1914.03.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 57

Τῆς 20ης Μαρτίου 1914.

(Πέμπτη, ὥρα 4,40′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι· Οἱ ἔκτακτοι ταχυδρομικοὶ διανομεῖς Ἀθηνῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως διὰ διατάξεως μονιμοποιηθῶσιν· Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Παλαμηδίου κατάδικοι παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν· Οἱ σιγαροποιοὶ καὶ καπνεργάται Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Ἑταιρείας τοῦ Μονοπωλίου· Ὁ Ν. Βερβενιώτης ὑπόδικος ἐν ταῖς φυλακαῖς Παλαμηδίου παρακαλεῖ, ὅπως προσαχθῇ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Ὀρχομενοῦ παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως τῶν Δημοδιδασκάλων· Οἱ κάτοικοι Ληξουρίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τάχιστα ἡ πρότασις νόμου περὶ ἀγροφυλακῆς· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Ἰθάκης παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων Δημοδασκάλων· Οἱ κάτοικοι Ἀργοστολίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀγροφυλακῆς· Οἱ κάτοικοι Ἀγρινίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν σύμβασιν περὶ ἀνανεώσεως τῆς ἰσχύος τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Βαρθολομιοῦ παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν Δημοδιδασκάλων· Οἱ ἐνορῖται καὶ ἐπίτροποι τοῦ ναοῦ Ἁγ. Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου παρακαλοῦσιν, ὅπως τὸ ἔναντι τοῦ ναοῦ δημόσιον οἰκόπεδον γίνῃ πλατεῖα· Οἱ κάτοικοι Κυρᾶς τῆς Παρνασίδος παρακαλοῦσιν, ὅπως τὰ ὅρια τοῦ ἰχθυοτροφείου Σκλήρη μείνωσιν ὡς εἶχον· Ὁ ἐκ Ληξουρίου τραυματίας Χ. Περδικάρης παρακαλεῖ, ὅπως διορισθῇ κλητὴρ τοῦ καπνοκοπτηρίου Ληξουρίου· Οἱ ἐκ Κυπαρισσίας μέτοχοι τῆς «Ἀμοιβαίας» παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑποστηριχθῇ ἡ αἴτησίς των περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου διὰ διορισμοῦ εἰδικοῦ ἐκκαθαριστοῦ καὶ ταχίστης πληρωμῆς τῶν μετόχων· Ἅπασα ἡ Ἱερὰ Κοινότης Ἁγίου Ὄρους Ἄθω, διαμαρτύρεται ἐναντίον τῶν συκοφαντιῶν κατὰ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Βατοπεδίου· Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἄδεια 2 ἡμερῶν εἰς τὸν Βουλευτὴν κ. Βασ. Κυρέλλον· Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κατατεθέντος φακέλου τῆς καθυστερήσεως τῶν ἀπολογισμῶν τοῦ δήμου Αἰγιέων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1906 καὶ τῆς μὴ ἐπιβολῆς πειθαρχικῆς ποινῆς εἰς τοὺς διατελέσαντας νομάρχας.

§2Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπουσιάζει, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, ἕως ὅτου μελετήσῃ τὸ ζήτημα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ κατατεθέντος φακέλου περὶ διορισμοῦ τῆς δημοδιδασκαλίσσης Ἀμαλιάδος.

§4Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ προσωρινῶς.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§6Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Οἱ ὑπόδικοι τῶν στρατιωτικῶν φυλακῶν Ἰωαννίνων, ὑποβάλλουσιν αἴτησιν πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦσιν, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὐδοκήσῃ νὰ συμπληρώσῃ τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου τοῦ ἐκεῖ Στρατοδικείου, διότι ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου μέχρι σήμερον, κ. Πρόεδρε, οὐδεμία ὑπόθεσις ἐκ τῶν πολλῶν ἐκκρεμῶν ἐνώπιον τοῦ ἐκεῖ Στρατοδικείου ἐξεδικάσθη. Εὑρίσκονται ὑπόδικοι ἐκεῖ, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπόδικοι ἐπὶ 4 μῆνας. Ἔχει καταστῆ ἀδύνατος ὁ καταρτισμὸς τοῦ Στρατοδικείου.

§7ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ γνωρίζω, καὶ ἔλαβον μέτρα.

§8Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῶσι μέτρα διότι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης μεγίστης καὶ ἐπιεικείας.

§9ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρὸ παντὸς δικαιοσύνης.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μιαούλης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κ. Π. Στυλιανοπούλου καὶ Γιαννοπούλου ἐκ Μεσσήνης.

§11Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων Πύλου.

§13Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ὄχι μόνον οἱ κατάδικοι τῶν φυλακῶν Πύλου ἀλλὰ καὶ τῆς Αἰγίνης καὶ τοῦ Παλαμηδίου παραπονοῦνται. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι εἰς πολλοὺς τῶν κυρίων Συναδέλφων καθ’ ἑκάστην ἀπευθύνονται παράπονα διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν. Εἶδον εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ὑπάρχει πρότασις νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἀναστολῆς τῶν ἐπιβεβλημένων ποινῶν ἀναγεγραμμένη πρὸ πολλοῦ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ἀλλὰ μὴ συζητουμένη καὶ νομίζουσι διὰ τοῦτο, ὅτι ἀδιαφοροῦμεν· ὅτι τοὺς ἐγκατελείψαμεν εἰς τὴν κακήν των τύχην. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις αὐτὴ διὰ νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον νομοθετικὸν πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν καταδίκων, διότι πράγματι πολλοὶ τούτων ἔχουσιν ἀδικηθῆ, διὰ λόγους οὓς περιττὸν θεωρῶ ν’ ἀναπτύξω. Πολὺ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ υἱοθετήσῃ τὴν πρότασιν ταύτην, τὴν ἀναγεγραμμένην εἰς τὰ βάθη τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως πρὸ μηνῶν, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἡ τροποποίησις οὐ μόνον θὰ ἱκανοποιήσῃ δικαίαν καὶ εὔλογον ἀξίωσιν τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ καὶ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν τελειοτέραν ἀπονομὴν τοῦ δικαίου.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Δ. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου. Εἶναι ἀπών. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλιᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κτημενίου.

§15Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Οἱ κάτοικοι Κτημενίου, λόγῳ τῆς μελετωμένης καταργήσεως τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων ἱκετεύουσι τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν ὅπως μεριμνήσῃ ἀντὶ τῶν καταργουμένων Ἑλληνικῶν σχολείων τὴν ἵδρυσιν ἀστικοῦ σχολείου. Πρόκειται περὶ σχολείου λειτουργοῦντος ἐπὶ 50 ἔτη καὶ τροφοδοτοῦντος τὰ τέκνα 50 ὁμόρων δήμων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ τῶν νέων ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων, καταργοῦνται τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα ἱδρύονται δὲ εἰς χώρας καὶ κωμοπόλεις ἔχοντα πληθυσμὸν ἄνω τῶν 3000 κατοίκων. Νομίζω ὅμως ὅτι οὐδένα τῶν κ. Συναδέλφων λανθάνει, ὅτι εἰς οὐδὲν χωρίον ἢ κώμην ὑπάρχει ὁ πληθυσμὸς αὐτός, ἐν ᾧ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα τὰ λειτουργοῦντα εἰς κώμας τροφοδοτοῦσιν ἑκατοντάδας τοιούτων ἐτησίως καὶ συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδῃ τὰ δίκαια συμφέροντα τῶν ἀγροτῶν καὶ καταδικάσῃ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν εἰς τὴν ἀμάθειαν. Εὑρίσκω μίαν λύσιν, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὸν πληθυσμὸν τῶν 3000 καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν τῶν νῦν λειτουργούντων σχολείων, τὴν ἵδρυσιν ἀστικοῦ σχολείου.

§16Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀναπτύξητε τὸ θέμα σας.

§17Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ δὲ νὰ διαβιβάσητε ἀναφορὰν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐκπαιδευτικὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τσακανίκας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν μετόχων τῆς «Ἀμοιβαίας». Ἀπών. Διαγράφεται.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τοῦ κ. Σ. Ἀργυροπούλου, πατρὸς ὑπερβάντος τὸ 70ὸν καὶ τυφλοῦ, αἰτουμένου ἀπονομὴν συντάξεως μετὰ τὸν φόνον τοῦ υἱοῦ του ἐν πολέμῳ.

§20Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὁ περὶ οὗ πρόκειται Σ. Ἀργυρόπουλος εἶχε δύο υἱοὺς κατὰ τὸν πόλεμον, τὸν ἕνα ἐπίστρατον καὶ τὸν ἕτερον ἐθελοντήν. Ἀμφότεροι οὗτοι ἔπεσαν κατὰ τὸν πόλεμον μαχόμενοι ὑπὲρ πατρίδος. Ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος αὐτός, καίτοι ἐστερήθη τῶν δύο τέκνων του, δὲν ἐζήτησεν οὐδὲν ἐπίδομα, παρακαλεῖ δὲ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἵνα φροντίσῃ καὶ διορίσῃ τὸ μόνον ἐναπομεῖναν τέκνον του, τὴν θυγατέρα του, πτυχιοῦχον τοῦ Ἀρσακείου δημοδιδάσκαλον ἐν τῷ δήμῳ Αἰγιέων, ἵνα δύναται διὰ τοῦ μισθοῦ της αὕτη νὰ συντηρῇ τοὺς ἀπόρους καὶ γέροντας γονεῖς της. Ἐπειδὴ ὅμως δυστυχῶς μέχρι σήμερον οὐδὲν ἐγένετο παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως φροντίσῃ καὶ διορίσῃ αὐτὴν εἰς οἱονδήποτε χωρίον τοῦ δήμου Αἰγιέων, ἄλλως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ ὡς ἐπίδομα, τῷ ἀτυχεῖ πατρί, τὸν διορισμὸν τῆς θυγατρός του διότι καὶ οὗτος ὡς ἀπολέσας καὶ τοὺς δύο υἱούς του ἐν πολέμῳ, δέον νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ πατέρα ἀπολέσαντα τὸν μόνον υἱόν του, ἀφοῦ καὶ οὗτος ἀμφοτέρους τοὺς υἱούς του ἀπώλεσεν ἐν τῷ πολέμῳ καὶ παραμένει ἄνευ υἱοῦ προστάτου τῶν τελευταίων ἡμερῶν τοῦ βίου του.

§21Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐπίσης καταθέτω ἑτέραν ἀναφορὰν πατρὸς ἀπολέσαντος τὸν υἱόν του, δικηγόρον ὄντα, εἰς τὸν πόλεμον, καὶ ἄγοντος τὸ ἑβδομηκοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του ἐπὶ πλέον δὲ τυφλοῦ, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ ἐπισυναπτομένου πιστοποιητικοῦ τοῦ Δημάρχου Κερπινῆς. Ἐν τούτοις ὁ τυφλὸς οὗτος πατὴρ ἔχων σύζυγον 65 ἐτῶν καὶ 4 ἀγάμους θυγατέρας, δὲν δύναται κατὰ τὸν κείμενον νόμον νὰ λάβῃ σύνταξιν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν ταύτην τοῦ ἑβδομηκονταετοῦς τυφλοῦ πατρός.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαμπρινόπουλος, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν σεισμοπαθῶν κατοίκων Βαρθολομιοῦ Ἠλείας.

§23Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῶν καταστρεπτικῶν σεισμῶν ἐν Ἠλείᾳ ἡ περισσότερον βλαβεῖσα κωμόπολις εἶναι τὸ Βαρθολομιό, ὡς ἀντελήφθη κατὰ τὴν ἐκεῖ μετάβασίν του καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀπεστάλη τότε μηχανικὸς πρὸς βεβαίωσιν τῶν ζημιῶν καὶ ἀπεφάνθη ὅτι ἐγένετο βλάβη μέχρις ἑβδομήκοντα χιλιάδων δραχμῶν. Ἡ Βουλὴ τότε ἐψήφισε νόμον διὰ τοῦ ὁποίου παρείχετο τὸ ποσὸν τῶν 25 χιλιάδων, ὅπως γίνῃ ἡ ἐπισκευὴ τῶν οἰκημάτων διὰ συνεργείων, ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῦτο δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ, τὸ Ὑπουργεῖον παρήγγειλεν ὅπως ἐκδοθῇ τὸ ἔνταλμα τῶν 25 χιλιάδων καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κατοίκους, ἀναλόγως τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ἔπαθον, ἀλλ’ ἀνέβαλεν ὁ ταμίας νὰ τὰς διανείμῃ, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέτρα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ἐπὶ τοῦ κατατεθέντος φακέλου περὶ διορισμοῦ τῆς δημοδιδασκαλίσσης Ἀμαλιάδος.

§25Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Τῇ 21 Δεκεμβρίου 1913 προσεκλήθη τὸ Δημ. Συμβούλιον Ἀμαλιάδος ἵνα προβῇ εἰς ἐκλογὴν δημοδιδασκαλίσσης. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην παρέστησαν δέκα δημοτικοὶ Σύμβουλοι, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ἦτο ὅτι, ἡ μὲν μία ἐκ τῶν δύο ὑποψηφίων ἔλαβε πέντε ψήφους, ἡ δὲ ἄλλη ἕξ, κατὰ περίεργον δηλ. τρόπον οἱ ψηφοφορήσαντες ἀναβιβάζονται εἰς ἕνδεκα ἐνῷ οἱ συνελθόντες Σύμβουλοι ἦσαν δέκα. Τὸ τοιοῦτον ἐξηγήθη ὅτι εἷς δημοτικὸς Σύμβουλος ἐψήφισε καὶ τὰς δύο διδασκαλίσσας. Πλὴν ὅμως τούτου παρουσιάσθη καὶ ἄλλο ἄτοπον· οἱ ψηφίσαντες ὑπὲρ τῆς Γιαννοπούλου, κατήγγειλαν πρὸς τὸν Νομάρχην ὅτι φέρεται λαβοῦσα πέντε ψήφους ἐνῷ ἐξ τούτων διὰ τῶν ὑπογραφῶν των βεβαιοῦσι τὸν Νομάρχην ὅτι ἐψήφισαν ὑπὲρ ταύτης. Οἱ δὲ κάτοικοι κατήγγειλαν τὴν ὡς ἐπιτυχοῦσαν φερομένην Βλαγκούλη ὅτι ἦτο φίλερις καὶ ὅτι ἄλλοτε ὑπηρετοῦσα ἐν Ἀμαλιάδι ὑπέπεσεν εἰς σκάνδαλον ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἠναγκάσθη νὰ παραιτηθῇ τῆς θέσεώς της. Ὁ ἐπιθεωρητὴς ὑπέβαλεν ἔκθεσιν καὶ ἀναφέρει ταῦτα καὶ λέγει ὅτι, ἐκτὸς τούτων παρατηροῦνται καὶ αἱ ἑξῆς ἐλλείψεις (ἀναγινώσκει)· «ὅτι τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου δὲν ἔχουσιν ὑπογραφῇ παρ’ ὅλων τῶν δημοτικῶν συμβούλων καὶ ἰδίᾳ παρ’ ἐκείνων οἵτινες δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸν Νομάρχην κατήγγειλαν ὅτι ἐνῷ εἶχον ψηφίσει ὑπὲρ τῆς Γιαννοπούλου αὕτη εὑρέθη συγκεντρώσασα μόνον πέντε ψήφους ἀντὶ τῶν ἕξ ὑπὲρ ταύτης ψηφισάντων. Μετὰ τὴν καταγγελίαν ταύτην, περὶ νοθείας τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς, ἐπεβάλετο, φρονῶ, ἵνα ἀμέσως ὁ Νομάρχης ἐπιληφθῇ διοικητικῶν ἀνακρίσεων ἀναβάλλων πάντα διορισμὸν ταύτης μέχρι ἐξακριβώσεως τῶν συμβάντων, μεταβαίνων καὶ ἐπιτοπίως. Ὁ Νομάρχης ὅμως Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κ. Κοσονάκος ἔκαμεν ἔγγραφον πρὸς τὸν Εἰρηνοδίκην Ἤλιδος διὰ τοῦ ὁποίου διέτασσεν αὐτὸν νὰ ἐνεργήσῃ διοικητικὴν ἀνάκρισιν πρὸς ἐξακρίβωσιν τοῦ γνησίου τῆς ἐκλογῆς, τῆς ψηφοφορίας τὸ ἔγγραφον ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Ὁ Εἰρηνοδίκης Ἤλιδος ἀπαντᾷ εἰς τὸν κ. Νομάρχην ὅτι ἕνεκα πολλῶν ἐργασιῶν ἀδυνατεῖ νὰ προβῇ εἰς διοικητικὰς ἀνακρίσεις. Ὁ Νομάρχης τότε ἀντὶ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Ἀμαλιάδα προσωπικῶς, ἠρκέσθη εἰς τοῦτο καὶ μόνον, καὶ μετὰ ταῦτα, ἐπειδὴ ἐπηκολούθησεν ἡ ἀπόλυσίς του, ἔμεινεν ἡ ὑπόθεσις εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Ὁ ἀναπληρώσας αὐτὸν γραμματεὺς τῆς Νομαρχίας εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν προέβη. Ὁ ἐλθὼν ἤδη νέος Νομάρχης ἐθεώρησε καλὸν νὰ ὑποβάλῃ ἐρώτημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, περὶ τοῦ τί πρέπει νὰ κάμῃ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀπήντησεν ὅτι δύναται νὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν τῆς Βλαγκούλη ἐὰν προηγουμένως βεβαιωθῇ ὅτι αἱ ἐν τῷ πρωτοτύπῳ τοῦ ψηφίσματος φερόμεναι ὑπογραφαὶ εἶναι γνήσιαι. Ἀλλὰ τοῦτο, κύριε Ὑπουργέ, οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, οὔτε οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἀναφορὰν τὸ ἀμφισβητοῦσι. Ὑπέγραψαν ὄντως τὰ πρακτικά, ὅταν εὑρίσκοντο εἰς τὸ Συμβούλιον, ἀλλ’ ὅταν μετὰ ταῦτα ἔμαθον ὅτι ἐκ τούτων ἕξ ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς Γιαννοπούλου, ἐνῷ αὕτη ἔλαβε 5 μόνον ψήφους, ἀμέσως διεμαρτυρήθησαν πρὸς τὸν Νομάρχην προσβάλλοντες τὸ ἀποτέλεσμα ἐπὶ νοθείᾳ. Ὁ Νομάρχης ἤδη, ἄγνωστον ἐκ τίνος λόγου, σπεύδει νὰ προβῇ εἰς διορισμὸν διδασκαλίσσης διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἀπεδείχθη ἂν ὄντως ἔλαβε τὴν πλειοψηφίαν ἢ ὄχι. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐνεργηθῶσι προηγουμένως διοικητικαὶ ἀνακρίσεις διὰ νὰ βεβαιωθῇ ἂν ὄντως ἔλαβε πέντε ἢ ἕξ ψήφους ἡ Γιαννοπούλου, διότι ἂν οἱ καταγγέλλοντες δημοτικοὶ σύμβουλοι εἰς τὸν Νομάρχην ὅτι αὐτοὶ ἐψήφισαν τὴν Γιαννοπούλου ἀποδειχθῇ ὅτι ἀναφέρουσί τι τὸ ἀνακριβές, τότε οὗτοι πράττουσι παρανομίαν διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τιμωρηθῶσι.

§26Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀληθῶς τὸ Ὑπουργεῖον ἐρωτηθὲν ἀπὸ τὸν κ. Νομάρχην ἀπήντησεν ὅτι ἂν αἱ ὑπογραφαὶ τῶν Συμβούλων εἶναι γνήσιαι, δύναται νὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν τῆς διδασκαλίσσης Βλαγκούλη. Οὐδὲ ἠδύνατο ἄλλο τι νὰ κάμῃ τὸ Ὑπουργεῖον οὐδὲ θὰ δυνηθῇ νὰ κάμῃ καὶ μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὑποθέσεως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος, διότι ἂν θέσωμεν τὴν ἀρχήν, ὅτι μετὰ ψηφοφορίαν μυστικήν, γενομένης διαλογῆς, ἕκαστος τῶν Συμβούλων δικαιοῦται δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν Νομάρχην νὰ λέγῃ ὅτι δὲν ἐψήφισεν ἐκείνην τὴν διδασκάλισσαν, οὐδὲν πρακτικὸν Συμβουλίου δύναται νὰ ἔχῃ κῦρος. Διὰ νὰ ἀκυρωθῇ τὸ πρακτικὸν δέον νὰ προσβληθῇ ὡς πλαστὸν καὶ ὅταν τοῦτο ἀποδειχθῇ τοιοῦτον, ἡ διορισθεῖσα θὰ ἀπολυθῇ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τοῦτο δὲν γίνεται, δὲν δύναται τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἀκυρώσῃ τὴν πρᾶξιν τοῦ Νομάρχου.

§27Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐπιμένω νομίζων ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἠδύνατο καὶ ὤφειλε μετὰ τὴν καταγγελθεῖσαν νοθείαν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας νὰ διατάξῃ διοικητικὴν ἀνάκρισιν. Πληροφοροῦμαι ἐν τούτοις ὅτι ὑπεβλήθη καὶ ποινικὴ καταγγελία διὰ τὴν γενομένην νοθείαν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ διατάξῃ τὴν ἐπίσπευσιν τῶν ἀνακρίσεων.

§28Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Χαριτᾶτος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Ληξουρίου Ἰω. Π. Λοβέρδου.

§30Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Ὁ ἀναφερόμενος ἀποστρατευθεὶς ἀφοῦ ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα ὑπηρέτησεν εἰς τὸν στρατὸν ὡς ἐπίστρατος, περιῆλθεν εἰς στενοχωρίας οἰκονομικὰς καὶ ἀδυνατεῖ νὰ καταβάλῃ τὰ νόμιμα τέλη ὅπως προσέλθῃ εἰς ἐξετάσεις. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως πράξῃ τὰ δέοντα πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐξετάσεων τοῦ ἀναφερομένου.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιδωρίκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Εὐπαλίου τῆς Δωρίδος.

§32Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα. Παρακαλῶ νὰ ζητήσῃ τὰ σχετικά. ἔχει ἐγκριθῇ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων ἔργων.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαϊωάννου.

§34Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Εἶναι τόσον μεγάλη ἀνάγκη διὰ τὴν συγκοινωνίαν, ὥστε ἐπιβάλλεται ἡ ταχίστη ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου. Ὁ ποταμὸς εἶναι ἀδιάβατος κατὰ τὸν χειμῶνα. Καταντᾷ λοιπὸν ἐπὶ δέκα μῆνας νὰ μένωσιν ἄνευ συγκοινωνίας τὰ δύο μέρη.

§35Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, διότι συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου κάτι τι παράδοξον. Ἄλλοτε εἶχε συνταχθῇ κατόπιν μελέτης νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἀλλὰ τότε, ἕνεκα ἀπροόπτου λύσεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐκείνης, ἔμεινε μέχρι τῆς βʹ ἀναγνώσεως. Κατόπιν παραστάσεως καὶ ἐκ μέρους τῶν κατοίκων καὶ ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων ἀμφοτέρων τῶν ἐπαρχιῶν, ἐγένετο καὶ νέα μελέτη, ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ ἡ νέα καὶ ἡ προϋπάρχουσα ἐξηφανίσθησαν.

§36ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατόν; Ὅλαι αἱ μελέται αἱ ὑπάρχουσαι, περιλαμβάνονται ἐν τῷ ὑποβληθέντι πίνακι. Δὲν θὰ ἐγένετο μελέτη.

§37Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. Μᾶς ἐδόθη ἡ πληροφορία ὅτι ἡ μελέτη εἶχε σταλῆ εἰς τὸν νομομηχανικόν. Διὰ νὰ δίδηται τοιαύτη πληροφορία θὰ εἴπῃ ὅτι ὑπῆρχε μελέτη. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη περισσοτέρων λόγων διὰ ν’ ἀποδειχθῇ ἡ σπουδαιότης τοῦ ἔργου. Ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου, ὅτε συνήθως γίνεται ἡ συγκομιδὴ τοῦ ἀραβοσίτου, εἶναι ἀδύνατος ἡ συγκοινωνία. Ἀναγκάζονται οἱ κάτοικοι νὰ πληρώνωσι πλοῖα τὰ ὁποῖα εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς κατορθώνουσι νὰ προσορμίζωνται εἴς τινα ὅρμον διὰ νὰ παραλάβωσι τὸ φορτίον των, τὰ προϊόντα δὲ τῶν κατοίκων οὕτω μεταφερόμενα καταντᾷ νὰ στοιχίζωσι περισσότερον ἀπὸ τὴν πραγματικήν των ἀξίαν. Λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις ἔλαβον πρόνοιαν νὰ θεραπεύσωσιν, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ νομοσχέδιον ἔφθασε μέχρι βʹ ἀναγνώσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν ἂν ἐχάθησαν οἱ φάκελλοι ὅλοι νὰ διατάξητε τώρα νὰ γίνῃ νέα μελέτη.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ψαθοπύργου.

§39Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἔχω ἀδίστακτον τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν. Πρόκειται περὶ ἀντιπλημμυρικοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἂν βεβαίως συντελεσθῇ θὰ προλάβῃ ζημίας πολὺ μεγάλας. Οἱ συμπολῖταί μου ἠναγκάσθησαν ν’ ἀποταθῶσι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν καθόσον τελευταίως ἐπλημμύρισεν ὁ Ἀχαϊκὸς ποταμὸς καὶ κινδυνεύει νὰ παρασύρῃ τὰς οἰκίας των. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἵνα μὴ ἡ ἀναφορὰ αὕτη μείνῃ ἁπλῆ σύστασις, ἀλλὰ μεταβληθῇ εἰς ἔργον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ παραπέμπεται πρὸς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ν. Χαριτᾶτος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Πεσσάδων Κεφαλληνίας.

§41Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέγινεν, ἐμελέτησεν ἐπὶ τῆς προτάσεως καὶ ὑπεσχέθη ὅτι θὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις αὕτη.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Ι. Μπασιᾶς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ.

§43ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, λαμβάνω καθ’ ἑκάστην, ἐκτὸς τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, τηλεγραφήματα ἐκ μέρους τῶν κατοίκων οἵτινες παρακαλοῦσι νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἤδη δύνανται νὰ ἡσυχάσωσιν οἱ συμπολῖταί μου, διότι φαίνεται ὅτι θὰ ψηφισθῇ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν εἰσπρακτόρων τοῦ ταμείου Λακεδαίμονος. Ὁ κ. Κουτούπης. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Μερλόπουλος.

§45Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὰ αἰτήματα τῶν ἀναφερομένων εἶναι καὶ δίκαια καὶ βάσιμα καὶ ἄξια νὰ τύχωσι τῆς προσοχῆς τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ζητοῦσιν οἱ ἀναφερόμενοι, ἵνα, ὡς πᾶς λόγος δικαιοσύνης ἐπιβάλῃ, ἀναγνωρισθῶσι καὶ αὐτοὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἐνῷ εἶναι τοιοῦτοι καὶ ἐκτελοῦσι πραγματικῶς ἔργα δημοσίων ὑπαλλήλων, ὁ νόμος δὲν τοὺς ἀναγνωρίζει ὡς τοιούτους. Σὺν τῇ ἀναγνωρίσει ταύτῃ θ’ ἀποκτήσωσι καὶ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως. Ταῦτα ζητοῦσι καὶ ἄλλα τινά, τὰ ὁποῖα καὶ δίκαια εἶναι καὶ βάσιμα. Λόγου χάριν ἕτερον αἴτημα εἶναι, οἱ χρηματικοὶ κατάλογοι, νὰ κατανέμωνται μεταξὺ αὐτῶν κατ’ ἀναλογίαν, ὥστε αἱ ἀπολαυαὶ τῶν δημοσίων εἰσπρακτόρων νὰ εἶναι ἴσαι. Ἐπίσης ἕτερον αἴτημα προβάλλουσιν οἱ ἀναφερόμενοι, ν’ ἀναγνωρισθῇ εἰς αὐτοὺς ὁ χαρακτὴρ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τὸ δικαίωμα τῆς κρατήσεως μέρους τῆς μισθοδοσίας, τοῦ 9%, ἐπὶ σκοπῷ συντάξεως, ἐπιτραπῇ δὲ εἰς αὐτοὺς νὰ καταβάλωσι τὴν κράτησιν ταύτην ἀφ’ οὗ χρόνου ὑπηρετοῦσι μετὰ διαγωνισμόν. Ἄλλο αἴτημα εἶναι, ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τούτους νὰ καταλαμβάνωσι προαγόμενοι τὴν ἀνωτέραν ταμειακὴν θέσιν τὴν θέσιν τοῦ ταμειακοῦ γραμματέως τῶν εἰσπράξεων. Νομίζω ὅτι τὰ αἰτήματα εἶναι εὐλογώτατα καὶ ἴσως ἡ Βουλὴ τὰ παρεῖδε καὶ δὲν τὰ περιέλαβεν ἐν τῷ νόμῳ, ὅτε οὗτος ἐψηφίσθη, καὶ πρέπει νὰ τύχωσι τῆς εὐμενοῦς ἀκροάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν οἱ ἀναφερόμενοι, καὶ ἐφ’ ὅσον συμπίπτει ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μὲ τὰ αἰτήματα τῶν εἰσπρακτόρων, μεριμνήσῃ περὶ αὐτῶν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ.

§47Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔλαβον καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν τῶν εἰσπρακτόρων καὶ συνιστῶ ταύτην θερμῶς καὶ παρακαλῶ ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν καὶ συμμορφωθῇ πρὸς τὰ αἰτήματά των, διότι ἐν πολλοῖς εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ. Ἐπίσης καὶ οἱ ἄλλοι εἰσπράκτορες, οἱ μὴ ὑπηρετοῦντες μετὰ διαγωνισμόν, ἀλλ’ οἱ ἀρχαῖοι εἰσπράκτορες, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσι μεταξὺ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Μπακόπουλος ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§49Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 22 ἐρώτησίς μου ἡ ἀπευθυνομένη πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν χθὲς εἶχε τὴν αὐτὴν σειράν, σήμερον, ἐνῷ χθὲς ἐξηντλήθησαν αἱ λοιπαί, ἔχει πάλιν τὸν αὐτὸν ἀριθμόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω.

§51Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζω, ὑπάρχει ἀπάντησις.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν προηγοῦνται αἱ ἀναφοραὶ τῶν ἐρωτήσεων. Ἡ Ἡμερησία Διάταξις εἶναι τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων· καλῶς λοιπὸν προηγήθησαν αἱ ἄλλαι. Οἱ κ.κ. Δ. Γκλαβᾶς, Ἀνδρ. Κοκέβης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἐμποροκτηματικοῦ Συλλόγου Πύλου.

§53Α. ΚΟΚΕΒΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διότι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἀπουσιάζει.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δικαστικῶν κλητήρων Σπάρτης. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς.

§55Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως δώσῃ τὴν ἀνάλογον προσοχὴν εἰς τὴν ἀναφορὰν τὴν ἀπευθυνομένην πρὸς τὴν Βουλήν, διότι πραγματικῶς πολλὰ τῶν αἰτημάτων τῶν δικαστικῶν κλητήρων εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ τύχωσι τῆς εὐμενείας καὶ τῆς υἱοθετήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Πρόκειται περὶ τῶν βιοπαλαιστῶν αὐτῶν ζητούντων τὴν διαρρύθμισιν τοῦ νόμου περὶ ἐκτελέσεως κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε καὶ αὐτοὶ νὰ ἀπολαύσωσιν ἀγαθῶν τινῶν προκυπτόντων ἐκ τῆς βιοπάλης τῆς ἐπαγγελματικῆς ζωῆς. Ὑπόμνημα τοιοῦτον ἀπέστειλαν καὶ οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες Πατρῶν, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ προσεχῶς θὰ ὑποβάλῃ τὴν σχετικὴν ἔκθεσίν της. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ ταύτην καὶ ἔχω ἀδίστακτον πεποίθησιν ὅτι πολλὰ τῶν αἰτημάτων αὐτῶν θὰ υἱοθετήσῃ.

§56Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ παρακαλῶ νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν, διότι ἐκτὸς τῶν δικαίων αἰτημάτων ὑποβάλλουσι καὶ γνώμας τινὰς ἐξηγμένας ἐκ τῆς μακρᾶς ὑπηρεσίας καὶ πείρας καὶ φρονῶ ὅτι ἔν τισι σημείοις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δύναται ν’ ἀρυσθῇ στοιχεῖα τινὰ χρήσιμα πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δικαστικῶν κλητήρων Κορίνθου. Ὁ κ. Ἀραβαντινός. Ἀπών. Ὁ κ. Κροκιδᾶς. Ἀπών. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης.

§58Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη τῶν δικαστικῶν κλητήρων Κορίνθου φρονῶ ὅτι εἶναι ὁμοία πρὸς τὴν ἀναφορὰν περὶ ἧς ὡμίλησαν οἱ κ. Συνάδελφοι. Καὶ αὐτοὶ ὑποβάλλουσι σκέψεις τινὰς περὶ βελτιώσεως τοῦ κλάδου των. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ τὴν λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπακόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβεν ἐπὶ προηγουμένης συστάσεως αὐτοῦ διὰ τοὺς ἀμπελοκτήμονας τοὺς πωλοῦντας τὸν ἐκ τῶν ἀμπέλων των οἶνον ἐν ταῖς κατοικίαις αὐτῶν, τοὺς ὁποίους οἱ οἰκονομικοὶ ἔφοροι ἐγγράφουσιν εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἐπιτηδευμάτων ὡς οἰνοπώλας ἐνῷ δὲν εἶναι τοιοῦτοι».

§60Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ. Μοὶ ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰδιαιτέρως. Διέταξε νὰ παύσῃ ἡ παρερμηνεία τοῦ νόμου.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπ. Ντολιόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἂν ἐνήργησέ τι ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Μουζούστης (Γαργαλιάνων) τῆς ἀποσταλείσης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ δι’ ἧς οὗτοι ζητοῦσι τὴν ἐπισκευὴν τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Γαργαλιάνων–Μουζούστης.

§62ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχει διαταχθῆ ὁ νομομηχανικὸς νὰ ὑποβάλῃ τὸν προϋπολογισμόν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλιᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἂν σκέπτηται νὰ κατατάξῃ καὶ πότε, εἰς τὸν στρατὸν καὶ τοὺς 18 ὑπολειφθέντας ἐκ τῶν ἐν τῷ πίνακι τῶν ἐπιτυχόντων κατὰ τὸν τελευταῖον διαγωνισμὸν ὑποψηφίων ἀνθυπιάτρων, λαβόντων ἁπάντων ὑπὲρ τὴν βάσιν τῆς ἀπαιτουμένης βαθμολογίας ἐν τῷ διαγωνισμῷ καὶ μετασχόντων τῶν δύο πολέμων καὶ δὴ εἰς περίστασιν καθ’ ἣν πλεῖστα εἰσὶ τὰ κενὰ ἐν τῇ ὑγειονομικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ στρατεύματος».

§64ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναμαι ν’ ἀπαντήσω τώρα.

§65Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Πρόκειται περὶ ἰατρῶν, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τοῦ πολέμου, εἶναι δὲ δικαία ἡ αἴτησίς των.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ντολιόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πότε θὰ γίνωσιν αἱ ὁριστικαὶ τοποθετήσεις εἰς τὸ σῶμα τοῦ πεζικοῦ, ἵνα καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ σώματος τούτου γνωρίζωσι μίαν ἐγκατάστασιν καὶ κανονίσωσιν οὕτω τὰς διαφόρους ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις των».

§67ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μόλις καταστῇ δυνατόν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀλαβάνος «παρακαλεῖ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν τὰ ὑποβληθέντα σχεδιαγράμματα μετὰ πλήρους μελέτης τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς πόλεως Τήνου, ἐνεκρίθησαν παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ἐν γένει εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τοῦτο».

§69ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διέταξα τὰ δέοντα.

§70Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐρώτημα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ οὗ παρεκάλουν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐνεκρίθησαν ἢ θὰ ἐγκριθῶσιν αἱ μελέται καὶ τὰ σχεδιαγράμματα τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς πόλεως Τήνου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐηρεστήθη νὰ μὲ πληροφορήσῃ ὅτι διέταξε τὰ δέοντα, ὅτι ἀπεστάλησαν δηλαδὴ εἰς τὸ οἰκεῖον τεχνικὸν τμῆμα πρὸς μελέτην, ὅπως ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ τμῆμα τῶν Δημοσίων Ἔργων προσεχῶς. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν δοθεῖσαν πληροφορίαν καὶ ἴσως θὰ ἐπερίττευε πᾶσα συζήτησις κατόπιν τῆς δηλώσεως αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, ἵνα ἐκφράσω παράπονα κατὰ τοῦ τμήματος τῶν Δημοσίων Ἔργων. Πρὸ 50 ἡμερῶν περίπου ὑπεβλήθη εἰς αὐτό, ἴσως δὲ δὲν θὰ ἀγνοῇ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργός, μελέτη πλήρης καὶ σχεδιαγράμματα τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς πόλεως Τήνου, μελέτη οὐχὶ τυχαία, ἀλλ’ ἀπότοκος μεγάλης ἐργασίας, δύναμαι νὰ εἴπω, μεγάλων κόπων. Εἶναι αὕτη τὸ πόρισμα συγγραφῶν καὶ ὅρων οὓς ἀνεζητήσαμεν καὶ ἐνταῦθα εἰς ἠλεκτρικοὺς οἴκους καὶ ἐν Εὐρώπῃ, ἰδίως δὲ ἐν Βιέννῃ καὶ Βερολίνῳ. Καὶ ὅμως ἡ μελέτη αὕτη παραμένει ἐπὶ 50 ἡμέρας εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ τμηματάρχου ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐνεργείας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπω, ἵνα δικαιολογήσω τὴν στενοχωρίαν τῶν συμπολιτῶν μου διὰ τὴν βραδύτητα τοῦ τμήματος αὐτοῦ. Ἀκόμη προχθὲς συμπολίτης μου, ταξιδεύων συχνὰ εἰς τὴν Εὐρώπην, μοὶ ἔλεγε· «καὶ τί γίνεται ὁ ἠλεκτροφωτισμὸς Τήνου, τὸν ὁποῖον διεκηρύξατε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος εἰς συνεδρίασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ὅτι εἶναι γεγονὸς τετελεσμένον, διότι ἐλέγετε ὅτι ἐξησφαλίσατε τὸ χρῆμα καὶ ὅτι θὰ ἔχωμεν τὸ προσεχὲς θέρος ἠλεκτροφωτισμόν;» Τῷ ἀπήντησα «ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ δὲν γίνονται ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν». Καὶ ἐκεῖνος μοὶ ἀνέφερε τὸ ἑξῆς γεγονός: «Ταξιδεύων ἀπὸ Μιλάνου εἰς Παρισίους διῆλθον διὰ τοῦ Τσερνόβου, πολίχνης ὁμοίας πρὸς τὴν Τῆνον, ἡ ὁποία ἦτο ἄνευ ἠλεκτροφωτισμοῦ· ἐπιστρέφων ἐκ Παρισίων μετὰ 20 ἡμέρας εὑρῆκα τὴν πόλιν ἠλεκτροφωτισμένην! Πῶς ἐξηγεῖται ἡ βραδύτης αὐτὴ ἐνταῦθα;» Δὲν ἐγνώριζον τί ν’ ἀπαντήσω, ἐνῷ ὑπεψιθύρισα· «πιθανὸν τὸ Τσέρνοβον νὰ μὴ ὑπάγηται εἰς τμῆμα Δημοσίων Ἔργων». Ἀλλὰ ὅ,τι ἔγινεν ἔγινε. Τώρα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προστατεύσῃ τὸ ζήτημά μας, τὸ ὁποῖον εἶναι ζήτημα μέγα, διότι δὲν πρόκειται περὶ κοινῆς πόλεως. Ἡ πόλις Τῆνος ἀποτελεῖ τὴν ἱερὰν γωνίαν τῆς γῆς τῶν Πανελλήνων! εἶναι πόλις ἥτις ὑποδέχεται 100,000 ἐτησίως ξένων προσκυνητῶν καὶ συντελοῦνται ἐκεῖ, ὡς ὅλοι γνωρίζετε, μεγάλαι ἐθνικοθρησκευτικαὶ πανηγύρεις. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὁ ἠλεκτροφωτισμὸς θὰ ἐνθαρρύνῃ τὴν μικρὰν βιομηχανίαν τῆς πόλεως. Καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὸ ὅτι ὁ σκοπός μας ἀποβλέπει, ὅπως ἐνθαρρύνωμεν τὴν ἐργασίαν εἰς τὰς λαϊκὰς τάξεις. Διότι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον θὰ ἀκολουθήσωμεν, εἶναι ὅμοιον πρὸς τὸ ἐφαρμοζόμενον ἰδίως ἐν Βαυαρίᾳ ὑπὸ τῶν κοινοτήτων δι’ ἰδίων δαπανῶν αὐτῶν. Αὐτὸ τοῦτο συμβαίνει ἐνταῦθα· δι’ ἰδίων δαπανῶν ἀπομακρύνοντες πᾶσαν ἐκμετάλλευσιν καὶ βλέψιν καὶ πρότασιν ἑταιρείας, θὰ ἐγκαταστήσωμεν τὸ ἔργον αὐτὸ μὲ τὴν πρόθεσιν ὅπως ἐκτὸς τοῦ γενικοῦ στολισμοῦ, εἰσέλθῃ τὸ φῶς εὐθηνὸν καὶ ἄνευ διατυπώσεων ὡρολογίων καὶ εἰς τὴν τελευταίαν καλύβην. Οὕτω θὰ ὠφεληθῶσιν ἰδίως αἱ λαϊκαὶ τάξεις καὶ αἱ πτωχαὶ οἰκογένειαι αἱ ζῶσαι ἐκ τῶν χειροτεχνημάτων. Τοιαῦται δὲ εἶναι πλεῖσται ὅσαι. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ προστατεύσῃ τὸ ἔργον μας, ἂς εἶναι δὲ βέβαιος ὅτι θὰ ἐπισύρῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν ἁπανταχοῦ συμπολιτῶν μου.

§71Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἑνώνω τὴν παράκλησίν μου, ὅπως ἐπιταχυνθῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἂν ἐλήφθη ἢ θὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐπισκευῆς τῆς ὁδοῦ ἐκ Μποζαϊτίου εἰς Καστρίτσιον τῶν Πατρῶν, διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁποίας ἔχουσι δαπανηθῆ ὑπὸ τοῦ Κράτους 160 καὶ πλέον χιλιάδες δραχμῶν, καθίσταται δὲ ἄχρηστος, ἰδίᾳ ἐν χειμῶνι, διότι δὲν κατεσκευάσθη ἡ προσήκουσα γέφυρα ἐπὶ τοῦ διὰ ταύτης διερχομένου χειμάρρου. Ἐπίσης ἂν θὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Δίβρη–Τριποτάμων, ἥτις εὑρίσκεται εἰς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν, σχεδὸν ἀδιάβατος, καίτοι ἡ χρησιμότης αὐτῆς εἶναι σπουδαιοτάτη, καθόσον δι’ αὐτῆς συγκοινωνοῦσι τὰ Καλάβρυτα καὶ μέγα μέρος τῆς Ἀρκαδίας μετὰ τῆς Ἠλείας».

§73Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ δώσω ἀμέσως πληροφορίας.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν τὰ νομοσχέδια τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας θὰ συζητηθῶσι καὶ πότε, ἀφοῦ πρὸ καιροῦ ἡ ἐπιτροπὴ κατέθεσε τὴν ἔκθεσίν της καὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας εἶναι ἐπείγουσαι».

§75Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Γνωρίζει ὁ κ. Συνάδελφος ὅτι μόλις ἀπὸ δύο ἡμερῶν ἔχω τὴν εὐτυχίαν νὰ παρίσταμαι καὶ πάλιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπεζήτησα ὅμως τὴν ὅσον τάχιστα ἐκτέλεσιν.

§76Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πότε;

§77Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πρὸ τῶν ἑορτῶν πάντοτε.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρ. Χατζηρήγας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί δὲν ἀπενεμήθη σύνταξις ταγματάρχου εἰς τὸν ἀποστρατευθέντα, λόγῳ ὁρίου ἡλικίας, λοχαγὸν τοῦ Πεζικοῦ Πολυμερόπουλον Ἀθανάσιον ἔχοντα 25ετῆ ὑπηρεσίαν ἀξιωματικοῦ, συμπληρώσαντα πενταετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ λοχαγοῦ, διὰ τῆς κατὰ τοὺς δύο πολέμους δεκατετραμήνου ὑπηρεσίας του, λαμβάνοντα δὲ σύνταξιν ἴσην πρὸς τοὺς ἔχοντας ἑπταετῆ ὑπηρεσίαν ἀνθυπολοχαγοῦ».

§79ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ παράπονον εἶναι δίκαιον πράγματι. Κατὰ τὸν νόμον πρέπει νὰ ἀπονεμηθῇ εἰς αὐτὸν σύνταξις ταγματάρχου καὶ θὰ φροντίσω ὅπως τῷ ἀπονεμηθῇ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κύριοι Γ. Καντιάνης καὶ Ἀθ. Χριστόπουλος «ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἂν ἔλαβε γνῶσιν ὅτι ἀνθυπασπισταὶ εὐάριθμοι δόντες προκαταρκτικὰς ἐξετάσεις καὶ κληθέντες νὰ προσέλθωσι καὶ εἰς τὰς Μεραρχιακὰς διεξαγομένας ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἀλλαχοῦ κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, δὲν προσῆλθον ὡς μὴ λαβόντες ἐγκαίρως γνῶσιν τῆς σχετικῆς διαταγῆς, διότι ἄλλοι μὲν εὑρίσκοντο ἐν πορείᾳ, ἄλλοι ὑπηρέτουν εἰς τὰς νήσους τοῦ Αἰγαίου, ὅπου ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία εἶχε διακοπῆ ἕνεκεν βλάβης τοῦ καλωδίου, ἄλλοι δ’ ἐν Ἠπείρῳ. Ὅταν δὲ διεβιβάσθη ἡ διαταγὴ καὶ ἔλαβον γνῶσιν τῆς προσκλήσεως, εἶχε παρέλθει ἡ ἡμέρα τῶν ἐξετάσεων ἐξ ὧν οὗτοι ἀπεκλείσθησαν οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητός των, ὡς εἶναι ἐπισήμως βεβαιωμένον δι’ ἀναφορῶν τῶν σωματαρχῶν των, καὶ τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ περὶ τούτων μὴ ὑπερβαινόντων τοὺς πέντε, προδήλως δ’ ἀδικουμένων, ἐκ περιστατικῶν ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς των, ὄντων δὲ προπαρεσκευασμένων ἂν ἤθελεν ἐπιτραπῆ νὰ μετάσχωσι τῶν τελικῶν ἐξετάσεων μετὰ τῶν λοιπῶν».

§81ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ πράξω τίποτε τώρα.

§82Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἶναι βεβαιωμένον ὅτι δὲν ἔλαβον γνῶσιν ἐγκαίρως αὐτοί, διότι εἶχε καταστραφῆ τὸ καλώδιον. Πέντε εἶναι ὅλοι ὅλοι, ἀδικοῦνται δέ.

§83ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔδωκαν ἐξετάσεις εἰς τὴν Σχολὴν οἱ προσελθόντες, εἰσήχθησαν καὶ ἤρχισαν καὶ τὰ μαθήματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν τώρα νὰ κάμωμεν νέας ἐξετάσεις.

§84Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἔδωκαν μεραρχιακὰς ἐξετάσεις ἀποκλείονται τῶν τελικῶν. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ δώσωσι τελικὰς ἐξετάσεις, ἀφοῦ ἄλλως τε δὲν ἔδωκαν ἐξετάσεις ἐξ ὑπαιτιότητός των.

§85Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτοὶ δὲν πταίουσι.

§86ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν λέγω ὅτι πταίουν ἀλλὰ τί νὰ γίνῃ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ποία μέριμνα ἐλήφθη ὑπὲρ τῶν ἐννέα ἀνθυπασπιστῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἤδη μαθητῶν τῆς βʹ. τάξεως τῆς σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, οἵτινες εἶχον ὑποστῆ πάσας τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις πλὴν τῶν τελικῶν ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου 1912, εἰσῆλθον δὲ εἰς τὴν σχολὴν πρὸ δύο μηνῶν. Καὶ εἰδικώτερον ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν πρὸς προστασίαν τῆς ἀρχαιότητός των, τόσον ἀπέναντι τῶν ἄλλων ὑπασπιστῶν τῆς χωροφυλακῆς, οἵτινες δυνάμει τοῦ μεταβατικοῦ νόμου, θὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις ἀπ’ εὐθείας διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου, ἢ πρόκειται κατ’ ἐκλογὴν νὰ προβιβασθῶσιν εἰς ἀνθυπομοιράρχους, ὡς καὶ ἐκείνων οἵτινες ἤδη πρόκειται νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν σχολὴν 41 ἐνωμοταρχῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν καὶ δὴ χωρὶς νὰ ὑποστῶσι τελικὰς ἐξετάσεις».

§88ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν σχολήν;

§89Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μάλιστα. Κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1912 ὑπέστησαν ἐξετάσεις τελικὰς ἐννέα ἀνθυπασπισταί, τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν σχολήν· ἐπῆλθεν ὅμως ἡ ἐπιστράτευσις καὶ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν σχολὴν· εἰσήχθησαν τώρα μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως. Οἱ συνάδελφοι ὅμως αὐτῶν μαθηταὶ τῶν ἄλλων ὅπλων, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν σχολὴν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως, κατέλαβον βαθμοὺς ἀνωτέρους τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ ἀνθυπολοχαγοῦ. Δὲν ἔχουσι τοιαύτην ἀξίωσιν, οἱ ἀνθυπασπισταὶ μαθηταὶ τῆς χωροφυλακῆς, διότι θέλουσι νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς σπουδάς των. Ἀλλὰ συμβαίνει τοῦτο· προήχθησαν 41 ἀνθυπασπισταὶ τῆς χωροφυλακῆς εἰς ἀνθυπομοιράρχους οἱ ὁποῖοι...

§90ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Φοβοῦνται μήπως τοὺς ὑπερβῶσιν αὐτοί;

§91Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐλάβετε πρόνοιαν περὶ αὐτῶν καὶ εἴπετε ὅτι θὰ τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερόν.

§92ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτῶν τούτων περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε.

§93Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κατὰ τὸν νόμον ὅμως περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν ἵνα τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερόν, πρέπει νὰ εἶναι ἀξιωματικοί, δηλ. ἀνθυπομοίραρχοι. Οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος εἶναι μαθηταί· εἰς τὸ ἀριστερὸν τίνων, τῶν μαθητῶν θὰ τεθῶσιν;

§94ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζετε ὅτι ὁ νόμος περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν εἶναι σύνταγμα καὶ δὲν δύναται νὰ τροποποιηθῇ;

§95Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν νομίζω τοῦτο, ἀλλ’ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὑμῶν, διότι ἂν γεννηθῇ ζήτημα δικαστικὸν διὰ τοὺς ἀνθυπομοιράρχους, οἱ ὁποῖοι θὰ τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερόν, τῶν ἤδη μὴ ἀνθυπομοιράρχων μαθητῶν, θὰ κερδήσωσι, διότι σήμερον αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀξιωματικοί. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ὀνομάσητε καὶ αὐτοὺς ἀνθυπομοιράρχους διότι ἄλλως τὴν διάταξιν ἣν ἐμνημονεύσατε καθιστᾶτε δῶρον ἄδωρον δι’ αὐτούς.

§96ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κάμετε τὴν παράκλησιν ἀπ’ εὐθείας, ὅτι θέλετε νὰ τοὺς κάμητε ἀνθυπομοιράρχους καὶ μὴ λέγετε ὅτι αὔριον ἢ μεθαύριον, ἅμα γίνῃ δικαστικὸς ἀγών, θὰ κερδήσωσι. Μήπως δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν δύναμιν καὶ ὁ νῦν ψηφιζόμενος νόμος, ὁ ὁποῖος εἶναι νεώτερος, ἵνα τροποποιήσῃ τὸν νόμον περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν;

§97Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τελευταῖον εἰσήχθησαν καὶ ἄλλοι ἄνευ ἐξετάσεων, δυνάμει τελευταίας διαταγῆς. Αὐτοὶ θὰ καταλάβωσι τὴν αὐτὴν θέσιν μὲ τοὺς ἐννέα;

§98ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν φανῶσι κατὰ τὰς ἐξετάσεις ἀναξιώτεροι ἀπὸ τοὺς ἄλλους, βεβαίως θὰ τοὺς ὑπερπηδήσωσιν. Αὐτὸ ἔλειψε, νὰ τοὺς εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Σχολὴν καὶ νὰ τοὺς διατηρήσωμεν καὶ ἀρχαιότητα. Ἐν τέλει κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ διάταξις ἀφορᾷ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς καὶ ὄχι τοὺς ἐνωμοτάρχας. Ἡ ἀρχαιότης των θὰ κανονισθῇ ἀπὸ τὴν βαθμολογίαν τῆς ἐξόδου.

§99Ν. ΞΗΡΟΣ. Νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἀφορᾷ τοὺς ἀνθυπασπιστάς.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Κύριοι Χ. Καρρᾶς καὶ Θ. Φίλιος ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, τίνες σκέψεις κρατοῦσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου περὶ συμπληρώσεως τῆς χηρευούσης θέσεως ἐν τῷ Γυμνασίῳ Τρικκάλων, κατόπιν τῆς πρὸ πολλοῦ χρόνου ἀποσπάσεως τοῦ καθηγητοῦ τῶν ἑλληνικῶν κ. Μέκιου εἰς τὸ Γυμνάσιον Ἰωαννίνων».

§101Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ὅπως ἀποσπάσῃ ἕτερον εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ κ. Μέκιου.

§102Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου τὸ γυμνάσιον Τρικκάλων στερεῖται καθηγητοῦ Ἑλληνικῶν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ συμπληρώσῃ τὴν θέσιν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος διὰ τὸ αὐτὸ ἐρώτημα.

§104Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐλπίζω νὰ μεταβῇ καθηγητὴς μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας διότι ἡ θέσις εἶναι κενὴ ἐπὶ ἕν ἔτος.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλ. Κανάρης παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τὸν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπὶ τίνων κατηγοριῶν ἐμπορευμάτων ἐφηρμόσθη ἐν Θεσσαλονίκῃ ἡ κατὰ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον αὔξησις τῶν τελῶν ἀπὸ τῆς 20 καὶ 21 Δεκεμβρίου 1913, καὶ νὰ καταθέσῃ πίνακας κατὰ κατηγορίας τῶν ἐμπορευμάτων ἐφ’ ὧν τυχὸν δὲν ἐφηρμόσθη, διακρίνων ἐν τοῖς πίναξι τὰ ἐμπορεύματα περὶ ὧν εἶχε κατατεθῆ διασάφησις ἀπὸ τὰ περὶ ὧν εἶχε κατατεθῆ δηλωτικὸν καὶ ἀπὸ πᾶσαν ἄλλην κατηγορίαν ἐμπορευμάτων, ἐφ’ ἧς τυχὸν εἰσεπράχθη τὸ ηὐξημένον τέλος».

§106Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω σήμερον καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον, καθόσον συνεπληρώθη ὁ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζόμενος χρόνος. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Βρατσᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§108Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀντὶ ν’ ἀπαντήσῃ κατηγορηματικῶς εἰς τὰ συγκεκριμένα ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα διετύπωσα κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, ἠρκέσθη νὰ ἐξάρῃ τὴν κατὰ τὸν πόλεμον δρᾶσιν τοῦ κυβερνήτου «Ἀβέρωφ» ἐπὶ τῷ ἰσχυρισμῷ ὅτι λόγοι τάξεως καὶ πειθαρχίας δὲν ἐπέτρεπον αὐτῷ νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ. Εἶναι προφανὲς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐσκόπει νὰ μειώσῃ τὴν ἐκ τῶν βαρυτάτων κατηγοριῶν μου ἐντύπωσιν τῆς Βουλῆς, μᾶλλον δ’ ἔκαμε τοῦτο καλῇ τῇ πίστει καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι τὸ ἐγκώμιόν του ἐκεῖνο ἦτο ἡ λαλιστέρα ἀπάντησις ἡ διαδηλοῦσα τοὺς τυχὸν ἐνδιαθέτους σκοπούς του ὡς πρὸς τοὺς ἐπικειμένους προβιβασμούς. Οὐδέ δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὀρρωδεῖ νὰ θίξῃ τὰ κακῶς τεθέντα καὶ ὅτι θέλει νὰ στηρίξῃ ἐν ἐπιγνώσει ψευδὲς οἰκοδόμημα τὸ ὁποῖον ὤρθωσεν ὁ φθόνος καὶ τὸ δηλητήριον τῶν παρασκηνίων. Τουναντίον ἡ πρόθεσίς μου, πρόθεσις τοῦ πονοῦντος διὰ τὴν ναυτικὴν οἰκογένειαν, καθὸ ἀνήκοντος εἰς αὐτήν, πρόθεσις τοῦ αἰσθανομένου νὰ βαρύνῃ τοὺς ὤμους του, ὑπερτάτη ἐθνικὴ ὑποχρέωσις, ἵνα μὴ ἐν τῷ ἐγγὺς μέλλοντι ἡγηθῶσι τῶν θαλασσίων ἡμῶν δυνάμεων οἱ καταφώρως ὑποπεσόντες εἰς ἐπικινδύνους πλημμελείας, ἦτο νὰ ἐνισχύσω τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὸ ἔργον του καὶ νὰ τῷ ἀποκαλύψω πράγματα, ἅτινα ἐπιμελῶς ἀπεκρύβησαν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς διαλαλεῖ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἰπόντος, ὅτι ὁ κυβερνήτης τοῦ «Ἀβέρωφ» εἶναι ὁ μόνος προταθεὶς διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου κατ’ ἐκλογὴν πρό τινων μηνῶν. Διαλαλεῖ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀγνοεῖ τὰς κατηγορίας αἵτινες βαρύνουσιν αὐτόν, καὶ ἄρα, ἐνῷ εἶναι γεγονότα, σημειούμενα εἰς τὰ ἐπίσημα βιβλία τῶν πλοίων τοῦ Στόλου ἀπεκρύβησαν. Οὕτω τὴν ἐκφυγὴν τῆς τορπίλλης τοῦ «Ἀβέρωφ» τὴν σημειοῖ τὸ ἡμερολόγιον τῶν «Σπετσῶν», τὴν ἐμφαίνει τὸ μητρῷον τῶν τορπιλλῶν τοῦ «Ἀβέρωφ» καὶ τὴν ἀποδεικνύει ἡ ἔκθεσις τοῦ διοικητοῦ τῆς Ἴμβρου, ὅστις περιγράφει τὴν ἔκρηξίν της, ὅτε τὴν ἑπομένην, ἀρρύθμιστος καὶ πλανωμένη προσέκρουσεν ἐπὶ τῆς ἄκρας Κέφαλος. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν κλείστρων καὶ τῆς σιγῆς τοῦ πυρός, τοῦτο τεκμαίρεται ἐκ τῆς συγκρίσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βολῶν τοῦ «Ἀβέρωφ» κατὰ τὴν πρώτην ναυμαχίαν, πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν βολῶν ἑνὸς ἑκάστου τῶν παλαιῶν θωρηκτῶν. Ὁ «Ἀβέρωφ» ἔβαλε μὲ ὀκτὼ πυροβόλα ταχείας βολῆς 127 βολάς, ἐνῷ τὰ «Ψαρὰ» ἔβαλον κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, διαθέτοντα μόνον 4 πυροβόλα βραδείας βολῆς 92, αἱ «Σπέτσαι» 96 καὶ ἡ «Ὕδρα» 97. Ἄρα ὁ «Ἀβέρωφ» μὲ 8 πυροβόλα ταχείας βολῆς ἔδει νὰ βάλῃ κάτι πλέον τοῦ διπλασίου ἀριθμοῦ βολῶν. Τουλάχιστον 300 βολάς. Διατί ἐσίγησε; Ἀρρύθμιστα τὰ κλεῖστρά του ἐθερμάνθησαν καὶ ἐσφηνώθησαν. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν τρίτην κατηγορίαν. Κατὰ τὴν δευτέραν ναυμαχίαν τῆς 5 Ἰανουαρίου ὁ «Ἀβέρωφ» ἔβαλεν ἐντὸς 35 λεπτῶν, καθ’ ἃ διήρκεσεν ἡ ναυμαχία καὶ 1.55 καθ’ ὃ διάστημα ἐξηκολούθει ἡ δίωξις τοῦ ἐχθροῦ, ἀπὸ ἀποστάσεως 7–13 χιλ. μέτρων 785 βολάς. Ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα; Ὁ «Χαϊρεδὶν Μπαρμπαρόσα» ἐσημείωσεν 27 πυρκαϊὰς ἀπὸ βλήματα τῶν παλαιῶν θωρηκτῶν, ὡς εἶναι ἐξηκριβωμένον. Διατί αὐτὴ ἡ ἀστοχία; Διότι δὲν εἶχον ρυθμισμένα τὰ διαστημόμετρα, τὰ ὄργανα δι’ ὧν μετρᾶται ἡ ἀπόστασις τοῦ στόχου. Καὶ λέγουσι μὲν οἱ ἐν τῷ πλοίῳ ὅτι δὲν μετεχειρίσθησαν διαστημόμετρα, ἀλλ’ ὅτι ἔκαμον χρῆσιν μακρῶν καὶ βραχειῶν βολῶν. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀληθές, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀληθές, διότι μακρῶν καὶ βραχειῶν βολῶν δὲν δύναται νὰ κάμῃ τις χρῆσιν ἄνευ παρατηρητοῦ ἱσταμένου εἰς ἀπόστασιν ἀπὸ τοῦ ἄξονος τῆς βολῆς, διότι ὁ ἐπὶ τοῦ ἄξονος τῆς βολῆς ἱστάμενος, ὁ σκοπευτὴς δηλονότι, δὲν δύναται νὰ ἐξαγάγῃ συμπεράσματα. Σχετίσατε δὲ καὶ τὴν ἀκράτειαν αὐτήν τῶν βολῶν ἐντὸς 2½ ὡρῶν πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν 127 βολῶν τῆς πρώτης ναυμαχίας, διὰ νὰ πεισθῆτε ὅτι κάτι ἠμπόδισε τὸν «Ἀβέρωφ» νὰ βάλῃ πλείονας βολάς. Ταῦτα ἐκατηγόρησα, Κύριοι, καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἔξω, ἀπὸ τοῦ ἐλευθέρου δημοσιογραφικοῦ βήματος, μὲ τὴν πρόσθετον δήλωσιν, ὅτι δὲν θὰ ὠχυρούμην ὄπισθεν τῆς ἐκ τοῦ Συντάγματος παρεχομένης μοι ἀσυλίας, προκαλῶν οὕτω μήνυσιν ἐπὶ συκοφαντίᾳ, ἐὰν αἱ κατηγορίαι μου ἦσαν ἀβάσιμοι, ἀλλ’ ἀκριβῶς ἵνα ἀποδείξω τὴν ἀλήθειαν ἐπ’ ἀκροατηρίῳ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅμως, δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκε, δὲν εὐηρεστήθη νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ καὶ τότε ἔλαβον τὴν ἄγουσαν πρὸς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως τῆς παρελθούσης Πέμπτης, ἐπέδωκα εἰς τὸ Προεδρεῖον, συμφώνως πρὸς τὸ 68 ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἐπιστολήν μου, δι’ ἧς παρεκάλουν, ὅπως ἡ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἀναγραφομένη ναυτικὴ ἐπερώτησίς μου, ἀνεβάλετο διὰ τὴν προσεχῆ ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, συνεπείᾳ οἰκογενειακοῦ ἀτυχήματος, ὅπερ μὲ ἠνάγκασε καὶ ν’ ἀπόσχω τῆς συνεδριάσεως. Παραδόξως εἶδον τὴν ἑπομένην νὰ ἀναγράφηται εἰς τὰ Πρακτικά, ὅτι ἐζητήθη ὑπό τινων ἡ διαγραφὴ τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Τοῦτο θ’ ἀπετέλει κατάφωρον παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἂν ὅμως εὑρέθησάν τινες νομίζοντες, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀκουσθῶσι καὶ ὅσα ἄλλα μέλλουσι ἐν καιρῷ νὰ λεχθῶσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔδει καὶ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος νὰ ὑποδείξῃ εἰς αὐτοὺς ὅτι οὐδεὶς ἔχει τὸ ἠθικὸν ἀνάστημα νὰ παραβιάσῃ τὸ γραπτὸν τοῦτο συμβόλαιον δυνάμει τοῦ ὁποίου συνερχόμεθα ὑπὸ τὴν στέγην ταύτην οἱ Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἔδει νὰ ὑπομνήσῃ ἀκόμη, ὅτι οὐδ’ αὐτὴ ἡ πλειονότης τῆς Βουλῆς δύναται νὰ λάβῃ ἀπόφασιν προσκρούουσαν εἰς ῥητὰς διατάξεις τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου της, διότι τότε θὰ ἐσαλεύοντο οἱ θεμέλιοι λίθοι τοῦ οἰκοδομήματος τούτου,

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἡ ἐπερώτησίς σας ἀνεγράφετο εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς παρελθούσης συνεδριάσεως τῶν ἐπερωτήσεων, τότε δὲ καὶ ἀνεκοίνωσα πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν πρότασίν σας περὶ ἀναβολῆς. Εἶναι ἀληθές, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Κανονισμοῦ ὁ ἐπερωτῶν Βουλευτὴς δικαιοῦται ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἐπερώτησίν του διὰ μίαν συνεδρίασιν, ἐὰν ἐγγράφως ζητήσῃ τοῦτο· ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθέστερον, ὅτι ἡ Βουλὴ δικαιουμένη νὰ τροποποιήσῃ ἐν οἱᾳδήποτε στιγμῇ καὶ αὐτὴ τὸν Κανονισμόν, δύναται εἰς οἱονδήποτε θέμα νὰ πράξῃ τοῦτο. Ἐὰν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεσθε ἦτο ἀληθές, δὲν θὰ ἠδύνατο οὐδεμία ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ λάβῃ χώραν οὔτε ἀναστολὴ τοῦ ἐλέγχου οὔτε ἄλλου τινὸς ἐξ ὅσων ἀναγράφει ὁ Κανονισμός. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία ν’ ἀποφασίσῃ. Τοιαύτη ἑρμηνεία ἐδόθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐγὼ ὡς Πρόεδρος αὐτῆς τὴν ἐφήρμοσα.

§110Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀλλὰ σήμερον, Κύριοι, εὑρισκόμεθα πρὸ νέας φάσεως τῶν πραγμάτων. Τὸ σοβαρώτατον ζήτημα, περὶ ὃ ἀπασχολεῖται ἀπό τινος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὁ Τύπος, ἡ Δημοσία Γνώμη, ἡ Κοινὴ Συνείδησις, εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπερ καλεῖται νὰ ἐξετάσῃ τὰ κατὰ τὴν δρᾶσιν τοῦ Στόλου καὶ νὰ κρίνῃ περὶ τῆς τιμῆς καὶ τοῦ κύρους τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ. Ὄχι διότι νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκτεθῶσι δημοσίᾳ τὰ κατὰ τὴν δρᾶσιν τοῦ Στόλου, ἵνα μὴ οὕτω μειωθῇ ἡ αἴγλη τοῦ ἡμετέρου Ναυτικοῦ· τουναντίον ἐφρόνουν καὶ φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ εὐρεῖα ἐξέτασις, ἐξ ἐθνικῆς ὑποχρεώσεως. Τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν συνεχίζον τὰς ἐνδόξους παραδόσεις του ἔγραψε καὶ νέας χρυσᾶς σελίδας· συνεκόμισεν ἄφθονον τὴν δάφνην καὶ τὴν ἀπεθέσαμεν εἰς τὸν βωμὸν τῆς ἐθνικῆς τιμῆς. Ἀλλ’ ἂν τώρα, διὰ νὰ μὴ ἀνέλθωσιν ἐπάνω εἰς αὐτὸν τὸν βωμόν, ὅστις ἐθεμελιώθη μὲ τὸ πανάγιον αἷμα τῶν πεσόντων καὶ μὲ τὸν τίμιον ἱδρῶτα τῶν μοχθησάντων κατὰ τὸν Ἱερὸν Ἀγῶνα ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων, ἐνῷ οὗτοι ἀνέμενον ἐπὶ μακρὸν τὸ τέρμα τῶν πολεμικῶν γεγονότων διὰ νὰ ἐλπίσωσιν δικαιοσύνην, ἐκαπηλεύθησαν καὶ αὐτήν τὴν φιλοπατρίαν των, διὰ νὰ σπιλώσωσιν ἐκ τοῦ ἀφανοῦς τὰ ὀνόματα καὶ τὸ ἐπιστημονικὸν κῦρός των· ἂν τώρα, ἐπαναλαμβάνω, διὰ νὰ μὴ ἀνέλθωσιν ἐπάνω εἰς τὸν περίλαμπρον βωμὸν τῆς ἐθνικῆς τιμῆς καὶ στηθῶσιν εἴδωλα, διὰ νὰ καίῃ πρὸ αὐτῶν λιβανωτὸν εὐγνωμοσύνης τὸ Ἔθνος, ἦλθον ἐγώ, φύσει φιλελεύθερος, οὐχὶ δὲ κατ’ ἐπάγγελμα ἢ κατὰ περίστασιν τοιοῦτος, νὰ ἐπιχύσω τὴν πρώτην ἀκτῖνα τοῦ ἐκ τοῦ καταφώτου Θρόνου τῆς Ἀληθείας ἐκπορευομένου φωτός, διὰ ν’ ἀνεύρωμεν τίνες ἔδρεψαν τὰς δάφνας. Τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τίποτε ἀπὸ τὴν Δόξαν του. Ἡ δάφνη συνεκομίσθη ἄφθονος. Ὄχι λοιπὸν διὰ τοῦτο, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ἐκληφθῶ ὡς προτιθέμενος νὰ ἐπηρεάσω τοὺς σημερινοὺς δικαστάς, ἐπιφυλασσόμενος νὰ προσκομίσω ἐν καιρῷ ἐνώπιον ὑμῶν τὴν ζελατῖναν, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἐκαλλιεργήθησαν οἱ προβιβασμοὶ καὶ δι’ ὑποσχέσεως ἀμοιβαίας συνδρομῆς προήχθησαν ἓξ ἀνώτεροι ἀξιωματικοί, εὐθυνόμενοι διὰ τὴν μὴ λειτουργίαν τῶν κλείστρων, διὰ τὴν ἐκφυγὴν τῆς τορπίλλης, διὰ τὴν ἄστοχον κατανάλωσιν τῶν πυρομαχικῶν, διὰ τὴν μὴ ῥύθμισιν τῶν διαστημομέτρων, διὰ τὴν ἔξοδον τοῦ «Χαμηδιὲ» ἐκ τῶν στενῶν τῶν Δαρδανελλίων, διὰ τὸν ὑπὸ ἐχθρικῆς συμμορίας πλοίων βομβαρδισμὸν τῆς ὑπὸ τῶν ἡμετέρων κατειλημμένης Τενέδου, διὰ τὸ τρύπημα ἑνὸς ἐκ τῶν ἡμετέρων ἐλαφρῶν σκαφῶν, διὰ διοικητικὴν ἀνικανότητα, καὶ κατεπατήθησαν ἀρχαιότητες καὶ προήχθησαν εἰς Ναυάρχους πέντε ἀπόστρατοι, καὶ προήχθη ἀκόμη εἰς σημαιοφόρον εἷς μέθυσος ὑπαξιωματικός, εἰδεχθὴς τὸ θέαμα καὶ τὴν διανοητικὴν κατάστασιν, ἐπιφυλασσόμενος, ἐπαναλαμβάνω, νὰ προσκομίσω ἐνώπιόν σας ἐν καιρῷ τὴν ζελατίναν αὐτὴν καὶ νὰ σᾶς περιγράψω τὴν ἀγρίαν φαγοκύττωσιν, ἥτις ἀπεργάζεται τὴν ἀποσύνθεσιν τοῦ σώματος τοῦ ἐνδόξου Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ, θεωρῶ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς ἐμὲ ν’ ἀποσύρω τὴν ἐπερώτησίν μου.

§111Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Ψαρῶν ἀνῆλθεν ἐπὶ τὸ βῆμα ἵνα ἀποσύρῃ τὴν ἐπερώτησίν του, ὡς κατέληξεν εἰπών, ἐν τούτοις οὐδὲν ἄλλο ἔπραξεν εἰμὴ νὰ ἀναπτύξῃ, καὶ μάλιστα ἐν πλάτει τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν προυτίθετο νὰ κάμῃ. Εἰπὼν ὅτι θ’ ἀποσύρῃ τὴν ἐπερώτησίν του, ἀνέγνωσεν ὁλόκληρον τὸ περιεχόμενόν της καὶ ἐπερώτησε τὴν Κυβέρνησιν διατί δὲν ἔλαβε μέτρα καὶ δὲν διέταξεν ἀνακρίσεις δι’ ὅλας τὰς πράξεις ἢ τὰς παραλείψεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται ἐν τῇ ἐπερωτήσει του. Λυποῦμαι, διότι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής, δὲν γνωρίζω ἐκ τίνων λόγων ὁρμώμενος, θελήσας νὰ ἐπιτεθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καθ’ ὡρισμένου ἀξιωματικοῦ τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, οὐδὲν ἄλλο ἐπεζήτησε παρὰ νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἀμαυρώσῃ ὁλόκληρον τὴν δρᾶσιν τοῦ ἡμετέρου στόλου.

§112Λ. ΝΑΚΟΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν αὐτό.

§113Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Παρῆλθεν ἐπὶ τὸ βῆμα ἵνα ἀναπτύξῃ ὅτι τὸ Ναυτικόν μας δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, παρὰ σειρὰν σφαλμάτων, ἐνῷ πάντες γινώσκομεν ὅτι τὸ Ναυτικόν μας διεξήγαγε δύο ἐνδόξους ναυμαχίας. Ἀνέφερεν ὅτι διέφυγε τορπίλλη τις ἐκ τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ». Δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι τοῦτο ἀκριβές, διότι τοιοῦτό τι γεγονὸς δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἐν οὐδεμιᾷ ἐκθέσει ἀναφέρεται τοιοῦτό τι. Ἀλλὰ καὶ ἂν δεχθῶμεν πρὸς στιγμὴν ὅτι εἶναι ἀληθὲς τὸ γεγονὸς τοῦτο, δὲν εἶναι παρὰ ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ συμβῇ, διότι εἰς πᾶσαν ναυμαχίαν καὶ εἰς πᾶσαν δρᾶσιν πλοίων συμβαίνουσι τοιαῦτα γεγονότα. Ἐφ’ ὅσον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀνέθηκε τὴν διεκπεραίωσιν τοῦ πολέμου εἰς τὸν ἔνδοξον αὐτοῦ Ναύαρχον, δὲν ἔχει δὲ ἔκθεσιν ἐπιρρίπτουσαν οἱανδήποτε μομφὴν ἐναντίον ὡρισμένων ἀξιωματικῶν διὰ τὴν δρᾶσιν αὐτῶν ἐν τῷ πολέμῳ, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, λέγω, ἐμπιστευθὲν τελείως τὴν διεκπεραίωσιν αὐτοῦ εἰς τὸν Ναύαρχον Κουντουριώτην, οὐδένα ἔχει λόγον νὰ διατάξῃ ἀνακρίσεις ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ψαρῶν ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος, ἤθελε καταγγείλει τοιοῦτό τι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὀφείλω προσέτι νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἐρρίφθησαν τόσαι βολαὶ ἀνεπιτυχῶς ἐκ μέρους τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ». Ὅτι δὲ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, ἀποδεικνύεται καὶ ἐξ ἐπισήμων ἐκθέσεων μαρτυρουσῶν τὰς βλάβας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν τὰ ἐχθρικὰ πλοῖα.

§114Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη οὐδὲ διαψεύσεως τοῦ γεγονότος τούτου.

§115Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἀλλὰ λυποῦμαι, διότι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν Βουλευτής, ἀνελθὼν ἐπὶ τὸ βῆμα ἔρριψεν ὑπαινιγμὸν ὅτι πρὸ πάσης κρίσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ τῆς ἐπαρκείας τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν τοῦ Στόλου, ἤδη προεκρίθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ προβιβασθῶσιν, ἰδίως δὲ ὁ πλοίαρχος περὶ τοῦ ὁποίου ἀνέφερεν. Ἔχω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Ψαρῶν Βουλευτὴν ὅτι, ἐὰν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶχε τῷ ὄντι προκρίνει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦσαν οἱ μέλλοντες νὰ ὑποδειχθῶσι διὰ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Στόλου, δὲν θὰ εἶχε νὰ διστάσῃ πρὸ οὐδενός, διότι γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν Βουλευτὴς ὅτι εἶναι ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ προβαίνῃ εἰς προαγωγὰς εἰς ἀνωτάτους βαθμούς, χωρὶς νὰ ἀναμένῃ ὅπως ἐκδικάσῃ ὑποθέσεις ἄλλων ἀξιωματικῶν διατελούντων ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν. Κύριοι, μόλις ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, εὑρέθην πρὸ ὡρισμένων μομφῶν ἀποδιδομένων εἰς ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς τοῦ ἡμετέρου Στόλου. Εὑρέθην πρὸ διαρκοῦς παρακλήσεως, δικαίας ἄλλως τε, παρακλήσεως τῶν ἰδίων τούτων βαθμοφόρων, ὅπως κριθῶσι, καὶ ὅπως ἀποδειχθῇ ἂν τῷ ὄντι αἱ μομφαὶ αὗται ἔχουσιν ὑπόστασίν τινα. Δὲν θὰ λανθάνῃ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ψαρῶν Βουλευτὴν ὅτι τουλάχιστον εἰκοσάκις μὲ συνήντησε καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι, προκειμένου περὶ στενοῦ συγγενοῦς του, πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἂν εἶναι ναὶ ἢ ὄχι δίκαιαι αἱ ἀποδιδόμεναι εἰς αὐτὸν μομφαί. Ἐπίσης δὲ καὶ ἄλλοι ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ ἤρχοντο καθημερινῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ μοὶ ὑπέβαλλον τὴν δικαίαν αἴτησιν, ὅτι πρέπει νὰ λήξῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ καθορισθῇ ἡ θέσις των. Τί ἄλλο ἠδυνάμην νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν εἰμὴ τὴν ἀνάθεσιν τῶν κρίσεων περὶ τῆς ἐπαρκείας τῶν προσώπων τούτων εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, δεδομένου ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Σώματι τοῦ Ναυτικοῦ ἀνώτεροι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦσαν οἱ φυσικοὶ κριταί των; Πλὴν τοῦ ναυάρχου κ. Κουντουριώτου οὐδεὶς ἄλλος ἀνώτερος ἀξιωματικὸς ὑπάρχει τὴν στιγμὴν ταύτην, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ μέρος τοιούτου τινὸς Συμβουλίου. Εἶναι δὲ φυσικὸν ὅτι ὑπάρχοντος μόνον τοῦ κ. Κουντουριώτου, τοῦ ἀποδώσαντος τὰς ἐλλείψεις ταύτας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ τοιοῦτον Συμβούλιον, ἀποτελούμενον μόνον ἀπὸ τὸν ἕνα τοῦτον. Δὲν ἐθεωρήθη δὲ σκόπιμον νὰ παραπέμψωμεν τὴν ἐκδίκασιν τῶν τοιούτων ὑποθέσεων εἰς ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς, διότι, νομίζω, ὅτι τοιοῦτό τι Συμβούλιον, δὲν θὰ ἦτο ἀποκλειστικῶς εἰδικὸν νὰ ἐκδικάσῃ τὰς κατὰ θάλασσαν ταύτας διαφορὰς, διὰ τοῦτο εἰσηγήθην εἰς τὴν Βουλὴν τὸ μέτρον, ὅπως αἱ ὑποθέσεις τῶν ἀξιωματικῶν τούτων ἐπιδικασθῶσιν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως καὶ συναινοῦντος, κατὰ τὰς δηλώσεις του, καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Ψαρῶν, ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἡ λύσις αὕτη ὡς ἡ πλέον δικαία. Ἀλλὰ σήμερον, ἐπὶ τῇ βάσει διαδόσεων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει φημῶν, ἔρχονται καὶ καταγγέλλουσιν ὅτι κακῶς ἐπράξαμεν ἀναθέσαντες εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὰ τῆς ἀναθέσεως τῶν ἀνωτάτων διοικήσεων τοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὰ πρόσωπα ταῦτα. Πρέπει νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τοὺς κυρίους αὐτοὺς καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ δύο ταῦτα ζητήματα δὲν συνδέονται. Ἄλλο ἡ κρίσις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ τῆς ἐπαρκείας τῶν ὑπὸ κρίσιν ἀξιωματικῶν καὶ πλοιάρχων, καὶ ἄλλο αἱ μέλλουσαι προαγωγαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναπόφευκτον νὰ τελεσθῶσι διὰ τὴν ἀνωτάτην διοίκησιν τοῦ Ναυτικοῦ. Πρέπει νὰ καταστῇ γνωστὸν ὅτι δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς τυχὸν ἀθωώσεως τῶν ὑπὸ κρίσιν ἀξιωματικῶν τὸ γεγονὸς ὅτι κατ’ ἀνάγκην καὶ μοιραίως πρέπει νὰ γίνωσιν αἱ προαγωγαί. Πρέπει νὰ καταστήσω γνωστὸν καὶ ὅτι τὰ προσόντα τῶν ὑπὸ κρίσιν ἀξιωματικῶν κατὰ τὴν δρᾶσιν αὐτῶν καὶ ἐν καιρῷ εἰρήνης καὶ ἐν καιρῷ πολέμου, μετὰ πάσης ἐπιμελείας πρέπει νὰ ἀναζητηθῶσιν, ἵνα κατόπιν αὐστηροτάτης κρίσεως ἀποδώσωμεν τὴν δικαιοσύνην εἰς τοὺς ἀνωτάτους αὐτοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ὁδηγοῦσι τὸ Ναυτικὸν ἡμῶν εἰς τὸν πόλεμον. Δὲν πρέπει ἑπομένως νὰ συνδέωνται τὰ ζητήματα ταῦτα πρὸς ἄλληλα, διότι ἄλλο, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἡ κρίσις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τῶν ὑπὸ κρίσιν ἀξιωματικῶν καὶ ἄλλο αἱ προαγωγαὶ τῶν Ναυάρχων. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως συναινέσῃ νὰ μὴ ἐπεκταθῇ περαιτέρω ἡ συζήτησις ἡ ὁποία ἀσκόπως θὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν πραγμάτων τούτων. Ἀρκεῖ μόνον νὰ κάμω καὶ πάλιν τὴν δήλωσιν ταύτην, ὅτι δὲν ἀποδέχομαι διόλου τὰς μομφὰς τὰς ὁποίας ἐπέρριψε κατὰ τῆς δράσεως τῶν ἀξιωματικῶν ἡμῶν κατὰ τὸν πόλεμον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν Βουλευτής.

§116Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλήν, ὅπως συναινούσης καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν θέματος.

§117ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ δοθῇ πέρας εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσητε σεῖς μόνον, κύριε Βουλευτά, ἴσως τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο δυνατόν. Ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι μὴ ζητήσωσι καὶ ἄλλοι τὸν λόγον.

§118Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν πιστεύω. Ὁ μόνος ὅστις δύναται ἴσως νὰ δευτερολογήσῃ εἶναι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν Βουλευτής.

§119Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μετὰ τὴν δήλωσίν μου ὅτι ἀποσύρω τὴν ἐπερώτησίν μου, δηλῶ ὅτι δὲν θέλω δευτερολογήσει.

§120ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁπωσδήποτε προτιμότερον εἶναι νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν.

§121Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἐλέγοντό τινα συντελεστικὰ πρὸς τὸ ζήτημα, ἐν σχέσει πρὸς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως, διότι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀφῆκε μερικὰ κενά. Πρέπει νὰ μὴ μείνῃ ἡ κοινὴ συνείδησις ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ «Ἀβέρωφ» ἔμεινεν ἄοπλος.

§122Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ἐρρίφθησαν μομφαὶ ἐναντίον ἐνδοξοτάτου πλοίου καὶ ἐναντίον ἀξιωματικῶν ἐντιμοτάτων. Δὲν ἔχει νὰ πάθῃ τίποτε τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν ἐκ τῆς συζητήσεως.

§123ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ἐζήτησε νὰ τῷ ἐπιτραπῇ ὅπως λάβῃ τὸν λόγον. Ἡ αἴτησίς του φαίνεται δικαία, διότι εἶναι ἀναμεμιγμένη ἡ δρᾶσίς του εἰς τὴν ἐνέργειαν ἐκείνην περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Ψαρῶν. Ἐν τούτοις παρεκάλεσα αὐτὸν νὰ μὴ ὁμιλήσῃ, διότι ἀκριβῶς νομίζω ὅτι ἐν τῷ κοινῷ συμφέροντι ἔπρεπεν ἡ συζήτησις αὐτὴ νὰ μείνῃ ἕως ἐκεῖ. Ἔρχεται ὅμως κατόπιν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας Βουλευτὴς ζητῶν νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις, διότι ἐπεδόθησαν μομφαὶ κατὰ τοῦ ἐνδόξου πλοίου μας, κατὰ τοῦ ἐνδόξου στόλου μας, κατὰ τοῦ ἐνδόξου Ναυάρχου μας. Κύριοι, δὲν νομίζω ἀναγκαίαν τὴν ἐπέκτασιν τῆς συζητήσεως, διότι χωρὶς οὐδένα νὰ θέλω νὰ θίξω οὔτε βέβαια τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Ψαρῶν, δύναμαι ὅμως νὰ εἴπω, βέβαιος ὢν ὅτι ἐκπροσωπῶ τὸ φρόνημα ὅλης τῆς Βουλῆς, ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπ’ αὐτοῦ ἐφ’ ὅσον ἀπηυθύνοντο εἰς κατηγορίας κατὰ τοῦ νικηφόρου Ναυάρχου δὲν εὗρον οὐδεμίαν ἀπήχησιν εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εὗρον οὐδεμίαν ἀπήχησιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι, κάποιος ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν καθ’ ἣν στιγμὴν ἠγόρευεν ὁ κ. βουλευτῆς ἐκ Ψαρῶν, μοὶ ἔλεγεν ὅτι ἡ αὐτὴ σημασία δίδεται εἰς τὰ λεγόμενα ὑπ’ αὐτοῦ, ὡς ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἐδίδετο ἐὰν ἔλεγέ τις μοὶ ἐκέρδισε μίαν ὑπόθεσιν ὁ δικηγόρος μου, ἀλλ’ ἔχω νὰ τῷ κάμω ἐπικρίσεις διὰ τὸν τρόπον καθ’ ὃν μὲ ὑπερήσπισεν. Κύριοι, μὴ νομίζετε ὅτι διὰ τῆς εἰκόνος ταύτης ὑποβιβάζεται ἡ δόξα, ἣν συνεκόμισεν ὁ στόλος μας ἐκ τῶν νικῶν του. Ἀληθῶς ὁ στόλος ἐνίκησεν εἰς δύο ἐνδόξους ναυμαχίας, αἱ ὁποῖαι πραγματικῶς ἀποτελοῦν σελίδας ἐνδόξους τῆς νεωτέρας ἱστορίας μας ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς, ὑπ’ αὐτὸν τὸν ναύαρχον. Νομίζω ὅτι οἱαδήποτε προσπάθεια ὅπως ἀμαυρωθῇ τὸ γενόμενον ἔργον, εἶναι τόσον ματαία, ὥστε δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ ἀποδώσωμεν τὴν σπουδαιότητα ἐκείνην τὴν ὁποίαν θὰ ἀπεδίδομεν, ἐὰν ἐκρίνομεν ἀναγκαῖον νὰ γενικεύσωμεν τὴν συζήτησιν ὅπως ὑπερασπίσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν ἀνάγκην ὑπερασπίσεως.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς ἔχει τὸν λόγον περὶ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ Γεωργαντοπούλου.

§125Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ἔλαβον δύο ἐπιστολάς, τὰς ὁποίας ἀντὶ πάσης ἄλλης ἀναπτύξεως θὰ ἀναγνώσω εἰς ἐπήκοον τῆς Βουλῆς καὶ ἰδίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν (ἀναγινώσκει)· «Δερβένιον κλπ. Κύριε Κροκιδᾶ, ἐρωτῶ νὰ μάθω, ὁ υἱός μου Τάκης Γεωργαντόπουλος, τελειόφοιτος τῆς Νομικῆς, χωρὶς νὰ λάβῃ ἀναβολὴν κατατάξεως κατετάχθη εἰς τὸν στρατὸν ὡς κληρωτὸς τοῦ 1910. Εἰς τὴν μάχην τοῦ Σαρανταπόρου ἔγινε λοχίας, εἰς δὲ τὴν μάχην τοῦ Κιλκὶς ἀνθυπασπιστὴς λόγῳ ἀνδραγαθίας. Αὐτός, ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ 6ου λόχου ἔμεινεν ἀποκρούων τὴν προέλασιν τῶν Βουλγάρων, ἔδωκε δὲ τὸν καιρὸν εἰς τὸ 7ον Σύνταγμα νὰ ἀνασυνταχθῇ καὶ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν μάχην καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἡ νίκη. Τώρα ἡ ἡλικία του ἀπελύθη, αὐτὸν δὲ τὸν κρατοῦν εἰς τὸ Κρούσοβον–Ράνη Βροντοῦ Μακεδονίας εἰς τὸ 16ον Σύνταγμα. Διατί; Τουλάχιστον δὲν τὸν φέρουσιν εἰς τὰς Ἀθήνας; Ἔπρεπε νὰ κάμῃ τὸν ἄρρωστο καὶ νὰ μείνῃ ὁπλίτης διὰ νὰ ἔχῃ ἀπολυθῇ; Νὰ μοῦ ἀπαντήσητε. Ὁ φίλος Σας Γεωρ. Γεωργαντόπουλος». Τί νὰ τῷ ἀπαντήσω;

§126ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ μοὶ πέμψητε τὴν ἐπιστολὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐγώ, διὰ νὰ τῷ ἀπαντήσητε καὶ σεῖς.

§127Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Αὐτὸ θὰ κάμω. Ἡ δευτέρα εἶναι ἐκ τῶν φυλακῶν Θεσσαλονίκης (ἀναγινώσκει) «Θεσσαλονίκη κλπ. Κύριε Βουλευτά, πέρυσι τὴν Λαμπρὴν κατὰ κακήν μου τύχην ἐφιλονείκησα μὲ κἄποιον δεκανέα, ὁ ὁποῖος μὲ κατήγγειλεν ἐπὶ ἐξυβρίσει. Τὴν ἐποχὴν δὲ ποῦ ἀπελύοντο αἱ ἡλικίαι, δηλαδὴ κατὰ τὰς 13 Νοεμβρίου, μὲ συνέλαβον καὶ ἀπὸ τότε εὑρίσκομαι εἰς τὰς φυλακὰς χωρὶς νὰ ἔχω δώσει οὔτε ἀνάκρισιν. Παρευρέθην καὶ εἰς τοὺς δύο πολέμους χωρὶς νὰ λείψω οὔτε ὥρα καὶ εἶναι πρᾶγμα ἄδικον, κ. Βουλευτά, αὐτὸ ποῦ γίνεται εἰς ἐμένα, νὰ βρίσκωμαι εἰς τὰς φυλακάς. Μάθε ὅτι εἶμαι οἰκογενειάρχης καὶ θὰ σοῦ χρεωστῶ μεγάλην εὐγνωμοσύνην. Κωνστ. Ρίσκας». Παρακαλῶ τί θὰ γίνῃ αὐτός, τί νὰ τῷ ἀπαντήσω; Εἶχον νὰ ὁμιλήσω καὶ περὶ τῶν συντάξεων, ἀλλὰ μὲ προέλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβαλὼν ἀληθῶς σπουδαιότατον νομοσχέδιον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελέντζας ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῶν μὴ κατατεθέντων ἐγγράφων τῶν σχετιζομένων μὲ τὴν τιμωρίαν τοῦ ταγματάρχου Γραβάνη.

§129Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν θέλω νὰ θέσω ἐν ἀμφιβόλῳ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τιμωρῇ ἀξιωματικούς, οὔτε ἐν προκειμένῳ νὰ θέσω ἐν ἀμφιβόλῳ τὸ δίκαιον τῆς ἐνεργείας αὐτοῦ. Ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ τὸ ἔγγραφον διὰ νὰ γνωρίσω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἐτιμωρήθη ἄνευ ἀπολογίας, νομίζω δὲ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐπανέλθῃ ἐκ τῆς ἀργίας καὶ διὰ τὰς ἄλλας αὐτοῦ ἀρετάς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν δρᾶσιν αὐτοῦ κατὰ τὸν πόλεμον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω θερμῶς, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀκυρώσητε τὸ Διάταγμα τὸ τῆς ἀργίας αὐτοῦ.

§130ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ὁ ἀξιωματικὸς δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ προσκληθῇ εἰς ἀπολογίαν διὰ νὰ τῷ ἐπιβληθῇ ποινή, ἀλλὰ μόνον μετὰ τὴν πάροδον τῆς ποινῆς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν τροποποίησιν. Μοὶ ἐζητήσατε τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, φαίνεται ὅτι καθ’ ἣν ἡμέραν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ἡ ἐρώτησίς σας, ἐλείπετε καὶ διεγράφη χωρὶς νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§131Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν τὸ ἐζήτησα δι’ ἐρωτήσεως ἐγγράφως.

§132ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἀπόφασίς μου εἶναι νὰ μὴ καταθέσω τὰ ἔγγραφα, διότι δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἐξυπηρετεῖτο τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος. Ἄν αἱ πειθαρχικαὶ διώξεις τῶν ἀξιωματικῶν ἐφέροντο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐγίνοντο ἀντικείμενον δημοσίων συζητήσεων, ἀλλοίμονον! Ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἤθελε κρίνει ὅτι δι’ ἐπανειλημμένων τιμωριῶν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔφερεν ἀναστάτωσιν, ἠμπορεῖ μόνον τοιαύτη ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ γίνῃ ἐπίκρισις· ἀλλ’ ἀφήσατε σᾶς παρακαλῶ τὰς πειθαρχικὰς τιμωρίας, διότι αὗται δὲν δύνανται νὰ γίνωνται ἀντικείμενον δημοσίας συζητήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράκλησιν, ὅπως ἄρω τὸ μέτρον διότι δὲν ἐπηκολούθησε μετὰ τὴν εἰς ἀργίαν μετάθεσιν δικαιολογία, λυποῦμαι μὴ δυνάμενος νὰ δεχθῶ αὐτήν.

§133Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Αὐτὴ ἡ ποινὴ δι’ ἕνα ἀξιωματικὸν παραμένει καὶ ἂν ἀνακληθῇ τὴν ἑπομένην ἡμέραν.

§134ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δύναμαι ὅμως νὰ ὑπομνήσω ὅτι προσεχῶς ἑορτάζονται γεγονότα καὶ ἐλπίζω ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην νὰ διορθωθῶσιν ὅλα αὐτά.

§135Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πρόκειται περὶ ἀξιωματικοῦ προσενεγκόντος πολλὰς ὑπηρεσίας.

§136Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι ὀλίγον ζωηρός, ἀλλ’ εἶναι τίμιος.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μουζάκης καὶ ὁ κ. Κ. Λομβάρδος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως τὸ εὐεργέτημα τῶν ἀπολυθεισῶν κλάσεων τῶν ἐν ἀρχῇ τοῦ κληρωτικοῦ πίνακος 1912 καὶ 1913, ἐπεκτείνῃ καὶ εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἐδηλώθησαν μετὰ τὴν κλήρωσιν τοῦ 1913 καὶ 1914 καὶ κατετάγησαν ὡς ἐθελονταὶ πρὸ τοῦ δευτέρου πολέμου, καὶ οἵτινες εὑρίσκονται ἐν ἀρχῇ τοῦ κληρωτικοῦ πίνακος τοῦ 1915, ἑπομένως ἔχουσι τὴν ἰδίαν ὑπηρεσίαν ἢ καὶ περισσοτέραν τὴν ὁποίαν καὶ οἱ παραλειφθέντες, οἱ ἐν ἀρχῇ τοῦ κληρωτικοῦ πίνακος τοῦ 1913 καὶ οἵτινες ἀπελύθησαν ἤδη, ἀνήκουσι δὲ εἰς τὰς ἀπολυθείσας κλάσεις».

§138ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διετύπωσα τροπολογίαν σύμφωνα μὲ τὴν γνώμην τῶν ἐπερωτώντων, τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσω νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως εὐαρεστούμενος λάβῃ ἓν οἱονδήποτε μέτρον πρὸς κανονισμὸν τῆς θέσεως τῶν ἐν Ἀμερικῇ διαμενόντων ἀνυποτάκτων, οἵτινες εἴτε ἐλλείψει μέσων εἴτε ἐξ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν τῶν Προξενικῶν ἀρχῶν, πάντως δὲ ἐκ λόγων ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς των, προσῆλθον ὀλίγον βραδύτερον τῆς τεταγμένης προθεσμίας μετέσχον τοῦ κατὰ τῆς Βουλγαρίας πολέμου, καθ’ ὃν πολλοὶ τούτων καὶ ἐτραυματίσθησαν, προσφέρονται δὲ νὰ καταβάλωσι καὶ οἱονδήποτε εὔλογον ἀντισήκωμα πρὸς ἐξαγορὰν τῆς πέρα τοῦ ἔτους ὑποχρεώσεώς των».

§140ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιβάλλεται νὰ φέρω νομοσχέδιον περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Πουλιάσης «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως λάβῃ μέτρα τινὰ πρὸς περίθαλψιν τῶν ἑκάστοτε προσβαλλομένων τὰς φρένας, ἀφοῦ δὲν δύνανται ἐλλείψει χώρου, ὡς δηλοῖ τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου, νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὸ Φρενοκομεῖον. Φρονεῖ δ’ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ τάχιστα ἓν μέτρον διὰ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους, πολὺ δὲ περισσότερον καθόσον ὑπάρχουσι πολλοὶ ἐπίστρατοι παθόντες ἐν πολέμῳ. Νὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ λυπηρὸν θέαμα, τοῦ νὰ βλέπωμεν φρενοβλαβεῖς νὰ περιφέρωνται εἰς τοὺς δρόμους εἰς τὴν ἐλεεινὴν ἐκείνην κατάστασιν, ἐνίοτε δὲ καὶ ἀπολύτως γυμνούς, καὶ νὰ ἐνοχλῶνται ἀπὸ τοὺς ἀγυιόπαιδας, νὰ ἀναγκάζηται δὲ ἡ Ἀστυνομία νὰ συλλαμβάνῃ αὐτοὺς καὶ νὰ τοὺς ἐγκλείῃ εἰς τὸ κρατητήριον. Νομίζει ὅτι ἡ Πολιτεία ἔχει στοιχειώδη ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τούτων, ἀφοῦ μάλιστα οἱ ἀτυχεῖς αὐτῶν συγγενεῖς προσφέρονται, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, νὰ καταβάλλωσι τὰς ἀπαιτουμένας δαπάνας διὰ τὴν περίθαλψιν αὐτῶν».

§142ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι ὀρθοτάτη, πρὸ πολλοῦ δ’ ἔχω προβῆ εἰς σχετικὰς ἐνεργείας.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας, ὅπως κάμῃ συστάσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§144Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔχω νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ἢ μᾶλλον νὰ φέρω εἰς γνῶσιν αὐτῆς ὅτι ὑπάρχουσι τραυματίαι τοῦ πολέμου δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι διωρισμένοι εἰς ἐπαρχίας ἀλλ’ ἔχουσιν ἀνάγκην ἠλεκτροθεραπείας καὶ μηχανοθεραπείας. Τὰ μέσα ἐν ταῖς ἐπαρχίαις δὲν εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ κάμωσι τὴν θεραπείαν αὐτήν. Ἐζήτησαν ἄδειαν, ἐχορηγήθη εἰς αὐτοὺς ἑνὸς μηνὸς ἀναρρωτική, ἀλλὰ κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἰατρῶν δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος αὐτὸς πρὸς θεραπείαν καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν διοικητικῶς νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς ὑπηρεσίαν ἐν Ἀθήναις ἀλλ’ οὔτε ἄδειαν νὰ λάβωσι μεγαλειτέραν, διότι τότε στεροῦνται τῶν ἀποδοχῶν των. Ζητοῦσι λοιπὸν νὰ κατασταθῇ δυνατὸν ὥστε νὰ λάβωσιν ἐξαιρετικῶς οἱ τραυματίαι τοῦ πολέμου οἱ ἔχοντες τοιαύτην ἀνάγκην, ἓξ μηνῶν ἄδειαν μὲ πλήρεις ἀποδοχὰς διὰ νὰ μείνωσιν ἐν Ἀθήναις πρὸς θεραπείαν. Θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένον μάλιστα νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σταλῶσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς ἐντελεστέραν θεραπείαν, ἀλλ’ ἀρκοῦμαι εἰς τοῦτο διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια. Τρεῖς ἢ τέσσαρες εἶναι ὅλοι.

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ περισσότεροι ἐὰν ἦσαν, εἶναι δικαία ἡ αἴτησίς των καὶ θὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης «παρακαλεῖ, ὅπως διὰ νόμου μεταρρυθμισθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νόμου περὶ Κοινοτήτων, ἵνα κατορθωθῇ νὰ διορίζωνται εἰς Κοινοτικὰς θέσεις τραυματίαι καὶ ἂν ἀκόμη εἶναι συγγενεῖς συμβούλων».

§147ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ ζήτημα δύναται νὰ συζητηθῇ ἐν τῷ σχετικῷ νομοσχεδίῳ, ὅπερ θὰ εἰσαχθῇ περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ Κοινοτήτων.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τέλος πάντων τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας νὰ ἀνεύρωσι τὰ σχετικὰ καὶ πληρωθῶσι τὰ τελείως ἐξηλεγμένα τὰ ὀφειλόμενα εἰς διαφόρους προμηθευτὰς τροφῶν καὶ νομῆς ἐξ ἐπιτάξεων ἐν Λαμίᾳ κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν».

§149ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διέταξα νὰ γίνῃ ἡ πληρωμή.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς ταχυτέρας διεκπεραιώσεως τῶν εἰς χεῖρας τῆς ἐνταῦθα ἀνακριτικῆς ὑπηρεσίας εὑρισκομένων ποινικῶν δικογραφιῶν, ἀφορωσῶν διαφόρους ὁπλίτας, ὑπαξιωματικοὺς καὶ ἀξιωματικούς, καὶ ὡρισμένως τὴν περάτωσιν τῆς ὑποθέσεως κατὰ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ Σοφιανοπούλου Ἰωάννου, συγκατηγορουμένου μετ’ ἄλλων ἐπὶ δῆθεν καταχρήσει ποσοῦ οὐχὶ ἀνωτέρου τῶν 50 δραχμῶν καὶ διατελοῦντος ἐν προφυλακίσει ἀπὸ ἑνὸς ὁλοκλήρου ἔτους, ἕνεκα τῆς ὀλιγωρίας τῶν ἁρμοδίων».

§151ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασίν σας, κ. Βουλευτά. Οἱ κ. κ. Σ. Τσακόπουλος, Σ. Σακελλαριάδης, Ε. Δηληγιάννης καὶ Π. Σπυράκης «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν ταχεῖαν σύστασιν παραρτήματος Στρατολογικοῦ γραφείου ἐν Τριπόλει πρὸς διευκόλυνσιν τῶν στρατολογικῶν ὑποθέσεων πάντων τῶν κατοίκων τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας».

§152ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω συνεννοηθῆ μετὰ τῆς Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας διὰ νὰ ἴδω τί εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσιν, ὅσον ἀφορᾷ ἀκριβῶς αὐτά.

§153Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ τοῦ Μεσολογγίου, κύριε Πρόεδρε.

§154ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι μόνον ἐκεῖ. Ἡ ἀπάντησις θὰ εἶναι γενικωτέρα.

§155Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἐπιτελείου.

§156ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπὸ τὰ πρῶτα μάλιστα. Θὰ εἶναι γενικῶς διὰ τὴν Σπάρτην, διὰ τὸ Μεσολόγγιον, δι’ ὅλα.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελέντζας «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἐν τῇ εὐεργετικῇ διατάξει τῆς δωρεὰν σπουδῆς ἐν τῇ Σχολῇ τῶν Εὐελπίδων, συμπεριλάβῃ καὶ τὸν εὔελπιν Νικόλ. Δουδουμόπουλον, λοχίαν τοῦ στρατοῦ, ὅστις καταταχθεὶς ὡς ἐθελοντὴς τὴν 9ην Ἰανουαρίου 1913 μετέσχε τοῦ Ἑλληνοβουλγαρικοῦ πολέμου καθ’ ὃν ἐτραυματίσθη».

§158Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, τὴν σύστασιν αὐτήν, κ. Ὑπουργέ.

§159ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Γ. Μαυρομιχάλης καὶ Πετροπουλάκης «συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ συμπληρώσῃ τὰ ἐν Λακωνίᾳ Ἑλληνικὰ σχολεῖα, διορίζων ἐν αὐτοῖς τοὺς ἐλλείποντας ἑλληνοδιδασκάλους, καθόσον τὰ πλεῖστα τούτων, ὡς τὸ τοῦ Λεβετζόβου καὶ ἄλλα, ἀπὸ διετίας λειτουργοῦσι μὲ ἕνα μόνον διδάσκαλον, ὅστις πολὺ φυσικὸν εἶναι νὰ μὴ ἐπαρκῇ εἰς τὴν διδασκαλίαν τῶν μαθημάτων καὶ τῶν τριῶν τάξεων πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν ἐν αὐτοῖς φοιτώντων μαθητῶν».

§161Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θέλω προβῆ εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διατάξῃ τὸν ταμίαν Μαντινείας νὰ μετριάσῃ τὴν ὑπερβολικὴν αὐστηρότητα, μεθ’ ἧς τὰ ὄργανά του εἰσπράττουσι τοὺς φόρους τοῦ Δημοσίου ἀνὰ τὴν ὁμώνυμον ἐπαρχίαν, καὶ ἰδίως εἰς τὴν κωμόπολιν Βερζοβᾶ ὅπου προέβησαν εἰς κατασχέσεις κινητῶν, ὀφειλετῶν ὑπηρετούντων ἐν τῷ στρατῷ ἢ ἐσχάτως ἀπολυθέντων μετὰ μακρὰν ἔνδοξον ὑπηρεσίαν».

§163ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Διετάχθη ὁ ταμίας νὰ φερθῇ κατὰ ἠπιώτερον τρόπον.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελέντζας «ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνες οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκεν ἐνῷ διὰ τῆς ἀπὸ 18 Φεβρουαρίου 1914 προσκλήσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐκλήθησαν πρὸς μονιμοποίησιν 177 ἔφεδροι ἀνθυπίατροι, ἅτε κεκτημένοι τὰ ὑπὸ τῶν ἄρθρ. 1 καὶ 3 τοῦ νόμου 143 προσόντα, κατὰ τὴν ἀπὸ 7 Μαρτίου ἐ. ἔ. πρόσκλησιν, ἐκλήθησαν μόνον 58 τοιοῦτοι, τινὲς τῶν ὁποίων δὲν κέκτηνται τὰ ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρω νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα».

§165ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅπως κατορθωθῇ νὰ τακτοποιηθῶσι τὸ ταχύτερον αἱ ἀπαιτούμεναι διατυπώσεις μὲ τὴν μονιμοποίησιν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἔκρινεν ἐνδεδειγμένον νὰ προσκαλέσῃ πάντας τοὺς ἐφέδρους ἰατροὺς τοὺς ζητήσαντας νὰ μονιμοποιηθῶσιν ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις, διότι ὡς γνωρίζετε, ἐνῷ περὶ τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν θὰ ἀποφανθῇ τὸ Ὑπουργεῖον ἄνευ ἄλλου τινὸς διαγωνισμοῦ, διὰ τοὺς ἐφέδρους ἰατροὺς θὰ ἀποφανθῇ μετὰ τὸν γενησόμενον διαγωνισμόν. Ἔσπευσεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καλέσῃ πάντας, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ διεβιβάσθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὁ πίναξ τῶν προακτέων, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων, ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Εἰς τὸν πίνακα Β τῶν ἐφέδρων ἰατρῶν ὑπῆρχον τὰ ὀνόματα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τελικῶς ἤδη ἐκλήθησαν νὰ μετάσχωσι τοῦ διαγωνισμοῦ, ἀφοῦ οἱ ἄλλοι κατὰ τὸν κείμενον νόμον, δὲν δικαιοῦνται νὰ μονιμοποιηθῶσι. Διὰ τοῦτο ἔσπευσα νὰ πληροφορήσω ὑμᾶς ὅτι θὰ περιορισθῇ ὁ διαγωνισμὸς μεταξὺ τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ πίνακι Β. Τοῦτο ἐξηγεῖ διατί προσεκλήθησαν ἐκεῖνοι μεταξὺ τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμός. Εἰς τὸν πίνακα Β. ἀναγράφονται καὶ 6–7 ἔφεδροι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέσχον τῆς ἐκστρατείας καὶ ἑπομένως δὲν δικαιοῦνται νὰ διαγωνισθῶσι. Ἐκλήθησαν νὰ διαγωνισθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν πίνακα Β.

§166Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Γνωρίζετε πόσος εἶναι ὁ ἀριθμός; Ἐγὼ νομίζω ὅτι ὁ ἀριθμὸς περιορίζεται κατόπιν τῆς ἀφαιρέσεως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κακῶς προὐτάθησαν ὡς μὴ μετασχόντες τῆς ἐκστρατείας. Ὁ ἀριθμὸς περιορίζεται εἰς 20–25 καὶ ἑπομένως θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ μονιμοποιήσεως καὶ ἄλλων, διότι θὰ εἶναι ἄτοπον 20 ὑγειονομικοὶ ἰατροὶ νὰ μονιμοποιηθῶσι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ὁλόκληρος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν νὰ τεθῇ ἐκτὸς μονιμοποιήσεως, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχομεν τόσους ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐὰν δὲν παρέσχον μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸν πόλεμον οὐχ ἧττον ἠσκήθησαν καὶ θὰ εἶναι ἀνώτεροι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον.

§167Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ πίναξ Β, ὁ καταρτισθεὶς παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων προτοῦ τηρηθῶσιν αἱ διατυπώσεις τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 διὰ τοὺς ἐφέδρους ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικούς, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ νόμιμον κῦρος.

§168ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ποῖαι διατυπώσεις;

§169Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀμέσως θὰ σᾶς εἴπω. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἀναφέρει τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα κέκτηνται γενικῶς πάντες οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ διὰ νὰ μονιμοποιηθῶσιν, εἰς αὐτὸ δὲ συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ ἔφεδροι ἰατροί. Ἔρχεται κατόπιν τὸ ἄρθρον 2 τὸ ὁποῖον λέγει (ἀναγινώσκει), ὅτι ἡ μονιμοποίησις τῶν ἐφέδρων γίνεται κατόπιν προτάσεως περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τῶν μετασχόντων τῆς ἐκστρατείας παρὰ τῶν σωματαρχῶν· δηλαδὴ τὰ σώματα θὰ στείλωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν προτάσεις περὶ μονιμοποιήσεως, καὶ μετὰ τοῦτο θὰ στείλῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων τὴν πρότασιν ταύτην.

§170ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ αἴτησις περὶ μονιμοποιήσεως οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν.

§171Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αἰτήσεως. Πρόκειται περὶ προτάσεως τῶν σωματαρχῶν πρὸς μονιμοποίησιν.

§172ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὔτε αὐτὸ ἔχει σχέσιν.

§173Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Προηγεῖται ἡ πρότασις περὶ μονιμοποιήσεως ἥτις ἀποστέλλεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τὴν πρότασιν εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων διὰ νὰ σχηματισθῇ ὁ πίναξ Β δι’ ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς. Ἀλλ’ ἔρχεται τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου καὶ λέγει· οἱ ὑπίατροι καὶ ἀνθυπίατροι περὶ ὧν ὑπεβλήθη πρότασις, ὅπως καταταχθῶσιν εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατὸν ὑποβάλλονται εἰς προηγουμένην δοκιμασίαν περὶ τῆς ἐπιστημονικῆς αὐτῶν ἱκανότητος, κατὰ τὸ ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 ἀναφερόμενον, δηλαδὴ θὰ προηγηθῇ πρῶτον ἡ δοκιμασία δι’ ἐκείνους τῶν ἀνθυπιάτρων δι’ οὓς ὑπῆρχεν πρότασις πρὸς μονιμοποίησιν.

§174ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§175Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀλλ’ ὁ νόμος δὲν ἠθέλησε τὴν πρότασιν μόνον τοῦ σωματάρχου, ἀλλ’ ἠθέλησε καὶ τὴν ἐπιστημονικὴν ἱκανότητα, προκειμένου περὶ ἀνθυπιάτρων. Δι’ αὐτὸ τὸ ἄρθρον 3 λέγει ὅτι θέλει νὰ προηγῆται ἡ δοκιμασία καὶ ἔπειτα ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων, ἵνα μετὰ τῆς ἐπιστημονικῆς ἱκανότητος συνδυάζηται καὶ ἡ στρατιωτικὴ ἱκανότης.

§176ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὕτω θὰ γίνῃ.

§177Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τώρα ἔχομεν ἕνα πίνακα Β. συνταχθέντα ἄνευ ἐρεύνης τῆς ἐπιστημονικῆς ἱκανότητος τῶν ἀνθυπιάτρων. Ἐγώ, λέγων ταῦτα, δὲν θέλω νὰ ἐλέγξω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι δὲν δύναται νὰ παρακολουθῇ ὅλας τὰς λεπτομείας τῆς ὑπηρεσίας.

§178ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὰ χρησιμεύουν πρὸς διαφώτισιν.

§179Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀρκεῖ πρὸς ἀπόδειξιν τούτων νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἕξ ἢ ἑπτὰ ἀνθυπίατροι τοῦ πίνακος Β. δὲν μετέσχον τῆς ἐκστρατείας.

§180Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τοὺς ἔβαλεν.

§181Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διὰ νὰ λείψωσιν ὅλα τὰ ἀδικήματα ταῦτα, δὲν ἔχετε τίποτε ἄλλο νὰ εἴπητε παρὰ ὅτι δὲν ὑπάρχει πίναξ Β. ὡς ἀκυρωθείς. Νὰ καλέσητε ἔπειτα ὅλους τοὺς ἀνθυπιάτρους νὰ ὑποστῶσι δοκιμασίαν καὶ ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἐπιτύχωσι βαθμὸν νὰ ταχθῶσιν εἰς τὸν Β. πίνακα καὶ νὰ μονιμοποιηθῶσι. Δύναμαι δὲ νὰ σᾶς φέρω καὶ παραδείγματα ἱκανῶν ἀνθυπιάτρων παραλειφθέντων. Συμπολίτης μου ἀνθυπίατρος, Δροσόπουλος ὀνόματι, ἐτραυματίσθη εἰς τὴν γραμμὴν τοῦ πυρὸς περιποιούμενος τραυματίας καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐκρίθη ἄξιος, ὅπως συμπεριληφθῇ εἰς τὸν πίνακα Β. Ὁ ἀνθυπίατρος Παπαδόπουλος παρέσχε μεγάλας βοηθείας εἰς τοὺς τραυματίας, ἔπεσε δὲ πρηνὴς διὰ νὰ μὴ κτυπᾶται ἀπὸ τὰς σφαίρας τοῦ ἐχθροῦ· ἱκανώτατος ἐπιστήμων καὶ αὐτὸς, παρελείφθη. Παρακαλῶ λοιπόν, ἐπειδὴ ὁ πίναξ εἶναι ἄκυρος κατὰ τὸν νόμον, νὰ λάβητε ταῦτα ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν καὶ νὰ εἴπητε ὅτι κακῶς κατηρτίσθη ὁ Β. πίναξ καὶ νὰ κληθῶσιν ὅλοι, ὅπως ὑποστῶσι δοκιμασίαν καὶ τότε νὰ τοὺς κατατάξητε εἰς τὸν Β πίνακα ἢ νὰ τοὺς ἀποκλείσητε.

§182ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον πρῶτον θὰ ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπηρεσιῶν ἃς προσέφερον εἰς τὸν πόλεμον καὶ κατόπιν θὰ καταταχθῇ ἕκαστος ἀξιωματικός. Ἡ περὶ τούτων ἀπόφασις ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὸν ὑγειονομικὸν κλάδον· ἑπομένως ὀρθῶς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων προέβη εἰς τὴν σύνταξιν τῶν πινάκων. Μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν πινάκων ἔπρεπεν ὅσοι ἀναγράφονται εἰς τὸν Βʹ. πίνακα, οἱ ὁποῖοι καὶ μόνοι ἦσαν μονιμοποιητέοι, νὰ προσκληθῶσι νὰ μετάσχωσι τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ ἀφοῦ θὰ διεξήγετο ὁ διαγωνισμὸς θὰ ἐστέλλοντο τὰ ἀποτελέσματα αὐτοῦ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων ὅπως κρίνῃ ποῖοι ἐξ αὐτῶν τῶν διαγωνισθέντων εἶναι μονιμοποιήσιμοι. Αὐτὸ ἐγένετο, μολονότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ ταχύνῃ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, δὲν ἐπερίμενε τὴν ὑποβολὴν τοῦ πίνακος Β. καὶ δι’ αὐτὸ ἔσπευσεν, ἐπειδὴ δὲ ὑπεβλήθησαν ἐν τῷ μεταξὺ οἱ πίνακες Β. καὶ Γ. νὰ περιορίσῃ τὸν διαγωνισμὸν μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται κατὰ τὸν νόμον νὰ διαγωνισθῶσι. Μὴ λησμονῆτε ὅτι τοὺς νόμους τοὺς ἐψηφίσαμεν ἡμεῖς προσφάτως καὶ δὲν πρέπει νὰ ζητῆτε ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τοὺς παραβιάζῃ.

§183Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ζητῶ αὐτό.

§184ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ ζητεῖτε, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ συνταχθῶσιν οἱ πίνακες Α. Β. καὶ Γ.

§185Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μελετήσατε τὸν νόμον.

§186ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸν ἐδιάβασα· δὲν ἐπιδέχεται ἄλλην ἑρμηνείαν.

§187Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε διὰ τὴν σύνταξιν τῶν πινάκων, δὲν περιέχεται ἐν τῷ σχετικῷ ἄρθρῳ 3ῳ.

§188ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναται νὰ ἀποφανθῇ περὶ μονιμοποιήσεως πρὶν γίνωσι τὰ τοῦ ἄρθρου 3· ἀποκρίνεται ὅμως ἀσχέτως πρὸς τὸν διαγωνισμὸν. Ὥστε, κατὰ τὴν θεωρίαν αὐτὴν ἐὰν ἤθελον πάντες νὰ διαγωνισθῶσι καὶ οἱ πλεῖστοι δὲν ἤθελον, ποτὲ δὲν θὰ κατετάσσοντο. Αὐτὸ εἶναι λογικόν;

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διατί, ἐνῷ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον ͵ΓΦΞΔʹ τῆς 20 Φεβρουαρίου 1910, καὶ τὴν ἐπεξηγηματικὴν ἐγκύκλιον ὑπ’ ἀριθ. 37 τῆς 9 Αὐγούστου 1913, διετάχθη κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου ἡ ἐξόφλησις πιστωτικῶν προικοδοτικῶν γραμματίων, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἀρνεῖται νὰ διατάξῃ καὶ τὴν ἐξόφλησιν τοῦ εἰς χεῖρας τοῦ Λουκᾶ Λόντου εὑρισκομένου πιστωτικοῦ γραμματίου τοῦ Ἀναστασίου Λόντου, ὡς ἔπραξε δι’ ἄλλα προγενεστέρως καὶ ἰδίᾳ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 73.088 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, συμφώνως τῇ προμνημονευθείσῃ ἀποφάσει τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου».

§190ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι λίαν ἀμφισβητούμενον. Διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1835 ἐπετράπη ἡ ἔκδοσις τῶν προικοδοτικῶν γραμματίων δυνάμει τῶν ὁποίων ἠδύνατό τις ν’ ἀγοράσῃ ἐπὶ δημοπρασίας δημόσια κτήματα πιστούμενος διὰ τὸ τίμημα αὐτῶν. Τὰ γραμμάτια δηλαδὴ ταῦτα ἦσαν ἁπλῶς πάροχα πιστώσεως, δὲν εἶχον ἐσωτερικὴν ἀξίαν καὶ δὲν ἐκυκλοφόρουν. Τοιαύτη ἦτο ἡ ἔννοια, φαίνεται, τοῦ νόμου.

§191Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἦτο αὐτὴ ἡ ἔννοια.

§192ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σκοτεινόν. Κατόπιν μάλιστα τοῦ νόμου τοῦ 1888 ἔγεινε σκοτεινότερον. Κατ’ αὐτὸν ἦσαν δεκτὰ εἰς πληρωμὴν ὀφειλομένων δόσεων γαιῶν καὶ φυτειῶν τὰ φαλαγγιτικὰ γραμμάτια, τὰ ναυτικὰ καὶ πάντα τὰ διὰ δημοπρασίας πραγματοποιητέα. Ἆρά γε εἰς τὰ τελευταῖα ταῦτα ὑπήγοντο καὶ τὰ προικοδοτικὰ ἢ μήπως ὁ νόμος οὗτος ἐνόει ἄλλα τινά; Τὸ ζήτημα τοῦτο ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ἐπανειλημμένως δὲ ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις ἀντιφατικαί. Μία γνωμοδότησις ἐδέχετο ὅτι εἶναι δεκτὰ καὶ τὰ προικοδοτικὰ ὡς ἀναγνωρισθέντα ὅτι ἔχουσιν ἐσωτερικὴν ἀξίαν ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ 1835. Ἀλλὰ δὲν φαίνεται τὸ πρᾶγμα ἀναμφισβήτητον, ὡς δύναταί τις ν’ ἀντιληφθῇ ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων ἄλλων γνωμοδοτήσεων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει φρονῶ ὅτι δικαστικὴ λύσις θὰ ἦτο παρακεκινδυνευμένη καὶ ὀρθότερον εἶναι οἱ ἀξιοῦντες τὴν διὰ τῶν τοιούτων γραμματίων πληρωμὴν χρεῶν των πρὸς τὸ Δημόσιον νὰ καταφύγωσιν εἰς τὸ δικαστήριον. Θὰ ἦτο ἰδίᾳ παρακεκινδυνευμένη, διότι δὲν γνωρίζομεν πρὸ πόσων τοιούτων γραμματίων θὰ εὑρισκόμεθα.

§193Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύνασθε νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ἂν ὑπάρχωσι πολλὰ τοιαῦτα γραμμάτια ἀπραγματοποίητα;

§194ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὀλίγων δὲν θὰ ἐγεννᾶτο τὸ ζήτημα καὶ δὲν θὰ ἤμην τόσον ἐπιφυλακτικός, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ὑπάρχει σωρεία τοιούτων γραμματίων διὰ τὴν παραδοχὴν τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναλάβω ἐγὼ τὴν εὐθύνην.

§195Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ διάκρισις μεταξὺ πιστωτικῶν προικοδοτικῶν γραμματίων καὶ τῶν φαλαγγιτικῶν τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς τοῦ 1835, εἶναι τοιαύτη ὥστε, ἐνῷ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἀνεγνώρισε τὰ φαλαγγιτικὰ γραμμάτια, ἠρνήθη νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐσωτερικὴν ἀξίαν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀναγνωρίσῃ μόνον τὰ φαλαγγιτικὰ καὶ ὄχι τὰ πιστωτικὰ γραμμάτια, διατί νὰ θέσῃ ἀμφότερα εἰς ἴσην μοῖραν, ἀφοῦ τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐχορηγεῖτο εἰς πάντας;

§196Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Βραδύτερον ἐπῆλθεν ὁ νόμος τοῦ 1871.

§197Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὁ νόμος τοῦ 1871 ἐπῆλθε βραδύτερον διὰ νὰ νομιμοποιήσῃ τὰς αὐθαιρέτους καταλήψεις γαιῶν καὶ φυτειῶν. Ἦτο ζήτημα ἀνάγκης ὁ νόμος τοῦ 1871, διότι δὲν περιέμενον οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἠλευθέρωσαν τὴν Ἑλλάδα νὰ ζητήσωσι παραχώρησιν γαιῶν διὰ νὰ ζῶσι. Τὰς κατέλαβον νομίζοντες ὅτι εἶχον δικαίωμα νὰ τὰς καταλάβωσιν. Ὁ νόμος τοῦ 1871 ἦτο ἀποτέλεσμα ἀνάγκης διὰ νὰ νομιμοποιηθῶσι, διὰ νὰ πληρώσωσι κάτι τι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι αὐθαιρέτως κατέλαβον γαίας. Λοιπόν, ἐὰν δὲν εἶχε τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τὸ γραμμάτιον, διατί νὰ παραχωρηθῇ; Διατί δὲν λαμβάνετε ταῦτα ὑπ’ ὄψιν καὶ δὲν δέχεσθε ὅπως πληρωθῇ καὶ εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Λόντου τὸ εἰς χεῖρας αὐτῆς πιστωτικὸν γραμμάτιον, ἀφοῦ μάλιστα ἔχετε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου; Ἔχετε δὲ καὶ προηγούμενον· ἐπληρώσατε ἤδη ὅμοιον γραμμάτιον εἰς ἄλλην κάτοχον αὐτοῦ, τώρα δὲν ἀρνεῖσθε τὴν πληρωμὴν τοῦ γραμματίου τούτου. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν νὰ λάβητε τὸ ἴδιον μέτρον καὶ δι’ αὐτὴν ἀφοῦ δὲν πρόκειται ἢ περὶ ἐλαχίστου ποσοῦ· πρόκειται νὰ δοθῶσι μικρὰ ποσὰ εἰς οἰκογενείας τῶν ὁποίων οἱ πατέρες ἠγωνίσθησαν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας, πρόκειται καὶ περὶ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, ὥστε νὰ μὴ δίδηται ἀφορμὴ τοιαύτη καὶ νὰ εἴπητε ὅτι αὐτὰ δὲν θέλετε νὰ πληρώσητε χωρὶς νὰ δύνασθε νὰ δικαιολογήσητε διατὶ ἐπληρώσατε τὰ ἄλλα.

§198Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ ἐξετάσω πόσα εἶναι αὐτὰ πρὸ πάντων.

§199Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ εἶναι ἐλάχιστα.

§200Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐὰν εἶναι ἐλάχιστα βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ εἰσαγάγω νόμον ταχέως, διότι δὲν εἶναι ἱκανὴ ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν θὰ δώσω ἐγώ. Θὰ ἐξετάσω πόσα εἶναι.

§201Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐλάχιστα εἶναι, κύριε Ὑπουργέ· ἀφοῦ δὲ ἅπαξ ἐγένετο ἕν ἄτοπον, ἂς μὴ ἐπακολουθήσωσι καὶ ἄλλα.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ἠ. Κοπανίτσας καὶ Ἀ. Κανάρης «ἐρωτῶσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν 1) διὰ τίνα λόγον τὸ συνελθὸν τῇ 28 Φεβρουαρίου ἐ. ἔτους Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων, τὸ ἀποτελεσθὲν ἐκ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, τριῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ τριῶν τμηματαρχῶν Νομομηχανικῶν Α. τάξεως, περιωρίσθη μόνον εἰς τὸ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων Μοσχίδου καὶ Λιναρᾶ, παρέλιπε δέ, παρὰ τὴν ἐπιτακτικὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 40 τοῦ ΓΦΜΒʹ νόμου, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συντάξεως τοῦ πίνακος τῶν κατ’ ἔτος 1914 προβιβασίμων ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐνῷ ὑπῆρχεν ἡ ἀπαιτουμένη πρὸς τοῦτο διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἦτο δέ, ὡς οὐχὶ ἀκριβῶς ἐβεβαιώθη, ἀναρμόδιον, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 18, παράγραφος 4 τοῦ ἄνω νόμου; 2) Διὰ τίνα λόγον, ἐνῷ πρὸς συγκρότησιν Συμβουλίου, ἐτοποθετήθη ὡς τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου ὁ νομομηχανικὸς Ἀττικῆς κ. Ρώτας καὶ διετηρήθη ὡς τοιοῦτος ἀπὸ τῆς 27ης Φεβρουαρίου μέχρι τῆς 12ης Μαρτίου ἐνεστῶτος ἔτους, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ εἶχεν ὑποβληθῆ ἡ σχετικὴ ἐρώτησίς μου, δὲν παρηγγέλθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὸ Συμβούλιον, ἵνα συμμορφωθῇ πρὸς τὴν προϋπάρχουσαν διαταγήν του; 3) Διὰ τίνα λόγον καίπερ γνωσθείσης τῆς τοιαύτης παραβάσεως τοῦ νόμου, οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἐνηργήθη πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ γενομένου ἀδίκου εἰς τοὺς προβιβαστέους;».

§203Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νά μοὶ ἐπιτραπῇ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀπαντήσω ἐγὼ εἰς τὸ μέρος τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἀνεπλήρουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀληθῶς ἡ σύνταξις τοῦ πίνακος περὶ οὗ πρόκειται, ἔδει κατὰ νόμον νὰ γίνῃ κατὰ Ἰανουάριον, ἀλλ’ ἦτο ἀνέφικτος ἡ συγκρότησις Συμβουλίου διὰ τὴν ἔλλειψιν τοῦ ἀριθμοῦ προσώπων τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν συγκρότησιν αὐτοῦ. Ὁ νομομηχανικὸς κ. Σκλάβος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἐπ’ ἀδείᾳ εἰς Παρισίους, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀδείας ἐπέστρεψεν ἐδῶ καὶ ἐνῷ περιέμενον νὰ ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν ἐδήλωσεν ἀσθένειαν καὶ δὲν ἀνέλαβεν ἀκόμη ὑπηρεσίαν. Οὕτω δὲν ἠδυνήθη νὰ συγκροτηθῇ Συμβούλιον οὔτε τὸν Φεβρουάριον. Λήγοντος τοῦ Φεβρουαρίου συνεκροτήθη ἐκτάκτως Συμβούλιον, ἐν τῇ οἰκίᾳ μάλιστα τοῦ κ. Βελλίνη ἀσθενοῦντος τότε, διὰ τυπικὴν ἐντελῶς πρᾶξιν τῆς θέσεως εἰς ἀργίαν τοῦ κ. Μοσχίδου καὶ Λιναρᾶ, παραπεμφθέντων διὰ βουλευμάτων, προσελήφθη δὲ προσωρινῶς ἀληθῶς εἰς τὴν θέσιν τοῦ τμηματάρχου ὁ κ. Βελλίνης, ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον τοῦτο δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συντάξεως τοῦ πίνακος. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελέσῃ εὐσυνειδήτως τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον τῷ ἀνέθετεν ὁ νόμος, νὰ ἐλέγξῃ τὴν ἱκανότητα ἑνὸς ἑκάστου τῶν ὑπαλλήλων, νὰ τοὺς κατατάξῃ κατὰ σειρὰν καὶ ἄλλους νὰ κρίνῃ ὡς στασίμους, τοῦτο εἶναι ἔργον τακτικοῦ Συμβουλίου. Σημειωτέον δὲ ὅτι ἠγέρθη καὶ ἕτερον ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὴν ἀρχαιότητα τῶν ὑπαλλήλων τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλήν, καθ’ ὅσον ἠξίουν τινὲς νὰ λογισθῇ χρόνος ὑπηρεσίας καὶ ὁ χρόνος τῆς στρατεύσεως δυνάμει ἄλλης διατάξεως, ἡ ὁποία δὲν ἀπέβλεπε κυρίως εἰς τοῦτο, ἂν καὶ ἡ ἀρχαιότης ἔχει κριθῇ διὰ Διατάγματος.

§204ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διὰ τὰς μέχρι τοῦδε ἐνεργείας ἔδωκε τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις ὁ ἀναπληρῶν με τότε ἀξιότιμος Συνάδελφος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ὡς πρὸς τὰς μελλούσας ἐνεργείας, διὰ μὲν τοὺς ἀνωτέρους μηχανικούς, δύναται νὰ συγκροτηθῇ Συμβούλιον ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ ἐδόθη ἤδη ἐντολή, ὅπως συγκληθῇ καὶ ἀποφανθῇ περὶ αὐτῶν. Διὰ δὲ τοὺς ὑπομηχανικούς, ἀνεξαρτήτως τοῦ ζητήματος τῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου, διὰ τὸ ὁποῖον φυσικὰ ἀπόκειται νὰ κρίνω ἂν εἶναι ἀνάγκη νὰ τροποποιήσωμεν ἐκεῖνον κατὰ ἕνα τινὰ τρόπον, θέλω θεωρήσει ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν κείμενον νόμον, διότι ἴσως οὐδεὶς ἀδικεῖται ἐξ αὐτοῦ, ἀνεξαρτήτως, λέγω, τοῦ ζητήματος τούτου καταρτίζεται Β. Διάταγμα πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ τμηματάρχου μὲ νομομηχανικόν, ὅπως δυνηθῇ νὰ ὑπάρξῃ κανονικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ συνέλθῃ ὅπως ἀποφανθῇ καὶ περὶ τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν, χωρὶς νὰ θίξῃ τὸ ζήτημα τοῦ νόμου, διὰ τὸ ὁποῖον βεβαίως εἶναι ἁρμόδιον νὰ κρίνῃ.

§205ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τῆς ὁποίας δηλοῦται ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ἡ διόρθωσις τοῦ μέχρι τοῦδε προσγενομένου ἀδικήματος, δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω τοῦτο, ὅτι ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν σήμερον ἐδήλωσεν ὅτι τὸ Συμβούλιον δὲν δύναται κατ’ οὐσίαν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συντάξεως πίνακος τῶν προβιβασίμων μηχανικῶν, διότι ἐθεώρησεν ὅτι δὲν δύναται νὰ τοὺς ἐκτιμήσῃ ἐκτάκτως συνεδριάζον. Ἐὰν τοιαύτην δήλωσιν εἴχομεν ἀπὸ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὅτε ὑπὸ τύπον ἐρωτήσεως συνέστησα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀνορθώσῃ τὸ ἀδίκημα, βεβαίως δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀπασχολήσωμεν τὴν Βουλήν. Διότι ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμε τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ἀναπληρῶν τὸν ἀπόντα τοιοῦτον εἶναι ὅλως διάφορος τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε σήμερον. Εἶπε τότε, ὅτι πίναξ δὲν συνετάχθη μέχρι τοῦδε, διότι Συμβούλιον δὲν συνεκροτήθη, ἐνῷ Συμβούλιον συνεκροτήθη καὶ ὑπῆρχε συγκεκροτημένον ἐπὶ 10 ἡμέρας. Κατόπιν ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας διὰ τὴν διατήρησιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ μηχανικοῦ Μοσχίδου διετάχθη ἡ σύγκλησις τοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τῆς ἐρωτήσεώς μου ἣν ἐγνώριζεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου διετάχθη ὁ κ. Ρώτας νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐν τούτοις εἶναι εὐχάριστον ὅτι ἀναγνωρίζεται, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι δικαιοῦνται νὰ προαχθῶσι καὶ πρέπει νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου τοῦ ὑπὸ τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ συγκαλουμένου καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπισπεύσῃ ταύτην.

§206Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Χάριν τῆς ἀκριβείας ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ἐγένετο ἀληθῶς λόγος κατὰ τὴν ἐρώτησιν ὑμῶν διὰ τὸ Συμβούλιον καὶ ἐγένετο ἀκριβῶς λόγος διὰ τὸν Μοσχίδην καὶ τὸν Λιναρᾶν, σᾶς εἶπον δὲ ὅτι τὸ Συμβούλιον θὰ εἶναι ἀκατάλληλον.

§207Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω ἄλλο.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοπανίτσας ἐρωτᾷ· «Τινὲς τῶν ἐν Σπάρτῃ ἐπιχειρηματιῶν ἐνεργοῦντες ἀπό τινων ἡμερῶν ἐπιτυχῶς τὴν μεταξὺ Σπάρτης–Τριπόλεως συγκοινωνίαν δι’ ἑνὸς αὐτοκινήτου, προέβησαν εἰς τὴν παραγγελίαν καὶ ἄλλων. Τούτους δὲ φαίνεται μιμηθέντες καὶ ἄλλοι ἐκ τοῦ τόπου ἐπιχειρηματίαι, εἰς ἄλλας προέβησαν παραγγελίας. Οὕτω ὁ συντόμως ἀναπτυχθησόμενος ἐν Σπάρτῃ μεταξὺ ἐπιχειρηματιῶν συναγωνισμὸς ἐξασφαλίζει ἐν τῷ νομῷ Λακωνίας, μέχρις ἐγκαταστάσεως σιδηροδρομικῆς τοιαύτης, ταχυτέραν, κατὰ πολὺ εὐθηνοτέραν καὶ μᾶλλον ἄνετον συγκοινωνίαν τῆς δι’ ἁμαξῶν παντὸς εἴδους μέχρι τοῦδε ἐνεργουμένης, ἐάν, ἐννοεῖται καὶ τὸ Κράτος δὲν παρορᾷ τὰς ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο ὑποχρεώσεις αὑτοῦ. Συνιστᾷ λοιπὸν θερμῶς πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ ἀναπολήσῃ ἐν τῇ μνήμῃ αὑτοῦ, τὰς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος γενομένας ὑπ’ αὐτοῦ δηλώσεις ἐν τῇ Βουλῇ, περὶ τῶν ἀποφάσεων, ἃς ἔλαβε πρὸς συντήρησιν τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους κατὰ τὸ ἔτος 1914, καί, ἀφοῦ μόνος ὁ νομὸς Λακωνίας στερεῖται ἀτμήρους συγκοινωνίας, ἐνισχύσῃ τὴν ὑπάρχουσαν διατάσσων κατὰ προτίμησιν τὴν ταχεῖαν καὶ καλὴν συντήρησιν τῶν ὑπαρχουσῶν ἐν τῷ Νομῷ ὁδῶν».

§209ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐγένετο ἐκτενὴς ἡ σύστασις ἀκριβῶς διὰ νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας δι’ αὐτοκινήτων ἐν Σπάρτῃ. Πρὸ δύο ἐτῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἶχε δημοσιευθῆ διακήρυξις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ ἀναπτύξεως συγκοινωνίας δι’ αὐτοκινήτων ἐν τῷ Νομῷ Λακωνίας. Ἔκτοτε δ’ ἐπῆλθον περιστάσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπέτρεψαν τὴν πραγματοποίησιν τῆς προθέσεως αὐτῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἡ διακήρυξις ὅμως ἐκείνη ἀνέπτυξε φιλοκερδεῖς τάσεις τινῶν ἐκεῖ οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον αἰτήσεις διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦσι προνόμιον, ὅπερ δὲν εἶναι προωρισμένον νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἐὰν χορηγηθῇ ὡς ζητεῖται.

§210ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μὴ φοβῆσθε.

§211ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Τῇ μεσολαβήσει καὶ παρακινήσει ἐμοῦ ἀνέλαβε μία ἑταιρεία δοκιμαστικῶς καὶ ἔφερεν αὐτοκίνητον, ἵνα, ἐὰν παρατηρηθῇ ὅτι εὐδοκιμεῖ, τοιαύτη συγκοινωνία, ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ λοιπὰ μέρη τοῦ Νομοῦ, ἐφ’ ὅσον ἡ κατάστασις τῶν ὁδῶν ἐπιτρέπει. Ὄντως, τὸ αὐτοκίνητον λειτουργεῖ κανονικῶς καὶ ἄλλα δὲ παρηγγέλθησαν ὑπὸ ἄλλων ἰδιωτῶν, ἀλλὰ μετὰ λύπης μου παρατηρῶ, ὅτι τοῦτο ἐξήγειρε τοὺς συμπολίτας τοῦ κ. Μπακοπούλου ἁμαξηλάτας.

§212Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἁμαξηλάται αὐτοὶ ἐζήτησαν ἐπισκευὴν τῶν ὁδῶν, ὥστε ἀκινδύνως νὰ λειτουργῶσι καὶ τὰ αὐτοκίνητα καὶ αἱ ἅμαξαι.

§213Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Εἶναι μακρὰ καὶ γνωστὴ ἡ ἱστορία τῆς ἐπεκτάσεως τῆς παραλιακῆς ὁδοῦ ἐν Πειραιεῖ μέχρι τελωνείου. Γνωρίζομεν τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἁμαξηλατῶν ἀντιτιθεμένων κατὰ πάσης προόδου ὅπως ἐκμεταλλεύωνται τοὺς πολίτας. Διὰ τοῦτο θέλω ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς καὶ τῶν ἀδικαιολογήτων παραπόνων τῶν ἐν Τριπόλει ἁμαξηλατῶν, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ μεταφέρωσιν ἐπὶ τῆς ἁμάξης των 15 ἐπιβάτας εἰς ἕκαστον ταξίδιον, λαμβάνοντες ὑπέρογκα ἀγώγια παρ’ ἑκάστου ἐπιβάτου. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φροντίσῃ συντόνως περὶ τῆς καλλιτέρας συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, ὅπως τελεσφορήσῃ ἡ λειτουργία τῶν αὐτοκινήτων.

§214ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ συντήρησις τῆς ὁδοῦ Τριπόλεως–Σπάρτης ἐνεργεῖται ἤδη, ἀλλ’ εἶναι ἀνεπαρκής. Ὡς ἐδήλωσα καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλήν, ὁ προϋπολογισμὸς τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους κατὰ τὸ 1914 προσεγγίζει τὰ 4 ἑκατομ. καὶ τοῦτο διότι ἐγὼ ἠξίωσα ἀπὸ τοὺς νομομηχανικοὺς νὰ μὴ ὑποβάλωσι προϋπολογισμοὺς φειδωλούς, οἵτινες ἔχουσιν ἀποτέλεσμα τὴν σπατάλην τοῦ δημοσίου πλούτου, ὡς εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς Ἀρκαδίας. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν συγκοινωνίαν δι’ αὐτοκινήτων ἐν σχέσει πρὸς τὴν διακήρυξιν, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής, ἡ διακήρυξις αὕτη συνδέεται μὲ νομοσχέδιον ὑποβληθὲν ἄλλοτε παρ’ ἐμοῦ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀκριβῶς ἐπεζητεῖτο νὰ πολεμηθῇ ἡ παροχὴ προνομίων, εἰς ἣν εὐκόλως παρασύρονται αἱ Κυβερνήσεις προκειμένου νὰ ἐξυπηρετήσωσι τὰς συγκοινωνίας, ἐξασφαλίζεται δὲ τρόπος διαγωνισμοῦ μεταξὺ τῶν διαφόρων Ἑταιρειῶν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀτυχῶς, ἕνεκα συγχύσεως πρὸς ἄλλο φέρον παρόμοιον τίτλον καὶ ἔχον ἄλλον σκοπόν, δὲν ἐψηφίσθη. Θὰ ληφθῇ ἐν τούτοις πρόνοια διὰ τὴν τοιαύτην παράλειψιν. Σχετικῶς ἤδη μὲ τὴν χθεσινὴν ἐκ Τριπόλεως ἀναφοράν, διέταξα τὸν ἁρμόδιον νομομηχανικὸν νὰ μοὶ δώσῃ πληροφορίας σχετικὰς πρὸς τὴν διαμαρτυρίαν τῶν ἁμαξηλατῶν καὶ καρραγωγέων, παραπονουμένων διὰ τὴν ἀκαταλληλότητα τῆς ὁδοῦ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι τοὺς προϋπολογισμοὺς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, τοὺς ὁποίους συνέταξεν ἡ ὑπηρεσία, ἐθεώρησα ἀνεπαρκεῖς, καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τοὺς νομομηχανικοὺς νὰ μοὶ γνωρίσωσι τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῶν ὁδῶν, ὥστε, ἐὰν τυχὸν ἤθελεν ἐξ ἀνάγκης ἀναγραφῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πίστωσις μικροτέρα τῆς ἀναγκαίας, νὰ δηλώσω τοῦτο πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ πίστωσις εἶναι ἀνεπαρκής. Διότι ποτὲ δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀφήσω τὴν Βουλὴν ἐν πλάνῃ ὡς πρὸς τὰς ὑπαρχούσας ἀνάγκας συντηρήσεως καὶ ἐπισκευῆς τῶν ὁδῶν τῆς χώρας.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελέντζας ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς διάσωσιν τῶν πυροβόλων τοῦ βυθισθέντος Τουρκικοῦ θωρηκτοῦ «Φετὶχ– Μπουλέν» καὶ προσέτι διατί δὲν κατέθηκεν εἰς τὴν Βουλήν τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἔγγραφα καὶ τὰς ἐκθέσεις περὶ πράξεων ἐξόχου ἀνδραγαθίας ἐνεργηθεισῶν παρὰ κυβερνητῶν πολεμικῶν πλοίων κατὰ τὴν εἴσοδον αὐτῶν εἰς τὰ στενὰ τῆς Πρεβέζης καὶ τὸν λιμένα τῶν Κυδωνιῶν καὶ πρὸ τῶν στενῶν τῶν Δαρδανελλίων καὶ πῶς ἠμείφθησαν οἱ κυβερνῆται τῶν πλοίων τούτων».

§216Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Θὰ σᾶς φέρω πληροφορίας.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἐπιστράτων γεωργῶν αἰτούντων, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καθ’ ὃν χρόνον ἦσαν ἐπίστρατοι. Εἶναι δικαία ἡ αἴτησις τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ἐλήφθη μέτρον ὑπὲρ τῶν ἐπιτηδευματιῶν καὶ τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν φόρων, ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν γεωργῶν οὐδέν, ἐνῷ ἡ τάξις αὕτη εἶναι ἡ μᾶλλον δεομένη τῆς προστασίας τῆς Πολιτείας».

§218Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ ὑποβληθῇ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί δὲν ἐνέκρινε τὴν μείωσιν τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τοῦ δήμου Θαυμακοῦ τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ τοῦ ἔτους 1912, ἀφοῦ τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ δήμου τούτου δι’ ἀλλεπαλλήλων ὁμοφώνων ψηφισμάτων του ἐνέκρινε ταύτην, καὶ ἀφοῦ διὰ τοὺς πλείστους ἐνοικιαστὰς τῶν δημοτικῶν φόρων τοῦ 1912, ἐλήφθη μέτρον ἐπιεικές. Παρακαλεῖ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τοὺς σχετικοὺς φακέλλους τῆς ὑποθέσεως ταύτης».

§220ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πληροφορῶ τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν νέον στοιχεῖον, καὶ ὁμολογῶ ὅτι εἶναι νέον διὰ τὴν ὑπόθεσιν, διότι πρόκειται περὶ ἐπιστράτου, ἡ ὑπόθεσις ἐξητάσθη καθ’ ὅλα αὐτῆς τὰ στοιχεῖα καὶ αἱ ληφθεῖσαι ἀποφάσεις ὑπῆρξαν δίκαιαι. Καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου εἶναι δικαιοτάτη, διότι ἐξεδόθη ἀφοῦ ἐζητήθησαν πληροφορίαι ἀπὸ τὸν Νομάρχην, ὁ ὁποῖος διεβεβαίωσε καὶ πάλιν ὅτι κατὰ τὰς πληροφορίας, ἃς συνεκέντρωσεν, ἡ ζημία τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἐκυμαίνετο μεταξὺ 1000 καὶ 1500 δραχμῶν, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ γενικῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, ἡ ζημία αὕτη ἔδει νὰ καταμερισθῇ εἰς δύο, καὶ εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν ἐχαρίσθησαν 800 δραχμαί. Ἡ ἐπερώτησις ὅμως τοῦ κ. Βουλευτοῦ μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ μελετήσω τὴν ὑπόθεσιν ἐκ νέου, ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν εἶναι ὅτι πρόκειται περὶ ἐνοικιαστοῦ ἐπιστράτου, καὶ ἐκ τούτου ἡ ὑπόθεσις ἐτέθη πάλιν ὑπὸ μελέτην.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σ. Θεοδωρόπουλος, Δ. Χατζηγιάννης, Ν. Γαρδικιώτης, Ν. Χρυσόγελος, Ι. Μπακόπουλος «συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ μέριμναν ὑπὲρ τῆς χήρας ἀδελφῆς τοῦ ἐν Δεμὶρ–Ἰσσὰρ κρεουργηθέντος ὑπὸ τῶν Βουλγάρων Μητροπολίτου Μελενίκου Κωνσταντίνου, διὰ τῆς χορηγίας ὑπὸ τοῦ Κράτους συντάξεως ἀναλόγου εἰς αὐτήν».

§222ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ ἡ σύστασις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν, διὰ νὰ κάμῃ τὴν αὐτὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε καὶ διὰ τὰς ἄλλας.

§223ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ καὶ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον, κ. Πρόεδρε, γνωρίζει τὰ ἀποτρόπαια κακουργήματα, τὰ ὁποῖα οἱ Βούλγαροι ὀπισθοχωροῦντες πρὸ τῶν ἐνδόξων ἑλληνικῶν ὅπλων διέπραξαν εἰς τὴν ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην. Μεταξὺ τῶν ἡμερῶν ἐκείνων τοῦ αἵματος εἶναι καὶ ἡ 23 Ἰουνίου 1913 καθ’ ἣν εἰς τὸ Δεμὶρ–Ἰσσὰρ μετ’ ἄλλων ὁμογενῶν ἐμαρτύρησεν ὁ Μητροπολίτης Μελενίκου Κωνσταντῖνος, νεαρώτατος ὢν καὶ δράσας ἐθνωφελέστατα κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἱεραρχίας του, ἀφήσας δὲ ἀπροστάτευτον τὴν ἀδελφήν του. Ὅταν οἱ Βούλγαροι διαρρήξαντες τὴν θύραν τῆς Μητροπόλεως ἀπήγαγον τὸν Μητροπολίτην εἰς τὸν τόπον τοῦ μαρτυρίου, ἀφήρεσαν τὰς δύο μίτρας του, τὰ ἄμφια τὰ ἱερὰ καὶ ἐκτὸς αὐτῶν, ἀνασκάψαντες εἰς τὰ ὑπόγεια τῆς Μητροπόλεως ὑπὸ τὰς πλάκας ἀνεῦρον τὸ πενιχρὸν ἀπόθεμα τῆς ἀδελφῆς του ἐξ 24 λιρῶν, τὰς ὁποίας καὶ αὐτὰς ἔλαβον. Τὸν Μητροπολίτην οἱ Βούλγαροι ἔθαψαν μετ’ ἄλλων εἴκοσι τοὺς ὁποίους κατεκρεούργησαν, παρὰ τὴν θύραν τῆς αὐλῆς τῆς Βουλγαρικῆς Σχολῆς τοῦ Δεμὶρ–Ἰσσάρ. Ἤδη, ἡ ἀδελφὴ τοῦ Μητροπολίτου ὁ ὁποῖος καθηγίασε διὰ τοῦ αἵματός του μετ’ ἄλλων τὸν τελευταῖον ἀγῶνα ἡμῶν, ἀπομένει τελείως ἄπορος. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ Πολιτεία τελοῦσα φόρον εὐγνωμοσύνης πρὸς τὸν μάρτυρα Μητροπολίτην, ὀφείλει νὰ ἐνισχύσῃ οἰκονομικῶς τὴν ἄπορον ἀδελφήν του καὶ εἰς ἔνδειξιν ἀκόμη ὅτι ἡ Πολιτεία οὐδαμῶς λησμονεῖ τοὺς ἐνισχύσαντας τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας.

§224ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα, μάλιστα· προσεχῶς θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Ἁγίου Νικολάου–Καστρίου, καθόσον τοῦτο, μετὰ τὴν μετάθεσιν καὶ τοῦ Σχολάρχου, δὲν λειτουργεῖ σχεδόν, τοῦ ὑπάρχοντος μοναδικοῦ διδασκάλου μὴ ἐπαρκοῦντος».

§226Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διάταγμα διορισμοῦ Σχολάρχου τοῦ Ἁγίου Νικολάου–Καστρίου ὑπάρχει. Ὑπάρχει ἐκεῖ καὶ ἄλλος διδάσκαλος. Ἐὰν ὁ κ. Συνάδελφος ἔχει ἀξίωσιν νὰ εὕρῃ καὶ τρίτον διδάσκαλον εὑρίσκομαι εἰς δυσκολίαν ἐγώ. Ἂς ἀρκεσθῇ λοιπὸν εἰς τοὺς δύο, ἀφοῦ ὑπάρχουσι σχολεῖα ἔχοντα μόνον ἕνα.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπασιᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ Ἰόνιος Ἀστικὸς Κώδηξ ἀναγράφει ῥητὰς διατάξεις περὶ ἁπάντων οἵτινες ἐν τῇ τελευταίᾳ αὐτῶν κατηγορίᾳ τεκμαίρονται ὡς τεθνεῶτες· ἑπομένως εὐαρεστούμενος διατάξῃ τὰ οἰκεῖα Στρατολογικὰ γραφεῖα, ἵνα πάσας τὰς σχετικὰς διατάξεις περὶ ὀρφανῶν πατρός, προστάτου μητρὸς ἐν χηρείᾳ κτλ. ἐφαρμόζωσι καὶ ἐπὶ τῶν υἱῶν τῶν ἀφάντων».

§228ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔδωκα διαταγὴν εἰς τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Γόντικας, Γ. Κρεστενίτης, Π. Λαμπρινόπουλος καὶ Ν. Συριόπουλος «συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως τοποθετήσῃ τμῆμα στρατοῦ ἐν Πύργῳ».

§230Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν γνώσει τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αἱ συστάσεις πρὸς τοποθέτησιν τμημάτων στρατοῦ δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, προβαίνομεν ἐγὼ καὶ οἱ Συνάδελφοί μου εἰς τὰς συστάσεις αὐτὰς καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω διατί προβαίνομεν.

§231ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν ἐφ’ ὅσον δὲν συμβιβάζονται μὲ τὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας.

§232Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐδηλώθη παρ’ ὑμῶν ὅτι ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία εἶναι ἁρμοδία ὅπως κανονίζῃ καὶ ὑποδεικνύῃ τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τοποθετῶνται τμήματα στρατοῦ.

§233ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ἁρμόδιος, ἀλλ’ ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία δύναται ἐγκύρως νὰ δίδῃ γνώμας.

§234Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς λαμβάνει πάντοτε τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Εἶναι δήλωσις τὴν ὁποίαν ἐκάματε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅσα εἶπον. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω διατί ζητοῦμεν τὴν τοποθέτησιν τμήματος στρατοῦ ἐν Πύργῳ, διότι βεβαίως ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ἐν γνώσει ὅτι ἡ ἐπαρχία Ἠλείας εἶναι μία ἀπὸ τὰς πολυπληθεστέρας κατ’ ἀριθμὸν τουλάχιστον τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν τῆς Πελοποννήσου, καὶ ὅτι ὅλοι οἱ κάτοικοι αὐτῆς καὶ οἱ κληρωτοὶ καὶ οἱ προσερχόμενοι εἰς τὸν στρατόν, ἔχουσι τὸ δικαίωμα, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀντιβαίνει τοῦτο ἀλλοῦ, νὰ ἐκγυμνάζωνται ἐν τῷ τόπῳ των. Ἐπίσης εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἠλείας ἔχει ἀνάγκην ἐπαρκοῦς δυνάμεως τῆς ἀστυνομίας. Ἡ δύναμις τῆς ἀστυνομίας εἶναι ἀπησχολημένη καὶ εἰς τὴν φρούρησιν δύο οἰκημάτων φυλακῶν, ὅπως γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχομεν ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς δυνάμεως στρατιωτικῆς. Καὶ ἄλλοι πολλοὶ λόγοι μᾶς ἐπιβάλλουσι νὰ αἰτήσωμεν τὴν τοποθέτησιν τμήματος στρατοῦ ἐν Πύργῳ. Δὲν θὰ προέβαινον εἰς τὰς συστάσεις αὐτάς, ἐὰν δὲν ἤμην ἐν γνώσει ὅτι ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία ἐδήλωσε σαφῶς καὶ ῥητῶς εἰς ἐπιτροπὴν μεταβᾶσαν ἐπὶ τούτῳ, ὅτι θεωρεῖ μᾶλλον ἐπιβεβλημένην τὴν τοποθέτησιν τοῦ τμήματος στρατοῦ ἐν Πύργῳ....

§235ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε τίς ἡ ἀνάγκη ν’ ἀσχολῆσθε;

§236Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. .... ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀσχολοῦμαι, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου δύο δηλώσεις ἀντιθέτους εἰς μίαν ἐπιτροπὴν ἐλθοῦσαν ἐκ Πύργου, μίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ δευτέραν τῆς Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Ὑπέδειξεν ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία ὅτι πρέπει νὰ κατασκευασθῶσι στρατῶνες, ἀλλ’ ὑπεσχέθη ὁ δῆμος νὰ προσφέρῃ τὰ οἰκήματα, ἀφοῦ θεωρεῖ ἀναγκαίαν τὴν τοποθέτησιν στρατοῦ ἐν Πύργῳ. Προσέτι οἱ κάτοικοι εἶναι διατεθειμένοι προσωρινῶς νὰ δεχθῶσι καὶ ἐπιβολὴν φορολογίας, ἡ ὁποία νὰ ἐξυπηρετῇ τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον θ’ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν στρατώνων αὐτῶν. Βεβαίως, δὲν θὰ ἔχῃ ἀξίωσιν ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία, ἐφ’ ὅσον νομίζει ὅτι πρέπει νὰ τοποθετηθῇ στρατὸς ἐν Πύργῳ, ν’ ἀποτελέσῃ ἐξαίρεσιν ὁ Πύργος, καὶ νὰ κατασκευάσῃ τοὺς στρατῶνας, ὅπως ἀπαιτεῖ τὸ Δημόσιον διὰ νὰ στείλῃ τὸν στρατόν. Δι’ αὐτὸ προβαίνομεν εἰς τὰς συστάσεις αὐτὰς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως, ἐὰν ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία εἶναι ἀληθῆ, τὰ ὁποῖα ἄλλως τε ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι τὰ εἶπεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, συστήσῃ, ὥστε...

§237ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία εἰς ἐμέ.

§238Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἴσως δὲν ἠρωτήσατε προκειμένου περὶ τούτου, διότι ἀκριβῶς ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας εἶπεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι ἐκεῖθεν δὲν εἶναι τὸ κώλυμα τῆς μὴ τοποθετήσεως στρατοῦ ἐν Πύργῳ, ἀλλ’ ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὅτι, ἐὰν κατασκευασθῶσι στρατῶνες, θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ τοποθέτησις. Μοὶ ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ κάμω τὰς δηλώσεις αὐτὰς διὰ πολλοὺς λόγους. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα καὶ ἐφ’ ὅσον δύναται νὰ τοποθετηθῇ τμῆμα στρατοῦ ἐν Πύργῳ καὶ ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία δὲν ἔχει ἐναντίαν γνώμην, νὰ συντελέσητε εἰς τοῦτο.

§239Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι οἱ λόγοι συνηγοροῦσιν ὅπως τοποθετηθῇ ἐν Πύργῳ σῶμα στρατοῦ, ἀφοῦ ἄλλως τε εἰς ἐπιτροπὴν Πυργίων παρουσιασθεῖσαν εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ στρατοῦ καὶ ὑποδείξασαν τὴν ἀνάγκην τοποθετήσεως στρατοῦ εἰς Πύργον, ἀπήντησεν διὰ τοῦ κ. Ἐπιτελάρχου ὅτι πρέπει σώματα στρατοῦ νὰ τοποθετῶνται εἰς πόλεις τοιαύτας, ὅπως εἶναι ὁ Πύργος, διότι καὶ οἱ ἄνδρες τοῦ στρατοῦ θὰ διατρέφωνται καλλίτερον καὶ ἐν γένει πολλοὶ λόγοι ἐπιβάλλουσι τοῦτο. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἀξίωσις ἡ ὁποία διετυπώθη παρὰ τοῦ κ. Ἐπιτελάρχου, ὅτι διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ τοποθέτησις τοῦ σώματος εἶναι ἀνάγκη ἡ πόλις νὰ ἀναγείρῃ καὶ στρατῶνας πρὸς τοῦτο, φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ καὶ ἀξιοπρεπὴς διὰ τὸ Κράτος. Δὲν ἐφηρμόσθη ἄλλως τε καὶ εἰς τὰς πόλεις εἰς τὰς ὁποίας ἤδη εἶναι τοποθετημένα σώματα στρατοῦ τοιοῦτό τι οὐδὲ προσφέρουσιν αὗται τοὺς στρατῶνας, τοὺς ὁποίους ἀνήγειρε καὶ ᾠκοδόμησε τὸ Κράτος.

§240Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ ἐγώ.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Κρεστενίτης καὶ Σταμούλης ἐπερωτῶσιν ὅτι ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοί, ἀνθυπασπισταὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ οἵτινες ὑπὸ διαφόρους περιστάσεις εὑρεθέντες ἐτέλεσαν τὸν γάμον τῶν θρησκευτικῶς μὲν ἀλλὰ δὲν τὸν ἀνεγνώρισαν στρατιωτικῶς· παρακαλεῖται δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀμνηστεύσῃ αὐτοὺς καὶ διὰ νόμου ἐφάπαξ ἐπιτρέψῃ ἵνα ἀναγνωρίσωσι τὸν γάμον των στρατιωτικῶς καταθέτοντες τμηματικῶς ἢ καὶ ὁλοσχερῶς τὴν κεκανονισμένην καταβολὴν γάμου ὑπὲρ τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ, ἵνα ἀναγνωρίσῃ τὸν γάμον τῶν τοιούτων στρατιωτικῶν εἰς τὰ τέκνα αὐτῶν».

§242ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔλαβον γνῶσιν τῆς αἰτήσεως αὐτῆς.

§243Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει καὶ προηγούμενον;

§244ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ναὶ δυστυχῶς.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διατὶ δὲν ἐνηργήθη οὐδὲν εἰσέτι ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν φαρμακοποιῶν Ξυλοκάστρου ὡς πρός τινα Γ. Βαρλᾶν, ὅστις ἐπωφελούμενος ἀδείας τοῦ Νομάρχου πρὸς πώλησιν χημικῶν προϊόντων, ἔχει καταρτίσει παρανόμως φαρμακεῖον ἐπὶ κινδύνῳ τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν».

§246ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἅμα ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς ἔσπευσε καὶ ἐζήτησε πληροφορίας, ἐκ τῶν ληφθεισῶν δὲ πληροφοριῶν φαίνεται ὅτι ὁ ἐν λόγῳ φαρμακοποιὸς ἢ μᾶλλον φαρμακέμπορος καταχρᾶται τῆς δοθείσης εἰς αὐτὸν ἀδείας καὶ πωλεῖ φάρμακα. Ἀναμένεται ἡ ἔκθεσις, ὅπως ληφθῶσι τὰ ἀναγκαῖα μέτρα καὶ ἀρθῇ ἡ ἄδεια.

§247Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἐν ᾗ περιπτώσει ποιεῖται χρῆσιν παρανόμως τῆς ἀδείας, νὰ τὴν ἀνακαλέσητε.

§248Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀναμένω τὴν ἔκθεσιν· αἱ ὑπάρχουσαι πληροφορίαι πιστοποιοῦσιν ὅτι αὐτὸς ἐκτελεῖ καὶ συνταγάς.

§249Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μεταβὰς εἰς τὸ Ξυλόκαστρον εἶδον αὐτὸν νὰ πωλῇ φάρμακα, ὁ δὲ κόσμος εὑρίσκεται ἐν ἐξεγέρσει.

§250Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἄδεια διὰ φαρμακεμπορεῖον. Αὐτὸς ἔλαβε μίαν ἄδειαν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ καταστρατηγήσῃ τὸν νόμον.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀντικειμένου εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ὁ κ. Σ. Βακράτσας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§252Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 73 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εὑρίσκεται ἀναγεγραμμένη πρότασις Νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Νόμου ͵ΥϞΒʹ ἐπιβαλλομένου ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἐλαιοπυρήνων». Ἡ πρότασις αὕτη παραμένει διαρκῶς μετὰ μαθηματικῆς ἀκριβείας εἰς τὸ αὐτὸ βάθος. Τοῦτο εἶναι κατ’ ἐξοχὴν λυπηρὸν δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους ἐλαιοφόρων ἐπαρχιῶν.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλητε νὰ ζητήσητε μεταβολὴν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, πρέπει νὰ ὑποβάλητε πρότασιν ὑπογεγραμμένην ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν.

§254Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δυνάμεθα νὰ ὑπογράψωμεν τώρα.

§255ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἐρωτήσητε, κ. Πρόεδρε, τὴν Βουλήν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μοὶ ἐνεχειρίσθη πρότασις δὲν δύναμαι νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἄνευ προτάσεως. Συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 23 Ἰουλίου 1913, περὶ ἐκδόσεως πιστοποιητικῶν καὶ ἀντιγράφων ἀπαιτουμένων δι’ ἀπονομὴν συντάξεων εἰς τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου καὶ χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸ ἄρθρον 47 τοῦ νόμου ͵ΣΙΒʹ περὶ δημοσίου Λογιστικοῦ, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου ͵ΓϠΗʹ τοῦ ἔτους 1911».

§257ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἤθελον, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀπευθύνω ἐρωτήσεις τινὰς πρὸς τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργόν, ἵνα διασαφήσῃ διατάξεις τινάς, ἀλλ’ ἀπουσιάζει. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις;

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν διασάφησιν δύνασθε νὰ ζητήσητε δι’ ἐρωτήματος καὶ κατόπιν. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Ἐπίσης ψηφίζεται τὸ σύνολον· 1) τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν»· 2) τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν δοκιμαστικῶν διατρήσεων».

§259ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν δοκιμαστικῶν διατρήσεων ἐπεθύμουν ν’ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μίαν σύστασιν. Ὁ διάσημος Γερμανὸς γεωλόγος Philippshon περιηγηθεὶς τὴν Ἑλλάδα καὶ μελετήσας αὐτὴν ἐπισταμένως ὑπὸ ἔποψιν γεωλογικὴν κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, καθ’ ὃ ἐνταχοῦ τῆς Ἑλλάδος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῶσι λιθάνθρακες ἀρίστης ποιότητος, ἰδίως δ’ ὑπέδειξε τὰς παρὰ τὸν Εὐβοϊκὸν κόλπον πεδιάδας τῶν δήμων Θρονίου καὶ Θερμοπυλῶν καὶ ὅλην τὴν κοιλάδα τοῦ Σπερχειοῦ ποταμοῦ. Πρὸς τοῦτο δὲ συνέστησεν, ἵνα ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀναλάβῃ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τὴν διατήρησιν ἀρτεσιανῶν φρεάτων, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἐπεβεβαιοῦντο αἱ προβλέψεις του. Ἀφοῦ ἅπαξ ἀπεφάσισεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τοιαύτας διατρήσεις θὰ παρεκάλουν ὅπως ἀρχίσῃ αὐτὰς ἀπὸ τῶν μερῶν, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα προηγουμένως, τὰ ὁποῖα ὑπέδειξεν ὁ κ. Philippshon ὡς περικλείοντα σπουδαιότατα στρώματα λιθανθράκων.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ 10 ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν ὑπεβλήθη ἤδη πρότασις, ὅπως προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 73 πρότασις νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου ΥϞΒʹ ἐπιβαλλομένου ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἐλαιοπυρήνων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§261ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη, διότι πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα ὑπὸ ἐπιτροπῆς καὶ συνεννοήθημεν μετὰ τοῦ κ. Συναδέλφου μου νὰ συστήσωμεν τοιαύτην.

§262Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρῆλθον τόσαι ἡμέραι καὶ οὐδὲν ἐγένετο.

§263ΑΛ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ ταχέως πρόνοια, διότι σπουδαῖα συμφέροντα τῆς παραγωγῆς τῶν ἐλαιοπυρήνων καὶ τῶν βιομηχάνων Πειραιῶς παραβλάπτονται.

§264ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια.

§265ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ καταρτισθῇ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθῇ ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ ἀποτελεσθῇ ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἀντικρουομένων συμφερόντων, ἵνα ἡ Βουλὴ ἐν γνώσει τῶν πραγμάτων δώσῃ τὴν ψῆφόν της.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν «περὶ προτάξεως τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου ΥϞΒʹ ἐπιβαλλομένου ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἐλαιοπυρήνων» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§267Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρεδέχθη κύριε Πρόεδρε.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ἀντελήφθη ὅτι δὲν παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως κλάσεών τινων καὶ ἄλλων διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Δημητρακόπουλος.

§269ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποβάλω πρότερον μερικὰς τροποποιήσεις.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§271Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως κλάσεών τινων καὶ ἄλλων διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροποποιήσεις τινάς, διὰ τῶν ὁποίων προστίθενται καὶ ἄλλαι τινὲς μειώσεις δασμῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνδείκνυνται ἐκ τῶν περιστάσεων.

§272Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἡ συζήτησις νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῶν νέων τροποποιήσεων.

§273ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς.

§274Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑκάστη δασμολογικὴ μεταβολὴ ἔχει μεταβολὴν αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν.

§275Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐπηρεάζεται ποσῶς ὑπὸ τῶν ἐλαχίστων τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας πρόκειται ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ ὑποβάλω. Ἄλλως τε θὰ σᾶς διανεμηθῶσι αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ αἱ τροποποιήσεις.

§276Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ κάμητε μικρὰν ἀνάπτυξιν διὰ νὰ ἐννοήσωμεν περὶ τίνος πρόκειται.

§277Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα. Αἱ τροποποιήσεις αὗται δικαιολογοῦνται ἐκ τῆς ἐπιβολῆς δασμῶν τινων εἰς τὰς νέας χώρας, καὶ εἰδικῶς τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῆς ζακχάρεως. Κατ’ ἀκολουθίαν τοῦ δασμοῦ τούτου, τὰ προϊόντα τῆς ζαχαροπλαστικῆς δὲν δύνανται νὰ μένωσι μὲ τὸν ὑφιστάμενον μέχρι τοῦδε δασμόν. Ἕνεκα τούτου λοιπόν, ἐπεξετείναμεν τὰς διατάξεις τοῦ ἡμετέρου δασμολογίου τὰς ἀναφερομένας εἰς τὰ εἴδη αὐτά, καὶ εἰς τὰς νέας χώρας. Ὁ δασμὸς ἐπὶ τῶν εἰδῶν αὐτῶν τῆς ζαχαροπλαστικῆς, ἦτο ὑπερπροστατευτικὸς παρ’ ἡμῖν, φθάνων σχεδὸν εἰς σημεῖον ἀπαγορευτικόν, δι’ αὐτὸ μειοῦμεν ἀναλόγως τὸν δασμὸν αὐτόν καὶ εἰς τὰ διαμερίσματα τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ὁ δασμὸς ὡρίζετο μέχρι τοῦδε εἰς 1,35 δρ. κατ’ ὀκᾶν, δασμὸς ὁ ὁποῖος δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ὑπερβαίνων κατὰ μέσον ὅρον τὰ 100% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ εἴδους. Ἴσως δὲ μάλιστα, ἐὰν θελήσωμεν διακεκριμένως νὰ ἀναφέρωμεν τὰ εἴδη, εἴς τινα τούτων ὑπερβαίνει καὶ τὰ 150%. Ἐννοεῖται λοιπὸν ὅτι δασμὸς τοιοῦτος δὲν δύναται παρὰ νὰ θεωρηθῇ ὡς δασμὸς παραλόγου προστασίας, ὁ ὁποῖος ὅμως, ὅταν εἰσήχθη, δὲν ἦτο τόσον παράλογος, διότι τὰ εἴδη ταῦτα δὲν ἦσαν τόσον ἀκριβά, ὡς ἐκ τῆς τιμῆς τῶν πρώτων ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι ἐχρησιμοποιοῦντο δι’ αὐτά. Ἀφ’ ἧς ὅμως τὸ μέν, ἐπῆλθε παρ’ ἡμῖν ἡ μείωσις ἡ οὐσιώδης τοῦ δασμοῦ τῆς σακχάρεως, τὸ δέ, ἡ ἀξία ὅλων αὐτῶν τῶν εἰδῶν ἕνεκα τῆς μεγίστης παραγωγῆς ἔπαθεν οὐσιώδη ὑποτίμησιν καὶ εἴχομεν παρ’ ἡμῖν τὸ παράλογον νὰ αὐξάνῃ ἡ προστασία ἐνῷ ἡ ἀξία τῶν πρώτων ὑλῶν ἐμειοῦτο. Κατ’ ἀκολουθίαν τούτου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν διατήρησιν καὶ ἐπέκτασιν δασμοῦ ἔχοντος τοιαῦτα ἀπαγορευτικὰ ἀποτελέσματα, καὶ μετ’ ἐξακρίβωσιν τῆς ἀξίας τῶν διαφόρων αὐτῶν εἰδῶν, ὁρίζομεν ὅτι ὁ δασμὸς ἐπὶ τῶν εἰδῶν ζακχαροπλαστικῆς θὰ εἶναι δύο δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Ὁ δασμὸς αὐτὸς ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἀπολύτως προστατευτικός, χορηγῶν εἰς τὴν βιομηχανίαν τὴν ἐνταῦθα τοιαῦτα προχώματα, ὥστε νὰ δύναται ἀπολύτως ἀκινδύνως ἀπὸ τοῦ συναγωνισμοῦ εἰσαγωγῆς τῶν ἀντιστοίχων εἰδῶν νὰ ζήσῃ καὶ νὰ προαχθῇ, διότι ὁ δασμὸς αὐτὸς ἐπιβαρύνει εἴδη τινὰ 60% περίπου, ἄλλα δέ τινα εἴδη καὶ ὑπέρ τὰ 60%. Ὅθεν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ εἴδη αὐτὰ κατ’ ἀκολουθίαν τῆς ἐπεκτάσεως εἰς τὰς νέας χώρας τοῦ δασμοῦ τῆς σακχάρεως, ἐπεκτείνομεν καὶ τὸν δασμὸν ἐφ’ ὅλων αὐτῶν τῶν εἰδῶν τῶν παραγώγων, καὶ ἀφομοιοῦντες αὐτὸν τὸν ὁρίζομεν δι’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τοῦ Βασιλείου εἰς δραχμὰς δύο κατ’ ὀκᾶν. Ἐπίσης κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὡς τοῦτο εἶχεν ὑποβληθῆ ἀρχικῶς, ὡρίζετο ὅτι ἐφ’ ὅλων τῶν εἰδῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὁρίζονται εἰδικοὶ δασμοί, ὅτι θὰ ἰσχύῃ ἡ δασμολόγησις ἐπὶ τῆς ἀξίας ὁριζομένης πρὸς 15%. Ἀλλ’ ἐπὶ εἰδῶν τινων γεωργικῶν ἡ δασμολόγησις αὕτη, ἡ κατ’ ἀξίαν, ἐφαίνετο ὅτι δὲν ἦτο οὔτε σκόπιμος οὔτε ἴσως καὶ πολὺ δυνατή. Οἱ ἐν τῷ ἐδαφίῳ αʹ τῆς κλάσεως 20 ἀναφερόμενοι δημητριακοὶ καρποί, δηλ. ὁ ἀραβόσιτος, ἡ βρώμη, ἡ κριθὴ κτλ. ὡρίζοντο ὅτι ἤθελον καταβάλει 15% ἐπὶ τῆς ἀξίας. Καθ’ ὑπολογισμοὺς βεβαίως τοῦ μέσου ὅρου ὁ δασμὸς αὐτὸς ἀνελόγει εἰς ἀξίαν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο περίπου 3.20 δρχ. ἐπὶ 100 ὀκάδων. Παρ’ ἡμῖν ἡ δασμολόγησις τῶν εἰδῶν αὐτῶν ἔχει συμβατικὸν δασμὸν 4.35 δρχ. ἐπὶ τῶν ἑκατὸν ὀκάδων. Ἀλλ’ ἔχοντες διακεκριμένας ζώνας μεταξὺ τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Νέας Ἑλλάδος δι’ εἴδη τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον τόσον μικρὰν τὴν διαφορὰν κατὰ τὴν δασμολόγησιν, δὲν θὰ ἦτο πολὺ σκόπιμον τοῦτο, διό θὰ παρημποδίζετο πολλαχῶς ἡ ἐπικοινωνία, συγχρόνως δέ, ἐπειδὴ εἴχομεν ὁρίσει ὅτι θὰ ὑπῆρχε τέλος τι ἐπὶ τῆς μεταφορᾶς, θὰ ἐπήρχοντο ἴσως προστριβαὶ συμφερόντων, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἦσαν ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ ὅλου. Δι’ αὐτὸ νομίζομεν ὅτι εἶναι προσφορώτερον νὰ παγιώσωμεν τὸν δασμὸν ἐπὶ τῶν εἰδῶν τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν κλάσιν αὐτήν, δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ ἀραβοσίτου, βρώμης, κριθῆς κτλ. ὁρίζοντες αὐτὸν εἰς ἕνα μέσον ὅρον μεταξὺ τῶν ἐκεῖ καὶ τῶν ἐδῶ δασμῶν. Ἐδῶ ἔχομεν 4.35 δρ., ἐκεῖ δὲ 3.20 ἐπὶ τῶν ἑκατὸν ὀκάδων. Ὡρίσαμεν λοιπὸν δρ. 3.50 ἐπὶ τῶν ἑκατὸν ὀκάδων. Ἡ διαφορὰ τοῦ δασμοῦ εἶναι ἐνταῦθα μὲν ἐπὶ ἔλαττον, ἐκεῖ δὲ ἐπὶ πλέον. Ἀλλ’ ἐκεῖ καὶ ἐδῶ ἡ διαφορὰ αὐτὴ εἶναι ἀσήμαντος, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπηρεασμὸν οὐσιώδη οἰκονομικόν. Ἔχει ὅμως τοῦτο τὸ ἀγαθόν, ὅτι καθ’ ὅ,τι ἀφορᾷ αὐτὰ τὰ εἴδη, εὑρισκόμεθα ἐν πλήρει ἀφομοιώσει πρὸς τὰς νέας ἐπαρχίας καὶ δύναται νὰ γίνῃ ἐπικοινωνία τῶν εἰδῶν τούτων ἐλευθέρως. Γνωρίζομεν δὲ ἐπὶ μῆνας ἤδη ὁπόσας δυσκολίας συνηντῶμεν ἐκ τῶν ἀπαγορεύσεων αὐτῶν αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον, τῆς ἐξαγωγῆς καὶ εἰσαγωγῆς διαφόρων εἰδῶν, καὶ νομίζομεν ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶναι τοῦτο εἰς ἡμᾶς δυνατόν, πρέπει νὰ τείνωμεν εἰς ἀφομοίωσιν δασμολογικήν, ἡ ὁποία νὰ αἴρῃ ἐκ τοῦ μέσου ἀκριβῶς τὰς προστριβὰς αὐτὰς τὰς καθ’ ἡμέραν γενομένας εἰς τὸ ἐμπόριον. Ἐπίσης, κατ’ ἀκολουθίαν μακρῶν καὶ πειστικωτάτων ἐκθέσεων ὅλων τῶν κατοίκων τῆς Καστορίας — οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωστόν, ἔχουσιν ὡς κύριον αὑτῶν ἐπάγγελμα τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν γουναρικῶν, φημιζόμενοι παντοῦ ὡς ἔχοντες τὴν εἰδικότητα τοῦ ἐπεξεργάζεσθαι ὡρισμένας δορὰς ἀπὸ μικρὰ τεμάχια τὰ ὁποῖα ἀλλοῦ θεωροῦνται ἄχρηστα, κατ’ ἀκολουθίαν, λέγω, ἐκθέσεων ἐκεῖθεν ἐλθουσῶν, μετερρυθμίσαμεν τὸ ἐδάφιον βʹ τῆς κλάσεως 61 τοῦ δασμολογίου καὶ ὡρίσαμεν δασμὸν ἐπὶ τῶν δορῶν αὐτῶν συμβατικόν, ἀφήσαντες καὶ τὸν γενικὸν δασμὸν κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ δοραὶ αὐταί, ἐφ’ ὅσον ἔρχονται ὁλόκληροι πληρώνουσιν 8 δρ. κατ’ ὀκᾶν, ἐφ’ ὅσον ὅμως εἶναι τεμάχια πληρώνουσι 4 δρ. καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι μικρὰ τεμάχια μὴ αὐτοτελῆ, ὡρίσαμεν, διὰ λόγον φύσεως καθαρῶς στατιστικῆς, φόρον 50 λεπτῶν ἐπὶ τῶν 100 ὀκάδων.

§278ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὁ συμβατικός;

§279ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ναί. Ὁ μὴ συμβατικὸς εἶναι 5 δραχμαὶ ἀλλὰ δὲν θίγει τοῦτο ἡμᾶς. Ὁ γενικὸς δασμὸς εἶναι πάντοτε πολὺ ἀνώτερος, ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι ἄσχετος. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ ὁποῖον εἶχον ὑποβάλει, ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ὡρίζετο ἡ μείωσις ὡρισμένων δασμῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη ὅτι ἠδύνατο ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ προβῇ εἰς τὴν μείωσιν τοῦ δασμοῦ καὶ ἐπὶ δύο ἄλλων εἰδῶν ἐπὶ τοῦ τυροῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡρίζετο συμβατικὸς δασμὸς ἐκ δραχμῶν 1.30 καὶ ἐπὶ τοῦ βουτύρου τοῦ ἀτήκτου τοῦ ἐρχομένου εἰς κιβώτια μεγαλείτερα, ὑπὲρ τὰ 5 χιλιόγραμμα, καὶ τοῦ ὁποίου ὁ δασμὸς ἦτο σχεδὸν ἀπαγορευτικός. Εἶχον δὲ ἐγερθῆ ἐπανειλημμέναι ἀμφισβητήσεις καὶ ὡς εἶχε τὸ δασμολόγιον ἦτο ἐντελῶς ἀδύνατον καὶ τὸ βούτυρον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔρχεται κυρίως διὰ μαγειρικὴν χρῆσιν μὴ φορολογεῖται, ὅπως καὶ τὸ ἐρχόμενον πρὸς βρῶσιν αὐτουσίαν. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἔρχεται εἰς κιβώτια, ἐξ ὧν προκύπτει ὅτι ἡ ποσότης εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ χρησιμεύῃ ὡς μαγειρικὸν εἶδος, ὁ δασμὸς ὑποβιβάζεται εἰς 1,40, σημειώσατε δὲ ὅτι, ἕνεκα τοῦ ὑπάρχοντος ἀπαγορευτικοῦ δασμοῦ, ἡ τιμὴ ὅλων αὐτῶν τῶν εἰδῶν εὑρίσκεται ἐνταῦθα εἰς ὕψη πολὺ μεγάλα. Ἐνῷ δὲ ἔχομεν ἀξίαν αὐτοῦ τοῦ βουτύρου ἐν ταῖς ἀγοραῖς ὅθεν προμηθεύεται 2½ ἕως 3 φράγκα τὸ κοιλὸν, εἴχομεν δασμὸν 2,32 δηλαδὴ 80% καὶ ἴσως καί τι πλέον ἐπὶ εἴδους τὸ ὁποῖον, διὰ νὰ εἰσάγηται ἐνταῦθα παρὰ τὸν ἀπαγορευτικὸν αὐτὸν δασμόν, σημαίνει ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς καταναλώσεως μεγάλη. Εἰς τὰς ἀτελείας τῶν νέων χωρῶν προσθέτομεν τὸ θεῖον εἰς κόνιν εἰς τεμάχια παντοειδῆ καθὼς καὶ τὸν τυπογραφικὸν χάρτην διὰ τὰς ἐφημερίδας. Ἐπίσης εἴχομεν προτείνει ἕνεκα τῆς ὑπαρχούσης εἰς τὰς νέας χώρας βιομηχανίας τῶν δερμάτων, τὸν δασμὸν τῶν δερμάτων τὸν ἐνταῦθα, ἀλλὰ πολὺ δικαίως οἱ βιομήχανοι τῶν χωρῶν ἐκείνων παρετήρησαν ὅτι, ἐφ’ ὅσον εἰσάγεται δασμὸς ἐπὶ τῶν δερμάτων, εἶναι ἀπολύτως ἀνακόλουθον τὸ νὰ ἀφήνωνται ἐντελῶς ἀπροστάτευτα τὰ προϊόντα τῶν δερμάτων καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὰ εἴδη τῆς ὑποδήσεως. Δὲν δυνάμεθα βεβαίως ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ δασμοῦ τοῦ ὑπάρχοντος ἐνταῦθα ἐπὶ τῶν εἰδῶν τῆς ὑποδήσεως, διότι ὁ δασμὸς αὐτός, καίτοι ἀναφέρεται εἰς κλάσεις αἵτινες δὲν ἀνταποκρίνονται πλέον εἰς τὰς ἀντιλήψεις τῆς βιομηχανία τοῦ εἴδους, εἶναι ὅμως δασμὸς ὑπερβολικὸς ὡς ἐβεβαίωσε καὶ αὐτὴ ἡ βιοτεχνικὴ τάξις, ἡ ὁποία ἀποζῇ τῆς ἐργασίας αὐτῆς καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἀξία πάσης προστασίας. Θὰ ἦτο ὅμως οὐχὶ ὀρθὸν ἂν ἠθέλομεν νὰ ἐπεκτείνωμεν εἰς τὰς νέας χώρας δασμόν, ὁ ὁποῖος πολλάκις ὑπερβαίνει τὰ 100 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Διὰ τοῦτο ὡρίσαμεν μηχανικῶς ὅτι ὁ δασμὸς τῆς ὑποδήσεως εἶναι 35% ἐπὶ τῆς ἀξίας, ἐπειδὴ ὑπελογίσαμεν, κατὰ προσέγγισιν ἐννοεῖται, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίστοιχος προστασία ἡ ὁποία χορηγεῖται εἰς τὰ δέρματα. Διάταξις ἔχουσα σπουδαιότητα εἶναι ἡ νέα ῥύθμισις τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων εἰς τὰς νέας χώρας. Εἶχεν ὁρισθῆ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὡς κατετέθη, ὅτι καὶ ὁ σῖτος καὶ τὰ ἄλευρα θὰ ἐδασμολογοῦντο πρὸς 15% ἐπὶ τῆς ἀξίας· ἀλλ’ ὡς γνωστὸν ἡ ἀξία τοῦ σίτου εἶναι καὶ αὐτὴ κυμαινομένη, ἐπηρεαζομένη ἀπὸ πλείστους ὅσους παράγοντας, σήμερον δὲ κατὰ προσέγγισιν ὁ δασμὸς τῶν 15% ἰσοδυναμεῖ περίπου πρὸς 4,30 κατ’ ὀκᾶν. Ἐθεωρήθη λογικώτερον νὰ παγιωθῇ καὶ ὁ δασμὸς ἐπὶ τοῦ σίτου ὁριζόμενος εἰς 5 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἤτοι 5 δραχμὰς ἐπὶ τῶν 100 ὀκάδων. Ὁ προστατευτικὸς δασμὸς ἐπὶ τῶν ἀλεύρων δὲν ὑφίστατο ἐπὶ δασμολογήσεως γενομένης κατ’ ἀξίαν, ἡ δὲ διαφορὰ ἡ ὁποία ὑφίστατο μεταξὺ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου καὶ ἀλεύρων, ἦτο βεβαίως ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ συντηρήσῃ βιομηχανίαν ἀλεύρων. Εἴχομεν δὲ ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐν ταῖς νέαις χώραις βιομηχανίαν ἀλεύρων, ἡ ὁποία εἶχεν ἀναπτυχθῆ ἥτις ὅμως δὲν ἠδύνατο πλέον ὑπὸ τὸ ὑπάρχον καθεστὼς τὸ φορολογικὸν καὶ τὸ πολιτικόν, νὰ ὑπάρξῃ ἄνευ ὡρισμένης τινος διαφορᾶς, ἔστω καὶ τῆς minimum μεταξὺ σίτου καὶ ἀλεύρων. Ἐνταῦθα, ὡς γνωστόν, ἡ διαφορὰ μεταξὺ σίτου καὶ ἀλεύρων εἶναι λεπτὰ 7, ἔρις δὲ μεγάλη ὑπάρχει ἂν τὸ 7 εἶναι πολὺ ἢ ὀλίγον. Ὁπωσδήποτε κρίνομεν ὅτι, δίδοντες δασμολόγησιν 5 λεπτῶν ἐπὶ πλέον κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, προστασία εἶναι ἐπαρκής, ὡρίσαμεν ὡς ἐκ τούτου ὅτι ὁ δασμὸς μὲν ἐπὶ τοῦ σίτου εἶναι 5 λεπτῶν, ὁ δασμὸς δὲ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων 10 λεπτῶν. Αὗται εἶναι ἐν ὀλίγοις αἱ οὐσιωδέστεραι διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω.

§280Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐνδεδειγμένον ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ ν’ ἀναβληθῇ, τουλάχιστον διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῶν τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ὁ Ὑπουργός.

§281ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς.

§282Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ μεταρρυθμίσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐπηρεάζουσι τὴν ἀρχὴν καὶ τὰς βάσεις, δὲν ἐπιθυμοῦμεν δὲ νὰ νομισθῇ ὅτι ἐπιζητοῦμεν ἡμεῖς τὴν ἀναβολήν.

§283ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν μετεβλήθησαν αἱ βάσεις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τούτοις δεχόμεθα δι’ αὔριον τὴν ἀναβολήν.

§284Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διανεμηθῇ τὸ καθαρόν· ὑπάρχει ἕν σημεῖον, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν νὰ σαφηνισθῇ. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἐζητήσαμεν καὶ τοὺς πίνακας περὶ τῶν εἰσαχθέντων κατὰ τὸ τρίμηνον τὸ τελευταῖον.

§285ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πότε;

§286Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν.

§287Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὁπωσδήποτε αἱ πληροφορίαι αὐταὶ δὲν θὰ βοηθήσωσι τὴν συζήτησιν.

§288Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἀντιλήψεως ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ συζητήσῃ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι σχεδὸν νέον καὶ εἶναι ἐνδεδειγμένον ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνου τοῦ λόγου, τὸ καθῆκον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολήν.

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πιστώσεως μέχρι 5.000 πρὸς συνδρομὴν τοῦ Κράτους εἰς τὴν Σεβαστοπούλειον Ἐργατικὴν Σχολήν». (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται τὸ μόνον ἄρθρον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου εἰς τὸν ἐνταῦθα Μουσικὸν καὶ Δραματικὸν Σύλλογον».

§290Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἡ ἔκφανσις, τὴν ὁποίαν λαμβάνει ἡ πρόοδος ἑνὸς τόπου, ἔκφανσις, ἡ ὁποία καθ’ ἑαυτὴν ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἐπιδείξεως πολιτισμοῦ ὁ ὁποῖος διέπει ἕνα τόπον ἔχοντα τόσον μεγάλας παραδόσεις, ὅπως ὁ Ἑλληνισμός, δὲν εἶναι δυνατὸν διεθνῶς καὶ ἐθνικῶς ἀκόμη νὰ καταδηλωθῇ εἰμὴ μόνον διὰ τῶν ὡραίων Τεχνῶν τῶν ἀπευθυνομένων εἰς τὰς αἰσθήσεις οἱουδήποτε. Τὸ νομοσχέδιον τυπικῶς ὑποβάλλεται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ἐρωτῶ· ἐν Ἑλλάδι προκειμένου περὶ μουσικῆς, τίς Ὑπουργὸς εἶναι ἁρμόδιος;

§291Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν πρόκειται περὶ μουσικῆς, ἀλλὰ περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδου.

§292Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Προκειμένου περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδου γνωρίζομεν ὁποῖός τις εἶναι ἁρμόδιος, ἀλλὰ προκειμένου περὶ μουσικῆς τίς εἶναι ὁ ἁρμόδιος; Ἀκούω μίαν φωνὴν ὅτι ἁρμόδιος εἶναι ἡ συναυλία τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου...! Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπάρχει ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον νὰ ἐνισχύσῃ τὴν μουσικήν.

§293Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ θὰ εἶναι.

§294Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἡ ἀφορῶσα τὸ μέλλον, παρακαλῶ ν’ ἀρχίσῃ ἐκτελουμένη ἀπὸ σήμερον ὅτε παρουσιάζεται τὸ ζήτημα τὸ μουσικὸν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ ἀκριβῶς τὴν ὑμετέραν ἐπέμβασιν διὰ νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν καὶ ἑλληνικὴν μουσικὴν ἀφοῦ δίδομεν τὸ οἰκόπεδον. Ἤθελον λοιπόν, Κύριοι, νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἔκφανσις τὴν ὁποίαν λαμβάνει ἐν τῷ ἐξωτερικῷ κόσμῳ ἡ πρόοδος ἑνὸς λαοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον ἄλλον εἰμὴ μόνον διὰ τῶν ὡραίων Τεχνῶν, διότι αὐταὶ ἀκριβῶς ἀπευθύνονται εἰς τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου καὶ αὐταὶ γίνονται ἀφορμὴ νὰ κατανοηθῇ κάτι τι τὸ ὁποῖον λαμβάνει πραγματικὴν ὑπόστασιν ἔν τινι λαῷ, κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἄλλην ἀνάγκην διερμηνευτικὴν εἰμὴ μόνον τὴν προσωπικὴν τῶν ἀτόμων ἀντίληψιν. Διὰ νὰ γίνῃ γνωστὸν φιλολογικὸν ἔργον, ἀπαιτεῖται μετάφρασις. Ἄνευ μεταφράσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ γνωστὴ ἡ πρόοδος εἰς τὴν φιλολογίαν ἑνὸς λαοῦ, ἐνῷ ἡ ὡραία τέχνη αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἀποτεινομένη εἰς τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου, γίνεται ἀφορμὴ νὰ κατανοηθῇ ἀμέσως μία πρόοδος, κάτι τι τὸ ὑπαρκτόν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐν ἑκάστῳ λαῷ καὶ ἐμφανίζεται ἐν ἑκάστῳ Κράτει. Ὅτι ἔχομεν κίνησιν καὶ πρόοδον καλλιτεχνικὴν σήμερον εἰς τὴν ζωγραφικήν, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν αὐτὴν προοδεύουσαν. Ὑπάρχει ὅμως κίνησις μουσική; Ὑπάρχει ἑλληνικὴ μουσική; Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀπαντήσῃ οὔτε ἀποφατικῶς οὔτε καταφατικῶς, καίτοι γνωρίζομεν ὅλοι μας ὅτι τοιοῦτό τι δὲν ὑπάρχει. Ὅταν τις θέλῃ ν’ ἀκούσῃ ἑλληνικὴν μουσικήν, ἕν καὶ μόνον καταφύγιον ἔχει· τὸν καραγκιόζην! Οὐδαμοῦ ἀλλοῦ· μόνον ἐκεῖ δύναται ν’ ἀκούσῃ; διότι ὁ λαὸς ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰς παραδόσεις του γνωρίζει ἀκόμη καὶ νὰ τὰς τηρῇ. Καὶ ἐρωτᾶται· εἶναι κατάστασις αὐτὴ ἑνὸς λαοῦ ὁ ὁποῖος ἔχει ζωὴν ἐλευθέραν ἑκατὸν ἐτῶν καὶ τόσα ἄλλα ἔργα νὰ ἐπιδείξῃ καὶ νὰ μὴ ἔχῃ μουσικήν; Καὶ δὲν ὑπῆρξαν πολῖται Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι κατέλιπον τὰς περιουσίας των διὰ νὰ προοδεύσῃ καὶ τὸ ἔργον αὐτό; Ὑπῆρξαν. Πολλοὶ κατέλιπον χρήματα διὰ νὰ προαχθῇ καὶ ἡ ἑλληνικὴ μουσική, καὶ ἐρωτᾶται· ἐγένετο καμμία ἐργασία; Ὄχι. Ἐξακολουθεῖ ἡ ἐργασία ἡ μουσικοδιδασκαλικὴ εἰς τὸ Ὠδεῖον, τοῦ ὁποίου δὲν εἴχομεν ἀνάγκην, δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν. Αὐτὴ εἶναι ἓν ἐπάγγελμα καὶ εἶναι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι μανθάνουσι τὴν μουσικὴν διὰ νὰ τὴν διδάσκωσιν ὕστερον. Καὶ ἐρωτᾶται· εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀφήνωνται χρήματα διὰ νὰ γίνωνται καταστήματα μουσικοδιδασκαλικῆς; Βεβαίως ὄχι. Ὁ σκοπὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἄφησαν χρήματα διὰ νὰ διαδοθῇ ἡ μουσική, ἀπέβλεψαν κυρίως εἰς τὸ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ κάτι τι τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κόσμον διότι τὸ κρατεῖ μέσα του ὁ ἑλληνικὸς Λαὸς ἐν τῇ πρωτογενεῖ καταστάσει ἐν τῇ ὁποίᾳ τὸ κατέλαβε, καταστάσει ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο ἔργον μέγα καὶ θαυμαστόν, ἀλλ’ ἡ μακρὰ δουλεία, τὸ ζοφερὸν σκότος ἐντὸς τοῦ ὁποίου διῆλθε τὸ γένος, ἐγένετο ἀφορμὴ ὥστε καὶ ἡ μουσικὴ αὐτοῦ νὰ ἐπηρεασθῇ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ τὴν καθιστᾷ ἀγνώριστον. Ὑπάρχουσι καὶ χειρόγραφα μουσικὰ τὰ ὁποῖα τελευταῖον εὑρέθησαν πλήρη, μουσικῆς τῆς Αὐτοκρατορίας μας. Γνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχει χειρόγραφον τὸ ὁποῖον εὑρέθη εἰς τὴν Συληβρίαν ἐντὸς τοῦ ὁποίου γράφεται ὁ ὕμνος τοῦ Αὐτοκράτορος μὲ τὴν τῆς αὐτοκρατορικῆς ἐποχῆς παρασημαντικήν. Καὶ ὁ ὕμνος ἐκεῖνος ὑπενθυμίζει ὕμνους εὐρωπαϊκούς, τὸν Ἀγγλικὸν κατὰ πολὺ ὕμνον, ὅστις οὕτω εἶναι πλέον μία παράφρασις τοῦ Αὐτοκρατορικοῦ ἑλληνικοῦ. Ἐρωτᾶται· ἀπὸ ποῖον Ὠδεῖον ἐμελετήθη καὶ ἐξεδόθη οὗτος. Καὶ ἠκούσθη ποτὲ ἀπὸ ἑλληνικὰ ὦτα; Μόνον εἰς μνημόσυνα τοῦ τελευταίου μας Αὐτοκράτορος ἠκούσθη. Καὶ ὅμως ἀφήνονται χρήματα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἑλληνικῆς μουσικῆς. Τὸ χρῆμα αὐτὸ ποῦ ἐξοδεύεται; Τί ἐργασία ἐγένετο; Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν σκληρὰν πραγματικότητα· εὑρισκόμεθα ἄνευ μουσικῆς, ὅταν δὲ θέλωμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔχομεν μουσικήν, δὲν ἔχομεν νὰ ἐπιδείξωμεν Ἑλληνικὴν μουσικήν, ἔχομεν νὰ ἐπιδείξωμεν ἢ ἰταλικὴν μουσικὴν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εὐχαριστοῦνται εἰς αὐτήν, ἢ γερμανικὴν μουσικὴν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εὐχαριστοῦνται εἰς Γερμανικὴν μουσικήν, ἀλλ’ Ἑλληνικὴν μουσικήν, δηλαδὴ κάτι τι τὸ ἐθνικὸν νὰ ἐπιδείξωμεν ὡς ἐνδεικτικὸν τῆς προόδου τοῦ τόπου, δὲν ἔχομεν. Καὶ δὲν ἔχομεν ὄχι διότι δὲν ἐφροντίσαμεν, ἀλλὰ διότι... αὐτὸ δὲν θέλω νὰ τὸ εἴπω· ἂς τὸ εὕρῃ ἕκαστος ἐξ ὑμῶν καὶ ἂς τὸ διατυπώσῃ ὅπως θέλει. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἓν καὶ μόνον· ὅτι μουσικὴν Ἑλληνικὴν δὲν ἔχομεν. Προσεπαθήσαμεν πάντοτε, ἰδίως ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας νὰ δημιουργήσωμεν μουσικὰς στρατιωτικὰς καὶ τὰς ἐδημιουργήσαμεν, ἀλλ’ ὑπῆρξε ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ οἰκονομία ἤρχισεν ἀπὸ τὴν κατάργησιν αὐτῶν, καὶ τὰς κατηργήσαμεν! Ἀλλ’ αἱ μουσικαὶ αὗται τί ἔπαιζον; Γνωρίζομεν ὅλοι μας· καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ ἐθνικὰ ἐμβατήρια, τὸ ἐπαναλαμβάνω δίς, δὲν εἶναι Ἑλληνικά· εἶναι Γερμανικὴ μουσικὴ παλαιά, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη ἐπάνω εἰς τὰ ᾄσματα τὰ ὁποῖα ἐτεχνούργησεν ὁ ἀοίδιμος Ραγκαβῆς. Ἑπομένως οὔτε ἐθνικὰ ἐμβατήρια ἔχομεν! Καὶ τί ἐκάμαμεν, ἐρωτᾶται, τόσον καιρόν; Ἐὰν ὑπάρχῃ μία ἐθνικὴ μουσικὴ τὴν ὁποίαν δύναταί τις ν’ ἀναζητήσῃ διὰ νὰ ἐπιδείξῃ κάτι τι, τὸ ἑλληνικόν, θὰ ἀνατρέξῃ εἰς πολλὰ ἔτη ὀπίσω διὰ νὰ τὸ εὕρῃ, θ’ ἀνατρέξῃ εἰς τὸ μόνον μελόδραμα τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ τὸν μακαρίτην Ξύνδαν. Ἐκτὸς αὐτοῦ μᾶς ὑπόσχονται ὅτι θὰ κάμωμεν, ὅτι θὰ συναρμολογήσωσιν, ὅτι θὰ συλλέξωσιν, ἀλλ’ αὐτὰ εἶναι «θὰ» μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς δὲν ἐγένετο τίποτε.

§295ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἔκαμεν ὁ Σαμάρας;

§296Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁ Σαμάρας ἔκαμεν εὐρωπαϊκὴν μουσικήν· ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν περὶ Ἑλληνικῆς μουσικῆς. Ὅταν θέλητε νὰ ἐπιδείξητε Ἑλληνικὴν μουσικὴν τί ἔχετε; Καὶ αὐτὸς ὁ ὕμνος ἀκόμη ὁ Ἐθνικός μας «σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψην....» εἶναι ὅλος εὐρωπαϊκὴ μουσική. Δὲν εἶναι Ἑλληνική. Εἶναι εὐρωπαϊκὴ μελοποιηθεῖσα παρ’ Ἕλληνος, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σχολείων τῆς εὐρωπαϊκῆς μουσικῆς· δὲν εἶναι Ἑλληνική! Ἡ Ἑλληνικὴ μουσικὴ εἶναι φυτευμένη ἐντὸς τῶν σπλάγχνων τοῦ λαοῦ, ὅπως καὶ ἡ ἐλευθερία. Αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος τὴν γνωρίζει μόνος· χρειάζεται ὅμως ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ τὴν λάβῃ, θὰ τὴν συναρμολογήσῃ, θὰ τὴν ἐπιστημονικοποιήσῃ καὶ θὰ παρουσιάσῃ αὐτὴν εἰς ἓν ἐναρμόνιον σύνολον κατάλληλον νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον ἑνὸς ἀνεπτυγμένου κοινοῦ, διὰ νὰ δώσῃ μίαν ἰδέαν τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐννοεῖ τὴν μουσικὴν ὁ λαὸς καὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον αἰσθάνεται αὐτήν. Τοιοῦτό τι ἔχομεν σήμερον, ἐνῷ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν; Ὅταν λοιπὸν εὑρισκώμεθα πρὸ ἑνὸς τοιούτου σημείου, ὅταν βλέπωμεν ἄλλα Κράτη ἔχοντα τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παραλαμβάνουσι τὴν μουσικὴν τοῦ λαοῦ, τὴν μουσικὴν ἡ ὁποία δὲν εἶναι γνωστὴ εἰς τὸν κόσμον παρὰ μόνον ὡς ἐθνικὴ μουσικὴ ἑνὸς ὡρισμένου λαοῦ, καὶ κατορθώνουσι καὶ τὴν συναρμολαγοῦσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ τὴν ἐμφανίζωσιν ὡς ἰδίαν μουσικήν, ὡς ἀρέσκουσαν, διότι πάντοτε εἶναι ἡ μουσική τι τὸ ὡραῖον, ἐρωτᾶται· διατί ἡμεῖς νὰ μὴ ἔχωμεν τοιοῦτό τι; Καὶ πάλιν θὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον προχθές· χοροὶ Οὐγγρικοί, ἐκείνους τοὺς ὁποίους χορεύει διὰ τῶν ὀργάνων τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ λαὸς εἰς τὴν Οὐγγαρίαν, συνηρμολογήθησαν ὑπὸ ἑνὸς διασήμου μουσικοδιδασκάλου τοῦ Μπράμς καὶ δὲν ὑπάρχει, Κύριοι, πρόγραμμα μουσικῆς συναυλίας, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ μὴ ἐμφανίζηται ἡ μουσικὴ τοῦ Μπράμς. Ὑπάρχουσι χοροὶ Οὐγγρικοὶ διότι ὑπάρχει εἷς μουσικοδιδάσκαλος ὁ ὁποῖος συνέλεξε τὰ ᾄσματα τοῦ λαοῦ καὶ τὰ συνηρμολόγησε καὶ τὰ ἐπαρουσίασεν εἰς τὸν κόσμον. Οἱ Ρῶσσοι ἔχουσιν ἐπίσης ἰδίαν μουσικήν. Ἐὰν ἀκούσῃ τις συναυλίαν Ῥωσσικὴν θὰ ἴδῃ πάντοτε ἐθνικὴν μουσικὴν τὴν ὁποίαν κατώρθωσαν μουσικοδιδάσκαλοι Ρῶσσοι νὰ τὴν λάβωσιν ἀπὸ τὸν λαόν, τὴν συνηρμολόγησαν καὶ τὴν παρουσίασαν ὡς νέαν. Οἱ Βούλγαροι αὐτοὶ ἔχουσι μουσικὴν ἐθνικήν! Ὅσοι εἶδον τὸν Βουλγαρικὸν στρατὸν ὄχι φεύγοντα ἀλλὰ παρελαύνοντα ἐπιδεικτικῶς τὰς ἡμέρας ἐκείνας κατὰ τὰς ὁποίας δὲν εἶχεν ἀκόμη κατανοηθῆ ὅτι δὲν ἦσαν οἱ Πρῶσσοι τῆς Ἀνατολῆς, τοὺς ἔβλεπον πραγματικῶς ὅτι εἶχον μουσικὴν ἰδικήν των. Δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ ἀντιγράφωσι τὰ ἐμβατήρια ἢ δὲν εἰξεύρω ποίαν ὀπερέτταν διὰ νὰ τρέχῃ ὄπισθεν ὁ λαός. Ἔχουσιν ἰδικήν των μουσικὴν καὶ ἡμεῖς, Κύριοι, δὲν ἔχομεν! Αὐτὸς δὲ εἶναι ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει μία ἀνωτέρα σχολὴ μουσικὴ ὅπως εἶναι τὸ Ὠδεῖον. Αὐτὴ καὶ μόνον χρειάζεται. Καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις βεβαίως ἔχουσα ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστηρίξῃ ἓν μουσικὸν ἵδρυμα καὶ παρέχει τὸ οἰκόπεδον, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεμβῇ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποδείξῃ ὅτι αὐτὸς ἀκριβῶς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ μουσικοῦ αὐτοῦ ἱδρύματος, διότι εἰς αὐτὸν καὶ μόνον ἀπέβλεπον ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ φιλογενεῖς δωρηταὶ οἱ ὁποῖοι ἐπροίκισαν αὐτὸ μὲ τόσα χρήματα καὶ οἱ ὁποῖοι κατέλιπον τὴν περιουσίαν των ὑπὲρ τοῦ ᾨδείου. Δὲν τὴν κατέλιπον διὰ νὰ μανθάνωσι τὰ κορίτσια πιάνο μήτε βιολί· πρόκειται νὰ ἐμφανισθῇ μουσική, ὄχι νὰ μάθῃ ὁ λαὸς μουσικήν, διότι ὁ λαὸς μανθάνει μουσικὴν ἀπὸ τοὺς μουσικοδιδασκάλους· τὴν μανθάνει εἰς τὸ σχολεῖον, τὴν μανθάνει εἰς τὸ σπῆτί του. Τὸ Ὠδεῖον ἔχει σκοπὸν νὰ φιλοτεχνήσῃ Ἑλληνικὴν μουσικήν, ἔχει σκοπὸν νὰ τὴν μελετήσῃ τὴν μουσικὴν νὰ τὴν συναρμολογήσῃ καὶ νὰ τὴν παρουσιάσῃ ὑπὸ τὴν μορφὴν τὴν μουσικὴν ὅπως τὴν ἐννοεῖ σήμερον ὁ κόσμος. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ᾨδείου (διάλογοι). Ἡ μουσικὴ ἐκδηλοῖ τὴν καρδίαν τοῦ λαοῦ, περιπλέον δὲ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν τόσων χιλιάδων ἐτῶν ἱστορίαν, ὑπάρχει καὶ ἡ ἀρχαία μουσική, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν ἀπώλετο, διότι δὲν δύνασθε νὰ ἀμφισβητήσητε ὅτι αἱ σειρῆνες δὲν ἐτραγῴδησαν μίαν ἰδικήν των μουσικήν· δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι αἱ μοῦσαι αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν ἐδῶ, δὲν ἐξεπροσώπουν κάτι τὸ ὁποῖον ὑπάρχει· δὲν δύνασθε νὰ ἀμφισβητήσητε τὸν ὕμνον τοῦ Ἀπόλλωνος, τὸν ὁποῖον ἐδίδαξαν κατὰ διακοσίας μεθόδους, ὅτι εἶναι κάτι τι τὸ ὁποῖον ὑπάρχει. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ λαὸς διὰ νὰ τὸ εὕρωμεν τί εἶναι, θὰ μελετήσωμεν τὴν μουσικὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ θὰ τὴν μελετήσωμεν εἰς τὰ συγγράμματα τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς τὰ ὁποῖα ἐσώθησαν μέχρις ἡμῶν καὶ εἰς τὰ ᾄσματα, ὅπως τὰ τραγῳδεῖ σήμερον ὁ λαός, διότι οὕτω μόνον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παραστήσωμεν μίαν ἰδέαν τῆς ἐθνικῆς μας μουσικῆς. Αὐτὸς εἶναι, Κύριοι, ὁ σκοπὸς τοῦ ᾨδείου καὶ αὐτός, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐπιτελῆται ἢ πρόκειται νὰ ἐπιτελεσθῇ τι, πρέπει νὰ εἶναι πάντοτε ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπίκρισιν τῆς Πολιτείας, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ ὑπέρτατος παράγων ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον θὰ δώσῃ τὴν ὤθησιν, ἀλλὰ θὰ ἐπιβλέπῃ καὶ τὴν ἐκτέλεσιν. Ἔχομεν λοιπὸν ἀπόλυτον ἀνάγκην ἐπεμβάσεως τῆς Πολιτείας. Πρέπει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς — νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τῷ εἴπω τὴν γνώμην μου — νὰ ἔχῃ τμῆμα μουσικὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖόν του, τὸ ὁποῖον αὐτὸ ἀκριβῶς νὰ παρακολουθῇ καὶ αὐτὸ νὰ δίδῃ τὸν τόνον εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ τὸ ὡραῖον, τὸ μέγα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ μᾶς παρουσιάσῃ εἰς τὸν κόσμον ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζει Ἑλληνικά, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσῃ τὰς προόδους τοῦ τόπου μας εἰμὴ ἐφ’ ὅσον γνωρίζομεν νὰ τὰς ἐμφανίζωμεν καὶ ὁ ὁποῖος ὅμως πολὺ εὐχαρίστως θὰ θελήσῃ νὰ ἀκούσῃ Ἑλληνικὴν μουσικὴν καὶ νὰ λάβῃ ἰδέαν πρέπουσαν καὶ ἀληθῆ περὶ τῆς Ἑλλάδος.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 2 καὶ τὸ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 9. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§298ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, μεταξὺ τῶν ἄλλων, σκοπὸν ἔχει νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐφωδιασμένοι διὰ διπλώματος Πανεπιστημίου, ἔχουσι δὲ καὶ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν.

§299Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσι τοιοῦτοι.

§300ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει «εἰς τὸ ἄρθρον 1 § γʹ τοῦ ΔΙΒʹ νόμου προστίθεται· ἢ οἱ ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν γραφέως αʹ τάξεως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νόμου». Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις δι’ αὐτούς.

§301Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Οἱ γραμματεῖς βʹ τάξεως γίνονται γραμματεῖς αʹ τάξεως.

§302ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Οἱ γραμματεῖς βʹ τάξεως γίνονται αʹ, καὶ οἱ γραφεῖς αʹ τάξεως, ἐὰν εἶναι ἐφωδιασμένοι κατὰ τὸν νόμον μὲ δίπλωμα Πανεπιστημίου, προάγονται μετὰ διετῆ ὑπηρεσίαν εἰς γραμματεῖς βʹ τάξεως. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον ἐάν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἐλαμβάνετο πρόνοια καὶ περὶ ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι διατελοῦσιν ἤδη ὑπάλληλοι καὶ ἔχουσι πολυετῆ ὑπηρεσίαν συγχρόνως δὲ καὶ δίπλωμα Πανεπιστημίου.

§303Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νὰ ὑποβάλητε τροπολογίαν.

§304ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἠλ. Κοπανίτσα θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ καὶ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§306Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 2–5).

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§308Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 6ου συνιστᾶται 8ον τμῆμα ἀποτελούμενον ἐκ τῶν γραφέων τῆς διεκπεραιώσεως καὶ τῶν πληροφοριῶν ὑπὸ τμηματάρχην αʹ ἢ βʹ τάξεως. Εἶναι ἀνάγκη διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου νὰ γίνῃ τοῦτο; Διὰ τὸ τμῆμα τοῦτο πρόκειται νὰ διορισθῇ τμηματάρχης ἔχων τὰ προσόντα τὰ ὁριζόμενα ἐν τῷ ἄρθρῳ 6· δηλαδὴ διορίζεται ὡς τοιοῦτος ὁ ἔχων δίπλωμα Πανεπιστημίου τῆς Νομικῆς ἢ τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν καὶ πενταετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν γραμματέως αʹ τάξεως ἢ ὁ διατελῶν γραμματεὺς αʹ τάξεως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἔχων δὲ δωδεκαετῆ τοὐλάχιστον δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ὡς ἔχει, καλῶς ἔχει τὸ ἄρθρον. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Παρεμβάλλεται ὅμως καὶ ἓν τελευταῖον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον λέγει: «ἐντὸς τῶν τριῶν πρώτων μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου δύναται νὰ διορισθῇ καὶ ὁ διατελέσας ἐν ὁμοιοβάθμῳ δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ»· δηλαδὴ διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς πρόκειται νὰ διορισθῇ τμηματάρχης πρόσωπον ἔχον τὰ προσόντα τμηματάρχου βʹ τάξεως λαμβανόμενος ἐξ ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Δὲν φρονεῖτε ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ τελευταία § τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἀφοῦ ὁρίζονται τὰ προσόντα ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 6ου, διότι, ἐὰν φέρητε τμηματάρχην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ ἄλλην ὑπηρεσίαν, αὐτὸς δὲν θὰ ἔχῃ τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα.

§309Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀκριβῶς, διὰ νὰ εἶναι καταλληλότερος, ἐπειδὴ εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὥριμος καὶ δι’ αὐτὸ ἐξαιρετικῶς, διὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ἐπιτρέπεται νὰ προσλαμβάνηται καὶ ἐξ ἄλλης ὑπηρεσίας.

§310Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ προσπάθεια ἡ ὁποία καταβάλλεται εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους, ὡς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, ὅπου δύναται νὰ προάγηται κατώτερος ὑπάλληλος εἰς ἀνώτερον βαθμὸν καὶ νὰ μορφώνηται περισσότερον, ἡ αὐτὴ προσπάθεια πρέπει νὰ καταβληθῇ καὶ ἐδῶ. Ἐνῷ ἔχετε ὁρίσει προσόντα ἀρκετά, διατί νὰ ζητῆτε ἀπὸ ἄλλην ὑπηρεσίαν τμηματάρχην, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ ὑπάλληλοι τῆς ὑπηρεσίας; Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν ἐκτὸς ἐὰν ἔχῃ προσωπικήν τινα ἄλλην ἔννοιαν τὸ ἄρθρον καὶ θέλετε νὰ φέρητε ἀπὸ ἄλλην ὑπηρεσίαν. Τοῦτο ὅμως δὲν τὸ πιστεύω.

§311Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 7). Ἄρθρον 8ον (ἀναγινώσκεται).

§313Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ δεχθῇ προσθήκην πολὺ μικράν. Ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 8 λέγει «Καταργεῖται ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ 3ου ἄρθρου τοῦ ΔΙΒʹ νόμου, ὡς καὶ πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου» νὰ προστεθῇ «ὡς καὶ τὸ 7 ἄρθρον τοῦ ΓΨΚΑʹ νόμου».

§314Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ τροπολογία καὶ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στελλάκη. Κατὰ τὴν τελευταίαν ἀνάγνωσιν θὰ σκεφθῶ.

§315Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι δικαιοτάτη.

§316Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Βελέντζας.

§318Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις, πρὸς τὴν Βουλήν, διότι εἶναι πολὺ ἀόριστος ἡ διάταξις, ὡς διατυποῦται ἐν τῷ ἄρθρῳ 8ῳ, ὅπερ λέγει· «Καταργεῖται ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ 3ου ἄρθρου τοῦ ΔΙΒʹ νόμου ὡς καὶ πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὰς τοῦ παρόντος νόμου». Ἡ διάταξις αὐτὴ μοὶ ἐνθυμίζει τοὺς δικηγόρους, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι λέγουσιν εἰς τὰς προτάσεις των «ἀρνοῦμαι πάντα ἰσχυρισμὸν τοῦ ἀντιδίκου.

§319Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δυνάμει τῆς διατάξεως αὐτῆς διορίζεται γραμματεὺς αʹ τάξεως τῶν πληροφοριῶν ὁ ἔχων ἁπλῶς δίπλωμα Πανεπιστημίου». Τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν καταργῶ διὰ νὰ μὴ εἰσάγωνται εἰς τὴν μονιμότητα γραμματεῖς αʹ τάξεως.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταλογισμοῦ χορηγηθεισῶν χρηματικῶν ποσοτήτων παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς περιθάλψεως καὶ προκαταβολῆς εἰς τοὺς δικαιουμένους συντάξεως ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου».

§321Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ μέχρι τοῦδε δοθέντα ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς χρήματα τῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων ἐν πολέμῳ, ἀποτελοῦσι δωρεάν;

§322ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι. Ἀποτελοῦσι δωρεὰν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν ἀπὸ εἰσφορὰς τῶν διαφόρων Ἑλλήνων, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀποσταλῆ εἰς ἐμέ. Ἀπὸ 1ης τοῦ ἔτους δὲν ὑπάρχει δωρεά· Θὰ ἐπιστραφῶσι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς περιθάλψεως, ἵνα αὕτη ἐξοικονομήσῃ καὶ ὅλας τὰς ἄλλας περιστάσεις.

§323Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διὰ τὰ κατὰ τὸ παρελθόν;

§324ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι· δὲν εἶναι τοῦ Δημοσίου· εἶναι ἰδιωτικά.

§325Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς περιθάλψεως διαχειρίζεται δημόσιο χρῆμα;

§326ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου θεωρεῖται δημόσιον χρῆμα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀδείας συμπληρώσεως θέσεων ἐν τῷ στρατῷ καὶ τῇ χωροφυλακῇ».

§328Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐτροπολογήθη μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, προσετέθη ἄρθρον 2 διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἐξουσιοδότησις τῆς Βουλῆς, ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πέρα τῶν ὀργανικῶν θέσεων, τῶν ἤδη ἰσχυόντων ὀργανισμῶν, προβῇ εἰς προβιβασμὸν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρελείφθησαν ἀπὸ τὸν πίνακα τὴν πρώτην φοράν, ἔχουσι δὲ τὸ δικαίωμα αὐτοὶ νὰ ἀνακτήσωσι τὴν ἱκανότητά των. Δι’ αὐτοὺς λοιπὸν εἶναι δίκαιον νὰ μὴ περιμείνωμεν τὴν ψήφισιν βραδύτερον τοῦ ὀργανισμοῦ, ἀλλὰ νὰ προαχθῶσι τώρα. Εἶναι ἔργον δικαιοσύνης, εἶναι δὲ κυρίως καὶ συμφέρον τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς πειθαρχίας, ἀφοῦ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουσι τὴν ἀρχαιότητα νὰ λάβωσι καὶ τὸν βαθμόν.

§329ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί;

§330Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διότι εἶχον παραλειφθῆ συνεπείᾳ τῆς ἀναβολῆς ἡ ὁποία ἐγένετο.

§331Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον ὑποβάλει. Τὸ νομοσχέδιον παρέχει τὸ εὐεργέτημα καὶ ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προαγάγῃ τοὺς ἀξιωματικούς, οἵτινες διατελοῦσιν ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ἀξιωματικοῦ ἀπὸ τοῦ 1895 εἰς ὅλα τὰ διάφορα ὅπλα καὶ σώματα. Ἔχομεν ὑπὸ τὴν κρίσιν μας τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ καταρτισμοῦ σώματος ἐπιμελητείας στρατοῦ, εἰς δὲ τὴν ἐπιμελητείαν τοῦ στρατοῦ θὰ κληθῶσιν ἀξιωματικοὶ ὅλων τῶν ὅπλων καί τινες ἀξιωματικοὶ ἐκ τοῦ σώματος τοῦ Οἰκονομικοῦ. Ἔχομεν καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτελεστικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐξ αὐτοῦ συνάγεται ὅτι, δὲν θὰ εἶναι ἐκ τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας, ἥτις καθορίζει τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ, δὲν συνάγεται τί θὰ γίνῃ τὸ οἰκονομικὸν σῶμα. Ἀλλὰ πόθεν θὰ ἐξαγάγωμεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θὰ παραμείνωσιν; Ὑπὸ ποῖον ἄλλο ὄνομα θὰ μεταφερθῶσιν εἰς ἄλλο σῶμα καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐρωτήσωμεν· τὸ εὐεργέτημα αὐτὸ περιλαμβάνει τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ οἰκονομικοῦ, ὅταν αὐτοί, ὄχι μόνον ἀπὸ τοῦ 1895 ἀλλὰ καὶ πολὺ προγενεστέρως, εὑρίσκονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ ἢ ὑπολοχαγοῦ μέχρι τοῦ λοχαγοῦ; Ὑπάρχουσι δηλαδὴ γεγηρακότες, καὶ ἐνῷ οἱ συμμαθηταὶ αὐτῶν προήχθησαν σήμερον εἰς ἀντισυνταγματάρχας αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ. Δίκαιον λοιπόν, φρονῶ, ὅτι εἶναι νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις. Ὡς εἶναι διατετυπωμένον τὸ νομοσχέδιον περιλαμβάνονται, ἀλλ’ ὅταν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιμελητείας τοῦ στρατοῦ, δὲν δύναται νὰ περιληφθῶσιν. Θὰ ἤθελον δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν σκέπτηται καὶ τί σκέπτεται ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιμελητείας τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε, διὰ νὰ τεθῇ διάταξις εὐεργετικὴ καὶ δι’ αὐτοὺς ἀδικουμένους ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, διότι ὄντως, ὡς προανέφερον, εὑρίσκονται ἀξιωματικοὶ ἔχοντες συναδέλφους συγχρόνως ἐξελθόντας τοῦ Σχολείου, οἵτινες κατέχουσι πολὺ ἀνωτέρας θέσεις, ἐνῷ αὐτοὶ ἐλλείψει θέσεων, λόγῳ τῆς καταστάσεως ἡ ὁποία εἶναι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῇ οἰκονομικῇ, εὑρίσκονται εἰς τὸν βαθμὸν ἔτι τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, καίτοι εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι κατὰ τὰς κρισίμους περιστάσεις, τὰς πολεμικὰς περιστάσεις, πλεῖστοι ἀξιωματικοὶ ἐξ αὐτῶν προσέφερον σημαντικωτάτας καὶ σπουδαιοτάτας ὑπηρεσίας, σπουδαιοτάτας ὠφελείας εἰς τὸ Κράτος. Θὰ ἦτο δίκαιον λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ εὐεργέτημα τὸ διὰ τῆς διατάξεως ταύτης παρεχόμενον εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἵτινες ἐπὶ πολλὰ ἔτη εὑρίσκονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον. Ἤθελον ἑπομένως παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ σαφῆ τινα ἔννοιαν, ἐὰν σκέπτηται νὰ φέρῃ ὀργανισμόν τινὰ ἐπὶ τοῦ σώματος τούτου, ὥστε καὶ αὐτοὶ νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ εὐεργέτημα αὐτό. Ἤθελον προσέτι παρατηρήσει, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοί, ἰδίᾳ τοῦ πεζικοῦ, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὸν στρατὸν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1885· εἶναι ἀξιωματικοὶ τῶν δύο σχολῶν τῆς Κερκύρας καὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἔδρασαν καὶ ἀνεγράφησαν εἰς τὸν πίνακα Λ. προήχθησαν δὲ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ. Δὲν νομίζετε ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ εὐεργέτημα τοῦτο, ἀφοῦ ἀρκετὰ ἔτη ἔχουσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ στρατοῦ καὶ θὰ ἀδικηθῶσι, διότι τὴν Γεν. Διοίκησιν θὰ καταλάβωσιν ἄλλοι ὁμοιόβαθμοι, οἵτινες ἔχουσιν ὀλιγώτερα ἔτη εἰς τὸν στρατόν; Ὑποθέτω ὅτι καὶ δι’ αὐτοὺς χρειάζεται ἡ ἐπέκτασις τοῦ εὐεργετήματος.

§332Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, φοβοῦμαι πολὺ μήπως ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, φέρει τὸ ἀντίθετον τοῦ ἀποτελέσματος ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, δηλαδὴ τὴν ἄρσιν παραπόνων....

§333ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν σκοπεῖ τὴν ἄρσιν παραπόνων καθόλου· εἶναι ἀδύνατον νὰ παύσωσι τὰ παράπονα.

§334Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διότι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Πεζικῷ ἄλλοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι, ὑποτεθείσθω, λοχαγοὶ πρὸ 4 ἐτῶν καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀρχαιότεροι ἐκείνων περὶ ὧν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατὰ ἓν ἢ δύο ἔτη καὶ ἐν τούτοις αὐτοὶ δὲν ὑπάγονται εἰς τὸ εὐεργέτημα καὶ δὲν προάγονται. Ἐπίσης ὑπάρχουσιν ὑπολοχαγοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν ἀπὸ τοῦ 1895, ἐν τούτοις καὶ αὐτοὶ μένουσι στάσιμοι καὶ προάγονται οἱ περὶ ὧν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι ὑπαξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι μετέσχον εἰς τὸν πόλεμον τοῦ 1897 ἀλλ’ οὗτοι δὲν κατέλαβον θέσιν ἀξιωματικοῦ διότι κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον ἦτο κεκλεισμένη ἡ Σχολὴ τῶν ὑπαξιωματικῶν. Διὰ αὐτὸν τὸν λόγον φρονῶ ὅτι ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ πρέπει νὰ περικοπῇ τὸ «ἐφ’ ὅσον οἱ λοχαγοὶ κλπ.» καὶ νὰ μείνῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀποφασίσῃ μεταξὺ αὐτῶν τίνας πρέπει νὰ προαγάγῃ.

§335ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ τοὺς κάμωμεν ὅλους ταγματάρχας, καὶ ἂν δὲν χρειάζονται εἰς τὸν στρατόν;

§336Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δικαίωμά σας εἶναι.

§337ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε τροπολογίαν, διότι οὕτω μόνον ἡ συζήτησις ἀποβαίνει σκοπιμωτέρα.

§338Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ οἰκονομικοῦ;

§339ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ἀφήσωμεν οὕτω· θὰ λάβωμεν πρόνοιαν δι’ εἰδικοῦ νόμου.

§340Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Διατί νὰ μὴ τοὺς δώσωμεν ἕνα βαθμὸν παραπάνω;

§341ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ λάβωμεν κάποιαν πρόνοιαν.

§342Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω περὶ παραπόνων οὔτε τὸ μητρῷον τῶν κ. ἀξιωματικῶν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι εὑρίσκω ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ ἀντιφατικὰς διατάξεις. Ὄχι μόνον ἀντιφατικὰς διατάξεις, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ καὶ μετατοπισμὸν τῶν εὐθυνῶν, διότι, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖται νὰ δοθῇ ἄδεια εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως προτείνῃ προβιβασμοὺς λοχαγῶν εἰς ταγματάρχας πλέον τοῦ ὡρισμένου ἀριθμοῦ, καὶ τοῦτο πολὺ δικαίως, ἀφ’ ἑτέρου περιορίζετε τὸ δικαίωμά σας, κύριε Ὑπουργέ, καὶ καθιστᾶτε ὑπεύθυνον τὴν Βουλήν, διότι τὸ δικαίωμά σας αὐτὸ τὸ περιορίζετε μόνον εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ ἀπὸ τοῦ 1895 καὶ ὀπισθοδρομικῶς. Διατί τὸ δικαίωμά σας τὸ περιορίζετε διὰ τοὺς κ. ἀξιωματικούς, τοὺς ἀποκτήσαντας δικαίωμα ἀπὸ τοῦ 65 καὶ πέρα καὶ ὄχι δι’ ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς ὥστε νὰ ἔχητε εὐρύτερον τὸ δικαίωμά σας;

§343ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διότι ἐπιθυμῶ νὰ μὴ ἐπεκταθῇ τὸ δικαίωμά μου. Πρέπει νὰ μάθωσιν ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ ὅτι θὰ προβιβασθῶσιν ὅλοι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου. Πρέπει νὰ προβιβασθῶσι καὶ οἱ ἄλλοι, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναμείνουν τὸν νέον ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ καθυστερήσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τῶν πραγμάτων σαφὴς καὶ καθωρισμένη καὶ νομίζω ὅτι ἔχω δίκαιον.

§344Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σαφέστερος καὶ μᾶλλον ὠργανωμένος θὰ εἶναι ὁ νόμος, ὅταν δὲν περιορίζετε τὸ δικαίωμά σας.

§345ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καθόλου.

§346Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην ἡ Βουλή.

§347ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι.

§348Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι διότι καθίσταται προσωπικόν, ἀλλὰ διότι περιωρίσατε τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ζητεῖτε νὰ σᾶς δώσωμεν.

§349ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὰ θέλω περιωρισμένα.

§350Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὅταν ὁρίζητε τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ὁποίους θὰ προβιβάζητε, δὲν γίνεται μετατοπισμὸς τῶν εὐθυνῶν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐπιρρίπτονται ἐπὶ τῆς Βουλῆς;

§351ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ μήπως δὲν ἔχει τὴν εὐθύνην ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, φέρων τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν; Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν συμφωνεῖ πρὸς τὸν Ὑπουργόν, δὲν δύναται νὰ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιόν του; Εἶναι τόσον καθαρόν.

§352Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἱστορία ὅμως μᾶς διδάσκει ὅτι συνήθως αἱ Βουλαί....

§353ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑποστηρίζουν τοὺς Ὑπουργοὺς ὅταν ἀπονέμουν εἰς αὐτοὺς τὴν ἐμπιστοσύνην των.

§354Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ δικαίωμά σας πρέπει νὰ μείνῃ ἀπεριόριστον.

§355ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἶναι περιωρισμένον.

§356ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄλλο τι θέλει ἴσως νὰ εἴπῃ ὁ κ. Μπακόπουλος.

§357Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος λέγει ὅ,τι χρειάζεται νὰ εἴπῃ, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ μεταστρέψῃ τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς, διότι ὅ,τι λέγουσιν οἱ Πρωθυπουργοὶ ἡ Βουλὴ τὸ ἀποδέχεται.

§358Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσε καὶ ἐξάγεται καὶ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι διὰ τούτου σκοπεῖται νὰ ἐπανορθωθῇ ἀδίκημά τι, τὸ ὁποῖον ἐγένετο.

§359Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ 1ου ἄρθρου, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι διὰ τοῦ 2ου ἄρθρου σκοπεῖ νὰ προβιβάσῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους παρέλειψε.

§360Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ μεταβιβάζω εἰς τὸ ἄρθρον 1ον τὴν δήλωσιν. Ἄλλως τε αὐτὸ ὑπηγόρευσε τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Πρόκειται περὶ 10 ἢ 15 ἀξιωματικῶν τῶν Τεχνικῶν Σωμάτων, οἱ ὁποῖοι ἐκ διαφόρων λόγων δὲν δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν ἐλλείψει θέσεων, καθ’ ὃν χρόνον ἄλλοι νεώτεροί των ἢ τῆς αὐτῆς ἀρχαιότητος, δύνανται νὰ προβιβασθῶσι. Καὶ τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ ἄρῃ αὐτὴν τὴν ἀνισότητα. Καὶ ἀπὸ τῆς πρώτης ἀπόψεως τοῦτο ἐπιδιώκεται· συμβαίνει ὅμως ὥστε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀντὶ νὰ αἴρηται, γεννᾶται ἡ ἀνισότης. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐδημιουργήθη μία κατάστασις τοιαύτη, ὥστε τὰ Τεχνικὰ Σώματα νὰ ὑπερπληρωθῶσιν ἀξιωματικῶν, διότι οἱ ἐξερχόμενοι τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἐνδιεφέροντο καὶ λόγῳ διαμονῆς ἐν Ἀθήναις καὶ διὰ τὸ ὡραιότερον τῆς στολῆς καὶ διὰ σκοποὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι καὶ ἀπηλλαγμένοι ὑλικῶν ὑπολογισμῶν, λόγῳ προικὸς π. χ. νὰ προτιμῶσι τὰ σώματα ταῦτα, ὥστε νὰ ὑπερπληρωθῶσι, τὰ Σώματα ταῦτα, καθ’ ὃν χρόνον τὸ κυριώτερον τῶν Σωμάτων, τὸ πεζικόν, ἐθεωρεῖτο ὡς σῶμα καταδεδικασμένον. Οἱ κατατασσόμενοι δὲ εἰς τὸ σῶμα αὐτὸ ὑποχρεωτικῶς, ὁσάκις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ δικαίωμά του καὶ κατατάξῃ τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἐξερχομένους εἰς τὸ σῶμα τοῦ πεζικοῦ, εὑρέθησαν εἰς μειονεκτικὴν θέσιν ἀπέναντι τῶν συναδέλφων των καὶ ὑπηρέτησαν εἰς μέρη μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν ὡς ἀνήκοντες εἰς τὸ πεζικόν. Ἐγεννήθη λοιπὸν αὐτὴ ἡ κατάστασις. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ προβιβασθῶσι χωρὶς οὐδεμία νὰ ὑπάρξῃ θέσις, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀντίρρησις. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ προβιβάζωνται οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ ὅταν μάλιστα ὑπάρχωσι θέσεις; Ἡ ἀπονομὴ τῶν βαθμῶν γίνεται εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ὅπως τοὺς ἀμείψῃ ἡ Πολιτεία, ἀλλ’ ἀποβλέπει καὶ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ἑαυτῆς κατὰ τὴν ἀπονομὴν τῶν βαθμῶν. Διότι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκόν των, δὲν εἶναι ἀπαραιτήτως ὀρθὸν νὰ προβιβασθῶσιν ὅλοι, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν διὰ τῆς τοιαύτης προαγωγῆς πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ ζημία εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν. Διὰ τῶν διαφόρων αὐτῶν μέσων, ἕνεκα τῆς ὑπερτροφίας πρὸ παντὸς τοῦ Μηχανικοῦ σώματος, ἐδημιουργήθη ἄπειρος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν τοῦ Μηχανικοῦ, Συνταγματαρχῶν καὶ Ἀντισυνταγματαρχῶν οἵτινες σήμερον θὰ ἀνέρχωνται εἰς ἕνα ἀριθμὸν κολοσσαῖον, τεσσαράκοντα ἴσως. Χωρὶς νὰ θέλῃ κανεὶς νὰ θίξῃ τὴν ἀξίαν των, εἶναι ἐξεταστέον κατὰ πόσον διὰ τῆς προαγωγῆς αὐτῶν θὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ Πολιτεία ἢ θὰ δημιουργήσῃ ἀξιωματικούς, μὴ δυναμένους λόγῳ τοῦ βαθμοῦ των νὰ παράσχωσιν ὑπηρεσίας. Οἱ ὑπερβολικοὶ προβιβασμοὶ τῶν τακτικῶν σωμάτων ἐδημιούργησαν πολλοὺς ἀνωτέρους, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχωσι κατώτεροι, καὶ ἂν σήμερον ἐκαλεῖτο ἡ Ἑλλὰς νὰ διεξαγάγῃ ἕνα πόλεμον, βεβαίως θὰ ἦτο ἡ ὑπηρεσία ὑποχρεωμένη ν’ ἀναθέσῃ εἰς ταγματάρχας τὴν διοίκησιν τοῦ πυροβολικοῦ, διότι δὲν θὰ εἶχε κατωτέρους. Ἀλλὰ κατόπιν δύο νικηφόρων πολέμων καὶ προκειμένου ν’ αὐξήσωμεν τὰ στελέχη, δύναταί τις νὰ μὴ κατακρίνῃ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ, ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ προβιβασθῶσιν, ὥστε καὶ αὐτοὶ νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν κατηγορίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται ἐκεῖνοι, ὅταν μάλιστα ὑπάρχωσι θέσεις κεναί. Ἐὰν σήμερον ἔχωμεν 170 ἢ 180 ἀξιωματικοὺς τοῦ πεζικοῦ, ἡ δημιουργία στελεχῶν 43 συνταγμάτων, ἐπιτρέπει τὴν ὕπαρξιν ἀξιωματικῶν 350, εἶναι δὲ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ καὶ ἀπαραίτητοι, ἐνῷ πλεῖστοι τῶν ἀξιωματικῶν τούτων δὲν θὰ ἔχωσιν ὑπηρεσίαν, μέχρι τῆς δημιουργίας σχετικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῆς ἀποκτήσεως πυροβόλων, δημιουργίας ὑπηρεσιῶν, εἰς τὰς ὁποίας θὰ δυνηθῶσι νὰ χρησιμοποιηθῶσιν. Ἀλλὰ πάντοτε θὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὀλιγώτεροι αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, οἱ ὁποῖοι θὰ χρειασθῶσι πολὺν χρόνον, ἵνα φθάσωσι τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν 350. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ κάμω διακρίσεις κατὰ πόσον τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο σῶμα προσέφερεν ὑπηρεσίας, εἶναι φανερὸν ὅτι, πρὸ πάντων τοὺς παρελθόντας πολέμους, διεξήγαγε τὸ πεζικὸν καὶ ὑπέστη τοῦτο τὴν μεγαλειτέραν φθοράν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐφονεύθησαν 300 τοῦ πεζικοῦ καὶ 900 ἐπληγώθησαν, καθ’ ὃν χρόνον, χωρὶς νὰ κατηγορήσω τὰ ἄλλα σώματα, ταῦτα δὲν ὑπέστησαν τὰς κακουχίας οὔτε τὴν φθορὰν τοῦ πεζικοῦ κατὰ τοὺς δύο πολέμους αὐτούς. Διατὶ λαμβάνετε ἐξαιρετικὴν πρόνοιαν, ὅπως μὴ τυχὸν ἀδικηθῶσιν οὗτοι καὶ δὲν λαμβάνετε πρόνοιαν, ὅπως καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι καὶ θέσεις κενάς...

§361ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί θεωρεῖτε ὅτι δὲν εἶναι ἴσος δι’ ὅλους ὁ νόμος;

§362Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διότι εἶναι ὁ χείριστος δι’ ὡρισμένην τάξιν, τὴν ὁποίαν προσπαθεῖ ὁ νόμος νὰ θέσῃ εἰς μίαν κατάστασιν, ὥστε νὰ φανῇ ὑστεροῦσα ἄλλης τάξεως ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον μικροτέρας ὑπηρεσίας προσέφερον, ἀλλ’ οὐδὲ καὶ κακουχίας τοῦ πολέμου, οὐδὲ θυσίας ὑπέστησαν. Διατὶ νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ τάξις προνομιοῦχος, ἀφοῦ, ὡς σᾶς εἶπον, τὸ σῶμα τοῦ πεζικοῦ ὑπέστη ὅλας τὰς συνεπείας τῆς καταστάσεως; Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὰ σώματα τὰ τεχνικὰ νὰ λάβωσι τὰς θέσεις αὐτὰς ἤδη ὅτε ἐκ διαφόρων συνθηκῶν ἔχει προνομιακὴν θέσιν τὸ κυριώτερον σῶμα, τὸ ὁποῖον πρὸ παντὸς διεξήγαγε τὸν πόλεμον. Οὔτε εἶναι ὀρθόν, νὰ λαμβάνηται πρόνοια ἐξαιρετικὴ δι’ αὐτοὺς χωρὶς νὰ λαμβάνηται συγχρόνως πρόνοια, ὅπως προαχθῶσι καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, διὰ τοὺς ὁποίους ὑπάρχουσιν αἱ θέσεις καὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους ὅσους καὶ ἂν προβιβάσητε δὲν θὰ συμπληρώσητε τὰ κενά. Προβιβάζοντες δὲ ἑτέρους δὲν θὰ κατορθώσητε νὰ συμπληρώσητε τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατεύματος, ἐνῷ ἐὰν προβιβάσητε αὐτοὺς θὰ θεραπευθῶσι πραγματικαὶ ἀνάγκαι τοῦ στρατεύματος.

§363Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀφοῦ ἤδη λοχαγοὶ τοῦ πεζικοῦ διοικοῦσι τάγματα, διατί δὲν λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως καὶ αὐτοὶ προαχθῶσι καὶ λάβωσι τὸν βαθμὸν τὸν ἀνταποκρινόμενον εἰς τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας σήμερον ὑπευθύνως διαχειρίζονται, εἶναι δὲ ἄνδρες, ἀνήκοντες εἰς τὸ σῶμα τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν ὑπέστη τὰς ἐκ τοῦ πολέμου ζημίας; Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, τὴν ἀνθρωπίνην καὶ ὄχι τὴν στρατιωτικήν, βλέπω ὅτι ἡ προνομιακὴ θέσις δὲν δίδεται εἰς τὸ πεζικὸν διὰ τῶν θυσιῶν τοῦ ὁποίου ἠνοίχθησαν καὶ αἱ θέσεις, ἀλλ’ εἰς ἄλλα σώματα τὰ ὁποῖα δὲν ὑπέστησαν τὰς φθορὰς τοῦ πεζικοῦ. Οἱ ἀξιωματικοὶ λοιπὸν τοῦ πεζικοῦ δικαίως ἀπαιτοῦσι νὰ προαχθῶσιν εἰς τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας ἤδη ὑπευθύνως διοικοῦσι.

§364Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα, ὅπως προβιβασθῶσι γενικῶς οἱ ἀξιωματικοὶ χωρὶς νὰ τεθῇ ἡ περιοριστικὴ διάταξις. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ προβιβασθῶσι καὶ αὐτοί, ἀλλὰ κατ’ οὐδένα λόγον, ἕνεκα τῆς ἐξαιρετικῆς καταστάσεως, διότι εἶναι νεώτεροι, νὰ τεθῶσιν εἰς προνομιακὴν θέσιν ἀπέναντι τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι καὶ δικαιώματα περισσότερα ἔχουσι καὶ περισσοτέρας ὑπηρεσίας διὰ τοῦ προβιβασμοῦ των θὰ παράσχωσιν.

§365Σ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἔχουσι δίκαιον μέγα οἱ προκαλήσαντες καὶ ἰδίως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν ὁ κ. ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος. Ὑπάρχουσι λοχαγοὶ τοῦ πεζικοῦ, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ εἶναι ἀξιωματικοὶ τῷ 1897, ἀκολούθως ὅμως ἐγένοντο ἀξιωματικοὶ καὶ ὡς τοιοῦτοι, κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο πολέμων, καὶ δὴ ὡς λοχαγοὶ διῴκησαν τάγματα. Ἐνῷ δὲ ὅλοι ἅμα παρῆλθεν ὁ πόλεμος προυβιβάσθησαν, αὐτοὶ ἔμειναν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν διότι εἶχον αὐτὸ τὸ κώλυμα. Νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἔργον δικαιοσύνης, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δεχθῇ καὶ ἀπαλείψῃ τὴν σχετικὴν αὐτὴν διάταξιν ἐφ’ ὅσον ἀπέκτησαν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1895, ὅπως ἱκανοποιηθῶσιν ἀξιωματικοί τινες, οἵτινες τοσαύτας ὑπηρεσίας προσέφερον πρὸς τὴν πατρίδα κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο ἐνδόξων πολέμων.

§366ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι ἐπείσθην χάρις εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀρκαδίας. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 1ου ἐφ’ ὅσον ἔχομεν νόμον περὶ εὐθυνῶν θὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς· «ὁ ἀριθμὸς τῶν οὕτω προαχθησομένων δὲν θὰ ὑπερβῇ τὸν ἀριθμὸν τὸν προβλεπόμενον ὑπὸ τῶν συνταχθέντων παρὰ τῆς Ἐπιτελικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς πινάκων συνθέσεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς, τῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐγκριθέντων», διότι ἄλλως ἀνατίθενται αἱ εὐθῦναι εἰς τὴν Ἐπιτελικὴν Ὑπηρεσίαν.

§367ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον τοῦ νομοσχεδίου, τὰ λοιπὰ ἄρθρα αὐτοῦ, ὡς καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου ἐργατικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ Νόμου περὶ Στρατολογίας».

§369ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὸ 9ον ἄρθρον παρακαλῶ νὰ μὴ λησμονηθῇ νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ σχετικὴ διάταξις πρὸς τὴν σημερινὴν ἐπερώτησιν διὰ τοὺς ἐν ἀρχῇ τοῦ κληρωτικοῦ πίνακος.

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα αὐτοῦ, ὡς καὶ τὸ σύνολον). Αἱ τροπολογίαι αἱ ὑποβληθεῖσαι ἀναβάλλονται διὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§371ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐκτὸς τῆς ἰδικῆς μου.

§372ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἰδική σας τροπολογία ἐγένετο δεκτή. Ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς· Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων· 1) «Περὶ ἀνταλλαγῆς χώρου ἐντὸς τοῦ Κεραμεικοῦ πρὸς ἀνέγερσιν νέου ἱεροῦ ναοῦ τῆς Ἁγίας Τριάδος»· καὶ 2) «Περὶ κατασκευῆς ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς περιθάλψεως τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων καὶ τῶν καταστάντων ἀνικάνων, περιπτέρων ἐν ταῖς δημοσίαις καὶ δημοτικαῖς πλατείαις καὶ ὁδοῖς τῶν πόλεων διὰ τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου»· Ἐπίσης ἀνακοινοῦται ὅτι ὑπεβλήθησαν αἱ κάτωθι τροπολογίαι· Τοῦ κ. Β. Κυρέλλου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν»· Τῶν κ.κ. Γ. Κρεστενίτου, Π. Πολυχρονιάδου, Γ. Λαμπρινοπούλου, Ν. Συριοπούλου καὶ Ι. Βερροίου ἐπὶ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου· Τοῦ κ. Μ. Στελλάκη ἐπὶ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου. Τοῦ κ. Σ. Παπαχατζῆ ἐπὶ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου. Τῶν κ. κ. Γ. Γαϊτάνου, Λ. Ζησιμοπούλου, Δ. Κανελοπούλου, Σ. Βακράτσα καὶ Α. Κοκέβη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως ἱστορικοῦ λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης». (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Λύεται ἡ Συνεδρίασις δι’ αὔριον 4 μ. μ. (Λύεται ἡ συνεδρίασις περὶ ὥραν 9 10′ μ. μ.)