραις κρατοῦσι φορολογικὰ συστήματα τοῦ καπνοῦ παραπλήσια πρὸς τὸ ἡμέτερον ὑπὸ τὰ ὁποῖα ἀφήνεται, κατὰ τὸ δυνατόν, τὸ στάδιον ἐλεύθερον εἰς τὴν παραγωγήν, τὴν ἐμπορίαν καὶ βιομηχανικὴν ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ, καὶ ἐκεῖ τὰ Κράτη θεωροῦσι τὸν καπνὸν ὡς ἕν τῶν κατ’ ἐξοχὴν φορολογησίμων εἰδῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου ταμείου μᾶλλον ἢ τὸ τῶν καταναλωτῶν πρέπει νὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν. Μόνον δὲ παρ’ ἡμῖν ὑπάρχουσιν οἱ νομίζοντες ὅτι, προκειμένου περὶ εἴδους ἐπιβλαβοῦς εἰς τὴν ὑγείαν, πρέπει νὰ μὴ ἐπιβαρύνωνται ὑπερμέτρως διὰ τῆς φορολογίας οἱ καταναλωταί, ἐνῷ, προκειμένου περὶ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, ἐπιμένουσιν αὐτοὶ ἄτεγκτοι εἰς τὴν ἀπηνεστάτην τῶν φορολογιῶν! Κατὰ τοῦ μονοπωλίου, Κύριοι, ἐξεγείρονται καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ οἱ καπνέμποροι τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν διότι προβλέπουσιν ὁποίους κινδύνους ἐγκυμονεῖ αὐτὸ οὐ μόνον διὰ τὸ ἐνεστώς, καθ’ ἃ ὑπέδειξα ἤδη, ἀλλὰ καὶ τὸ μέλλον των, καθ’ ὅσον εἶναι ἀδύνατον νὰ περιορισθῇ αὐτὸ εἰς μόνας τὰς νέας ἐπαρχίας καὶ νὰ μὴ ἐπεκταθῇ τάχιον ἢ βράδιον καὶ εἰς τὰς παλαιὰς ἐπαρχίας. Ἐξεγείρονται οἱ καπνεργάται, διότι γινώσκουσιν ὁποία τύχη τοὺς ἀναμένει ἀπὸ τὸ μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον θὰ προτιμήσῃ βεβαίως νὰ χρησιμοποιήσῃ πάντα τὰ δυνατὰ μηχανήματα, ἵνα μὴ ἔχῃ πολλὴν ἀνάγκην αὐτῶν. Ἐξεγειρόμεθα ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν καπνοφόρων νομῶν, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γινώσκωμεν, ὁπόσον ἐπιζήμιος θὰ ἀποβῇ εἰς αὐτοὺς ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ. Ἐξεγείρεται τέλος πᾶς Ἕλλην, κηδόμενος τῆς τύχης ἑνὸς τῶν κυριωτάτων καὶ πολυτιμοτάτων προϊόντων τῆς Ἑλλάδος καὶ πρίν, μάλιστα δὲ τώρα μετὰ τὴν προσάρτησιν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, τῆς πεφημισμένης διὰ τὴν καπνοπαραγωγήν της ἀνὰ πᾶσαν τὴν ὑφήλιον. Ἀπέδειξα, Κύριοι, μέχρι τοῦδε, ὁπόσον ἐπιζήμιον εἶναι τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ εἴς τε τὸ Κράτος καὶ τὴν χώραν ἡμῶν. Ἀπέδειξα τοῦτο δι’ ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα δικαιοῦμαι, νομίζω, νὰ θεωρῶ ἀκαταγώνιστα, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιχειρεῖ ν’ ἀπαντήσῃ τι εἰς αὐτὰ ἀποδεικνύουσα ὅτι διὰ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ δὲν θυσιάζονται μόνον δεκάδες ἑκατομμυρίων ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ καταφέρεται καίριον τραῦμα καὶ κατὰ τῆς σπουδαιοτάτης παραγωγῆς μας σήμερον, ἐξ ἧς ἐξήρτηται κατὰ μέγα μέρος τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς Ἑλλάδος. Θὰ ἐπιμείνῃ ἆρά γε καὶ οὕτως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὴν ἀποφυγὴν πάσης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου; Θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν ἐπιψήφισίν του τὴν ἑσπέραν ταύτην χωρὶς νὰ ἀποπειραθῇ κἂν ν’ ἀναιρέσῃ ὅσα ἐπιχειρήματα ἐγὼ προέβαλον κατ’ αὐτοῦ; Θὰ θελήσῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπειλήν του θέτων ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ἄνευ συζητήσεως ἐπιψήφισίν του; Θὰ θελήσῃ οὕτω πως νὰ καταρρίψῃ τὸ γόητρον τοῦ Κοινοβουλίου; Ἐγὼ τοὐλάχιστον Κύριοι, ἀδυνατῶ νὰ πιστεύσω τοῦτο πρὸς τιμὴν αὐτοῦ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Εἶμαι τοὐναντίον βέβαιος ὅτι αὐτὸς δὲν θ’ ἀφήσῃ μέχρι τέλους ἔκθετον τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ θὰ ὑπεραμυνθῇ αὐτοῦ ἐπιτελῶν οὕτως ὅπερ ἔχει ἐπιτακτικὸν καθῆκον νὰ διαφωτίσῃ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ν’ ἀποδείξῃ, εἰ δυνατόν, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθῆ ὅσα εἶπον ἐγώ. Τοῦτο ἀπαιτεῖ ὡς προεῖπον ἡ τιμή, καὶ ἀξιοπρέπεια αὐτοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως του. Τοῦτο ἀπαιτεῖ ἡ τιμὴ καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς πλειονοψηφίας, ἧς αὐτὸς ἡγεῖται καὶ τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου.

§260Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι καίτοι μετὰ πολλῆς προσοχῆς παρηκολούθησα τοὺς ἀγορεύσαντας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, δὲν κατώρθωσα νὰ ἐννοήσω ὁποῖοί τινες εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ πείσωσι τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ψηφιζόμενον τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ γενόμενον νόμος τοῦ Κράτους θέλει ζημιώσει αὐτό. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἀληθῶς ἀνατρεπτική τις προθεσμία διὰ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως, ἠθέλομεν εἴπει, ἐὰν πρόκειται νὰ μὴ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις τὴν ὡρισμένην προθεσμίαν, ὅτι ἠθέλομεν ὑποστῆ τὰς συνεπείας αὐτῆς, ἠθέλομεν χάσει τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ μονοπωλίου κατ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν γνώμην ὅτι ὀφείλει νὰ ὑπάρξῃ μονοπώλιον. Ἠδύνατο νὰ λεχθῇ καί τι πλέον, ὅτι ἂν τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς συμβάσεως συνεζητεῖτο τὴν ἑσπέραν ταύτην ἢ μετὰ δύο τρεῖς ἡμέρας ἤθελεν ἔχει ὡς συνέπειαν κυβερνητικὴν μεταβολήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἠδυνάμεθα τὴν ἑσπέραν ταύτην ν’ ἀποφύγωμεν. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε ῥητῶς ὅτι μὴ ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ταύτης ὅτι δὲν δύναται νὰ παραμείνῃ ἐν τῇ ἐξουσίᾳ, ὥστε καὶ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο νὰ λεχθῇ ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου. Ἠδύνατο καί τι πλέον νὰ λεχθῇ ὅτι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἤτοι τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς συμβάσεως τοῦ μονοπωλίου ἤθελεν ἀπορριφθῆ ἀπὸ τῆς αὔριον, ἠθέλομεν ἔχει ἐν ἐφαρμογῇ ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ παρέβλαπτε καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ἀλλά, Κύριοι, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι καὶ ἂν τοῦτο συμβῇ, θὰ εἶναι ἀδύνατον ἀπὸ τῆς αὔριον νὰ εὑρεθῶμεν παρεσκευασμένοι διὰ νὰ ἐφαρμόσωμεν ἄλλο σύστημα, καὶ θὰ εἴμεθα ἠναγκασμένοι ἐπὶ πολὺ ἀκόμη νὰ παραμένωμεν μὲ τὸ παλαιὸν σύστημα τὸ ὑφιστάμενον ἐκεῖ, μέχρις ὅτου δημιουργηθῇ ἄλλη ὑπηρεσία, ἄλλο σύστημα. Ἐπαναλαμβάνω δὲ νὰ εἴπω ὅτι τοῦτο ἤθελεν πράξει ἄλλη Κυβέρνησις ἐρχομένη ἐν τῇ ἐξουσίᾳ. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἄλλη Κυβέρνησις, ἵνα παρασκευάσῃ τὸ σύστημα τοῦτο, εἶχεν ἀνάγκην μακροῦ χρόνου, ἴσως περισσοτέρου τῶν τριῶν μηνῶν. Ἤθελε μοὶ εἴπῃ τις ἴσως εἰς ἀντίρρησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναβάλλουσα τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ συνεπῶς τὴν μὴ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, παρακωλύει τὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς συμβάσεως ἐπὶ τρίμηνον. Ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, δι’ ὅλους ὑμᾶς ἐνταῦθα, ὑπάρχει ἀνάγκη μελέτης περισσοτέρας τοῦ ζητήματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ μεγάλα οἰκονομικὰ συμφέροντα τοῦ τόπου καὶ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ εἴπωσιν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ σήμερον ἡ συζήτησις, ὀλίγον εἶναι παρεσκευασμένοι ὅπως συζητήσωσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἐγὼ τοὐναντίον, ἐκλεγεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰδικώτερον διὰ νὰ μελετήσω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὁμολογῶ ὅτι, καίτοι κατέγινα ὅσον ἠδυνάμην μέχρι σήμερον μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἔχω φθάσει εἰς πλήρη συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ ἀπαιτῶσι περισσοτέραν μελέτην. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤρχετο καὶ ἐζήτει τὴν συζήτησιν, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀφήσῃ περισσότερον χρόνον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὴν Βουλὴν ὅπως συζητήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο· διότι δὲν νομίζω ὅτι χρονικὸν διάστημα δώδεκα ἡμερῶν, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐδόθη, εἶναι ἱκανὸν ἵνα ἡ Βουλὴ καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ εὑρίσκετο εἰς τὴν θέσιν νὰ εἴπῃ ταῦτα εἰς τὴν Βουλὴν, ὑποθέτω ὅτι καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἀπὸ τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται ἡ ἀπόφασις τῆς ψηφίσεως ἢ οὐ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἐπείθετο περὶ τούτου. Ὥστε δι’ ὅλους τοὺς λόγους τούτους νομίζω ὅτι τὸ διάστημα τὸ ζητούμενον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, θέλει ἐπιφέρει ἀγαθὰ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, θέλει φέρει ὅλους ἡμᾶς εἰς πληρεστέραν γνῶσιν τοῦ ζητήματος. Καὶ λέγω ὅλους, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀφῆκε περιθώριον εἰς τὰς σκέψεις της, εἰποῦσα ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον τὸ μονοπώλιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀρχὴν ὑποστηρίζει νὰ τὸ ἀναλάβῃ ἐκείνη. Νομίζω ὅτι καὶ διὰ τοῦτο θὰ εἴχομεν ἀνάγκην τριμήνου διαστήματος, ἵνα παρασκευασθῇ ἄλλη Κυβέρνησις. Τὸ διάστημα δὲν εἶναι μέγα· εἶναι ἀρκετὰ μικρὸν καὶ ὀφείλει νὰ δοθῇ, ἀρκεῖ νὰ ἐπέλθῃ τὸ εὐτυχὲς γεγονὸς ὅπως ἐξευρεθῇ τὸ συμφωνότερον σύστημα πρὸς τὸ συμφέρον τὸ οἰκονομικὸν τοῦ τόπου.

§261Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, τοῦ ἄρτι κατελθόντος ἀπὸ τοῦ βήματος, μὲ ἀπαλλάσσουν τῆς ἀνάγκης νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν κατηγορίαν ἡ ὁποία μοὶ ἀπεδόθη ὅτι δὲν σέβομαι τὴν Βουλὴν, ὅτι πιέζω τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκβιάζω τὴν Βουλήν. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι, ἐὰν ἀληθῶς προσηρχόμην τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ ὑπομνήσω ὅτι ταχέως θὰ διακόψωμεν τὰς ἐργασίας καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ φέρωμεν εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ μονοπωλίου, τότε θὰ ἐδικαιοῦτο ἡ Βουλὴ νὰ παραπονῆται ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν δίδει εἰς αὐτὴν τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν οὔτε νὰ μελετήσῃ τὰ πράγματα οὔτε νὰ συζητήσῃ ταῦτα ἐπαρκῶς. Ἀλλ’ ἀκριβῶς, διότι ἔρχομαι ἀναγνωρίζων τοῦτο καὶ προτείνω ν’ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν ἵνα δοθῇ καιρὸς ὄχι μόνον ἐν τῇ Βουλῇ νὰ διεξαγάγωμεν μακρὰν καὶ ἐξονυχιστικὴν συζήτησιν, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς ἐν τῇ ἐπιτροπῇ εἰς τὴν ὁποίαν ἐδήλωσα ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ προσέλθω καὶ νὰ συζητήσω, ὅταν ἔρχηται ἡ Κυβέρνησις καὶ λέγει ὅτι κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ ψηφισθῇ προσωρινὸν μέτρον καὶ ζητεῖ τὴν παράτασιν τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος ἐπὶ τρεῖς μῆνας, ἐξεγείρονται οἱ κ. κ. Βουλευταὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως λέγοντες ὅτι δὲν σέβομαι τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκβιάζω τὴν Βουλήν, ὅτι κύπτει ἡ Βουλή. Διότι τὸ νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὸ χαρακτηρίζεται ὡς κύψις ὑπὸ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐφ’ ὅσον βεβαίως κάθηται εἰς τὰ ἑδώλια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ὅταν θὰ καθήσῃ εἰς τὰ ἑδώλια τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μεταβάλῃ γνώμην καὶ θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κύψεως, ἀλλὰ περὶ παροχῆς ἐμπιστοσύνης. Ἀλλά, Κύριοι, καίτοι ἐπιμελῶς ἀπέφυγα νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως, ἀκριβῶς ἵνα μὴ θεωρηθῇ ὅτι ἐγὼ προκαλῶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀντιθέτων ἐπιχειρημάτων καὶ ἑπομένως τὴν ἀπώλειαν ἐπὶ ματαίῳ τοῦ ὑπολειπομένου ὀλίγου πρὸ τῶν διακοπῶν χρόνου, κατηγοροῦμαι ἐπὶ πλέον ὅτι σιωπῶ ἐνώπιον ὅλων τῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα προσήχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἑπομένως περιφρονῶ τὴν Βουλήν. Ἀναγκάζομαι λοιπόν, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς συμβάσεως τῆς ὑποβεβλημένης ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, νὰ εἴπω ὀλίγα πράγματα γενικώτατα, ἵνα ἐξηγήσω διατί ὡμίλησα περὶ μονοπωλίου καὶ διατί ἐδήλωσα ὅτι τὸ μονοπώλιον ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις. Δὲν θέλω ν’ ἀφήσω ὑμᾶς ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν τῶν λεγομένων ἐνταῦθα καὶ γραφομένων εἰς τὸν τύπον, διότι αὐτὰ τὰ ζητήματα θίγουσι συμφέροντα σπουδαῖα—ἐννοῶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ὄχι βεβαίως ἐν τῇ Βουλῇ—καὶ εἶναι φανερόν, ὅτι πολλοὶ εἶναι οἱ ἀντιδρῶντες, καθ’ ὅ ἔχοντες συμφέρον νὰ δυσφημήσωσιν ἐν προκειμένῳ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ὑποστηριζούσης τὸ μονοπώλιον. Καίτοι δέ, ὡς εἶπον, δὲν ἤμην διατεθειμένος νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως, ἐντούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης διὰ νὰ μὴ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὴν κατηγορίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, ὅτι θυσιάζω ἑκατομμύρια δωρεὰν καὶ δὴ ὅτι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ πρόκειται νὰ θυσιάσω 10.000.000 κατ’ ἔτος. Ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω ὅτι, ἂν ὑποστηρίζω τὸ μονοπώλιον διὰ τὰς νέας ἐπαρχίας, ὑποστηρίζω αὐτὸ καὶ διότι εἶμαι θεωρητικῶς ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου, δι’ οὓς λόγους θέλω ἐκθέσει ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς ἵνα ἀποδείξω ὅτι τὸ μονοπώλιον δὲν βλάπτει καθόλου τὴν παραγωγήν, καὶ διότι συνδυάζεται τοῦτο διὰ τὰς νέας ἐπαρχίας πρὸς τὴν ἐπαρκῆ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἀπόδοσιν τοῦ ἀμέσου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ ἐκάμνομεν ἔγκλημα, ἐὰν κατηργοῦμεν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, μοὶ λέγει ὅτι θυσιάζω τόσα ἑκατομμύρια, ἐνῷ θὰ ἠδυνάμεθα, λέγει, ὡς ἐδήλωσαν αὐτῷ οἱ ἔμποροι εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας, νὰ ἐπεκτείνωμεν μάλιστα καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι τὸν ἰσχύοντα φόρον τοῦ καπνοῦ κατ’ ὀκᾶν ἀπὸ 12 δρ. ὅσον περίπου ἀνέρχεται κατ’ ὀκᾶν, εἰς 15 δραχ. καὶ 18 δραχ. Τὸν διέκοψα ἵνα τῷ παρατηρήσω ὅτι οἱ ἔμποροι τοῦ καπνοῦ, ἐὰν λέγωσιν αὐτὰ τὰ πράγματα, λέγουσι ταῦτα διότι παραπέμπουν εἰς πληρωμὴν τοῦ φόρου τοὺς καταναλωτάς. Καὶ ἀκριβῶς τοῦ καταναλωτοῦ εἶχεν ὑπ’ ὄψει ἡ Κυβέρνησις νὰ φεισθῇ ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις. Ὅταν ἐπέμενε καὶ ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις ὅπως συνεχισθῇ τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις, τοῦ καταναλωτοῦ, ἐπαναλαμβάνω, θέλει νὰ φεισθῇ ἐν τῷ παρόντι τουλάχιστον, διότι ἔχω καθῆκον νὰ σᾶς διαδηλώσω, ὡς θὰ ἀποδείξω καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν, ὅτι ὁ καπνὸς πωλεῖται ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις εἰς τιμὴν μικροτέραν εἰς τὸ ἥμισυ τῆς τιμῆς εἰς ἣν πωλεῖται ἐν ταῖς παλαιαῖς ἐπαρχίαις. Ὅταν γίνῃ ἡ συζήτησις θέλετε πεισθῆ περὶ αὐτοῦ. Εἶναι μαθηματικοὶ ὑπολογισμοὶ καὶ οὐδεμία θὰ μείνῃ περὶ τοῦ πράγματος ἀμφιβολία. Ὁ ἀξιότιμος κύριος Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος εἶπεν ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τοῦ μονοπωλίου δὲν πιέζεται μόνον ἡ παραγωγή, ἀλλὰ παραβλάπτεται καὶ ἡ βιομηχανία. Ἐν τούτοις δὲν θὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἡ βιομηχανία τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ, εἶναι ἄριστα ἀνεπτυγμένη ἐν Μακεδονίᾳ· ἀνέφερε δὲ καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς συμμίξεως τῶν καπνῶν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει καὶ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἐπεθύμουν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ ἀκουσθῶσιν αἱ γνῶμαι τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ εἶσθε παρεσκευασμένοι, ὅταν γίνῃ ἡ συζήτησις, νὰ ἀντικρούσητε ἂν θέλητε, τὰς σκέψεις αὐτῆς. Γνωρίζομεν ὅτι πολλοὶ λέγουσιν· ἂς ἀφήσωμεν τὰ καπνὰ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος νὰ πηγαίνωσιν εἰς τὴν Καβάλλαν, νὰ ἀναμιγνύωνται μὲ τὰ καπνὰ τῆς Καβάλλας καὶ τῆς Ξάνθης καὶ νὰ ἐξάγωνται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὡς καπνὰ τῆς Καβάλλας καὶ τῆς Ξάνθης, διότι εἰξεύρετε τί θὰ συμβῇ; Θὰ αὐξήσῃ ἡ τιμὴ τῶν καπνῶν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ θὰ ἐξάγωνται καὶ αὐτὰ μὲ τὴν τιμὴν τῶν καπνῶν τῆς Καβάλλας. Λοιπὸν κάμνω πρὸς ὑμᾶς τὴν δήλωσιν ὅτι θὰ ἦτο ἐγκληματικόν, ἐάν, ἀνεξαρτήτως τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, δὲν ἐλαμβάνομεν μέτρον νομοθετικὸν ὅπως ἀπαγορεύσωμεν τὴν τοιαύτην ἀνάμιξιν καπνῶν καλλιτέρας ποιότητος μετὰ τῶν καπνῶν τῆς πρώτης ποιότητος τῆς Μακεδονικῆς χώρας, ἐπιτρέποντες τοιουτοτρόπως νὰ δυσφημισθῇ προϊόν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἕνα πλοῦτον μέγαν τῆς μεγαλειτέρας ἤδη Ἑλλάδος. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ τὸ νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον, ὅπως μὴ ἐπιτρέπηται ἐξαγωγὴ ἀπὸ τοὺς Μακεδονικοὺς λιμένας καπνῶν ἐγχωρίου παραγωγῆς μετὰ ἀνάμιξιν πρὸς καπνὰ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ὁ ἐξαγόμενος καπνὸς τῆς Καβάλλας καὶ τῆς Ξάνθης, πρέπει νὰ ἐπιβλέπῃ τὸ Κράτος ὅπως μείνῃ καπνὸς ὁποῖος παρίσταται ἐξωτερικῶς ὅτι εἶναι. Μοὶ λέγετε, ὅτι ἡ ἀνάμιξις τῶν καπνῶν χρησιμεύει διὰ τὴν κατασκευὴν σιγαρέττου καλοῦ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ· δὲν πρόκειται νὰ ἐμποδισθῇ κανεὶς τῶν κατασκευαστῶν σιγαρέττων, ὅπως μεταχειρισθῇ καὶ καπνὰ Ἄργους, Φθιώτιδος καὶ Ἀγρινίου διὰ τὴν ἀνάμιξιν τοῦ καπνοῦ πρὸς κατασκευὴν τῶν σιγαρέττων. Αὐτὸ εἶναι δικαίωμά του, οὔτε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, πρόκειται νὰ ἀπαγορεύσῃ τοῦτο. Οἱ κατασκευασταὶ τῶν σιγαρέττων — γνωρίζετε δὲ ὅτι διὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἐπιτρέπεται ἡ ἐγκατάστασις σιγαρεττοποιείων καὶ ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι εἰς ἐλευθέραν ζώνην — οἱ κατασκευασταὶ σιγαρέττων θὰ δικαιοῦνται νὰ φέρωσι καπνὰ ὁθενδήποτε θέλουσιν, ἵνα κάμωσι τὴν ἀναγκαίαν μῖξιν, ἵνα ἱκανοποιήσωσι τὰς ἀπαιτήσεις τῶν πελατῶν των. Τοῦτο, ἂν θέλητε νὰ ἐπιτύχητε, θὰ τὸ ἐπιτύχητε. Τὸ νὰ ἀναμίξητε ὅμως φύλλα καπνοῦ ἄλλης προελεύσεως, μὲ φύλλα καπνοῦ Ξάνθης καὶ Καβάλλας, αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ οὐδέποτε θὰ ἐπιτρέψῃ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς σᾶς εἶπεν καὶ ἄλλο ἐπιχείρημα. Κύριοι ἐπρονοήσατε νὰ ἀφήσητε ἐλευθέραν τὴν κατασκευὴν τοῦ σιγαρέττου ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις ἀλλὰ νομίζετε ὅτι ἐπετύχετε τίποτε κατὰ τὴν στιγμὴν τὴν ὁποίαν ἀποκλείετε τὴν κατανάλωσιν εἰς τὸν ἐργοστασιάρχην ἀπαγορεύοντες εἰς αὐτὸν τὴν κατασκευὴν σιγαρέττων καὶ διὰ τὸ ἐσωτερικόν; Κύριοι, δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τὰ ἐργοστάσια σιγαρεττοποιΐας, τὰ ὁποῖα θὰ ἱδρυθῶσιν ἐν Μακεδονίᾳ, δὲν θὰ ἔχωσι κατανάλωσιν καὶ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἐλησμόνησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος συνάδελφος ὅτι ὁ κατασκευαστὴς σιγαρέττων ἐν Καβάλλᾳ ἢ ἐν Θεσσαλονίκῃ, θὰ ἔχῃ ὁλόκληρον τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, θὰ ἔχῃ τὴν Κρήτην, θὰ ἔχῃ τὴν Σάμον, θὰ ἔχῃ τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς δὲν ἰσχύει τὸ μονοπώλιον καὶ ὅπου δύναται ἄριστα νὰ πωλῇ τὰ σιγαρέττα του. Ἐὰν δύναται λοιπὸν νὰ ἔχῃ ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, θὰ ἔχῃ τοιαύτην ἐπὶ 3.200.000 περίπου κατοίκων. Ἀλλά, Κύριοι, μὴ πλανώμεθα ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Εἶναι οὐτοπία νὰ πιστεύωμεν ὅτι θὰ δημιουργηθῇ εὐκόλως νέα βιομηχανία σιγαρέττων σήμερον ἐν Μακεδονίᾳ, νέα βιομηχανία δυναμένη νὰ κατακτήσῃ τὰς Εὐρωπαϊκὰς ἀγοράς. Ἐὰν πρόκειται, καὶ ἐλπίζω ὅτι πρόκειται, νὰ ἔχωμεν βιομηχανίαν σιγαρέττων, θὰ τὴν ἔχωμεν μόνον, ἐὰν πείσωμεν τοὺς μεγάλους Οἴκους τῆς κατασκευῆς σιγαρέττων τῆς Αἰγύπτου, τοὺς ἔχοντας τὴν πελατείαν των, τοὺς ἔχοντας ἤδη γνωστὴν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν τὴν φίρμαν των, ἐὰν τοὺς πείσωμεν, λέγω, νὰ ἔλθουν νὰ ἱδρύσουν ἐργοστάσια παρέχοντες εἰς αὐτοὺς τοιαύτας εὐκολίας, ὥστε νὰ δύνανται ἐδῶ συμφερώτερον δι’ ἑαυτοὺς νὰ διεξάγωσι τὴν βιομηχανίαν ταύτην, παρ’ ὅσον διεξάγουσιν αὐτὴν ἐν Αἰγύπτῳ, μολονότι δυστυχῶς, γνωρίζετε, ὅτι καθημερινῶς ἐγείρονται ὑψηλὰ προχώματα κατὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν σιγαρέττων αὐτῶν καὶ τὰ πλεῖστα τῶν Κρατῶν τείνουν νὰ ἐγκαταστήσουν τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν ἐντὸς τῆς ἰδίας αὐτῶν χώρας. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος Βουλευτοῦ. Ἔχω ὅμως ν’ ἀπαντήσω καὶ εἰς κἄτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶπε κατερχόμενος τοῦ βήματος. Εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀμαυρώσῃ τὸ ἀξίωμα τῆς Βουλῆς καὶ τὴν περιωπὴν αὐτῆς ἐὰν θέτῃ ζητήματα ἐμπιστοσύνης προκειμένου περὶ τοιούτου θέματος.

§262Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διὰ νὰ ἀποκλείσῃ τὴν συζήτησιν, διότι οὕτω εἴπετε πρίν.

§263ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχουσι δυσκόλως ἄλλα ζητήματα δυνάμενα νὰ ἔλθωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κατὰ τὰ ὁποῖα Κυβέρνησις σεβομένη ἑαυτὴν νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς γνώμας της, θέτουσα εἰς τὴν πλάστιγγα καὶ τὴν τύχην αὐτῆς ὅσον τὸ προκείμενον ζήτημα. Διότι γνωρίζετε πολὺ καλῶς, ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἴδιος ἐκ Φθιώτιδος ἀξιότιμος Βουλευτής, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐγένετο σκέψις περὶ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ καὶ ὅμως δὲν ἐπραγματοποιήθη αὕτη, διότι πολλαπλᾶ συμφέροντα ἐθίγοντο δι’ αὐτοῦ. Ἀκριβῶς δὲ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἶναι ὅτι γνωρίζει πολὺ καλὰ ὅτι, ἐὰν ἅπαξ καταργηθῇ τὸ σύστημα τοῦ μονοπωλίου, ἡ ἐκ νέου ἐγκατάστασις αὐτοῦ θὰ εἶναι δυσχερεστάτη, καὶ δι’ αὐτὸ ἐγὼ προσπαθῶ νὰ τὸ σώσω. Ἀναγνωρίζω ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ φεισθῶ σήμερον τῶν νέων ἐπαρχιῶν, διότι ἡ φορολογία των εἶναι βαρεῖα, διότι καὶ εἰς τὴν φορολογίαν των τὴν τελωνειακὴν ἠναγκάσθημεν νὰ θέσωμεν πρόσθετόν τι βάρος· θέλω νὰ φεισθῶ αὐτῶν, ὥστε, τοὐλάχιστον σήμερον, νὰ μὴ πληρώσουν τὸν καπνὸν ἀκριβώτερον ἀπὸ ὅ,τι τὸν ἐπλήρωνον ἕως χθὲς καὶ νὰ δύνανται νὰ τὸν ἀγοράζουν εἰς τὸ ἥμισυ περίπου τῆς τιμῆς ἢ ὅτι πωλεῖται οὗτος εἰς τὸ λοιπὸν κράτος. Ἀλλὰ γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους τὸ μονοπώλιον εἶναι τὸ μόνον, διὰ τοῦ ὁποίου δύναταί τις νὰ συγκομίσῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἄφθονα ἐν καιρῷ τὰ χρηματικὰ ποσά, τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ· ὅταν δὲ τὰ ἐν τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι πράγματα εὐρροήσωσιν καὶ ὅταν οἰκονομικῶς ἐνισχυθῇ ἡ Νέα Ἑλλάς, τότε εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ θὰ κατορθώσῃ βεβαίως νὰ δώσῃ πολὺ ἀνωτέρας εἰσπράξεις, παρ’ ὅσας δύναται νὰ δώσῃ κάθε ἄλλο σύστημα. Αὐτὰ εἶναι, Κύριοι, ὅσα εἶχον νὰ εἴπω.

§264ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὐηρεστήθη τέλος πάντων νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν καὶ ν’ ἀπαντήσῃ πρὸς ὅσα ἐπιχειρήματα προέβαλον ἐγὼ κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἀναγνωρίσας καὶ αὐτὸς ὅτι ἡ ἀρχὴ αὕτη εἶναι τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ. Ἀλλὰ δι’ ὅσων εἶπεν κατώρθωσε πράγματι ν’ ἀναιρέσῃ κανὲν ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων μου; Δυστυχῶς ὄχι. Ἐν πρώτοις, Κύριοι, ἰσχυρίσθη αὐτὸς ὅτι δὲν πρόκειται τὸ Κράτος νὰ θυσιάσῃ διὰ τοῦ μονοπωλίου ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐγὼ σᾶς ἀνέφερα πρίν. Ἀλλ’ ἠρκέσθη μόνον εἰς τὸ νὰ ἰσχυρισθῇ τοῦτο, χωρὶς καὶ νὰ ἀποδείξῃ τὸν ἰσχυρισμόν του. Ὤφειλε δὲ ὁ κ. Πρωθυπουργός, καὶ ἐὰν ἤθελε νὰ περιορίσῃ τὴν συζήτησιν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ν’ ἀποδείξῃ τοὐλάχιστον ὅτι τὸ Κράτος κατὰ τοὺς τρεῖς μῆνας, δι’ οὓς ζητεῖται τώρα ἡ ἄδεια πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ μονοπωλίου εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας δὲν θὰ ζημιωθῇ 2,400,000 δραχ. ὡς ὑπελόγισα ἐγώ.

§265ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σᾶς ἀπήντησα ὅταν σᾶς εἶπον ὅτι ὑπὸ τὸ μονοπώλιον ὁ καπνὸς πωλεῖται ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεως τῆς τιμῆς παρ’ ὅσον πωλεῖται ἐδῶ. Ἅμα θέλητε νὰ ἐφαρμόσητε τὴν ἰδίαν ταρίφαν καὶ ἐκεῖ, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ εἰσπράξητε αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα λέγετε ὅτι χάνει τὸ Κράτος ὑπὸ τὸ μονοπώλιον. Νὰ ἴδητε ὅμως ἐὰν εἶναι σκόπιμον νὰ κάμητε αὐτό.

§266ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ ἐγὼ ἀπέδειξα προηγουμένως ὅτι ὁ καπνὸς ὡς ἀντικείμενον οὐχὶ ἁπλῶς ἀπολαυστικὸν ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν ὑγείαν, θεωρεῖται καὶ εἶναι ἐπιδεκτικὸς βαρυτάτης φορολογίας· ὅτι δὲ πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς τοιαύτης φορολογίας κατὰ τοῦ λαθρεμπορίου, τὰ πλεῖστα τῶν πεπολιτισμένων κρατῶν προσέφυγον εἰς τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, ἐκ λόγων καθαρῶς ταμιευτικῶν ἀπέναντι τῶν ὁποίων τίθενται ἐν δευτέρᾳ μοίρᾳ τὰ συμφέροντα τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανικῆς ἐπεξεργασίας τοῦ καπνοῦ. Τὰ συμφέροντα δὲ ταῦτα θέλουσαι νὰ προστατεύσωσι κατὰ τὸ δυνατὸν ἄλλαι χῶραι, ὡς ἡ Γερμανία ἡ Β. Ἀμερική, τὸ Βέλγιον, ἡ Ρωσσία καὶ ἡ Βουλγαρία, ἀπέφυγον τὸ μονοπώλιον ἀρκεσθεῖσαι εἰς τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως τὸν εἰσπραττόμενον καὶ ἐν αὐταῖς περίπου, ὡς ἐν Ἑλλάδι καίτοι οὕτω πως τὸ Κράτος εἰσπράττει ὀλιγώτερα τῶν εἰσπραττομένων διὰ τοῦ μονοπωλίου ὡς ἐφαρμόζεται τοῦτο ἰδίως ἐν Γαλλίᾳ, Ἱσπανίᾳ καὶ Αὐστρίᾳ. Ἀλλὰ Κύριοι, τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, ὡς ἐφαρμόζεται τώρα ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις καὶ ὡς θέλει νὰ παρατείνῃ αὐτὸ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ μόνον τὰ κακὰ τοῦ μονοπωλίου τῶν χωρῶν τὰς ὁποίας ἀνέφερα, οὐχὶ δὲ καὶ τὰ καλὰ αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο, ἐνῷ καταπιέζει αὐτὸ τὴν παραγωγὴν καὶ τὸ ἐμπόριον καὶ παρακωλύει τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανικῆς ἐπεξεργασίας τοῦ καπνοῦ, οὐχ ἧττον, ἀντὶ ν’ αὐξήσῃ τὴν σχετικὴν πρόσοδον τοῦ Κράτους, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν νῦν εἰσπραττόμενον διὰ τῶν ταινιῶν φόρον καταναλώσεως, περιορίζει αὐτὴν σχεδὸν εἰς τὸ ἓν πέμπτον τούτου. Δὲν πρέπει δέ, νὰ νομίσητε ὅτι τὸ Κράτος θὰ εἰσπράττῃ ὑπὸ τὸ μονοπώλιον ὀλιγώτερα, διότι ὀλιγώτερα θὰ πληρώνουσιν ὑπ’ αὐτὸ καὶ οἱ καταναλωταί. Ἡ κατανάλωσις θὰ καταβάλῃ πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράττῃ τὸ Δημόσιον, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι τὸ μεγαλείτερον μέρος αὐτῶν θὰ κρατῇ ἡ ἀνάδοχος τοῦ μονοπωλίου ἑταιρεία ὡς ἔξοδα διαχειρίσεως, τόκους τῶν κεφαλαίων της κλπ. Εὐλογοφανέστερόν πως εἶναι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καθ’ ὃ ὑπὸ τὸ μονοπώλιον ἐπιτρέπεται ὁ καθορισμὸς διαφόρων τιμῶν τοῦ καπνοῦ ἀναλόγως τῶν ποιοτήτων του κατ’ ἀκολουθίαν δὲ καὶ φορολογικὴ κλῖμαξ οὕτως ὥστε νὰ μὴ πληρώνωσι τὸν ἴδιον φόρον καὶ οἱ πλούσιοι καὶ πτωχοί, ὡς συμβαίνει ὑπὸ τὸ κρατοῦν παρ’ ἡμῖν φορολογικὸν σύστημα. Ἀλλ’ ἔπρεπε, χάριν μόνης αὐτῆς τῆς φορολογικῆς ἀναλογίας, τὸ μὲν Δημόσιον νὰ θυσιάσῃ τόσα ἑκατομμύρια, ὡς ἀπέδειξα ἐγώ, ἡ δὲ παραγωγή, τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ βιομηχανία τοῦ καπνοῦ νὰ καταπιεσθῶσι διὰ τοῦ μονοπωλίου; Ἐπὶ τέλους κ. Πρωθυπουργὲ ἠδύνασθε νὰ καθιερώσητε φορολογικήν τινα διαβάθμισιν καὶ ὑπὸ τὸ κρατοῦν φορολογικὴν σύστημα διὰ τῶν ταινιῶν. Μήπως καὶ ἐν Ρωσσίᾳ ὑπὸ τὸ αὐτὸ περίπου φορολογικὸν σύστημα, δὲν ἔχουσι καθιερωθῆ τρεῖς φορολογικαὶ βαθμίδες ἐπὶ τοῦ καπνοῦ; Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προσεπάθησε πανθ’ ὅσα εἶπον ἐγὼ ὑπὲρ τῆς βιομηχανικῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν τῶν παλαιῶν καὶ τῶν νέων ἐπαρχιῶν καὶ ὑπὲρ τοῦ μεγάλου μέλλοντος, τὸ ὁποῖον διανοίγεται εἰς αὐτὴν ὑπὸ τὸ κρατοῦν ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι φορολογικὸν σύστημα, ἐνῷ ὑπὸ τὸ μονοπώλιον οὐδεὶς λόγος δύναται νὰ γίνῃ περὶ τούτου, προσεπάθησε, λέγω, νὰ τὰ ἀνατρέψῃ διὰ τῆς ἑξῆς ἀποστροφῆς. Εἶπε μετὰ στόμφου πολλοῦ ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐπιτρέψῃ αὐτὸς νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας οὐδὲ φύλλον καπνοῦ ἐκ τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν πρὸς σύμμιξιν, διότι οὕτω πως μόνον θὰ ἐμπνεύσῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι τὰ πεφημισμένα καπνὰ τῶν νέων ἐπαρχιῶν θὰ διατηρήσωσι τὴν ἁγνότητα καὶ τὰς ποιότητας αὑτῶν ἀδιαφιλονεικήτους. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπέπεσεν οὕτω πως εἰς προφανῆ ἀντίφασιν πρὸς ὅσα εἶπε μετ’ ὀλίγον περὶ προσελκύσεως τῶν μεγάλων ἐργοστασιαρχῶν τῆς σιγαρεττοποιΐας ἐξ Αἰγύπτου εἰς τὰς νέας ἡμῶν ἐπαρχίας. Ὡς φαίνεται, δὲν εἶναι αὐτὸς καπνιστής, διότι ἄλλως δὲν ἐξηγεῖται πῶς φαντάζεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφέρωσιν οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἐργοστασιάρχαι τὴν βιομηχανίαν των, τῆς ὁποίας βάσις εἶναι ἡ ἐπιτυχὴς σύμμιξις διαφόρων ποιοτήτων καπνοῦ, ἐξ Αἰγύπτου εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας, ἀφοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει ἀπόφασιν ἀμετάτρεπτον νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν εἰσαγωγὴν ἄλλων καπνῶν εἰς αὐτάς. Πῶς δὲ συμβιβάζει αὐτὸς τὴν τοιαύτην ἀπαγόρευσίν του πρὸς τὴν σύμβασιν τοῦ μονοπωλίου, καθ’ ἣν ἐπιτρέπει εἰς τὴν ἀνάδοχον τούτου ἑταιρείαν νὰ εἰσάγῃ ἔξωθεν καπνὰ πρὸς σύμμιξιν μετὰ τῶν καπνῶν τῶν νέων ἐπαρχιῶν; Ἐννοεῖ ἆρά γε ὅτι πρέπει αὐτὴ νὰ ἔχῃ καὶ τὸ ἀποκλειστικὸν προνόμιον τῆς κατασκευῆς σιγαρέττων ὄχι μόνον διὰ τὴν ἐγχώριον κατανάλωσιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐξαγωγὴν αὐτῶν εἰς τὰς ξένας ἀγορᾶς; Ἡ περὶ ἧς ὅμως ὁ λόγος διάταξις τῆς συμβάσεως δικαίως ἐνέβαλεν εἰς ἀνησυχίαν πολλὴν καὶ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς καὶ τοὺς καπνεμπόρους ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἀνάδοχος Κύριοι, ἑταιρεία τοῦ μονοπωλίου ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις, εἶναι ἀπότοκος τῆς Ῥεζὶ τοῦ καπνοῦ ἐν τῷ Ὀθωμανικῷ Κράτει, ἥτις ἀνέκαθεν πᾶσαν προσπάθειαν κατέβαλεν ὅπως ἐξαπλώσῃ τοὺς γαμψοὺς ὄνυχάς της καὶ ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἄνευ ἀποτελέσματος, διότι αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀπέκρουσαν πᾶσαν σχετικὴν πρότασίν της. Εὔχομαι, Κύριοι, νὰ μὴ ἐπαληθεύσωσιν οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους ἔχουσι τώρα οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ οἱ καπνέμποροι καὶ τῆς Παλαιᾶς, μάλιστα δὲ οἱ τῆς Νέας Ἑλλάδος, καὶ τοὺς ὁποίους ὁμολογῶ ὅτι συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ πληρέστατα. Ἐν τούτοις εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Ῥεζὶ τοῦ Ὀθωματικοῦ Κράτους ἐπιθυμεῖ ἀνέκαθεν νὰ καταφέρῃ καίριον τραῦμα εἰς τὴν καπνοπαραγωγὴν καὶ τὸ καπνεμπόριόν μας, διότι ἐλπίζει, ὡς φαίνεται, ὅτι θὰ ἀρυσθῇ ἐντεῦθεν μεγάλα ὀφέλη. Πρὸς τοῦτο δὲ παρέχεται τώρα εἰς αὐτὴν λαμπρὰ εὐκαιρία διὰ τῆς παρατάσεως τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις ὑπὸ τὴν ἔμμεσον διαχείρισίν της καὶ ὑπὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον παρέχεται διὰ τῆς συμβάσεως εἰς αὐτήν, νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας καπνὰ ἔξωθεν. Μὴ ἀμφιβάλλετε, Κύριοι, ὅτι τὰ καπνὰ αὐτὰ θὰ εἰσάγωνται ἐκ τῶν Ἀσιατικῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους καὶ θὰ εἶναι μὲν ἑφθηνότατα, ἀλλὰ καὶ κακίστης ποιότητος. Οὕτω πως θὰ ἐπιτύχῃ αὐτὴ δύο σκοπούς, ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ὑποτιμήσῃ τὰ κατωτέρας ποιότητος καπνὰ τῶν νέων ἐπαρχιῶν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ὥστε νὰ καταστῇ πλέον προβληματικὴ ἡ περαιτέρω καλλιέργειά των, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ κατορθώσῃ διὰ τῶν σιγαρέττων τὰ ὁποῖα θὰ κατασκευάζῃ καὶ θὰ ἐξαπεστέλλῃ αὐτὴ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ὡς Μακεδονικά, νὰ ὑπονομεύσῃ τὴν φήμην τῶν καπνῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Τώρα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἴσως παρηγορεῖται μὲ τὴν πενταετῆ μόνον παράτασιν τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις, μετὰ παρέλευσιν τῆς ὁποίας, ἂν ἴδῃ ὅτι πραγματοποιοῦνται ἐν τῷ μεταξὺ οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους ἐξεδήλωσα πρὸ μικροῦ, δὲν θὰ ἀνανεώσῃ πλέον τὸ μονοπώλιον. Ἐγὼ ὅμως πολὺ φοβοῦμαι μήπως εἶναι τότε ἀργά. Ἐντὸς πέντε ἐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ τοιαύτη τις καταστροφή, ὥστε νὰ εἶναι αὐτὴ ὕστερον δυσεπανόρθωτος. Εἶναι, Κύριοι, λυπηρὸν ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καμμύει τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸ τοιούτου κινδύνου, τὸν ὁποῖον αὐτὸς καὶ μόνος εἶναι εἰς θέσιν νὰ προλάβῃ, ἀφοῦ συγκεντροῖ τὴν σήμερον ἐν τῷ προσώπῳ αὐτοῦ νομοθετικὴν καὶ ἐκτελεστικὴν παντοδυναμίαν. Εἶναι λυπηρὸν ὅτι, ἀπέναντι αὐτῆς τῆς πρωθυπουργικῆς παντοδυναμίας, μάταιαι ἀποβαίνουσιν αἱ προσπάθειαι ἡμῶν τῶν εὐαρίθμων ἀντιπολιτευομένων, ὅπως τὸν ἀναχαιτίσωμεν ἐν τῇ κατωφερείᾳ εἰς ἣν αὐτὸς ἀπὸ πολλοῦ ἔχει ἐξολισθήσει ἰδίως ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικήν. Ἐγώ, Κύριοι, συνδυάζων τὸν ἐκ τῆς παρατάσεως τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ ἐπικρεμάμενον κίνδυνον, πρὸς τὸν ἐπαπειλούμενον ἀποκλεισμὸν τῶν καπνῶν καὶ τῶν νέων καὶ τῶν παλαιῶν ἡμῶν ἐπαρχιῶν ἐκ τῆς κυριωτάτης ἀγορᾶς των τῆς Αἰγυπτιακῆς, ὅπου ἔμεινεν ἐλεύθερον τὸ στάδιον εἰς τὰ καπνὰ τῆς Ῥωσίας Τουρκίας καὶ Βουλγαρίας, ὁμολογῶ ὅτι ἀνησυχῶ τὰ μάλιστα διὰ τὴν τύχην ἑνὸς τῶν κυριωτάτων καὶ πολυτιμοτάτων προϊόντων μας τόσῳ μᾶλλον ὅσῳ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐμμένει ἀνένδοτος εἰς ἣν ἔλαβεν ἅπαξ ἀπόφασιν περὶ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, ἀδιαφορῶν παντάπασι διὰ τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους περικλείει αὐτὸ διὰ τὸ Κράτος καὶ τὴν χώραν.

§267Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Λαμβάνω, Κύριοι, καὶ ἐκ δευτέρου τὸν λόγον. Διΐσταμαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· δηλῶ ὅτι ἐγὼ ἔχω μεγαλειτέραν ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτὴν παρ’ ὅτι ἡ ἰδία θέλει νὰ ἔχῃ. Ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἑαυτὴν οὐχὶ ἐπαρκῶς παρεσκευασμένην, ὅπως ἀναλάβῃ εἴτε τὸ μονοπώλιον τοῦ Κράτους διὰ τῶν ὀργάνων της εἴτε ἐφαρμόσῃ τὸ ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ ἤδη ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι πάλιν διὰ τῶν ὀργάνων της. Ἐγὼ λοιπὸν ἔχω μεγαλειτέραν ἐμπιστοσύνην ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἰδία πρὸς ἑαυτὴν καὶ διὰ τοῦτο θέλω καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ ἀποβάλῃ τὴν ἰδέαν εἴτε ὅτι εἶναι ἀπαράσκευος εἴτε ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ζημία. Φρονῶ ὅτι τὸ προκείμενον ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ συνδεθῇ μὲ ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καθόσον εἶναι ζήτημα ἐξετάσεως οἰκονομικῆς, εἶναι ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματισθῶσι πολιτικαὶ γνῶμαι διάφοροι, διότι ἀναμφιβόλως ὅλαι αἱ μερίδες τόσον ἐντὸς τῆς Βουλῆς ὅσον καὶ τὰ πολιτικὰ κόμματα τὰ ἐκτός, ἐνδιαφέρονται κατὰ τίνα τρόπον ἡ Ἑλλὰς θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν καπνοπαραγωγὴν περισσότερον καὶ πῶς θὰ κερδήσῃ τὸ Δημόσιον ἐκ τοῦ τοιούτου ἢ τοιούτου συστήματος τῆς φορολογίας. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως τῆς συζητήσεως ἐθίχθησαν ἄλλα ζητήματα, περὶ τῶν ὁποίων ἐν συντομίᾳ πρέπει νὰ λεχθῶσι τινά. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐνόμισεν ὅτι ἔχει καθῆκον ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία νὰ φορολογήσῃ ἐλαφρότερον τὰς νέας χώρας καὶ τὴν πολιτικήν της αὐτὴν ἐξεδήλωσεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ δασμολογίου, διότι, μολονότι ηὔξησε τὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα εἰσάγονται εἰς τὰς νέας χώρας, ἐντούτοις παρεδέχθη φορολογίαν πολὺ μικροτέραν ἐκείνης, ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν ἕπεται ὅτι τοῦτο εἶναι καὶ τὸ ὀρθότερον σύστημα. Αἱ νέαι χῶραι δὲν φοβοῦνται τὴν βαρεῖαν φορολογίαν. Θὰ ὑποβληθῶσιν εὐχαρίστως εἰς αὐτήν, ἂν ἔχωσι τὰ ἀνταλλάγματα. Αἱ νέαι χῶραι ἔχουσιν ἀνάγκην ἔργων, ἔχουσιν ἀνάγκην ἀσφαλείας, ἔχουσιν ἀνάγκην τελείου ἐξελληνισμοῦ τῶν μερῶν των καὶ ὄχι μικροτέρας φορολογίας καὶ ἀπόδειξις ὅτι δὲν παρετηρήθη ἀπὸ κανὲν σημεῖον διαμαρτυρία, διότι ηὔξησεν ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς εἰς τὰς νέας χώρας. Πανταχόθεν εἴχομεν διαμαρτυρίας διατί ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐφήρμοσε τὸ δασμολόγιον καὶ διὰ τὰ ὑπάρχοντα εἴδη, ὁ δὲ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διατελέσας ἐκεῖ διοικητής, δύναται νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν εὗρε τὸ πνεῦμα τῶν κατοίκων τῶν νέων χωρῶν ἐναντίον τῆς αὐξήσεως τῆς φορολογίας. Ἀλλ’ ἂν δι’ ὅλα τὰ εἴδη οἱ κάτοικοι τῶν νέων χωρῶν θὰ ἦσαν διατεθειμένοι νὰ ἀναλάβωσι τὰ βάρη τῆς φορολογίας τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, ὅπως ἔχωσι τὰ ἀνταλλάγματα εἰς ἔργα, προκειμένου περὶ τοῦ καπνοῦ δὲν ὑπάρχει καμμία δικαιολογία, ὅπως ἐκεῖνοι καταναλίσκωσιν ἐφθηνότερον καπνὸν τοῦ καπνοῦ τὸν ὁποῖον καταναλίσκουσιν οἱ Ἕλληνες τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ μὴ ἀφομοιωθῇ ἡ φορολογία οὐδ’ εἶναι τόσον πάρεργον τὸ ζήτημα αὐτό, κατὰ πόσον καὶ διὰ τοὺς τρεῖς μῆνας ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα ἂν αἱ νέαι χῶραι πρέπει νὰ φορολογῶνται ἐλαφρότερον ἢ βαρύτερον. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς τοῦτο, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ φορολογήσῃ ἐλαφρότερον τὰς νέας χώρας, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ τοῦτο δι’ οἱουδήποτε συστήματος ἐφαρμόζουσα φορολογικὸν μέτρον διάφορον· θὰ ἠδύνατο νὰ ἐφαρμόσῃ μικτὸν σύστημα ἀναλόγως τῆς ἀξίας τοῦ καπνοῦ καὶ οὕτω τὰς μὲν ἀπόρους τάξεις νὰ φορολογήσῃ ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι ἤδη φορολογοῦνται, τὰς δὲ εὐπόρους τάξεις νὰ τὰς φορολογήσῃ βαρύτερον, φορολογοῦσα τὰς καλλιτέρας ποιότητας, διότι δὲν θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι οἱ πλούσιοι τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς Καβάλλας πρέπει νὰ ἀγοράζωσιν ἐφθηνότερα.

§268ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀκριβῶς· αἱ κατώτεραι τάξεις, περὶ τῶν ὁποίων φαίνεσθε προνοοῦντες, ἀγοράζουν ἐφθηνότερον μὲ 15 καὶ 27 λεπτὰ τὸ πακέτο τῶν 20 σιγαρέτων.

§269Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ποῖος κερδίζει τότε; Ἡ βαρυτέρα φορολογία δὲν εἶναι εἰς ὄφελος τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἓν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐλέχθη. Δὲν εἰξεύρω ἂν ἡ Κυβέρνησις διατελῇ ἐν γνώσει ὅτι δὲν ὑπάρχει κανὲν μέρος τοῦ κόσμου—διότι ἡμεῖς συνειθίσαμεν νὰ μὴ νεωτερίζωμεν καὶ ἂν κανεὶς εἴπῃ τίποτε νέον φαίνεται παράδοξον — εἰς τὸ ὁποῖον ἰσχύει μονοπώλιον διδόμενον εἰς Ἑταιρίας καὶ δὴ εἰς ξένην Ἑταιρίαν. Ἔχει καὶ ἡ Γαλλία μονοπώλιον, ἔχει καὶ ἡ Ἰταλία μονοπώλιον, ἀλλ’ αὐταὶ ἀσκοῦσιν αὐτὸ διὰ τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους, δύνανται δὲ ὁποτεδήποτε νομίσωσιν ὅτι ἐπέστη ἡ ὥρα νὰ καταργηθῇ, νὰ καταργήσωσιν αὐτὸ τὴν ἑπομένην ἡμέραν. Δὲν δεσμεύονται διὰ συμβάσεων καὶ μάλιστα διὰ πολλὰ ἔτη.

§270ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὑπάρχει εἰς τὴν Ἱσπανίαν.

§271Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀνέμενον νὰ μοὶ εἴπητε αὐτὸ κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ θὰ ἦτο εὐτύχημα νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ Ἱσπανία. Σᾶς εἶπον, Κύριε Ὑπουργέ, ὅτι καὶ τὸ μονοπώλιον θὰ ἐδεχόμην νὰ δοθῇ εἰς Ἑταιρίαν καὶ εἰς οἱασδήποτε ὑποχρεώσεις νὰ ὑπαχθῶμεν εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ὑπέρτεραι ἀνάγκαι τοῦ Κράτους, ἀνάγκαι ἐξευρέσεως δανείου θὰ ἐπέβαλον οἱουσδήποτε βαρεῖς ὅρους. Μὴ φέρετε λοιπὸν τὴν Ἱσπανικὴν ὡς παράδειγμα, ἡ ὁποία εὑρέθη εἰς πολὺ χειροτέραν κατάστασιν παρ’ ὅτι εὑρέθη ἡ Ἑλλάς. Μονοπώλιον ἰσχύει εἰς τὴν χώραν ἐκείνην ὅπου ὅμως ὁ καπνὸς παράγεται εἰς ὀλίγην ποσότητα πέραν τῆς καταναλώσεως ἢ ἔλαττον τῆς καταναλώσεως. Τὸ μονοπώλιον ἐξετάζεται, μόνον ἀπὸ ὅσους ἠσχολήθησαν εἰς ταῦτα ὡς μέσον φορολογίας μόνον ὡς καλλίτερον μέσον ἐπιτυχίας τοῦ οἰκονομικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι πρέπει νὰ εἰσέρχηται εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον ὅσῳ τὸ δυνατὸν περισσότερον ποσὸν ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πληρώνει ὁ ἰδιώτης, δηλαδὴ νὰ μὴ μεσολαβῶσι μεταξὺ τοῦ φορολογουμένου καὶ τοῦ Δημοσίου πρόσωπα περισσότερα τὰ ὁποῖα νὰ καρπῶνται αὐτὰ μόνα τὰ κέρδη. Ἂν ἑπομένως ἐγεννᾶτο εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ ζήτημα κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἠδύνατο τὸ Κράτος νὰ εἰσπράξῃ περισσότερα, θὰ ἐτασσόμην μὲ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὸ μονοπώλιον τοῦ Κράτους θὰ ἦτο ὁ καλλίτερος τρόπος. Μόνον λοιπὸν εἰς τὰς χώρας αἱ ὁποῖαι δὲν παράγουν ἀρκετὸν καπνὸν διὰ τὴν ἐσωτερικὴν αὐτῶν κατανάλωσιν, μόνον εἰς αὐτὰς ὑπάρχει μονοπώλιον ὡς μέσον φορολογίας, διότι αὐτὰ τὰ Κράτη δὲν ἔχουν νὰ ἀπασχοληθοῦν μὲ κατανάλωσιν βιομηχανικὴν καπνοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἡ δὲ Ἀγγλία ἀπαγορεύει τὴν καπνοφυτείαν διὰ νὰ μὴ ἐπέρχηται ἀνωμαλία εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ κατὰ τὴν εἰσαγωγήν. Ὥστε τὰ Κράτη ταῦτα ἠσχολήθησαν μὲ τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ ἐφ’ ὅσον παρουσιάσθη εἰς αὐτὰ τὸ ζήτημα ἂν θὰ εἰσπράξουν περισσότερα ἀπὸ τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ διὰ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου τρόπου. Ἐκεῖ ὅμως ὅπου ὑπάρχει παραγωγή, ἐκ τῆς ὁποίας τὸ ἓν δέκατον καταναλίσκεται ἐν τῷ τόπῳ, τὰ δὲ ἐννέα δέκατα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς καταναλώσεως τῶν ἐννέα δεκάτων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἔχομεν δὲ τὴν πληροφορίαν ὅτι εἰς τὰς νέας χώρας παράγονται 15 ἑκατομμύρια ὀκ. καπνοῦ καὶ θὰ γίνουν 30 ἐφ’ ὅσον ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶναι καλλιτέρα τῆς Τουρκικῆς. Διατί νὰ φροντίζωμεν περὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου τῆς σήμερον καὶ ὄχι τῶν 30 ἑκατομμυρίων τῆς αὔριον; Τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὄχι τὸ ζήτημα περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐνεργήσῃ τὸν ἔγγειον φόρον κατὰ τὴν παραγωγήν.

§272ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Περιμείνατε νὰ μάθητε τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως.

§273Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ χαρῶ καὶ θὰ εἶμαι ὑπερήφανος, ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς σᾶς βεβαιῶ ὅτι θὰ εἶναι ἡ τελευταία χώρα ἐν ᾗ θὰ ἐφαρμοσθῇ ξενικὸν μονοπώλιον. Τὴν Ἑλλάδα πρέπει νὰ τὴν ἀπασχολῇ πάντοτε τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ καπνοῦ καὶ ὄχι ἁπλῶς τοῦ καπνοῦ, τῆς βιομηχανίας καπνοῦ εἰς σιγαρέττα. Εἶναι πλεῖστοι ἄλλοι λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους κατ’ οὐδένα λόγον ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ ὅπως κανονίσῃ τὴν τύχην τοῦ μονοπωλίου διὰ μικρὸν χρονικὸν διάστημα. Δὲν ἐγνώσθη ἀκόμη ἡ θέλησις τῶν λαῶν ἐκείνων τῶν καπνοφόρων νέων ἐπαρχιῶν, ἀφοῦ δὲν ἔχουν ἐνταῦθα ἀντιπροσώπους. Δὲν θὰ ἔχουν παράπονον οἱ ἐλευθερωθέντες ἐκεῖνοι Ἕλληνες, ὅτι κανονίζεται ἡ τύχη τοῦ προϊόντος αὐτῶν ἀπὸ τὰ φῶτα τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἡμεῖς, χωρὶς νὰ ζητήσωμεν καὶ τὴν γνώμην ἐκείνων; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνόμισεν ὅτι καθιεροῖ μίαν ἀρχὴν ἠθικὴν τοῦ Κράτους, ὅτε εἶπεν ὅτι θὰ λάβῃ μέτρα ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὅπως τὰ ἐξαγόμενα εἴδη διὰ τὸ ἐξωτερικόν, φέρωσι τὴν ἀπόδειξιν ὅτι προέρχονται ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον πραγματικῶς ἐξάγονται καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ ποτὲ ὅπως ἑλληνικὰ καπνὰ ἄλλα παρασταθῶσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὡς προερχόμενα ἐκ Καβάλλας. Ἀλλ’ ὅλα τὰ Κράτη προσπαθοῦσι νὰ δώσωσι μίαν φήμην εἰς τὸ προϊόντων, αἱ δὲ ποιότητες αὐτοῦ οὐδέποτε ἀπησχόλησαν τὰ Κράτη. Διὰ τὴν σταφίδα μας ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνόμισε καλὸν νὰ φέρῃ διακρίσεις, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἤθελε φέρει πλῆγμα εἰς τὴν παραγωγήν. Κορινθιακὴ σταφὶς λέγεται παντοῦ. Οὔτε οἱ οἶνοι τῆς Γαλλίας εἶναι ὅλοι πρώτης ποιότητος. Ὁ καμπανίτης ἔπαυσε νὰ παράγηται ἐν Καμπανίᾳ, ἀλλ’ ἡ Γαλλία στέλλει ἔξω σαμπάνιες καὶ οἴνους οἱ ὁποῖοι κατασκευάζονται ἀπὸ πρώτην ὕλην ἑλληνικὴν καί τινας ἄλλας ὕλας, ἀπὸ ξύλον π.χ. καὶ πωλοῦνται οἱ οἶνοι της διότι ἔχουν ἐτικέτα μὲ γράμματα γαλλικά. Ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ κατορθώσῃ, ὥστε οἵαν φήμην ἔχουν τὰ σιγάρα τῆς Κούβας, νὰ ἔχουν καὶ τὰ καπνὰ τῆς Ἑλλάδος. Οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι δὲν γνωρίζουν τί καταναλίσκουν; καταναλίσκουν ἐτικέτταν! Οἱ Ἕλληνες οἱ κατασκευασταὶ καπνῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, εἰξεύρετε ὁποῖον καπνὸν εἰσάγουν εἰς κατανάλωσιν; Τὰ καπνὰ τοῦ Ἄργους τὰ ἀναμιγνύουν μὲ ἄλλα καπνὰ καὶ τὰ δίδουν εἰς κατανάλωσιν. Δὲν πρέπει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ δεσμευθῇ διὰ συμβάσεως ἀλλὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ τοὺς σοφοὺς εἰς τὸ εἶδος τοῦτο Ἕλληνας, νὰ μετακαλέσῃ αὐτοὺς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔλθωσιν ἐν Ἑλλάδι νὰ κατασκευάσουν σιγαρέττα διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ὅταν ὑπάρχῃ μονοπώλιον. Ἡ ἐξέλιξις ἐν τῇ βιομηχανίᾳ εἶναι βαθμιαία καὶ ὄχι ἀπότομος. Ἀλλὰ πῶς θέλετε οἱ ἐγκατεστημένοι ἀλλοῦ καὶ κερδαίνοντες νὰ ἔλθωσιν ἐδῶ; Ὅταν ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιτοπίου καταναλώσεως ἔχουν μίαν βάσιν. Ὅταν λοιπὸν ἡ μῖξις εἶναι ἐλευθέρα καὶ ἔχουν ὡς βάσιν καταναλώσεως τὸ ἐσωτερικὸν εἴτε διὰ τοῦ συστήματος τῶν ταινιῶν εἴτε ἄλλως, ὅταν οἱ μικροὶ παραγωγοὶ δυνηθῶσι βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον ν’ ἀναπτυχθῶσιν ἐν τῇ βιομηχανίᾳ, τότε...

§274ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ποῖος τοὺς ἐμποδίζει;

§275Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τοὺς ἐμποδίζει τὸ μονοπώλιον.

§276ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίνα σχέσιν ἔχει ὁ κατασκευαστὴς σιγαρέττων μὲ τὸ μονοπώλιον.

§277Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔχει διότι ὁ κατασκευαστὴς δὲν θὰ ἔχῃ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν ἕνεκα τοῦ μονοπωλίου. Ὁ ἀριθμὸς τῶν τοιούτων ἐπιχειρηματιῶν θὰ ἐλαττωθῇ κατὰ πολύ. Δὲν ὑπάρχει περιορισμός. Δὲν πρόκειται περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν σήμερον, ἀλλὰ περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπάρξωσιν αὔριον. Ἀλλ’ ἂν ὅλα τὰ ἄλλα ἐπιχειρήματα δὲν θὰ ἦσαν ἀρκετά, αὐτὸ τὸ τελευταῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὰς χρηματικὰς ὠφελείας ἀλλὰ μὲ αὐτὴν τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους, αὐτὸ καὶ μόνον, νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὸν νὰ πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ θελήσῃ νὰ παρατείνῃ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ὑπάρχει συναφὲς μὲ ἐξουσίαν ἡ ὁποία κατηργήθη. Ἀπορῶ δὲ πῶς θαυμάζεται καὶ τὸ ἕτερον σύστημα, καθὸ ἡ ἑταιρεία ἡ ξένη θὰ εἰσπράττῃ καὶ τὸν φόρον αὐτόν. Ἔπρεπε νὰ διστάσῃ πολὺ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐπιτρέψῃ τοιοῦτό τι καὶ νὰ δώσῃ εἰς ξένην Ἑταιρείαν τὸ δικαίωμα νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς αὐτό.

§278Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω πρός τινα ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ἐνόμισεν ὅτι πρόκειται περὶ δολίας ἀναμίξεως τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ καὶ ἔσπευσε νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι δὲν εἶναι ἠλίθιοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουν καπνόν, καὶ θὰ γνωρίσουν ὅτι μεταξὺ τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ τῆς Καβάλλας ἀγοράζουσι καὶ πρόστυχα φύλλα καπνοῦ. Τοῦτο εἶναι ἐπιχείρημα τελείως ἀστήρικτον. Ἄλλως τε ἐν Ἑλλάδι προστατεύεται ἡ καλὴ πίστις κατὰ τοιούτου δόλου διὰ τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ἔχει ψηφίσει ἡ Βουλὴ περὶ πωλήσεως τῆς σταφίδος καὶ περὶ παρανόμου συναγωνισμοῦ. Τὸ ἐπιχείρημα ἑπομένως αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ τῆς ἱδρύσεως σιγαρεττοποιΐας, τὸ ὁποῖον νομίζει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν διὰ τοῦ καθεστῶτος συστήματος, εἰς αὐτὸ πλανᾶται κατὰ τοῦτο, ὅτι ἡ ἐσωτερικὴ κατασκευὴ σιγαρέττων προϋποθέτει ὡς βάσιν πάντοτε τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, δὲν εἶναι δὲ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὅτι ἔχομεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καθ’ ἣν στιγμὴν χωρίζει τὴν Παλαιὰν ἀπὸ τὴν Νέαν Ἑλλάδα, διότι ἡ Παλαιὰ Ἑλλὰς ἀποτελεῖ ἐξωτερικὸν διὰ τὴν Νέαν Ἑλλάδα ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τῆς ὁποίας θὰ κατασκευάζωνται τὰ σιγαρέττα. Ὥστε καὶ εἰς αὐτὸ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει ἄδικον. Περιπλέον δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ βιομηχανία σοβαρὰ ἐκεῖ παρὰ ἀπὸ τοὺς πλουσίους, ἀπὸ τὴν πλουτοκρατίαν· ἀρνεῖται οὕτω τὸ δικαίωμα τῆς ἱδρύσεως καὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως μιᾶς βιομηχανίας εἰς τοὺς μικροὺς κεφαλαιούχους ἡ Κυβέρνησις, ὅπως εἶναι ὅλοι οἱ Ἕλληνες τῶν ὁποίων ἡ κυρία βάσις ἀρχικῶς θὰ εἶναι ἡ ἐπιτόπιος κατανάλωσις. Ἑπομένως τὸ νὰ ἱδρύσωσι μεγάλας ἑταιρείας εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, εἶναι ἀδύνατον, διότι αἱ ἑταιρεῖαι ἔχουσιν ἤδη τὴν καθέδραν των ἐν Αἰγύπτῳ ἢ ἀλλαχοῦ καὶ ἑπομένως δὲν ἔχουσι κανὲν συμφέρον νὰ μεταφέρωσι τὰς ἕδρας των ἢ τὸ νὰ θελήσωσι νὰ ὑποστηρίξωσι τοὺς μικροὺς οἱ ὁποῖοι μόνον ἔχουσι αὐτὸ τὸ συμφέρον. Εἶναι δὲ ἀπολύτως ἀδύνατον, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἔχωσι τὴν ἐπιτόπιον κατανάλωσιν καὶ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξάγωσι τὰ προϊόντα αὐτῶν· ὥστε, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὑποστηρίζει τὸν μέγαν κεφαλαιοῦχον ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει κανὲν συμφέρον νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, πλήττει δὲ ἐξ ἄλλου τὸν μικρὸν κεφαλαιοῦχον καὶ ἐμποδίζει τὴν ἀνάπτυξιν αὐτοῦ, διότι αὐτὸς καὶ μόνος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει συμφέρον πραγματικῶς νὰ ἐμφανισθῇ, καὶ τοῦ ὁποίου τὸ συμφέρον ἐμποδίζει διότι δὲν τῷ δίδει τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς θέλων νὰ φεισθῇ τῶν νέων, ἐπαρχιῶν νὰ φεισθῇ ἀκριβῶς αὐτῶν κατὰ τὸ αὐτὸ σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον φείδονται τῶν Εὐρωπαϊκῶν λαῶν αἱ διάφοροι Κυβερνήσεις, ἐπιβάλλουσαι τὸν φόρον ἐπὶ τῶν ἀλκολικῶν ποτῶν. Γνωρίζουσιν ἀκριβῶς ὅτι ἀπὸ τὰ ἀλκολικὰ ποτά, ὅσον δήποτε καὶ ἂν φορολογηθῶσι ταῦτα, τὰ εἰσοδήματα εἶναι μεγάλα, καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς λέγουσιν ὅτι θέλουσι τὰ εἰσοδήματα, ἐνῷ γνωρίζουσιν ὅτι ὁσονδήποτε καὶ ἂν αὐξηθῇ ἡ φορολογία, ἡ κατανάλωσις αὐξάνει καὶ ἑπομένως καὶ τὰ εἰσοδήματα τοῦ Κράτους. Ἑπομένως δὲν ἐννοῶ τίς εἶναι αὐτὴ ἡ φειδὼ τὴν ὁποίαν θέλει νὰ κάμῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος φαίνεται ὅτι εἶναι φίλος τοῦ καπνοῦ, διότι μόνον ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν δικαιολογεῖται ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν. Ἑπομένως τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀντέταξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν εἶναι ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἔχουσι πραγματικὴν τὴν ὑπόστασιν, διότι οὐδὲν ἐξ αὐτῶν εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ πράξει νὰ λάβῃ τοιαύτην μορφὴν ὥστε νὰ ἔχῃ ἀνάγκην ἀναπτύξεως παραδειγματικῆς, ἀναπτύξεως ἡ ὁποία νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς πείσῃ, ἔστω καὶ πόρρωθεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ μονοπώλιον νὰ εἶναι ὠφέλιμον εἰς τὸ Κράτος.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§280ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν.

§281ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προχωρήσωμεν, παρακαλῶ. Νὰ τελειώσωμεν διότι εἶναι ὀλίγα, καὶ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν. Β. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου εἰς τὸν ἐνταῦθα μουσικὸν καὶ δραματικὸν σύλλογον». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§283Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀπαιτεῖ συζήτησιν τὸ ἄρθρον αὐτό.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζητήσατε. Ὁ κ. Κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§285Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δέχομαι νὰ προηγηθῇ ὁ κ. Ἀραβαντινός.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραιτεῖσθε καὶ οἱ δύο;

§287Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὄχι. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος προχθὲς εἶπεν ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ μᾶς πληροφορήσῃ, νὰ μᾶς ἀναπτύξῃ ἂν πραγματικῶς ἐσχημάτισε γνώμην τινὰ διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ κατόπιν τῶν ὅσα ἀνεπτύχθησαν προχθές.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον.

§289Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸν κ. Σοκόλην εἶμαι ἐγώ.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλήσατε.

§291Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κατόπιν τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως δὲν ἐσκόπουν καὶ αὖθις νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἔχει μείνει πάλιν ἡ ἰδία δικτύπωσις. Δὲν λαμβάνεται πρόνοια περὶ ἐκτελέσεως τῆς διαθήκης τοῦ Κοργιαλλενίου καὶ ἔπρεπεν ἴσως νὰ τεθῇ εἰδικὴ διάταξις περὶ τούτου, διότι σήμερον παραχωροῦμεν πάλιν τὸ ἀκίνητον εἰς τὸν ἴδιον Σύλλογον, ὁ ὁποῖος ἔχω τὴν βεβαιότητα ὅτι ἔχει παραβιάσει τὴν διαθήκην τοῦ Ἀβέρωφ. Θὰ ἠδυνάμεθα, διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ κληροδοτήματος Κοργιαλενίου, νὰ κάμωμεν τὴν παραχώρησιν εἰς αὐτὸν τὸν Σύλλογον ὡς διαχειριστὴν τοῦ κληροδοτήματος διὰ νὰ ἔχωμεν αὐτὸ τὸ συμβούλιον τοῦ μουσικοῦ συλλόγου ὑπεύθυνον καὶ ποινικῶς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διαθήκης. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται τοῦτο κατόπιν τῆς παραβιάσεως τῆς διαθήκης τοῦ Ἀβέρωφ, ἀφοῦ οὐδὲν δεδομένον ἔχομεν ὅτι θὰ ἐκτελεσθῇ ἡ διαθήκη Κοργιαλενίου καὶ δὲν θὰ παραβιασθῇ καὶ αὐτὴ καθ’ ὃν τρόπον παρεβιάσθη ἡ διαθήκη τοῦ Ἀβέρωφ. Θὰ ἦτο λοιπὸν δυνατόν, νομίζω, διὰ τροπολογίας νὰ σαφηνισθῇ τὸ ζήτημα, ὥστε ὄχι μόνον ν’ ἀνακαλῆται ἡ κυριότης τοῦ ᾨδείου ἐπὶ τοῦ δωρουμένου οἰκοπέδου, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε διαλυθῆ ὁ Σύλλογος, ἀλλὰ ν’ ἀνακαλῆται καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν ἤθελεν ἀνεγερθῇ τὸ Ὠδεῖον ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας καθοριζομένης ἐν αὐτῷ τούτῳ τῷ νόμῳ. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν θέλωμεν νὰ τάξωμεν τοιαύτην προθεσμίαν, πάντως νὰ κάμωμεν τὴν δωρεὰν εἰς τὸν Σύλλογον, ἀλλὰ νὰ τὴν κάμωμεν κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε τὸ Διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ᾨδείου, τὸ ὁποῖον διαχειρίζεται τὸ κληροδότημα, νὰ εἶναι ὑπεύθυνον καὶ ποινικῶς, ἐπὶ ἀπιστίᾳ, ἐν ᾗ περιπτώσει, ἐπαναλαμβάνω, ἤθελε παραβιάσει τὴν διαθήκην τοῦ Κοργιαλενίου καθ’ ὃν τρόπον παρεβίασαν καὶ τὴν διαθήκην τοῦ Ἀβέρωφ.

§292Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διαθήκης Κοργιαλενίου θίγει τὸ σπουδαιότερον τῶν θεμάτων τῶν σχετιζομένων πρὸς τὴν λειτουργίαν τοῦ ᾨδείου. Τὸ Ὠδεῖον εἰργάσθη ἐπὶ πολὺν χρόνον εὐδοκίμως, ἐγὼ δὲ συμπαθέστατα ἔχω πρὸς τὸ ἵδρυμα, ἀλλὰ βεβαίως ἡ σπουδαιοτέρα λειτουργία τοῦ ᾨδείου θέλει ἐξελιχθῆ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διαθήκης Κοργιαλενίου, διότι ὑπὲρ ὅλους τοὺς διαγωνισμοὺς καὶ ὑπὲρ ὅλας τὰς ἐξετάσεις καὶ τὸν τρόπον τῆς διδασκαλίας τοῦ ᾨδείου, βεβαίως ἡ ἐκπλήρωσις τοῦ σκοποῦ τοῦ ᾨδείου, δηλαδὴ ἡ ἐκλαΐκευσις τῆς μουσικῆς, πρὸ παντὸς δὲ ἡ δημιουργία λαϊκοῦ μουσικοῦ φρονήματος, θέλει γίνῃ διὰ τῆς ἀνεγέρσεως αἰθούσης συναυλιῶν, ἐν τῇ ὁποίᾳ θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς ἅπαντα τὸν κόσμον καὶ οὐχὶ εἰς τοὺς προνομιούχους μόνον νὰ παρακολουθῶσι τὰς συναυλίας. Εἰς πάντα τὰ μέρη τοῦ κόσμου ἡ διδασκαλία τῆς μουσικῆς καὶ ἡ διάδοσις τοῦ μουσικοῦ φρονήματος γίνεται διά τε τῆς διδασκαλίας καὶ διὰ τῆς παραγωγῆς ἐκτελεστῶν, ἀλλ’ ἐπιτυγχάνεται κυρίως οὐχὶ διὰ τῆς δωρεὰν διδασκαλίας, ἀλλὰ διὰ τῆς παροχῆς μουσικῆς τροφῆς εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Μόνον διὰ τοῦ τρόπου τούτου σχηματίζεται καὶ ἑδραιοῦται τὸ μουσικὸν φρόνημα. Ἤκουσα κατὰ τὰς προηγουμένας συζητήσεις πολλὰς γνώμας ἐκτεθείσας, ἤκουσα δὲ καὶ αἰτιάσεις, ὅτι δῆθεν τὸ Ὠδεῖον δὲν ἐκπληροῖ ἀκριβῶς τὸν λαϊκὸν αὐτοῦ σκοπὸν μὴ ἐκπαιδεῦον δωρεὰν τέκνα τοῦ λαοῦ. Φρονῶ ὅτι ἡ αἰτίασις αὕτη δὲν ἦτο ἐντελῶς ὀρθή· φρονῶ ὅτι τὸ Ὠδεῖον, ὅτε τὸ πρῶτον συνέστη, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν του, ἀλλὰ βραδύτερον, ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ χρόνου καὶ τῆς προόδου τῆς οἰκονομικῆς ἠδυνήθη νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὸν σκοπόν του, ἠδυνήθη καὶ προσεπάθησεν ἵνα πολλοὺς καὶ δωρεὰν ἐκπαιδεύσῃ, καὶ βεβαίως μέχρι τοῦδε ἔχει παραγάγει μέγαν ἀριθμὸν πραγματικῶν μουσικῶν. Ἀλλὰ τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν Πολιτείαν πρὸ παντός, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην νὰ θέσῃ θεμέλια μουσικῆς μορφώσεως διὰ τὸν λαόν, δὲν ἐξυπηρετεῖ ἡ παραγωγὴ 50–100–200 ἢ 500 ἐκτελεστῶν, οἵτινες ἔχουσι τὸν βιοπορισμόν των ὡς σκοπόν, ἀλλὰ τὴν κοινωνίαν ἐξυπηρετεῖ μόνον ἡ συγκρότησις τῶν ἐκτελεστῶν τούτων εἰς σώματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιάζωσι μουσικὰς ἐκτελέσεις μορφούσας τὸν λαόν, κατὰ τοῦτο δὲ χωλαίνει μέχρι τοῦδε ἡ κατεύθυνσις ἡ μουσικὴ τῆς χώρας καὶ ἡ μόρφωσις ἡ λαϊκή. Ἀκριβῶς λοιπὸν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ κληροδοτήματος θέλει ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ἵνα δοθῇ τὸ μέσον τὸ ἀπαραίτητον ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ προσήκουσα κατεύθυνσις τοῦ μουσικοῦ φρονήματος. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον ἂν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοθετήματος τούτου ἡ Πολιτεία ἐλάμβανε πρόνοιαν θετικωτέραν ἵνα ἐπισημοποιήσῃ ὡς ἵδρυμα τὸ Ὠδεῖον καὶ θέσῃ αὐτὸ ὑπὸ ἔλεγχον θετικώτερον. Λέγω δὲ τοῦτο οὐχὶ καινοτομῶν. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη γνώμη ἀντίθετος. Ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ἡ μουσικὴ μόρφωσις τοῦ λαοῦ δὲν εἶναι παραδεδομένη εἰς ἰδιώτας. Ἡ Γαλλία ἔχει τὸ Ὠδεῖον της διοικούμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Τοιαύτην ἀντίληψιν ἔχει περὶ τῆς τέχνης τὸ Γαλλικὸν Κράτος, ὥστε εἰς τὸ μελόδραμα τῶν Παρισίων ἔδωκε τὸν τίτλον «Ἐθνικὴ Ἀκαδημία τῆς Μουσικῆς» διότι ἐθεώρησεν ὅτι ἐκ τῆς Ἀκαδημίας ταύτης τῆς μουσικῆς μετοχετεύεται ἡ ἠθικὴ καὶ καλαισθητικὴ διάπλασις διὰ τῆς μουσικῆς διδασκαλίας τοῦ κόσμου. Εἰς ἅπαντα τὰ κράτη τὰ ἄλλα, εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς τὴν Αὐστρίαν καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν, τὰ Ὠδεῖα εἶναι κυβερνητικὰ ἐπιστημονικὰ ἱδρύματα. Τουναντίον ἐνταῦθα, αἱ βαρύταται ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους, ἡ τοῦ Κράτους προσήλωσις εἰς σκοποὺς κυριωτέρους καὶ ἐπιτακτικωτέρους, παρημπόδισαν τὴν Πολιτείαν ἵνα ἐπιμεληθῇ τῆς Τέχνης διὰ χρηματικῆς ἐπικουρίας. Σήμερον ὅμως ἔχομεν ἐπικουρίαν χρηματικὴν μεγάλων εὐεργετῶν, οἱ ὁποῖοι οὐχὶ μόνον εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ ἐδείχθησαν εὐεργέται ἀλλὰ καὶ εἰς πλεῖστα ἄλλα κυβερνητικὰ ζητήματα ὑπῆρξαν χορηγοὶ διὰ τὸ Κράτος. Καὶ σήμερον ἡ Πολιτεία ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐφορεύῃ ἐπὶ τοῦ ἱδρύματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἀπὸ μικροῦ ἱδρύματος ἀριθμοῦντο 80 μέλη, ἐγένετο ἵδρυμα τὸ ὁποῖον ἔχει κολοσσιαίαν περιουσίαν. Νομίζω ὅτι σήμερον, ὁπότε τοιαύτη ὑπῆρξεν ἐξέλιξις ἐπαινετή, ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις ἵνα ἀντὶ παντὸς ἄλλου μέτρου εὐθὺς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰσαγάγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον δύο ἀντιπροσώπους τῆς Κυβερνήσεως ὡς συμβούλους καὶ ὑπαγάγῃ οὕτω αὐτὸ εἰς κυβερνητικὴν ἐποπτείαν. Τὸ ἵδρυμα τοῦτο, ἐφ’ ὅσον ἔχει περιουσίαν ὀγκώδη, ἔχει καὶ προορισμὸν μέγαν, ἡ Κυβέρνησις δ’ ἔχει ἀπόλυτον δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν ἵνα δίδῃ αὐτῷ τὴν δέουσαν κατεύθυνσιν εἰς ἓν ἐκπαιδευτικὸν ἵδρυμα καὶ παύσῃ νὰ θεωρῇ τὸ ἵδρυμα τοῦτο ὡς τελείως ἰδιωτικὸν καὶ μὴ μετέχον δημοσίας δικαιοδοσίας καὶ ἵνα ἐφεξῆς καὶ εἰς τοῦτο ἀσκῇ ἁρμοδίως ἔλεγχον, ὥστε ἐπίσης καὶ τὰ παράπονα νὰ παύσωσι νὰ ὑπάρχωσι καὶ πρὸ παντὸς ἡ κατεύθυνσις ἡ μουσικὴ νὰ καθορίζηται ἐκ παραλλήλου μετὰ τῆς ἄλλης ἐκπαιδεύσεως τοῦ λαοῦ.

§293ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀνάμιξιν τοῦ Κράτους, δὲν εἴμεθα παρεσκευασμένοι ἀκόμη. Ἐδηλώθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι πρόκειται νὰ δημιουργηθῇ ὑπηρεσία. Ἀφήσατε νὰ δημιουργηθῇ πρῶτον καὶ τότε νὰ ζητήσητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖτε. Προσθέτω δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι διὰ νὰ κάμωμεν αὐτὸ ὄχι μόνον πρέπει νὰ εἴμεθα παρεσκευασμένοι, ἀλλὰ πρέπει νὰ πλουτίσωμεν καὶ τὸ Ὠδεῖον γενναιότατα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ κάμωμεν εἶναι νὰ ζητήσωμεν ὅπως τὰ σχέδια ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι πρέπει νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ παρακολούθησις τῆς μουσικῆς ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Εἶναι ἀνάγκη καὶ τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ γνώμην ἐπὶ τῶν σχεδίων τῆς οἰκοδομῆς ἡ ὁποία θὰ γίνῃ καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 (ἀναγινώσκει) «μετ’ ἔγκρισιν τοῦ σχεδίου ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως».

§294Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ τροποποίησις τὴν ὁποίαν προσέθηκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ καὶ προβλέπεται ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς κατασκευῆς παντὸς ἔργου. Ἐγὼ μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεκδέχομαι τὴν ἐλπίδα, ὅτι προσεχὴς θὰ εἶναι ἡ ὑποβολὴ νομοθετήματος ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας προνοοῦντος περὶ ἐποπτείας τοῦ ἱδρύματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει χαίρω πολὺ διότι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως ταύτης ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὰ τῶν καλῶν τεχνῶν νὰ λάβωσιν ὡρισμένην κατεύθυνσιν.

§295ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἀξιοῖ νὰ κατέχῃ τὴν πρώτην θέσιν.

§296Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα.

§297Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκ παραλλήλου πρὸς τὴν μέριμναν τὴν ὁποίαν ἔλαβε διὰ τὴν δημιουργίαν ὑπηρεσίας τῶν καλῶν τεχνῶν καὶ θεαμάτων, νὰ λάβῃ μέριμναν καὶ περὶ μιᾶς ἑνιαίας διευθύνσεως τῶν κληροδοτημάτων τὰ ὁποῖα προορίζονται πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ὑπάρχουσι κληροδοτήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐκτελοῦνται, ἄλλα διαχειρίζονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἄλλα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἄλλοι δὲ ὑπὸ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ δὲν εἰξεύρει κανεὶς ποῦ εὑρίσκονται καὶ ὑπὸ τίνας συνθήκας ἐκπληροῦνται οἱ ὅροι. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ τοῦτο νὰ γίνῃ καὶ νὰ προηγηθῇ ἡ μέριμνα αὐτή, διότι αὐτοὶ θὰ δώσωσι τοὺς πόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν καλῶν τεχνῶν.

§298Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι τὸ Κράτος ὡς πανίσχυρον ἐπεμβαίνει παντοῦ, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δύναται νὰ ἀξιώσῃ διὰ νομοσχεδίου ὅπως οἱ διοριζόμενοι ὑπὸ τοῦ Κράτους μετέχωσιν ὡς μέλη τοῦ συμβουλίου, ἐὰν ὄχι δι’ ἄλλο, ἀλλὰ διότι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παρακάθηνται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὡς ὁ κ. Νεγροπόντης, νὰ προέρχωνται ἀπὸ τοῦ Κράτους διὰ νὰ ἔχωσι περισσότερον κῦρος καὶ νὰ λογοδοτῶσι διὰ πράξεις καὶ ἰδίας καὶ τῶν Συναδέλφων των, διότι τότε θὰ εἶναι δυνατὸν τὰ τοῦ ᾨδείου ν’ ἀπασχολήσωσι τὴν Βουλὴν σοβαρῶς. Ἐγὼ ἔχω ὡς παράδειγμα τὴν Προνομιοῦχον καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὴν σύστασίν μου ὅπως εἰς τὰ μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου προστίθενται δύο πρόσωπα διοριζόμενα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, δύνανται δὲ ταῦτα νὰ εἶναι δύο ἐκ τῶν ὑπαρχόντων εἰς τὰ ὁποῖα ἔχω ἄπειρον ἐκτίμησιν.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται). Θὰ ψηφισθῇ μὲ τὴν προσθήκην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§300ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται.

§302ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ διακόψωμεν διότι θὰ ἐπανέλθωμεν νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν 10 μ. μ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις τὴν 9 μ. μ. Μετὰ τὴν διακοπὴν (ὥρᾳ 10 καὶ 30′ μ. μ.).

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Οἱ κ. Δημοκωστούλας καὶ Σ. Ἀναστασιάδης ὑποβάλλουσιν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῆς «Δημ. Ἐκπαιδεύσεως». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐπαιδεύσεως). Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Σπ. Παπαχατζῆ.

§305ΙΩ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Γίνεται δεκτὴ καὶ νὰ προστεθῇ «μισθὸν γραμματέως αʹ ἢ βʹ τάξεως».

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεὺς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σπ. Παπαχατζῆ.

§307ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ἀριθ. 1 νὰ τεθῇ «εἷς ἀρχικλητὴρ ἀφομοιούμενος ὡς πρὸς τὸν μισθὸν μὲ τοὺς ἐν τοῖς ἄλλοις Ὑπουργείοις τοιούτους ἤτοι δρχ. 120». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 προτελευταίου ἐδαφίου νὰ τεθῇ ὅτι διορίζεται ἀρχικλητὴρ «ὁ ἐπὶ τετραετίαν ὑπηρετήσας ὡς κλητὴρ ἢ πρώην ὑπαξιωματικὸς κλπ. ἀντὶ πενταετίαν». (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἐτροπολογήθη)

§308Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ διὰ νὰ ἴδω ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἶναι σχεδὸν ἀδύνατον νὰ ἀνεύρῃ τις ἓν ἔγγραφον εἰς τὸ ἀρχεῖον. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ἀρχείου προβάλλουσιν ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετοί.

§309Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἐὰν εἰργάζοντο οἱ ὑπάλληλοι τῶν Ὑπουργείων ὥρας περισσοτέρας θὰ ἐπήρκουν.

§310Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι εἷς γραφεὺς καὶ εἷς ὑπογραμματεὺς καὶ ἔχουν ἀνάγκην κατωτέρων ὑπαλλήλων καὶ κλητήρων.

§311Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὑπάρχουν κλητῆρες.

§312Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι ἀνεπαρκεῖς καὶ αὐτοὶ καὶ οἱ γραφεῖς.

§313Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Μὴ ζητεῖτε προσθήκην. Κατάλληλα πρόσωπα καὶ νὰ ἐργάζωνται μόνον.

§314Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶναι ἀρκετά.

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Λ. Κοκκέβη τὴν ὁποίαν παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεὺς νὰ ἀναγνώσῃ.

§316ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Ἡ παράγραφος γʹ τοῦ ΔΙΒʹ νόμου ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς· «Εἰς γραμματεῖς βʹ τάξεως προάγονται κενουμένης θέσεως οἱ κεκτημένοι δίπλωμα Πανεπιστημίου καὶ μετὰ δοκιμασίαν εὐδοκίμως ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὡς γραφεῖς αʹ τάξεως, ἐπὶ διετίαν ἢ ἐπὶ τετραετίαν ὡς γραφεῖς αʹ καὶ βʹ τάξεως εἰς ἣν δύναται νὰ συνυπολογισθῇ καὶ προγενεστέρα δημοσία ὑπηρεσία ἢ οἱ ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν γραφέως αʹ τάξεως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νόμου».

§317Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν δέχομαι εἶναι διὰ τοὺς γραμματεῖς αʹ τάξεως.

§318ΣΤ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Εἶναι καὶ ἄλλη τροπολογία ἰδική μου καὶ τοῦ κ. Δημοκωστούλα.

§319Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ γραφέων· νὰ προαχθῶσι γραφεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπηρεσίαν τεσσάρων ἐτῶν. Τί θὰ γίνῃ δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιστήμονες;

§320Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν τὸν ἰσχύοντα δὲν δύνανται νὰ προαχθῶσιν.

§321Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἀδικηθῶσιν.

§322Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Β. Κυρέλλου τὴν ὁποίαν ἀποδέχομαι.

§323Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω κ. Ὑπουργὲ ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 νὰ τεθῇ ἀντὶ τοῦ «καὶ οἱ ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν γραφέως αʹ τάξεως κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νόμου» «μετὰ διετίαν ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος νόμου», ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν καὶ οἱ ἔχοντες ὀλιγωτέραν ὑπηρεσίαν μετὰ 2 ἔτη νὰ προαχθῶσιν.

§324Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διεγράφη τὸ «κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νόμου».

§325ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἵνα ποιήσωμαι σύστασιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ ἀφήσῃ, ὥστε ὁ κατὰ τμήματα ἀριθμὸς τῶν γραφέων καὶ τῶν γραμματέων νὰ κανονίζηται διὰ Β. Διατάγματος, διότι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ὁρίζῃ πόσοι γραφεῖς καὶ γραμματεῖς χρειάζονται ἑκάστοτε διὰ τὴν λειτουργίαν ἑκάστου τμήματος. Ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ μεταβληθῇ εἰς διοικητικὸν σῶμα. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἐν τῷ νόμῳ ὁ ἐν ὅλῳ ἀριθμὸς τῶν γραφέων καὶ γραμματέων ὡς καὶ τὰ τμήματα καὶ γραφεῖα, νὰ κατανέμωνται δὲ κατόπιν οἱ ὑπάλληλοι συμφώνως ταῖς ἀνάγκαις τῆς ὑπηρεσίας δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§326Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ προστίθεται «κανονίζεται ἡ θέσις τοῦ σχολικοῦ ἰατροῦ ἡ μὴ κανονιζομένη διὰ τοῦ κανονισμοῦ». (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 3–5 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 6).

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο ὑπάρχει τροπολογία τῶν κ. κ. Γ. Κρεστενίτη, Π. Πολυχρονιάδου, Γ. Λαμπρινοπούλου, Ν. Συριοπούλου καὶ Ἰ. Βερροίου ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Εἰς τὸ ἄρθρον 6 προστίθενται μετὰ τὸ τέλος τούτου τὰ κάτωθι· «Διορίζεται δὲ Ὑπουργικὸς Γραμματεὺς Αʹ τάξεως διδάκτωρ Δικαίου, προϋπηρετήσας ὑπὲρ τὸ ἔτος ἐν τῇ θέσει ταύτῃ, καὶ ἔχων ἐν συνόλῳ ὑπερδεκαπενταετῆ δημοσίαν ὑπηρεσίαν».

§328Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀντὶ τῆς τροπολογίας ταύτης εἰς τὸ 8ον ἄρθρον θὰ ἔχωμεν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας πληροῦται ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἐπιζητοῦν οἱ κ. κ. Βουλευταί. Ἄρα ἀποσύρεται πρὸς τὸ παρόν. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7).

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8ον (ἀναγινώσκεται)· Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8ου ὑπάρχει τροπολογία ὑποβληθεῖσα παρὰ τοῦ κ. Μ. Στελλάκη.

§330ΙΩ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν ἀποδέχομαι καὶ δι’ αὐτὸ προσθέτω εἰς τὸ ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκει) «ἐκ τῆς εʹ § τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ΔΙΒʹ νόμου ἀπαλείφονται αἱ λέξεις «ἐπὶ τριετίαν».

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ συνάδελφος κ. Β. Κυρέλλος προτείνει 9ον ἄρθρον.

§332Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ τροπολογία αὕτη ἐγένετο δεκτὴ εἰς ἄλλο ἄρθρον.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8ον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ ἐπισκευῆς τῶν Ἀρχαιολογικῶν Μουσείων Κερκύρας, Ἀκροπόλεως καὶ Ὀλυμπίας». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς δικαιώματος εἰς τοὺς στρατευθέντας μαθητὰς τῆς σχολῆς τῶν γυμναστῶν καὶ τῶν σχολείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, τοὺς μὴ ἐξετασθέντας κατὰ τὸ 1913 ἢ μὴ δυνηθέντας νὰ ἐγγραφῶσι κατὰ τὸ 1913–1914, πρὸς ἐξέτασιν κατὰ Ἰούνιον ἢ Σεπτέμβριον 1914». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1913 Β. Διατάγματος περὶ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ τῆς Ναυτικῆς Βρετανικῆς ἀποστολῆς καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκεται).

§334Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 4 νὰ προστεθῇ παράγραφος ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἐπιτρέπεται ἡ κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἀναγραφὴ ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1914 πιστώσεως ἐκ δραχμῶν χιλίων διὰ μικρὰ ἔξοδα τοῦ ἰδιαιτέρου γραφείου τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ναυτικῆς ἀποστολῆς».

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐμμίσθων θέσεων ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως σώματος ἀεροπόρων τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται). Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Στράτος.

§336Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ διατυπώσω παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου γενικάς, ἵνα συγκεντρούμεναι αὗται ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ὁ ὀργανισμός, ὁ σήμερον ὑποβαλλόμενος ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, εἶναι ὀργανισμὸς κατὰ πάντα ὀρθός, νομίζω δ’ ὅτι εἶναι ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν περὶ καταρτισμοῦ ὑπηρεσίας ἀεροπόρων λαμβάνεται ὑπὸ τῆς Πολιτείας συντεταγμένη πρόνοια. Καὶ ἄλλοτε, προκειμένου περὶ τῆς ἐν τῷ στρατῷ ἀεροπορικῆς ὑπηρεσίας, ἐλήφθη πρόνοια ζωηρά, ἀλλ’ ἡ πεῖρα τοῦ πολέμου ἀπέδειξεν ὅτι καίτοι πρόνοια ὑπῆρχε ζωηρὰ καὶ ἐνδελεχής, συγχρόνως δὲν ὑπῆρξεν ἀρκούντως συντεταγμένη. Ἐθεωρήθη πάντοτε, μὴ κατανοηθεισῶν ἐντελῶς τῶν μεγίστων ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν τακτικῶν ὑπηρεσιῶν ἃς καλεῖται νὰ προσφέρῃ ἡ ἀεροπορικὴ ὑπηρεσία, ὅτι ἤρκει μόνον ἡ ἐν τάχει παρασκευὴ ἀεροπόρων ἀξιωματικῶν καὶ ἡ προμήθεια μεγάλου ἀριθμοῦ ἀεροπλάνων, ὅπως ἡ ὑπηρεσία προσδώσῃ τὰ ἀπαιτούμενα ἀποτελέσματα. Ἀλλ’ ἡ ἐν τῷ πολέμῳ ἀποτυχία, δύναμαι νὰ εἴπω, τῆς ἀεροπορικῆς ὑπηρεσίας ἀπέδειξεν ὅτι μόνον ἡ ἀτομικὴ παρασκευὴ τῶν ἀεροπόρων καὶ ἡ δεξιότης πρὸς τὴν πτῆσιν δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀποτελεσμάτων, ἅτινα σκοπεῖ ἡ ὑπηρεσία τῶν ἀεροπλάνων. Εἰς πάντας τοὺς στρατοὺς ἡ ἀεροπορικὴ ὑπηρεσία θεωρεῖται ὡς ὑπηρεσία τεχνική, ἀλλὰ δεομένης τακτικῆς χρησιμοποιήσεως, οὐδαμοῦ δὲ πλέον τὰ ἀεροπλάνα καὶ ὑδροπλάνα λειτουργοῦσι κατ’ ἰδίαν ἕκαστον, ἀλλὰ λειτουργοῦσι καθ’ ὁμάδας, κατὰ σμήνη, διότι τότε εἶναι δυνατὴ ἡ πλήρης ἀναγνώρισις. Ὡς ἔχουσι τὰ ἀεροπλάνα, τὸ μεγαλείτερον ἐμπόδιον διὰ τὴν ἐπίτευξιν ἀποτελεσμάτων ἀναγνωρίσεως, δι’ ἃ κυρίως προορίζονται τὰ ἀεροπλάνα, εἶναι ἡ μεγίστη ταχύτης καὶ ἡ ἀνάγκη διαρκοῦς κινήσεως, αἱ ὁποῖαι μὴ ἐπιτρέπουσαι στάσιν ὑπὲρ τὸ ἀναγνωριζόμενον ἔδαφος ἢ τὰ ἀναγνωριζόμενα στρατεύματα, δὲν ἐπιτρέπουσιν ἅμα τὴν δι’ ἑνὸς μόνου ἀτόμου ἢ ἑνὸς μόνου ἀεροπλάνου ἄμεσον καὶ ἀκριβῆ παρατήρησιν. Διὰ τοῦτο εἰς πάντας τοὺς στρατοὺς λειτουργοῦσι τὰ ἀεροπλάνα κατὰ ζεύγη, κατὰ σμήνη, καθ’ ὁμάδας, ὅπως οὕτω, ἐκ τυχαίου συμβάντος κατὰ τὴν πτῆσιν τοῦ ἑνὸς ἀεροπλάνου, προκληθῇ ζημία ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῆς ἀναγνωρίσεως καὶ ἵνα ἡ ἀναγνώρισις καθ’ ὁμάδα γένηται ἀκριβεστέρα καὶ κομισθῶσιν εἰς τὸν ἀρχηγὸν πληροφορίαι ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβεῖς καὶ διὰ συγκριτικῶν ἐπαληθεύσεων ἐκκαθαριζόμεναι. Κατὰ τοῦτο λοιπὸν λέγω ὅτι τὸ ψηφιζόμενον κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ ἱδρύσεως ὑπηρεσίας καὶ περὶ ὀργανώσεως ὑπηρεσίας ἀεροπλάνων τοιαύτης, ὥστε νὰ ἀποτελῇ ἐν τῷ κλάδῳ αὐτῆς μονάδα τακτικὴν δυναμένην νὰ προσδώσῃ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου δύναται νὰ ἐλπίσῃ ἐκ τῶν ἀεροπλάνων. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ Βασ. Ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ὀλίγιστον ἀριθμὸν κατωτέρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀκόμη ὀλιγώτερον ἀξιωματικῶν ἐχόντων τὰ προσόντα, ἅτινα ὀρθῶς τὸ νομοσχέδιον ἀξιοῖ, τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου ἀποκλειστικῶς θεωρουσῶν ὅτι δέον οἱ ἀεροπόροι ἀξιωματικοὶ νὰ προσέρχωνται ἐκ τῶν τάξεων τοῦ Ναυτικοῦ, ὑπάρχει διττὸς ὁ κίνδυνος διὰ τὸ Ναυτικὸν καὶ ἐκ τῆς ἀποτυχίας τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκ τῆς ἐπιτυχίας αὐτοῦ. Καὶ θὰ ἐξηγήσω τὸν κίνδυνον. Ἐν ᾗ περιπτώσει τὰ ἀποτελέσματα τῆς μέχρι τοῦδε ἀεροπορίας ἐν Ἑλλάδι, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπῆρξαν εὐνοϊκά, δὲν ἐγκαρδιώσωσι μέγαν ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν ἵνα προσέλθῃ καὶ καταταχθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, θὰ ἔχωμεν ἀποτυχίαν τοῦ νομοσχεδίου, διότι μὴ προσερχομένων τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην θὰ στερηθῶμεν τοῦ προσωπικοῦ διὰ τὴν ἀεροπορίαν. Τὸν κίνδυνον ὅμως τοῦτον ὀλιγώτερον φοβοῦμαι, διότι ἐκτὸς ὅτι τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ ὀρθῶς λόγῳ τοῦ κινδυνώδους τῆς ἀεροπορίας περὶ πολὺ γενναιοτέρας ἀμοιβῆς ὑπὲρ τὴν συνήθη παρεχομένην εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, ἀλλὰ θὰ κινηθῇ καὶ ἡ φιλοτιμία τῶν ἀξιωματικῶν ὅπως σπεύσωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἡ ὁποία μέγιστα συμφέροντα τοῦ Στόλου θὰ ἐξυπηρετήσῃ. Ἀλλ’ ὑπάρχει ὁ κίνδυνος ἐκ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ νομοσχεδίου. Σήμερον ἐν τῷ ναυτικῷ ὑπάρχουσι 82 ὑποπλοίαρχοι καὶ 31 ἀνθυποπλοίαρχοι· δηλαδὴ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ ἐν συνόλῳ 113. Ἐκ τούτων, τοῦ νομοσχεδίου προνοοῦντος ὅπως οἱ ἀποσπώμενοι ἀξιωματικοὶ ἄγωσιν ἡλικίαν οὐχὶ ἀνωτέραν τῶν 30 ἐτῶν, καὶ τοῦτο εἶναι εὔλογον διότι δὲν δύνανται νὰ γείνωσιν ἀεροπόροι ἐν μεγαλειτέρᾳ ἡλικίᾳ, ἔχετε 40 ὑποπλοιάρχους καὶ 31 ἀνθυποπλοιάρχους μόνον ἔχοντας τὴν ἡλικίαν ταύτην, ἤτοι, ἐν συνόλῳ, κατωτέρους ἀξιωματικοὺς 71. Ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ στόλου κατόπιν ἀφ’ ἑνὸς τῶν προαγωγῶν εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμούς, ἀφ’ ἑτέρου τῆς πενιχρᾶς ἐξαγωγῆς ἐκ τῆς σχολῆς τῶν Δοκίμων εἶναι τόσον ὀλίγος, ὥστε καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ σήμερον ὑπάρχοντος στόλου δὲν ἐπαρκεῖ. Ἐφ’ ὅσον δὲ περὶ αὐξήσεως τοῦ στόλου ἐλήφθη πρόνοια διὰ παραγγελιῶν κατασκευαζομένων ἤδη πλοίων, ἀλλὰ καὶ ἐξηγγέλθη καὶ πρόνοια ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διὰ μελλούσας παραγγελίας, βεβαίως ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τῶν κατωτέρων εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας. Τοῦτο ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος προνοεῖ διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς σχολῆς τῶν Δοκίμων ὅπως αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐξακτέων μαθητῶν, ἀλλ’ ἐπηγγέλθη καὶ τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου περὶ ἐκτάκτων μέτρων ληφθησομένων πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ ναυτικοῦ. Ἐὰν ἐκ τοῦ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν ἀφαιρέσωμεν 15 διὰ τὴν ἀεροπορίαν, οἱ 71 κατώτεροι ἀξιωματικοὶ περιορίζονται εἰς 56, θέλει δὲ ἐπακολουθήσει οὕτω πλήρης ἐξάντλησις τῶν στελεχῶν. Νομίζω δὲ ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν κατὰ πρῶτον λόγον ἐπιβαλλομένην τὴν μάχιμον ὑπηρεσίαν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Ναυτικοῦ, διὰ τὴν παροῦσαν καὶ μέλλουσαν χρησιμοποίησιν τοῦ Ναυτικοῦ, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐπικράτησιν αὐτοῦ, ἀναγκαίως δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀφαίρεσις τῶν 15 κατωτέρων ἀξιωματικῶν διὰ τὴν ἀεροπορίαν, διότι τοῦτο θὰ εἶναι μία ἐκροὴ ἡ ὁποία θὰ στοιχίσῃ πολὺ ἀκριβὰ εἰς τὴν μάχιμον ὑπηρεσίαν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Πρὸς τοῦτο λοιπόν, ἔχων ὑπ’ ὄψει καὶ τὸν λόγον τοῦτον, ὅτι ἵνα τις καταρτισθῇ καλὸς ἀεροπόρος δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι ἀξιωματικός, ἀλλ’ ὅτι καὶ πᾶς πιλότος εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ εἰς ἀεροπόρον φιλότιμον, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν τὴν παρατήρησιν καὶ τὴν Βουλὴν παρακαλῶ νὰ δεχθῇ, ἵνα ὡς ἀεροπόροι δύνανται νὰ καταταχθῶσι καὶ ἰδιῶται ἔχοντες τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα.

§337ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ πολίτης δὲν θὰ σᾶς δώσῃ ἀναγνώρισιν.

§338Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὡμίλησα περὶ πιλότου.

§339Ο ΑΥΤΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ πιλότος εἶναι μηχανικός.

§340Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ παρατηρητὴς εἶναι ξεχωριστός. Ὁμιλῶ περὶ πιλότου. Ὁ πιλότος δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ· εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι πᾶς ἰδιώτης τολμηρός. Τοῦτο παρεῖχεν δυσκολίας ἐν τῷ παρελθόντι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ δύναμις ἡ κινητήριος τῶν ἀεροπλάνων καὶ ὑδροπλάνων ἦτο τόσον μικρὰ ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐπιβαίνωσι δύο ἢ τρεῖς ἐπιβάται, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὸ νομοσχέδιον ἀποδέχεται, ὅτι τὰ ὑδροπλάνα τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ προμήθεια εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἐπιβαίνωσι καὶ παρατηρηταὶ ἀξιωματικοί, ἡ ἀποδοχὴ πιλότου ἀξιωματικοῦ παρέλκει. Ἤδη τὴν ἀναγνώρισιν θὰ κάμῃ ὁ παρατηρητής. Κατὰ συνέπειαν θεωρῶ ὀρθὸν νὰ συστήσω ἐνθέρμως εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν τροποποίησιν, ἔχω ἤδη ἑτοιμάσει καὶ τροπολογίαν, ὅπως κατόπιν προσόντων κανονισθησομένων διὰ Διαταγμάτων εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται δεκτοὶ καὶ ἀεροπόροι ἰδιῶται ἐπὶ θητείᾳ πενταετεῖ δυναμένῃ νὰ ἀνανεωθῇ ἢ καὶ νὰ συντμηθῇ, διότι ἂν διὰ τῆς δοκιμασίας δὲν κριθῇ ὁ ἀεροπόρος ἱκανὸς πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ ὑπηρεσία νὰ ἀπολύσῃ τοῦτον. Ταύτας τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐπίσης ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 6 ὑπάρχει διάταξις, καθ’ ἣν «τὰς αὐτὰς ὡς ἄνω ἀποδοχὰς ἀναλόγως τοῦ ἀντιστοίχου βαθμοῦ, ὃν φέρουσι, λαμβάνουσι καὶ πάντες οἱ κρινόμενοι ἱκανοὶ νὰ ἐργάζωνται ἐν τοῖς συνεργείοις τῶν ὑδροπλάνων καὶ ἀεροπλάνων». Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις εἶναι ἐπικίνδυνος, διότι, ἀφοῦ κανονίζεται ἀφ’ ἑνὸς τὸ προσωπικὸν τῶν ἀεροπόρων, τῶν παρατηρητῶν καὶ τὸ τῶν συνεργείων, καὶ θὰ κανονισθῇ τοῦτο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφῃρεῖτο τὸ δικαίωμα ἵνα καὶ πᾶς ἀπεσπασμένος λαμβάνῃ τὰς ἀποδοχὰς τὰς ὁποίας κανονίζει ὁ νόμος, διότι θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς πιέσεις καὶ κακὰς εἰσηγήσεις τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐγὼ δὲν φοβοῦμαι μὴ Ὑπουργός τις κάμῃ κατάχρησιν, ἀλλ’ αἱ ὑπηρεσίαι εὐνοοῦσι πολλάκις ἄτομα εἰσάγουσαι ἀνάγκας ἀνυπάρκτους. Περὶ τούτου οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν διελθὼν τοῦ Ὑπουργείου στερεῖται πείρας. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποσπῶνται πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας ἐν τοῖς συνεργείοις νὰ λαμβάνωσι τὰς ἀποδοχάς, τὰς ὁποίας θὰ λαμβάνωσι καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἀξιωματικοί. Ἐπίσης ἐν τῷ ἄρθρῳ 8ῳ ἔχω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Τὸ ἄρθρον λέγει· «Ἡ ὑπηρεσία τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν (τοῦ σώματος τῶν ἀεροπόρων λογίζεται ὑπηρεσία θαλάσσης, παρέχουσα πάντα τὰ πρὸς προβιβασμὸν δικαιώματα». Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ τῆς διατάξεως ταύτης, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρητε ἀξιωματικοὺς ἀεροπόρους ἢ παρατηρητάς, οἱ ὁποῖοι νὰ θέλωσι νὰ στερηθῶσι τῆς προαγωγῆς των μὴ θεωρουμένης τῆς ὑπηρεσίας των θαλασσίας. Πρέπει ὅμως νὰ συμπληρωθῇ ἡ διάταξις δι’ ὑποχρεωτικῆς ἐκτελέσεως ὑπηρεσίας ἀσχέτου πρὸς τὸν προβιβασμὸν ἐν τοῖς πλοίοις. Ὁ ἀεροπόρος δὲν δύναται ἐπ’ ἄπειρον νὰ ἐκτελῇ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ἅμα καταταχθῇ, ἔχων τὸ 30ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του, θὰ ὑπηρετήσῃ ἐπὶ μίαν δεκαετίαν ἀκόμη καὶ θὰ φθάσῃ εἰς τὸ 40όν. Ἅμα ὅμως ὑπερβῇ τοῦτο ἡ σωματικὴ διάπλασίς του ὑφίσταται ἀλλοιώσεις. Καὶ τὸ βάρος του αὐξάνει καὶ ἡ εὐτολμία ἐλαττοῦται, προκειμένου περὶ πτήσεως εἰς τοὺς αἰθέρας, καὶ ἡ ὀξύτης του γίνεται ὀλιγωτέρα· θ’ ἀναγκασθῇ δ’ οὕτω ἡ ὑπηρεσία ἅμα φθάσῃ τὸ ὡρισμένον αὐτὸ ὅριον νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ μαχίμου ναυτικοῦ ἐκ τῶν ὁποίων ἐξῆλθον ἔχοντες καὶ τὸν βαθμόν των. Ἀλλὰ τίς θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος, ἐὰν ἀποστῇ τῆς μαχίμου ὑπηρεσίας ἐπὶ 8–10 ἔτη ἐπανερχόμενος καὶ φέρων βαθμὸν ἀντιπλοιάρχου, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ διοικήσῃ μεγάλα πλοῖα ἢ ὁμάδα μικρῶν πλοίων χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν ἐλαχίστην πεῖραν; Θεωρῶ ὀρθὸν ἵνα ἡ προαγωγὴ τῶν ἀεροπόρων ἀξιωματικῶν μὴ κωλύηται ἕνεκα τῆς μὴ ἐκτελέσεως θαλασσίας ὑπηρεσίας· νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἵνα καὶ ὑποχρεωτικῶς διακόπτηται ἡ ἀεροπορικὴ ὑπηρεσία καθ’ ἕκαστον βαθμὸν δι’ ἐκτελέσεως θαλασσίας ὑπηρεσίας κανονισθησομένης διὰ Β. Διατάγματος, ὅπως εἶναι ἐγγὺς ὁ ἀξιωματικὸς τῶν ἀναγκῶν τοῦ βαθμοῦ καὶ τῶν ἀξιώσεων τῆς ὑπηρεσίας.

§341ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θὰ εἶναι ἀκίνδυνον νὰ ἀφήσουν τὴν ἀεροπλοΐαν ἔστω καὶ ἐπὶ 5 ἔτη; Αὐτοὶ συμπλέουν μετὰ τῶν πλοίων καὶ δύνανται νὰ εἶναι κάλλιστα καὶ ἐπὶ τῶν πλοίων.

§342Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἵπτανται ἀπὸ τῆς πρωΐας μέχρι τῆς ἑσπέρας. Δὲν θὰ εὑρίσκωνται δ’ οἱ ἀεροπόροι εἰς τὰ πλοῖα· θὰ εὑρίσκωνται εἰς τοὺς σταθμοὺς ξηρᾶς καὶ θὰ ἀποβάλωσι πᾶσαν ἐξοικείωσιν μετὰ τῆς θαλάσσης, ἐνῷ προκειμένου περὶ ἀεροπορικῆς ὑπηρεσίας διαρκούσης ἐπὶ 10 ἔτη, ἐὰν τὴν διακόψωσιν ἐπὶ 3 ἢ 4 μῆνας δὲν θὰ χάσωσι τίποτε. Δὲν θεωρῶ δ’ ἐπικίνδυνον νὰ ἀποβάλωσιν ἐπὶ 6 μῆνας τοῦ ἀεροπόρου τὴν ὄψιν τοῦ ἵπτασθαι ὅσον εἶναι ἐπικίνδυνον νὰ ἀποβάλωσι τὴν ἕξιν τοῦ διοικεῖν ἐπὶ 8 ἔτη μεθ’ ἃ θὰ κληθῶσι νὰ διοικήσωσι καταδρομικὸν ἢ μοῖραν ἀντιτορπιλλικῶν. Εἶπον ἐν ἀρχῇ ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφισθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην, εἶναι ἓν τμῆμα τῆς ὅλης ὀργανώσεως τοῦ ναυτικοῦ. Σήμερον διὰ πρώτην φορὰν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν ὀργάνωσιν σκοποῦσαν τὴν συμπλήρωσιν τῆς ὑπηρεσίας ἀναγνωρίσεως ἐν τῷ ναυτικῷ. Δὲν εἶναι ἁπλῆ ὑπηρεσία αὕτη, ἄσχετος πρὸς τὴν ὅλην ἐνέργειαν τοῦ ναυτικοῦ. Εἶναι ὑπηρεσία τελείως συνδεδεμένη πρὸς τὰς στρατηγικὰς ἀρχὰς ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ βασισθῇ ἡ σύνταξις τοῦ Στόλου. Ἐπίσης δὲν εἶναι ἀδάπανος ὑπηρεσία, διότι τὸ ὑλικὸν τοῦ ὁποίου θὰ γίνῃ ἡ προμήθεια πρὸς συγκρότησιν μιᾶς μοίρας καὶ πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν συγκρότησιν αὐτῆς, ὑπερβαίνει τὴν δαπάνην τοῦ ἑκατομμυρίου. Ἓν ἑκατομμύριον περίπου ἀπαιτεῖ ἡ κατασκευὴ ἑνὸς ἀεροδρομίου καὶ ἡ ἀγορὰ τῶν ὑδροπλάνων τῆς πρώτης μοίρας, ὀκτὼ ὑδροπλάνων πρὸς συγκρότησιν ταύτης καὶ δύο ἀμοιβῶν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὁ ἀεροπορικὸς ἡμῶν στολίσκος δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ σκοποὺς ἀμυντικοὺς μόνον, δὲν πρόκειται νὰ ἐξέρχηται εἰς ἀναγνωρίσεις τοῦ ἐπελαύνοντος κατὰ τῆς Ἑλλάδος ἐχθρικοῦ στόλου, ἀλλὰ πρόκειται νὰ χρησιμοποιῆται καὶ εἰς ἀναγνωρίσεις ἐξυπηρετικὰς ἐπιθετικῶν κινήσεων τοῦ ἡμετέρου στόλου, ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ λειτουργήσῃ καὶ ἄλλη πλωτὴ ἐγκατάστασις ἤτοι νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἀγορὰ συνοδοῦ πλοίου διὰ τὸν ἀεροπορικὸν στολίσκον δι’ ἧς θέλει ἀνέλθει ἡ δαπάνη εἰς τρία ἑκατομμύρια. Θὰ ἀπαιτηθῇ προσέτι καὶ ἐτησία δαπάνη τετρακοσίων χιλιάδων δραχμῶν διὰ μισθοὺς προσωπικοῦ μόνον πλὴν τῶν ἐτησίων δαπανῶν συντηρήσεως καὶ κινήσεως. Πρόκειται λοιπὸν ἤδη περὶ ἀμέσου μεγάλης δαπάνης καὶ προσέτι περὶ ἐνιαυσίας δαπάνης ἀρκετὰ σπουδαίας. Ταῦτα πάντα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωσιν ἄνευ συνδυασμοῦ πρὸς τὴν στρατηγικὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐρείδεται ἡ δρᾶσις τοῦ στόλου καὶ συνεπῶς καὶ ἡ συγκρότησις αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο ἐπεθύμουν ὅπως πάντα ταῦτα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὀργανώνουν ὑπηρεσίας, συνδεθῶσι καὶ συνυποβληθῇ συγχρόνως καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν ἵνα ἔχῃ συγχρόνως ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψιν της τὴν βάσιν τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως περὶ τοῦ καθορισμοῦ τοῦ ναυτικοῦ προγράμματος, ὑποβληθῇ δὲ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ συνθέσεως τοῦ στόλου ἡμῶν ἀπὸ ἀπόψεως σκαφῶν, ἵνα γνωρίζωμεν ποῖαι εἶναι αἱ βάσεις τοῦ στόλου πρὸς τὰς ὁποίας καλεῖται νὰ συνδεθῇ ἡ παρασκευὴ τοῦ προσωπικοῦ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ σκεφθῶμεν περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὑπηρεσίαι αὗται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῶσιν ἄνευ ὡρισμένης κατευθύνσεως, ἐὰν δὲ δὲν γνωρίζωμεν ποία εἶναι ἡ στρατηγικὴ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἑδράζεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στόλου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν ψῆφον εὐσυνείδητον περὶ οἱουδήποτε τμήματος τῆς ὀργανωτικῆς ἐργασίας. Ἐὰν βάσις τοῦ στόλου εἶναι τὰ θωρηκτά, τότε ὅπλον ἐνεργείας ἔσται τὸ πυροβόλον καὶ βάσις τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀξιωματικῶν πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐπὶ τοῦ πυροβόλου ἐρειδομένη στρατηγικὴ καὶ τακτική. Ἐὰν βάσις τοῦ στόλου δὲν εἶναι τὰ θωρηκτά, ἀλλ’ οἱ ἐλαφροὶ στολίσκοι, τότε ἡ κατεύθυνσις εἶναι ἀλλοία. Ἐὰν ἔχητε βάσιν τὰ θωρηκτὰ ἔχετε ἀνάγκην ὀλιγωτέρων κυβερνητῶν, ἀλλὰ περισσοτέρων ἀξιωματικῶν, ἀξιωματικῶν ὁμαδὸν ἐργαζομένων οἷοι εἶναι οἱ ἐργαζόμενοι ἐν τοῖς θωρηκτοῖς. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὅμως ἔχετε ἐλαφρὸν στολίσκον ἀντιτορπιλλικῶν καὶ καταδυομένων, εἶναι τόσον μικρὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιβαινόντων ἐπὶ τούτων ἀξιωματικῶν, ὥστε ἕκαστος ἀξιωματικὸς ἀποτελεῖ ἰδίαν μονάδα. Καὶ ἡ ἐκπαίδευσις τῶν ἀξιωματικῶν πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν θὰ δεχθῆτε διὰ τὰ πλοῖα τοῦ στόλου. Ἐὰν ἔχητε θωρηκτὰ ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιβαίνωσι 15 καὶ 20 ἀξιωματικοί, δὲν ἔχετε ἀνάγκην ἀξιωματικῶν ἀνεπτυγμένου ἀτομικισμοῦ, ἂν ὅμως ἔχητε ἀντιτορπιλλικὰ καὶ καταδυόμενα, ἕκαστος ἀξιωματικὸς πρέπει νὰ ἔχῃ παρεσκευασμένην τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἐνεργεῖ ὡς ἄτομον καὶ οὐχὶ συλλογικῶς καὶ νὰ ἔχῃ ἐνισχυμένον τὸ αἴσθημα τῆς αὐτοβουλίας καὶ τῆς ἀποφασιστικότητος. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ γνωσθῶσιν αἱ σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως περὶ τοῦ ναυτικοῦ προγράμματος ἵνα κανονισθῶσιν αἱ βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἑδράζηται ἡ ἐκπαίδευσις τῶν ἀξιωματικῶν. Γνωρίζομεν ὅτι μέχρι τοῦδε ἡ ἐκπαίδευσις ἐν τῇ σχολῇ τῶν δοκίμων ἀπέβλεπεν εἰς τὴν παρασκευὴν ἀξιωματικῶν διὰ τὴν ἐν τοῖς μεγάλοις πλοίοις ὑπηρεσίαν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ μεταβάλῃ τὴν κατεύθυνσιν ἐν τῇ συγκροτήσει τοῦ στόλου, πρέπει νὰ μεταβάλῃ καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἀξιωματικῶν. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὅτι εἶναι ἀδύνατον ὁ ἀξιωματικὸς τὸν ὁποῖον ἔχετε ἐξοικειώσει πρὸς τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ ἔχῃ ἐν τῷ πλοίῳ 10 ἢ 15 ἄλλους ἀξιωματικοὺς παραστάτας, νὰ τὸν ἐξοικειώσητε ἀμέσως μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ μείνῃ μόνος ἐν τῷ καταδυομένῳ ὅπου παραστάται δὲν ὑπάρχουσιν. Ἔχομεν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον μεριμνᾷ περὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς σχολῆς τῶν δοκίμων. Τοῦτο θὰ συζητηθῇ ἐν ἐκτάσει μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Θὰ ἐπεθύμουν δὲ ὅπως ἡ Κυβέρνησις δυνηθῇ νὰ δώσῃ τότε τὰς πληροφορίας ταύτας ἵνα κανονίσωμεν τὸν τρόπον καθ’ ὃν θέλει συζητηθῆ. Εἰς πάντα τὰ Κράτη τὸ ζήτημα τῆς συγκροτήσεως τῶν ναυτικῶν δυνάμεων δὲν εἶναι μυστικόν. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἀπειλουσῶν παρασκευῶν αἱ ὁποῖαι πράγματι πρέπει νὰ τηρηθῶσι μυστικαί, ἡ Βουλὴ ἀπέδειξεν, ὅτι σέβεται τὸ μυστικὸν αὐτό. Προκειμένου ὅμως περὶ προγράμματος σκοποῦντος τὴν κατὰ σύστημα σύνταξιν τῶν ναυτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας οὐδὲν ὑπάρχει μυστικόν· ἐὰν δὲ ἡ Γερμανία δὲν ἔχῃ μυστικὸν ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ ἀπὸ τὴν Γαλλίαν, ἢ ἡ Ἀγγλία ἀπὸ τὴν Γερμανίαν, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ μυστικὸν καὶ διὰ τὸ πρόγραμμα τὸ ναυτικὸν τῆς Ἑλλάδος τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐντὸς τακτοῦ χρόνου. Πρὸς τοῦτο, παρακαλῶ, ὅπως ἐν δέοντι χρόνῳ, μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις τὰς σκέψεις αὐτῆς περὶ τῶν διαφόρων τούτων ζητημάτων ἵνα ἐν γνώσει τῶν σκέψεων τούτων ἐν νομοσχεδίοις διατετυπωμένων προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν περὶ τῆς συντάξεως τῶν ναυτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας.

§343Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι Βουλευταί· ἀποδέχομαι κατὰ τὸ πλεῖστον τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Βουλευτοῦ τὰς ἀφορώσας εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Νομίζω ὅτι ἡ παρατήρησις αὐτοῦ ὅπως τὸ σῶμα τῶν ἀεροπόρων καταρτίζηται οὐ μόνον ἐξ ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ καὶ ἰδιωτῶν, εἶναι ὀρθὴ καὶ ὡς πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ τροποποιήσωμεν τὸ νομοσχέδιον. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κίνδυνος ὅτι δὲν ἤθελον παρουσιασθῆ ἀρκετοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοί, ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δεχθῇ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ καὶ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἐπιβαλλομένης ἀνάγκης, νὰ προσλαμβάνῃ καὶ πολίτας εἰς τὸ σῶμα τῶν ἀεροπόρων.

§344Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τίνα θέσιν ὀργανικὴν θὰ κατέχωσιν οἱ ἰδιῶται οὗτοι; Θὰ εἶναι ἀξιωματικοί;

§345Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ὄχι· δὲν θὰ εἶναι ἀξιωματικοί. Θὰ ὑπηρετῶσιν ἐπὶ μισθῷ. Ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας τροπολογία θὰ διατυπωθῇ καὶ θὰ συζητηθῇ κατόπιν.

§346Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ διακηρύξω ὅτι ἡ τροπολογία εἶναι τελείως ἄψογος· ἐγένετο ἐκ τοῦ προχείρου.

§347Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Καλὸν εἶναι λοιπὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ αὔριον. Ὀφείλω ἤδη νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν δευτέραν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ὁ κ. Βουλευτὴς ἔκαμεν, ὅτι δὲν πρέπει οἱ ἀποσπώμενοι νὰ λαμβάνωσι τὰ ἐπιμίσθια, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσιν οἱ κατατασσόμενοι εἰς τὸ Σῶμα.

§348Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἐνόησα τοὺς μονίμως ἀποσπωμένους, ἀλλὰ τοὺς προσωρινῶς;

§349Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Οἱ μονίμως ἀποσπώμενοι θὰ ἀποτελῶσι μέρος τοῦ Σώματος. Ἐννοῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἀποφασίσωσι νὰ καταταχθῶσιν ὁριστικῶς εἰς τὸ Σῶμα, ἀλλὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἔχῃ ἀνάγκην ἡ ὑπηρεσία ὁποτεδήποτε ἤθελεν ἀρχίσει λειτουργοῦσα. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποκλείσωμεν τὰ ἐπιμίσθια ταῦτα, ἵνα ὅσον τὸ δυνατὸν καταρτισθῇ τὸ Σῶμα ταχύτερον, καὶ διότι ἐξ ἑτέρου καὶ αὐτοὶ οἱ προσωρινῶς ἀποσπώμενοι θὰ προσφέρωσι τὰς αὐτὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας θὰ προσφέρωσι καὶ οἱ μονίμως κατατασσόμενοι. Ὡς ἐκ τούτου διστάζω νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τρίτην παρατήρησιν ὅτι πρέπει οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἀποσπώμενοι εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἀεροπόρων, διὰ νὰ προάγωνται καὶ ἀποκτῶσιν ἀνωτέρους βαθμοὺς νὰ ἐκτελῶσι καὶ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν καὶ περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἰδιαιτέραν μέριμναν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι ἐν τῇ παρασκευῇ τοῦ ναυτικοῦ προγράμματος κύριον μέλημα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ καθορίσῃ τὰ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐν γένει τὰ προσόντα αὐτῶν. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ θὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ περὶ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ σῶμα τῶν ἀεροπόρων, καὶ κατόπιν μελέτης τοῦ ζητήματος θὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ὥστε καὶ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ σῶμα τῶν ἀεροπόρων, θὰ ἀποκτῶσιν κατόπιν τὰ προσόντα τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας διὰ νὰ προαχθῶσιν εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμούς. Βεβαίως δέον νὰ ἀπαιτῆται νὰ ἔχωσι συμπληρώσει ὡρισμένην χρόνου ὑπηρεσίαν πλὴν τῆς ἀεροπορικῆς. Ἐπιφυλάσσομαι ἐπὶ τούτου νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα, διότι εἶναι τολμηρὸν οὕτως ἐπὶ ποδὸς καὶ ἀμελετήτως νὰ θέσωμεν τοιαύτην διάταξιν, μὴ δυνάμενοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ καθορίσωμεν πότε πρέπει νὰ διακοπῇ ἡ ὑπηρεσία ἡ ἀεροπορική, ὡς ἐκ τούτου ἀποκρούω τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας Βουλευτὴς ὀρθῶς προσέτι ὑπέδειξεν ὅτι ἅπαντα τὰ νομοσχέδια τὰ μέλλοντα νὰ ὑποβληθῶσιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ἀφορῶσιν εἰς ἕνα ὡρισμένον σκοπόν, εἰς τὴν συστηματικὴν παραγωγὴν τοῦ ἡμετέρου στόλου. Καὶ κατὰ τοῦτο εἶμαι σύμφωνος ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον ἐὰν τὸ ἐν τοῖς νομοσχεδίοις τρόπον τινὰ ἐνσαρκούμενον ναυτικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως ἤρχετο ἀμέσως καὶ συντόνως εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἕνεκα τῆς δυσχερείας τῆς συντόνου παρασκευῆς ὁλοκλήρου τῆς ἐργασίας, τοῦτο δὲ ἕνεκα τῆς ἐπειγούσης ἀνάγκης, ὅπως προέχοντά τινα νομοσχέδια ψηφισθῶσιν ἐκ τῶν προτέρων, ἐνόμισα ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημμένον νὰ παρουσιάσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἐπείγοντα ταῦτα καὶ ἀμέσου ἀνάγκης νομοσχέδια, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ καταρτισθῶσιν οἱ σχετικοὶ κλάδοι, τῶν ὁποίων ἡ χρησιμότης εἶναι ἀναμφισβήτητος, καὶ τὴν χρησιμότητα ταύτην, οἱονδήποτε καὶ ἂν καταρτισθῇ ναυτικὸν πρόγραμμα, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀμφισβητήσῃ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας Βουλευτής. Καὶ τὸ Σῶμα τῶν ἀεροπόρων καὶ τὸ Σῶμα τῶν μηχανικῶν, περὶ τοῦ ὁποίου ὑπεβλήθη νομοσχέδιον, καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς Σχολῆς τῶν Δοκίμων ἐν ταῖς γενικωτάταις γραμμαῖς ὑφ’ ἃς τοῦτο παρουσιάσθη, εἶναι ἀναγκαιότατον, οἱονδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὸ ἀκολουθητέον πρόγραμμα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὸ μέλλον νὰ παρουσιασθῇ ἐν τῇ Βουλῇ διὰ τῶν νομοσχεδίων αὐτῆς. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβάλω τὰ νομοσχέδια ταῦτα εἰς τὴν Βουλὴν, ὡς ἀμέσου ἀνάγκης. Βεβαίως, ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ παρουσιασθῇ καὶ ἡ λοιπὴ ἐργασία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, θὰ συζητήσωμεν καὶ θὰ ἴδῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας τὴν ἑνότητα τῆς ἐργασίας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ψηφίζωμεν νομοσχέδια ἄνευ εἱρμοῦ τοῦ ἑνὸς πρὸς τὸ ἄλλο καὶ ἄνευ συστηματικῆς κατατάξεως, καὶ ἄνευ προβλεπομένης τρόπον τινὰ διαγραφῆς τοῦ ναυτικοῦ ἡμῶν προγράμματος.

§350Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ἤμην παρὼν ἐξ ἀρχῆς τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ συστάσεως ἰδιαιτέρου ἀεροπορικοῦ σώματος ἔχει τοῦτο τὸ κακόν, ὅτι οὐ μόνον θὰ παρατηρηθῶσι τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας βουλευτοῦ, ὅτι θὰ ἀποσπασθῶσιν ἀξιωματικοὶ ἐκ τῶν κυρίων αὐτῶν ἔργων τῆς θαλάσσης, ἀλλ’ ὅτι δὲν θὰ εἶναι διατεθειμένοι πολλοὶ νὰ διέλθωσιν ὁλόκληρον τὸν βίον αὐτῶν ὡς ἀεροπόροι. Τὸ ἐπάγγελμα συνδέεται μὲ τόσους κινδύνους ὥστε δὲν θὰ εἶναι πολλοὶ ἴσως οἱ διατεθειμένοι νὰ ἀναλάβωσι τοῦτο ὡς κύριον ἔργον τῆς ζωῆς αὐτῶν, διότι δι’ αὐτοῦ δὲν παρέχονται τὰ θέλγητρα ἐκεῖνα, τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν νεαρὰν ἡλικίαν, ὥστε οἱ πλεῖστοι τῶν ἀξιωματικῶν νὰ θέλουν νὰ ὑπηρετήσουν τὴν Πατρίδα των ἐναερίως, ὡς τὴν ὑπηρετοῦν ἐπὶ τοῦ ὑγροῦ στοιχείου. Ἡ τάσις ἄλλως πρὸς δημιουργίαν πολλῶν κλάδων, τὴν ὁποίαν παρατηροῦμεν τόσον εἰς τὸ ναυτικὸν ὅσον καὶ εἰς τὸν στρατὸν διὰ τῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων, φέρει τὸ μέγα ἄτοπον νὰ γεννῶνται ἀνισότητες τοιαῦται κατὰ τὰς προαγωγάς, ὥστε νὰ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ὑπηρεσία νὰ λαμβάνῃ ἔκτακτα εὐεργετικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα τείνουσι νὰ ἐξομαλύνωσι τὰς παρατηρουμένας ἀδικίας, ἀλλ’ οὐδαμῶς συντελοῦσιν εἰς τὸ νὰ θεραπεύσωσι πραγματικὰς ἀνάγκας. Μετὰ φειδοῦς λοιπὸν φρονῶ ὅτι ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν σύστασιν διαφόρων εἰδικῶν σωμάτων τόσον εἰς τὸν στρατὸν ὅσον καὶ εἰς τὸ ναυτικόν. Ἐγένετο λόγος περὶ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας καὶ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ὅτι δυνάμει νόμου ψηφισθέντος κατὰ τὸν πόλεμον ἔχει δικαίωμα νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας διὰ Β. Διατάγματος, ἵνα οὕτω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, γίνῃ συζήτησις κατόπιν ἐν τῇ Βουλῇ. Ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐδήλωσεν ὅτι ἐντὸς διμηνίας θὰ ἐκανόνιζε τὰ ζητήματα ταῦτα.

§351Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Περὶ διμηνίας δὲν ὡμίλησα ποτέ.

§352Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ οὐ μόνον δὲν ἐκανονίσθησαν, ἀλλὰ βαίνουσι πολὺ κακῶς κεκανονισμένα, διότι τινὲς τῶν ἀξιωματικῶν ἀνέρχονται εἰς βαθμοὺς χωρὶς νὰ γνωρίσωσι τὸ ὑγρὸν στοιχεῖον περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι τὸ παρατηροῦμεν ἀπὸ τοῦ Φαλήρου κατὰ τὸ θέρος. Τὸ δυσάρεστον αὐτό, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη ἀπόψε, ὅτι λόγῳ τῆς ἀεροπορικῆς ὑπηρεσίας οἱ τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ θὰ ἀπόσχωσι τῶν θαλασσίων αὐτῶν καθηκόντων, παρατηρεῖται ἤδη· καὶ ἂν ὑπεχρεοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ μᾶς παράσχῃ πίνακα τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας μόνον τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ πίνακα πραγματικόν, οὐχὶ ἐξαγόμενον ἐκ τῶν βιβλίων, ἀλλ’ ἐκ τῆς πραγματικῆς καταστάσεως, θὰ ἔβλεπεν ἡ Βουλὴ κατὰ τίνα τρόπον ἐκτελεῖται ὑπό τινων ἡ θαλασσία ὑπηρεσία. Ἡ θαλασσία ὑπηρεσία ἔδωκεν ἐνίοτε προσόντα καὶ βαθμούς, δὲν ἔλαβεν ὅμως καὶ τὰ ἀντίστοιχα πρὸς αὐτὴν καθήκοντα. Κατήντησε δὲ διὰ τῆς κατὰ τοιοῦτόν τινα τρόπον προαγωγῆς ἐκ τῶν κατωτέρων βαθμῶν εἰς τοὺς ἀνωτέρους τοιούτους νὰ προαχθῶσι ἐσχάτως μάλιστα τόσοι, ὥστε ἡ Πολιτεία νὰ μὴ γνωρίζῃ πῶς νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ. Οὔτε ὁ ἔχομεν ἀνάγκας τοιαύτας διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, ἀλλ’ ὅπως ἐξοικονομήσωσι βαθμοφόρους τινας ἐδημιουργήθησαν μετόχι ἐκ δύο τορπιλλοβόλων ὥστε νὰ δικαιολογῆται οὕτω δι’ ἑκάστην ἐξ αὐτῶν εἷς ἀνώτερος ἀντιπλοίαρχος. Οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ εἶναι πολλοί, ὥστε κατ’ οὐδένα τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοικονομηθῶσιν εἰς θέσεις πλοίων. Εἶναι ζήτημα ἂν ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν θὰ δυνηθῇ ἡ ὑπηρεσία νὰ κρατήσῃ εἰς τὰς θαλασσίας θέσεις τὸ ⅕ ἐξ αὐτῶν. Ἐὰν δὲ θελήσῃ νὰ κατανείμῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὰς θέσεις, ὅπως ὀφείλει, ὥστε ὅλοι ἀλληλοδιαδόχως οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς θαλασσίας ὑπηρεσίας, τότε δὲν θὰ καταρτίσῃ κανένα ἀνώτερον ἀξιωματικὸν ἱκανόν, ὅπως διευθύνῃ τὰς μεγάλας μονάδας, εἰς τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖται πολλὴ ἄσκησις καὶ εἰδικότης. Τοῦτο εἶναι τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον παρήχθη διὰ τῆς δημιουργίας τόσων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτίζωνται καὶ ἐνῷ ἐστερήθημεν κατωτέρων ἀξιωματικῶν ἔχομεν πληθώραν ἀνωτέρων. Εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἀξιωματικῶν τόσον τῶν ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων ὅσον καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν ἐν τῇ σχολῇ, πρέπει νὰ λαμβάνηται μεγάλη πρόνοια, διότι θὰ συμβαίνῃ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον συμβαίνει καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, καὶ ἀκόμη μεγαλείτερον, διότι ἐκεῖ καὶ ἂν τυχὸν ὁ ἀξιωματικὸς δὲν διευθύνει μάχιμον μονάδα δύναται ἐν τούτοις νὰ παρακολουθῇ τὰ μεγάλα γυμνάσια καὶ τὰς σπουδαιοτέρας τῶν ὑπηρεσιῶν, ὥστε νὰ μὴ θεωρῆται τελείως ἀπομεμακρυσμένος τῶν καθηκόντων του. Ἀλλ’ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος ἀπομακρύνεται τῆς θαλάσσης ἀποβάλλει τὴν τέχνην τοῦ διοικεῖν, χάνουσι δὲ καὶ οἱ ὑπ’ αὐτὸν ἄνδρες τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωσιν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τοὺς διοικοῦν. Αἱ πολεμικαὶ μονάδες, καὶ ὅταν θὰ ἀποκτήσωμεν ἐκείνας τὰς ὁποίας περιμένομεν, δὲν θὰ εἶναι τόσαι, ὥστε νὰ ἀπασχολήσωσιν ὅλους τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς εἰς θέσεις θαλάσσης.

§353Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Λακωνίας, καθότι αἱ παρατηρήσεις αὐτοῦ συνδέονται στενώτατα πρὸς τὰ ναυτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ λάβῃ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπεστήριξεν ὅτι ὑπάρχει πληθώρα ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν· ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι ὑπάρχουσι τόσον ὀλίγοι ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσωσιν.

§354Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι ὀλίγοι.

§355ΠΑΝΤ. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Μὴ ἐλαττώσητε ὅμως τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν.

§356Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐφ’ ὅσον πρόκειται ν’ ἀναπτύξωμεν ὡρισμένον θέμα, νὰ ἀναπτύσσωμεν τοῦτο ἄνευ ἀποδείξεως τῶν ἰσχυρισμῶν μας. Παρεστάθη ὅτι τὸ ναυτικόν μας γέμει ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν. Ἐγὼ δέχομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας καὶ ὑποστηρίζω ὅτι ὄχι μόνον δὲν γέμει τὸ Β. Ναυτικὸν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ἀλλ’ οἱ ὑπάρχοντες ἀξιωματικοὶ ὄχι μόνον πρὸς τὰς δημιουργηθησομένας καὶ τὰς ἤδη δημιουργουμένας ἀνάγκας εἶναι ἀνεπαρκεῖς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον εἰς τὸ παρελθὸν ἦσαν ἀνεπαρκεῖς. Δέχομαι πᾶσαν συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ἔκαμα ὅμως τὴν παρατήρησιν, διότι δὲν θεωρῶ ὅτι εἶναι πρέπον νὰ προκαταλαμβάνηται ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην, διότι ἡ προκατάληψις ψυχολογικῶς ἄγει εἰς δυσχερείας πρὸς ἀκριβῆ ἐκτίμησιν τῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως προτεινομένων μέτρων. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας, ὅτι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ στεροῦνται θαλασσίας ὑπηρεσίας κατὰ τὸ πλεῖστον, νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀποκρούσω καὶ ταύτην τὴν παρατήρησιν καὶ λέγω, ὅτι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ μέχρι τοῦδε, πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, εἶχον θαλασσίαν ὑπηρεσίαν τοσαύτην, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν. Ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι, ἄν τινες τῶν ἀξιωματικῶν δὲν εἶχον θαλασσίαν ὑπηρεσίαν ὅσην ἔπρεπε νὰ ἔχωσι, τὸ διαρρεῦσαν χρονικὸν διάστημα ὅλου τοῦ πολέμου, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀληθῶς λίαν ἐπίπονον, ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς τίτλους ἐπὶ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας. Δὲν νομίζω βεβαίως ὅτι εἶναι καλῶς διερρυθμισμένα τὰ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας· ἔχουσι ταῦτα ἀνάγκην τελείας ἀναθεωρήσεως καὶ ἀνακαινίσεως καὶ εἰς τοῦτο καταγίνεται ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ὁδηγουμένη ἀληθῶς ἀπὸ πεφωτισμένου ἀνδρός. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Λακωνίας νὰ ἐπιφυλάξῃ τὰς παρατηρήσεις του ταύτας, ἢ νὰ τὰς κάμῃ ἐν δέοντι χρόνῳ, ὅταν θὰ παρουσιασθῶσι τὰ λοιπὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν ὅτι εἰς τὸ ναυτικόν μας ὑπάρχουν πολλαὶ εἰδικότητες· τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον κακὸν δι’ ὅλα τὰ ναυτικά. Δὲν ἠξεύρω τί γίνεται εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, ἀλλ’ ἡ ὑπόστασις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἓν σύνολον διαφόρων εἰδικοτήτων. Διὰ τοῦτο δὲν νομίζω ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας περὶ πληθώρας εἰδικοτήτων ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ ἔχουσιν ὑπόστασιν.

§357Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν ᾧ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐνόμισεν ὅτι ἠδίκησα τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς εἰπὼν ὅτι στεροῦνται θαλασσίας ἀσκήσεως, ἔκαμε καλὰ νὰ τοὺς ὑποστηρίξῃ. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἠδίκησα τοὺς ἀξιωματικούς, ἐγὼ κατηγόρησα τὴν Πολιτείαν, ἥτις ἐκανόνισε τὰ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας, εἰς τρόπον ὥστε διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα ἔχομεν νὰ μὴ καταρτίζωνται ἐπαρκῶς οἱ ἀξιωματικοί. Ἀσχέτως ὅμως πρὸς τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν δύναται κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν νὰ εἶναι ἐλάχιστος καὶ ἂν διπλασιασθῇ καὶ ἂν δεκαπλασιασθῇ, ἐφ’ ὅσον ἤθελεν ἐπεκταθῆ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον τείνει νὰ μεταβάλῃ πολλοὺς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἰς ἀξιωματικοὺς γραφείων. Τότε βεβαίως οἱοσδήποτε ἀριθμὸς θὰ ἦτο ἀνεπαρκὴς διὰ τὰς ἀνάγκας, ἀλλὰ τοῦτο μὲ ἔκαμε νὰ ὁμιλήσω, ὅτι ἡ δημιουργία πολλῶν θέσεων γραφείων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν ἀπομακρύνει αὐτοὺς ἀπὸ τῆς θαλάσσης, εἰς τρόπον ὥστε ἡ πραγματικὴ θαλασσία ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν ὅλοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διέλθωσι, θὰ εἶναι τόσον ὀλίγη, ὥστε θὰ ἐχρειάζετο ἡ ἑλληνικὴ πράγματι ἀντίληψις καὶ ναυτικὴ ἰδιοφυΐα τοῦ Ἕλληνος διὰ νὰ εἶναι ἐπαρκεῖς ἐκεῖνοι, οἵτινες θὰ ἦσαν ἀνεπαρκεῖς εἰς οἱονδήποτε ἄλλο ναυτικόν. Ὑπάρχουσιν ἀρκετοὶ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἔρωτος πρὸς τὴν θάλασσαν ἔκριναν καλὸν νὰ μὴ ἀπομακρυνθῶσιν ἀπὸ ταύτης ὡς ἀληθεῖς ναῦται. Εὑρίσκει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὅτι εἶναι ὀλίγοι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοί, ἀλλὰ βεβαίως ἂν θελήσῃ νὰ διορίσῃ καὶ εἰς λέμβους κυβερνήτας ἀνωτέρους ἀξιωματικούς, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν θὰ εἶναι ἀνεπαρκής. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἰς τὰ τορπιλλοβόλα ὁμοίου ἐκτοπίσματος τοῦ τῶν ἰδικῶν μας, εἰς ἄλλα ναυτικά, δὲν εἶναι κυβερνῆται ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἀλλὰ ὑποπλοίαρχοι, καὶ ἂν ἐχρησιμοποιεῖτε εἰς ταῦτα τοὺς ὑποπλοιάρχους τότε θὰ εὑρίσκεσθε εἰς δυσκολίαν νὰ οἰκονομήσητε τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς. Καὶ θὰ ἠδύναντο βεβαίως οὗτοι εἰς τὸν Ναύσταθμον καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ διευθύνωσιν ὑπηρεσίας γραφέων καὶ διευθύνσεις, ἀλλὰ τὸ κακὸν αὐτὸ δὲν παρατηρεῖται εἰς ἄλλα ναυτικὰ τοῦ κόσμου. Παραπέμπω τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὴν ἀγγλικὴν ἀποστολὴν διὰ νὰ τοῦ εἴπῃ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖόν μας ἀπασχολεῖ ἀναλόγως τριπλασίους ἀξιωματικοὺς ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀπασχολεῖ τὸ ἀγγλικὸν ναυαρχεῖον. Θὰ μάθῃ ἐπίσης ὅτι μάχιμοι ἀξιωματικοὶ δὲν ἀπασχολοῦνται ἐν τῷ ναυαρχείῳ εἰμὴ μόνον εἰς τὸ τμῆμα τῶν πληροφοριῶν καὶ τοῦ πυροβολικοῦ, ὁλόκληρος δ’ ἡ ἄλλη ὑπηρεσία διεξάγεται ὑπὸ ὑπαλλήλων καὶ ὄχι ὑπὸ ἀξιωματικῶν. Οὔτε ἡ θαλασσία ὑπηρεσία, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου. Θαλασσία ὑπηρεσία θεωρεῖται καὶ ἡ τῆς ὑποβρυχίου ἀμύνης καθ’ ὃν χρόνον τοῦ ναυστάθμου δὲν θεωρεῖται τοιαύτη, ἡ διαφορὰ δὲ εἶναι ὅτι ὁ ναύσταθμος ὑπέρκειται 20–30 μέτρα ἀπὸ τὴν ὑποβρύχιον ἄμυναν ὥστε νὰ θεωρῶνται ὀρεινοὶ οἱ εἰς τὸ ἓν μέρος τοῦ ὅρμου τοῦ ναυστάθμου ὑπηρετοῦντες, οἱ δὲ ἄλλοι οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν ὑποβρύχιον ἄμυναν νὰ θεωρῶνται ἐκτελοῦντες θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ εἶναι πολὺ μακρὰν τῆς θαλάσσης. Οὔτε εἶναι θαλασσία ὑπηρεσία ἡ διεξαγομένη εἰς τὰ ἔφεδρα πλοῖα, διότι δὲν ἕπεται ὅτι, ἐπειδὴ εἷς ἀξιωματικὸς εἶναι τοποθετημένος εἰς ἓν πλοῖον καὶ διότι ἐγγράφεται εἰς ἐλέγχους πλοίου καὶ διότι λαμβάνει τὸν μισθὸν τῆς θαλάσσης, ὅτι ἐκτελεῖ καὶ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν. Οὔτε δὲ νομίζω ὅτι θαλασσία ὑπηρεσία διεξάγεται μόνον ἐν θαλάσσῃ· θαλασσία ὑπηρεσία διεξάγεται ἐκεῖ ὅπου ἐκτελοῦνται γυμνάσια καὶ διὰ τοῦτο συνέστησα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ δικαίωμα τὸ διδόμενον εἰς αὐτὸν διὰ νόμου ὅπως ἡ θαλασσία ὑπηρεσία εἶναι πραγματικὴ τοιαύτη. Τότε θὰ παρατηρήσῃ τὴν δυσκολίαν ὅπως ἐξοικονομήσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς πραγματικὰς θέσεις κατὰ θάλασσαν ὑπηρεσίας. Τότε θὰ ἴδῃ ὅτι πραγματικὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν οὔτε ἑνὸς μηνὸς κατ’ ἔτος δὲν θὰ δύνανται νὰ ἔχωσιν οἱ ἀξιωματικοί, βεβαίως δὲ δὲν θὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θαλασσία ὑπηρεσία ἑνὸς μηνὸς εἶναι ἱκανὴ νὰ καταρτίσῃ τοὺς ἀξιωματικούς. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω, διὰ τὰς ὁποίας βεβαίως δὲν εἶναι ὑπαίτιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, καὶ διὰ τοῦτο μετὰ λύπης μου εἶδον ἀπόψε ὅτι μία κατάστασις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη, καὶ ἡ ὁποία ἐκπλήσσει ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς ἐζήτησαν αὐτήν, δὲν ἐπηρέασεν αὐτὸν καθόλου. Ἂς ἐξετάσῃ τὰ πράγματα καὶ ἂς ἴδῃ τί συμβαίνει ἀλλαχοῦ καὶ θὰ ἴδῃ τίς εἶναι ἡ θαλασσία ὑπηρεσία τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυτικοῦ. Ἐὰν δὲ ἐπέμενον νὰ κατατεθῶσιν οἱ πίνακες, τοὺς ὁποίους ἐγὼ δύναμαι νὰ ἐξελέγξω, ὡς ἐγὼ γνωρίζω, τότε θὰ ἔβλεπε πόσοι εἶναι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι νὰ ἐπιδείξωσιν οὔτε διετῆ πραγματικὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν. Εἷς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐστάλη ἐσχάτως εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἶναι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν μακρὰν τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐνῷ φαίνεται ὅτι ἐκτελεῖ ἐκεῖ ὅπου εἶναι θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, κάθε ἄλλο παρὰ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν ἐκτελεῖ.

§358Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀφοῦ, κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἀνεβλήθη δι’ αὔριον, ἵνα μελετηθῶσι περισσότερον αἱ τροπολογίαι, δὲν θέλω ἐπιμείνει εἰς τὴν συζήτησιν παρὰ μόνον ὅπως τονίσω καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν πρέπει διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου νὰ δημιουργηθῇ κατάστασις, ἡ ὁποία νὰ παραλύσῃ τὴν ἔννοιαν τὴν οὐσιαστικὴν τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας. Διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου δὲν πρέπει νὰ δημιουργηθῇ εἷς κίνδυνος, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου νὰ προκύψῃ ὅπως ἡ θαλασσία ὑπηρεσία μεταβληθῇ εἰς εἰκονικήν, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ πραγματικῶς τοὺς ἀξιωματικοὺς εἶναι ἡ θαλασσία ὑπηρεσία. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι παρουσιάζονται ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ ἔχοντες θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ κατὰ τὸ παρελθὸν ὡς θαλασσία ὑπηρεσία ἐθεωρεῖτο καὶ ἐκείνη ἡ ὁποία οὐδεμίαν σχέσιν εἶχε μὲ τὴν θάλασσαν, τοῦτο δὲ ἐγένετο πρὸς βλάβην τῆς ὑπηρεσίας. Βεβαίως δὲν σημαίνει αὐτὸ ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, οἱ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, δὲν ἔχουσιν ἐκτελέσει πραγματικὴν ὑπηρεσίαν· ἀλλ’ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι μόνον ὡρισμένη κατηγορία ἀξιωματικῶν, τῶν αὐτῶν πάντοτε, εὑρίσκεται διαρκῶς ἐπὶ τῶν πλοίων καὶ εὐτυχῶς εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν ἐνεπιστεύθημεν τὸν κατὰ θάλασσαν ἡμῶν ἀγῶνα καὶ αὐτὴ κατήγαγε τὰς νίκας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς σημερινῆς καταστάσεως ἡ ὁποία ἐκ τῶν πολέμων ἐδημιουργήθη, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν ἀκόμη καὶ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν ἐκυρώσαμεν δι’ ἄλλου νομοσχεδίου, ὅπερ ἐγένετο νόμος, περὶ ἀπομακρύνσεως ἀνωτέρων βαθμοφόρων, δὲν συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Κουτούπη, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἶναι πολλοί. Εἶμαι τελείως σύμφωνος μετ’ αὐτοῦ εἰς τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, ὑπηρεσίαι μὴ ἔχουσαι σχέσιν πρὸς τὴν θάλασσαν καὶ μὴ ἔχουσαι σχέσιν πρὸς τὰς πολεμικὰς ἐνεργείας τοῦ ναυτικοῦ νὰ χρησιμεύωσιν, ἵνα διάγωσιν ἐν ῥαστώνῃ οἱ αὐτοὶ πάντοτε ἀξιωματικοί, ἡ αὐτὴ πάντοτε κατηγορία ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν σημερινὴν ὅπως εἶπον κατάστασιν τῶν πραγμάτων, ὑπὸ τὴν ἐλπιζομένην αὔξησιν τοῦ Στόλου μας, ἔχομεν ἀνάγκην ἀξιωματικῶν· ἔχομεν ἀνάγκην ὄχι μόνον ἀξιωματικῶν, ἀλλ’ ἀνανεώσεως τῶν στελεχῶν μας. Αὐτὸ εἶναι τὸ κυριώτατον σημεῖον. Ὀφείλω δὲ νὰ τονίσω τοῦτο, διότι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας συνάδελφος ἐδημιούργησεν ἄλλον κίνδυνον· εἶπεν ὅτι τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν, ὅστις εἶναι ἤδη μικρὸς διὰ τῆς δημιουργίας τοῦ σώματος τῶν ἀεροπόρων. Ἐὰν ὅμως ἤθελε τοῦτο ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐὰν ἤθελε δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι πρέπει νὰ συγκρατηθοῦν οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν κατωτέρων βαθμῶν, θὰ ἐτρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ δικαιολογηθῇ κἄτι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδικαιολόγητον, νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἀδικαιολόγητος μὴ προαγωγὴ καὶ μὴ ἱκανοποίησις τῆς τάξεως ἐκείνης τῶν βαθμοφόρων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πραγματικῶς τὸν κορμὸν τῆς κινήσεως τοῦ Στόλου, δηλαδὴ τὴν τάξιν τῶν ὑποπλοιάρχων οἱ ὁποῖοι ἦσαν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν πύργων οἱ ὕπαρχοι τῶν ἀντιτορπιλλικῶν κατὰ τὸν πόλεμον. Ἡ τάξις αὕτη δὲν ἱκανοποιήθη παντάπασιν ὑπὸ τῆς Πολιτείας. Θὰ συνίστων λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀριθμοῦ, παρακαμπτομένου τοῦ φόβου τὸν ὁποῖον ἐξέφρασεν ὁ κ. Βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ἀληθής, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου διευκολυνθῇ ἡ προαγωγὴ τῆς τάξεως ταύτης τῶν βαθμοφόρων, ἡ ὁποία δὲν ἱκανοποιήθη. Εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ προαχθῶσιν αὐτοὶ διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἀνανέωσις τῶν στελεχῶν, ἀπομακρυνομένων ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διὰ τὸ γῆράς των, διὰ τὴν ἡλικίαν των, δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀποδώσωσι, παρ’ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν καὶ φιλοτιμίαν τὴν ὁποίαν κατέβαλον, ἐκεῖνα τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα προσδοκῶμεν ἀπὸ τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα ἐχρειάζετο νὰ διοικῶσι νέοι ἀξιωματικοί. Ἀνανέωσιν χρειάζεται τὸ Ναυτικόν, κ. Ὑπουργέ.

§359Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν δὲν ἔχῃ ἄλλος τις νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ ζήτημα, θὰ κάμω μίαν παρατήρησιν.

§360Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἐγὼ ἔχω μίαν παρατήρησιν, ὅτι δὲν γνωρίζω εἰς τὰ τορπιλλοβόλα νὰ ὑπάρχωσιν ἀνώτεροι ἀξιωματικοί.

§361Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν θελήσητε, κύριε Ὑπουργέ, νὰ τοποθετήσητε τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς ἐκεῖ ὅπου τὰ ἀλλαχοῦ παραδεδεγμένα ἰσχύουν, θὰ εὑρεθῆτε εἰς δυσκολωτάτην θέσιν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν γνωρίζει ὅτι ὅταν θέτητε τμηματάρχην τοῦ μηχανικοῦ...

§362ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη εἶναι ἀξιωματικοί.

§363Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Παρακαλῶ· τμηματάρχης τοῦ προσωπικοῦ δὲν ὑπάρχει. Παραπέμπω τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν ἀποστολὴν καὶ ἐκεῖ θὰ ἴδῃ ὅτι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ὑπάρχουν μόνον εἰς δύο τμήματα, τῶν πλοίων καὶ τῶν τορπιλλῶν. Ἀλλὰ καὶ μὲ ὅλην τὴν δικαιολογίαν αὐτήν, πάλιν θὰ ἴδῃ ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν χρησιμοποιοῦνται εἰς θέσεις αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦν πραγματικὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας. Αἱ ἤδη ὑπηρεσίαι ἐδημιουργήθησαν διὰ νὰ οἰκονομηθῶσι τὰ πρόσωπα καὶ ὄχι διότι αἱ ἀνάγκαι ὑπηγόρευσαν τὰς ὑπηρεσίας. Εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ ναυτικοῦ τοιαύτη καὶ ἂν σᾶς παραπέμψω εἰς ὅ,τι ἴσχυε πρὸ 15ετίας, θὰ ἐβλέπετε πόσον μικρότερος ἦτο ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν.

§364Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία μὲ διέλαθε κατ’ ἀρχάς, διὰ νὰ διορθωθῇ. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ στολίσκου ἀεροπλάνων καὶ ὑδροπλάνων. Νομίζω ὅτι ἡ παρεμβολὴ τῆς λέξεως ἀεροπλάνων εἶναι λανθασμένη, διότι ἀεροπλάνα καὶ ὑδροπλάνα εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό. Ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι ἀντὶ τῶν τροχῶν τῆς ἀποδαφίσεως, ὑπάρχουσιν εἰς τὰ ὑδροπλάνα οἱ πλωτῆρες. Ἀλλ’ ὁ στολίσκος, καθὰ ἐγὼ γινώσκω, ἐπρόκειτο νὰ συγκροτηθῇ ἐξ ὑδροπλάνων καὶ ἀεροπλάνων, δηλ. πηδαλιοχουμένων. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, μήπως ὑπάρχῃ γραφικὸν λάθος τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἀνέγραψεν ὑδροπλάνα, ἐνῷ πρόκειται περὶ ἀεροπλοίων;

§365Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Θὰ ἐξετάσωμεν καὶ αὐτό.

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀναβάλλεται συναινέσει τῆς Βουλῆς. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ ταμείου στόλου καὶ τοῦ κ. Χατζηδημητρίου».

§367Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω πολλοὺς δισταγμούς, Κύριοι, διὰ τὴν σκοπιμότητα τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, φοβοῦμαι δὲ μήπως ὑπὸ τὸ πρόσχημα δωρεᾶς, πρὸς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ δημοσιονομικόν μας σύστημα εἷς νέος οἰκονομικὸς ὀργανισμός, καὶ πολιτικῶς καὶ οἰκονομικῶς ἐπικίνδυνος διὰ τὸ Κράτος. Καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν μίαν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν συνῆψε μετά τινος πολιτικοῦ συνταξιούχου. Διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης ἐδόθη δωρεὰ εἰς τὸν Ἐθνικὸν Στόλον ἐκ 45.000 δραχμῶν, ὁ δὲ Ἐθνικὸς Στόλος ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ εἰς τὸν δωρητὴν ἐφ’ ὅρου ζωῆς ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου 7% ἐτησίως. Ὑπολογίζεται δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο κατὰ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν εἰς 1575 δραχ. καθ’ ἑκάστην ἑξαμηνίαν. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου τὸ ἥμισυ θὰ καταβάλληται ἐκ τῶν τόκων τοῦ δωρηθέντος καὶ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ κατατεθειμένου ποσοῦ, τὸ δὲ λοιπὸν ἥμισυ θὰ καταβάλλῃ ἐξ ἰδίων του ὁ Ἐθνικὸς Στόλος. Ἄρα θὰ καταβάλλῃ ὁ Ἐθν. Στόλος καθ’ ἑξαμηνίαν 787.50 ἐφ’ ὅρου ζωῆς τῷ δωρητῇ.

§368ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τίνα ἡλικίαν ἔχει ὁ δωρητής;

§369Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν 73 ἐτῶν, ἀλλὰ θὰ ἔλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου κατόπιν, διότι θεωρῶ αὐτὸ λεπτομέρειαν. Ὑπάρχει ἀρχική τις ὄψις τοῦ ζητήματος καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν περιορίζεται τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν συνῆψεν ἡ Κυβέρνησις μετὰ τοῦ πολιτικοῦ συνταξιούχου, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἀνεγνώρισεν ἐκ τῆς ἀρχῆς ὅτι ἐπεχείρησε σύμβασιν ἐπωφελῆ διὰ τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν νομοθετικὴν πρόνοιαν καὶ διὰ τὸ μέλλον. Περιέλαβε λοιπὸν εἰδικὴν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐπὶ τῇ προβλέψει ὅτι δύνανται νὰ ὑπάρξωσι καὶ ἄλλοι τοιοῦτοι ἐπωφελεῖς δωρηταί, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι διατεθειμένοι νὰ παραδώσωσι τὴν περιουσίαν των εἰς τὸν Ἐθνικὸν Στόλον ἐπὶ ἀποδώσει ποσοστοῦ πρὸς τοὺς δωρητάς, ἐπιτρέπεται νὰ συνάπτῃ ἐφεξῆς τοιαύτας συμβάσεις τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§370Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἐὰν θεωρῆτε τὸ ζήτημα τόσον σπουδαῖον, διαγράφομεν τὸ δεύτερον ἄρθρον.

§371Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀπομένει τώρα ἡ ἐπικύρωσις μόνης τῆς συμβάσεως, ἣν ὅμως δὲν θεωρῶ σκόπιμον οὔτε οἰκονομικῶς οὔτε πολιτικῶς κυρίως διὰ τὴν ἀρχὴν ἀφ’ ἧς ὡρμήθη ἐν τῇ συγκεκριμένῃ ἐφαρμογῇ. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ δωρεᾶς· ἀλλὰ βεβαίως δὲν πρόκειται περὶ δωρεᾶς. Πρόκειται περὶ μιᾶς κερδοσκοπικῆς ἐπιχειρήσεως ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους, περὶ μιᾶς τυχηρᾶς συμβάσεως ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι διενεργοῦνται συνήθως καθ’ ὅλας σχεδὸν τὰς Εὐρωπαϊκὰς νομοθεσίας ἀπὸ ἑταιρείας κερδοσκοπικάς, εἴτε αὐτοτελῶς ὑφισταμένας, διὰ τὰς rentes viagères εἴτε εἰδικῶς διὰ τὰς ἀσφαλείας τῆς ζωῆς, αἱ ὁποῖαι ἀναλαμβάνουσι καὶ τοιαύτας ἐπιχειρήσεις. Πρόκειται ἆρά γε νὰ καθιερώσωμεν τὴν ἀρχήν, ὥστε τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν ἢ τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ν’ ἀναλαμβάνῃ τοιαύτας κερδοσκοπικὰς ἐπιχειρήσεις, τοιαύτας τυχηρὰς συμβάσεις μετὰ τρίτων; Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ θεωρῶ τὸ πρᾶγμα καὶ πολιτικῶς καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ νεωτέρου Κράτους, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν οἰκονομικήν, παρακεκινδυνευμένον καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ἀπρεπές. Ἐὰν ἐπρόκειτο τὸ Κράτος ν’ ἀναλαμβάνῃ τοιαύτας ἐπιχειρήσεις κερδοσκοπικάς, θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον, τοὐλάχιστον πρὸς ἀσφάλειαν τῶν οἰκονομικῶν του συμφερόντων, νὰ λάβῃ ἐκείνας τὰς προβλέψεις καὶ ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα αἱ κερδοσκοπικαὶ ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρεῖαι λαμβάνουσιν εἰς τοιαύτας περιστάσεις. Εἶναι δὲ σημαντικὰ τὰ μέτρα ταῦτα, ἀναγόμενα εἰς τὸν τρόπον τῆς διαγνώσεως τῆς ἡλικίας καὶ ἀκόμη εἰς τὸν τρόπον τῆς διαγνώσεως τῆς ὑγείας ἐκείνου, ὁ ὁποῖος παραδίδει τὴν περιουσίαν του ἐπὶ τοιούτοις ἀνταλλάγμασι· διότι ἐκ τῶν δύο αὐτῶν συντελεστῶν θὰ ἐξαρτηθῇ κατὰ μέγα μέρος ἡ κερδοσκοπία ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἀπαλλοτριοῖ τὸ κεφάλαιον αὐτοῦ ἐπὶ ὡρισμένῳ τόκῳ, ἢ τῆς ἑταιρείας, ἡ ὁποία ὑπολογίζει ἐπὶ τῆς ταχυτάτης τελευτῆς τοῦ προσφέροντος τὴν περιουσίαν του ἐπὶ τοιούτοις ὅροις. Τὸ ἐμπορικὸν μέρος τῆς ἐπιχειρήσεως ἔχει ὡς ἑξῆς ἐν τῇ προκειμένῃ συμβάσει· ἐκ περιεργείας ἔκαμα ἕνα ὑπολογισμόν, διὰ τὴν ἰδιορρυθμίαν τοῦ πράγματος, διότι δὲν γνωρίζω ἂν παρουσιάσθη ποτὲ εἴτε ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς εἴτε ἄλλου Κράτους νεωτέρου — παραδείγματα ὑπάρχουν πρὸ δύο αἰώνων ἀνάλογα πρὸς τὸ προκείμενον, εἰς τὴν δημοσιονομικὴν ἱστορίαν τῆς Ἀγγλίας ἰδίως — συμβάσεις δι’ ὧν ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος τοιαύτας κερδοσκοπικὰς ἐπιχειρήσεις, ὑπὸ τοιαύτην μορφήν.

§372ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὴν Ἰταλίαν ἔκαμαν ὅλας τὰς ἑταιρείας καὶ τὰς ἀσφαλείας θεσμὸν τοῦ Κράτους.

§373Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Κράτος κάμνει τοιαύτας ἀσφαλείας ὡς κερδοσκοπικὴν ἐπιχείρησιν; Δὲν τὸ γνωρίζω. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως πάλιν ὅτι, ἂν θελήσητε νὰ κάμητε τοιοῦτό τι, εἶναι εὔκολον, ἀλλὰ θὰ λάβητε τὰς προνοίας ἐκείνας, ἃς λαμβάνουσι καὶ αἱ τοιούτου εἴδους ἑταιρεῖαι, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἡλικίαν, τὴν ὑγείαν, καὶ τοὺς ἄλλους νομοθετικοὺς καὶ κανονιστικοὺς ὁρισμούς, ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τῶν ὁποίων ὑφίστανται αἱ τοιαῦται ἐπιχειρήσεις. Ἀκούσατε λοιπὸν ὁποία τις εἶναι ἡ ἐπιχείρησις τὴν ὁποίαν ἐκάματε. Ἐκ περιεργείας ἔκαμα ἕνα πρόχειρον λογαριασμόν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν. Τὸ ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου θὰ καταβάλλῃ ἐξ ἰδίων του εἰς τὸν δωρητὴν δραχμὰς 785,50 εἰς τὸ τέλος ἑκάστης ἑξαμηνίας. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀσφαλιζόμενος θέλει ἐπιζήσει ἐπὶ 17 ἔτη, διότι εἶναι ἄγνωστον καὶ ἂν εἶναι 73 ἐτῶν, ἂν λέγω, δὲν ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς προσδοκίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ζήσῃ ἐπὶ 17 ἔτη, εἰς τὰς 34 ἑξαμηνίας θὰ καταβληθῇ αὐτῷ ἐκ τοῦ συνόλου τῶν δόσεων τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 26,775. Οἱ δὲ τόκοι τῶν ἑξαμηνιαίων τούτων δόσεων, ὑπολογιζόμενοι πρὸς 6½%, ὅσον δανείζεται τὸ Κράτος τώρα, καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἐπιχείρησιν, θὰ εἶναι εἰς τὸ τέλος τῆς 34ης ἑξαμηνίας δραχ. 22,426, τὸ ὅλον δρχ. 49,201. Καὶ θὰ λάβῃ ὁ Ἐθνικὸς Στόλος δραχμὰς 45,000 μετὰ τὸν θάνατον τοῦ δωρητοῦ. Τὸν τόκον τοῦ δωρηθέντος ποσοῦ τῶν δραχμῶν 45,000 τὸν ἐκπίπτω, διότι καὶ αὐτὸς θὰ δίδηται εἰς τὸν δωρητήν, ὅστις, ὡς εἶπον, κατὰ τὴν σύμβασιν θὰ λαμβάνῃ εἰς τὸ τέλος ἑκάστης ἑξαμηνίας δραχμὰς 1575. Τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ θὰ δίδηται ἀπὸ τὸν τόκον τῶν χρημάτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι κατατεθειμένα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, τὸ ἄλλο ἥμισυ θὰ τὸ δίδῃ τὸ ταμεῖον τοῦ στόλου. Λοιπὸν δραχμὰς 787 καὶ 50)00 θὰ δίδῃ ἐξ ἰδίων του τὸ ταμεῖον τοῦ στόλου ἐπὶ 17 ἔτη· θὰ δώσῃ λοιπὸν 49,000 καὶ θὰ πάρῃ 45,000 δραχμάς.

§374Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἔκαμα τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ἔκαμεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας. Ἴσως ἐὰν ἔκαμνον αὐτοὺς νὰ μὴ ὑπέγραφον τὸ συμβόλαιον μετὰ τοῦ Χατζηδημητρίου καὶ νὰ μὴ ἔφερον τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἦλθε τὸ ζήτημα ἂς φεισθῶμεν ὀλίγα ἔτη τῆς ἡλικίας τοῦ Χατζηδημητρίου καὶ ἂς χάσωμεν ὀλίγας τινὰς χιλιάδας δραχμῶν. (Ἱλαρότης).

§375Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ νὰ μὴ προκύψῃ ζημία, τὴν ὁποίαν ὑπελόγισεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, καλὸν θὰ εἶναι νὰ λάβωσι τὰς 45000 νὰ τὰς ἐνδύσωσιν εἰς χρεώγραφα τοῦ Κράτους τὰ ὁποῖα ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ δίδωσι 2½ χιλιάδας τὸν χρόνον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εὐχηθῶμεν ὅπως καὶ ὁ Χατζηδημητρίου ζήσῃ ὅπως ἔζησεν ὁ Μαθουσάλας καὶ τὸ δημόσιον νὰ μὴ ζημιωθῇ. Εἴθε νὰ ἦτο μία καλὴ ἀπαρχὴ αὐτὸ ὥστε πλείονες, οἱ ὁποῖοι ἀμφιβάλλουσι περὶ τῆς τύχης τῆς περιουσίας των μετὰ θάνατον, νὰ προέβαινον εἰς συμβάσεις παρομοίας μὲ τὴν παροῦσαν.

§376ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ 2ον ἄρθρον ἀπαλείφεται, κύριε Ὑπουργέ;

§377Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Μάλιστα.

§378ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως ἀπαλειφθῇ τὸ 2 ἄρθρον, νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων προκληθέντων κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς». Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως σώματος ἠλεκτριστῶν μηχανικῶν ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυστάθμου καὶ τῶν ἐν τῇ ξηρᾷ ἐγκαταστάσεων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§379ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Βουλὴ ἐνθυμεῖται ὅτι, ὅτε συνεζητοῦντο τὰ δύο νομοσχέδια τῶν σιδηροδρομικῶν συμβάσεων, τὸ τῆς κατασκευῆς τῆς νέας ἑνωτικῆς γραμμῆς καὶ τὸ τῆς ἐξαγορᾶς τῶν μετοχῶν τῆς παλαιᾶς τῶν Ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων, ἐζητήθη ὑπό τινος τῶν κ. Βουλευτῶν νὰ ἀποσπασθῇ ἀπὸ τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα τὸ σχετικὸν μέρος πρὸς τὴν στερέωσιν τῆς παλαιᾶς γραμμῆς καὶ πρὸς τὴν προμήθειαν τοῦ ἀναγκαίου τροχαίου ὑλικοῦ διά τε τὴν νέαν γραμμὴν τὴν ἑνωτικὴν καὶ διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ τροχαίου ὑλικοῦ τῆς παλαιᾶς γραμμῆς. Αἱ διατάξεις ἐκεῖναι ἀποσπασθεῖσαι ἀπετέλεσαν ἴδιον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν ἀπό τινων ἡμερῶν, παρεπέμφθη δὲ εἰς ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἀτυχῶς δὲν ἔφερεν ἀκόμη τὴν ἔκθεσίν της.

§380Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐκλήθη ἀπόψε τὸ πρῶτον.

§381ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ λίαν ἐπείγοντος τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ψηφίσῃ αὐτὸ κατ’ ἀρχὴν ἐπιφυλασσομένης τῆς Βουλῆς ὅπως αὔριον, ἐὰν ἐγκαίρως ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, ἔχῃ ταύτην ὑπ’ ὄψει. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακοπῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς ἄνευ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου χωρὶς τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ μὴ ἐκτελεσθῶσι τὰ ἔργα καὶ νὰ μὴ προμηθευθῶμεν τὸ τροχαῖον ὑλικὸν τόσον ἐμπροθέσμως ὥστε καθ’ ὃν χρόνον ἐλπίζομεν ὅτι θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ κυκλοφορία, κατ’ Ἀπρίλιον τοῦ προσεχοῦς ἔτους, νὰ μὴ ἔχωμεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα ὥστε ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ νὰ δώσῃ ὅλα τὰ ἀποτελέσματα τὰ ἀναμενόμενα ἀπὸ τὴν παράδοσιν.

§382Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ τροχαῖον ὑλικὸν χρησιμεύει τώρα;

§383ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν χρησιμεύει τώρα ἀλλ’ ἀπαιτεῖ χρόνον μακρὸν πρὸς κατασκευήν. Πρόκειται περὶ ἀτμαμαξῶν αἱ ὁποῖαι δὲν κατασκευάζονται ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν· πρόκειται περὶ ὅλου ἐν γένει τοῦ ἄλλου τροχαίου ὑλικοῦ, πρόκειται δὲ καὶ περὶ τῶν ἔργων τῆς στερεώσεως καὶ βελτιώσεως τῆς γραμμῆς, τῆς παλαιᾶς, δι’ ἃ θὰ ἀπαιτηθῇ χρόνος καὶ κατὰ τὴν αὐριανὴν συζήτησιν καὶ κατὰ τὸ Σάββατον ὅτε θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἓν ἄρθρον, ἐγένετο δὲ μακρὸς λόγος κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν δύο ἐκείνων νομοσχεδίων περὶ σιδηροδρομικῶν συμβάσεων.

§384ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἵνα τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον κηρυχθῇ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγήσεως ἀδείας διὰ τὴν κατασκευὴν προσθέτων ἔργων ἐπὶ τῶν γραμμῶν τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων καὶ προμηθείας τροχαίου ὑλικοῦ διὰ τὰς γραμμὰς ταύτας καὶ τὴν γραμμὴν Παπαπουλίου–Τοψί». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§385ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ ἐπίσης ὅπως στέρξῃ ἡ Βουλὴ νὰ κηρύξῃ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου εἰς τὰς νέας χώρας», ὥστε νὰ ψηφισθῇ καὶ τοῦτο πρὸ τῶν διακοπῶν ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἔναρξις τῆς συντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἄνευ περαιτέρω ἀναβολῆς εἰς τὰς νέας χώρας.

§386ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅπως τὸ «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου εἰς τὰς νέας χώρας» νομοσχέδιον κηρυχθῇ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§387Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν ὑπεβλήθη νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς περιθάλψεως τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων καὶ τῶν καταστάντων ἀνικάνων, περιπτέρων ἐν ταῖς δημοσίαις καὶ δημοτικαῖς πλατείαις καὶ ὁδοῖς τῶν πόλεων διὰ τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἡ ἐπιτροπὴ συνέταξε τὴν ἔκθεσίν της, ἀλλὰ παραδόξως — καὶ φαίνεται ἐκ παραλείψεως — δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Θὰ παρακαλέσω νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι πολὺ ὠφέλιμον.

§388ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, ὅπως κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς περιθάλψεως τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων καὶ τῶν καταστάντων ἀνικάνων περιπτέρων ἐν ταῖς δημοσίαις καὶ δημοτικαῖς πλατείαις καὶ ὁδοῖς τῶν πόλεων διὰ τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ ͵ΒΧΚΑʹ νόμου τῆς 10 Ἰουλίου 1899 περὶ γυμναστικῆς καὶ γυμναστικῶν καὶ ἀθλητικῶν ἀγώνων». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§389ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου ͵ΔΟΓʹ τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1912 περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν νόμου». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία...

§390ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ποῖον εἶναι;

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18.

§392ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ παρακαλῶ.

§393ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Εἴκοσι καὶ τρεῖς ἐκ τῶν κ. κ. Συναδέλφων, ἤτοι οἱ κ. κ. Π. Πετροπουλάκης, Σ. Βακράτσας, Γ. Θ. Γαϊτᾶνος, Ν. Γαρδικιώτης, Α. Χριστόπουλος, Π. Μερλόπουλος, Σ. Ντολιόπουλος, Α. Σακελλαρίου, Γ. Ράλλης, Β. Κυρέλλος, Α. Ζησιμόπουλος, Ἀ. Περρωτῆς, Β. Γκιουλές. Α. Κοκκέβης, Π. Φλέσσας, Α. Χατζηγιάννης, Δ. Γκλαβᾶς, Δημ. Κανελλόπουλος, Γ. Καντιάνης, Π. Λυμπερόπουλος, Λ. Κανάρης, Μ. Φωτιάδης καὶ Δ. Βρατσᾶνος ὑποβάλλουσι πρότασιν περὶ προτάξεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐμπορικῶν ἀκολούθων».

§394ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι. Δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον ἐπείγοντα.

§395ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§396ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχει καλῶς.

§397ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴκοσιν ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων ἤτοι οἱ κ.κ. Θ. Γρηγορίου, Α. Περρωτῆς, Λ. Νάκος, Π. Πετροπουλάκης, Γ. Καντιάνης, Δ. Γκλαβᾶς, Π. Φλέσσας, Ν. Βελέντζας, Εὐστ. Παπακωνσταντίνου, Ε. Δηλιγιάννης, Στ. Σακελλαριάδης, Π. Κωνσταντόπουλος, Α. Τυπ. Μπασιᾶς, Κ. Σοκόλης, Π. Τσαλδάρης, Μ. Στελλάκης, Σπηλ. Ντολιόπουλος, Α. Ζησιμόπουλος, Δ. Κανελλόπουλος καὶ Π. Ἰατρόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 19 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει νομοσχεδίου «περὶ ὁπλοφορίας».

§398Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπάρχουσιν ἄλλα νομοσχέδια πλέον ἐπείγοντα τὰ ὁποῖα ἔχει ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφισθῶσι.

§399Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι ἄλλως σπουδαιότατον νομοσχέδιον τοῦτο, ἀφορῶν τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ δέον νὰ μελετηθῇ.

§400ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις αὕτη συνδέεται δι’ ἰδιαιτέρας προτάσεως, ὅπως ἐν ἀνάγκῃ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§401ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν ἀνάγκῃ δέχομαι τὴν ἀναβολήν.

§402ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Δʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης προσωπικοῦ εἰς τὸ ὑπὸ τῶν νόμων ͵ΒΨΞΗ τοῦ 1900 καὶ ͵ΓΦϞΕʹ τοῦ 1910 «περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας καὶ ͵ΓΣΟϚʹ τοῦ 1908 περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων καθοριζόμενον προσωπικὸν καὶ «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ͵ΒΨΚΗʹ καὶ

͵ΓΦϞΕʹ».

§403ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Νομίζω ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ τροποποιήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ νομοσχέδιον κατόπιν ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς καὶ εἶτα νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν.

§404ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἄλλως τε γνωρίζετε, ὅτι πλείστας τροποποιήσεις τῆς ἐπιτροπῆς τὰς δέχομαι. Δυνάμεθα ἀπόψε νὰ ψηφίσωμεν αὐτὸ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, θὰ ὑποβάλω δὲ τετυπωμένον ὡς τὸ δέχομαι τὸ νομοσχέδιον καὶ οὕτω θὰ συζητηθῇ τροποποιούμενον εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ὑπάρχουσι πολλαὶ τροποποιήσεις τῶν κ. Βουλευτῶν, τὰς ὁποίας δὲν εἶδον. Πάντως θὰ δεχθῶ τινας ἐξ αὐτῶν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§405ΑΘ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Τὴν δήλωσιν ταύτην κάμετε, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἀλλὰ τοῦτο δὲν προδικάζει ἐὰν θὰ δεχθῆτε ἐν μέρει ἢ ἐν ὅλῳ τὰς τροποποιήσεις.

§406ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠρκέσθητε εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι ἐπιφυλάττομαι εἰς βʹ ἀνάγνωσιν νὰ ἴδω ἂν θὰ γίνωσι δεκταὶ αἱ τροποποιήσεις τῆς ἐπιτροπῆς; Ἀλλὰ γνωρίζετε, ὅτι πολλὰς τροποποιήσεις ἔχω δεχθῆ, ὅπως πολλὰς δὲν δέχομαι, διότι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτελέσωσιν ἀντικείμενον ἰδίων νομοσχεδίων. Πλὴν τῶν παρατηρήσεων τὰς ὁποίας ἔχει ὑποβάλει ἡ ἐπιτροπή, ἔχουσιν ὑποβάλει καὶ οἱ κ. κ. Βουλευταί.

§407ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκε). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται τὸ ἄρθρον 1ον, εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4ον, εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 5–11, καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι ἀναβάλλονται ὅπως συζητηθῶσι κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζεται εἶτα εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῆς παρὰ τὴν Σαλαμῖνα νησῖδος «Ἅγιος Γεώργιος»). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης διατάξεών τινων ἐν τῇ παραγράφῳ 12 τοῦ ἄρθρου 13 καὶ ἐν τῇ παραγράφῳ 1 τοῦ ἄρθρου 37 τοῦ νόμου ΒΨΞΗʹ περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας».

§408ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§409ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα θὰ γίνῃ ὅ,τι καὶ διὰ τὸ προηγούμενον θὰ δηλώσω κύριον. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2, καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§410ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ἰθάκῃ». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§411ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§412Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Νὰ συζητηθῇ.

§413ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὄθ. Τετενές.

§414ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Κατὰ τὸ 2ον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἡ κατανομὴ τῶν ἀγροφυλάκων...

§415ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 συζητοῦμεν.

§416ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Θέλω νὰ ἐξηγήσω, διατὶ ζητοῦμεν τὸν περιορισμὸν τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀγροφυλάκων. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀρχικῶς εἴχομεν κάμει καὶ τὴν κατανομὴν τῶν ἀγροφυλάκων εἰς τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας καὶ ὡρίζομεν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν εἰς 136. Ἐπῆλθεν ὅμως μεταξύ μας διαφωνία, διότι ἕκαστος ἐζήτει περισσοτέρους ἀγροφύλακας εἰς τὴν περιφέρειάν του, καὶ διὰ τοῦτο εὑρέθη λύσις νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς ἀπὸ 136 εἰς 143. Σημειωτέον ὅμως, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη συνεπάγεται καὶ αὔξησιν δαπανῶν, διότι οἱ ἀγροφύλακες εἶναι μισθωτοί.

§417ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τοὺς πληρώνει;

§418ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Τοὺς πληρώνει ὁ λαὸς τῆς Κεφαλληνίας. Πρὸς ἀποφυγὴν λοιπὸν τῆς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὸν ἀριθμὸν 136, διότι φοβοῦμαι μὴ οἱ ὑπολογισμοί μας ὡς πρὸς τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα θὰ συλλέξωμεν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀγροφυλάκων, δὲν ἀποβῶσιν ἀσφαλεῖς. Ἄλλως τε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἔχομεν διάταξιν, καθ’ ἣν ἐὰν περισσεύῃ χρῆμα, δύναται νὰ γίνῃ προσθήκη ἀγροφυλάκων. Ἄν λοιπόν αἱ εἰσπράξεις ἀποδείξωσιν, ὅτι ἡ ἐπιβαλλομένη φορολογία θὰ ἐπιφέρῃ χρῆμα ἀνώτερον τοῦ ἐπαρκοῦντος διὰ τοὺς 136 ἀγροφύλακας, τότε δυνάμεθα νὰ αὐξάνωμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ δεχθῆτε ὅπως οἱ ἀγροφύλακες ἀντὶ 143 μείνωσιν 136.

§419Ν. ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, δι’ ὑποβληθείσης παρ’ ἡμῶν προτάσεως νόμου ὡρίζετο ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων εἰς 136. Ἐπειδὴ ὅμως οἱ κάτοικοι πολλῶν περιφερειῶν ἀγροτικῶν διετύπωσαν παράπονα ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰς αὐτοὺς ἀναλογούντων ἀγροφυλάκων δὲν ἦτο ἐπαρκὴς καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας ὡρίσθησαν τοιοῦτοι καθ’ ὑπέρβασιν, ἀντὶ νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν κατά τι καὶ νὰ προσθέσωμεν τινὰς ἐξ αὐτῶν εἰς ἄλλας περιφερείας, τινὲς ἐσκέφθησαν ὅτι τὸ πρᾶγμα οἰκονομεῖται, ἐὰν προσθέσωμεν ἀριθμόν τινα ἀγροφυλάκων. Προσεθέσαμεν τοιουτοτρόπως ἑπτὰ καὶ ἀπὸ 136 ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἀνῆλθεν εἰς 143.

§420Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ποῦ κατενεμήθησαν οὗτοι;

§421Ν. ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατενεμήθησαν εἰς ἐκείνας τὰς περιφερείας αἱ ὁποῖαι ἐξέφρασαν παράπονα. Ἐν τούτοις ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς κατὰ τὴν γνώμην μου δέον νὰ ὁρισθῇ εἰς 136 μόνον, τὸ μὲν διότι εἶναι ἀρκετοὶ οὗτοι, προκειμένου νὰ κατανεμηθῶσι δεόντως, τὸ δὲ διότι ἐπιβάλλονται δαπάναι αἱ ὁποῖαι ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ μὴ πληρωθῶσιν ἐκ τῶν φόρων τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλομεν, ἀλλὰ καὶ διότι προσέτι ἐκ τῶν φόρων αὐτῶν ἐνδεχόμενον νὰ μὴ εἰσπραχθῇ ποσόν, ὅτε θὰ ἔχωμεν συχνὰ ἐλάττωσιν, κατὰ μίαν δὲ ἄλλην διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ θέλει πληρωθῆ ἀπὸ τὸ ποσὸν τὸ ἀναλογοῦν ἐκ τοῦ μερίσματος τῶν φόρων τῶν ἐπιβεβλημένων εἰς τοὺς νομοὺς Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου καὶ εἰσπραττομένων δυνάμει εἰδικῶν νόμων. Ἀλλὰ τὸ μέρισμα ἀνήκει εἰς τὰς κοινότητας, καὶ φρονῶ ὅτι τὰ χρήματα τῶν κοινοτήτων μὲ τὰς ἀνάγκας τὰς πολλαπλᾶς τὰς ὁποίας αὗται ἔχουσι δὲν πρέπει νὰ θιχθῶσι, διότι ἐνδεχόμενον εἶναι ἐκ τῶν φόρων αὐτῶν νὰ ἔχωμεν πάντοτε ἐλλείμματα, ἀφοῦ ἐπιβάλλομεν φόρον ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς. Διὰ τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς φορολογεῖται τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος καὶ τοῦ ἐλαίου, γνωρίζετε δὲ πάντες εἰς ὁποίους κινδύνους ὑπόκεινται πάντα ταῦτα τὰ προϊόντα. Μία μερικὴ καταστροφὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, ἢ τοῦ προϊόντος τῆς ἐσοδείας τοῦ ἐλαίου, θέλει συνεπιφέρει ἐλάττωσιν τῶν φόρων αὐτῶν καὶ ἐντεῦθεν ἐλάττωσιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον προσδοκῶμεν ἐκ τῆς εἰσπράξεως αὐτοῦ καὶ τὸ ὁποῖον μόλις θέλει ἐπαρκέσει εἰς τὴν πληρωμὴν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀγροφυλάκων καὶ τῶν ἀστυφυλάκων. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τυχὸν δὲν ἤθελον συμβῆ ταῦτα συμφέρει νὰ ἔχωμεν περισσεύματα, ἵνα ἐν ἐνδεχομένῃ περιστάσει ἀντιμετωπίσωμεν τὰ ἐλλείμματα ταῦτα. Ὥστε ἀφοῦ ὁ ἀριθμὸς τῶν 136 ἀγροφυλάκων ὡρίσθη ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐθεωρήθη ἐπαρκής, προσετέθησαν δὲ οἱ ἑπτὰ ἀγροφύλακες κατόπιν διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἐλάττωσις ἐπὶ τῆς περιφερείας παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ μείνῃ ὁ ὁρισθεὶς ἀριθμὸς εἰς 136.

§422Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, περιέμενον ν’ ἀκούσω ὅλως διόλου τὰ ἀντίθετα, ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον οἱ προλαλήσαντες Συνάδελφοί μου. Οὐδέποτε περιέμενον ν’ ἀκούσω ὅτι πρότασις νόμου, καὶ παρ’ αὐτῶν ὑπογεγραμμένη εἶναι καταστρεπτικὴ διὰ τὴν Κεφαλληνίαν. Ἐὰν τοιαύτην τὴν ἐθεώρουν, δὲν ἔπρεπε ποτέ, ποτὲ νὰ συνυπογράφωσιν αὐτήν, — ὅσον καὶ ἐὰν ἔβλεπον ὅτι ὁ λαὸς τῆς Κεφαλληνίας ἐπιδοκιμάζει αὐτήν, καὶ ἐπιμόνως ἐπιζητεῖ τὴν ψήφισίν της. Οὐδὲ νὰ ὑπισχνοῦνται εἰς τὸν λαὸν τῆς Κεφαλληνίας, δὲν γνωρίζω διὰ τίνας λόγους, τὴν ἐπιψήφισιν, ἐνῷ εἶχον σκοπὸν μετὰ τόσης ἐπιμονῆς ν’ ἀντιταχθῶσιν εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῆς. Περιέμενον ν’ ἀκούσω, παρὰ τῶν προαγορευσάντων, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου προσδιοριζομένων ἀγροφυλάκων δι’ ὁλόκληρον τὴν νῆσον Κεφαλληνίαν εἶναι ἀνεπαρκὴς πρὸς τελείαν ἐπιτυχίαν τοῦ διὰ τῆς προτάσεως ταύτης ἐπιδιωκομένου σκοποῦ, τῆς ἐξασφαλίσεως δηλαδὴ τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας, γνωστοῦ ὄντος ὅτι, ὅσον μεγαλείτερος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων, τόσον καλυτέρα θὰ γίνεται ἡ φύλαξις τῶν κτημάτων, ὅπερ ἄλλως εἶναι καὶ λογικόν, καὶ ὅτι τὸν ἀριθμὸν τοῦτον πρέπει νὰ τὸν αὐξήσωμεν, ἀφοῦ ἡ διὰ τῆς προτάσεως ταύτης νόμου ἐπιβαλλομένη φορολογία, καὶ τὰ ἐντεῦθεν ἔσοδα τοῦ ταμείου τῆς ἀγροφυλακῆς Κεφαλληνίας, ἐπιτρέπουσι τὴν πληρωμὴν τοῦ μισθοῦ τοῦ περισσοτέρου προσωπικοῦ. Δὲν γνωρίζω δὲ διὰ ποῖον λόγον οἱ ἐκ Κεφαλληνίας κ. κ. Συνάδελφοι ζητοῦσι νὰ μειώσωσι τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀγροφυλάκων τῶν καθ’ ὅλην τὴν νῆσον διορισθησομένων, ἐκτὸς ἐὰν θέλωσι νὰ ματαιώσωσι διὰ τῆς ὀλιγοστεύσεως τοῦ προσωπικοῦ, καὶ συνεπῶς διὰ τῆς ἀνεπαρκείας αὐτοῦ τὰ διὰ τοῦ νόμου τούτου προσδοκώμενα λαμπρὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐναγωνίως ἀναμένει ὁ λαὸς τῆς Κεφαλληνίας, καὶ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ματαιωθῶσι ταῦτα, καὶ ἀποτύχῃ εἰς τὴν γένεσίν του ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον μετὰ τόσου ἐνθουσιασμοῦ ἀπεδοκίμασεν ὁ λαὸς τῆς Κεφαλληνίας, καὶ τοῦ ὁποίου τὰ ἀποτελέσματα ἀναμένει τὸ λοιπὸν κράτος, ἵνα ἐφαρμόσῃ τοῦτον καὶ εἰς ἄλλα μέρη — ἐνταῦθα παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ πρῶτον τοῦτο ἄρθρον, ὡς ἔχει — κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀκούσητε καὶ ἐμὲ ὅστις πολὺ σπανίως ἐνοχλῶ τὴν Βουλήν.

§423ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὸ ζήτημα, νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτοῦ.

§424Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Ζητῶ νὰ μὲ ἀκούσητε· πολὺ σπανίως ἐνοχλῶ δι’ ἀγορεύσεων τὴν Βουλήν, ἐπὶ πέντε λεπτὰ ζητῶ τὴν ἐπιείκειαν τῶν κ. Βουλευτῶν. Σᾶς λέγουσιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς εἶναι μέγας, εἶναι ὑπερβολικός, ἀλλ’ ἐρωτῶ τοὺς προλαλήσαντας Συναδέλφους, ἔχομεν προσδιορίσει τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀγροφυλάκων εἰς 13 διὰ τὸν δῆμον π. χ. Ἀνωγητῶν, ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι μέγας; Εἶναι εἷς δῆμος ὁ ὁποῖος παράγει 4.500.000 λίτρας σταφίδος, παραγομένου ἐξ ἑκάστου στρέμματος 300 λιτρῶν, ἔχει ἔκτασιν καλλιεργημένην 15.000 στρεμμάτων, καὶ ἕκαστος ἀγροφύλαξ θὰ φυλάττῃ 1200 περίπου στρέμματα τὰ ὁποῖα μόλις ἐπαρκεῖ νὰ φυλάττῃ, ἑπομένως δὲν εἶναι πολὺς ὁ ἀριθμὸς αὐτός, τὸν ὁποῖον θέλουσι νὰ μετριάσωσιν, ἐκτὸς ἐὰν θέλωσι νὰ ναυαγήσῃ ὡς εἶναι τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἀλλὰ μήπως ὁ δῆμος αὐτὸς παράγει μόνον σταφίδα; Παράγει 15.000 βαρέλας οἴνου, καὶ διὰ νὰ παραχθῇ μία τοιαύτη ποσότης ἀπαιτεῖται ἔκτασις καλλιεργημένη 30.000 στρεμμάτων καλλιεργημένης γῆς. Ἀλλὰ δὲν παράγει καὶ ἄλλους δημητριακοὺς καρποὺς καὶ τόσα ἄλλα προϊόντα; Λοιπὸν εἷς ἕκαστος ἀγροφύλαξ θὰ φυλάττῃ καλλιεργημένην ἔκτασιν εἰς τὸν δῆμον τοῦτον πλέον τῶν 3.000 στρεμμάτων διὰ τὴν ὁποίαν ἴσως καὶ νὰ μὴ ἐπαρκῇ. Ταῦτα ἀποδεικνύουσι στατιστικαὶ ἐπίσημοι. Ἔχετε τὸν δῆμον Κατωγητῶν π. χ. ὁ ὁποῖος παράγει 4.000.000 λίτρας σταφίδος, εἷς ἀγροφύλαξ φυλάττει μόνον 1100 στρέμματα σταφίδος. Εἶναι πολὺς ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων εἰς τὸν δῆμον τοῦτον, ὅστις παράγει καὶ τόσα ἄλλα προϊόντα καὶ ἔχει ἔκτασιν καλλιεργημένην, ὥστε αὐτὴν νὰ φυλάττῃ εἷς; εἰς τὸν δῆμον Ὁμαλῶν πλέον τῶν 2.500 στρεμμάτων; Εἶναι πολλοὶ ἐννέα ἀγροφύλακες ὅπου παράγεται τόσον κρασὶ καὶ ἔχει ὁ δῆμος οὗτος καλλιεργημένην ἔκτασιν ἀπέραντον: Ἐρωτῶ τοὺς κ. Συναδέλφους μου εἶναι μέγας ὁ προσδιοριζόμενος ἀριθμὸς διὰ τὸν δῆμον Σαμολίου τῶν ἕνδεκα ἀγροφυλάκων; ἢ διὰ τὴν περιφέρειαν Ἄσσου καὶ Δολιχίου ὁ ἀριθμὸς τῶν δέκα τριῶν ἢ εἶναι ὑπερβολικὸς ὁ ἀριθμὸς ὁ προσδιοριζόμενος διὰ τὴν περιφέρειαν Πρόννων τῶν ἕνδεκα; Ἐρωτῶ ἀκόμη αὐτούς· εἶναι ὑπερβολικὸς ὁ προσδιοριζόμενος ἀριθμὸς διὰ τὴν περιφέρειαν Δειληνάτων, Φαρακλάτων ὁ προσδιοριζόμενος ἀριθμὸς τῶν δέκα τριῶν; Ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τὸ ὅλον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀγροφυλάκων διὰ νὰ αὐξηθῇ καὶ εἰς ἑκάστην τῶν περιφερειῶν τούτων.

§425Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑπερβολικὸς εἰς 1100 στρέμματα.

§426Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι ὑπερβολικὸς ἐκτὸς ἂν θέλητε νὰ ναυαγήσῃ ὁ νόμος· δύνασθε ἂν θέλητε νὰ τὸν μεταβάλητε καὶ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμόν, διότι ἔχομεν πόρους καὶ εἶναι ἀποδεδειγμένοι οἱ πόροι ἐκ τῆς στατιστικῆς τὴν ὁποίαν σᾶς προσκομίζω ἐδῶ.

§427Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀμφίβολον ἂν ὑπάρχωσι πόροι.

§428Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ· λέγετε ὅτι εἶναι ἀμφίβολοι, διότι δὲν γνωρίζετε ποῖοι εἶναι οἱ πόροι, καὶ ἐὰν ἐγνωρίζετε ὅτι οἱ πόροι εἶναι ἀμφίβολοι δὲν ἔπρεπε ποτὲ νὰ φέρητε καὶ νὰ υἱοθετήσητε ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἔχομεν πόρους διότι εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἐκ τοῦ φόρου εἰσαγωγῆς πρὸς ἓν καὶ ἥμισυ τοῖς ἑκατὸν ἔχομεν εἰσόδημα 90.000, ἐκ τοῦ φόρου τῆς εἰσαγωγῆς 1% ἔχομεν βεβαιωμένον ὅτι θὰ εἰσπράξωμεν 30.000 δραχμάς, ἐκ τοῦ φόρου τὸν ὁποῖον ἐπεβάλομεν εἰς τὰ ποίμνια καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁποίων ἀνέρχεται εἰς 60,000 περίπου, ἔχομεν ἄλλας 30.000 δραχμάς, ὥστε ἐν ὅλῳ ἔχομεν εἰσπράξεις 150.000 δραχμῶν ἐκτὸς τῶν προστίμων, τῶν χρηματικῶν ποινῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς ἀποδώσουν τὸ ποσὸν τῶν 5000 δρχ., ἐν συνόλῳ περίπου 155.000 δραχμάς, ἐνῷ τὰ ἔξοδα τῆς ἀγροφυλακῆς μὲ τὸν ἀριθμὸν 143 ἀγροφυλάκων μόλις ἀνέρχονται εἰς 115 χιλιάδας δραχμῶν, ἑπομένως ἔχομεν περιθώριον 10.000 δρχ. Διατί λοιπὸν νὰ μειώσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀγροφυλάκων;

§429Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν γίνῃ ὀλιγωτέρα σταφὶς τὸν ἕνα χρόνον;

§430ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Βεβαίως.

§431Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Περιέμενον ἀπὸ σᾶς τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, κ. Ὑπουργέ, ὄχι ὅμως ἀπὸ τοὺς κ. συναδέλφους, διότι τοῖς ἔχω ἐξηγήσει ἐν λεπτομερείᾳ ἐπανειλημμένως τὰ πάντα καὶ ἤλπιζον ὅτι τὰ ἔχουσιν ἀντιληφθῆ. Ἀκριβῶς προέβλεψα δι’ ἰδιαιτέρας διατάξεως τῆς προτάσεώς μου ταύτης Νόμου, ἐὰν ἔλθῃ μία καταστροφή, ὅτι ἐκ τῶν λοιπῶν εἰσπράξεων, τῶν ἐπαρχιακῶν λεγομένων φόρων, λαμβάνομεν ποσὸν καὶ πληρώνομεν κατὰ προτίμησιν τοὺς ἀγροφύλακας· ἀλλ’ αὐτὸ θὰ εἶναι σπάνιον. Τοιαύτη καταστροφὴ μίαν μόνην φοράν, καθ’ ὅσον ἔχω ἐξ ἀκοῆς, ἐντὸς 50ετίας συνέβη καὶ ἐν τούτοις ἔχομεν ἐξ ὑπερβολικῆς προνοίας ἓν περιθώριον τόσον μέγα. Θέλετε νὰ μετριάσητε τὸν ἀριθμὸν διὰ νὰ ναυαγήσῃ τὸ νομοσχέδιον; Ἐγὼ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ διαμαρτυρηθῶ.

§432ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Διαμαρτύρομαι, κ. Πρόεδρε.

§433Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐστείλαμεν κατὰ χιλιάδας εἰς Κεφαλληνίαν καὶ ἀνεγνώσθη παρ’ ὅλων καὶ ἐπεδοκιμάσθη, καὶ ἔχομεν σωρείαν τηλεγραφημάτων διὰ τῶν ὁποίων μᾶς παρακαλοῦσι νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὅπως ὑπεβλήθη. Καὶ ἔχομεν ἀκόμη τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου τὸ ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον σᾶς παρουσιάζω καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει τὰς ἑξῆς μόνον παρατηρήσεις. Νὰ προσέξωμεν, ἐκεῖ ποῦ λέγομεν ὅτι εἶναι στρατιωτικῶς ὠργανωμένον τὸ σῶμα τῆς ἀγροφυλακῆς, μήπως καταστήσωμεν ἁρμόδια τὰ στρατιωτικὰ δικαστήρια πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ὑπὸ τῶν ἀγροφυλάκων τυχὸν διαπραττομένων ἀδικημάτων καὶ συμβουλεύει ὅτι ἐκτὸς τῶν πειθαρχικῶν ποινῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι καὶ ποινικὴν καταδίωξιν, νὰ προσθέσωμεν τὴν φράσιν «ἐνώπιον τῶν τακτικῶν ποινικῶν δικαστηρίων». Δὲν λέγει ὁ σύλλογος νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀγροφυλάκων οὔτε νὰ μεταβάλωμεν τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἀπαιτοῦσιν οἱ συνάδελφοί μου. Αὐτά, κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω καὶ τώρα ἐναπόκειται εἰς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ, ἀλλὰ πρὶν ἢ ἀποφασίσητε πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει ὅτι ἔχομεν πόρους ἐπαρκεῖς, ὅτι ἔχομεν περίσσευμα ἀπὸ 10000 δραχ. καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀγροφυλάκων, διότι ἡ μείωσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀγροφυλάκων, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, θὰ φέρῃ τὸ ναυάγιον τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§434Ο. ΤΕΤΕΝΕΣ. Τὸν ἀριθμὸν 136 τὸν ἐθέσατε ὑμεῖς πρῶτος.

§435Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐθέσαμεν ἐν ἀρχῇ τὸν ἀριθμὸν 136, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐγεννήθησαν παράπονα ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 136 εἶναι ἀνεπαρκὴς ἐζήτησα τὴν αὔξησιν τούτου.

§436Ο. ΤΕΤΕΝΕΣ. Ὄχι, εἶναι ψεῦδος.

§437Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Νὰ εἶσθε εὐλαβέστερος πρὸς τὸν ἑαυτόν σας καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ μάθητε νὰ σέβησθε τὴν ἀλήθειαν καὶ τοὺς ἄλλους τοὺς ὁποίους οὐδὲ ν’ ἀτενίσητε δύνασθε. Ἐγὼ λέγω, ὅτι προσετέθη ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς διότι εἴχομεν περιθώριον χρηματικόν, καὶ διότι αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ ἔχομεν ἀνάγκην καὶ περισσοτέρου· ἐὰν θελήσητε νὰ τοὺς μειώσητε, δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος ἐγώ, ἀλλὰ σεῖς, κ. συνάδελφοι, καὶ σᾶς θὰ καταρῶνται οἱ συμπολῖται ἡμῶν.

§438Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ Κεφαλληνίας εἶχον ὑποβάλει ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν διπλῆν Βουλὴν μίαν πρότασιν Νόμου περὶ ὀργανώσεως τῆς ἀγροφυλακῆς ἐν Κεφαλληνίᾳ, ὑπέβαλον δὲ ταύτην εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν. Ὅταν ἐψηφίσθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἔλαβον καὶ ἐπεξειργάσθην τὴν πρότασιν νόμου, ἔδωκα δὲ εἰς αὐτὴν τὴν μορφήν, ὑφ’ ἣν παρουσιάζεται σήμερον. Ἀλλ’ ὅμως ἠγέρθη ἔρις καὶ νεῖκος, διά τινα ζητήματα τὰ ὁποῖα, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, δὲν ἤξιζον τὸν κόπον οὔτε τὴν Βουλὴν ν’ ἀπασχολήσωσι πολὺ οὔτε νὰ τείνωσιν εἰς τὸ νὰ ἄρουν τὴν προθυμίαν τὴν εὐχάριστον, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ἡ Βουλή, ἵνα συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ τέλος νὰ παρελκύουν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ ἀπειλῶσι κίνδυνον ματαιώσεως αὐτῆς ταύτης τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα, νομίζετε, τὸ ὁποῖον τοὺς χωρίζει; Εἶναι τὸ ἑξῆς. Λέγουσιν οἱ μὲν ἑκατὸν τριάκοντα ἓξ ἀγροφύλακες εἶναι ἀρκετοί, ὄχι 143 πρέπει νὰ εἶναι, λέγουσιν οἱ ἄλλοι, οἷον ὁ κ. Χαριτᾶτος. Δηλαδὴ ἔριζον δι’ ἑπτά! Οἱ ἄλλοι πάλιν διαμαρτύρονται ὅτι δὲν πρέπει διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὁρισθῇ ἡ κατανομὴ τῶν ἀγροφυλάκων εἰς τὰς περιφερείας, ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἱδρύεται καὶ ἓν ἐποπτικὸν συμβούλιον τῆς ἀγροφυλακῆς, τὸ ὁποῖον ἀπαρτίζεται ἀπὸ τρία πρόσωπα, ἐντελῶς ἀνεξάρτητα ἀπὸ πάσης ἐπηρείας, τὸν εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν, τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, καὶ τὸν νομάρχην. Ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι θὰ ἠδυνάμην νὰ συμβιβάσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς Κεφαλληνίας ἐὰν ἔθετον εἰς τὸ ἄρθρον μίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἄλλως καὶ οἱ ἴδιοι ἠθέλησαν, καθ’ ἣν ἂν πλεονάσωσιν οἱ ἀντιπρόσωποι, προσλαμβάνονται καὶ ἄλλοι φύλακες, οὓς κατανέμει τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Διὰ τοῦτο ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι ὁ Βουλευτὴς κ. Χαριτᾶτος δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένῃ τόσον πολὺ εἰς τὸν ἀριθμὸν 143 διότι δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν μὲν σήμερον ἀριθμὸν 136, ἐὰν δὲ εἶναι ἐπαρκεῖς οἱ πόροι, ἰδικά των θὰ εἶναι τὰ χρήματα, ἰδική των ἡ ἀγροφυλακή, δι’ αὐτοὺς καὶ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον δύναται νὰ τοὺς ἀναβιβάσῃ εἰς 200.

§439ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Οἱ δύο ἀξιότιμοι Συνάδελφοι, οἱ τὸ πρῶτον ὁμιλήσαντες, νομίζω ὅτι δὲν ἔθεσαν τὸ ζήτημα ἀκριβῶς ὡς ἔπρεπε καὶ ὡς πράγματι ἔχει. Ἐὰν πρέπει νὰ εἶναι 136 ἢ 143 ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων, τοῦτο ὀλίγον ἐνδιαφέρει αὐτούς, δὲν εἶναι δὲ τὸ κύριον ζήτημα τὸ διχάζον αὐτοὺς μετὰ τοῦ ἑτέρου ἐκ Κεφαλληνίας βουλευτοῦ. Ὁ καυγᾶς εἶναι διὰ τὸ πάπλωμα, ἤτοι διὰ τὴν μεταξὺ αὐτῶν διανομὴν τῶν ἀγροφυλάκων. Ὁ κ. Χαριτᾶτος, ὁ ἀρχικὸς καὶ κύριος εἰσηγητὴς τῆς προτάσεως νόμου, εἰργάσθη ἵνα καταστρώσῃ λεπτομερῆ στατιστικὸν πίνακα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ὡρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων καὶ αἱ περιφέρειαι· καταδείκνυται δὲ σαφῶς διὰ τῆς μελέτης ταύτης καὶ ὁ κατὰ περιφερείας ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων. Οἱ ἄλλοι προλαλήσαντες Συνάδελφοι φρονοῦσιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἡ κατανομὴ τῶν ἀγροφυλάκων κατὰ τὴν ὑπόδειξιν τοῦ κ. Χαριτάτου, χωρὶς δὲ νὰ προβάλωσι μελέτην, ἥτις ἴσως νὰ ἠδύνατο νὰ πείσῃ καὶ ἡμᾶς, κωλυσιεργοῦσι χωρὶς ν’ ἀντιλαμβάνωνται τοῦτο εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ζητοῦντες ν’ ἀφεθῇ ὁ καθορισμὸς εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Φρονῶ ὅτι ὀρθότερον εἶναι ὁ καθορισμὸς νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ, ἵνα μὴ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς λειτουργίας αὐτοῦ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ὑποστῇ πιέσεις καὶ ἐπιθέσεις περὶ κατανομῆς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀγροφυλάκων κατὰ περιφέρειαν, ἀφοῦ ἀτυχῶς οὐδὲν ἕτερον τοῦτο κέκτηται στοιχεῖον τῆς προμνησθείσης στατιστικῆς τοῦ κ. Χαριτάτου. Ὅθεν, κατόπιν τοσούτων ἀναφορῶν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων τοῦ νομοῦ μου, ἃς ὑπεστήριξα ἐν τῇ Βουλῇ, κηδόμενος τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὑποβάλλω τροπολογίαν καθ’ ἣν ἡ κατανομὴ τῶν ἀγροφυλάκων παραμένει ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, θὰ δύναται δὲ μετὰ ἔτος νὰ μεταβληθῇ αὕτη, ἂν ἐκ πείρας καταδειχθῇ πλημμελής, ἀποφάσει τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου διὰ Β. Διατάγματος. Τοῦτο φρονῶ ὡς λυσιτελὲς καὶ νομίζω ὅτι θὰ διαλλάξῃ τοὺς διεστῶτας συναδέλφους, ἂν εἰλικρινῶς κήδωνται τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ὡς ἐγώ.

§440ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις 10 Βουλευτῶν περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως.

§441ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Πρέπει νὰ τὴν ἀποσύρωσιν οἱ κύριοι Συνάδελφοι, διότι βασανιζόμεθα ἐπὶ τρία ἔτη διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ τελειώνωμεν.

§442Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ ἀποσύρωσι τὴν περὶ ἀναβολῆς πρότασιν.

§443ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, διότι καὶ ἡ ἐμφάνισίς της ἐπέφερε τὴν γαλήνην.

§444ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Μπασιᾶ συμβιβάζει τοὺς ἀξιοτίμους Βουλευτὰς ἐκ Κεφαλληνίας, ἐξ ὧν οἱ μὲν ὑποστηρίζουν ὅπως ὁ ἀριθμὸς μείνῃ ὡς εἶναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, οἱ δὲ νὰ ὁρισθῇ ὑπὸ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Μπασιᾶ λέγει ὅτι νὰ ἰσχύσῃ ὁ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀριθμός, ἀλλ’ ἐὰν θέλουν νὰ τὸν ἀλλοιώσουν νὰ δύνανται.

§445ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§446ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Ἀδικοῦνται.

§447ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὰ πῶς ἀδικοῦνται, ἀφοῦ σεῖς ζητεῖτε, ὅπως ὁρίζῃ αὐτοὺς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον;

§448ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ἀναβολῆς.

§449Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Ἀφοῦ πρόκειται περὶ πράγματος τοπικοῦ διὰ τὴν Κεφαλληνίαν πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδέχθη τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μπασιᾶ, ἡ ὁποία λύει τὸ ζήτημα.

§450ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ πλειοότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§451Ν. ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Συναδέλφου εἶναι δικολαβική.

§452ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Δὲν εἶμαι δικολάβος.

§453Ν. ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἀναφέρει ὅτι τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον θὰ ὁρίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀγροφυλάκων. Τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν νομάρχην, εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν καὶ πρόεδρον Πρωτοδικῶν καὶ θὰ λάβῃ πληροφορίας ἀπὸ τὰς διαφόρους ἀρχάς, τὰς δυναμένας νὰ παράσχωσι πληροφορίας περὶ τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ. Πρέπει νὰ τεθῇ προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ δύναται νὰ ἀναθεωρηθῇ ὁ ἀριθμὸς οὗτος. Ὅπως τίθεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ συμβούλιον θὰ συνέλθῃ εἰς ἓν γραφεῖον, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀριθμὸν καὶ θὰ ἀποφασίσῃ ὅτι ἔχει καλῶς καὶ οὕτως οὐδεμία μεταβολὴ θὰ ἐπέλθῃ.

§454ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον.

§455Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἐν τῷ 1ῳ ἄρθρῳ νὰ τεθῇ «ἀρχιφυλάκων καὶ ἀγροφυλάκων». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2).

§456Ν. ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς παρετηρήσατε, κύριοι Συνάδελφοι, διὰ τῶν κατ’ ἰδίαν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 2 καθορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων. Ἡ κατανομὴ αὐτῶν ὡς ἐγένετο ἐγνώσθη ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ ἤγειρε τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἠκούσατε, διότι ἡ κατανομὴ ἐγένετο δυσανάλογος. Εἰς τὸν νομὸν Κεφαλληνίας ἐδόθησαν περισσότεροι, ἐνῷ εἰς τὴν ἰδικήν μου ἐπαρχίαν ἐδόθησαν πολλοὶ ὀλίγοι. Καὶ ἀναγινώσκω τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἔλαβον σήμερον ὑπογεγραμμένον ἀπὸ πολλοὺς κτηματίας οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διὰ τοῦτο. Ἀπέναντι τοιαύτης καταστάσεως εὑρισκόμενος ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μου κ. Τετενές, ὑπεβάλομεν τροπολογίαν μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη ἱκανοποιεῖ ὅλας τὰς ἀπαιτήσεις καὶ τοιουτοτρόπως θὰ λείψωσιν ὅλα τὰ παράπονα. Προτείνομεν λοιπὸν διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἵνα ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροφυλάκων εἰς ἑκάστην περιφέρειαν ὁρισθῇ ὑπὸ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου. Δὲν γνωρίζω τί θὰ ἀποφασίσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἔχω ὅμως καὶ ἕτερον τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται πρὸς αὐτὸν καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§457Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ ἐν τῷ 2ῳ ἄρθρῳ ἐδαφ. 5 μετὰ τὸ «Δρυγάτων» νὰ τεθῇ «Ῥαζάτων». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§458Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ προστεθῇ «ἢ δημοτικοῦ σχολείου». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 5).

§459ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει τροπολογία ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῶν κ. κ. Ὄθ. Τενενὲ, Ν. Χαριτάτου καὶ Ν. Ῥαυτοπούλου.

§460Ν. ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι παλαιὰ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἀποσύρομεν.

§461ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 5, ἀλλὰ προσήχθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 15 Βουλευτῶν περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου.

§462Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Τὴν ἀποσύρομεν. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 6–11 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 12).

§463Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ θὰ προστεθῇ εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον «ὁ δι’ οἱονδήποτε λόγον ἀπολυθείς».

§464ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§465Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ θὰ τεθῇ εἰς τὴν δʹ παράγραφον «ἢ κάτοχος κτημάτων ἀποτελούντων τὰ ⅗ τῆς ἀπαγορευτέας ἐκτάσεως».

§466ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§467Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ θὰ τεθῇ εἰς τὴν εʹ παράγραφον «κατὰ τὸ ἄρθρον 17».

§468ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§469Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ ἀντὶ τοῦ ἐδαφίου γʹ θὰ τεθῇ ἐδάφ. δʹ.

§470ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 17–22). Ἄρθρον 23 (ἀναγινώσκεται).

§471Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐδῶ, κύριοι, πρόκειται καὶ περὶ φορολογίας τῆς Λευκάδος.

§472Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Εἶναι ὑπὸ αἵρεσιν, κύριε Σοκόλη. Θὰ εἴπουν αὐτὸ τὰ κοινοτικὰ συμβούλια κατὰ πλειονοψηφίαν.

§473Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ ἀμέσου φορολογίας, ἥτις δὲν ἰσχύει μέχρι σήμερον ἐν Ἑπτανήσῳ. Θὰ μεταβάλωμεν ὁλόκληρον τὸ φορολογικὸν σύστημα δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου;

§474Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησίς σας περισσότερον θὰ εἶχε θέσιν ἐν τῷ ἄρθρῳ 27, ὅπου λέγει ὅτι καὶ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἐφαρμόζονται καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λευκάδος ἀναλόγως». Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν οἱ πόροι καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δυοῖν θάτερον, ἢ πρέπει νὰ παραδεχθῆτε καὶ τὸν ἄμεσον αὐτὸν φόρον ἢ ὄχι· δὲν θὰ μὲ εὕρητε δὲ ἐμὲ ἀντίθετον, ἀφοῦ σεῖς εἶσθε ἀντίθετος. Θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ ἂν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ ὄχι καὶ ἐν Λευκάδι. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ εἰς τὸ ἄρθρον 27.

§475Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Εἶναι ὑπὸ αἵρεσιν, κύριε Ὑπουργέ. Ἐὰν τὸ θέλῃ ἡ πλειονοψηφία τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων, τότε θὰ γίνῃ. Τόσον πολὺ ἐνδιαφέρεσαι, κύριε Σοκόλη, διὰ τὴν πατρίδα μου; Μωρὲ δὲν κυττᾷς πατριώτης ποῦ εὑρέθηκε ἀπόψε;!!

§476ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 23 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 24–26). Ἄρθρον 27 (ἀναγινώσκεται).

§477Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἓν οἱονδήποτε πρόσθετον τέλος ἐξαγωγῆς καὶ νὰ λείψῃ ὁ ἄμεσος αὐτὸς φόρος.

§478Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἔχομεν ἔμμεσον φόρον· ἔχομεν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1910.

§479Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶναι ἄμεσος ὁ φόρος. Ἀφοῦ πληρώνεται κατ’ ἔτος ὡρισμένον ποσὸν διὰ κάθε ἀρνί.

§480Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἡ πλειονοψηφία τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων θὰ ἀποφασίσῃ περὶ τούτου.

§481Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 32 λέγει τὰ ἑξῆς, κύριε Σοκόλη. «Αἱ διατάξεις ὅμως τῶν ἄρθρων 25, 26 καὶ 27 αἱ ἀφορῶσαι τὴν περιοχὴν τῆς ἄλλοτε ἐπαρχίας Ἰθάκης καὶ ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἐν Ἰθάκῃ καὶ Λευκάδι, τίθενται εἰς ἐνέργειαν δι’ εἰδικῶν Βασιλικῶν Διαταγμάτων, ἐκδιδομένων, ἂν ἡ πλειονοψηφία τῶν ἐν ἑκατέρᾳ αὐτῶν κοινοτικῶν συμβουλίων ζητήσῃ τοῦτο ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας».

§482ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 27 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 28 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 28 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Μπασιᾶ, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχουσα οὕτω: «Μετὰ ἔτος ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ παρόντος νόμου τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 9 Ἐποπτικὸν Συμβούλιον συνέρχεται καὶ ἀποφαίνεται ἐὰν καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 2 κατανομὴ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀγροφυλάκων ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ἀσφαλείας. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει χρήζει μεταβολῆς τινος ὑποβάλλει ταύτην δι’ ἠτιολογημένης ἀποφάσεως τῷ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργείῳ ὅπερ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἐφάπαξ ἐκδοθησομένου, κανονίζει τὴν προτεινομένην μεταρρύθμισιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 28, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 29, 30, 31 καὶ 32). Τοῦ συνόλου ἡ ψήφισις ἀναβάλλεται. Ὑποβάλλω τὴν πρότασιν ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς εἴσπραξιν ἄνευ προσθέτων τελῶν καὶ τόκων ὑπερημερίας τῆς χρήσεως 1913» κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ ἡ ἀρχή. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὰ λοιπὰ ἀναβάλλοντα δι’ αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις περὶ ὥραν 1 μετὰ μεσονύκτιον).