1914.03.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 56

Τῆς 19ης Μαρτίου 1914.

(Τετάρτη ὥρα 4,45′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ οἰνοπαραγωγοὶ Λευκάδος ὑποβάλλουσι σκέψεις αὐτῶν ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος· Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει πρακτικὸν τῆς συνεδριάσεως τῆς 9 Μαρτίου 1914 τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου· Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ταμιευτηρίου Ἀλαγονίας ἐκφράζει τὴν εὐγνωμοσύνην του διὰ τὴν στάσιν τῆς Βουλῆς, ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου· Ὁ λαὸς Φιλιατρῶν ἐκφράζει τὴν εὐγνωμοσύνην του διὰ τὰ μέτρα τῆς Βουλῆς ἐναντίον τῆς Προνομιούχου· Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ᾨδείου Πειραιῶς παρακαλεῖ, ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ διδασκαλίας Μουσικῆς προστεθῇ ὅτι «καθηγηταὶ διδάσκουσι καὶ οἱ ἔχοντες δίπλωμα ᾨδείου Πειραιῶς»· Οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες τῆς περιφερείας τοῦ Πρωτοδικείου Σπάρτης ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν μὲ διάφορα αἰτήματα· Ὁ Ἐμποροκτηματικὸς Σύλλογος Πύλου παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας· Οἱ παρὰ τῷ Ταμείῳ Λακεδαίμονος εἰσπράκτορες παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των· Οἱ μέτοχοι «Ἀμοιβαίας» ἐκ Καλαμῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑποστηριχθῇ ἡ αἴτησις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν μετοχῶν «τῆς Ἀμοιβαίας» πρὸς ταχυτάτην πληρωμὴν τῶν χρημάτων των· Οἱ τηλεγραφικοὶ καὶ ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι Κερκύρας παρακαλοῦσιν, ὅπως προταχθῇ τὸ Νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὴν βελτίωσιν τοῦ κλάδου των· Οἱ οἰνοπαραγωγοὶ Λευκάδος ἀποδοκιμάζοντες τὰ τηλεγραφηθέντα ἐκ μέρους τῶν Κυμαίων παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος· Οἱ κάτοικοι Σαρὶ–Γκιὸλ τῆς περιφερείας Κιλκὶς παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς ἀποδοθῶσιν αἱ περιουσίαι των καὶ ἀπαλλαγῶσι τῆς καταδιώξεως καὶ τῶν ἀπειλῶν τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν φόρων· Οἱ κάτοικοι Ληξουρίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου περὶ ἀγροφυλακῆς· Ὁ ὀγδοηκοντούτης Α. Βαρνακιώτης, υἱὸς τοῦ στρατηγοῦ Βαρνακιώτου ἐξ Αἰτωλικοῦ, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ δοθῇ ἐπίδομα· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Μαντουκάτων τῆς Κεφαλληνίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τάχιστα ὁ νόμος περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Διστομίων παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ τροποποιήσεις τοῦ ὑπομνήματος τῶν δημοδιδασκάλων· Οἱ κάτοικοι Πεσσάδων Κεφαλληνίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τάχιστα ἡ πρότασις νόμου περὶ ἐξασφαλίσεως ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν τῷ Νομῷ Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ψαθόπυργος τῶν Πατρῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως κατασκευασθῇ τοῖχος ἐξασφαλίζων τὰ κτήματά των ἀπὸ τὸν ποταμὸν Δρέπανον· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου τοῦ Δήμου Εὐπολίου τῆς Δωρίδος παρακαλοῦσιν, ὅπως κατασκευασθῇ γέφυρα ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Μάρνου· Ὁ ἐκ Ληξουρίου Ι. Λοβέρδος παρακαλεῖ, ὅπως ἀπαλλαγῇ τῶν Πανεπιστημιακῶν τελῶν· Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι συνεπείᾳ τῆς ἐντολῆς, ἡ ὁποία μοὶ ἀνετέθη περὶ ἀποστολῆς συλλυπητηρίων ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ ποιητοῦ Μιστράλ, ἀπέστειλα τὸ σχετικὸν τηλεγράφημα· Ὁ ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς διευθύνσεως τῆς Ἑνιαίας κ. Δ. Γούναρης, μοὶ ἐδήλωσεν ὅτι, ἀποδεχόμενος τὴν ἐκλογὴν αὐτοῦ ὡς μέλους τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς μελέτης τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, δὲν δέχεται νὰ ἀποτελέσῃ καὶ μέλος τῆς ἑτέρας ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν πεπραγμένων ὑπὸ τῆς Ἑνιαίας. Ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ παραμένει μὲ 11 μόνον μέλη. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Θ. Σκάσης.

§2Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἀναφορῶν τῆς Βουλῆς λαβοῦσα γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν ἀπέστειλε πρὸς τὴν Βουλὴν ἡ χήρα τοῦ ἀειμνήστου ὁμογενοῦς ἰατροῦ Χρυσάφη ὅστις κατακρεουργήθη ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐν Σέρραις, λαμβάνει τὴν τιμήν, ὅπως συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὴν εὐμένειαν τῆς Βουλῆς. Ὄντως ἐκ τῶν ἐρευνῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἀπεδείχθη ὅτι, ὁ ἐν λόγῳ ὁμογενὴς ἰατρὸς Χρυσάφης ἦτο μία μεγάλη φυσιογνωμία πατριωτική· ὅτι καὶ λόγῳ τῆς μορφώσεως αὐτοῦ καὶ λόγῳ τῆς εὐημερίας τῆς σχετικῆς προσέφερε πᾶν ὅ,τι ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατὸν εἰς τὴν Πατρίδα, προσέφερε δὲ καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν ζωὴν αὐτοῦ γενόμενος θῦμα τοῦ μεγάλου αὐτοῦ πατριωτισμοῦ. Ἐν τούτοις σήμερον ἡ οἰκογένεια αὐτοῦ πένεται κυριολεκτικῶς κατοικοῦσα εἰς ἓν καὶ μόνον δωμάτιον ἐν Ἀθήναις καὶ εἶναι ἐστερημένη τῶν πάντων. Ὁ ἀείμνηστος Χρυσάφης τοιοῦτον πατριωτικὸν μέρος ἔλαβε κατὰ τὸν ἀμυντικὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα καὶ κατὰ τὸν τελευταῖον ἀπελευθερωτικόν, ὥστε ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ὅτε κατεκρεουργήθη ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐτηλεγράφησε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· οἱ Βούλγαροι μοῦ κατεκρεούργησαν τὸν Χρυσάφην μαζὺ μὲ ἄλλους διακοσίους. Ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ θερμῶς συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ὅπως λάβῃ μίαν μέριμναν καὶ διὰ νόμου ἀπονείμῃ σύνταξιν, ἀνάλογον πρὸς τὴν οἰκογενειακὴν θέσιν τῆς οἰκογενείας τούτου.

§3Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Οἰκογενείας πολυμελοῦς.

§4Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Πολυμελεστάτης, συνισταμένης ἀπὸ χήραν μητέρα καὶ ἓξ ἀνήλικα τέκνα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, κύριοι Βουλευταί, ἐπίσης λαμβάνει τὴν τιμήν, ὅπως ποιήσηται θερμὴν σύστασιν πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους, ἵνα μετὰ πάσης προσοχῆς ἐξετάσῃ τὴν ὑποβληθεῖσαν ἀναφορὰν τῶν διακεκριμένων Κρητῶν ὁπλαρχηγῶν τῶν δρασάντων κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ δι’ ἧς παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως εὐμενῶς ἀποβλέψῃ εἰς τὴν οἰκτρὰν οἰκονομικὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὐλόγως περιῆλθον, λόγῳ τῶν μακροχρονίων ἀγώνων ἀνὰ τὰ μακεδονικὰ πεδία, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν δικαία. Οἱ ὑποσημειούμενοι ἐν τῇ ἀναφορᾷ Κρῆτες ὁπλαρχηγοὶ εἶναι ἀναμφισβητήτως ἐξ ἐκείνων οἵτινες ἐκ τῶν πρώτων προσέφερον πολυτίμους ὑπηρεσίας πρὸς τὴν Πατρίδα, δράσαντες εὐπειθῶς ὑπὸ τὰς διαταγὰς καὶ τὰ κελεύσματα τοῦ Ἔθνους καὶ μετ’ ἀπαραμίλλου ἀνδρείας προασπίσαντες τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν δίκαια ἐν Μακεδονίᾳ, ἐπὶ ἔτη μαχόμενοι καὶ ταλαιπωρούμενοι ἀνὰ τὰ μακεδονικὰ πεδία, τὰ ὁποῖα ἐκαθάρισαν ἀπὸ τοὺς αἱμοχαρεῖς καὶ ἀπηνεῖς ἐπιδρομεῖς τῆς Μακεδονικῆς γῆς. Καθ’ ὅλον τὸν ἔνδοξον ἡμῶν πόλεμον γενναίως μαχόμενοι μετὰ τοῦ ἐνδόξου ἡμῶν στρατοῦ συνετέλεσαν καὶ οὗτοι ὥστε νὰ ἐκπληρωθῇ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ ἔτους 1903 μετὰ τοιούτου πατριωτισμοῦ, ἐθελοθυσίας καὶ γενναιότητος ἀνέλαβον, γενόμενοι ἐκδικηταὶ κατὰ τῶν ἀτιμιῶν, τῶν βιαιοπραγιῶν καὶ τῶν πιέσεων τῶν ἐξασκηθεισῶν ὑπὸ τῶν διαφόρων προπαγανδῶν ἐν Μακεδονίᾳ. Τὸ προκῦψαν κέρδος ἐκ τοῦ ἀμυντικοῦ τούτου Μακεδονικοῦ ἀγῶνος, τὸ γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ. Μέγα ἦτο τὸ κέρδος ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν δικαίων, τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως ἐπανεκτήθη ἕνεκα τῆς γενναίας καὶ ἀκαταβλήτου ἀμύνης τὴν ὁποίαν διὰ τῶν σωμάτων τούτων ἀντέταξεν ἐν Μακεδονίᾳ ἡ ἀκατάλυτος ψυχὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Καὶ ἂν μὲν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ μνημονεύωμεν ἐκείνους οἵτινες ἐθυσίασαν ἑαυτοὺς ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς ταύτης ἰδέας, νομίζω ὅτι εἶναι καὶ στιγμή, ὅπως τὸ Κράτος ἐμπράκτως ἀποδείξῃ τὴν εὐγνωμοσύνην αὑτοῦ πρὸς ἐκείνους οἵτινες συνετέλεσαν πρὸς τοῦτο. Τὸ παρελθὸν ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ Ἔθνος ἀείποτε εὐγνωμόνως ἀπέβλεψε πρὸς τοὺς τοιαύτας πολυτίμους ὑπηρεσίας προσενεγκόντας· ἐψήφισε συντάξεις καὶ μηνιαῖα βοηθήματα πρὸς τοὺς προμάχους τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας, πρὸς τοὺς ἐπιτυχῶς δράσαντας ὑπὲρ ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑπτανήσου, πρὸς τοὺς προσενεγκόντας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος. Φρονῶ ἑπομένως μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ὅτι καὶ διὰ τοὺς ἐν λόγῳ Κρῆτας τοὺς ἀνεγνωρισμένως τοιαύτας καὶ τηλικαύτας ὑπηρεσίας προσενεγκόντας εἰς τὸ Κράτος, θέλει λάβει ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ τὴν μέριμναν ἵνα ἐξασφαλίσῃ αὐτοῖς ἐπίδομα γενναῖον, ὅπως ζήσωσι μετὰ τοὺς ἀγῶνας τούτους, τώρα πλέον ὁπότε ἡ Ἑλλὰς ἐμεγαλύνθη. Ἡ ψήφισις τοιούτου νόμου, κύριοι Βουλευταί, θέλει ἀποδείξει ὅτι ἐπετέλεσε καθῆκον ἡ Πολιτεία πρὸς τοὺς ἄνδρας τούτους.

§5Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ. Καὶ ἐγὼ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω θερμῶς τὴν αἴτησιν τῆς χήρας Χρυσάφη, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι οὐδὲ εἷς Βουλευτὴς θὰ εὑρεθῇ, ὅπως ἀρνηθῇ τὴν ἀπονομὴν τῆς τοιαύτης συντάξεως. Ἐπίσης συνιστῶ τὴν αἴτησιν τῶν ὀκτὼ Κρητῶν ὁπλαρχηγῶν, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μετ’ αὐταπαρνήσεως καὶ μετὰ γενναιότητος ἐξετέλεσαν τὴν ἀνατεθεῖσαν αὐτοῖς ὑπὸ τῆς Πολιτείας ἐντολήν. Τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐπληγώθησαν εἰς διαφόρους συμπλοκὰς καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν σήμερον νὰ ἀναλάβωσιν ἄλλην ὑπηρεσίαν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀναφορῶν καὶ θὰ λάβῃ ἀποφάσεις ἵνα ἱκανοποιήσῃ τὰς δικαίας ἀξιώσεις τῶν ὁπλαρχηγῶν τούτων.

§6Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, θὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις ὑπὲρ τῆς χήρας Χρυσάφη, ἡ ὁποία πενομένη σήμερον εἶναι ὑποχρεωμένη διὰ συνδρομῶν συγγενῶν της νὰ θρέψῃ τὴν πολυμελῆ της οἰκογένειαν, εἶχε δὲ καὶ τὸ δυστύχημα νὰ χάσῃ ἕνεκα πενίας πρό τινων ἡμερῶν καὶ ἓν τῶν τέκνων της, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο νὰ περιποιηθῇ, ὡς στερηθεῖσα ὁλοκλήρου τῆς περιουσίας της, ἡ ὁποία εἴτε ἐδαπανήθη ὑπὸ τοῦ συζύγου της δι’ ἐθνικοὺς σκοποὺς εἴτε κατεστράφη καὶ ἀνηρπάγη ὑπὸ τῶν Βουλγάρων, ὅταν κατέστρεψαν τὰς Σέρρας. Ἡ Πολιτεία ἐρχομένη ἀρωγὸς εἰς τοιαῦτα θύματα τοῦ πολέμου ἐμπνέει τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ μεγάλαι ὑπηρεσίαι πρὸς τὸ Ἔθνος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παροραθῶσι. Ἡ δαπάνη εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβληθῇ ἡ Πολιτεία, οὐδόλως πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι θὰ χαθῇ τελείως, διότι εἶναι ἀπὸ τὰς δαπάνας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀξιοσύστατοι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου, διότι ἡ κατάστασις τῆς δυστυχοῦς αὐτῆς οἰκογενείας ἐπιβάλλει τὴν ταχίστην λῆψιν προνοίας περὶ μερίμνης τῆς Πολιτείας, ὅπως μὴ συμβῇ καὶ ἄλλο δυστύχημα, ὡς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι δηλαδὴ πρὸ δέκα ἡμερῶν ἔχασεν ἓν τῶν τέκνων της ἕνεκεν τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ζῇ. Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἔχουσα ἤδη πέντε τέκνα, ζῇ εἰς ἓν μικρὸν δωμάτιον καὶ ζῇ διὰ συνδρομῶν, ὥστε ἡ πλουσία αὕτη οἰκογένεια, ἡ ὁποία εἶχεν ὅλα της τὰ ἀγαθὰ εἰς στιγμὰς εὐμαρείας, κατήντησε νὰ ζῇ σήμερον διὰ συνδρομῶν φιλανθρώπων.

§7ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς θὰ συνέλθῃ καὶ θὰ ἀποφασίσῃ.

§8Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἀναφορὰν εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ παρακαλῶ ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς οἱ κάτοικοι Δίβρης τοῦ δήμου Λαμπείων τῆς Ἠλείας παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅπως τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τῶν Δημοσίων Ἔργων ἐπιληφθῇ τῆς ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ Δίβρης–Τριποποτάμου, διότι ἡ ὁδὸς αὕτη οὐ μόνον ἔχει γίνει ἀδιάβατος, ἀλλὰ καὶ πολλῶν δυστυχημάτων ἔχει γίνει πρόξενος. Ἀλλὰ τὸ σπουδαῖον εἶναι ὅτι διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς ἐπικοινωνοῦσιν ἡ ἐπαρχία Καλαβρύτων, ἡ ἐπαρχία Γόρτυνος, ἡ ἐπαρχία Μαντινείας καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ ἡ ἐπαρχία Λακωνίας μετὰ τῆς Ἠλείας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ὁ λαὸς δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο, παρὰ συγκοινωνίαν, ἤτοι τὸν ἐπιούσιον αὐτοῦ ἄρτον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κτηνοτρόφων Φιλιππιάδος.

§10Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν ἵνα τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς θέλει ἀποσταλῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Π. Σπυράκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ τοῦ δήμου Πάρνωνος.

§12Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἡ διαβιβασθεῖσα τηλεγραφικὴ ἀναφορὰ ὑπὸ τοῦ Κυνουριακοῦ λαοῦ ἀποτελεῖ δεδικαιολογημένην καὶ εὔλογον διαμαρτυρίαν κατὰ τῆς Πολιτείας, μαρτυρεῖ δὲ συγχρόνως καὶ τὴν πρωτοφανῆ, οἰκτρὰν καὶ ἀπαισίαν κατάστασιν τῆς κυριολεκτικῶς ἀνυπάρκτου συγκοινωνίας ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας, ἐκ τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ κατάγωμαι, εὑρίσκεται εἰς τελείαν ἀπομόνωσιν. Ὁ λαὸς τῆς Κυνουρίας διὰ τῆς τηλεγραφικῆς αὑτοῦ ἀναφορᾶς ζητεῖ νὰ μὴ ὑποβάλῃ τὸ Κράτος εἰς ὑπερόγκους δαπάνας, ζητεῖ μόνον ἀντὶ δαπάνης εὐτελοῦς τὴν περάτωσιν δύο ἢ μᾶλλον μιᾶς ὁδοῦ, ἀγούσης ἀπὸ Ἄστρους–Ἁγίου Πέτρου–Καστρίου–Δερβενίου –Κυνουρίας εἰς Τρίπολιν, ἥτις ἔμεινεν ἡμιτελὴς ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν ἀειμνήστων Τρικούπη καὶ Δηλιγιάννη. Ἡ περάτωσις τῆς ὁδοῦ ταύτης θέλει φέρει εὐημερίαν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, τὸν στερούμενον πάσης συγκοινωνίας πρὸς οἱονδήποτε σημεῖον τοῦ ὁρίζοντος, δικαιοῦται δ’ ἄλλως τε νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν ταύτην ὁ λαὸς τῆς Κυνουρίας, διότι ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς χρόνων οὐδέποτε ὤκνησεν οὗτος, οὐδέποτε ὑστέρησεν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αὑτοῦ καὶ ἀπέναντι τοῦ Κράτους καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους. Ἀληθεῖς μάρτυρες τῆς τρανῆς καὶ αὐταποδείκτου ταύτης ἀληθείας προβάλλονται ἐνώπιον ὑμῶν οἱ ἀξιότιμοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐάν, οἱ Κύριοι Ὑπουργοὶ θελήσωσιν ἐν ταῖς πολλαῖς αὐτῶν ἀσχολίαις νὰ ἀσχοληθῶσιν ἐπὶ στιγμὴν ζητοῦντες ὁ μὲν τῶν Οἰκονομικῶν τηλεγραφικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὰς οἰκονομικὰς Ἀρχὰς τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, θέλει ἴδῃ ὅτι ἡ ἐπαρχία ἐκείνη οὐδέποτε ὑστέρησεν εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὑτῆς πρὸς τὴν Πολιτείαν, ὁ δὲ κύριος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός, ἐὰν θέλῃ νὰ ἀρυσθῇ πληροφορίας εἴτε ἀπὸ τὸ 8ον εἴτε ἀπὸ τὸ 9ον πεζικὸν Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν 5ην Μεραρχίαν, θέλει πεισθῇ ὅτι ἡ ἐπαρχία ἐκείνη ἄφθονον ἔδωκεν αἷμα εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν. Ἀντὶ λοιπὸν ὅλων τούτων τῶν θυσιῶν, Κύριοι, ζητεῖ ὁ λαὸς ἐκεῖνος ἀντὶ μιᾶς ἢ δύο ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχμῶν τὴν περάτωσιν μιᾶς ὁδοῦ ἀποστάσεως 15 καὶ μόνον χιλιομέτρων, ἵνα συγκοινωνήσῃ πρὸς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ της. Τὰ ἀγαθά, Κύριοι, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψωσιν ἐκ τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ αὐτῆς εἶναι ὑπέρμετρα, διότι ἡ Κυνουρία, τὴν ὁποίαν ἴσως πολλοὶ ἐξ ἡμῶν δὲν γνωρίζετε, κειμένη ἐν μέσῳ τῆς Πελοποννήσου, εἶναι τὸ Πήλιον τῆς Θεσσαλίας, διότι τὰ ἐκεῖθεν παραγόμενα προϊόντα δύναμαι ἄνευ ὑπερβολῆς νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι κατὰ ποιότητα ἀνώτερα καὶ αὐτῶν τῶν προϊόντων τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ Πηλίου. Καὶ τὰ κεράσια καὶ τὰ βύσινα καὶ τὰ μῆλα καὶ τὰ ἀχλάδια καὶ τὰ κάστανα, ὅλα ταῦτα ἀφθονοῦσιν ἐκεῖ, δυστυχῶς ὅμως παραμένουσιν ἐν τῷ τόπῳ μαραινόμενα καὶ σηπόμενα, διότι ἡ κατανάλωσις αὐτῶν καθίσταται ἀδύνατος, ἀκριβῶς διότι ἡ μεταφορὰ αὐτῶν εἶναι ἀδύνατος καὶ τὰ μᾶλλον δαπανηρά. Ἀλλὰ μήπως ἤθελε προσπορισθῇ τὸ ἀγαθὸν τοῦτο μόνον ἐκ τῆς συγκοινωνίας ἡ ἐπαρχία αὕτη; Μήπως δὲν γνωρίζομεν πάντες ὅτι καὶ οἱ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ ἐκτὸς αὐτῆς ζῶντες Κυνουριεῖς, μεγίστην ἔχουσιν ἐπίδοσιν εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ εἶναι ἀρκετὰ πλούσιοι, εὑρίσκονται δὲ μακρὰν τῆς χώρας ἐκείνης καὶ δὲν δύνανται νὰ ἔλθωσι καὶ νὰ ἐπισκεφθῶσι τὸν οἶκόν των καὶ νὰ διέλθωσιν ἐκεῖ τοὺς ἐαρινοὺς μῆνας μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των, καὶ οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἀφήσει οὐκ ὀλίγον χρῆμα εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, ἀλλ’ ἡ μετάβασίς των ἐκεῖ καθίσταται ἀπολύτως ἀδύνατος; Μήπως καὶ οἱ Εὐρωπαῖοι ἐπισκεπτόμενοι τὴν χώραν ἡμῶν, διότι ἡ Κυνουρία ἀποτελεῖ τμῆμα Ἑλβετικοῦ κατ’ ἐξοχὴν τοπίου κατὰ τοὺς μῆνας τοῦ ἔαρος, δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ καὶ νὰ ἐπισκεφθῶσι τὰ παρθένα δάση καὶ τὰς ὑψηλὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων καὶ τὰς κοιλάδας ὅπου ἀνθίζουσι τὰ ὀπωροφόρα δένδρα καὶ νὰ ἴδωσι πράγματα τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς εὐχαριστήσωσι καὶ τὰ ὁποῖα εἰς ἐλάχιστα μέρη τῆς Ἑλλάδος ἀπαντῶνται; Ἔνδειξις δὲ τοῦ πλούτου τὸν ὁποῖον παράγει ὁ τόπος εἶναι τοῦτο, καὶ ἐπικαλοῦμαι καὶ ἐπιμαρτύρομαι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι γείτων ἡμῶν καὶ μετὰ τοῦ νομοῦ τοῦ ὁποίου συνδεόμεθα διὰ τῆς παραλιακῆς ὁδοῦ τῆς Κυνουρίας, καὶ αὐτὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐπεσκέφθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὸ Λεωνίδιον καὶ εἶδε πῶς τὸ μικρὸν αὐτὸ λεκανοπέδιον κατορθώνει νὰ ἀποζῇ ὁλόκληρον τὴν πολίχνην τοῦ Λεωνιδίου, ἡ ὁποία ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῆς εἶναι μία τῶν πλουσιωτέρων πολιχνῶν τῆς Ἑλλάδος· ἔνδειξις, λέγω, εἶναι ὅτι κατορθώνει ἀπὸ τῆς φύσεως ἡ ὁποία τῆς ἔδωκεν ἕνα λιμένα νὰ ἐξάγῃ τὰ ὀνομαστὰ προϊόντα τὰ λεγόμενα τσακώνικα ἀχλάδια, μῆλα, μανταρίνια κλπ. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πλειότερον καὶ ζητῶ συγγνώμην διότι σᾶς ἀπησχόλησα· ἴσως ἡ ὁμιλία μου εἶναι ἀνιαρὰ διὰ τοὺς μὴ ἐνδιαφερομένους...

§13Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Καθόλου ἀνιαρά.

§14Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Καὶ θὰ ἐνδιαφέρεσθε ἔτι μᾶλλον, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν μετεβαίνετε εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην. Καὶ λυποῦμαι, διότι κατὰ τὸ ταξίδιόν του ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν παρέκαμψε κατά τι νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν ἐπαρχίαν μας, διότι θὰ ἔβλεπε καὶ θὰ ἀντελαμβάνετο ὅτι πολὺ δικαίως διαμαρτύρονται οἱ ἀτυχεῖς ἐκεῖνοι ἄνθρωποι. Λοιπόν, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κυνουρίας πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν καὶ ἁρμόδιον, ἵνα διὰ τῆς ἁρμοδίου ὑπηρεσίας ἐπισταμένως μελετήσῃ τὴν ἐκεῖ κατάστασιν καὶ ἐὰν πεισθῇ ὅτι ἀντὶ μιᾶς ἢ δύο ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχμῶν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, ἂς τὸ κάμῃ ἀπέναντι τόσων θυσιῶν, τὰς ὁποίας προσήνεγκεν ἡ ἐπαρχία ἐκείνη ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν εὐημερίαν καὶ εὐτυχίαν τῶν μερῶν ἐκείνων. Διότι σὺν τοῖς ἄλλοις, Κύριοι, ὁ τόπος διὰ τῆς συγκοινωνίας θὰ καταστῇ ἀπολύτως αὐτάρκης. Ὁ λαὸς ἡμῶν εἶναι φίλεργος καὶ φιλόπονος, ἂν δὲ ἀποκτήσῃ συγκοινωνίαν, ὥστε νὰ δύναται νὰ καταναλώσῃ τὰ ἐν τῷ τόπῳ παραγόμενα προϊόντα, θὰ ἐκλείψῃ καὶ ἡ ἄλλη πληγὴ διὰ τὸ Κράτος ὁλόκληρον, ἡ ἁθρόα μετανάστευσις, ἥτις δυστυχῶς παρατηρεῖται εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Σήμερον ἐπανέρχονται οἱ συμπολῖταί μας ἀρκετὰ ἐφωδιασμένοι οἰκονομικῶς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἔχοντες τὸν πόθον τῆς παραμονῆς πλησίον τῶν συγγενῶν καὶ τῶν οἰκείων, παραμένουσιν ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη, ἔχουσι περιφήμους ἀγροὺς καὶ ἀμπέλους καὶ περιβόλια, ἀλλὰ δὲν δύνανται δυστυχῶς νὰ ἐξαγάγωσι τὰ ἐξ αὐτῶν παραγόμενα προϊόντα ἅτινα παραμένουσι μαραινόμενα καὶ σηπόμενα ἐν τῷ τόπῳ καὶ ἀναγκάζονται νὰ φύγωσιν ἐκ νέου. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν Βουλήν, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς συγκοινωνίας τῆς ἀτυχοῦς αὐτῆς ἐπαρχίας.

§15Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μεθ’ ὅσα ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου ἐξέθηκεν ἐν σχέσει πρὸς τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν τῆς συγκοινωνίας ἐν Κυνουρίᾳ, δὲν ἔχω εἰμὴ θερμὴν παράκλησιν ν’ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ταχέως κατασκευασθῇ ἡ ὁδός.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου.

§17Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δικαία, κύριοι Βουλευταί, ἡ μεγίστη δυσφορία, ὑφ’ ἧς κατέχεται, ὡς πληροφοροῦμαι, ὁ λαὸς τῆς Κυνουρίας. Εἶναι ἡ Κυνουρία ἡ μόνη τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους δι’ ἣν οὐδεμία Κυβέρνησις οὐδεμίαν οὐδέποτε ἔλαβε πρόνοιαν, εἰς τρόπον ὥστε ὁ τροχὸς εἶναί τι ἄγνωστον ἐν αὐτῇ.

§18Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ μόνη;

§19Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἡ μοναδική.

§20Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μάνης δὲν ὑπάρχει οὔτε ἴχνος δρόμου.

§21Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Γνωρίζω καλῶς ὅτι οἱ Λάκωνες καὶ οἱ Λακεδαιμόνιοι οἵτινες ζητοῦσιν ἤδη καὶ σιδηρόδρομον, δικαίως ἄλλως τε, ἔχουσιν ἐν τούτοις ἀρκετὰς ἁμαξιτὰς ὁδούς. Ἡ Κυνουρία, κειμένη μεταξὺ τῶν πόλεων Σπάρτης, Ναυπλίου καὶ Τριπόλεως, ὡς συνδεομένη μετὰ τούτων, ἰδίᾳ μετὰ τῆς τελευταίας, πρωτευούσης τοῦ Νομοῦ εἰς ὃν ὑπάγεται, διὰ πολυειδῶν πολυπληθῶν καὶ σπουδαίων συμφερόντων, μετ’ οὐδεμιᾶς τούτων συγκοινωνεῖ δι’ ἀνθρωπίνης ὁδοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον θερμῶς παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του καὶ ἐπὶ τῆς ἐγκαταλελειμμένης ταύτης ἐπαρχίας, ἴσως μᾶς εἴπῃ ὅτι δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν κατασκευὴν νέας ὁδοῦ, κωλυόμενος τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ νόμου, τὸ δὲ ἐξ ἐλλείψεως χρημάτων. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν γνωρίζει κάλλιον ἐμοῦ ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐψηφίσθη καθ’ ἣν ἐποχὴν παραρτήματα διαφόρων ἐφημερίδων κυκλοφοροῦντα ἐν ταῖς ὁδοῖς τῆς πρωτευούσης διελάλουν τὴν εἰσβολὴν τῶν Τούρκων εἰς Θεσσαλίαν καὶ διεπίστουν τὸν ἐξευτελισμὸν τοῦ Βασιλείου, ὁ δ’ Ἑλληνικὸς λαός, πλήρης ἀγανακτήσεως κατὰ τοῦ προαιωνίου αὑτοῦ ἐχθροῦ, ἐπληροφορεῖτο ἔκπληκτος καὶ μετ’ ὀδύνης ὅτι ἐν ταῖς στρατιωτικαῖς αὑτοῦ ἀποθήκαις δὲν ὑπῆρχον κἂν φυσίγγια ἵνα ἀμυνθῇ.

§22Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Τίνα σχέσιν ἔχουσιν αὐτά;

§23Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἄν μὲ παρακολουθήσητε θ’ ἀντιληφθῆτε τὴν σχέσιν. Ἐπεκράτησε τότε παρ’ αὐτῷ ἐπαναστατήσαντι ἡ σκέψις ὅπως περικοπῶσιν ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους πᾶσαι αἱ δαπάναι πλὴν τῶν στρατιωτικῶν τοιούτων, αἵτινες ἔδει ν’ αὐξηθῶσιν, ἵνα μὴ εὑρεθῇ καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀπαισίας μνήμης ἐκείνην θέσιν. Ἰδού, κ. Συνάδελφε, ἡ σχέσις. Καὶ πράγματι ἐψηφίσθη ὑπὸ αὐτὸ τὸ περιβάλλον ὁ τελευταῖος ἀπαγορευτικὸς περὶ ὁδοιπορίας νόμος. Ἀλλὰ σήμερον τὰ πράγματα ἤλλαξαν οὐσιωδῶς καὶ εὐτυχῶς καὶ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ φέρῃ, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ φέρῃ, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον δι’ οὗ νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος ἐκεῖνος, ἵνα δυνηθῇ τὸ Κράτος νὰ προσφέρῃ πρὸς τὸν λαὸν τὸ μέγα τῆς συγκοινωνίας εὐεργέτημα ἀνθ’ ὅσων παρ’ αὐτοῦ δαψιλῶς καὶ προθύμως λαμβάνει. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν χρημάτων πάντες ἔχομεν δι’ ἐλπίδος, ὅτι δὲν θὰ λείψωσι ταῦτα ἐν λίαν προσεχεῖ μέλλοντι, ὀφείλει ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι ἐπαρχίαι, ὡς ἡ Κυνουρία, ἐν αἷς δὲν ὑπάρχουσι βαταὶ ὑπ’ ἀνθρώπων ὁδοί, νὰ μὴ προβῇ εἰς κατασκευὴν ἐν ταῖς ἀνακτηθείσαις χώραις οὐδεμιᾶς ὁδοῦ, οὐδὲ σιδηροδρομικῆς γραμμῆς πλὴν τῶν ἐχουσῶν διεθνῆ ἢ στρατιωτικὴν σημασίαν, διότι οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν τῶν χωρῶν τούτων ἅπαξ ἐλευθερωθέντες δέον νὰ θεωρῶνται καὶ εἶναι ἴσοι πρὸς ἡμᾶς, μεταξὺ δὲ ἴσων ἡμεῖς εἴμεθα οἱ προτιμητέοι, ὡς προσενεγκόντες μείζονας θυσίας εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος.

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως, βεβαίως.

§25Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, κ. Βουλευταί, θ’ ἀπευθύνω θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως κατὰ τὴν χάραξιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Τριπόλεως–Σπάρτης, τῆς ὁποίας ἡ κατασκευὴ πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν κατέστη ἀνάγκη ἐπιτακτική, μελετήσῃ σοβαρῶς καὶ ἐπισταμένως τὴν διέλευσιν ταύτην διὰ Τεγέας καὶ Κυνουρίας, διότι, Κύριε Πρωθυπουργέ, ἔχω πληροφορίας ἀσφαλεῖς καὶ θετικὰς ὅτι ἡ ἀπαιτηθησομένη δαπάνη διὰ τὴν διέλευσιν ταύτην ἐν σχέσει πρὸς τοὺς πυκνοὺς πληθυσμοὺς οὓς θὰ περιλάβῃ ἐν τῇ συγκοινωνίᾳ, εἶναι ἐκτὸς τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν παντοειδῶν προϊόντων, καὶ τῶν γνωστῶν πολυτίμων μαρμάρων. Ἄς εἶναι βέβαιος δὲ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι οὕτω πράττων θὰ πράξῃ ὄχι μόνον τὸ καθῆκον του, ὄχι μόνον ἔργον δικαιοσύνης, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς ἐπαρχίας μου, ἐπαρχίας ἐγκαταλειφθείσης καὶ παραμεληθείσης ὑπὸ πάντων τῶν μέχρι σήμερον Συναδέλφων αὑτοῦ Κυβερνητῶν τῆς χώρας.

§26Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις, κ. Πρόεδρε, ἔχω νὰ εἴπω. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Κυνουρίας τῇ κατοικουμένῃ ὑπὸ τοῦ φιλονομωτέρου λαοῦ, συμβαίνει ἕν περίεργον. Κατεσκευάσθη ἡ ὁδὸς Ἁγίου Πέτρου–Καστρίου καὶ ἀντὶ νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ ἄλλης δημοσίας ὁδοῦ ὥστε νὰ ἑνωθῇ μετ’ αὐτῆς, κατεσκευάσθη μεταξὺ Ἁγίου Πέτρου καὶ Καστρίου μία ἁμαξιτὴ ὁδὸς χωρὶς νὰ ἑνοῦται μὲ καμμίαν ἄλλην ὁδόν. Οὕτω, οὔτε κάρρον δύναται νὰ κομισθῇ ἐκεῖ ὅπως κυκλοφορήσῃ μεταξὺ Ἁγίου Πέτρου καὶ Καστρίου, πρόκειται δὲ περὶ ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος τὰ ὄρη ἐκεῖνα τὰ ξηρὰ τὰ μετέβαλεν εἰς παραδείσους. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ, ὅπως ἐνισχυθῶσιν οἱ φιλονομώτατοι ἐκεῖνοι κάτοικοι. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω χωρὶς νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐτίμησε διὰ τῆς ἐπισκέψεώς του τὴν Κυνουρίαν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν· συμβουλεύω μάλιστα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὰς μελλούσας ἐκλογὰς νὰ μὴ ἐπισκεφθῇ αὐτήν.

§27Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Κυνουρία δὲν εἶναι ἡ μόνη ἀπόκληρος ἐπαρχία ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως. Πολλαὶ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι στεροῦνται καὶ τῶν οὐσιωδῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας· ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναταί τις νὰ παρατηρήσῃ, ἰδίᾳ εἰς τὴν Κυνουρίαν, εἶναι ἡ ἀστοργία μετὰ τῆς ὁποίας κατασπαταλᾶται ὁ δημόσιος πλοῦτος, διότι ἤρξατο ἀπὸ δεκάδος ἐτῶν ἡ κατασκευὴ ὁδῶν καὶ ἔμειναν αὗται ἐντελῶς ἀσυμπλήρωτοι. Ἔχομεν τμήματα ὁδῶν καὶ πρὸς τὴν μίαν διεύθυνσιν καὶ πρὸς τὴν ἄλλην, τὰ ὁποῖα δὲν χρησιμεύουσιν εἰς τίποτε ἄλλο εἰμὴ εἰς τὸ νὰ ἐξακολουθῇ νὰ κατασπαταλᾶται ὁ δημόσιος πλοῦτος, οὐδὲν δ’ ὄφελος ἐκ τῆς δαπάνης ἡ ὁποία ἐγένετο μέχρι τοῦδε εἶναι δυνατὸν νὰ προσπορισθῶσιν οὔτε οἱ πληθυσμοὶ οὔτε αὐτὸ τὸ Δημόσιον. Εἶναι νομίζω ἐνδεδειγμένον, εἶναι ζήτημα καθήκοντος ἐκ μέρους τῆς Διοικήσεως ὅπως παύσῃ αὐτὴ ἡ σπατάλη τοῦ δημοσίου πλούτου ἄνευ οὐδεμιᾶς ὠφελείας τῶν κατοίκων. Θὰ ἦτο καλύτερον ὅλοι αὐτοὶ οἱ πληθυσμοὶ νὰ ἐγκαταλειφθῶσιν εἰς τὴν τύχην των παρὰ νὰ τοῖς δίδηται ἡ ὑπόσχεσις ὑπὸ τῆς Πολιτείας ὅτι θὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις τῆς συγκοινωνίας, νὰ δαπανῶνται ἑκατοντάδες χιλιάδων πρὸς διευκόλυνσιν τῆς συγκοινωνίας αὐτῶν καὶ ἔπειτα ὅλαι αὐταὶ αἱ δαπάναι νὰ πηγαίνωσιν εἰς μάτην διότι ὀλιγωρεῖ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία νὰ συντελέσῃ ἐκεῖνα τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἀπεφάσισε καὶ ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον καὶ τὰ μέσα τῆς ἐκτελέσεως. Τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις διὰ τὴν ὁποίαν παραπονοῦνται οἱ κάτοικοι.

§28Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν δύναμαι εἰμὴ νὰ συνενώσω τὴν εὐχήν μου—διότι μόνον εὐχὰς δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἐνταῦθα—καὶ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου.

§29ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὀρθότατα, Κύριοι, παρετηρήθη ὅτι ἡ ἐγκατάλειψις ἡμιτελῶν ὁδῶν σημαίνει σπατάλην τοῦ δημοσίου πλούτου. Ὀρθῶς ὡσαύτως παρετηρήθη ὅτι ἡ ἐπαρχία Κυνουρίας εἶναι ἐκ τῶν μὴ εὐτυχησασῶν εἰς ἐκτέλεσιν ἔργων συγκοινωνίας, καὶ ἂν δὲν εἶναι ἡ μόνη ἀπόκληρος ἐπαρχία ὑπὸ ἔποψιν συγκοινωνίας, ἴσως εἶναι ἐκ τῶν περισσότερον ἐγκαταλελειμμένων.

§30Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ.

§31Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Αἱ δύο ἐπαρχίαι Μάνης δὲν ἔχουσιν οὔτε σημεῖον δρόμου. (Διάλογοι).

§32ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιχειρῶ σύγκρισιν τῶν ὅρων τῆς συγκοινωνίας ὑπὸ τοὺς ὁποίους εὑρίσκονται πολλαὶ ἐπαρχίαι· πράγματι ἐλάχισται ἔχουσιν ἐπαρκῆ συγκοινωνίαν, πολλαὶ ἔχουσι σχεδὸν ἐπαρκῆ, ἄλλαι ἀνεπαρκῆ, τινὲς δὲ καὶ παντελῆ σχεδὸν ἔλλειψιν. Ὅ,τι ἔχω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι τοῦτο· ἴσως ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ὅτι καὶ ἄλλοτε μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν κατ’ ἐπαρχίας ἀναγκῶν ὁδοποιΐας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, πράγματι ὑπάρχει καὶ ἐμπόδιον νόμου διὰ τὴν κατασκευὴν ἢ συμπλήρωσιν πολλῶν ἐξ αὐτῶν ὧν ἡ κατασκευὴ εἶχεν ἀρχίσει ὑπὸ τὴν ἰσχὺν ἄλλου νόμου, ἐπιρρίπτοντος εἰς τὸ Κράτος τὴν δαπάνην τῆς κατασκευῆς αὐτῶν, ἐνῷ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τοῦ 1910 ἐγένετο χαρακτηρισμὸς αὐτῶν τῶν ἰδίων ὁδῶν, κατὰ τὴν γνώμην μου οὐχὶ ὀρθῶς, ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτῶν ὡς ἐπαρχιακῶν ἢ δημοτικῶν, οὕτως ὥστε ἡ δαπάνη τῆς κατασκευῆς αὐτῶν νὰ μὴ ἐπιβαρύνῃ πλέον τὸ Κράτος, μήτε νὰ δύναται τοῦτο νὰ ἀναλάβῃ τοιαύτας δαπάνας. Καὶ ἡ ὁδὸς δὲ περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, ἔχει χαρακτηρισθῆ ὑπὸ τῶν κρατούντων νόμων ὡς δημοτικὴ νομίζω...

§33Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· εἶναι ἐπαρχιακή.

§34Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Εἶναι ἐθνικὴ ὁδός.

§35ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐθνικὴ ὄχι· ἐπαρχιακὴ ναί. Ἐὰν ἦτο ἐθνικὴ καὶ ἐὰν πράγματι εἶναι ἐθνική, ἐπειδὴ ἡ Κυνουρία εὑρίσκεται ὑπὸ τοιούτους πενιχροὺς ὅρους συγκοινωνίας, κατηγορηματικῶς σᾶς δίδω τὴν ἐπαγγελίαν ν’ ἀναγράψω πίστωσιν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἐπαρκῆ δέ, ὄχι πενιχράν, ἐννοεῖται, ὅπως συντελεσθῇ ἡ κατασκευὴ αὐτῆς. Ἀλλ’ ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλήν, ἔχομεν ἀνάγκην μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου, δὲν διστάζω δὲ νὰ δηλώσω ὅτι ὑπάρχει ἤδη νομοσχέδιον μεταβάλλον τὰ τοῦ χαρακτηρισμοῦ τῶν ὁδῶν, ὡς ὁρίζονται ταῦτα ὑπὸ τοῦ κρατοῦντος νόμου. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχει ἐπίσης καὶ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς περὶ εἰδικοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας, εἶχον ἀποφύγει νὰ ὑποβάλω νομοσχέδια ὀργανικῶς συναφῆ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἐν τούτοις ἔχω ἀπόφασιν νὰ εἰσαγάγω μέρος τοῦ περὶ ὁδοποιΐας ἑτοίμου νομοσχεδίου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ μεταβληθῶσιν αἱ διατάξεις περὶ χαρακτηρισμοῦ τῶν ὁδῶν, οὕτως ὥστε νὰ δυνηθῇ τὸ Κράτος νὰ ἐκπληρώσῃ εὐχερέστερον τὰς ὁποίας ἔχει πρὸς τὴν συγκοινωνίαν τῆς χώρας ὑποχρεώσεις.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐκτάκτων ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§37Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως προσελήφθησαν πολλοὶ νέοι, ὡς ἔκτακτοι ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἅμα διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς αὐτὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν, διότι προσέφερον μεγάλην ὑπηρεσίαν διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως. Πρόκειται περὶ τῶν ἐκτάκτων τηλεγραφητῶν καὶ ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων.

§38ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πολὺ καλά.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπ. Θεοδωρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Κ. Ζερβοῦ.

§40Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ἕνεκα διατάξεως παμπαλαίου δυστυχῶς νόμου, αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι καὶ ἰδίως αἱ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, προκειμένου νὰ προμηθευθῶσιν εἴδη χρήσιμα εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἢ τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν, καταφεύγουσιν εἰς ἐργολάβους καὶ συμβάλλονται μετὰ διαφόρων προσώπων τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι πάντοτε τὰ ἁρμοδιώτερα. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἶχεν ἀναθέσει τὴν μεταφορὰν καὶ ἐκφόρτωσιν τῶν γαιανθράκων εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ εἰς τὸν Β. Ναύσταθμον εἰς ἕνα ἐργολάβον ἐν Πειραιεῖ, ὁ ὁποῖος ἕνεκα τῆς μεταβολῆς τῶν ὅρων τῶν γαιανθρακεργατικῶν ἐν Πειραιεῖ, μετὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ «Συνδέσμου Ἐργατῶν γαιανθράκων», εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀναφορὰν δι’ ἧς ἐξέθετεν ὅτι δὲν συνέφερεν εἰς αὐτὸν ἡ περαιτέρω ἐξακολούθησις τῆς ἐργολαβίας. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, διευθυνόμενον ὑπὸ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ, ἀντὶ νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὸν ἐργολάβον καὶ νὰ προβῇ εἰς νέαν προκήρυξιν προυτίμησεν, ἄγνωστον ποῦ στηριζομένου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ κατήρτισε τριμελῆ ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἀπεφάνθη ὅτι, λόγῳ τῆς μεταβολῆς τῆς συνήθους ἐργασίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταφορὰν καὶ ἐκφόρτωσιν τῶν γαιανθράκων, δίκαιον εἶναι νὰ αὐξήσωσιν αἱ τιμαὶ αἱ ἐν τῷ συμβολαίῳ ἀναγραφόμεναι. Πράγματι δὲ ηὐξήθησαν αἱ τιμαὶ τῆς μεταφορᾶς καὶ ἐκφορτώσεως τῶν γαιανθράκων εἰς μίαν δραχμὴν μὲν ἐν Πειραιεῖ, εἰς 1,10 δὲ ἐν Ναυστάθμῳ· δηλαδὴ τὸ ὁλικὸν ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ ἐργολάβου δι’ 100.000 τόννους ἀνέρχεται εἰς 100.000 δρχ. τὰς ὁποίας ὤφειλε τὸ Δημόσιον νὰ πληρώσῃ εἰς τὸν ἐργολάβον. Ἐν τούτοις ὁ ἐργολάβος ἐπωφελούμενος τῆς ἀνωμαλίας τοῦ πολέμου κατώρθωσεν ὥστε οὐδεὶς τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐργασίαν τῶν ἐργατῶν, νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ οἱ ἐργάται παρεπονοῦντο. Ἐπὶ τέλους τὸ μαχαῖρι ἔφθασεν εἰς τὸ κόκκαλο, τὸ δὴ λεγόμενον, καὶ ἐκ τούτου ἐπῆλθε τῷ 1913 ἡ ἀπεργία ἥτις διήρκεσεν ἐπὶ ἕνα μῆνα. Ἡ ἀπεργία ἀφορμὴν εἶχε τὴν μὴ τήρησιν τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου ἐκ μέρους τοῦ ἐργολάβου. Τὸ Σωματεῖον τότε τῶν ἐργατῶν ἀνεκοίνωσε τοῦτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, καὶ τοῦτο ἐπὶ τῇ βάσει ῥητῆς προτάσεως τοῦ Συνδέσμου τῶν ἐργατῶν ἀνέθηκεν εἰς αὐτὸν ἀντὶ ὡρισμένου τιμήματος κατὰ τόννον τὴν φόρτωσιν καὶ ἐκφόρτωσιν τῶν γαιανθράκων, συμφώνως πρὸς τοὺς ῥητοὺς ὅρους οἵτινες ἀνεγράφοντο εἰς τὰς προτάσεις τοῦ Συνδέσμου τῶν ἐργατῶν, ὅτι δηλαδή, ἐπειδὴ ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐργατῶν γαιανθράκων δὲν ἔχει κεφάλαια διαθέσιμα, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ κερδοσκοπήσῃ, ἔδει νὰ πληρώνηται καθ’ ἑβδομάδα. Ἀλλὰ τὸ Δημόσιον δὲν ἐτήρησε τὸν ὅρον τοῦτον· μίαν μόνον τῶν ἡμερῶν ἐπλήρωσεν 8.500 δρχ. καὶ πλέον οὔ. Οἱ ἐργάται ὡς ἐκ τούτου δὲν ἠδύναντο νὰ ἐργασθῶσιν, ἡ ἐργασία ἐχαλαρώθη καὶ τοιουτοτρόπως ἀπὸ ἀπεργίας εἰς ἀπεργίαν ἐσταμάτησεν ἐντελῶς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν παρεπονέθη εἰς τὸν Σύνδεσμον τῶν ἐργατῶν καὶ διερρήχθη τὸ συμβόλαιον, μετεβλήθησαν δὲ καὶ οἱ ὅροι. Ὅταν ὅμως ἐπρόκειτο νὰ ἐξοφληθῇ ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐργατῶν, ἀντὶ νὰ λάβῃ οὗτος 21.000 δρχ. ἔλαβε 18.000· δηλαδὴ ἐκράτησε τὸ λιμεναρχεῖον Πειραιῶς 3.000 δρχ. λόγῳ τῆς ἐπιβραδύνσεως διὰ τὴν μεταφορὰν καὶ ἐκφόρτωσιν τῶν γαιανθράκων. Ἤδη ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐργατῶν δι’ αἰτήσεώς του, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἥτις παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ζητεῖ ὅπως ἀναθεωρήσῃ ὁ νέος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον τῶν ἐργατῶν, διατάξῃ δὲ τὴν πληρωμὴν τῶν 3.000 δρχ., διότι αἱ τιμαὶ καθ’ ὃν χρόνον διεξήγαγον τὴν ἐργασίαν αὐτὴν οἱ ἐργάται ἦσαν κατώτεραι τῶν τιμῶν, τὰς ὁποίας σὺν τῇ αὐξήσει ἐπλήρωσεν εἰς τὸν ἐν Πειραιεῖ ἐργολάβον· ὑπάρχει ἑπομένως περιθώριον διὰ τὸ Δημόσιον 8.000 δρχ., θὰ μείνῃ δὲ κέρδος 5.000 δρ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ὀφείλεται εἰς 400 περίπου ἐργάτας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θέλει μελετήσει τὴν ὑπόθεσιν καὶ δὲν θὰ παρίδῃ τὸ δίκαιον τῶν ἐργατῶν.

§41Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Θὰ ἐξετάσω τὴν ὑπόθεσιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεωδορόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Κ. Ζέρβα.

§43ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 108 νόμου τοῦ 1913 ἐλήφθη πρόνοια νομοθετική, ὅπως ἡ ὀφειλομένη ποσότης ἐκ μέρους τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ δημοσίων φόρων κατὰ τὸ ἔτος τοῦ πολέμου ἐκπίπτῃ, διότι ἕνεκα τοῦ πολέμου αἱ εἰσπράξεις εἶχον ἐλαττωθῆ, καὶ δὲν εἶχε ληφθῆ οὐδεμία μέριμνα. Ὁ ἀναφερόμενος δι’ ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω διϊσχυρίζεται ὅτι ἐζημιώθη ἀρκετά, χρηματικὸν ποσὸν ἀνερχόμενον εἰς 20.000 δρχμ. περίπου. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει λάβει νομοθετικὴν πρόνοιαν διὰ νὰ μὴ ζημιωθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτός.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Παπαχατζῆς. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Ἀρ. Σακελλαρίου. Ἐπίσης ἀπών. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§45Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, ὅπως διαρρυθμίσῃ τὸν νόμον καθ’ ὅν εἰς ὡρισμένας περιστάσεις χαρίζεται τὸ ⅙ τῶν ὀφειλομένων φόρων εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐζημιώθησαν, διότι ὁ νόμος ἔχει τὸ ἑξῆς ἐλάττωμα· ἐνῷ λαμβάνει πρόνοιαν περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπλήρωσαν, οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνει περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν ἤδη. Ἐπὶ πλέον ὁ καθορισμὸς τοῦ ⅙ ἐγένετο αὐθαιρέτως, διότι ἐφ’ ὅσον ἡ σύμβασις μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ ἐνοικιαστοῦ φέρει τὸν χαρακτῆρα μισθώσεως, δὲν δύναταί τις νὰ ζητήσῃ τὸ μίσθωμα χωρὶς νὰ παράσχῃ τὴν χρῆσιν τοῦ μισθίου. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος ἐπὶ τὸ ἐπιεικέστερον, διότι ζητοῦνται φόροι διὰ θεάματα τῶν ὁποίων ἡ λειτουργία ἀπηγορεύθη, δὲν ἐννοῶ δὲ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῶνται φόροι ἐκεῖ ὅπου τὸ ἀντικείμενον ἐξέλιπεν. Ἐκτὸς τούτου πολλοὶ Δῆμοι προέβησαν εἰς δωρεὰς μεγάλων ποσῶν ὀφειλομένων ἐξ ἐνοικιάσεως φόρου ὠνίων, οἱ δὲ Νομάρχαι ἄλλα μὲν ἀπέρριψαν τοιαῦτα τῶν δήμων ψηφίσματα, ἄλλοι δὲ παρεδέχθησαν ταῦτα. Προκειμένου π.χ. περὶ τοῦ Δήμου Θαυμακοῦ τῆς Ἐπαρχίας Δομοκοῦ ἐνῷ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐδώρησε τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν μέχρις ὡρισμένου ποσοῦ, ἡ Νομαρχία ἐνέκρινε μέχρις 800 δρχ. καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπέρριψε τὴν ἔφεσιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης. Θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθῇ τοῦτο ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν διὰ νὰ μὴ παρουσιάζωνται παράπονα.

§46Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Καὶ νὰ ἀναστέλληται.

§47Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μάλιστα.

§48Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Οὔτε τὸ ἕν οὔτε τὸ ἄλλο γίνεται.

§49ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὁ νόμος εἶναι σαφέστατος· ἀπαλλάσσει ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ τῶν ὀφειλομένων.

§50Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἑνὸς ἕκτου.

§51ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐθέσαμεν ἐν τῷ νόμῳ ὅταν ὑπερβαίνῃ τὸ ⅙, διότι ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν βάσιν ἡ ὁποία νὰ θεωρῆται ἐφέσιμος.

§52Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διατί νὰ δικαιώσητε τὸν ἐνοικιαστήν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπλήρωσε καὶ νὰ μὴ ἐπιστρέψητε τὰ καταβληθέντα δι’ ἐντάλματος καὶ εἰς ἐκεῖνον ὅστις ὄντως ἐζημιώθη;

§53ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐλάβομεν τὸ μέτρον προκειμένου περὶ τῶν ὀφειλομένων· ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο περὶ τῶν καταβληθέντων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ μέτρον τι. Τὰ καταβληθέντα, ὡς καλῶς καταβληθέντα, δὲν δύνανται νὰ ἐπιστραφῶσι.

§54Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δικαιώνετε διὰ τοῦ νόμου τὸν κακῆς πίστεως ὀφειλέτην, ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος δὲν ἐπλήρωσε. Καὶ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἐπλήρωσε κατόπιν φυλακίσεως δὲν τὸν ἐδικαίωσεν ὁ νόμος. Τοῦτο εἶναι αὐθαίρετον, διότι, ἀφοῦ ὡρίσατε ἐπιτροπὴν ἵνα ἐξελέγξῃ ἂν ὄντως οἱ ἐνοικιασταὶ ἐζημιώθησαν ἢ ὄχι, ἔπρεπε καὶ τὰ πληρωθέντα νὰ τὰ ἐπιστρέψητε εἰς τοὺς ζημιωθέντας.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Σπυράκης, Σ. Τσακόπουλος, Θ. Γρηγορίου, Ι. Μπακόπουλος, Δ. Ῥάλλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ τοῦ δήμου Πάρνωνος.

§56Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀκριβές, κ. Πρόεδρε, εἶναι ὅτι ἡ τελειοποίησις τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας καθιστᾷ αὐτὴν ταχυτέραν τόσον ἀκριβὲς εἶναι ὅτι οἱ κίνδυνοι διὰ τῶν μέσων αὐτῶν αὐξάνονται. Αἱ ὁδοὶ εἰς τὴν χώραν ἡμῶν δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τοιαῦτα μέσα, διότι καὶ τὸ πλάτος αὐτῶν δὲν εἶναι μέγα καὶ ἡ συντήρησις τῶν ὁδῶν δὲν εἶναι καλή. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως μετὰ προσοχῆς ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ ἂν εὕρῃ ὅτι αἱ ὁδοὶ ἐπιτρέπουσι τὴν κυκλοφορίαν τῶν αὐτοκινήτων καὶ ἡ συντήρησις αὐτῶν εἶναι καλή, νὰ ἐπιτρέψῃ αὐτήν, ἄλλως νὰ φροντίσῃ ὅπως τὸ ταχύτερον διαρρυθμισθῶσιν αἱ ὁδοί, κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε ἡ κυκλοφορία νὰ εἶναι εὐχερὴς καὶ ἡ συγκοινωνία νὰ γίνηται ταχυτέρα.

§57Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ προλαβοῦσαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω καὶ ἀναπτύξω τὴν ἀναφορὰν τῶν ἁμαξηλατῶν. Ἤδη δὲ ἐλθόντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀναγκάζομαι νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ἐπὶ τούτου καὶ νὰ παρακαλέσω νὰ λάβῃ ἀστυνομικά τινα μέτρα ἐπὶ τοῦ παρόντος, διότι τρέχουσι τὸν κίνδυνον νὰ φονευθῶσι καὶ οἱ δι’ αὐτοκινήτων ταξειδεύοντες καὶ οἱ δι’ ἁμαξῶν. Πρό τινων ἡμερῶν ἅμαξά τις ἐφ’ ἧς εὑρίσκετο Γερμανὸς ἀρχαιολόγος συναντηθεῖσα πρὸς αὐτοκίνητον ὀλίγου δεῖν ἀνετρέπετο, ὅτε ἀσφαλῶς θὰ ἐφονεύοντο οἱ ἐπιβαίνοντες. Ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ συγκοινωνία δι’ αὐτοκινήτων δὲν τολμῶ νὰ προτείνω, ἐπεθύμουν ὅμως νὰ συστήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ἀστυνομικὰ μέτρα κανονίζοντα τὴν κίνησιν τῶν αὐτοκινήτων.

§58ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ν’ ἀποσταλῇ, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§59Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν κ. Πρόεδρε, ὅπως μελετήσῃ μετὰ προσοχῆς τὸ ζήτημα καὶ λάβῃ κατάλληλα μέτρα.

§60Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναμφισβητήτως δὲν πρόκειται νὰ πολεμήσῃ τις τὴν δι’ αὐτοκινήτων συγκοινωνίαν, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι νὰ κατασταθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ἄνετος ἡ κυκλοφορία τῶν πληθυσμῶν. Μεταξὺ Τριπόλεως–Σπάρτης λειτουργεῖ ἓν καὶ μόνον αὐτοκίνητον, ἐὰν τὸ αὐτοκίνητον αὐτὸ δημιουργῇ κινδύνους διὰ τὰ ἄλλα μέσα τῆς συγκοινωνίας, ἀναμφισβητήτως εἶναι προτιμότερον νὰ παύσῃ ἡ λειτουργία τοῦ αὐτοκινήτου αὐτοῦ, καίτοι δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ συγκοινωνία. Ἐὰν πρόκειται δι’ ἓν μόνον αὐτοκίνητον ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ λοιπὴ συγκοινωνία ἢ νὰ καταστῇ αὕτη ἐπικίνδυνος, τότε βεβαίως δὲν συντελεῖται οὔτε ἡ ἀνετωτέρα οὔτε ἡ ταχυτέρα συγκοινωνία, ἀλλὰ καθίσταται καὶ ἡ ὑπάρχουσα δυσκολωτέρα καὶ ἀτελεστέρα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Ἀγγελίδης, Γ. Βλάχος καὶ Σ. Ἀναστασιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ῥαψάνης.

§62Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀμφότεραι αἱ ἀναφοραί. Αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται δι’ αὔριον καθ’ ὅσον συνεπληρώθη τὸ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζόμενον χρονικὸν διάστημα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ὁ κ. Γ. Λαμπρινόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§64Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν, κ. Πρόεδρε, ἤδη ὅτε ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῆς τύχης τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταναστεύσεως τοῦ ἀναγεγραμμένου ὑπ’ ἀριθ. 61 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Εἶναι ἀληθὲς καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας ἔκαμε πρὸς ἐρωτήσαντα πρὸ ἡμερῶν ἀξιότιμον Συνάδελφον ἐκ Λακωνίας, προκειμένου περὶ τῶν ἀδηλώτων καὶ τῶν στρατευσίμων τῶν μελλόντων νὰ μεταναστεύσωσι. Ἀλλὰ τὸ φαινόμενον τῆς μεταναστεύσεως ἔχει λάβει κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας μορφὴν λίαν σοβαράν, ἀληθὴς ἔξοδος φαίνεται διενεργεῖται. Ἔλαβον σήμερον ἐπιστολὴν παρὰ σημαίνοντος προσώπου, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν δύναμιν καὶ τὴν παρατηρητικότητα νὰ παρακολουθῇ τοιαῦτα ζητήματα, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ν’ ἀναγνώσω ταύτην διὰ νὰ ἴδητε εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ κατάστασις· (ἀναγινώσκει) «Ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας, γράφει, ὅπως συστήσω ὑμῖν, ὅτι τὸ θέαμα, ὅπερ παρουσιάζεται σήμερον ἐν Πάτραις καὶ Καλάμαις, ἔνθα κατὰ χιλιάδας ἀναμένουσιν οἱ μετανάσται τὸν εἴσπλουν μεταναστευτικῶν κολοσσῶν ὅπως ἀποδημήσωσιν εἰς Ἀμερικήν, εἶναι ἄξιον μεγίστης προσοχῆς. Δὲν δύναμαι νὰ σοὶ περιγράψω τὴν ὁρμὴν τοιούτου ρεύματος κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας ἰδίως· χείμαρρος ἐρημώσεως καὶ καταστροφῆς τελείας· φέτος ἰδίᾳ, ἔχει προσλάβει τὴν εἰκόνα φυγῆς οἰκογενειακῆς. Δίκην πανικοβλήτων φεύγουσιν! Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ ποσὸν 9–10 ἑκατομμ. δραχμῶν πρὸς κατασκευὴν τῶν γραμμῶν Κυπαρισσίας–Πύλου καὶ Τριπόλεως–Σπάρτης θὰ ἤρχετο ἀρωγὸς εἰς τὰς ἐργατικὰς χεῖρας, θὰ ἐτόνωνε τὴν ζωὴν τοῦ Πελοποννησιακοῦ λαοῦ καὶ ἀναμφιβόλως θὰ ἐμετριάζετο τὸ ῥεῦμα αὐτὸ τῆς ἐρημώσεως». Κατόπιν τούτου φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς μεταναστεύσεως παρίσταται ἀνάγκη νὰ ἀπασχολήσῃ σοβαρῶς τὴν Βουλήν.

§65ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτής, ἵνα ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, δέον πρὸ παντὸς νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία δὲν ἐπεράτωσε μοὶ φαίνεται ἀκόμη τὸ ἔργον της. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως, νομίζω, ὅτι εἶναι τοιαύτης σημασίας, ὥστε εὐλόγως προεκάλεσε τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἐπιτροπῆς ἧς ἐπληροφορήθην τὸ ἀναγκαῖον ἐνδιαφέρον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὰς ἐργασίας αὐτῆς καὶ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της, μολονότι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δὲν πρόκειται βέβαια, ὡς ἐδήλωσα καὶ κατὰ τὴν εἰσήγησίν του, νὰ ὑψώσῃ ἀνυπερβλήτους φραγμούς, οἵτινες εὐθὺς ἀμέσως ν’ ἀποκόψωσι τὸ ῥεῦμα τῆς μεταναστεύσεως.

§66ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ πρακτικώτερον θὰ εἶναι νὰ καλέσῃ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὁ κ. Πρόεδρος νὰ δώσῃ δὲ προθεσμίαν ὡρισμένην εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἐὰν δὲ δὲν θέλει νὰ ἐργασθῇ αὕτη, νὰ ὁρίσῃ ἄλλην ἐκ Βουλευτῶν οἵτινες θέλουσι νὰ ἐργασθῶσι.

§67ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀποδίδεται μεγίστη σημασία εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ παρακαλῶ νὰ κληθῇ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ συνέλθῃ πρὸς συζήτησιν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ συνῆλθε πλειστάκις, διώρισε δὲ καὶ εἰσηγητὰς τέσσαρας τὸν ἀριθμόν. Ἐὰν ἤδη ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ τεθῇ προθεσμία, ὅπως φροντίσῃ καὶ τελειώσῃ τὸ ἔργον της, νὰ τεθῇ τοιαύτη ἔστω καὶ τεσσαράκοντα ἡμερῶν.

§69ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἀρκεῖ καὶ ὑπεραρκεῖ προθεσμία καὶ τριῶν ἑβδομάδων ἀκόμη, ἀφοῦ πρὸ τόσων ἤδη μηνῶν εὑρίσκεται τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν μελέτην τῆς ἐπιτροπῆς. (Γίνεται δεκτὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅπως δοθῇ προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταναστεύσεως τριῶν ἑβδομάδων).

§70ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπέβαλον πρό τινων ἡμερῶν νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς καὶ ἐξαγορᾶς σιδηροδρόμου καὶ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπόσπασμα αὐτοῦ ἀφορῶν εἰς βελτίωσιν τοῦ σιδηροδρόμου Λαρίσης καθὼς καὶ εἰς ἀγορὰν τροχαίου ὑλικοῦ. Παρακαλῶ νὰ ταχθῇ προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἵνα ὑποβάλῃ ἐγκαίρως τὴν ἔκθεσίν της, ὥστε νὰ ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ ομοσχέδιον. Νὰ ταχθῇ προθεσμία ὀκτὼ ἡμερῶν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Γίνεται δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§73ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Λουλὴν νομοσχέδιον «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτων ἐργατῶν εἰς τὸ Ἐθνικὸν τυπογραφεῖον» καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον. (Κηρύσσεται συναινέσει τῆς Βουλῆς κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον καὶ ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§74ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὑποβάλλω ἤδη νομοσχέδιον, «περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ 1914 διὰ τὸν μῆνα Μάρτιον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§76Γ. ΣΤΡΕΪΤ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σύμβασιν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ῥωσσίας ἀφορῶσαν εἰς τὸν διακανονισμὸν τῶν κληρονομιῶν τῶν ἐν ἑκατέρᾳ τῶν δύο χωρῶν θνησκόντων ὑπηκόων αὐτῶν. Μέχρι τοῦδε ἡ σύμβασις, ἡ ἐμπορικὴ τοῦ 1850, εἶχεν ὀλίγας τινὰς διατάξεις ἀφορώσας εἰς τὸ θέμα τοῦτο, αἵτινες ἡρμηνεύθησαν διαφόρως ὑπὸ τῶν διαφόρων δικαστηρίων, καὶ ἔδωκαν λαβὴν εἰς πολλὰς ἀνωμαλίας. Ἤδη ὑπεγράφη σύμβασις ῥυθμίζουσα λεπτομερῶς τὸν διακανονισμὸν τούτων τῶν κληρονομιῶν, ὅστις ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα λόγῳ τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ ὑπηκόων Ἑλλήνων διαμενόντων ἐν Ῥωσσίᾳ. Ἐπίσης ὑποβάλλω ἑτέραν σύμβασιν, προσωρινήν, ἐμπορικὴν μετὰ τῆς Ῥωμουνίας. Μετὰ τῆς Ῥωμουνίας ὑπῆρχε σύμβασις, γενομένη κατὰ τὸ 1900, ἥτις κατηγγέλθη τῷ 1905. Ἡ ἀνάγκη ἀναστηλώσεως τοῦ συμβατικοῦ καθεστῶτος κατέστη αἰσθητή, κοινῇ δ’ ἀποφάσει ἀμφοτέρων τῶν Κρατῶν, ἐπεσπεύσθησαν νῦν αἱ διαπραγματεύσεις καὶ οὕτω ταχέως ἐπερατώθησαν αὗται. Πρόκειται περὶ συμβάσεως προσωρινῆς, ἥτις ἐν τῇ ἐφαρμογῇ της θὰ δώσῃ τὸ ἐνδόσιμον ἂν ὑπάρχωσιν ὡρισμέναι τινὲς ἀνάγκαι ἢ ἀπαιτήσεις ἐν ἑκατέρᾳ Χώρᾳ, οὕτως ὥστε δι’ εἰδικῆς δασμολογικῆς συμβάσεως νὰ κανονισθῶσι βραδύτερον ὡρισμένα θέματα ἀναγόμενα εἰς τὴν παραγωγὴν ἑκατέρας τῶν Χωρῶν. Ἡ ἐμπορικὴ τῶν δύο Χωρῶν συναλλαγὴ εὐνοεῖται πολλαχῶς ἐκ τῶν πραγμάτων, εὔλογον δ’ εἶναι νὰ ἐπιρρωσθῇ καὶ συμβατικῶς, ὡς αἱ καθόλου σχέσεις τῶν δύο Κρατῶν ἐπερρώσθησαν τελευταῖον ἰδίᾳ, καὶ ἐν ἄλλῳ πεδίῳ, ἀγαθῇ τύχῃ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κοινοποιήσεως τῶν διαδικαστικῶν ἐγγράφων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ». Ὁ κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§79Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας προτείνεται ἡ ἀποκέντρωσις τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατοῦ. Τὸ ζήτημα εἶναι βεβαίως ἐσωτερικῆς φύσεως διὰ τὸν στρατόν, ἀλλ’ ἐνέχει πολλὴν σημασίαν προκειμένου περὶ τῆς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν βιομηχανιῶν τοῦ τόπου. Βλέπομεν εἴς τινα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὅτι, «ἐν ἀνάγκῃ τὸ Ὑπουργεῖον δίδει εἰς τοὺς διοικητὰς τῶν σωμάτων τὴν ἄδειαν νὰ διατάσσωσι προμηθείας, χορηγίας κλπ.» Ἐπίσης δὲ τοῖς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐνεργῶσι διαγωνισμὸν προμηθειῶν ὅταν λαμβάνωσι διαταγήν. Καὶ ἐρωτᾶται· τὸ νῦν ὑφιστάμενον σύστημα τῆς συγκεντρώσεως τῶν πάντων εἰς τὴν πρωτεύουσαν, εἶναι ὀρθόν; Εἶναι ὀρθόν, ὁλόκληρος ὁ στρατὸς νὰ δίδῃ τὰ ὑλικὰ τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ πρὸς κατεργασίαν, μόνον ἐν Ἀθήναις, αἱ δὲ ἐπαρχίαι οὐδόλως νὰ συμμετέχωσιν εἰς τὴν ἐργασίαν τὴν προσωπικήν, τὴν ὁποίαν παρέχει ὁ στρατὸς τόσον ἄφθονον καὶ ἐν καιρῷ εἰρήνης καὶ ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως; Εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔχει μεγίστην σημασίαν διὰ τὰς ἐπαρχίας, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι καιρὸς νὰ δοθῇ μεγαλειτέρα προσοχὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὀλίγη ζωή, ἵνα κατὰ σώματα ἢ κατὰ μεραρχίας εἶναι δυνατὴ ἡ προμήθεια ὅλων ἐκείνων τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ ὁ στρατός. Τὸ σύστημα τοῦτο τῆς κατανομῆς κατ’ ἐπαρχίας δὲν εἶναι πρωτοφανὲς ἐν τῷ κόσμῳ. Ἐν Γαλλίᾳ αἱ προμήθειαι τοῦ στρατοῦ δὲν ἐνεργοῦνται συγκεντρωτικῶς, ἀλλ’ ἕκαστον σῶμα τοῦ στρατοῦ ἔχει εἰς τὰς διαταγάς του ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα παρέχουσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ τὰ ὑλικὰ καὶ τὰ διάφορα πράγματα τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην ὁ στρατός. Διὰ τοῦ μέσου τούτου ὄχι μόνον παρέχεται ἐργασία εἰς τὰ διάφορα τοῦ Κράτους διαμερίσματα, ἀλλὰ περιπλέον ἡ ἐργασία ἡ παρουσιαζομένη, εἶναι πολὺ καλυτέρα, δεδομένου ὅτι καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐκολώτερον, διότι δὲν πρόκειται περὶ κολοσσαίων ποσῶν, καὶ ἡ ἐπιθεώρησις εἶναι πολὺ εὐκολωτέρα. Τὸ μέσον τοῦτο ἡ πρᾶξις κατέδειξεν ὅτι εἶναι παρὰ πολὺ σκόπιμον καὶ βλέπομεν αὐτὸ ἐφαρμοζόμενον πανταχοῦ, ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ἡ ὁποία πρὸ πολλῶν ἐτῶν συγκεντρώνει τὰ πάντα εἰς τὴν πρωτεύουσαν αἱ δὲ ἐπαρχίαι οὐδὲν ἀπολύτως συνεισφέρουσι, διότι οὐδέποτε ἐκλήθησαν καὶ οὔτε πρόκειται νὰ κληθῶσι καὶ σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§80ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ σκοπεῖ τὸ νομοσχέδιον, τὴν ἀποκέντρωσιν.

§81Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὄχι ὅμως καὶ τὴν διανομὴν ἐργασίας εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§82ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ εἰδικεύσω τίποτε περισσότερον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν εἶναι νὰ ἀποφύγωμεν ἀπὸ τὸ κέντρον ὅλα αὐτά...

§83Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ναί, ἀλλὰ πρόκειται νὰ διατάσσητε χωρὶς νὰ ἦσθε «ἐν ἀνάγκῃ», ὡς λέγετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι τὸ ἐν ἀνάγκῃ θὰ εἴπῃ, ὅτι, ὅταν δὲν ἐπαρκῶσιν αἱ Ἀθῆναι, τότε θὰ στρέφησθε εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§84ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε νὰ κάμητε ἐπερώτησιν.

§85Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶναι περιττόν, διότι συνάγεται ἐκ τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν ἐκάματε. Καὶ διότι τὸ ἐκάματε εἶναι περιττὸν νὰ ἐξακολουθήσω· αὐτὸ ἤθελον νὰ προκαλέσω, καὶ σᾶς εὐχαριστῶ καὶ πάλιν ἐκ μέρους τῶν ἐπαρχιῶν.

§86ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ μὴ περιμένητε ὅμως ὅπως ἀπὸ αὔριον ἀρχίσῃ ἡ διάσπασις. Σιγὰ σιγὰ θὰ γίνῃ τὸ πρᾶγμα.

§87Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ γίνεται. Ἀρκεῖ ὅτι θὰ γίνῃ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 2–10 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 11ον).

§89Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 12 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ ἐν τῷ ψηφισθέντι 6ῳ, ὀνομάζετε Διοικητὰς τοῦ Πυροβολικοῦ, Σώματος Στρατοῦ καὶ Φρουρῶν. Πρόκειται περὶ Διοικητῶν Σωμάτων;

§90ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ Διοικητὴς τοῦ Πυροβολικοῦ δὲν εἶναι Διοικητὴς Σώματος.

§91Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἡ λέξις Διοικητὴς δὲν ἀναφέρεται εἰς Σῶμα Στρατοῦ;

§92ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ Διοικητὴς τοῦ Πυροβολικοῦ δὲν εἶναι Διοικητὴς Σώματος Στρατοῦ.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 12 καὶ τὰ ἑπόμενα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 ἀναβάλλεται συναινούσης τῆς Βουλῆς. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας συνδρομῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου δρ. 50.000 διὰ τὸν πανηγυρισμὸν τῆς πεντηκονταετηρίδος τῆς Ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου). (Ψηφίζεται καὶ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§95ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ καταλογισμοῦ χορηγηθεισῶν χρηματικῶν ποσοτήτων παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ περιθάλψεως ὡς προκαταβολῆς εἰς τοὺς δικαιουμένους συντάξεως ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου». Εἶναι δικαιότατον τοῦτο καὶ δι’ ἄλλους λόγους καὶ διότι, ἐφ’ ὅσον δὲν καθορισθῇ θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκκαθαρισθῶσιν αἱ συντάξεις, διότι οἱ δικαιοῦχοι λαμβάνοντες ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν σύνταξιν δὲν ἔχουν νὰ συμπληρώσουν τὰ ἔγγραφά των. Ὁρίζεται λοιπὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅτι τὰ καταβαλλόμενα, ὄχι ἀρχῆθεν ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου καὶ ἐντεῦθεν, καταβάλλονται ἀπέναντι τῆς συντάξεως, τὴν ὁποίαν θὰ λάβωσιν ἀναδρομικῶς ἀπὸ τοῦ θανάτου καὶ ἐντεῦθεν. Ἐκ τῆς συντάξεως αὐτῆς θὰ ἀφαιρῶνται ὅσα ἔλαβον οἱ δικαιοῦχοι ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου· τὰ παλιά, τὰ πρότερον πληρωθέντα, ἐκεῖνα ἐδόθησαν πλέον. Ἄλλως τε δὲν ἦσαν ἐκ τῆς περιθάλψεως· ἦσαν ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶχον σταλῆ πρὸς ἐμὲ καὶ ἐγὼ τὰ ἔδωκα. Τὰ ἄλλα ὅμως ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου πρέπει νὰ ἐπιστρέφωνται εἰς τὰ κεφάλαια τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ταῦτα θὰ δυνηθῇ αὕτη νὰ χρησιμοποιήσῃ εἰς τοὺς ἄλλους σκοπούς.

§96Ν. ΞΗΡΟΣ. Νὰ συστηθῇ ὅμως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ μὴ εἶναι φειδωλή.

§97ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν δύναται παρὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον ὅσον ἀφορᾷ τὰς συντάξεις.

§98Ν. ΞΗΡΟΣ. Κόπτει τὰς συντάξεις· ἔδωκε μέχρι τινὸς καὶ εἶτα ἐσταμάτησε.

§99ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ ἀδείας συμπληρώσεως θέσεων ἐν τῷ στρατῷ». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖται ἡ ἄδεια ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διὰ τοὺς προβιβασμούς, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ γίνωσι κατὰ τὴν 25 Μαρτίου, προαγάγῃ οὗτος καὶ πέρα τῶν θέσεων, τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τῶν ἐν ἰσχύϊ ὀργανισμῶν, ἀλλ’ ἐντὸς τῶν ὁρίων πάντοτε τοῦ πίνακος τοῦ καταρτισθέντος ὑπὸ τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Ὁ πίναξ οὗτος θὰ κατατεθῇ προσεχῶς εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ προαγάγῃ ὄχι γενικῶς εἰς ὅλους τοὺς βαθμούς, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ λοχαγοῦ, μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταγματάρχου, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ ἀπὸ τοῦ 1895 ἢ καὶ πρότερον. Αὐτὴν τὴν ἄδειαν ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἵνα ἐννόμως προβῶ εἰς τὰς προαγωγὰς αὐτάς. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν, ὅπως κηρυχθῶσι κατεπείγοντα ἀμφότερα τὰ νομοσχέδια καὶ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχήν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως κηρυχθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα κατεπείγοντα, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 23 Ἰουλίου 1913, περὶ ἐκδόσεως πιστοποιητικῶν καὶ ἀντιγράφων ἀπαιτουμένων δι’ ἀπονομὴν συντάξεων εἰς τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου καὶ τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων ἐπ’ ἁπλοῦ χάρτου». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§101ΙΩ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ψηφίσω ὅπως ἔχει, ἀλλ’ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι ζητοῦσι πάντα τὰ πιστοποιητικὰ ἐπὶ ἐνσήμου χάρτου, ἐνῷ τὸ Διάταγμα ἔχει ἐκδοθῇ πρὸ πολλοῦ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὄχι μόνον τὰς ὑπηρεσίας τὰς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ἀλλὰ καὶ τοὺς κατὰ τόπους Διοικητὰς νὰ διατάξῃ ὅπως ἐκδίδωσι τὰ πιστοποιητικὰ ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης.

§103Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρὶν ἢ παράσχωμεν τὴν εὐκολίαν εἰς τοὺς συγγενεῖς τῶν παθόντων περὶ ἐκδόσεως ἀτελῶν πιστοποιητικῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ διευκολύνωμεν εἰς αὐτοὺς τὴν λῆψιν τῶν πιστοποιητικῶν. Πρὸ πολλοῦ, πρὸ μηνῶν ὁλοκλήρων, ἔχουσιν ἀναφερθῆ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον οἱ συγγενεῖς τῶν παθόντων, διὰ νὰ τοῖς χορηγηθῇ πιστοποιητικὸν περὶ τοῦ θανάτου τῶν ἐν τοῖς πολέμοις καὶ ἐστάθη ἀδύνατον ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νὰ παράσχῃ τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα. Καθημερινῶς ἀκούομεν οἱ Βουλευταὶ πάντες παράπονα ἐκ μέρους τῶν συγγενῶν, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται καὶ δικαίως, ὅτι δὲν καθίσταται δυνατὸν νὰ τοῖς χορηγηθῶσι πιστοποιητικὰ μολονότι πρὸ δύο καὶ τριῶν μηνῶν ὑπέβαλον ἀναφοράς. Εἶναι λοιπόν, νομίζω, δίκαιον πρὶν ἢ χορηγήσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα ὅπως λαμβάνωσι ταῦτα ἀτελῶς, νὰ ἀσφαλίσωμεν εἰς αὐτοὺς πρότερον νὰ λαμβάνωσι τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχὴν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ὑπάρχουσι συγγενεῖς πενόμενοι καὶ ἔχοντες ἀνάγκην ἀπόλυτον τῆς συντάξεως.

§104Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὸ Διάταγμα, τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ διόρθωσίς τις διότι παρουσιάζεται ἡ ἑξῆς ἀντίρρησις. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς φονευθέντας ἐν πολέμῳ ἡ ὑπηρεσία ἀναγνωρίζει ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται νὰ προσάγωνται ἐπὶ ἐνσήμου χάρτου τὰ πιστοποιητικά. Ἔχω ὅμως ἀμφιβολίαν ἐὰν τοῦτο δύναται νὰ ἰσχύσῃ καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἀποθανόντας.

§105ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὀρθῶς ἑρμηνεύεται ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, διότι τὸ Β. Διάταγμα ὁμιλεῖ περὶ τῶν φονευθέντων. Θὰ ἠδυνάμην ὅμως νὰ συναινέσω νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις οὕτω· «τῶν ἐν πολέμῳ φονευθέντων ἢ ἀποθανόντων», ὥστε νὰ περιορισθῇ τὸ ἐξαιρετικὸν αὐτὸ διὰ μόνον τοὺς κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου ἀποθανόντας.

§106Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τότε ἐπέρχεται ἡ διόρθωσις. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρεκάλουν, ὅπως μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἑνωθῶ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος κ. Συναδέλφου καὶ νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὰς συντάξεις ἐργάζεται ὑπερανθρώπως, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν πολλῶν αἰτήσεων δὲν ἐπαρκεῖ. Θὰ παρεκάλουν νὰ ληφθῇ εἰδικὴ πρόνοια περὶ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης καὶ εἰ δυνατόν νὰ προσληφθῇ ἐπικουρία καὶ ἐκ πολιτῶν.

§107ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐλλιπὴς ἡ ὑπηρεσία, ἀλλὰ παρουσιάζονται δυσχέρειαι, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβληθῶσιν. Ἐπαρκεῖ ἡ ὑπηρεσία, ἀλλὰ δὲν δύνανται αἱ συντάξεις νὰ διεκπεραιωθῶσιν ἐγκαίρως διότι ἐλλείπουσι τὰ πιστοποιητικά. Ἐὰν ὅμως ἡ ὑπηρεσία μοὶ ζητήσῃ καὶ ἄλλο προσωπικὸν θὰ τὸ δώσω.

§108Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἕν πρόσκομμα, κ. Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον κυρίως παρεμβάλλεται, εἶναι ἡ ἔλλειψις τῶν πιστοποιητικῶν μιᾶς ἢ δύο κατηγοριῶν, τῶν πιστοποιητικῶν τῶν Σωμάτων.

§109Ν. ΞΗΡΟΣ. Πᾶσαι αἱ δυσχέρειαι τὰς ὁποίας ἐξέθηκαν οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. Συνάδελφοι εἶναι ἀληθεῖς. Ἐγὼ θὰ προσθέσω καὶ κάτι ἄλλο, ἐξ ἀφορμῆς πιστοποιητικοῦ τὸ ὁποῖον ἔλαβον σήμερον. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀναγνώσω τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο, ἐξ οὗ βεβαιοῦται ὑπὸ τοῦ σωματάρχου ὅτι κάποιος δεκανεὺς Θανασούρας ἐπληγώθη εἰς τὴν μάχην τοῦ Οὐτὰρ–Μαχαλᾶ, ὅτι μετεφέρθη εἰς τι πρόχειρον χειρουργεῖον, ὅτι καίτοι ὁ δήμαρχος Σπερχειάδος βεβαιοῖ τὸν θάνατόν του, τὸ Σῶμα δὲν δύναται νὰ παράσχῃ ἄλλας πληροφορίας οὔτε τί ἀπέγεινεν, εἰς τρόπον ὥστε ἐξ ἀτελείας τῆς ὑπηρεσίας νὰ μὴ δύναται νομίμως νὰ πιστοποιηθῶσι τὰ συμβάντα, ἵνα δυνηθῶσι νὰ κάμωσι χρῆσιν τῶν ἐκ τοῦ γεγονότος δικαιωμάτων οἱ διαφερόμενοι συγγενεῖς. Τώρα τί θὰ γίνῃ; Θὰ δυνηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ χορηγήσῃ ἄλλην πιστοποίησιν; Δὲν ἔχει βεβαίωσιν ὅτι ἀπέθανεν ὁ περὶ οὗ τὸ πιστοποιητικόν. Ἔχω καὶ ἕτερον παράδειγμα στρατιώτου ὁ ὁποῖος ἀπέθανεν ἐν ὑπαίθρῳ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν δύναται νὰ ἐκδώσῃ πιστοποιητικὸν θανάτου. Κατὰ τίνα τρόπον θὰ καταστῇ δυνατὸν τοιαῦται δυσχέρειαι νὰ ὑπερβληθῶσιν; Ἐγὼ προσέφυγα εἰς ἄλλο μέτρον· ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδικείου ἐξήτασα μάρτυρας περὶ ἀποβιώσεως τοῦ στρατιώτου καὶ ἐλπίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ τοιοῦτον πιστοποιητικόν.

§110Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὸ τοιοῦτον πιστοποιητικὸν τὸ Ὑπουργεῖον δὲν θεωρεῖ ἐπαρκές.

§111Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ἵνα τύχωσι συντάξεως οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, νὰ κάμωσι χρῆσιν ἄλλων μαρτυριῶν καὶ νὰ δέχηται τὰς μαρτυρίας ταύτας τὸ Ὑπουργεῖον.

§112Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Προκειμένου περὶ τῶν ἀπαιτουμένων πιστοποιητικῶν διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς συντάξεως μεταξὺ τῶν ἄλλων ζητεῖται καὶ πιστοποιητικὸν τοῦ γραμματέως τῶν Πρωτοδικῶν περὶ τοῦ ὅτι ὁ πεσὼν ἐν πολέμῳ δὲν κατέλιπε διαθήκην. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο, ἀφοῦ καὶ ἂν τυχὸν κατέλιπεν ὁ πεσὼν διαθήκην, δὲν εἶναι αὕτη ἱκανὴ ὅπως ἀποκληρώσῃ τοὺς δικαιουμένους εἰς σύνταξιν, πιστοποιουμένου ἄλλως τε ὑπὸ τῆς οἰκείας Ἐπισκοπῆς καὶ τοῦ Δημάρχου τοῦ νομίμου λόγου περὶ τῶν δικαιουμένων συντάξεως. Θὰ ἦτο δὲ καλὸν ὥστε καὶ αἱ αἰτήσεις ὑποβαλλόμεναι πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ συντάσσωνται ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου. Φρονῶ, λοιπόν, ὅτι δίκαιον θὰ ἦτο αἱ παρατηρήσεις αὗται νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ Διάταγμα, οὕτως ὥστε νὰ μὴ θεωρῆται ἀναγκαῖον τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ γραμματέως τῶν Πρωτοδικῶν καὶ αἱ αἰτήσεις νὰ συντάσσωνται ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου.

§113Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ δυσχερειῶν εἰς τὴν ἀπονομὴν τῶν συντάξεων, ἀλλὰ περὶ τῶν δυσχερειῶν αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἰς τὴν παροχὴν τῶν πιστοποιητικῶν. Τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν διαφόρων Σωμάτων, ἔχω δὲ σημείωσιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου δι’ ἕνα Λαγιανδρόν, ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου δι’ ἕνα Καγιοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου δι’ ἕνα ἄλλον, ἐζητήθησαν πληροφορίαι παρὰ τῶν Σωμάτων, καὶ τοιαῦται δὲν ὑπεβλήθησαν ἀκόμη. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχὴν τῶν Σωμάτων, ὅπως ταχύτατα ἀπαντῶσιν εἰς τὰς αἰτήσεις ταύτας, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὐκολύνηται καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§114Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ δυσκολία τῆς συγκεντρώσεως τῶν πιστοποιητικῶν ἔγκειται εἰς δυσχερίας αὐτῆς ταύτης τῆς ὑπηρεσίας. Ὅπως καὶ ἄλλοτε ἐλέχθη, τὰ λαμβανόμενα πιστοποιητικὰ εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦσι τὸ εἶδος τοῦ θανάτου ἢ τὸ εἶδος τοῦ τραυματισμοῦ, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐπέρχεται τὸ δικαίωμα πρὸς σύνταξιν. Νομίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία μόνη δύναται νὰ ζητῇ τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα, διότι αἱ χῆραι ἢ καὶ αὐτοὶ οἱ τραυματίαι, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦσιν εἰς ὀρεινὰ μέρη, δὲν ἔχουσι ποῦ νὰ ἀποταθῶσι διὰ νὰ προμηθευθῶσι τὰ ζητούμενα ταῦτα πιστοποιητικά. Ὡς μόνον καταφύγιον συνήθως ἔχουσι τοὺς Βουλευτάς, ἀνικάνους καὶ αὐτούς, νὰ φανῶσι χρήσιμοι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν. Λέγω τοῦτο, διότι καίτοι ἔχω χιλιάδας ἐπιστολῶν τοιαύτας, δὲν δύναμαι νὰ ἀνταποκριθῶ μὲ ὅλην τὴν προθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω. Ἡ ὑπηρεσία νομίζω ὅτι ὀφείλει ἅμα ὑποβληθῇ ἡ αἴτησις καὶ τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ Δημάρχου νὰ συγκεντρώσῃ αὐτὴ ὅσα ἄλλα πιστοποιητικὰ τῇ ἀναγκαιοῦσι.

§115ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ αὐτό γίνεται· ζητοῦνται ἀπ’ εὐθείας πληροφορίαι.

§116Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ παρακάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἀνακοινώσεώς του δημοσιευομένης εἰς τὰς ἐφημερίδας νὰ γνωστοποιήσῃ τί ὀφείλουσι νὰ κάμνωσιν οἱ αἰτοῦντες.

§117ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἐκάμαμεν καὶ αὐτό.

§118Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Λεπτομερέστερον νὰ κοινοποιηθῇ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τραυματιῶν καταστάντων ἀνικάνων, νὰ γνωστοποιηθῇ εἰς αὐτοὺς ὁ ἀριθμὸς τῶν πιστοποιητικῶν τὰ ὁποῖα ἔχουν νὰ κάμωσιν, εἰς συμπλήρωσιν δὲ τῶν λοιπῶν πληροφοριῶν ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι γνωρίζομεν πολὺ καλὰ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι δι’ ἀναβολῶν προσπαθοῦσι νὰ ἀποτρέπωσι τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ταῖς ἐπιρρίπτουσιν αἱ αἰτήσεις αὗται. Πρέπει δὲ τὰ διάφορα Σώματα καὶ τὰ διάφορα νοσοκομεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπέλυσαν τοὺς τραυματίας, νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ δώσωσι μεγίστην προσοχὴν καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ταχείας ἀπαντήσεως, διότι δὲν ἀρκεῖ νὰ δοθῇ ἡ σύνταξις, ἀλλὰ πρέπει νὰ δοθῇ αὕτη καὶ ἐγκαίρως πρὶν ἢ σχηματισθῇ ἡ πεποίθησις εἰς αὐτοὺς ὅτι ἡ Πολιτεία περιφρονεῖ αὐτούς, καὶ ἔχουσιν οὗτοι τότε πρὸς τῇ ἀνικανότητι καὶ τὴν ἀπογοήτευσιν ὅτι ἐγκατελείφθησαν παρ’ αὐτῆς. Ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν διατυπώσεων θὰ ἦτο καὶ δι’ αὐτοὺς ἀρκετὴ ἱκανοποίησις πρὸς τὴν ἱκανοποίησιν τῆς παροχῆς συντάξεως.

§119Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τραυματίας πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ αὐτῶν. Ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπέθανον καὶ ὧν αἱ οἰκογένειαι ζητοῦσι πιστοποιητικὰ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προμηθευθῶσι τοιαῦτα, διότι εἶναι δυσχερὲς νὰ τὰ λάβωσι. Πιστοποιητικὸν τοῦ οἰκείου δημάρχου καὶ αἴτησις τῆς οἰκογενείας τοῦ θανόντος ἐν πολέμῳ νὰ θεωρῆται ἐπαρκής, τὰ δὲ λοιπὰ στοιχεῖα νὰ ἀνευρίσκῃ ἡ ὑπηρεσία. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ χήρα, ἡ ὁποία κατοικεῖ εἰς ἐσχατιάν τινα τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀνεύρῃ τὸν διοικητὴν τοῦ Σώματος, τὸν διευθυντὴν τοῦ Νοσοκομείου καὶ δὲν γνωρίζω τίνας ἄλλους; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσαγάγῃ μόνον τὴν αἴτησιν καὶ τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ οἰκείου δημάρχου, τὰ λοιπὰ δὲ νὰ ζητήσῃ καὶ τὰ ἀνεύρῃ ἡ ὑπηρεσία, ἄλλως τε θὰ καταστῇ δυσχερέστατον πρᾶγμα ἡ προσαγωγὴ τούτων τῶν πιστοποιητικῶν. Προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι εἰς 280 ἀπενεμήθησαν μόνον συντάξεις ἀπέναντι τόσων χιλιάδων.

§120Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ ἰδίως ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ αὐστηροτάτας διαταγὰς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν χορήγησιν τῶν πιστοποιητικῶν.

§121ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀρνοῦμαι νὰ δώσω νέας διαταγάς. Ἔχω δώσει τόσας, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω περισσοτέρας.

§122Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Σεῖς ἐδώκατε διαταγὰς ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία δὲν ὑποκύπτει εἰς αὐτάς.

§123ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑποκύπτει. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εὑρίσκεται ἐν πλήρει τάξει.

§124Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀπατᾶσθε. Θὰ σᾶς εἴπω ἕν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς ἐμέ. Πρὸ ὀκτὼ μηνῶν ὁ συμπολίτης μού τις, Μαρῖνος Κοντάλειπος, ὑπέβαλε δ’ ἐμοῦ αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν περὶ παροχῆς τοιούτου πιστοποιητικοῦ. Ἀφοῦ μετὰ πάροδον δύο μηνῶν δὲν κατώρθωσα νὰ λάβω τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο, ἠναγκάσθην μόνος μου νὰ προστρέξω εἰς τὰ βιβλία τοῦ ἀρχείου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ εἶδον ὄντως ὅτι εὑρίσκεται ἐγγεγραμμένος ὡς ἀποθανὼν ὁ υἱός του καὶ συνεπῶς ἡ χορήγησις πιστοποιητικοῦ ἦτο εὐκολωτάτη. Ἐν τούτοις τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ δὲν ἐδίδετο, καὶ ἠναγκάσθην νὰ κάμω ἐπερώτησιν, καὶ ὑμεῖς ἐλάβετε σημείωσιν.

§125ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι πρὸ δύο μηνῶν· τώρα διωρθώθησαν τὰ πράγματα.

§126Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐν τούτοις, κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅλην τὴν ὑμετέραν παρέμβασιν καὶ τὰς ὑμετέρας διαταγὰς εἰσέτι δὲν ἐχορηγήθη τὸ πιστοποιητικὸν αὐτό.

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Βεβαίως ἡ εὐθύνη δὲν θὰ βαρύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ τὸ οἰκεῖον Σῶμα.

§128Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Ἡ εὐθύνη βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον καὶ Ὑμᾶς. Ἠναγκάσθην, ὡς σᾶς εἶπον, μόνος μου νὰ ἐξετάσω τὰ βιβλία τῶν πεσόντων καὶ ἀποθανόντων καὶ εἶδον ὅτι εἶναι ἐνεγεγραμμένος ἐν τοῖς βιβλίοις τὸ ὄνομά του καὶ τὸ ἐπώνυμον καὶ ὁ τόπος τῆς καταγωγῆς του· ὅλα ἐν τάξει. Ἐν τούτοις ὅμως δὲν μοὶ χορηγεῖται τὸ πιστοποιητικόν.

§129ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην αὔριον εἰς τὰς 10½ π. μ. νὰ ἔλθητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐξακριβώσωμεν μαζὺ τὸ ζήτημα αὐτό;

§130Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πολὺ εὐχαρίστως θὰ ἔλθω.

§131Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν συνήνει νὰ προστεθῇ ἕτερον ἄρθρον. Τὰ πιστοποιητικὰ τῶν Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν ἰδίως δυσκολεύουσι τὸν κόσμον. Ἐὰν θέλητε λοιπόν, νὰ προσθέσωμεν ἄρθρον, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ πιστοποιητικὰ νὰ ἐκδίδωνται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν συνεπείᾳ ὑπευθύνων καταλόγων, τοὺς ὁποίους ὑποβάλλουσι τὰ Σώματα. Οὕτω θὰ διευκολυνθῇ τελείως καὶ ὁ κόσμος καὶ ἡ ὑπηρεσία. Φαντάσθητε χήραν ἢ ἕνα ἄνθρωπον ἀγρότην εὑρισκομένους εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ στείλωσιν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην αἴφνης, ἵνα λάβωσι πιστοποιητικά! Ἐγὼ ἔστειλα περὶ τὰς 25 αἰτήσεις καὶ δὲν ἔχω ἀπάντησιν. Πῶς θὰ γίνῃ τοῦτο; Ἐὰν τὸ Σῶμα π. χ. τῆς Θεσσαλονίκης εἶχε κατάλογον τῶν φονευθέντων ἢ τῶν ἀποθανόντων, νὰ στείλῃ αὐτὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ καταλόγου τοῦ ὑπευθύνου νὰ ἐκδίδηται πιστοποιητικόν.

§132ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν τοὺς ἔχουν. Νομίζετε ὅτι ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας κωλύεται τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐκδώσῃ τοιαῦτα πιστοποιητικά, ἐὰν ἔχῃ τοιούτους ἐπισήμους καταλόγους;

§133Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὄχι· εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀλλ’ ὡς εἶπεν ὁ κ. Βελλιανίτης, ὑπάρχουσι τοιοῦτοι κατάλογοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§134ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐπίσημοι· δὲν εἶναι ἔγκυροι.

§135ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπισημότατοι· εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰ ἐπίσημα βιβλία τοῦ Ὑπουργείου σας, εἰς τὰ βιβλία τῶν πεσόντων.

§136ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καλά. Αὔριον ποῦ θὰ ἔλθητε εἰς τὸ ὑπουργεῖον θὰ ἐξετάσωμεν καὶ αὐτό.

§137Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, μίαν παράκλησιν θὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ προκαλέσω, εἰ δυνατόν, ἐπὶ τῆς παρακλήσεώς μου ταύτης ἀπάντησιν. Πολλοὶ στρατιῶται κατὰ τὴν ἀτυχῆ ὑποχώρησιν τοῦ Σόροβιτς τραυματισθέντες ἀπέθανον, ἄλλοι δὲ στρατιῶται, τραυματίαι τῶν διαφόρων μαχῶν, μεταφερόμενοι ἀπέθανον πρὶν ἢ φθάσωσιν εἰς τὰ νοσοκομεῖα. Ἤδη αἱ χῆραι αὐτῶν ζητοῦσι νὰ ταῖς ἀπονεμηθῇ σύνταξις. Καίτοι δὲ τὸ γεγονὸς τοῦ θανάτου αὐτῶν ἐν πολέμῳ βεβαιοῦται παρὰ τῶν συστρατιωτῶν των καὶ παρὰ τῶν ἀξιωματικῶν, ὑφ’ οὓς ὑπηρέτουν, ἐν τούτοις ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εὑρίσκεται εἰς ἀδυναμίαν νὰ παράσχῃ πιστοποιητικὰ βεβαιοῦντα τὸν ἐν πολέμῳ θάνατον αὐτῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ καὶ ἐμὲ καὶ τὴν Βουλήν, πῶς θὰ βεβαιωθῇ ὁ θάνατος τῶν στρατιωτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπέθανον καθ’ ὃν τρόπον ἀνέφερα; Ἐγὼ κατέφυγον εἰς ἐμμάρτυρον ἀπόδειξιν, ὑπέβαλον αἴτησιν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον, ἐξητάσθησαν μάρτυρες συστρατιῶται τοῦ ἀποθανόντος, οἱ ὁποῖοι ἐβεβαίωσαν ὅτι ἀπέθανον ἐν τῷ πολέμῳ καὶ κατὰ τὴν μεταφορὰν των εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Ἐν τούτοις τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν δέχεται τὸ τοιοῦτον πιστοποιητικόν, διότι δὲν θεωρεῖ ὅτι τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ βεβαιοῖ ἀκριβῶς τὸν θάνατον. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν μοὶ εἶπον νὰ ὑποβάλω ἀναφορὰν εἰς τὸ Φρουραρχεῖον, ἵνα ἐνεργήσῃ αὐτὸ ἀνακρίσεις, ὅπως δι’ αὐτῶν πιστοποιηθῇ ὁ θάνατος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν νομοθετικὴν περὶ τούτου, νὰ δώσῃ κῦρος εἰς τὰ τοιαῦτα πιστοποιητικά, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου διὰ βεβαιώσεως μαρτύρων συστρατιωτῶν. Ὅλαι αἱ χῆραι τῶν ἀποθανόντων ἐν τῷ πολέμῳ καὶ φονευθέντων στρατιωτῶν, ὅσον καὶ ἂν βραδύνῃ ἡ ἔκδοσις τῶν πιστοποιητικῶν, θὰ λάβωσι σύνταξιν, ἐνῷ αὐταί, ἐλλείψει τῆς βεβαιώσεως ὅτι ὁ προστάτης αὐτῶν ἀπέθανεν ἐν τῷ πολέμῳ, δὲν θὰ λάβωσι ἢ μᾶλλον θὰ χάσωσι τὴν σύνταξίν των.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῆς τροπολογίας. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν δεμάτων μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Ἰουνίου 1913 Β. Διατάγματος περὶ διορισμοῦ ἀναπληρωτῶν τῶν Γενικῶν Διοικητῶν ἢ τῶν Γενικῶν Διοικητικῶν Ἐπιτρόπων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Λονδίνῳ διομολογηθείσης Ῥαδιοτηλεγραφικῆς συμβάσεως». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸ ἄρθρον 47 τοῦ νόμου ͵ΣΙΒʹ περὶ δημοσίου Λογιστικοῦ, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου ͵ΓϠΗʹ τοῦ ἔτους 1911». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§139Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μετὰ τὸ ἐδάφιον 6 παρακαλῶ νὰ τεθῇ «ὡς καὶ διὰ τὰς περιοδείας ἀνὰ τὴν χώραν». Ἐν τέλει δὲ νὰ τεθῇ «ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ἐν τῇ «Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως».

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παραλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§141Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον παρακαλῶ νὰ τεθῇ «ὅτι προτιμῶνται οἱ ἐκπληρώσαντες τὴν στρατιωτικήν των ὑποχρέωσιν».

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2ον, εἶτα δὲ τὸ 3ον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 4ον).

§143Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ ἐξωτερικὴ ὑπηρεσία τῶν δασῶν δυνάμει τοῦ ὑφισταμένου ὀργανισμοῦ ἀνετέθη εἰς τοὺς δασοκόμους, τοὺς λεγομένους δασοφύλακας. Καίτοι ὅμως ἡ φύλαξις τῶν δασῶν, ἡ ὁποία ἦτο ἀνατεθειμένη εἰς τοὺς χωροφύλακας ἀνετέθη εἰς πρόσωπα τὰ ὁποῖα δύνανται ἐπιστημονικώτερον ν’ ἀσκῶσι τὴν ἐπίβλεψιν ἐπὶ τῶν δασῶν, ἡ ἀστυνομία ἐν τούτοις τῶν δασῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν ἐπάρκειαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ, ἐὰν διὰ νεωτέρου ὀργανισμοῦ τῶν δασῶν ἡ φύλαξις καὶ ἡ ἐπιτήρησις αὐτῶν ἀνετίθετο εἰς σῶμα πολυπληθέστερον καὶ ἐπιστημονικώτερον μεμορφωμένον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ποιοῦμαι σύστασιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἵνα ἐν τῇ μελέτῃ τοῦ δασικοῦ ζητήματος, ἡ ὁποία βεβαίως τὸν ἀπασχολεῖ ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἀρτιωτέρας μορφώσεως τῶν δασοκόμων, ἵνα καὶ ἡ ἐπίβλεψις καὶ ἡ ἀστυνομία γίνονται ἀσφαλέστερον. Ἐξ ἄλλου, ἐνῷ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀναγνωρίζει τὸ γλίσχρον τῆς μισθοδοσίας τῶν δασοφυλάκων, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσιν ἕνα μισθὸν πολὺ μικρὸν καὶ ἐνῷ εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας, δι’ οὓς λόγους ἀναφέρει οὗτος ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει, διότι καὶ οἰκονομικὴν διαχείρισιν ἔχουσι, καὶ ἀναγνωρίζει ὅτι διὰ νὰ περιφέρωνται εἰς τὰ δάση ἔχουσιν ἀνάγκην ὑποδημάτων καὶ ἱματισμοῦ, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς φθοράν, καὶ ἐνῷ, ὡς λέγει, ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει, καὶ τὸ συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, κρίνει ἀναγκαίαν τὴν αὔξησιν, καὶ ἐνῷ πάντες ἀνεμένομεν νὰ ἴδωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αὔξησιν μισθοδοσίας τῶν κατωτέρω ὀργάνων τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, βλέπομεν μικράν τινα αὔξησιν ὑπὸ τύπον ἐνοικίου. Ἐάν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία καὶ ἐὰν δοθῇ ἀντὶ τοῦ ἐνοικίου μικρά τις αὔξησις, ὅπως ἐδόθη καὶ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς διοικήσεως, θὰ καταστήσητε τοὺς ὑπαλλήλους τούτους κάπως οἰκονομικῶς ἀνεξαρτήτους καὶ θὰ ἀποφύγητε οὕτω μεγαλειτέρας ζημίας εἰς ἃς νῦν ἐκτίθεται ὁ δημόσιος κλάδος, διότι δὲν θὰ εἶναι πλέον δικαιολογημένοι ἵνα διαπράττωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τινὲς ἐξ αὐτῶν διαπράττουσιν ἐκ τῆς ἀνάγκης εἰς τὴν ὁποίαν περιέρχονται, διότι μὲ τὸν μισθὸν τῶν 60 δραχ. εἶναι ἀδύνατον νὰ συντηρηθῶσι. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ αὐξήσητε τὴν μισθοδοσίαν των, ἡ ὁποία πάλιν νὰ αὐξάνηται κατὰ πενταετίαν. Δότε εἰς αὐτοὺς 90 δρχ. κατὰ μῆνα εἰς τὸν βʹ τάξεως δασοκόμον μὲ 10 δρχ. αὔξησιν κατὰ πενταετίαν, δότε δὲ εἰς τοὺς αʹ τάξεως 120, ὥστε νὰ φθάσωσι μέχρι 180 καὶ 200 οἱ ἀρχιφύλακες τῶν δασῶν, διὰ νὰ δύνασθε οὕτω νὰ ἔχητε κατώτερον προσωπικόν, ἐκτελοῦν τὸν μέγαν προορισμόν του. Ταύτας τὰς συστάσεις εἶχον νὰ κάμω καὶ θὰ παρακαλέσω, ὅπως ὑπὸ τοιοῦτον πνεῦμα νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου.

§144Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα, Κύριοι, παρουσιάζεται, ὡς ἐπαρουσίασεν αὐτὸ ὁ κ. Βουλευτής, ὀφείλω νὰ κάμω δύο τινὰς παρατηρήσεις ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ πρώτη παρατήρησις εἶναι αὕτη, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ὁριστικῆς μισθοδοσίας τῶν δασικῶν ὀργάνων οὔτε περὶ τοῦ ὁριστικοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας, ἐθεώρησα ὅμως ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον καὶ ἐπεῖγον διὰ τὸν ἐν τῷ μεταξὺ χρόνον νὰ γίνῃ μία αὔξησις τοῦ μισθοῦ, τοῦθ’ ὅπερ ἐπανειλημμένως συνέστησε καὶ αὐτὸ τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἐπανειλημμένως εὑρέθη εἰς τὴν θέσιν νὰ τιμωρήσῃ δασοφύλακας ἢ καὶ νὰ ἀποβάλῃ τούτους τῆς ὑπηρεσίας, καθόσον εὑρισκόμενοι οὗτοι πρὸ ἀνάγκης, ἠναγκάζοντο νὰ δωροδοκῶνται. Κατὰ συνέπειαν δὲν προκριματίζεται, ὡς εἶπον, ἡ ὁριστικὴ λύσις τοῦ ζητήματος τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας. Ἡ δευτέρα παρατήρησις, ἣν ἔχω νὰ κάμω, εἶναι ὅτι ἡ προσωρινῶς τοιουτοτρόπως διδομένη αὔξησις, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι ἐπαρκής. Ἐξηγοῦμαι δέ· οἱ δασοφύλακες βʹ τάξεως λαμβάνουσι σήμερον ὡς μισθὸν δρχ. 70. Σημειώσατε ὅτι δὲν ἐλάμβανον ἡμερησίας ἀποζημιώσεις, κακῶς ἐφαρμοζομένου τοῦ νόμου; περὶ τούτων δὲ ἔλαβον ἤδη πρόνοιαν. Εἶχεν ἐπικρατήσει νὰ μὴ καταβάλωνται εἰς αὐτοὺς ἡμερήσιαι ἀποζημιώσεις, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι, ὁσάκις ἐπρόκειτο νὰ μεταβῶσι κάπου, ἦτο βεβαιωμένον ὅτι ἡ μετάβασίς των θὰ ἐγίνετο δαπάναις τοῦ ἐνδιαφερομένου. Κατὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον λαμβάνουσι τὸν μισθὸν τῶν 70 δραχ., λαμβάνουσι καὶ 5 δρχ., τὰς ὁποίας καὶ ἤδη ἐδικαιοῦντο νὰ λάβωσι, συνάμα δ’ ἐπέρχεται αὔξησις 15 δρχ. κατὰ μῆνα δι’ ἐνοίκιον καὶ οὕτω φθάνομεν εἰς τὰς δρχ. 90 κατὰ μῆνα.

§145Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ ἡμερήσιαι ἀποζημιώσεις;

§146Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁσάκις μεταβαίνουσιν ἀπὸ τόπου εἰς τόπον. Ὑπῆρχε διάταξις, ἡ ὁποία, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἰδέαν, κακῶς δὲν ἐφηρμόζετο. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μοὶ εἴπητε ἂν δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ αὔξησις. Λάβετε τοὺς ἀρχιφύλακας αʹ τάξεως· ἔλαβον 20 δρχ. καὶ σήμερον λαμβάνουσιν ἄλλας 50. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη καὶ ἄλλης αὐξήσεως, θὰ τὴν ἐξετάσωμεν, δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅμως νὰ κάμωμεν τόσην αὔξησιν ἀποτόμως.

§147Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν καταργεῖτε τὰς ἀποζημιώσεις καὶ νὰ αὐξήσητε τὸν μισθόν; Διότι εἶναι ἄτοπον νὰ λαμβάνωσιν ἀποζημιώσεις διὰ τὰ ἔργα των, διότι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ περιοδεύωσι.

§148Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔχει σχέσιν μὲ τὴν σύνταξιν ὁ τρόπος αὐτός;

§149Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον δὲν θεωρῶ αὔξησιν τὸ ποσὸν τοῦτο ἀλλ’ ἀποζημίωσιν, νομίζω δὲ ὅτι, ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐξελέγξεως, ὑπάρχει ἀσφάλεια, διότι ἕκαστος θὰ τηρῇ ἡμερολόγιον καὶ ἐν αὐτῷ θὰ γράφηται, πιστοποιουμένης τῆς πράξεως διὰ τοῦ προϊσταμένου, ποῦ περιώδευσεν, ὥστε νὰ δύναται νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος καὶ νὰ λαμβάνῃ τὰς 20 δρχ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν πρέπει νὰ σπεύσωμεν παρὰ πολὺ νὰ αὐξήσωμεν τὸν μισθὸν δι’ ἀποτόμου αὐξήσεως, ἀφοῦ καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἀναγνωρίζω ὅτι τὸ τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι τὸ ὁριστικὸν τέρμα.

§150Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Τὴν διὰ τοῦ νομοσχεδίου θεσπιζομένην αὔξησιν θεωρῶ γλίσχρον καὶ μικράν. Θερμῶς παρακαλῶ καὶ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν βελτίωσιν τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν δασῶν καὶ τὴν μόρφωσίν του. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι θεωρῶ ὡς ἕνα τῶν σπουδαιοτέρων παραγόντων διὰ τὴν βελτίωσίν του τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ, διότι ἀσφαλῶς θὰ προσέλθωσι τότε νέοι, οἱ ὁποῖοι θὰ συμπληρώσωσι τὸ προσωπικὸν τῶν δασῶν καὶ δὲν θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ φαινομένου, πρὸ τοῦ ὁποίου παριστάμεθα ἤδη, νὰ ἀποχωρῶσι τῆς ὑπηρεσίας λόγῳ τοῦ γλίσχρου τοῦ μισθοῦ, καὶ νὰ λαμβάνωσι τὴν πρὸς τὴν Ἀμερικὴν ἄγουσαν.

§151Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἔχω ἀπορίαν τινὰ ἐκ τῶν ἀγορεύσεων ἐνίων τινῶν προλαλησάντων Συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι προχθὲς ἐπετέθησαν μετ’ ἀγανακτήσεως κατὰ τῶν δασικῶν ὡς καταπιεζόντων τοὺς χωρικούς.

§152Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἐγὼ εἶπον διὰ τοὺς χωροφύλακας.

§153Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐὰν ἐννοεῖτε ἐμέ...

§154Ν. ΞΗΡΟΣ. Διατί ἐταράχθητε, κ. Συνάδελφοι; Θέλω νὰ εἴπω μόνον ὅτι, ἂν προχθὲς δὲν ἤμην σύμφωνος μετὰ τῶν Συναδέλφων, σήμερον συμφωνῶ μετ’ αὐτῶν, καὶ εὑρίσκω ὅτι πρέπει ν’ αὐξηθῇ ὁ μισθὸς τοῦ κατωτέρου ἰδίᾳ προσωπικοῦ τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας διὰ νὰ δύναται τοῦτο νὰ ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά του μετὰ πλείονος ζήλου καὶ ἐπαρκῶς, καὶ διὰ νὰ μὴ παρέχεται ἀφορμὴ εἰς τοὺς ἀξιοτίμους Συναδέλφους ν’ ἀγορεύωσι καθ’ ὃν τρόπον ἠγόρευσαν προχθές. Τὴν προστασίαν τῶν δασῶν σήμερον τὴν θέλομεν ὅλοι· πάντοτε δὲ τὴν ἠθελήσαμεν, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι διὰ νὰ θέλωμεν τὴν προστασίαν τῶν δασῶν, ἔχομεν πρωτίστως ἀνάγκην καὶ ν’ ἀμείβηται τὸ κατώτερον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τέλους, διὰ τὴν ὑλικὴν ζημίαν τὴν ὁποίαν ὑφίσταται τῆς φθορᾶς τῶν ὑποδημάτων, ἔχει ἀνάγκην μιᾶς ἀμοιβῆς μεγαλειτέρας, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον διδομένης, εἰς δὲ τοὺς χωρικοὺς νὰ συνιστᾶται ἡ ἀγάπη πρὸς τὰ δάση καὶ ἐν συμπνοίᾳ νὰ γίνηται ἡ προστασία αὐτῶν πρὸς τὸ συμφέρον πρὸ παντὸς τῶν χωρικῶν καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τοῦ Δημοσίου.

§155Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ ἀνάγκη τῆς ὀργανώσεως τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν εἶναι ἐπιβεβλημένη, ὡς εἶπον πρίν, διὰ νὰ λείψωσι τὰ ἄτοπα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρουσιάσθησαν προχθές. Εἶναι ἀνάγκη νὰ διαρρυθμισθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ ὑλοτομία τῶν δασῶν, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται ἡ ἐρήμωσις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπέρχεται, διὰ νὰ μὴ ἀποψιλωθῇ ἡ ἐπαρχία Φθιώτιδος, ὡς ὄντως ἔχει ἀποψιλωθῆ. Ταῦτα ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰπὼν πρὸς τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγου ὅτι οἱ δασοφύλακες λαμβάνουσι δραχμὰς 75, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ μισθὸς αὐτὸς δὲν εἶναι ὁ καθαρὸς μισθὸς τὸν ὁποῖον λαμβάνουσιν. Ἂν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς κρατήσεις, τὴν φθορὰν τῆς ἐνδυμασίας καὶ τῶν ὑποδημάτων των, θὰ ἴδῃ ὅτι ὁ μισθὸς ὁ ὁποῖος τοῖς ὑπολείπεται εἶναι πολὺ μικρός.

§156Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι εἰς τὸν ὀργανισμὸν τὸν ὁποῖον θὰ ὑποβάλω θὰ ὑπάρχῃ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν τὴν ἐνδυμασίαν θὰ παρέχῃ τὸ Δημόσιον.

§157Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἕως ὅτου γίνῃ ὁ ὀργανισμὸς πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν θὰ ἔχωσιν ἀποθάνει ἐκ πείνης ἢ θὰ ἀπομακρυνθῶσιν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἢ θὰ κατακλέψωσι τὸ Δημόσιον. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς περιοδείας τὰς ὁποίας καθιερώσατε καὶ τῶν ὁποίων τὴν βεβαίωσιν θὰ ἔχητε μόνον διὰ τῆς ὁμολογίας τῶν ἰδίων ἐνδιαφερομένων δασοφυλάκων, θὰ γίνῃ μόνον ἀφορμὴ ἡ διάταξις αὕτη ζημίας τοῦ Δημοσίου. Πῶς θὰ βεβαιοῦται ὅτι περιώδευσεν ὁ δασοφύλαξ, ἐκ τοῦ βιβλίου τὸ ὁποῖον κρατεῖ ὁ ἴδιος; Λοιπὸν φαντάζεσθε τί θὰ γίνηται. Θὰ συνηθίσητε αὐτοὺς νὰ κλέπτωσι. Νὰ καταργήσητε λοιπὸν τὰς ἡμερησίας ἀποζημιώσεις, διότι θὰ γίνηται ἀφορμὴ κλοπῶν.

§158Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐλαυνόμεθα πάντες ὑπὸ τῆς ἰδέας πρὸς διάσωσιν καὶ βελτίωσιν τῶν δασῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη βεβαίως δὲν ἐπιτυγχάνεται τοῦτο διότι, ὡς εὐκόλως ἐννοεῖται, μὲ τὸν γλίσχρον μισθὸν τὸν ὁποῖον δίδετε εἰς τοὺς δασοφύλακας οὗτοι θὰ ἀκολουθήσωσι τὴν ὁδὸν τὴν συνήθη τῶν συναλλαγῶν καὶ τῶν εὐκολιῶν πρὸς τοὺς ὑλοτόμους. Ἔχω λοιπὸν τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει ἡ μισθοδοσία νὰ αὐξηθῇ, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς δαπάνης αὐτῶν πρὸς ἐνδυμασίαν καὶ ὑπόδησιν, φρονῶ διὰ τοῦτο ὅτι δύναται νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ λάβητε πρόνοιαν γενικήν, ἀφοῦ λέγετε ὅτι θὰ ὑποβάλητε ὀργανισμόν. Οἱ δασικοὶ ὑπάλληλοι ἔχουσι πολυσχιδῆ ὑπηρεσίαν· πρέπει νὰ ἀφομοιωθῶσι πρὸς τὸ σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, νὰ ἔχωσι δὲ τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου κατηγόρου καὶ ὅλα τὰ συναφῆ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν.

§159ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου βεβαιοῖ ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι ἡ βελτίωσις τῆς μισθοδοσίας τῶν κατωτέρων δασικῶν ὀργάνων, ὅπως ταῦτα ἐπαρκῶσιν εἰς τὰς ἰδίας αὐτῶν ἀνάγκας καὶ ἐπιμελέστερον ἔχονται τῶν καθηκόντων αὐτῶν, νομίζει δὲ ὅτι ἐμμέσως ἐπιτυγχάνεται ὁ σκοπὸς οὗτος διὰ τοῦ ὁρισμοῦ τοῦ ἐνοικίου. Ἀλλὰ τὸ ἐνοίκιον τὸ λαμβάνουσι ἤδη τὰ δασικὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα κατοικοῦσιν εἰς τὰ δημόσια οἰκήματα.

§160ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσι δημόσια οἰκήματα.

§161Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν δασικῶν ὀργάνων καὶ ὑπέβαλον τροπολογίαν. Ἀλλὰ μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Ν. Βελέντζας.

§163Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 5 πρόκειται νὰ ἱκανοποιηθῶσιν ἄριστοι τῷ ὄντι ὑπάλληλοι. Ἐπαινῶ τὴν πρᾶξίν σας, διότι γνωρίζω προσωπικῶς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς. Εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων καὶ εἶναι ἄξιοι προαγωγῆς καὶ πρέπει νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχασαν δι’ ἀδίκου πράξεως τῆς Πολιτείας. Εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν εὑρέθησαν καὶ κατώτερα ὄργανα δηλ. ἀρχειοφύλακες δασῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεπέμφθησαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας. Εἰς τὸ τέλος τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου νὰ προστεθῇ, ἐπίσης καὶ οἱ δασοφύλακες αʹ τάξεως κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, ἐντὸς τριῶν μηνῶν, δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν εἰς βʹ τάξεως μετὰ ἔγκρισιν τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου.

§164ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν «μετὰ ἔγκρισιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου», δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ.

§165Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως διὰ τῆς βʹ παραγράφου πρόκειται νὰ ἐπανέλθωσι τυχὸν ἐκκαθαρισθέντες;

§166Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐκκαθαρισθέντες εἶναι, ἀλλ’ εἶναι ἄριστοι.

§167Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρῶτον ἐδάφιον δὲν προνοεῖ περὶ ἐπαναφορᾶς ἐκκαθαρισθέντων, ἀλλὰ περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἤδη ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἐγὼ δὲν συνέπεσε νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐκ τῶν ἐκκαθαρισθέντων τινά, λέγω δὲ δὲν συνέπεσε, διότι εἶναι εὐτυχὴς πᾶς τις ἐὰν γενόμενον ἀδίκημα δυνηθῇ νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ ἐπανορθώσῃ. Δι’ ἕνα μάλιστα ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διατελοῦσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, πρέπει νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸν ἐπανέφερεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἡ Κυβέρνησις ἀκριβῶς ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο ἡ ἐκκαθάρισις, ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Δραγούμη, ἀναγνωρίσασα ἀμέσως τὸ ἄδικον. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον δίδει εὐκαιρίαν νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, οὐχὶ οἱ ἐκκαθαρισθέντες δυνάμει τοῦ νόμου τῆς ἐκκαθαρίσεως, ἀλλ’ ἀξιώτατοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι περιῆλθον παλαιότερον εἰς σύγκρουσιν μὲ τὴν Διεύθυνσιν τοῦ τμήματος τῶν δασῶν, καὶ ἐλθόντες εἰς σύγκρουσιν ἀπεχώρησαν. Ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν μετέβη εἰς Βαυαρίαν, διέπρεψεν ἐκεῖ, ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὸν ἐζήτησα ὡς τμηματάρχην καὶ δὲν ἐδέχθη. Εἶναι λίαν ἀμφίβολον, ἂν οὗτοι θὰ δεχθῶσιν, ἀλλὰ θὰ ἦτο εὐτύχημα, ἐὰν ἐπανήρχοντο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ τοιούτου τινος, οἷον ὑπώπτευσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας.

§168Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐὰν εἶναι οἱ ἐκκαθαρισθέντες, οἱ ὁποῖοι ἀδίκως ἐξεκαθαρίσθησαν, θὰ ἀναγνωρισθῇ ὡς ἀδίκημα τὸ νὰ ἐπανέλθωσιν; Διὰ τίνα λόγον;

§169Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, εἶπον ὅτι θὰ ἤμην εὐτυχής, εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν δυνάμενος νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι ἄνθρωπός τις ἠδικήθη νὰ ἤμην εἰς θέσιν νὰ τὸν ἐπαναφέρω πάλιν.

§170Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θεωρῆται ἀκόμη ὅτι αὐτοὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπανέλθωσιν.

§171Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀπελύθησαν προνοεῖ, διότι λέγει ὅτι μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου δύναται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ οὕτως ἐπανῆλθον οἱ δύο ἀπομακρυνθέντες.

§172Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, κύριε Ὑπουργέ, ἂν καὶ εἰς τὰ κατώτερα ἀκόμη ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἀπῆλθον λόγῳ τοῦ α ἢ β λόγου τῆς ὑπηρεσίας, εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπάνοδος.

§173Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ βλέπω ὅτι δὲν συνέπεσε νὰ γνωρίζητε, θὰ σᾶς δώσω πληροφορίαν τινά, διότι οὕτως ὑποθέτω ὅτι θὰ παύσῃ ἡ συζήτησις. Ὁ νόμος λέγει ὅτι καὶ τὰ ἀνώτερα καὶ τὰ κατώτερα ὄργανα δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν ἀλλ’ εἰς κατώτερον βαθμόν. Ὑπῆρχεν ὅμως μία γνώμη παρὰ τῷ Διοικητικῷ Συμβουλίῳ τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι οἱ ἔχοντες τὸν κατώτατον βαθμόν, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἄλλος βαθμὸς κατώτερος, αὐτοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωσιν. Ἐγὼ ἀντετάχθην κατὰ τῆς γνώμης αὐτῆς καὶ ἐζήτησα τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τὸ ὁποῖον συνεφώνησε πρὸς τὴν γνώμην μου καὶ εἶπεν ὅτι δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐξαρτωμένων ὅμως τούτων, καὶ δικαίως, ἐκ τῆς κρίσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον λοιπὸν ἑκάστοτε ἐξετάζει τὰς ὑποβαλλομένας αἰτήσεις περὶ ἐπαναφορᾶς. Ἤδη, ὑποβάλλεται πρότασις νὰ φύγῃ ἡ προϋπόθεσις αὕτη τοῦ ἐλέγχου τοῦ Διοικ. Συμβουλίου, καὶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ δύναται μόνος νὰ ἐνεργήσῃ τὴν ἐπαναφοράν, ἀλλ’ ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἀναλάβω τοιαύτην εὐθύνην καὶ δὲν δύναμαι ἄνευ ἐλέγχου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου νὰ ἐπαναφέρω πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐξεκαθαρίσθησαν. Ὑπὸ τὸν ἔλεγχον λοιπὸν αὐτὸν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον γνωρίζει τοὺς ὑπαλλήλους, ἐπιτρέπεται καὶ σήμερον ἡ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐπανέλευσις κατωτέρων ὀργάνων.

§174Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1 βλέπω ὅτι λαμβάνεται πρόνοια ὥστε νὰ συντομεύηται ὁ χρόνος τῆς προαγωγῆς τῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ δασοκόμων. Τοῦτο βεβαίως θὰ τὸ ὑπαγορεύῃ ἀνάγκη ὑπηρεσιακή. Θὰ γνωρίζῃ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη τάξις ἐπιστημόνων ὑπηρετούντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι ἡ τάξις τῶν δοκίμων δασαρχῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπόφοιτοι ἀνωτέρας Εὐρωπαϊκῆς σχολῆς. Ἐπίσης εἶναι γνωστὸν ὅτι ἤδη ἔχουσιν ἀποσταλῆ δαπάναις τῆς Κυβερνήσεως καὶ σπουδάζουσιν εἰς κατωτέρας σχολὰς εὐρωπαϊκὰς ὑπότροφοι, οὗτοι δὲ πρόκειται νὰ ἔλθωσιν ἐντὸς ὀλίγου, θὰ εἶναι δὲ ἀπόφοιτοι κατωτέρας σχολῆς, θὰ ἔχωσιν ὅμως τὸν αὐτὸν βαθμὸν μὲ τοὺς προελθόντας ἐκ τῆς ἀνωτέρας σχολῆς. Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλο τι, θὰ παρεκάλουν ὅπως ὁ χρόνος τουλάχιστον τῆς προαγωγῆς ὁ προβλεπόμενος ὑπὸ τοῦ νόμου περιορισθῇ εἰς δίμηνον ἢ τρίμηνον ἢ ἑξάμηνον, ἂς περιορισθῶσι δὲ καὶ οἱ ὅροι τῶν ἐξετάσεων. Θὰ παρεκάλουν ὅπως λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπ’ ὄψει ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων αὐτῶν, ὅπως καὶ «δόκιμοι δασάρχαι πτυχιοῦχοι ἀνωτέρας δασολογικῆς σχολῆς καὶ διατελοῦντες ἐν ὑπηρεσίᾳ δύνανται νὰ προαχθῶσι» καὶ νομίζω ὅτι θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀκούσω ὅτι τὴν ἀπεδέχθητε.

§175Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Συνάδελφος εἶναι ὀρθοτάτη, διότι ὁμολογουμένως ἐγένετο καὶ εἰς ἐμὲ γνωστὸν ὅτι ὑπάρχουσι νέοι οἱ ὁποῖοι ἐσπούδασαν εἰς ἀνωτέραν γαλλικὴν σχολὴν καὶ ἔχουσι δίπλωμα ἀνωτέρας πρακτικῆς δασολογικῆς σχολῆς, ἐνῷ ἤδη οἱ σπουδάζοντες ἐν Εὐρώπῃ σπουδάζουσιν εἰς κατωτέρας σχολάς. Αὐτοὶ ἐξομοιοῦνται μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σπουδάζουσιν ἰδίαις δαπάναις εἰς κατωτέρας σχολάς. Καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ ἄρθρου 7 λαμβάνεται πρόνοια περὶ ἐκείνων, αὐτοὶ τίθενται εἰς ἥττονα μοῖραν. Μοὶ παρεστάθη δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι, ὅταν οὗτοι ἔλθωσιν ἐδῶ καὶ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν θὰ ἔχωσι τὸν κατάλληλον χρόνον ἵνα ἀσχοληθῶσιν εἰς εἰδικά τινα μαθήματα. Εἶναι λοιπὸν δίκαιον καὶ διὰ τούτους ἵνα τεθῶσιν εἴς τινα μοῖραν διάφορον ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθωσιν ἐκ κατωτέρων σχολῶν ἵνα διευκολύνηται ἡ πρόοδος αὐτῶν, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις εἴς τινα μαθήματα εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι καιρόν. Ὅπως λαμβάνηται πρόνοια δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος, διότι ἀπασχολεῖται εἰς εἰδικὴν ὑπηρεσίαν, δύναται νὰ προαχθῇ ἄνευ ἐξετάσεων, οὕτω πως νὰ τεθῇ καὶ δι’ αὐτόν.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει καμμία τροπολογία;

§177Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ τροπολογία προσήκει μᾶλλον εἰς τὸ ἄρθρον 7. Ἐνταῦθα γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βελέντζα.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Πολυχρονιάδης.

§179Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Συμφώνως μὲ τὸν νόμον ΓΩΙΘʹ τοῦ 1911 προεκηρύχθη διαγωνισμὸς πρὸς ἀποστολὴν μαθητευομένων δασοφυλάκων εἰς τὴν Εὐρώπην εἰς τὰς ἀνωτέρας δασολογικὰς σχολάς. Ἐκ τῶν τριῶν προσελθόντων ἐπέτυχον οἱ δύο μόνον, διότι καὶ οἱ δύο οὗτοι ἦσαν οἱ μᾶλλον ἱκανοί, ἀπορριφθέντος τοῦ ἑνὸς ὁ ὁποῖος ἦτο διδάκτωρ τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, καὶ ὁ ὁποῖος, ὡς θέλετε ἴδει, ἱκανοποιήθη πλέον τῶν ἐπιτυχόντων διὰ τοῦ κάτωθι τρόπου. Κατὰ τὸν ἀρχικὸν διαγωνισμὸν οὗτοι ὑποχρεοῦντο κατόπιν τετραετοῦς φοιτήσεως εἰς τὴν ἀνωτάτην δασολογικὴν Σχολὴν νὰ λάβωσι δίπλωμα ὅμοιον μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λαμβάνουσιν οἱ Βαυαροὶ ἐπιστήμονες εἰσερχόμενοι εἰς τὴν δασολογικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Βαυαρικοῦ Κράτους. Μετὰ τρεῖς μῆνας ὅμως, ἀφ’ ὅτου ἀπεστάλησαν αὐτοὶ εἰς τὴν Εὐρώπην, ἐπῆλθεν ὁ πόλεμος ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἠναγκάσθησαν νὰ ἐπανέλθωσι. Διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, ἤτοι κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1913, κατόπιν ἀναγκαστικοῦ Β. Διατάγματος ἐνηργήθη διαγωνισμὸς διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεστέλλοντο πάλιν ὡς ὑπότροφοι τῆς Κυβερνήσεως μηχανικοὶ διδάκτορες τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, ἵνα σπουδάσωσιν εἰς τὴν ἀνωτάτην δασολογικὴν Σχολὴν καὶ ἐπανέλθωσιν ὡς ἐπιθεωρηταὶ τῶν δασῶν ἐνῷ οἱ μηχανικοὶ οἱ πρῶτοι, δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1913 θὰ ἐπανήρχοντο ὡς δασάρχαι γʹ τάξεως. Ἤδη δὲ πάλιν οἱ μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπιστήμονες καὶ ἔχουσι τὸ δίπλωμα τοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου, τίθενται εἰς ἥσσονα μοῖραν ἀφοῦ θὰ ἐπανέλθωσιν ὡς δασάρχαι γʹ τάξεως, οἱ δὲ ἀποστελλόμενοι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου μὲ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, θὰ ἐπανέλθωσιν ὡς δασάρχαι δʹ τάξεως. Ἐπειδὴ δ’ οἱ τοιοῦτοι μηχανικοὶ ἦσαν κατὰ τὸν πόλεμον καὶ θὰ παρετείνετο ἡ ἀποστολή των, θὰ συμβῇ ὥστε οὗτοι νὰ καταλάβωσι βαθμὸν καὶ ἀρχαιότητα κατωτέραν τῶν ἀποφοίτων τοῦ γυμνασίου, ὅπερ ἄτοπον, διότι οἱ ἐπιστήμονες μηχανικοὶ θὰ ἐπανέλθωσιν ὡς δασάρχαι δʹ τάξεως καὶ θὰ εἶναι ὑποδεέστεροι τῶν ἀποφοίτων τοῦ γυμνασίου. Τὸ ἄδικον τοῦτο ἐσπεύσαμεν νὰ διορθώσωμεν μετ’ ἄλλων συναδέλφων ὑποβαλόντες τροπολογίαν ἥν παρακαλοῦμεν νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν. Δι’ αὐτῆς θὰ δύνανται νὰ προαχθῶσιν οἱ μηχανικοί, οἱ σπουδάσαντες εἰς ἀνωτέραν δασολογικὴν σχολήν, εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ δασάρχου αʹ τάξεως ἐντὸς 6 μηνῶν. Καὶ βεβαίως, ἐὰν ἄλλο πνεῦμα οἰκονομίας διέπνεε τὸ νομοσχέδιον, ἠδύνατο νὰ θεωρήσῃ τις ὅτι ἡ διάταξις αὐτοῦ αὕτη ἠδύνατο νὰ ἀπορριφθῇ, ἀλλ’ εἰς τὸ ἄρθρον 8 διὰ διατάξεως προνοούσης τὴν εἰς τὴν Εὐρώπην ἀποστολὴν ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καθ’ ὅλα ἀξιολόγου καὶ ὃν δὲν γνωρίζω οὐδὲ κατ’ ὄψιν, βλέπω ὅτι δίδομεν ἐκτὸς τῶν 300 δραχ. δι’ ἐπιμίσθιον, δίδομεν καὶ ἔξοδα παραστάσεως 420 δραχ. ἐπὶ πλέον δὲ καὶ ὁδοιπορικὰ δι’ ἐπιστημονικὴν ἐργασίαν, ἅτινα ταῦτα πάντα δημιουργοῦνται διότι ὁ ὑπάλληλος εἶναι οἰκογενειάρχης καὶ ἐκτιμᾶται ἀλλὰ δὲν δεικνύουσι πνεῦμα οἰκονομίας. Ἀφοῦ λοιπὸν πᾶν ἄλλο ἢ πνεῦμα οἰκονομίας διαπνέει τὸ νομοσχέδιον, φρονῶ ὅτι, πρὸς δικαίαν ἀμοιβὴν τῆς ἱκανότητος ἑνὸς ἑκάστου, δύναμαι νὰ ζητήσω ὑπὲρ τῶν ἐπιστημόνων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλονται ἐκεῖ καὶ πρόκειται νὰ ἐπανέλθωσιν ὡς δασάρχαι δʹ τάξεως, αὔξησιν τοῦ βαθμοῦ των, ταὐτοχρόνως δὲ καὶ τὰ δίδακτρα τὰ ὁποῖα ἐπλήρωσαν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ὡς καὶ ὁδοιπορικά, ὅπως ὁ Ἀδριανόπουλος, ὁ ὁποῖος καίτοι δὲν εἶναι ἐπιστήμων οὔτε Γερμανικὰ γνωρίζει, ὅμως ἀποστέλλεται εἰς τὴν Εὐρώπην διὰ νὰ μορφωθῇ ἐπιστήμων καὶ ἀποβῇ χρήσιμος εἰς τὴν Πολιτείαν. Ταῦτα παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν.

§180Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ συζητήσωμεν κατὰ τὸ ἄρθρον 8, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ἀπαρατήρητον τὴν ἐντύπωσιν, ἣν ὁ κ. Βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ παραγάγῃ, συζητῶν ἐπὶ ἐπὶ ἄρθρου 8 προώρως. Ἠδύνατο, Κύριοι, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ διατυπώσῃ τὸ ἄρθρον, ὡς ἑξῆς: «ἀποστέλλεται εἷς δασικὸς μηχανικὸς εἰς τὴν Ἑσπερίαν διὰ νὰ τελειοποιηθῇ εἰς τὴν καταμέτρησιν τῶν δασῶν. Οἱ ὅροι τῆς ὑποτροφίας ὁρισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος, κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἀποστολῆς». Καὶ θὰ ἠδύνατο τότε νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐδίσταζε περὶ τῶν ὅρων, ὅτι δὲν πρέπει ποσῶς νὰ διστάσῃ, διότι θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐγγύησις τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Αὐστριακῆς ἀποστολῆς. Ἀλλ’ ὁ Ὑπουργός, Κύριοι, ἐθεώρησε καθῆκον, ὑποβάλλων τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, νὰ εἶναι τελείως εἰλικρινής, ἂν θέλητε ἀσυνήθως εἰλικρινής, καὶ παρέθεσεν ὅλους τοὺς ὅρους τῆς ἀποστολῆς, ὁλόκληρον τὴν πρότασιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς δασικῆς ἀποστολῆς. Καὶ ὅμως ἡ εἰλικρίνεια αὕτη, ἀντὶ νὰ ἐκτιμηθῇ, ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς ὑπαινιγμοὺς καὶ νύξεις ἀπρεπεῖς καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Καὶ ἤδη ἔρχεται ὁ Ὑπουργὸς νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη, δὲν εἶναι πρωτοβουλία αὐτοῦ, ἀλλ’ εἶναι σκέψις καὶ πρωτοβουλία τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς δασικῆς ἀποστολῆς ὁ ἀρχηγὸς δὲ προκαλεῖ τὴν ἐπιστημονικὴν κατάρτισιν τοῦ ἀποσταλησομένου, τὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ κατακεχωρημένην, δι’ ἧς προτείνει νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ἑσπερίαν ὁ ὑπάλληλος Ἀδριανόπουλος. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ λέγηται ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ὅτι ἠθέλησεν ὁ Ὑπουργὸς ἰδίᾳ πρωτοβουλίᾳ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ἑσπερίαν ἄνθρωπος, ὃν κακοβούλως καὶ ἀνακριβῶς καὶ ὡς συμπολίτην του παρέστησαν. Αὐτὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγωνται ἀπὸ ἀνθρώπους εὐθεῖς. Ὀφείλω νὰ κάμω τὴν διαμαρτυρίαν αὐτὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ἡ εἰλικρίνεια τοῦ Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι ἡ συνήθης, ἔδωκε δὲ νύξιν εἰς διαβολὰς καὶ συκοφαντίας ταπεινὰς εἰς τὸν τύπον καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης.

§181Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἤθελα νὰ κακίσω τὴν ἀποστολὴν τοῦ Ἀδριανοπούλου εἰς Εὐρώπην, διότι ἀποστέλλεται κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς δασικῆς ἀποστολῆς κ. Στάϊγγελ, ἀλλὰ νὰ ὑποδείξω μόνον ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου πᾶν ἄλλο ἢ πνεῦμα οἰκονομίας διαπνέει. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἔχει ἀποστείλει μηχανικοὺς ὑποτρόφους οἵτινες θ’ ἀναγκασθῶσι νὰ παραιτηθῶσιν, ἐφ’ ὅσον ἄλλοι μὲ ἀπολυτήριον Γυμνασίου θὰ καταλάβωσιν ἀνωτέραν θέσιν. Ταῦτα εἶπον· ἐὰν δ’ ἐξ ἄλλου λόγου ὡρμήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἵνα εἴπῃ ὅσα εἶπε καὶ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἄλλους ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, τοῦτο δὲν ἀφορᾷ ἐμέ, θὰ παρακαλέσω δὲ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς λόγους μου τούτους ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἣν ἀκριβῶς εἶπον καὶ ἣν ἀνέπτυξα προγενεστέρως, καὶ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὑποβάλλει.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει τροπολογία.

§183Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει καὶ εἶναι ἔντυπος.

§184Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ διὰ τοὺς δοκίμους δασάρχας οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ δύο ἔτη. Εἰς τὸ ἄρθρον 7 ἐκεῖ ἔνθα πρόκειται διὰ τὸν ἐν Ἑσπερίᾳ σπουδάζοντα ἤδη, νὰ τεθῇ ἡ τροπολογία.

§185Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἄλλην ἐξήγησιν. Ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ ἀποσταλέντος ἤδη εἰς τὴν Ἑσπερίαν, περὶ τοῦ ὁποίου διαλαμβάνει τὸ ἄρθρον 7.

§186Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὸν σπουδάζοντα ἐν Ἑσπερίᾳ, ἀλλ’ ὁμιλῶ διὰ τοὺς δασάρχας οἱ ὁποῖοι γίνονται αʹ τάξεως.

§187Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 μίαν ἐξήγησιν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ κάμῃ ὑπαινιγμόν τινα διὰ τὸ ἄρθρον αὐτό. Εἰς τὴν Βυτίνην, Κύριοι, ἔχομεν σχολὴν δασικὴν πρὸς παρασκευὴν δασοφυλάκων. Οἱ διοικοῦντες ὅμως αὐτὴν δὲν ἦσαν παρεσκευασμένοι εἰδικῶς διὰ νὰ διοικήσωσι τοιαύτην σχολήν. Δὲν ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ τις σπουδάσει ὡς δασάρχης ἢ ἐπιθεωρητὴς δασῶν, ἵνα εἶναι ἐξ ἴσου ἱκανὸς νὰ διοικήσῃ καὶ τὴν εἰδικὴν ἐκείνην σχολήν. Ἐδέησε λοιπὸν νὰ σκεφθῶμεν περὶ τῆς παρασκευῆς τοῦ καταλλήλου διοικητοῦ τῆς σχολῆς καὶ ἔπρεπε νὰ ἀποσταλῇ τις εἰς κατάλληλον σχολήν, εἰς τὸ Gussnerk, χωρίον κείμενον εἰς τὴν Αὐστρίαν. Ὁ σπουδάζων εἰς τὴν ἐκεῖ σχολὴν θὰ μείνῃ μετὰ ταῦτα εἰς Βυτίνην 3–4 ἔτη διὰ νὰ μορφώνῃ καταλλήλως τοὺς δασοκόμους. Κατέφυγα Κύριοι, εἰς ὅλους τοὺς ὑπηρετοῦντας καὶ τοὺς προσεκάλεσα καὶ τοὺς παρεκάλεσα μάλιστα νὰ μεταβῇ τις ἐξ αὐτῶν εἰς τὸ Gussnerk διὰ νὰ σπουδάσῃ καὶ ἔπειτα διοικήσῃ τὴν σχολὴν καὶ τὸ δασονομικὸν τμῆμα τῆς Βυτίνης, ἀλλ’ ὅλοι, ὅλοι, Κύριοι, ἠρνήθησαν, καὶ μόνος ὁ Οἰκονόμου μετέβη. Εἶναι περίεργον, λυπηρόν, ἀξιοθρήνητον Κύριοι, τὸ φαινόμενον. Ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τῆς γεωργικῆς καὶ δασικῆς ὑπηρεσίας, ἀντιστρόφως πρὸς τὸν προορισμὸν αὐτῶν, προσπαθοῦσι ὑπὸ κεντρομόλου δυνάμεως ἀγόμενοι, νὰ ἔλθωσι καὶ ζήσωσιν εἰς τὰ κέντρα. Ἀλλ’ ἦτο δίκαιον ὁ Οἰκονόμου νὰ ἀπαλλαγῇ τῶν ἐξετάσεων, τὰς ὁποίας αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος δὲν τὸν ἀφήνει νὰ δώσῃ. Λέγει ὁ νόμος, ὅτι, ἵνα γίνῃ τις δασοκόμος, πρέπει νὰ ὑποστῇ ἐξετάσεις ἐντὸς τοῦ ἔτους. Ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς καθ’ ὃν χρόνον θὰ παρεσκευάζετο διὰ τὰς ἐξετάσεις, ἀποστέλλεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νὰ σπουδάσῃ εἰς ἄλλον κλάδον καὶ δὲν θὰ εἶναι δίκαιον, ἀφοῦ θὰ καθίσῃ ὁλόκληρα τέσσαρα ἔτη εἰς τὴν Βυτίνην, νὰ μὴ ἔχῃ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ δικαίωμα νὰ προβιβασθῇ. Εἶναι δίκαιον λοιπὸν ν’ ἀπαλλαγῇ τῶν πρακτικῶν ἐξετάσεων ὁ ἄνθρωπος οὗτος. Ταύτην τὴν ἀφορμὴν ἔχει τὸ ἄρθρον 7. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Γόντικας. Περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω τινὰ πρὸς διασάφησιν. Οἱ ὑπότροφοι τῆς Κυβερνήσεως, οἱ νῦν ἀποστελλόμενοι δυνάμει τοῦ Διατάγματος τὸ ὁποῖον ἤδη κυρωθὲν διὰ τῆς ψήφου ὑμῶν, ἔχει νόμου ἰσχύν, ἔχουν προσόντα τὸ δίπλωμα τοῦ γυμνασίου, ἤτοι γενικὴν μέσην μόρφωσιν θὰ ἔλθωσι δὲ μετὰ τέσσαρα ἔτη καὶ θὰ γείνωσι δασάρχαι δόκιμοι. Ἀλλ’ οἱ ἀποστελλόμενοι πρότερον ὑπότροφοι, κατὰ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἐπεκράτησεν, ἦτο ἀπαραίτητον νὰ ἔχωσι προσόντα περισσότερα, διότι ἀπῃτεῖτο νὰ ἔχωσι δίπλωμα τοῦ Πολυτεχνείου. Ὥστε οὗτοι ἔχουσιν ἀναμφισβητήτως, προτοῦ σταλῶσιν ὡς ὑπότροφοι, πολὺ ἀνωτέραν μόρφωσιν, καὶ ὅμως ἐπανερχόμενοι ἐλάμβανον τὴν κατωτέραν ὑπηρεσιακὴν θέσιν. Αὐτῶν ἤδη ἐπιδιώκεται ἡ εὐχερεστέρα καὶ συντομωτέρα προαγωγὴ διὰ διαφόρων τροπολογιῶν. Ἐκ τούτων, τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πολυχρονιάδου, δηλῶ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ — διότι εἶναι πολὺ γενικὴ καὶ οὐχὶ δικαία. Ὑπάρχει ἄλλη τις τροπολογία, τῶν κ.κ. Γ. Τσακανίκα καὶ ἄλλων Συναδέλφων. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐκ τούτων, διορθωμένων κατά τι, θὰ ἠδυνάμην νὰ δεχθῶ τινὰς πρὸς συζήτησιν, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἄλλη τις λογικωτέρα, ἡ τοῦ κ. Γόντικα, ἣν ἀφήνω τελείως εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ, ἐφ’ ὅσον δὲν νομίζει οὗτος, ὅπως ἐγώ, ὅτι προτιμότερον θὰ εἶναι ὁ κανονισμὸς τοιούτων ζητημάτων νὰ καθορισθῇ διὰ τοῦ μετ’ οὐ πολὺν χρόνον ὑποβληθησομένου ὀργανισμοῦ τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἐν τούτοις ἀφήνω ἐλευθέραν τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐννοῶ δὲ λέγων ἐλευθέραν, ἀνεπηρέαστον ἀπὸ πάσης ἐμῆς συστάσεως, διότι πάντοτε εἶναι ἡ Βουλὴ ἐλεύθερον καὶ κυρίαρχον Σῶμα.

§188Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μετὰ τοῦ κ. Τσαλδάρη διεγράψαμεν τὰς πρακτικὰς ἐξετάσεις.

§189Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε. Χρειάζεται νὰ δώσωσι πρακτικὰς ἐξετάσεις, αἱ ὁποῖαι συνίστανται εἰς δοκιμασίαν ἐπὶ τῆς ἰσχυούσης δασικῆς νομοθεσίας. Ἐμμένω εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις· ἀρκεῖ δι’ αὐτοὺς ὅτι συντέμνεται ἡ πρὸς προαγωγὴν προθεσμία.

§190Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Καντιάνη ὑπεβάλομεν τροπολογίαν, ἀκριβῶς ὅπως ἀποσοβηθῇ τὸ ἄδικον, τὸ ὁποῖον ἐνδεχόμενον νὰ γίνῃ εἰς τοὺς μετασχόντας εἰς τὸν διαγωνισμὸν τὸν ἕτερον. Οἱ μετασχόντες εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἐκεῖνον ἔχουσι πολὺ περισσότερα προσόντα τῶν διαγωνισθέντων, δυνάμει τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος τοῦ 1913. Κατὰ τὸν διαγωνισμὸν τοῦ 1911 ἐπέτυχον δύο, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς τὴν Γερμανίαν νὰ σπουδάσωσιν, ἀλλ’ ἐπελθόντος τοῦ πολέμου ἠναγκάσθησαν νὰ διακόψωσι τὰς σπουδάς των. Ἐν τῷ μεταξὺ προεκηρύχθη ὁ διαγωνισμὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἀπῃτήθησαν πολὺ ὀλιγώτερα προσόντα.

§191ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖα προσόντα;

§192Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Δυνάμει τοῦ ΓΟΚΒʹ νόμου ἀπαιτοῦνται νὰ εἶναι διπλωματοῦχοι τοῦ Πολυτεχνείου· δυνάμει τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος, πρέπει νὰ ἔχωσιν ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ ὀλίγας γνώσεις Γερμανικῆς. Λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι θὰ μεταβῶσι καὶ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἔχωσιν ἐπιστρέψει, οἱ ἐπιτυχόντες κατὰ τὸν διαγωνισμὸν τὸν ἄλλον, θὰ ἦτο ἄδικον νὰ τεθῶσιν ἐν ἥσσονι μοίρᾳ.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο τροπολογία τοῦ κ. Γόντικα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γόντικα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Πολυχρονιάδου καὶ Τσακανίκα.

§194Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Ἀποσύρεται.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§196ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον μετὰ τὴν περίληψιν ἔχει τὴν σημείωσιν «ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μετὰ τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσιν». Καὶ πολὺ ὀρθῶς ἔχει αὐτήν, διότι μετὰ τὴν πρώτην συζήτησιν οὐδεμία ὑπεβλήθη τροποποίησις. Τοῦτο ἀναφέρουσι τὰ ἐπίσημα καὶ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Ἀλλὰ διὰ τῆς τροποποιήσεως ἐννοοῦμεν συμπλήρωσιν τοῦ λεκτικοῦ, διασάφησιν ἐννοίας τῶν κειμένων ἄρθρων κτλ. χωρὶς νὰ ἐξερχώμεθα δι’ αὐτῶν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀρχὴν ἔχει τὴν βελτίωσιν τῆς ὑπαρχούσης ὑπηρεσίας, βελτιουμένης τῆς μισθοδοσίας καὶ διευκολυνομένης τῆς προαγωγῆς τῶν ὑπαρχόντων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἀπὸ τοῦ ἄρθρου ὅμως 8 μέχρι τοῦ 12 οὐδεμία διάταξις παρεμφερὴς ἢ κατ’ ἀρχὴν σύμφωνος πρὸς τὰς διατάξεις ταύτας περιέχεται. Ἐν τῷ ἀρχικῶς ὑποβληθέντι καὶ τῷ ἤδη συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ, ὑπάρχει μεγίστη διαφορά. Βλέμμα ταχὺ πρὸς ὅλας τὰς προσθέτους διατάξεις μᾶς δίδει τὴν ἔννοιαν, ὅτι δι’ αὐτῶν προβλέπεται ἡ ἀποστολὴ ὑπαλλήλων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἡ καθιέρωσις ἐν μέρει ὑποτροφιῶν διὰ τῆς καθιερώσεως ἑκατονταδράχμου ἀμοιβῆς καὶ ἡ προαγωγὴ ὡρισμένου προσώπου ὑποδειχθέντος ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἀξίου ἐπαίνου κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν ἀποκρούω, διότι δὲν πρόκειται περὶ τούτου, μάλιστα ἀξίου καὶ συνδρομῆς μεγαλυτέρας, ἕνεκα τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεώς του πρὸς ἀποστολὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Νομίζω ὅτι πᾶσαι αἱ διατάξεις, ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 8 μέχρι τοῦ 11, ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῶσι δι’ ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου, διότι ὡς ὑποβάλλεται ἤδη, καταντᾷ τὸ ἥμισυ τοῦ νομοσχεδίου καὶ πλέον, νὰ ψηφίζωμεν εἰς μίαν ἀνάγνωσιν καὶ νὰ καθίσταται νόμος, χωρὶς νὰ ἔχωμεν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τῶν τροπολογιῶν ἢ τοῦ νομοσχεδίου ὥστε περὶ αὐτῶν νὰ δυνηθῶμεν νὰ κρίνωμεν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν κατ’ ἀρχὴν καὶ πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Νομίζω ὅτι ἀντίκειται πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος ἡ διὰ μιᾶς ἀναγνώσεως καὶ ψηφίσεως νομοποίησις τροπολογιῶν ἀποτελουσῶν ἀντικείμενον ἄλλου νομοσχεδίου καὶ ἰδιαιτέρας συζητήσεως.

§197Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐτροπολογήθη καὶ διενεμήθη τροπολογούμενον κατὰ τὴν ἀπαράβατον ἀρχήν, τὴν ὁποίαν τηρῶ πρὸ ἀρκετῶν ἡμερῶν, ὥστε οἱ κ. Βουλευταὶ νὰ εἶναι ἐν πλήρει γνώσει ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς ζητεῖ νὰ ἀποφασίσωσι καὶ ἐπιψηφίσωσι. Περαιτέρω παρατηρῶ ὅτι, ὅπου εἶναι ἀνάγκη αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, δὲν περιωρίσθην εἰς ὀλιγόλογον τοιαύτην, ἀλλὰ παρέθηκα ὁλόκληρον τὴν πρότασιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς τεχνικῆς ὑπηρεσίας, εἶναι δὲ ἀδιάφορον ἐὰν αὕτη τίθεται εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ λέγεται αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ἢ εἰς τὸ τέλος καὶ λέγεται σημείωσις ἢ διασάφησις. Εἰς πλείστας Βουλὰς πλεῖστα νομοσχέδια ἔχουσι μόνον τοιαύτην τινὰ διασάφησιν. Εἰς τὴν Αὐστριακὴν λ. χ. τοῦτο γίνεται συνηθέστατα. Ἔλθωμεν εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα νῦν. Συνέχονται ἢ ὄχι αἱ γενόμεναι τροπολογίαι μὲ τὸν ὅλον σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου; Ὁ κ. Βουλευτὴς ἔθιξε ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ διὰ βραχέων. Καὶ εἰς ἄλλας Βουλὰς ἐγένετο σπουδαία συζήτησις ἐπὶ τούτου· πόσον, μέχρι ποίου σημείου ἐκτείνεται τὸ δικαίωμα τῆς τροπολογίας τῶν κ. Βουλευτῶν. Ἐὰν ἠκολουθοῦμεν τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Βουλευτοῦ, θὰ ἀπερρίπτομεν ὅλας τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας προτείνουσιν οἱ Βουλευταί, θεωροῦντες ταύτας ὡς μὴ σχετιζομένας μὲ τὸ νομοσχέδιον· πῶς ἐξήτασαν τὸ ζήτημα εἰς ἄλλας Βουλὰς. Ἡ τροπολογία εἶναι δικαίωμα παντὸς Βουλευτοῦ, καὶ ἐφ’ ὅσον συνδέεται, ἀδιάφορον στενῶς ἢ οὐχί, μετὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου, δύναται νὰ γίνῃ δεκτή. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται· πῶς θὰ κρίνῃ ἡ Βουλή, ἂν ἡ τροπολογία συνδέεται μὲ τὸ νομοσχέδιον ἢ ὄχι; Ἔτυχεν ἄλλοτε νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο καί, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ἡ δοθεῖσα λύσις ἐν ἄλλαις Βουλαῖς εἶναι ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι πολιτικὸν σῶμα καὶ κρίνει οὐσιαστικῶς· κατὰ συνέπειαν, ὁσάκις ἐπαρουσιάσθη εἰς τὰς ξένας Βουλὰς τὸ ζήτημα, ἐὰν συνδέεται στενῶς ἢ μὴ τροπολογία τις μὲ ψηφιζόμενον ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον, ἡ οὐσία καὶ ἡ ὠφελιμότης τῆς τροπολογίας ἐπηρέασε πάντοτε τὴν περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ συνδέσμου κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ἐν προκειμένῳ δὲ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὅλαι αἱ διατάξεις αὗται ὑπάγονται στενῶς εἰς τὸ ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν, περὶ οὗ προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον· νομίζω προσέτι ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς περισσότερον εἰς τὴν οὐσιαστικὴν ὠφέλειαν καὶ σκοπιμότητα τῆς διατάξεως ταύτης ἀποβλέπων, τὴν ὁποίαν ἄλλως ὡμολόγησεν, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ νὰ τηρηθῇ μία τυπικότης, ἡ ὁποία δὲν ἐτηρήθη καὶ εἰς παρελθοῦσαν ἐποχὴν καὶ μάλιστα προκειμένου περὶ ζητήματος ὄχι κατὰ τοιοῦτον τρόπον στενῶς συνδεδεμένου. Ἐὰν ἦσθε Βουλευτής, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ δικηγορικῶν συλλόγων, θὰ ἐβλέπετε ὅτι κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, καθιερώθη ὡς τροπολογία ἐξαιρετικὴ δοσιδικία διὰ τὰ ἀξιώματα τῶν δικηγόρων καὶ ἐθεωρήθη τοῦτο συναφὲς πρὸς τὸ ὅλον νομοσχέδιον, ἐν ᾧ ἦτο καθαρὰ μεταρρύθμισις τῶν διατάξεων τῆς ποινικῆς δικονομίας. Οὐδεὶς δὲ τότε ἀντέλεξε, διότι ἀπέβλεψεν εἰς τὸ οὐσιαστικῶς χρήσιμον τῆς διατάξεως. Καὶ ἄλλα παραδείγματα ὑπάρχουσιν. Ἐὰν λοιπὸν νομίζητε ὅτι αἱ πρόσθετοι διατάξεις εἶναι χρήσιμοι οὐσιαστικῶς, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς ἀντιρρήσεις ὅλως τυπικάς.

§198ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τῆς Δασικῆς Ἀποστολῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι λίαν διακεκριμένος, — ἐπετύχομεν πολὺ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν μετάκλησιν αὐτοῦ — ἦλθε προχθὲς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ διὰ μεγάλης ἐπιμονῆς ἀπέσπασε παρ’ ἐμοῦ τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ ὑποστηρίξω τὸ νομοσχέδιον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον αὐτό. Μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαία ἡ δαπάνη· οὐδένα ἔχει προσωπικὸν χαρακτῆρα· εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξε καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐπίεσε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ πιέσῃ καὶ τὸν Πρωθυπουργόν, ὅπως πεισθῇ καὶ οὗτος. Συνεζήτησα μετ’ αὐτοῦ καὶ τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προβῶμεν εἰς αὐτήν, ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ καταφεύγωμεν ἑκάστοτε εἰς τοὺς ξένους. Ἔχετε, μοὶ προσέθηκεν, ἕνα ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον δύνασθε νὰ χρησιμοποιήσητε. Ἑτοιμάσατέ τον λοιπόν.

§199Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι προδιατεθειμένος νὰ πολεμήσω τὴν ποσότητα τῆς δαπάνης, διότι ἀποστέλλετε εἰς τὴν Εὐρώπην ὡρισμένον πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τροποποίησιν τῆς πρώτης διατάξεως. Ἡ διάταξις λέγει· «δίδεται 420 δραχμὰς ὡς ἐπιμίσθιον εἰς τὸν ἀποστελλόμενον», ὅστις κατονομάζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, λαμβάνεται δὲ καὶ ὁ μισθὸς αὐτοῦ ἐκ 240 δραχμῶν. Ἐπίσης λαμβάνει τὰ ἔξοδα τοῦ ταξειδίου του ἀνερχόμενα εἰς 600 φράγκα χρυσᾶ, καὶ τὰ ὁδοιπορικά.

§200Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τίποτε ἄλλο. Τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα δι’ ἐπιστημονικὰς ἐκδρομὰς ἢ ἐργασίας ἐκτελουμένας ἐντολῇ τοῦ Ὑπουργείου.

§201Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις ὅμως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀναγνωρίσαντος τὴν ἀνάγκην ὅτι τὸ πρόσωπον τὸ ἀποστελλόμενον εἶναι δυσαναπλήρωτον, καταπαύω τὴν συζήτησιν.

§202ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συνεζήτησα μετὰ τοῦ κ. Στάϊγγελ καὶ περὶ τῆς μισθοδυσίας, τὴν ὁποίαν προσεπάθησα νὰ μειώσω κατὰ 40 ἢ 50 δραχμάς. Μέ ἐβεβαίωσεν ὅμως οὗτος ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι ἔγγαμος· ὅτι θεωρεῖ οἰκονομικώτερον νὰ παραλάβῃ μεθ’ ἑαυτοῦ καὶ τὴν οἰκογένειάν του, τὸ διδόμενον δὲ ποσὸν εἰς αὐτὸν ἐθεώρησεν ὁ κ. Στάϊγγελ ὡς ἀνεπίδεκτον μειώσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ μικρότερον ποσὸν νὰ ζήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§203Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ κατώτεροι τί λαμβάνουσιν;

§204ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δέκα πέντε δραχμὰς ἡμερησίως ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ των. Εἶναι ἀπόλυτος λοιπὸν ἀνάγκη νὰ λάβῃ ὅσα ἀναγράφονται.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8ον, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου). (Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν τροπολογιῶν). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τῆς Δημοτικῆς καὶ τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Λαμπρινόπουλος.

§206Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπέθετον, Κύριοι, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θὰ ἀνεβάλετο, καθότι ἡ διοίκησις τῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι τόσον σχετικὴ μὲ τὴν ὀργάνωσιν αὐτῆς, ὥστε καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ἀφίετο νὰ συζητηθῇ μετὰ τῶν ἄλλων ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων καὶ ἀναλόγως ἄλλως τῆς σειρᾶς καθ’ ἣν ὑπεβλήθη, καθότι ἡ ὑποβολή του ἐγένετο τελευταία. Ἐκτὸς τούτου διὰ τοῦ παρόντος σχεδίου νόμου δίδονται δικαιώματα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως, καὶ εἰς τὸ θεσπιζόμενον Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον παρέχονται τοιαῦτα, περὶ ὧν δὲν προβλέπουσιν οἱ κείμενοι ἐκπαιδευτικοὶ νόμοι. Φαντάσθητε ὅτι θὰ ἐπιβάλλωνται ποιναὶ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Παιδείας περὶ τῶν ὁποίων δὲν προβλέπουσιν αἱ διατάξεις τῶν ἰσχυόντων νόμων. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ὑπέθετον, ὅτι δὲν θὰ συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως προτάσσεται καὶ θὰ συζητηθῇ δὲν δύναμαι ἢ νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ καὶ φέρω γενικὰς παρατηρήσεις. Ἡ πρόταξις ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ ἡ ἀπόσπασις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὡς ἐλέχθη, ἐκ τῶν λοιπῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων ἐνδεχόμενον νὰ δικαιολογῆται δῆθεν ἐκ τῆς ἀφορμῆς καὶ τῶν προστριβῶν ἢ τῆς διατάξεως, ὡς γνωστόν, ἡ ὁποία ἐπῆλθε μεταξὺ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας· ἐκ τούτου ὅμως δὲν προκύπτει καὶ πραγματικὴ δικαιολογία, καθότι πρέπει ν’ ἀνομολογηθῇ ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ διοικήσεως ἀποτελεῖ τὴν βάσιν καὶ τὴν κρηπῖδα τοῦ ὅλου ἐκπαιδευτικοῦ οἰκοδομήματος. Τοῦτο δὲ συμβαίνει εἰς πάντα κλάδον· ἡ διοίκησις καὶ τὰ ὄργανα αὐτῆς εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κανονίζουσι τὰ πάντα, διὰ τὴν εὐμέθοδον λειτουργίαν ἑνὸς ὀργανισμοῦ ὅπως εἶναι καὶ ὁ ἐκπαιδευτικός. Τοῦτο ἀνομολογεῖ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, καθότι εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου λέγει τὰ ἑξῆς· «Τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ὀργανισμοῦ λειτουργία σημαντικωτάτη εἶναι ἡ διοίκησις. Αὕτη εἶναι τὸ ἐλεγκτήριον ὄργανον τῆς Πολιτείας, ὁ ὀφθαλμός, διὰ τοῦ ὁποίου αὕτη ἐπιβλέπει, ἐκτιμᾷ, κατευθύνει, ῥυθμίζει, προνοεῖ καὶ προάγει τὸ ἐκπαιδευτικὸν ἔργον. Ἡ καλὴ διοίκησις θὰ βελτιώσῃ καὶ θὰ ἐνισχύσῃ τὸν καλὸν διδάσκαλον καὶ τὸ ἔργον του, θὰ προτρέψῃ τὸν καθυστεροῦντα, θὰ ἀμείψῃ τὸν ἐνθουσιώδη καὶ ζηλωτὴν ἐργάτην. Ἡ καλὴ διοίκησις θὰ τονώσῃ τὴν ἔννοιαν τοῦ καθήκοντος, θὰ φρονηματίσῃ τὸν διδάσκαλον, θὰ ἐξυψώσῃ αὐτόν. Ἡ καλὴ διοίκησις θὰ ἐπιτηρήσῃ καὶ θὰ διευκολύνῃ τὴν πραγμάτωσιν τῶν σκοπῶν, οὓς ἐπιδιώκει τὸ ἔθνος διὰ τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ θὰ προνοήσῃ συνεχῶς περὶ βελτιώσεως τῶν μέσων δι’ ὧν πραγματοποιοῦνται οἱ σκοποί. Τουναντίον δὲ πάλιν, ὅπου ἡ διοίκησις εἶναι κακή, ὁ ζῆλος τῶν λειτουργῶν τῆς Παιδείας μαραίνεται, τὸ φρόνημα καταπίπτει, ἡ ἔννοια τοῦ καθήκοντος ὠχριᾷ, ἡ ἐκπαίδευσις ἀποτελματοῦται». Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῶν διατυπωθέντων ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἀνομολογεῖ τὴν σπουδαιότητα καὶ τὴν σημασίαν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ ἐνῷ παρεδέχθη τοῦτο εἰς τὰς γενικὰς γραμμάς, ἐν ταῖς λεπτομερείαις δὲν φαίνεται ν’ ἀκολουθῇ τὴν αὐτὴν ὁδόν. Ἡμεῖς ἄλλως τε, προκειμένου περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἀφορῶσιν αὐτό, θὰ εἴχομεν τὴν ἀξίωσιν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶχε τὴν ἔμπνευσιν τοῦ Συναδέλφου του κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος διὰ νομοθετικοῦ Διατάγματος ἐφρόντισε ν’ ἀποστείλῃ κατάλληλα πρόσωπα εἰς τὴν Ἑσπερίαν, ὅπως σπουδάσωσι καὶ ἐπιδοθῶσιν εἰδικῶς εἰς τὰ τῆς διαρρυθμίσεως παρ’ ἡμῖν τῶν δασῶν. Ὤφειλε, λέγω, νὰ εἶχε τὴν αὐτὴν ἔμπνευσιν, ὅπως ληφθῇ καὶ διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν ἓν ἀνάλογον μέτρον. Νομίζω ὅτι ἠδύναντο νὰ κληθῶσιν, ἀφοῦ καιρὸς ἀνάλογος πρὸς τοῦτο ὑπῆρχε, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου καὶ Ἰουλίου οἱ δημοδιδάσκαλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον τὰ προσόντα καὶ τὸν ἀνάλογον καταρτισμὸν καὶ νὰ ἀπεστέλλοντο διὰ διαγωνισμοῦ εἰς τὴν Ἑσπερίαν ἵνα καταρτισθῶσιν εἰς τὴν παιδαγωγικὴν ὅπως ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, καὶ ἐπανερχόμενοι μετὰ διετίαν νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ἐκείνας διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ διοικηθῇ εὐδοκίμως ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις καὶ παρ’ ἀτόμων προερχομένων ἐκ τοῦ κλάδου. Ἀφοῦ λοιπὸν ἀναγνωρίζεται ἡ σπουδαιότης καὶ ἡ σημασία τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ εὐρέως καὶ νὰ διονυχισθῇ καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς λεπτομερείας τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον παραδέχεται ἑνιαῖον καταρτισμὸν τοῦ Συμβουλίου τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ, ἀλλ’ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον, ἀνατρέπει τὴν βάσιν, δύναταί τις εἰπεῖν, καὶ τὸν μοχλὸν ἐφ’ οὗ τὸ ὅλον στηρίζεται, διότι παραδέχεται ὅτι τὸ Συμβούλιον δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἑνιαῖον, ἀλλὰ ν’ ἀποτελῆται ἀπὸ δύο χωριστὰ τοιαῦτα. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως· θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀρχικὴν βάσιν τοῦ ἑνιαίου τοῦ Συμβουλίου ἢ θὰ ἀκολουθήσῃ τῆς ἐπιτροπῆς τὴν γνώμην, ὥστε νὰ χωρισθῇ, ὅπως εἶναι καὶ ἐπιβεβλημένον, τὸ Συμβούλιον τοῦτο; Ἀλλὰ τὰ περισσότερα τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκτὸς τῶν ἄλλων διαφωνιῶν αἵτινες ἀναφέρονται ἐν τῇ ἐκθέσει, ὑπογράφουσι μετ’ ἐπιφυλάξεως. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον κατὰ βάσιν ἀνατρέπεται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Ὅπως δικτυποῦται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ Συμβούλιον ἀπαρτίζεται ἐξ ἕνδεκα μελῶν· ἐκ τούτων τρία εἶναι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου· εἷς τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς, εἷς τῆς Θεολογικῆς καὶ εἷς τῶν Φυσικομαθηματικῶν· τὰ ἄλλα ὀκτὼ μέλη ἀναγνωρίζονται ὡς μόνιμα καὶ παραλαμβάνονται ἐκ τῶν ὑπηρετησάντων ὡς ἐπιθεωρητῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐκ τῶν ἐχόντων δίπλωμα τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς καὶ τῶν φερόντων ἀπόδειξιν ἀκροάσεως εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν παιδαγωγικῶν μαθημάτων ἐπὶ δύο ἔτη, καθὼς καὶ τῶν διατελεσάντων γυμνασιαρχῶν. Τέσσαρα δὲ τῶν μελῶν τούτων πρέπει ν’ ἀνήκωσιν εἰς τοὺς ὑπηρετήσαντας εἰς κλάδον τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ τὸ τοιοῦτον δὲν δύναται νὰ κατορθωθῇ ἐκ τῶν σήμερον ὑπαρχόντων, διότι οἱ ἀποτελέσαντες μέχρι τοῦδε τὸ Κεντρικὸν Ἐποπτικὸν Συμβούλιον τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως, δὲν προέρχονται ἐκ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλ’ ἐκ τῆς Μέσης, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰσχυρίζεται ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, νὰ θέλῃ νὰ ἀποσπάσῃ τὴν Μέσην ἀπὸ τῆς Στοιχειώδους, δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ. Ἐκτὸς ὅμως τούτου, τοῦ ὅτι δὲν δύναται πλέον ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις ν’ ἀποτελῇ αὐτοτελῆ κλάδον, διότι συγχωνεύεται οἱονεὶ διὰ τοῦ Ἑνιαίου Συμβουλίου καὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν θὰ ἀποφαίνωνται περὶ ὅλων τῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων αὐτήν, δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι καταργεῖται σχεδὸν καὶ ἡ ἀποκέντρωσις τῆς ὁποίας ἐτύγχανεν ὁ κλάδος διὰ τῶν μέχρι τοῦδε θεσπισθέντων νόμων, ὡς ἦτο ὁ νόμος ͵ΒΤΜΘʹ καὶ ὁ νόμος ͵ΓΩΚΗʹ, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὸ Κεντρικὸν Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτε εἰσηγεῖτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια, εἰς διακοπήν, ἡ ὁποία τῷ ἀπηυθύνθη, προκειμένου περὶ καταργήσεως τῶν Συμβουλίων, εἶπεν ὅτι δὲν παραδέχομαι ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὰ Συμβούλια· ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν ἔστω καὶ ἐκπεφυλισμένην».

§207Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τοιαύτην λέξιν δὲν μετεχειρίσθην βεβαίως.

§208Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο ἐνθυμοῦμαι καὶ θὰ εἶναι ἀναγεγραμμένη ἡ φράσις εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Ἡ ἀποκέντρωσις ὅμως δὲν πρέπει νὰ εἶναι τοιαύτη, ὅπως τοὐλάχιστον ἐνθυμοῦμαι ὅτι τὴν παρεδέχθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως, πολλὰ δικαιώματα ἀνακτᾷ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Τῷ παρέχεται τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου ἀπ’ εὐθείας.

§209Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν πιστεύω.

§210Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνακτᾷ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιβολῆς ποινῶν ἐπί τε τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Διὰ τοῦ συνόλου τέλος πάντων τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου, τὸ ὁποῖον παρέχεται εἰς τοὺς τμηματάρχας ἐν τῷ Συμβουλίῳ, ἡ ἀποκέντρωσις δὲν ὑφίσταται ὅπως κατὰ τὸν προηγούμενον νόμον. Τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως δὲν εἶναι ἀνάλογα ὥστε νὰ ἐξυπηρετῶσι τὸν κλάδον τοῦτον, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπεβάλετο νὰ ἀνέλθωσιν εἰς τὴν βαθμίδα αὐτήν, διότι δημιουργοῦνται 70 θέσεις ἐπιθεωρητῶν, δὲν θὰ ἀνέλθωσι διότι θὰ καταληφθῶσιν αἱ θέσεις παρὰ τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, καθότι τὸ νομοσχέδιον καθιεροῖ προσόντα τῶν ὁποίων στεροῦνται οἱ τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως λειτουργοί, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ προέρχηται τὸ πλεῖστον τῶν ἐπιθεωρητῶν, καθότι αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι τὰς ἀνάγκας τοῦ κλάδου των, αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι λάβει γνώσεις παιδαγωγικὰς ἀναλόγους καὶ πεῖραν ἐνταυτῷ. Ὡς δ’ ἄλλως ἀπεδείχθη μέχρι τοῦδε οἱ ἐπιθεωρηταὶ οἱ προερχόμενοι ἐκ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως δὲν δύνανται νὰ ἀνταποκριθῶσιν πρὸς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἀπήτει ὁ νόμος. Ὑπάρχουσι δὲ παραδείγματα κατὰ τὰ ὁποῖα, ὅταν τοιοῦτοι ἐπιθεωρηταὶ μετέβαινον νὰ ἐπιθεωρήσωσι δημοδιδασκάλους καλῶς κατηρτισμένους, ὄχι μόνον παρατηρήσεις δὲν ἠδύναντο νὰ φέρωσιν εἰς αὐτοὺς ἀλλ’ οὔτε νὰ κατανοήσωσι τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον ἐφήρμοζον ἐν τῇ διδασκαλίᾳ. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ μείνῃ ὡς ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑποστηριζόμενον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι πρέπει νὰ χωρισθῇ τὸ Συμβούλιον καὶ νὰ ἀποτελέσῃ δύο τοιαῦτα τὰ ὁποῖα νὰ συνέρχωνται ὅπως ἐπὶ τῶν γενικωτέρων ζητημάτων ἀποφαίνωνται, νὰ ὑπάρξῃ δὲ ὁ χωρισμὸς ὅσον ἀφορᾷ τὰ ζητήματα μεταθέσεως, προαγωγῆς καὶ τῆς ἐποπτείας ἐπὶ τῶν διδασκάλων.

§211Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Οὔτε τὴν διάθεσιν ἔχω νὰ μακρυγορήσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως οὔτε τὸν καιρὸν ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ μὲ ἀκούσῃ εἰς τοιαύτην ὥραν. Ἐπεθύμουν ὅμως νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὅπως προβῇ εἰς μίαν δήλωσιν ἵνα καταστήσῃ εὐχερεστέραν τὴν θέσιν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὁμιλήσωσι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς Βουλῆς, ἥτις πρόκειται νὰ ψηφίσῃ τοῦτο· νὰ δηλώσῃ δηλ. ἐὰν δέχηται κατ’ ἀρχὴν τὴν διαίρεσιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου τὸ ὁποῖον ἱδρύεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὡς πρὸς τὸ αʹ καὶ τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3. Ἱδρύεται, κύριοι Βουλευταί, ἓν Συμβούλιον Ἐκπαιδευτικὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἀνατίθενται τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα ἀναγράφει τὸ 3ον ἄρθρον. Χωρὶς νὰ συζητήσω περὶ τῶν προσόντων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ μέλλοντες νὰ ἀποτελέσωσι τὸ Συμβούλιον τοῦτο, χωρὶς νὰ συζητήσω διὰ μακρῶν περὶ τῶν προσόντων τῶν ἐπιθεωρητῶν, καὶ τοῦ τρόπου τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν, διότι εἶναι λεπτομέρειαι, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ δηλώσῃ ἐὰν δέχηται τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐκηρύχθη ὑπὲρ τῆς διαιρέσεως τοῦ ἱδρυομένου ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, διότι ὡς γνωστόν, ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειοψηφίαν ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἡ συσσώρευσις τοσούτου ὄγκου ἐργασιῶν ὀργανωτικῶν καὶ διοικητικῶν εἰς ἓν Συμβούλιον δὲν θέλει ἐπιφέρει τὰ ἀγαθὰ ἐκεῖνα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ πλειοψηφίαν, ὡς καὶ ἐγώ, ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἡ διοίκησις δύναται νὰ εἶναι ἑνιαία εἰς τὰ καθαρῶς προνοητικὰ καθήκοντα, ἀπολύτως δὲ διῃρημένη εἰς τὰ καθαρῶς διοικητικὰ καθήκοντα αὐτῆς. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω καὶ ἀναμένω τὰς ἐπ’ αὐτῶν δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§212Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι αὐτὴ εἶναι συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων; Διότι, ἐὰν ἔχητε τὴν γνώμην ὅτι τὸ Συμβούλιον θὰ εἶναι ἑνιαῖον μὲν διὰ τὸ κυρίως ἐκπαιδευτικὸν προνοητικὸν μέρος, νὰ διαιρῆται δὲ εἰς τμήματα διὰ τὸ διοικητικὸν μέρος, δὲν φεύγετε ἀπὸ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου ὅτι τὸ Συμβούλιον εἶναι ἑνιαῖον. Νομίζω ὅτι ἔχετε αὐτὴν τὴν γνώμην. Ἐὰν ἔχητε ἀντίθετον γνώμην, τῆς ὁλοσχεροῦς διαιρέσεως εἰς δύο Συμβούλια....

§213Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Βεβαίως· ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ὁλοσχεροῦς διαιρέσεως.

§214Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τότε δηλῶ ὅτι τὴν γνώμην ταύτην δὲν τὴν ἀποδέχομαι.

§215Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δηλαδὴ τί ἀποδέχεσθε;

§216Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον, ἐὰν τὰ ἐπιχειρήματα τῶν κ. κ. Συναδέλφων μὲ πείσωσιν ὅτι ἡ διαίρεσις εἰς τμήματα, διὰ τὰ καθαρῶς διοικητικὰ καθήκοντα τοῦ Συμβουλίου εἶναι ἐπωφελέστερα διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν, θέλω ἀποδεχθῆ τὴν γνώμην ταύτην. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ ἀποδεχθῶ τὴν ὕπαρξιν δύο αὐτοτελῶν Συμβουλίων, διότι τοῦτο θ’ ἀπετέλει ἄρνησιν τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§217Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω τότε εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως ἱστορικοῦ λεξικοῦ τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τῶν καθ’ ἡμᾶς». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§219Γ. ΓΑΪΤΑΝΟΣ. Ἐθεώρησα ἀναγκαῖον, κύριοι Βουλευταί, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5ου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἵνα ζητήσω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ ὁρισθῶσιν ἐπακριβῶς ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ τὰ προσόντα τοῦ τε διευθυντοῦ τῶν ἐργασιῶν τοῦ λεξικοῦ καὶ τῶν τακτικῶν συντακτῶν αὐτοῦ, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ 6ου ἄρθρου πολὺ ὀρθῶς ζητεῖ τοιαῦτα διὰ τοὺς ἐπικούρους συντάκτας, τοὺς ἐκ τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ληφθησομένους, οἵτινες εἶναι δευτερεύοντες συντελεσταὶ τῆς ὅλως σοβαρᾶς ἐργασίας τῆς συντάξεως τοῦ λεξικοῦ, ἣν θὰ ἀναλάβωσι κυρίως οἱ τακτικοὶ συντάκται μετὰ τοῦ διευθυντοῦ, καὶ ἀρχισυντάκτου. Ἀφοῦ λαμβάνομεν τὴν δέουσαν φροντίδα περὶ τοῦ ἐλάσσονος, πολλῷ μᾶλλον πρέπει νὰ φροντίσωμεν περὶ τοῦ μείζονος, ἵνα διὰ τοῦ καταρτισμοῦ προσωπικοῦ, συγκεντροῦντος πάντα τὰ προσόντα μορφώσεως καὶ ἐπιστημονικῆς ἱκανότητος, ἀχθῇ εἰς αἴσιον πέρας τὸ μέγα ἀληθῶς ἀπὸ ἐθνικῆς καὶ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως ἔργον. Τὸ δίπλωμα τοῦ διδάκτορος τῆς φιλολογίας, τὸ ὁποῖον γενικώτατα ἀπαιτεῖ διὰ τοὺς τακτικοὺς συντάκτας τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ 5ου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, δὲν εἶναι προσὸν ἰδιάζον καὶ ἐξαιρετικόν, καθόσον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει σύμπαντες οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως θὰ ἔχωσι τὰ προσόντα νὰ διορισθῶσι τακτικοὶ συντάκται τοῦ λεξικοῦ, ἀπαιτοῦντος συντάκτας ἔχοντας, πλὴν τῆς γενικῆς μορφώσεως, ἣν προϋποθέτει τὸ δίπλωμα, εἰδικὰς σπουδὰς καὶ γνώσεις, γλωσσομάθειαν, πεῖραν λεξικογραφικὴν καὶ συγγραφικὴν ἱκανότητα, ἀποδεικνυομένην καὶ διὰ τῆς δημοσιεύσεως γλωσσικῶν πραγματειῶν ἀξίων λόγου.

§220Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἀποκλείετε λοιπὸν τοὺς λειτουργοὺς τῆς μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἐὰν εἶναι ἱκανοί;

§221Γ. ΓΑΪΤΑΝΟΣ. Ὄχι· τὴν ἱκανότητα αὐτῶν θ’ ἀνεύρῃ ἡ Ἐπιτροπεία, ἡ ὁποία θὰ τοὺς προτείνῃ, ἐὰν ἔχωσι τὰ προσόντα. Ἐγὼ δὲν τοὺς ἀποκλείω, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω τοῦτο μόνον διὸ καὶ ἐζήτησα τὸν λόγον, ὅτι εἰς τὴν σύνταξιν τοιαύτης σημασίας ἔργου πρέπει νὰ ἀσχοληθῶσι νέοι ἐπιστήμονες, κεκτημένοι ἀναμφισβητήτως πάντα τὰ ἀνωτέρω ὑπ’ ἐμοῦ καθορισθέντα προσόντα, σπουδάσαντες δὲ εἰδικῶς ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ. Τοιοῦτοι εὐτυχῶς ὑπάρχουσι καὶ εἶνε οἱ νῦν ἐργαζόμενοι ὡς τακτικοὶ συντάκται, ἀριστίνδην ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπείας τῆς συντάξεως τοῦ Λεξικοῦ προκριθέντες, ὡς συγκεντροῦντες ὅλα τ’ ἀπαιτούμενα προσόντα καὶ σπουδάσαντες ἐπὶ τριετίαν ὡς ὑπότροφοι τοῦ Πανεπιστημίου κατόπιν αὐστηροτάτου διαγωνισμοῦ. Οἱ διακεκριμένοι οὗτοι ἐπιστήμονες, γνωστοὶ ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν καὶ κεκτημένοι πολύτιμον λεξικογραφικὴν πεῖραν ἐκ τῆς τριετοῦς ἐν τῇ προκαταρκτικῇ συντάξει τοῦ Λεξικοῦ ἐργασίας των, εἶναι οἱ ἀριστοῦχοι φιλόλογοι Φαίδων Κουκουλὴς, σπουδάσας ἐν Γερμανίᾳ ἐπὶ τριετίαν καὶ δημοσιεύσας ἄχρι τοῦδε πλείστας πραγματείας περὶ διαφόρων γλωσσολογικῶν καὶ φιλολογικῶν ζητημάτων, Νικόλαος Δεκαβάλλας, εἰδικῶς σπουδάσας ἐν Γερμανίᾳ τὰ γλωσσικὰ ἐπὶ τριετίαν, Ἐμμ. Τριανταφυλλίδης καὶ Σταμ. Ψάλτης, εἰδικῶς ἐπίσης ἐν Γερμανίᾳ ἀσχοληθέντες εἰς γλωσσολογικὰς μελέτας. Δὲν ἀρνοῦμαι, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὑπάρχουσι καί τινες λειτουργοὶ τῆς μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἀσχολούμενοι ἐν παρέργῳ εἰς παρεμφερεῖς ἐργασίας καὶ γλωσσικὰς ἐρεύνας, οὓς ἡ Ἐπιτροπεία τῆς συντάξεως τοῦ Λεξικοῦ καθῆκον ἔχει νὰ ἀνεύρῃ καὶ διορίσῃ· ἀλλ’ οὐδαμῶς εἶνε δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ ἐξομοιωθῶσιν οἱ τελευταῖοι οὗτοι κατὰ βαθμὸν καὶ μισθὸν πρὸς τοὺς νῦν ἐργαζομένους τέσσαρας ἀρίστους ἐπιστήμονας, παρ’ ὧν ἡ Πολιτεία, ἡ ἀφειδῶς δαπανήσασα πρὸς μόρφωσιν τῶν ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ, πολλὰ ἀναμένει λόγῳ τῶν εἰδικῶν σπουδῶν αὐτῶν ἐν τῇ φιλολογίᾳ. Διὰ ταῦτα, φρονῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο δέον νὰ τροποποιηθῇ οὕτως, ὥστε νὰ γίνῃ δικαία διάκρισις καὶ κατὰ βαθμὸν καὶ κατὰ μισθὸν τῶν νῦν ὑπηρετούντων τεσσάρων εἰδικωτάτων καὶ καταλληλοτάτων συντακτῶν πρὸς τοὺς λοιποὺς διορισθησομένους, ἤτοι νὰ δοθῇ αὐτοῖς βαθμὸς καὶ μισθὸς τμηματάρχου Αʹ τάξεως καὶ ὄχι Βʹ ὡς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον.

§222Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καὶ τότε, κύριε Βουλευτά, ποῖον βαθμὸν πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἀρχισυντάκτης;

§223Γ. ΓΑΪΤΑΝΟΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι οὐδὲν κωλύει νὰ ἀπονεμηθῇ αὐτῷ βαθμὸς καὶ μισθὸς γενικοῦ γραμματέως. Πρόκειται, Κύριοι, ἐξαιρετικῶς νὰ βελτιώσωμεν τὴν οἰκονομικὴν θέσιν οὐχὶ κοινῶν ὑπαλλήλων, ἀλλ’ ἐπιστημόνων διακεκριμένων, οἵτινες προσφέροντες τὴν ἀθόρυβον, πολύπονον καὶ πολύτιμον ἐργασίαν αὐτῶν εἰς τὸ Ἔθνος των, δικαιοῦνται ν’ ἀπαιτήσωσι καί τινα ἠθικά, ἐν μέρει δὲ καὶ ὑλικὰ ἀνταλλάγματα.

§224Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει μία τροπολογία. Θέλετε νὰ τὴν ἀναβάλωμεν διὰ τὴν βʹ συζήτησιν;

§225Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν μου κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§226Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Λέγω μόνον τοῦτο πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη ἐγένετο μετὰ συζήτησιν μετὰ προσώπου, τὸ ὁποῖον καὶ ἐνδιαφέρον ἔχει διὰ τὰ ἐκπαιδευτικά μας πράγματα, καὶ κῦρος μέγα ἔχει διὰ νὰ ἐκφέρῃ γνώμην. (Μεθ’ ὃ ψηφίζονται τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ ΒΥΚΑʹ νόμου τῆς 10 Ἰουλίου 1899 περὶ γυμναστικῶν καὶ γυμναστῶν καὶ ἀθλητικῶν ἀγώνων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων προκληθέντων κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναβολῆς τῆς κληρώσεως τῶν στρατευσίμων τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1914». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν δοκιμαστικῶν διατρήσεων». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§228Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δέχομαι, κ. Πρόεδρε, ἀντὶ 100.000 νὰ γίνῃ μέχρι 250.000 δραχμῶν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα). (Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας)

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καταθέτει εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ παροχῆς δικαιώματος εἰς τοὺς στρατευθέντας μαθητὰς τῆς Σχολῆς τῶν Γυμναστῶν καὶ τῶν σχολείων τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως, τοὺς μὴ ἐξετασθέντας κατὰ τὸ 1913, ἢ μὴ δυνηθέντας νὰ ἐγγραφῶσι κατὰ τὸ 1913–1914 πρὸς ἐξέτασιν κατὰ Ἰούνιον ἢ Σεπτέμβριον 1914». Ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι· Τῶν κ. κ. Ε. Βελλιανίτου καὶ Κ. Σοκόλη ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων «περὶ προσθήκης προσωπικοῦ εἰς τὸ ὑπὸ τῶν νόμων ͵ΒΨΞΗʹ καὶ ͵ΓΦϞΕʹ περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας κλπ.» Τῶν κ. κ. Α. Ἐμπειρίκου, Ν. Καμπάνη καὶ Γ. Γαϊτάνου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας». Τοῦ κ. Ἀθ. Μιαούλη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου ͵ΔΟΙʹ τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1912 περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν διατάξεων». Τοῦ κ. Λ. Κεφαλληνοῦ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως ἱστορικοῦ λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης κλπ». Τοῦ κ. Σ. Ἀναστασιάδου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νόμου ͵ΓΨΚΒʹ», ὡς μετερρυθμίσθη κλπ. Ἐπίσης ἀνακοινοῦται ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τοῦ εἰς τὸν δήμαρχον Λευκαδίων ἀνατεθειμένου κληροδοτήματος Εὐσταθίου Ζάκα ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 30′ μ. μ.)