1914.02.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42

Τῆς 27ης Φεβρουαρίου 1914.

(Πέμπτη, ὥρα 4,45′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσάνου.

Προεδρεύοντος τοῦ Ἀντιπροέδρου κ. Ν. Γορδικιώτου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως (ἀναγινώσκονται). Ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις κατὰ τῶν πρακτικῶν; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· Οἱ κάτοικοι Κρεσταίνων τοῦ Σκιλλοῦντος παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπαναληφθῇ ἡ διακοπεῖσα ἐπισκευὴ τῆς δημοσίας ὁδοῦ Ἀνεμοχωρίου–Κρεσταίνων· Ὁ ἐκ Μεσολογγίου Θ. Διαμαντόπουλος παρακαλεῖ, ὅπως τῷ πληρωθῇ τὸ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καθυστερούμενον εἰς αὐτὸν ποσὸν μικροεξόδων τινῶν ὡς ἐπιστάτου τῶν διὰ χρέη κρατουμένων· Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κεφαλληνίας κατάδικοι παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀναστολῆς τῆς ποινῆς των· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἁγίου Γεωργίου τοῦ δήμου Λετρίνων παρακαλοῦσιν, ὅπως διορισθῇ ἐφημέριος ἐν τῷ χωρίῳ των· Οἱ δημόσιοι κατήγοροι Κρήτης παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ἀνάλογον μέτρον τοῦ ληφθέντος διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 137 νόμου ἄρθρου 9 περὶ Εἰρηνοδικείων καὶ εἰδικῶν πταισματοδικῶν· Οἱ ἔφεδροι τοῦ χωρίου Κάτω Δουβλάτα τοῦ δήμου Σκοτούσης τοῦ Δομοκοῦ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν τοῦ ἔτους 1912· Ὁ ἰατρὸς Ἀνδρέας Ἀρβανίτης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου περὶ μὴ γάμου μετ’ ἐπιληπτικῶν, ἀλκοολικῶν, φθισικῶν κλπ· Ὁ σύλλογος τῶν δικαστικῶν κλητήρων τῆς περιφερείας τοῦ Πρωτοδικείου Βόλου ζητεῖ, ὅπως ληφθῇ καὶ περὶ τῶν δικαστικῶν κλητήρων νομοθετικὴ πρόνοια· Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λαμπρινόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκαταστάσεως Οἰκονομικῶν ἀρχῶν εἰς τὰς προσαρτηθείσας χώρας καὶ συγκροτήσεως τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναρτήσεως ἀναμνηστικῶν πλακῶν ἐν τοῖς δημοτικοῖς σχολείοις τοῦ Κράτους» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἄδεια 20 ἡμερῶν εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Σπ. Ἀγγελίδην. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δημοδιδασκάλων τοῦ δήμου Σπερχειάδος.

§2Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Οἱ ἐπίστρατοι δημοδιδάσκαλοι φρονοῦντες ὅτι ὁ νόμος, ὁ κανονίσας τὸν μισθὸν τῶν ἐπιστράτων ὑπαλλήλων, δὲν περιλαμβάνει καὶ αὐτοὺς καὶ ὅτι πρέπει νὰ λάβωσιν ὁλόκληρον τὸν μισθόν των καθόσον οὗτοι δὲν πρόκειται νὰ πληρωθῶσιν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ἀλλὰ παρὰ τῶν δήμων, τὰ δὲ δημοτικὰ συμβούλια ἐψήφισαν τὴν εἰς ἀκέραιον πληρωμὴν αὐτῶν, ζητοῦσιν, ὅπως ἡ διάταξις αὕτη ἀφορῶσα τοὺς λοιποὺς δημοσίους ὑπαλλήλους μὴ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τῶν δημοδιδασκάλων. Ἄλλως τε, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρόκειται νὰ λάβωσι ταῦτα παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ παρὰ τοῦ δημοτικοῦ, πολλοὶ δὲ ἐκ τῶν δήμων εἶναι εὔποροι. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅπως ἂν εὑρίσκῃ βάσιμον τὴν αἴτησιν τῶν δημοδιδασκάλων, ἐντείληται τοὺς κ. Νομάρχας νὰ ἐγκρίνωσι τὰ ψηφίσματα τῶν δημοτικῶν συμβουλίων καὶ πληρώσωσιν εἰς ἀκέραιον τοὺς μισθοὺς τῶν ἐπιστράτων δημοδιδασκάλων.

§3Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐὰν τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια ψηφίσωσι πίστωσιν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν δημοδιδασκάλων τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει ἀντίρρησιν. Ἄλλως τε δὲν δύναταί τι νὰ πράξῃ.

§4Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐφ’ ὅσον οἱ κ. Νομάρχαι ἀρνοῦνται νὰ ψηφίσωσι τοιαῦτα ψηφίσματα τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ συστήσῃ εἰς αὐτοὺς νὰ ἐγκρίνωσι τὰ ψηφίσματα ταῦτα, ἑρμηνεύσῃ δὲ καὶ τὸν νόμον δι’ ἐγκυκλίου πρὸς αὐτούς, διότι οἱ κ. Νομάρχαι διστάζουσι φρονοῦντες ὅτι ὁ ὑφιστάμενος νόμος περὶ πληρωμῆς τοῦ μισθοῦ τῶν ἐπιστράτων δημοσίων ὑπαλλήλων ἐφαρμόζεται καὶ ἐπὶ τῶν δημοδιδασκάλων. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τοιαύτης νομικῆς ἀπόψεως κρίνων τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν νὰ δώσῃ μίαν γνώμην εἰς τοὺς κ. Νομάρχας ἵνα οὗτοι ἐγκρίνωσι τὴν εἰς ὁλόκληρον πληρωμὴν τοῦ μισθοῦ τῶν δημοδιδασκάλων.

§5Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ προσωρινῶς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅταν ἁρμοδίως μοὶ ὑποβληθῇ τὸ ζήτημα, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐκφέρω γνώμην, ἐκ τῶν προτέρων ὅμως παρατηρῶ ὅτι οἱονδήποτε μέτρον μονομερὲς καὶ ἂν ληφθῇ περὶ ἐνίων δημοσίων ὑπαλλήλων θὰ ἦτο ἄτοπον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργικοῦ Συλλόγου Φερῶν.

§7Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· ὁ Γεωργικὸς Σύλλογος Φερῶν δι’ ἀναφορᾶς αὐτοῦ, ἣν ἐνισχύουσι πλεῖστα ὑπομνήματα τῶν Θεσσαλικῶν κοινοτήτων πρὸς τοὺς Βουλευτάς των, παρακαλεῖ, ἐὰν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῶσιν οἱ γεωργοὶ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, τοὐλάχιστον νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία ἕως ὅτου δυνηθῶσι νὰ πληρώσωσιν. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ γνωρίζῃ κάλλιον ἐμοῦ ὅτι ἐν τῇ Θεσσαλίᾳ εὐτυχῶς δὲν παρατηροῦνται καθυστερήσεις κατὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων. Ἀναγκάζονται δὲ οἱ γεωργοὶ νὰ ζητήσωσιν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων, λόγῳ ἀδυναμίας, διότι, ὡς θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τοιαύτην ἐποχὴν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχωσι χρήματα οἱ ἐπίστρατοι καὶ οἱ ἄλλοι γεωργοί, ἀφοῦ δὲν εἶναι μέτοχοι διὰ νὰ λαμβάνωσι μερίσματα ἐκ τῶν κερδῶν τῶν Ἑταιρειῶν, ἅτινα διανέμονται κατὰ τοιαύτην ἐποχήν. Καλὸν εἶναι νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία μέχρι τοῦ Ἰουλίου, ὁπότε λόγῳ τῆς συγκομιδῆς τῶν καρπῶν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταβάλωσι τοὺς φόρους των.

§8Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἂς σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§9Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν ἔδωκα, κ. Πρόεδρε, αὔριον δὲ λήγει ἡ προθεσμία.

§10Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πολὺ καλά.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ λοιποὶ παραιτοῦνται τοῦ λόγου. Ἡ ἀναφορὰ θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μαζὶ μὲ ἄλλας.

§12Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Νὰ σταλῶσι μέχρις αὔριον τῆς πρωίας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλ. Κοπανίτσας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν τελωνοφυλάκων Πειραιῶς. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§14Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔλαβον τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἀναβάλλω.

§15Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Χθὲς ἐγένετο συζήτησις ἐξ ἀφορμῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Πετροπουλάκη καὶ εἶχον ἀπαντήσει περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὅτι ὁ φόβος ὁ ὁποῖος κατέχει τοὺς ἄνδρας τῆς τελωνοφυλακῆς εἶναι μάταιος.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοσονᾶκος. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§17Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§18Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ νὰ σταλῇ ἀμέσως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἀσπασίας Νικολοπούλου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Θανόπουλος.

§20Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος δι’ ἄλλης ἀναφορᾶς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις ὑπεσχέθη νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ λάβῃ σχετικὴν ἀπόφασιν.

§21Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Περὶ ποίας ὑποθέσεως;

§22Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς καταδίκου διαμένοντος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸ δεκαπενταετίας, ὅστις προσέφερεν ἐκεῖ ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα. Ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπικρατήσῃ πνεῦμα ἐπιεικείας δι’ αὐτόν.

§23Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶναι κατάδικος;

§24Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§25Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ ἴδωμεν, ἂν ὑπάρχῃ ἀπόφασις.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Πυλαλίστρας Κούρταλη τοῦ δήμου Εὔας, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μερλόπουλος.

§27Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνω σύστασίν τινα εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων. Τὸ αἰτούμενον δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ, ἐὰν δὲν τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ κοινοτήτων, καὶ τοῦτο θέλω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐπιμελέστερον ἐρευνήσῃ καὶ τὰ τοῦ θέματος τούτου, ἀλλὰ καὶ ἄλλων παρομοίων θεμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ἀπεδείχθη ἀνεπαρκὴς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὑτοῦ, ἀπεδείχθη ἔχων ἀτελείας καὶ χάσματα, ἅτινα δέονται νομοθετικῆς μεταρρυθμίσεως. Τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος θέμα ἀφορᾷ εἰς τὴν μὴ ἀποτέλεσιν τῶν τριῶν χωρίων τοῦ δήμου Εὔας ἰδίας κοινότητος, μολονότι καὶ ἀρκετὸν πληθυσμὸν ἔχουσι καὶ αὐτοὶ οἱ κάτοικοι τὸ ἐπιθυμοῦσιν. Ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτός, κύριε Πρόεδρε, δυστυχῶς—καὶ γνωρίζουσι τοῦτο πάντες οἱ κ. Συνάδελφοι—εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἐὰν δὲν μεταρρυθμισθῇ. Καὶ ἐν παραδείγματι μοὶ ἔρχεται εἰς τὴν μνήμην μία ἔλλειψις τοῦ νόμου ἀρκετὰ οὐσιώδης, ἡ ὁποία θὰ δημιουργήσῃ μίαν δυσχέρειαν εἰς τὴν ἀνακήρυξιν τῶν ἀναπληρωματικῶν συμβούλων, περὶ τῶν ὁποίων προνοεῖ ὁ νόμος. Ὁ νόμος περιέχει διάταξιν, καθ’ ἣν οἱ πρῶτοι ἐπιλαχόντες ἀνακηρύσσονται ἀναπληρωματικοὶ Σύμβουλοι. Ἀλλὰ κατ’ ἄλλην τινὰ διάταξιν τοῦ νόμου οἱ τοιοῦτοι σύμβουλοι πρέπει νὰ ἔχωσι λάβει τὸ ἓν τρίτον τῶν ψήφων, ἐνῷ συμβαίνει νὰ ἀνεκηρύχθησαν τακτικοὶ σύμβουλοι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔτυχον τοῦ ἑνὸς τρίτου τῶν ψήφων. Τὸ ζήτημα δεῖται ῥυθμίσεως νομοθετικῆς. Ἐπίσης ἄλλο ζήτημα εἶναι, ἂν δύναται νὰ προεδρεύῃ τοῦ συμβουλίου ὁ ἐκλεγεὶς σύμβουλος δικηγόρος. Ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ παρεπέμφθη εἰς τὸ νομικὸν συμβούλιον. Ἀλλ’ ἐδιχάσθη ἡ γνώμη αὐτοῦ καὶ μένει ἀκόμη ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα. Τοιαῦτα χάσματα καὶ ἀτέλειαι τοῦ νόμου πάμπολλαι ὑπάρχουσι κατὰ τὴν ἀντίληψιν καὶ ἐμοῦ καὶ τῶν κυρίων Συναδέλφων. Νομίζω λοιπὸν λαμβάνων τὸ ἐνδόσιμον ἐκ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ μελετηθῶσι τὰ ζητήματα ταῦτα καὶ νὰ προκληθῇ ἐπ’ αὐτῶν ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρὸς τοιαύτην τινὰ μεταρρύθμισιν, ἵνα οὕτω ἀποβῇ ἐφαρμόσιμος ὁ νόμος.

§28Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Φυσικὸν ἦτο ὁ νόμος ἐν τῇ πρώτῃ αὐτοῦ ἐφαρμογῇ νὰ ἐπαρουσίασε πολλὰ ζητήματα καὶ πολλὰς ἀτελείας. Ἐπανειλημμένως δὲ κατὰ τὸ στάδιον τῶν ἐκλογῶν ἐξέδωκε γνωμοδοτήσεις τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν σχεδὸν μὴ ὑπαγομένας εἰς τὴν ἁρμοδιότητα αὐτοῦ πρὸς διαφόρους ἀρχὰς ἐρωτώσας περὶ τῆς ἐφαρμογῆς διατάξεων τοῦ νόμου. Ἔκτοτε διέταξα νὰ συναχθῶσιν ὅλαι αἱ ἐρωτήσεις ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων θεμάτων τὰ ὁποῖα θὰ γίνωσιν ἀντικείμενα μελέτης πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ νόμου.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 6 καὶ 7 ἐπερωτήσεις διαγράφονται. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Μελιγαλᾶ.

§30Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητεῖται ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν προτάσεως νόμου.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Γαρδικιώτης, Α. Θανόπουλος, Ι. Χριστοδουλιᾶς ἐπὶ ἀναφορῶν τῶν κατοίκων Κλειστοῦ καὶ Δολόπων.

§32Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἐθεώρησα καθῆκον ἐπιβεβλημένον, κύριοι Βουλευταί, ἵνα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑποστηρίξω ἀναφορὰν τῶν συμπολιτῶν μου Κτημενίων καὶ Δολόπων, ἐν τῇ ὁποίᾳ οὗτοι ζωγραφοῦσι μὲ τὰ μελανώτατα χρώματα τὰς καταπιέσεις τὰς ὁποίας ὑφίστανται ἐκ μέρους τῶν ἀστυνομικῶν καὶ δασικῶν ὀργάνων τῶν ἐμπεπιστευμένων τὴν φρούρησιν τῶν δασῶν. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ κατοίκων τῆς ὀρεινῆς καὶ καθαρᾶς ἐπαρχίας τῆς Εὐρυτανίας τῆς ἐστερημένης πάσης τεχνικῆς συγκοινωνίας καὶ παντὸς ἐκπολιτιστικοῦ μέσου. Καὶ εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ἀστοργίαν τῆς πολιτείας οὐδένα γογγυσμὸν οὐδὲ διαμαρτυρίαν ἀπηύθυναν, ἴσως δὲ εἶναι ἡ πρώτη ἔκκλησίς των ἡ στελλομένη εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἐκ μέρους τῶν Εὐρυτάνων. Ἀλλ’ ἤδη πρόκειται περὶ ζητήματος σοβαροῦ· ζητοῦσι τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν ἀπὸ τῶν ἀστυνομικῶν καὶ δασικῶν ὀργάνων, καὶ ἰδίᾳ ἤδη μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν δούλων ἀδελφῶν των κατὰ τοὺς δύο ἐνδόξους ἀγῶνας καθ’ οὓς ἀρκετὰ τὰ θύματα παρέσχον εἰς τὸν βωμὸν τῆς πατρίδος, δικαιοῦνται νὰ ζητήσωσιν ταύτην. Ναί, κύριοι Βουλευταί, ζητοῦσι τὴν ἀπελευθέρωσίν των, καὶ τονίζω τοῦτο, διότι οἱ ἄνθρωποι οὗτοι εἰς τὰ δάση βιοῦντες καὶ φρουροὶ ὄντες αὐτῶν, ὑφίστανται τὰ πάνδεινα ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων τῆς Πολιτείας. Δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ξυλευθῶσι παντάπασιν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν καλυβῶν των, διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν οἰκιῶν των. Ὅταν δὲ λέγω οἰκίας δὲν ἐννοῶ, κύριοι Βουλευταί, τὰ καλλιμάρμαρα μέγαρα τῆς ὁδοῦ Κηφισσίας, ἀλλὰ καλύβας πτωχικάς. Δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ κόψωσιν οὐδὲ κλάδον δρυὸς ἢ ἐλάτης πρὸς τροφὴν τῶν πέντε ἢ δέκα ζώων ἐν καιρῷ χειμῶνος, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν, ἵνα ἐξ αὐτῶν ἀποζήσωσιν. Μακροχρόνιος ἔλλειψις μερίμνης ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας διὰ τὰ δάση καὶ ἰδιαιτάτη ἀνάθεσις τῆς ἐπιβλέψεως τῶν δασῶν εἰς χωροφύλακας χρηματιζομένους, καὶ ἔλλειψις ἐπιβλέψεως τῶν ἐπ’ ἐμπορίᾳ τὰ δάση ἐκμεταλλευομένων ἐπήνεγκε τὴν καταστροφὴν αὐτῶν. Οἱ ἑκάστοτε δασάρχαι, ἀντὶ νὰ ἐκτελῶσιν εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκόν των καὶ ἐπιβλέπωσι τὸν ἐπ’ ἐμπορίᾳ τὰ δάση ἐκμεταλλευόμενον, τοῦτον μὲν τὸν ξυλέμπορον, καταστρέφοντα τὰ δάση, ἀνενόχλητον εἰς τὸ ἔργον τῆς καταστροφῆς κατελίμπανον, ἤρκει τὸ βαλάντιόν των νὰ ἐπλήρουν. Ὅτε δὲ τὴν προσοχήν των περιώριζον εἰς τὸν πτωχὸν χωρικόν, ἀπηύθυνον ἐκθέσεις καὶ ἐξερρήγνυον κραυγὴν ὀδύνης εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ὅτι ἡ περίσωσις τῶν δασῶν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἀπαγορεύσεως ἐκκοπῆς κλάδων καὶ μικρᾶς ξυλεύσεως τοῦ ἀγρότου, ἡ δὲ ὑπηρεσία πειθομένη εἰς τὰς ἐκθέσεις ταύτας, ἀπηγόρευσε πᾶσαν ξύλευσιν τοῦ χωρικοῦ καὶ πᾶσαν χρῆσιν. Ἀλλὰ κύριε, Ὑπουργέ, τοιαῦτα μέτρα λαμβάνοντες δὲν περισώζετε τὰ δάση, ἀλλὰ συμβάλλετε εἰς τὴν καταστροφὴν αὐτῶν καθιστῶντες τοὺς χωρικοὺς ἐχθροὺς τῶν δασῶν. Διότι πῶς θέλετε νὰ σεβασθῶσι τὰ δάση ἄνθρωποι, οἵτινες κατοικοῦντες εἰς τὰ δάση δὲν δύνανται νὰ ξυλευθῶσι τὸ παράπαν, δὲν δύνανται νὰ κόψωσι κλάδον δρυός, διὰ τροφὴν τῶν ζώων των, ἀρκουμένης τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὰς διαμαρτυρίας των νὰ συμβουλεύῃ πρὸς εἰρωνείαν τὴν καλλιέργειαν χειμερινῶν ποτῶν ἐν μηνὶ Δεκεμβρίῳ καὶ Ἰανουαρίῳ, καθ’ οὓς ἡ χιὼν ὑπερβαίνει τὸ ἓν μέτρον. Τοιαῦτα μέτρα, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν περισώζουσι τὰ δάση· τοὐναντίον καταστρέφουσι ταῦτα, ἐπαναλαμβάνω, καὶ ἐμφυτεύουσι τὸ μῖσος πρὸς αὐτά, διότι πῶς θέλετε χωρικοὶ κατοικοῦντες εἰς τὰ δάση νὰ μὴ δύνανται νὰ κατασκευάσωσι τὰς καλύβας των; Θέλετε νὰ σώσητε τὰ δάση, κ. Ὑπουργέ; Αὐξήσατε τὰ δασικά σας ὄργανα· δότε εἰς αὐτὰ ἀρκετὸν μισθόν, τοποθετήσατε αὐτὰ εἰς ὡρισμένην ἀκτῖνα δασικῆς περιφερείας, ὡς τοῦτο γίνεται εἰς ὅλα τὰ προηγούμενα κράτη, ἐπιτρέψατε δὲ εἰς τοὺς πτωχοὺς χωρικούς, τοὺς ἀγρότας, τοὺς ζῶντας εἰς τὰ δάση, νὰ ξυλεύωνται τὰ πρὸς οἰκιακὴν χρῆσιν ἐξ ὡρισμένης δασικῆς περιφερείας διατηροῦντες τὰς δασικὰς περιφερείας εἰς δημοσίας καὶ κοινοτικὰς ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν δασικῶν ὀργάνων. Τελευτῶν ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐγνωσμένης ἱκανότητος καὶ τοσαύτης μορφώσεως, καὶ ἐρωτῶ πῶς, ἐν ᾧ ἀληθῶς πρωτότυπον διὰ τὴν Ἑλλάδα νομοθετικὴν ἐργασίαν ἄρτι εἰσήγαγεν, ἐρωτῶ, λέγω, πῶς διὰ τὰ δάση, τὸν κυριώτατον πλοῦτον τῆς Ἑλλάδος, οὐδεμίαν μέριμναν νομοθετικὴν μέχρι τοῦδε ἔλαβε; Σπεύσατε, κ. Ὑπουργέ, ὡς τάχιστα νὰ λάβητε νομοθετικὰ μέτρα καὶ προνοήσητε περὶ αὐτῶν, ὁρίσητε δὲ ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν εἰδικῶς ἀσχοληθέντων περὶ τὰ δάση καὶ ἐκ Βουλευτῶν ὁρμωμένων ἐξ ἐπαρχιῶν δασικῶν, ἔστε δὲ βέβαιος ὅτι καὶ τὰ δάση θὰ περισώσητε καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν ἀγροτῶν θὰ ἄρητε.

§33Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐλπίζω ὅτι μετὰ προσοχῆς θὰ ἀκούσῃ τὰ παράπονα πληθυσμοῦ χιλιάδων ὁλοκλήρων, αἵτινες ὄντως διατελοῦσιν ἐν ἐξεγέρσει, διότι ἀπέκαμαν ἀπὸ τὰς καταπιέσεις τῶν διαφόρων ἀστυνομικῶν καὶ δασονομικῶν ὀργάνων καὶ διότι κρημνισθείσης ἐπὶ τέλους τῆς καλύβης των δὲν δύνανται νὰ ξυλευθῶσιν ἵνα ἐπισκευάσωσιν αὐτὴν ἐκ νέου. Ἐὰν ἀναγνώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν Ἀγράφων (Δολόπων), θὰ ἴδῃ μετὰ πόσης οἱ ὑπερήφανοι εὔζωνοι σεμνότητος καὶ εὐγενείας παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ νομοθετικὰ μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν. Διότι δὲν ἠξεύρω τί συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Τὰ διάφορα ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἄλλα ἐκ ζήλου ὑπερβολικοῦ ἐμπνευσθέντος αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δι’ ἐπανειλημμένων αὐστηροτάτων διαταγῶν, ἄλλα πιθανῶς μὴ ἀρκούμενα εἰς τὸν μισθόν των καὶ θέλοντα νὰ χρηματίζονται, καταπιέζουσι ὁλοκλήρους ἐκείνους τοὺς πληθυσμούς. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς λαμβάνων γνῶσιν τούτων θὰ μεριμνήσῃ, διότι εἶναι ἄξιοι καλλιτέρας τύχης οἱ εὔζωνοι τῶν Ἀγράφων, διότι περὶ αὐτῶν πρόκειται, πρόκειται περὶ τῶν ὀπαδῶν τοῦ Βελισσαρίου, πρόκειται περὶ τῶν ἀνδρῶν τοῦ 8ου καὶ 9ου τάγματος τῶν εὐζώνων, οἵτινες εἶναι ἄξιοι, λέγω, καλλιτέρας τύχης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἴσως δὲν θὰ ἀπαντήσῃ εἰς ὅλα αὐτά, διότι, ὡς βλέπω ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, εἰσάγει νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει αὐστηρότατα μέτρα κατ’ αὐτῶν.

§34Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τῶν ἐμπρηστῶν καὶ ὑπὲρ τῶν θελόντων νὰ κάμωσι νόμιμον χρῆσιν τῶν δασῶν, διότι ὅταν δὲν καίωνται ταῦτα, θὰ δύνανται νὰ κάμωσιν αὐτήν.

§35Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ 32ου τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ὁπωσδήποτε ὅμως, ἐὰν κρημνισθῇ ἡ οἰκία τινός, δὲν δύναται νὰ τὴν κατασκευάσῃ ἐκ νέου. Τοῦτο εἶναι ἀληθές. Εἶναι τοιαῦται αἱ διατυπώσεις, ὥστε διὰ τὸν χωρικὸν τῶν Ἀγράφων εἶναι δῶρον ἄδωρον. Πρέπει νὰ ἁπλοποιηθῇ ὁ νόμος διὰ νὰ δύναται εὐχερέστερον νὰ κατασκευάζωσι τὰς οἰκίας των οἱ χωρικοί.

§36Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐφαρμόζει τοὺς κειμένους νόμους. Δὲν ἐκδίδει διαταγὰς στηριζομένας εἰς τὴν ἰδίαν του κρίσιν, ὥστε νὰ γεννῶνται παράπονα κατ’ αὐτῶν, οἱ δὲ κείμενοι νόμοι δὲν ἐπιτρέπουσιν, ὥστε μετὰ πάσης εὐκολίας καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀδείας κατὰ τὴν ἰδίαν του κρίσιν ἕκαστος καὶ τὴν ἰδίαν του δασικὴν ἀντίληψιν νὰ πηγαίνῃ εἰς τὰ δάση καὶ κόπτῃ ὅσα ξύλα θέλει. Ὁ νόμος προβλέπει ὅλας τὰς περιπτώσεις τῆς ἀτομικῆς ἀνάγκης, καθ’ ἃς ὀφείλει νὰ ζητῇ ὁ πολίτης ῥητὴν ἄδειαν, ἡ ὁποία καὶ δίδεται. Ἀλλὰ δὲν παρουσιάζουσιν οἱ προαγορεύσαντες μίαν κἂν περίστασιν, καθ’ ἣν δὲν ἐδόθη τοιαύτη ἄδεια ζητηθεῖσα νομίμως.

§37Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὑπάρχουσι τοιαῦται αἰτήσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον;

§38Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τὰς διακοσίας τοὐλάχιστον ἔχω ἐγκρίνει ἐγώ. Ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ κειμένη δασικὴ νομοθεσία ἀπέχει πολὺ ἀπὸ τοῦ νὰ ἀνταποκρίνηται εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς κοινὰς καὶ λογικάς. Εἶναι σειρὰ νομοθετημάτων ἐμπειρικῶς ἑκάστοτε, εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, νομοθετηθέντων. Διὰ τοῦτο ἐκ τῶν πρώτων μελημάτων μου ὑπῆρξε, καὶ ἀνεκοίνωσα ἤδη τοῦτο, ὅτε εἰσηγήθην τὰ νομοσχέδιά μου, ἡ σύνταξις ὀργανισμοῦ τῆς δασικῆς νομοθεσίας πλήρους, κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρξῃ μὲν σαφὴς ἡ ἀντίληψις τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν, ν’ ἀρθῶσι δέ, ὅσον τὸ δυνατὸν αἱ δυσχέρειαι αἱ παρουσιαζόμεναι διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἰδιωτικῆς πρὸ πάντων δασικῆς κτήσεως. Ἐλπίζω ὅτι μετ’ ὀλίγον θὰ δυνηθῶ νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, δι’ οὗ θὰ ἐπέρχηται ἡ τελεία ὀργάνωσις τῶν δασῶν καὶ θὰ κανονισθῶσιν αἱ σχέσεις τῶν ἐκμεταλλευομένων τὰ δάση ἀπέναντι τῶν ἰδιωτῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ ἀναφορᾶς τοῦ κ. Π. Οἰκονομοπούλου ὁ κ. Δ. Γαλαβᾶς. Ἀπών. Ὁ κ. Βέρροιος.

§40Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ὁ ὑποβαλὼν τὴν ἀναφορὰν ἐπενόησεν, ὡς ἀναφέρει εἰς αὐτήν, σύστημα, δι’ οὗ δύναται νὰ καταναλίσκηται ὁλόκληρον τὸ παρακράτημα τῆς σταφίδος καὶ ἀκόμη πλέον. Κατὰ πόσον ἡ ἐφεύρεσις εἶναι ἀληθὴς καὶ κατὰ πόσον δύναται νὰ ἐπιτύχῃ εἶναι ζήτημα ἐξετάσεως ὑπὸ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς. Μοὶ κάμνει ὅμως ἐντύπωσιν ὅτι, ἐνῷ ὁ ἀναφερόμενος λέγει ἐν τῇ ἀναφορᾷ ὅτι θὰ ὑποβάλῃ καὶ ἔκθεσιν τοῦ συστήματος, οὐδεμία τοιαύτη ὑπάρχει ἐν αὐτῇ.

§41Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἐπαναλαμβάνων τὴν παράκλησιν ζητῶ νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ καὶ διανεμηθῇ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινός, ὅπως ἀναπτύξῃ ἀναφοράν. Ἀπών. Ὁ κ. Στ. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν καπνοπωλῶν Θεσσαλονίκης. Ἀπών. Διαγράφεται.

§43Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ κάτοικοι διαφόρων χωρίων τοῦ Δήμου Στυμφαλίας λαμβάνουσι τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωσι δι’ ἐμοῦ ἀναφοράν των εἰς τὴν Βουλήν, δι’ ἧς παρίσταται ἡ ἀθλία κατάστασις εἰς ἣν περιῆλθον μεγάλαι ἐκτάσεις τῶν κτημάτων των ἕνεκα τῆς καταπλημμυρήσεως τῆς Λίμνης Στυμφαλίας. Πολλάκις ἐγένετο εἰς τὴν Βουλὴν συζήτησις περὶ τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης αὐτῆς ἡ ὁποία ὄχι μόνον ἀπείρους ἐκτάσεις καταστρέφει, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑγείαν τῶν ἐκεῖ κατοίκων σπουδαίως παραβλάπτει. Ἤδη δὲν πρόκειται περὶ τοῦ κυρίου αὐτοῦ ζητήματος, ἀλλὰ περὶ ἐπεισοδιακοῦ τοιούτου. Ἐκεῖ ὑπῆρχε σῆραγξ, δι’ ἧς διωχετεύοντο τὰ ὕδατα, ὅταν ὑπερεπλημύρει ὁ Ἀσωπὸς ποταμός, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1913 ἡ σῆραγξ ἀπεκλείσθη καὶ τότε οἱ κάτοικοι παρεκάλεσαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρα ἵνα διορθωθῇ ἡ σῆραγξ, διότι κατεκλύσθησαν μεγάλαι ἐκτάσεις τῶν κτημάτων των. Καὶ ἐλήφθησαν μὲν μέτρα τινά, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν προυχώρησαν. Ἤρχισαν ἀπὸ τοῦ Μαρτίου, διεκόπησαν, ἐπανελήφθησαν καὶ πάλιν διεκόπησαν. Ἔχουσιν κατακλυσθῆ 5–6.000 στρεμμάτων, ἐπαπειλοῦνται δὲ νὰ καταληφθῶσι καὶ ἄλλαι ἐκτάσεις ἐκ τῶν ὑδάτων καὶ ἰδίᾳ αἱ ἄμπελοι τῶν μερῶν ἐκείνων, ὁπότε αἱ ζημίαι θὰ εἶναι μέγισται. Συνεπείᾳ τούτου ὑποβάλλουσι τὴν ἀναφορὰν ταύτην οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν ἐκείνων παρακαλοῦντες τὴν Βουλὴν νὰ τὴν συστήσῃ ἁρμοδίως καὶ ἐγὼ δὲ παρακαλῶ ἰδιαιτέρως τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὴν προσήκουσαν μέριμναν.

§44Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ μοὶ σταλῇ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπυρόπουλος ὅπως ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Β. Κεφαλᾶ.

§46Γ. ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ πέμψας μοι τὴν ἀναφορὰν ταύτην Β. Κεφαλᾶς κατετάχθη εἰς τὸν στρατὸν ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐπιστρατεύσεως ὡς ἔφεδρος, μετά τινας δὲ ἡμέρας ἐκλήθη ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας Τρικκάλων, ὅστις ἦτο καὶ Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἐπιτάξεων, ὅπως παραλάβῃ τὸ διπλότυπον τῆς ἀξίας μιᾶς φορβάδος του. Ἐπειδὴ δὲν εἶχεν ἀναγραφῆ τὸ ποσὸν τῆς ἀξίας ἣν εἶχεν ἡ φορβάς, δὲν ἤθελε νὰ παραλάβῃ αὐτὸ καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ ἐγίνετο καὶ ἐπεισόδιον μεταξὺ τοῦ ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ καὶ τοῦ στρατιώτου. Κατόπιν ἡ φορβὰς μετεφέρθη ἀπὸ τὴν Λάρισαν εἰς τὴν Γεωργικὴν Σχολὴν Ἀϊδινίου. Ἐκεῖ κατὰ τὸ ἔαρ ἔτεκεν ἄρρεν, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐκεῖ, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον λόγῳ τῆς ποιότητός του ἐκρατήθη ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας μετὰ τῆς μητρὸς πρὸς ἀναπαραγωγὴν ἐκλεκτοῦ γένους ζῴων. Μετὰ τὴν ἀποστράτευσιν ἐζήτησε τὴν φορβάδα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὁ ἀναφερόμενος, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπήντησεν εἰς τὴν ἀναφορὰν ἐκείνου διὰ τῆς ὑπ’ ἀρ. 173 869 διαταγῆς κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὡς ἁρμοδίου νὰ διατάξῃ, διατάξαν τὴν παράδοσιν τῆς φορβάδος εἰς τὸν Κεφαλᾶν. Μετέβη ὁ Κεφαλᾶς εἰς τὴν ἐν Ἀϊδινίῳ Σχολὴν νὰ παραλάβῃ τὴν φορβάδα, ἀλλὰ δὲν εὗρεν αὐτήν, διότι εἶχεν ἀποβιώσει. Ἐν ἀπορίᾳ τότε εὑρεθεὶς ἐζήτησε τὸν πῶλον χωρὶς ἐννοεῖται, νὰ καταθέσῃ τὸ διπλότυπον, διότι αὐτὸ ἀντεπροσώπευε τὴν ἀξίαν τῆς φορβάδος· ἐζήτησε τὸν πῶλον, ὁ ὁποῖος ἦτο τρόπον τινὰ καρπὸς τῆς ἐπιταχθείσης φορβάδος του, ἀλλὰ δὲν τῷ ἐδόθη. Πρέπει νὰ γνωρίσῃ ἡ Βουλή, ὅτι ἡ φορβὰς ἦτο τοιούτου εἴδους, ὥστε ἄλλος πῶλός τις εἰς ἡλικίαν 2½ ἐτῶν ἐπωλήθη ἀντὶ 700 δραχμῶν πρό τινων ἡμερῶν. Αὐτὸς δὲ ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἤθελε νὰ παραλάβῃ τὸ δελτίον τῶν ἐκ 300 δραχμῶν ἀπὸ τὸν ἐπιτάκτην. Ἤδη θὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον Κον Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὴν καταθετομένην ἀναφορὰν καὶ διατάξῃ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ πώλου. Ὁ ἀποστείλας μοι αὐτὴν δὲν ἐγνώριζε ποῦ νὰ διευθύνῃ τὴν ἀναφορὰν οὔτε καὶ ἐγώ, ὡς προκύπτει ἐκ τῆς ἀναφορᾶς ἀπευθυνομένης ἀορίστως· καὶ διὰ τοῦτο ἀπηυθύνθην πρὸς τὴν Βουλήν.

§47ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ μοὶ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινός.

§49Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρ. Σακελλαρίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων Ἀραχώβης.

§51ΑΡ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἄποψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀραχώβης, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι τὴν παράτασιν τῆς ἰσχύος τῶν νόμων ͵ΓΥΛΓʹ καὶ τοῦ τροποποιοῦντος αὐτὸν νόμου ͵ΓϠΜΓʹ περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν, διότι δὲν θὰ δυνηθῶσιν ἐντὸς τοῦ ὀλιγίστου ὑπολειπομένου χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἐγείρωσιν ἀγωγὰς καὶ διότι πατριωτικῶς καὶ λογικώτατα σκέπτονται ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ πράξωσιν τοῦτο κατὰ τῶν μόλις ἐπανελθόντων ἐφέδρων μετὰ τὰς τόσας κακουχίας τοῦ πολέμου, τὰ τραύματα καὶ τὴν φυσικῶς ἐπακολουθήσασαν οἰκονομικὴν δυσπραγίαν.

§52Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι δικαιοτάτη καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§53Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ μοὶ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀλεξάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βυτίνης.

§55Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πρὸ τριῶν μηνῶν ἐνθυμεῖσθε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεσχέθη εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληρωμὴν τῶν δικαιωμάτων διὰ τὰ ἐπιταχθέντα ζῷα. Εἶπε μάλιστα ὅτι ἔστειλε χρήματα πρὸς πληρωμὴν αὐτῶν, ὄχι ὅλων, ἀλλ’ ὅτι ἀμέσως κατόπιν θὰ συνεπλήρου τὸ ἀπαιτούμενον ποσόν. Πληροφοροῦμαι ὅτι εἰς τοὺς συμπολίτας μου οὐδεμία ἐγένετο τοιαύτη πληρωμὴ καὶ ἐπεθύμουν νὰ μάθω πρὸς τί ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι θὰ πληρωθῶσιν ὅσοι δικαιοῦνται ἐκ τοιαύτης ἀφορμῆς. Παρῆλθον ἔκτοτε δύο μῆνες καὶ οἱ πολῖται, πολλοὶ τῶν ὁποίων εἶναι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ ὡς μόνην περιουσίαν εἶχον τὰ ζῷα τῶν, μένουσιν ἄνευ τῶν μέσων τῆς συντηρήσεως μὴ πληρωθέντες. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τί σκέπτεται καὶ τίνα μέτρα θέλει λάβει, ὅπως πληρωθῶσιν οἱ δικαιοῦχοι, ὥστε νὰ μὴ παραταθῇ ἡ κατάστασις αὐτὴ ἐπὶ πλέον.

§56Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἤθελον νὰ γνωρίζω τίνα ἡμερομηνίαν φέρει ἡ ἀναφορὰ αὐτή.

§57Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Προχθεσινήν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 16 Φεβρουαρίου.

§59Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Διότι μέχρι τῆς σήμερον ἔχουσι καταβληθῆ πρὸς πληρωμὴν ἐπιτάξεων κτηνῶν, ὀχημάτων καὶ λοιπῶν περὶ τὰ 18.000.000. Τὸ ὑπολειπόμενον ποσὸν εἶναι ἐλάχιστον. Νομίζω ὅτι, ἂν δὲν κατεβλήθη καὶ αὐτὸ μέχρι τοῦδε, τοῦτο ὀφείλεται ὄχι διότι τὸ Δημόσιον ἢ τὰ διάφορα ταμεῖα ἠθέλησαν νὰ μὴ πληρώσωσι τὰ ὀφειλόμενα, ἀλλὰ διότι πιθανώτερον δὲν προσῆλθον οἱ δικαιοῦχοι ἕνεκεν διαφόρων αἰτίων ἴσως καὶ ἀπουσίας. Ὅπως δήποτε θὰ λάβω γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς, διότι αἱ ὁδηγίαι τὰς ὁποίας ἔχομεν δώσει καὶ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἀποστείλει εἶναι τοσαῦτα, ὥστε ὅλαι αἱ ἐπιτάξεις νὰ πληρωθῶσιν, ἐὰν δὲ δὲν ἐπληρώθησάν τινες θὰ συμβαίνῃ τι τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ ἐξετάσω.

§60Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αἰσθάνομαι λύπην αὐτὴν τὴν στιγμὴν πληροφορούμενος ὅτι ἐπληρώθησαν εἰς ὅλον τὸ Κράτος οἱ δικαιοῦχοι καὶ δὲν ἐπληρώθησαν μόνον εἰς τὴν Βυτίνην, καίτοι κατὰ τὰς βεβαιώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐστάλησαν χρήματα εἰς ὅλα τὰ ταμεῖα καὶ διετάχθησαν αὐτὰ ἵνα πληρώσωσι τὰς ἐπιτάξεις. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι οἱ δικαιούμενοι δὲν θὰ προσῆλθον ἵνα πληρωθῶσιν εἶναι ἰσχυρισμὸς ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει βάσιν. Πλειστάκις βεβαιῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν μετέβησαν εἰς τὸν κ. Ταμίαν νὰ ζητήσωσι τὰ χρήματά των, ἀλλ’ ὁ κ. Ταμίας ὑπέδειξεν εἰς αὐτοὺς ὅτι δὲν ἔχει καὶ δὲν πληρώνει. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ θέλει ἀποσταλῆ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Γ. Λαμπρινόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἐλευσῖνος Γορτυνίας.

§62Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Δήμαρχος Ἐλευσῖνος ὑπέβαλε ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὅπως ὁ Δῆμος Ἐλευσῖνος τῆς Γορτυνίας ὑπαχθῇ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἠλείας. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν ἔσχον τὴν τιμὴν ὅπως ὑποβάλω πρότασιν νόμου, ἵνα ὑπαχθῇ ὁ δῆμος οὗτος, ὅπως καὶ ὁ τῆς Θελπούσης, εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἠλείας, διὰ τοῦτο ἐζήτησα νὰ λάβω τὸν λόγον ὅπως ἀναπτύξω τὰ κατὰ τὸ ψήφισμα τοῦτο. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως ἀκούσῃ, ὡς καὶ Βουλή, περικοπάς τινας τοῦ ψηφίσματος τούτου, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ἐλευσῖνος ὑποστηρίζουσι τὰ αἰτήματα αὐτῶν. Τὸ ψήφισμα δὲν ἔχει γίνει τώρα· χρονολογεῖται ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1911. Ἐνῷ δὲ ἐν ἀρχῇ τὸ Συμβούλιον διεκτραγῳδεῖ τὰ δεινὰ τὰ ὁποῖα ὑφίστανται οἱ κάτοικοι ἐν καιρῷ χειμῶνος ἐξαναγκαζόμενοι νὰ μεταβαίνωσιν εἰς Τρίπολιν ἐξακολουθεῖ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἄλλως τε ἐπιβάλλεται ἵνα ὁ ἡμέτερος δῆμος ὑπαχθῇ εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Πρωτοδικείου Ἠλείας, καθότι οἱ πλεῖστοι τῶν κατοίκων αὐτοῦ λόγῳ τῆς συντόμου ἀποστάσεως τῆς πόλεως Πύργου συναλλάσσονται εἰς τὴν ἐκεῖ ἀγοράν, οὐκ ὀλίγοι δὲ μεταβαίνουσι ὡς ἐργάται καὶ εὑρίσκουσιν ἐργασίαν εἰς τὰς κτηματικὰς περιφερείας τῆς Ἠλείας, πολλοὶ δὲ συμπολῖταί μας εἶναι ἐγκατεστημένοι ἐν Πύργῳ. Ἐκτὸς τούτου ὁ Δῆμος Ἐλευσῖνος ὑπήχθη εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Τριπόλεως, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συστάσεως τῶν πρώτων Δικαστηρίων τοῦ Κράτους δὲν εἶχε συστηθῆ τὸ Πρωτοδικεῖον Ἠλείας, εἰς τὸ ὁποῖον ἀφεύκτως θὰ ὑπήγετο. Δὲν τυγχάνει ἄλλως τε τὸ πρῶτον τοῦτο ψήφισμα τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐκπληρωθῶσιν οἱ δίκαιοι πόθοι τῶν ἡμετέρων συνδημοτῶν. Ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ τετράκις μάλιστα μέχρι τοῦδε ἔχουσιν ἐκδοθῆ ὅμοια ψηφίσματα καὶ εὐχαὶ διὰ τὴν δικαστικὴν ταύτην ὑπαγωγήν». Καὶ τὸ Ἐπαρχιακὸν Συμβούλιον Γορτυνίας πρὸ ἐτῶν εἶχεν ἐκφράσει ὁμοίαν εὐχήν. Ὡς καταφαίνεται ἐκ τοῦ ψηφίσματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἐλευσῖνος, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν ἐπιλαμβάνεται τοῦ ζητήματος τούτου. Ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ὡς ἠκούσατε, ἀπασχολεῖ τοῦτο τὸν ῥηθέντα Δῆμον. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἵνα, ἀφοῦ ὑποβληθῇ τὸ ψήφισμα διὰ τῆς Βουλῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοῦτο καί, ὅταν γίνῃ γενικωτέρα μεταρρύθμισις δικαστικῶν περιφερειῶν, ἐνεργήσῃ καὶ περὶ τούτου τὰ δέοντα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων φοιτητῶν παραπονουμένων κατὰ τοῦ καθηγητοῦ κ. Ματθαιοπούλου. Τὸν λόγον πρῶτος ἔχει ὁ κ. Ἀγγελίδης.

§64Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου κ. Ὑπουργοῦ καὶ διαταχθῶσι τὰ δέοντα πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἀδικηθέντων. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§65Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης τῶν φοιτητῶν ἀρκούμενος εἰς ἁπλῆν σύστασιν πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργόν, ἐὰν δὲν ἐμάνθανον χθὲς ὅτι νόμιμον παράπονον, νομιμώτατον, ὑποβληθὲν ὑπὸ τῶν φοιτητῶν εἰς τὸν κ. Πρύτανιν, ὄχι μόνον δὲν ἔσχε τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ, ἀλλ’ ἐπέφερε καὶ παρατηρήσεις ἐκ μέρους τοῦ Πρυτάνεως πρὸς τοὺς φοιτητὰς ὅτι τὸ διάβημά των ἦτο ἄτοπον. Βλέπω καὶ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ τὴν κακὴν ἀντίληψιν ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ περὶ τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ κακῶς ἐννοουμένου συναδελφικοῦ αἰσθήματος, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἡ Πρυτανεία ἐνόμισεν ὅτι εἶχε καθῆκον νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν ἐν ἀδίκῳ εὑρισκόμενον καθηγητήν, ἀντὶ νὰ ὑποχρεώσῃ αὐτὸν νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον ἔκαμε, χωρὶς νὰ ἐπέρχηται μείωσίς τις εἰς τὴν ὑπόληψίν του, ὅτε θὰ ἐπήρχετο ἡ ἠρεμία εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἡ διαταραχθεῖσα ἐκ τῆς ἐξάψεως τοῦ κ. καθηγητοῦ. Οἱ φοιτηταὶ νομίζοντες ὅτι ἕνεκα νομοσχεδίου ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν οἱ φοιτηταὶ ἄλλης Σχολῆς ἐλάμβανον τὰ αὐτὰ δικαιώματα ἐπὶ βλάβῃ των, κατέφυγον εἰς διαφόρους καθηγητὰς καὶ εἰς αὐτὸν τὸν καθηγητήν. Παρ’ ἄλλοις ἔτυχον εὐμενοῦς ἀπαντήσεως, ὑπ’ αὐτοῦ ὅμως τοῦ καθηγητοῦ ἀπεπέμφθησαν καὶ μάλιστα διὰ φράσεων αἱ ὁποῖαι ὄχι μόνον εἰς καθηγητὴν εἶναι ἀνάρμοστοι, ἀλλὰ καὶ εἰς οὐδενὸς τὴν γλῶσσαν θὰ ἥρμοζον. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ παιδαγωγοὶ τῆς σπουδαζούσης νεολαίας ὄχι μόνον ἀπέχουσι νὰ δίδωσι παράδειγμα μορφώσεως καὶ χαρακτῆρος εἰς αὐτήν, ἀλλὰ κάμνουσιν ἀκριβῶς τὸ ἐναντίον. Αἱ φράσεις αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν εἰς τοὺς φοιτητὰς καὶ τὰς ὁποίας οὔτε νὰ ἐπαναλάβῃ τις εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶναι τοιαῦται, ὥστε τὸ Ὑπουργεῖον, μόλις ἔλαβε γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως, ἔπρεπεν ἀμέσως ἢ νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν, ἵνα δικασθῇ ὁ καθηγητὴς καὶ ἀποδειχθῇ ὅτι αὗται δὲν ἐλέχθησαν ἢ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς αὐτὸν ἡ ὑποχρέωσις νὰ ζητήσῃ συγγνώμην ἢ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς αὐτὸν ἡ νόμιμος τιμωρία. Ἐπὶ 15–20 ἡμέρας μία Σχολὴ ἀπέχει τῶν μαθημάτων· διατελεῖ τὸ Πανεπιστήμιον ἐν ἐξεγέρσει δεδικαιολογημένῃ, καὶ ἐν τούτοις οὐδὲν ἐνεργήθη ὅπως ἐπέλθῃ ἡ ἡσυχία ἡ ὁποία ἔπρεπε, νομίζω, νὰ ἐπέλθῃ ἀμέσως. Εἶναι λυπηρὸν ὅτι τινὲς τῶν καθηγητῶν, διότι θὰ ἦτο λυπηρὸν νὰ ἦτό τις ἠναγκασμένος νὰ χαρακτηρίσῃ ὅλους διὰ τοῦ αὐτοῦ χαρακτηρισμοῦ, δὲν ἐννοοῦσιν ὅτι δὲν ἐτάχθησαν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὅπως διδάξωσιν εἰς τὴν νεολαίαν μόνον μαθήματα, ἀλλὰ καὶ ὅπως παράσχωσιν εἰς αὐτὴν τὸ ὑπόδειγμα τοῦ νομοταγοῦς πολίτου, τῆς εὐπρεπείας, τῆς τάξεως καὶ τοῦ καθήκοντος. Ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦτο δὲν συμβαίνει, ἀλλ’ ἀκόμη, ἐνῷ παρεξετράπη εἷς καθηγητής, δὲν ᾐσθάνθη ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Πανεπιστημίου, ἡ Πρυτανεία, τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλοντο ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀναβολῆς, ἐντὸς 24 ὡρῶν, ὥστε νὰ μὴ περιέλθῃ τὸ ἐπεισόδιον εἰς γνῶσιν τῆς δημοσιογραφίας καὶ ἐπανειλημμένως κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μειῶται τὸ γόητρον καὶ τοῦ καθηγητοῦ τούτου καὶ τοῦ Πανεπιστημίου ἐν γένει. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸν τίνα εἶναι τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἢ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα νομίζει ὅτι τὸ παράπτωμα εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν ὁ καθηγητὴς ἐπιβάλλει εἰς αὐτὸν νὰ πράξῃ.

§66Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν εἶχον γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς περὶ ἧς πρόκειται· ἐξ ὅσων ὅμως ἤκουσα ἀντελήφθην ὅτι πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς θιγούσης τὸν καθηγητὴν Ματθιόπουλον. Ἀναφορὰν τοιαύτην ἔλαβον πρό τινων ἡμερῶν καὶ ἀμέσως ἀπηύθυνα ταύτην πρὸς τὸν κ. Πρύτανιν διὰ νὰ καλέσῃ τὸν κ. καθηγητὴν καὶ μοὶ ἀναφέρει τί συμβαίνει. Ἐνόμισα ὅτι πρώτιστον καθῆκον ἔχω, ἀφοῦ διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς καταγγέλλονται πράξεις τοῦ καθηγητοῦ, νὰ ἐρωτήσω διὰ τῆς Πρυτανείας τὸν κ. καθηγητήν, ἂν ἔλαβον χώραν τὰ καταγγελλόμενα καὶ πῶς ἔλαβον χώραν. Μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν, μετὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀπαντήσεως θὰ λάβω τὰ προσήκοντα μέτρα.

§67Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. Πρύτανιν νὰ ἀπαντήσῃ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀναβολῆς καὶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ παρατηρήσω ὅτι ὤφειλεν ἤδη νὰ εἶχε λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα καὶ νὰ μὴ παραπέμπῃ τοιαύτας ὑποθέσεις διὰ τῶν ἀναβολῶν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλλένδας.

§68Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὀφείλω νὰ προσθέσω ὅτι ἐπισήμως δὲν μοὶ ἐγένετο γνωστόν, ἂν διεκόπησαν τὰ μαθήματα· τουναντίον μάλιστα ὁ ἐν λόγῳ καθηγητὴς μοὶ ἀνέφερε προφορικῶς σήμερον ὅτι εἰς τὸ μάθημά του μεταβαίνουσιν οἱ φοιτηταί, μόνον δὲ εἰς ἓν μάθημα προαιρετικόν, τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ διδάσκῃ, δὲν προσέρχονται οἱ φοιτηταὶ οὗτοι.

§69Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι ὁ καθηγητὴς ὑποπίπτει καὶ εἰς ἕτερον παράπτωμα διαστρέφων τὴν ἀλήθειαν. Τὸ μάθημα δὲν ἀκούεται ἀπὸ τοὺς φοιτητὰς τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς φοιτητὰς τῆς Ἰατρικῆς καὶ τῆς Φαρμακευτικῆς. Τῆς Φαρμακευτικῆς ἀπέσχον, οἱ ἄλλοι μεταβαίνουσι. Γνωρίζω ὅτι ἐκ τῶν ὀγδοήκοντα καὶ ἑνὸς φοιτητῶν τῆς Φαρμακευτικῆς ἀπέσχον ἑβδομήκοντα ἕξ, οἱ δὲ πέντε οἱ μεταβαίνοντες εἶναι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν ὑπηρεσίαν τοῦ κ. καθηγητοῦ. Γνωρίζων τοῦτο, πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως ὅτι ὁ κ. καθηγητὴς διαβεβαιῶν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι οἱ φοιτηταὶ δὲν ἀπέχουσι τῶν μαθημάτων, δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν. Βεβαιῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ὅτι οἱ φοιτηταὶ ἀπέχουσιν ἀπὸ δύο ἢ τριῶν ἑβδομάδων, ὁσάκις διδάσκεται τὸ μάθημα τὸ ὁποῖον ἀκούουσι μόνον φυσικοί, ἢ παρίστανται οἱ τρεῖς βοηθοὶ ἢ οὐδεὶς παρίσταται.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐταξίας.

§71ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μετὰ τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε. Ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κ. Πρύτανιν νὰ προβῇ εἰς ἀνακρίσεις καὶ ἐὰν πταίωσιν οἱ φοιτηταὶ νὰ τιμωρηθῶσι καὶ αὐτοί.

§72Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀνάκρισιν ζητοῦσι καὶ οἱ φοιτηταί.

§73Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προβῇ εἰς ἀνακρίσεις ἡ Σύγκλητος καὶ τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων νὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλήν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου. Ἀπών. Ὁ κ. Σκάσης.

§75Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξαν οἱ προλαλήσαντες ἀξιότιμοι κ. Συνάδελφοι δὲν εἶναι μικρὸν ζήτημα διὰ τὴν τάξιν καὶ εὐπρέπειαν τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως θὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις πρὸς τὴν Βουλὴν, μετὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἐζήτησε παρὰ τοῦ Πρυτάνεως, ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον πεποιθὼς ὅτι διὰ τῆς δραστηριότητος τῆς διακρινούσης αὐτὸν θὰ ἐπιζητήσῃ τὴν διευκρίνισιν τοῦ ἐπεισοδίου.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμπληρωθείσης τῆς ὥρας διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται δι’ αὔριον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Οἱ κ. κ. Π. Ἀραβαντινός, Ε. Παπακωνσταντίνου, Σ. Κροκιδᾶς, Λ. Χριστόπουλος, Θ. Κουτούπης παρακαλοῦνται, ὅπως λάβωσι τὸν λόγον ἐπὶ τῶν κατατεθέντων ἐγγράφων τῆς ἀποτάξεως τοῦ ὑπενωμοτάρχου Γ. Οἰκονομοπούλου.

§77Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Ῥάλλης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ὁ διευθυντὴς τῶν Δημοσίων Ἔργων Θεσσαλονίκης Πέτρος Μοσχίδης παρεπέμφθη εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον καὶ διὰ τίνα πρᾶξιν.

§79Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς διατελέσας Γεν. Διοικητὴς τῆς Μακεδονίας καὶ νῦν διευθύνων τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δύναμαι νὰ δώσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπερωτήσαντα Βουλευτὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Ὁ Μοσχίδης διατελῶν ἐν τῇ στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ ὡς ἀνθυπολοχαγὸς ἢ ὑπολοχαγὸς ἔφεδρος προσεκολλήθη ἢ μᾶλλον ἀπεσπάσθη ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πολιτικὴν διοίκησιν τῆς Μακεδονίας, καθ’ ὃν χρόνον ἤμην ἐντεταλμένος τὴν διοίκησιν αὐτῆς, τεθεὶς ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ κ. Διαμαντίδου, ὅστις προΐστατο τῶν Δημοσίων Ἔργων αὐτόθι. Μάλιστα δὲν ἦτο κἂν ἀμέσως ὑπὸ τὰς διαταγὰς αὐτοῦ, ἀλλ’ ἦσαν καὶ ἄλλοι ἀνώτεροι αὐτοῦ, οὗτος δὲ εἶχεν ὑπηρεσίαν ἁπλῶς ἐν τῷ γραφείῳ. Κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον δὲν ὑπῆρχε τὸ βούλευμα, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ κάμω λόγον, οὔτε ἐγίνωσκεν ἡ Γενικὴ Διοίκησίς τι περὶ ποινικῆς δίκης οὔτε εἶχε λόγον ἄλλως τε ν’ ἀσχοληθῇ περὶ τῆς ἱκανότητος τοῦ ὑπαλλήλου, ἀφοῦ τὸν παρέλαβεν ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀσκοῦντα ἑπομένως τὰ δικαιώματά του τὰ πολιτικά. Μεταγενεστέρως, ἀφοῦ εἶχον ἐπιστρέψει ἐνταῦθα, ἐκ τῆς Εἰσαγγελίας τοῦ Ναυπλίου ἀπεστάλη βούλευμα τοῦ Ἐφετείου Ναυπλίου διὰ τοῦ ὁποίου παρεπέμπετο εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον ὁ Μοσχίδης διὰ παραβάσεις ἀποδιδομένας αὐτῷ εἰς τὰ λιμενικὰ ἔργα Παμίσου περὶ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν πινάκων τοῦ ἐργολάβου Μασουρίδου, διὰ τοῦ αὐτοῦ δὲ βουλεύματος ἐπεκυροῦτο ἡ διαταχθεῖσα προσωρινὴ αὐτοῦ ἀπόλυσις ἐπὶ ἐγγυήσει, ἥτις εἶχε γίνει ἤδη πρότερον δεκτή. Ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Ἔργων μὴ ἔχουσα τότε ἐν ἐνεργῷ ὑπηρεσίᾳ παρ’ αὐτῇ τὸν μηχανικόν, ἐθεώρησεν ὅτι δὲν ὤφειλε νὰ ἐνεργήσῃ τι ἐφ’ ὅσον παρέμενεν οὗτος ἐν τῷ στρατεύματι. Μετὰ τὴν ἀποστράτευσιν ἀνεκοίνωσεν εἰς ἐμὲ κατὰ τὸ δεύτερον στάδιον τῆς Ὑπουργείας μου τὸ ζήτημα, ἀμέσως δὲ διέταξα νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ νομομηχανικὸς δὲν δύναται βεβαίως πρὶν ἀκόμη δικασθῇ νὰ θεωρηθῇ ἔνοχος, ἀλλὰ κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν. Διὰ νὰ γίνῃ ὅμως τοῦτο ἔδει νὰ κληθῇ εἰς ἀπολογίαν καὶ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἡ σχετικὴ διαταγή μου καὶ ἡ πρόσκλησις πρὸς ἀπολογίαν ἐγένετο τὴν 19 Ἰανουαρίου, ἀλλὰ καὶ μέχρι τοῦδε δὲν κατωρθώθη νὰ συγκροτηθῇ τὸ Συμβούλιον, διότι ἀπαιτοῦνται τέσσαρες ἐπιθεωρηταί, ἐνῷ ἐνταῦθα ὑπῆρχον μόνον τρεῖς, ἤδη δὲ ἀφοῦ κατὰ διαταγήν μου ἀνεπληρώθη ὁ εἷς διὰ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ κ. Καλλία ἠσθένησεν ὁ κ. Βελλίνης. Ἀλλ’ εἶναι πάντως ζήτημα μιᾶς, δύο ἡμερῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ ἐκδοθῇ τὸ Διάταγμα τοῦτο, θὰ ἀναμείνωμεν δὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς διὰ τὴν ὁριστικὴν τύχην τοῦ ὑπαλλήλου. Ταῦτα πάντα ἀνεκοίνωσα καὶ πρὸς τὸν Γεν. Διοικητὴν Μακεδονίας κ. Ῥέπουλην.

§80Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν πληροφοριῶν. Νομίζω ὅμως ὅτι πρέπει νὰ σπεύσητε, διότι προεκηρύχθη μία νέα δημοπρασία καὶ ἐὰν δώσω πίστιν εἰς τὸ θρυλούμενον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἀναμφισβητήτως ὅτι ὁ νομομηχανικὸς αὐτὸς δὲν εἶναι ἄξιος τῆς ἐμπιστοσύνης, ἡ ὁποία ἀπεδόθη εἰς αὐτὸν διὰ τοῦ διορισμοῦ του ὡς διευθυντοῦ τῶν δημοσίων ἔργων Θεσσαλονίκης, πρέπει νὰ ληφθῶσιν ἀπὸ τοῦδε τὰ δέοντα μέτρα.

§81Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Φαίνεται ὅτι ἐν τῇ ἀπουσίᾳ τῶν ἄλλων ἀνέλαβε τοιαύτην διεύθυνσιν, ἀλλὰ βεβαίως πρέπει νὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν.

§82Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ βλέπω μίαν προκήρυξιν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, περαιτέρω δὲ μίαν ἔκτακτον δραστηριότητα ἐκ μέρους τοῦ κ. Διευθυντοῦ τῶν δημοσίων ἔργων Θεσσαλονίκης. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὤφειλε νὰ σπεύσῃ χωρὶς νὰ περιμένῃ τὴν ἀπολογίαν του νὰ τὸν θέσῃ εἰς ἀργίαν καὶ οὕτω πως νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δημοσίων ἔργων τῆς Θεσσαλονίκης κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀξιώσεις καὶ τῆς κοινωνίας καὶ τῆς ὑπηρεσίας.

§83Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὡς εἶπον, εἰδοποιήθη ἤδη ὁ Γενικὸς Διοικητὴς καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀνακαλέσω τὸν ὑπάλληλον ἀπ’ εὐθείας, διότι διατελεῖ ἀπεσπασμένος παρὰ τῷ Γενικῷ Διοικητῇ καὶ ἄνευ τῆς συναινέσεως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως δὲν ἠδυνάμην νὰ τὸν ἀνακαλέσω. Δὲν ἀμφιβάλλω ἐν τούτοις, ἐλπίζω δὲ καὶ ὑμεῖς ὅτι δὲν ἀμφιβάλλετε περὶ τῆς καλῆς πίστεως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ὅτι καὶ αὕτη νῦν, ὅτε εἰδοποιήθη, δὲν θὰ λείψῃ νὰ κάμῃ ὅ,τι τὸ καθῆκόν της τῇ ἐπιβάλλει.

§84Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει ὁλόκληρος ἡ δικογραφία ἐδῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν;

§85Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μόνον τὸ βούλευμα ὑπάρχει ἐδῶ.

§86Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ποιοῦμαι τὴν ἐρώτησιν ταύτην, διότι μὰ τὴν ἀλήθειαν, θὰ εἶναι πολὺ θλιβερόν, ἐὰν ἔχοντες τὴν δικογραφίαν ὁλόκληρον ὑπ’ ὄψιν σας ἐπετρέπετε νὰ διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία παρὰ τούτου. Ἐὰν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν θέσιν ὑμῶν, δὲν ἤθελον ἀρκεσθῆ εἰς τὰς ἐρεύνας αὐτάς. Ἤθελον ἐξετάσει τίς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ αἴτιος τῆς ἀναθέσεως μιᾶς τοιαύτης ὑπηρεσίας ἐμπιστοσύνης εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶχε παραπεμφθῆ ἐνώπιον τοῦ κακουργιοδικείου διὰ βουλεύματος. Νομίζω ὅτι καὶ ὑμεῖς ἔχετε τὴν αὐτὴν φιλοτιμίαν καὶ δὲν θὰ παραλείψητε αὐτὸ τὸ καθῆκον, τοῦ νὰ ἐξετάσητε, ἐὰν ἁπλῶς ἡ ὑπηρεσία ἐγνώριζεν ὅτι εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τὸ κακουργιοδικεῖον, καὶ ἀφοῦ τὸ ἐγνώριζε πῶς ὑπέβαλεν, εἴτε εἰς ὑμᾶς εἴτε εἰς ἄλλον Ὑπουργὸν πρότασιν περὶ χρησιμοποιήσεως αὐτοῦ.

§87Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀπεσπάσθη ἀπὸ τοῦ στρατοῦ· δὲν τὸν προέτεινεν ἡ ὑπηρεσία. Τὸν παρέλαβεν ἡ Γενικὴ Διοίκησις τῆς Μακεδονίας ἐκτελοῦντα ταυτοχρόνως τότε ἔργα χρήσιμα καὶ διὰ τὸν στρατὸν καὶ διὰ τὴν Πολιτικὴν διοίκησιν.

§88Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἀξιωματικὸς τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ;

§89Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὄχι· ἔφεδρος.

§90Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπὸ τὸ ἔνδυμα τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ κατώρθωσεν αὐτὸς νὰ διαφύγῃ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν εἶχε νὰ ἀπόσχῃ τῆς ἐκτελέσεως τῶν δημοσίων ἔργων. Περιεβλήθη τὸ ἔνδυμα τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, ἀνέκτησε τὰ πολιτικά του δικαιώματα, ὅλην του τὴν αὐτοτέλειαν, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων καταχρώμενος ὅμως τῆς ἐμπιστοσύνης ὑμῶν καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ διαδόχου ὑμῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἦτο νὰ τὸν ἀνακαλέσητε ἀμέσως.

§91Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Αὐτὸ ἐγένετο παρ’ ἐμοῦ ἀπὸ τῆς 19 Ἰανουαρίου, σήμερον δέ, αὐτὴν τὴν στιγμήν, βεβαίως δὲν θὰ εἶναι ἐν ὑπηρεσίᾳ.

§92Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἐγένετο ὑφ’ ὑμῶν ἀπὸ τῆς 19 Ἰανουαρίου, τότε πῶς ἐγένετο ἡ δημοσίευσις τῆς προκηρύξεως τῆς δημοπρασίας τὴν 22 Φεβρουαρίου;

§93Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐξήγησα ἤδη ὅτι τότε τὸν ἐκάλεσα εἰς ἀπολογίαν.

§94Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἴσως δύναταί τις νὰ εἴπῃ τι ἐπὶ πλέον· ὅτι τουλάχιστον ἐκ τῶν δημοσιεύσεων πληροφορεῖται πᾶς τις, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ὅτι καὶ ὁ ἐργολάβος, ὁ μεθ’ οὗ παρεπέμφθη ὁ Μοσχίδης, πορεύεται καὶ αὐτὸς ἤδη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἵνα κάμῃ τὰς προσφορὰς ἐπὶ τῶν ἔργων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκει μετὰ τόσης δραστηριότητος ὁ ἀξιότιμος αὐτὸς Διευθυντὴς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ παραπεμφθεὶς εἰς τὸ κακουργιοδικεῖον!

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Γαλαβᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως συστήσῃ πρὸς τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ ἐν Ἀμαλιάδι ὑποκαταστήματος ὅτι καὶ οἱ ἔφεδροι δέον νὰ τύχωσι τῶν πιστώσεων, τῶν ὁποίων καὶ ἄλλοι πιστοῦχοι ἀπολαμβάνουσι, διότι παραδόξως πρό τινος ἐξαιρετικῶς ἔφεδροι ἐξ Ἀνδραβίδος δὲν ἔτυχον τῆς ἐτησίως χορηγουμένης πιστώσεως».

§96Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ σύστασις εἶναι ἀόριστος. Δὲν ἠξεύρω δὲ κατὰ πόσον ἡ δικαιοδοσία μου ἐκτείνεται ἐπὶ τοσούτου, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ δώσω τοιαύτας ἐξηγήσεις.

§97Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, ὅπως ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργοῦ, συστήσωσιν εἰς τὴν διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὸν κ. Διευθυντὴν τοῦ ἐν Ἀμαλιάδι ὑποκαταστήματος αὐτῆς ὅτι καὶ οἱ ἔφεδροι δέον νὰ τύχωσι τῶν πιστώσεων, τῶν ὁποίων καὶ οἱ ἄλλοι πιστοῦχοι ἀπολαμβάνουσι, διότι δυστυχῶς οὗτοι ἐπιστρέψαντες εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν καὶ ἔχοντες ἀνάγκην χρημάτων, ὅπως καλλιεργήσωσι τὰς γαίας των, μεταβαίνουσιν εἰς Ἀμαλιάδα ἵνα λάβωσι τὰς σχετικὰς πιστώσεις, τὰς ὁποίας κατ’ ἔτος ἐλάμβανον καὶ δὲν λαμβάνουσι τίποτε, καίτοι ἔχουσιν ἐξοφλήσει τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ κτηματικῶν ἀναγκῶν, νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπως αὕτη συστήσῃ εἰς τὸν ἐν Ἀμαλιάδι Διευθυντὴν τοῦ ὑποκαταστήματος νὰ κάμῃ ὅτι εἶναι δυνατόν.

§98ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἵνα ἡ ἀναφορὰ αὕτη σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ Βουλευτὴς κ. Ν. Βελέντζας «πληροφορεῖται ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Διοικητικῆς ὑπηρεσίας κληθὲν τὴν ἑβδομάδα ταύτην, ἵνα γνωμοδοτήσῃ περὶ προαγωγῆς ὑπαλλήλων τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων, συνῆλθε καὶ ἀπόντος τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τοῦ νομίμου αὐτοῦ ἀναπληρωτοῦ ἀπεφάσισε κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου ΒΨΞΗʹ περὶ προαγωγῆς τῶν ταχυδρ. καὶ τηλεγρ. ὑπαλλήλων καὶ τοῦ σχετικοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 1911 § 21 τὴν προαγωγὴν ὑπαλλήλων, παραβλέψαν ἄλλους ἔχοντας δυνάμει τοῦ ἀνωτέρω νόμου κεκτημένον πρὸς προαγωγὴν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν κατήργησε βεβαίως ὁ νεώτερος περὶ τούτου νόμος, ὁ ἀφορῶν τὴν προαγωγὴν τῶν παρασχόντων ὑπηρεσίας εἰς τοὺς λήξαντας πολέμους. Ἐφιστᾷ ὅθεν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, προκειμένου νὰ ἐγκρίνῃ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον συγκροτηθέντος συμβουλίου καὶ τὴν ὑποβολὴν τῶν σχετικῶν Β. Διαταγμάτων, καθ’ ὅσον διὰ τῆς προαγωγῆς ὑπαλλήλων ἄλλων ἐκτὸς τῶν ἐν τῷ ἰσχύοντι πίνακι ἀναγεγραμμένων θὰ γεννηθῶσιν ἀδικήματα παράγοντα ἀξιώσεις καὶ δικαιώματα νόμιμα πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἀδικουμένων».

§100Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δύο τινὰ περιέχονται ἐν τῇ ἐπερωτήσει τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν αἰτίασις ἐμμέσως ἐκδηλουμένη ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Διοικητικῆς ὑπηρεσίας δὲν συνεκροτήθη νομίμως, ἅτε μὴ λαβόντος μέρος τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων οὐδὲ τοῦ νομίμου αὐτοῦ ἀναπληρωτοῦ, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐρωτᾶται, ἐὰν ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν ἐξέδωκε τὸ Συμβούλιον εἶναι ὀρθὴ καὶ νόμιμος, ἐφ’ ὅσον παραβλάπτει δικαιώματα κεκτημένα ἄλλων ὑπαλλήλων ἐχόντων κανονικῶς σειρὰν πρὸς προαγωγήν. Ἐπὶ τοῦ πρώτου παρατηρῶ ὅτι κατὰ τὸν νόμον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν συγκροτεῖται συμβούλιον, τοῦ ὁποίου μετέχει ἀληθῶς καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων, δὲν προβλέπει ὅμως ὁ νόμος περὶ ἀναπληρώσεως αὐτοῦ κατ’ ἀντίθεσιν ἄλλων μελῶν, τῶν ὁποίων ὁρίζεται καὶ ὁ ἀναπληρωτής. Ἑτέρωθεν κατὰ τὸν νόμον τὸ Συμβούλιον τοῦτο συγκροτεῖται ἐκ πέντε μελῶν ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ, ἐνῷ ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν αὐτοῦ εἶναι μείζων. Τὸ ζήτημα τῆς συγκροτήσεως ὑπεβλήθη εἰς ἐμὲ ὡς Ὑπουργὸν καὶ εἶπον ὅτι, ὡς ἔχει ὁ νόμος, καλλίτερον εἶναι νὰ μὴ μετάσχῃ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων, ὅστις ἠσθένει καὶ εἶναι εἰσέτι ἀσθενής, οὔτε ὁ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ ταχυδρομείου ἀναπληρωτὴς αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν ἀναφέρει ὁ νόμος, ἀλλὰ νὰ συγκροτηθῇ νομίμως τὸ Συμβούλιον διὰ τῆς νομίμου ἀπαρτίας, μετάσχῃ δ’ αὐτοῦ ἕτερος ὑπάλληλος τοῦ ταχυδρομείου ἀποτελῶν μέλος τοῦ Συμβουλίου κατὰ τὸν νόμον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν δὲν ὑπεβλήθη εἰσέτι τὸ ζήτημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁ νόμος ΔΡΞΓʹ ὁρίζει ὅτι προάγονται κατ’ ἐκλογὴν οἱ ἀνδραγαθήσαντες ἐν τῷ πολέμῳ ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεως σχετικῆς τοῦ Στρατηγείου ἄνευ ἄλλης διατυπώσεως. Ἑπομένως εἶναι προφανῶς ἀμφίβολον, ἂν δύνανται οἱ ἔχοντες κανονικὰ δικαιώματα προαγωγῆς νὰ προτιμηθῶσιν ἢ πρέπει νὰ προηγηθῶσιν οὗτοι. Ὁπωσδήποτε τὸ ζήτημα δὲν ὑπεβλήθη ἀκόμη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ τὸ μελετήσω.

§101Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, διότι μετὰ προσοχῆς ἐξήτασε τὴν σύστασίν μου. Καὶ ἂν ἀκόμη κ. Ὑπουργέ, ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τὸν τύπον, μολονότι ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι μὴ ὁμιλοῦντος τοῦ νόμου περὶ ἀναπληρωτοῦ πρέπει ὁ ἴδιος ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς νὰ μετέχῃ τοῦ Συμβουλίου, καὶ ἂν ἀφήσωμεν, λέγω, τὸν τύπον τοῦτον, ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ οὐσιαστικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν. Θὰ ὑπομνήσω εἰς ὑμᾶς ὅτι, ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητεῖτο κατόπιν ἐκθέσεως τοῦ Στρατηγείου νὰ προάγωνται οἱ ἀνδραγαθήσαντες τῶν παρακολουθησάντων τὸ στράτευμα τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι, ἐγένετο ἐξέγερσις ἐκ μέρους τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, διότι ἐνόμιζον ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ προαχθῶσιν μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρηκολούθησαν τὸ στράτευμα, διότι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἠρνήθη νὰ παράσχῃ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας καὶ ἐκεῖνοι προσέφεραν εἰς τὸ στράτευμα, καὶ διότι ἐξ ἄλλου καὶ οὗτοι πλείστας ὅσας ὑπηρεσίας προσέφερον διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως; διότι ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους εἰργάζοντο νυχθημερόν. Τότε δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναγνωρίζων τὸ δίκαιον τῶν παραπόνων τούτων ἔλεγεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀνησυχῶσιν οἱ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ προαχθῶσι, δὲν θὰ ἠριθμοῦντο οὐδὲ εἰς τὰ δάκτυλα τῆς μιᾶς χειρός. Τώρα ὅμως ἴσως, διότι εἰς τὸν δεύτερον πόλεμον μετέσχον περισσότεροι τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι, περιελήφθησαν ὡς ἀνδραγαθήσαντες περισσότεροι τῶν ὀλίγων, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ προαχθῶσιν, ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος. Ἐγὼ ἀτομικῶς δὲν ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν πρέπει νὰ προαχθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τοῦ δευτέρου πολέμου καὶ προσέφερον ἐξόχους ὑπηρεσίας, ἀλλὰ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐξετάζων τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου μὴ παρίδῃ τοὺς ἐν τῷ κεκυρωμένῳ πίνακι τηλεγραφικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς προτεινομένους πρὸς προαγωγήν, διότι ὁ νεώτερος αὐτὸς νόμος δὲν καταργεῖ τὰς διατάξεις τοῦ προηγουμένου. Καὶ ἂν αὐτοὶ ἕνεκα εἰδικῶν λόγων ἀπέκτησαν δικαίωμα προαγωγῆς, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι δὲν πρέπει νὰ προαχθῶσι καὶ οἱ ἐν τῷ κεκυρωμένῳ πίνακι κτησάμενοι τὸ δικαίωμα πρὸς προαγωγήν.

§102Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι δὲν χάνουσι τὰ δικαιώματά των· ἀλλὰ ποῖοι θὰ προτιμηθῶσι;

§103Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πρέπει νὰ ἐξαντληθῇ ὁ πίναξ, προαγομένων καὶ τῶν ἐν τοῖς πίναξιν ἀναγεγραμμένων ταυτοχρόνως μετὰ τῶν ἀνδραγαθησάντων.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαριάδης.

§105Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελον τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ Μεγαλοπόλεως. Ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸν φάκελον τῆς προμηθείας τῶν ἀρβυλῶν, ὁ ὁποῖος ἐπίσης δὲν ἔχει κατατεθῆ.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαριάδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνας λόγους ἀνεκλήθη εἰς ἐνέργειαν ὁ ἀποστρατευθεὶς ὑποφροντιστὴς Κοκκώνης.

§107Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μόλις πρὸ ὀλίγου κατετέθη ὁ φάκελος. Παρετήρησα ὅτι εἶναι ἐλλιπής. Καταθέτω ὡς ἐκ τούτου καὶ δεύτερον σημείωμα, ἵνα συμπληρωθῇ καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν Δευτέραν.

§108Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλα ἔγγραφα. Ἄν ὑπάρχωσι, θὰ τὰ καταθέσω.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως διατάξῃ τὸ ταχύτερον τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἀπαλλαγέντων τοῦ 1902, οἵτινες καὶ ἀρχηγοὶ καὶ προστάται οἰκογενειῶν τυγχάνουσι καὶ παρὰ τὴν ἡλικίαν των ἐπ’ ἀρκετὸν ὑπηρέτησαν τὴν Πατρίδα, πρὸς δὲ ὑποδείξῃ εἰς τοὺς σωματάρχας τῆς ἀπολυθείσης ἡλικίας τοῦ 1910 νὰ δοθῇ ὡς κανονικὴ ἄδεια ἡ εἰς τοὺς ἐφέδρους πειθαρχικὴ ποινή.

§110ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὡμίλησα περὶ τούτου χθές. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀπασχολῆται ἡ Βουλὴ περισσότερον.

§111Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχομεν καθ’ ἑκάστην ἐνοχλήσεις καὶ ὑποβάλλομεν καὶ ἡμεῖς παράκλησιν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Βέρροιος συνιστᾷ εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ παρακαλεῖ αὐτούς, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀποσπάσεως ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ τῶν εἰσέτι μὴ ἀποσπασθέντων δασοκόμων τῶν ἀπογραφῶν τοῦ ἔτους 1912 καὶ 1913, 15 περίπου τὸν ἀριθμόν, αἱ θέσεις τῶν ὁποίων ἀναπληροῦνται, ὡς γνωστόν, δι’ ἀνεπιτηδείων χωροφυλάκων καὶ ἀπαλλαγέντων ἐπὶ βλάβῃ καὶ ζημίᾳ τῶν δασῶν.

§113Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ἔφεδροι ἀπεσπάσθησαν, οἱ κληρωτοὶ χρειάζονται.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἐν τούτοις αὐτοὶ ἔχουσι συμπληρώσει ὀκτάμηνον ὑπηρεσίαν, διέταξα δὲ ἤδη νὰ ἀποσπασθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον τοὺς ἔχει ἀνάγκην. Οἱ κ. κ. Γ. Καντιάνης καὶ Ι. Κοκέβης συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα περὶ τῆς ταχείας προεκτάσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Μελιγαλᾶ–Κυπαρισσίας μέχρι τοῦ τέρματος, ἤτοι διὰ Φιλιατρῶν–Γαργαλιάνων μέχρι Πύλου πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐμπορικῶν καὶ κοινωνικῶν ἀναγκῶν δύο ὁλοκλήρων ἐπαρχιῶν, ὧν τὰ συμφέροντα σπουδαίως παραβλάπτονται ἐκ τῆς ἀναβολῆς.

§115Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Οἱ κάτοικοι τῶν δύο αὐτῶν ἐπαρχιῶν βλέποντες καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν ἐφημερίδα διακηρύξεις περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοιούτων ἔργων ἐν ταῖς νέαις χώραις μᾶς γράφουσι καὶ μᾶς παρακαλοῦσιν ὅπως διαβιβάσωμεν θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ τέλος πάντων περὶ περατώσεως αὐτῆς τῆς προεκτάσεως τῆς γραμμῆς μέχρι Πύλου. Ἀφοῦ ἀπεφασίσθη ἡ ἐκτέλεσις τῶν δημοσίων ἔργων εἰς τὰς νέας χώρας, νομίζω ὅτι περισσότερα δικαιώματα εἶχον αἱ παλαιαὶ χῶραι αἱ ὁποῖαι ἐπλήρωναν φόρους. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐκτελεσθῶσι τὰ δημόσια ἔργα πρῶτον εἰς τὰς παλαιὰς χώρας καὶ κατόπιν εἰς τὰς νέας.

§116Α. ΚΟΚΕΒΗΣ. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἔχουσι πλῆρες δίκαιον οἱ κάτοικοι τῶν δύο αὐτῶν ἐπαρχιῶν νὰ ζητῶσι τὴν προέκτασιν τῆς γραμμῆς μέχρι Πύλου, διότι πολὺ θέλει ἐξυπηρετήσει αὕτη τὰ συμφέροντα τὰ κοινωνικά. Προκειμένου δὲ περὶ τῆς γραμμῆς ταύτης ὀφείλω νὰ δώσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Πρό τινος χρόνου ὀκτὼ ἐκ τῶν Βουλευτῶν Μεσσηνίας μετέβημεν παρὰ τῷ κ. Μάτσα, διευθυντῇ τοῦ σιδηροδρόμου Πελοποννήσου, καὶ παρεκαλέσαμεν αὐτόν, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀναλάβῃ τὴν προέκτασιν τῆς γραμμῆς αὐτῆς. Μᾶς ἀπήντησεν ὅτι αὐτὴ αὕτη ἡ σύμβασις εἶναι αἰτία τοῦ κωλύματος αὐτοῦ, διότι λέγει ἡ σύμβασις αὕτη εἶναι ἀτελής, ὅτι βλάπτονται τὰ συμφέροντα τῆς ἑταιρείας ἐκ τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο. Μᾶς παρεκάλεσε δὲ νὰ διαβιβάσωμεν τὴν γνώμην ταύτην εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ὅπως τοῦτο μελετήσῃ τὴν σύμβασιν καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ δάνειον 15,000,000 νὰ πληρωθῶσι τὰ 11,000,000 καὶ ἐκ τῶν 4,000,000 νὰ προεκταθῇ ἡ γραμμή.

§117Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐφ’ ὅσον ἀντελήφθην, δὲν πρόκειται περὶ συμβατικῆς ὑποχρεώσεως τῆς Ἑταιρείας, ἀλλὰ περὶ συνάψεως νέας συμβάσεως. Δὲν δύναται λοιπὸν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα προχείρως.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βλάχος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐγκρίνῃ ὡς φυλακὰς τὴν οἰκίαν τῶν Ἰατρίδου καὶ Γεωργιάδου, ὡς κειμένην ἐντὸς τοῦ κέντρου τῆς πόλεως καὶ πλησίον τοῦ Ἀρσακείου, συνιστᾷ δὲ ὡς φυλακὰς κενὴν πυριτιδαποθήκην ἢ μέρος τῶν κενῶν ἤδη στρατώνων.

§119Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν προέβην μέχρι τοῦδε εἰς ἀπόφασίν τινα περὶ μισθώσεως οἰκήματος φυλακῶν, ἐζήτησα ὅμως πληροφορίας, ἐὰν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μοὶ παραχωρήσῃ τοὺς στρατῶνας καλλιτέραν λύσιν δὲν θέλομεν.

§120Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ἠναγκάσθην νὰ κάμω τὴν ἐπερώτησιν, διότι τὸ κατάστημα εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται σήμερον οἱ κατάδικοι εὑρίσκεται εἰς τὸ κεντρικώτερον μέρος τῆς Λαρίσης.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν ἐν ᾗ περιπτώσει, ὡς πληροφορεῖται, προβῇ εἰς προβιβασμοὺς ἀξιωματικῶν, μὴ λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν πινάκων Α, Β καὶ Γ, ἀλλὰ κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀδίκημα, ὅπερ θέλει προσγίνει εἰς τοὺς ἐκ τοῦ στρατεύματος (εὐεργετικοὺς) προερχομένους ἀξιωματικούς, εἰς οὓς δυνάμει τοῦ ὑφισταμένου νόμου, μόνον κατὰ τὸ ⅒ χορηγεῖται τὸ δικαίωμα προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν λοχαγοῦ. Συνιστᾷ ὅθεν αὐτῷ, ὅπως ἄρῃ τὴν τοιαύτην διάκρισιν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος καὶ ἐπιτρέψῃ τὴν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ προαγωγὴν ἁπάντων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς τάξεως ταύτης, μέχρις οὗ διὰ γενικωτέρου νόμου ληφθῇ πρόνοια ὁριστικὴ περὶ αὐτῶν».

§122ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔλαβον γνῶσιν.

§123Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λαμβάνει τὸ ζήτημα ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν.

§124ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. Μόνον ποῦ ζητεῖτε παρὰ πολλά.

§125Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, διότι ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι δὲν θὰ ἐλάβετε γνῶσιν.

§126ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ ἔλαβον γνῶσιν. Πρόκειται διὰ τοὺς Α, Β, Γ καὶ Δ πίνακας καὶ τοὺς εὐεργετικούς.

§127Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πρόκειται γενικῶς δι’ ὅλους τοὺς πίνακας.

§128ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά, πολὺ καλά. Ὅ,τι ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς λεγομένους εὐεργετικούς, δι’ αὐτοὺς κατὰ τὸν νόμον γνωρίζετε ὅτι μόνον εἰς τὸ ⅒ τῶν θέσεων δικαιοῦνται εἰς προαγωγὴν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ. Ὅσοι ὅμως ἐξ αὐτῶν συνεπείᾳ τῆς διορθώσεως ἡ ὁποία ἐγένετο τῶν πινάκων ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων ἤθελον ἐγγραφῆ εἰς τοὺς πίνακας Α καὶ Β ἀκόμη, αὐτοὶ δύνανται νὰ προαχθῶσιν ἐξομοιούμενοι ἐντελῶς μὲ τοὺς ἄλλους ἄνευ περιορισμοῦ.

§129Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἐμποδίζει ὁ ὑφιστάμενος νόμος;

§130ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐμποδίζει ὁ ὑφιστάμενος νόμος, διότι τὸ εἰδικὸν Διάταγμα τὸ νομοθετικόν, τὸ ὁποῖον ἐκυρώθη καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου γίνονται ἐφέτος οἱ προβιβασμοί, ὁρίζει ῥητῶς ὅτι οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν πίνακα Α ἢ Β προβιβάζονται χωρὶς νὰ ἐξετάζηται ἡ προέλευσίς των — πιστεύω νὰ σᾶς ἀρκῇ αὐτὸ — ἔδωκα δὲ καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν ὅτι μελετᾶται ὑπὸ τῶν οἰκείων ὑπηρεσιῶν, καὶ τῆς Ἐπιτελικῆς καὶ τοῦ Ὑπουργείου, ὅπως ἐπέλθῃ ἐξομοίωσις ὅλων αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ ἀραιώσεως τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Ῥίου κρατουμένων καταδίκων, παραπονουμένων ὅτι εὑρίσκονται ἀνὰ 22 ἄτομα εἰς μικρᾶς χωρητικότητος ὑπόγεια, καὶ διατάξῃ τὴν μεταφορὰν τῶν ὀλιγοχρόνιον ἐχόντων νὰ ἐκτίσωσι ποινὴν εἰς τὰς φυλακὰς τῶν τόπων, ἐξ ὧν κατάγονται.

§132Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τοιαῦτα μέτρα ἐλήφθησαν καὶ λαμβάνονται, ἐλήφθησαν δὲ ἀκριβῶς πληροφορίαι εἰς τίνας ἄλλας ποινικὰς φυλακὰς ὑπάρχει χῶρος πρὸς μεταφορὰν τοῦ πλεονάζοντος ἀριθμοῦ τῶν καταδίκων Ῥίου.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Αὐγούστου 1913 Β. Διατάγματος περὶ καταρτισμοῦ εἰδικοῦ ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψηφίζεται κατόπιν τὸ σύνολον τῶν νομοσχεδίων: 1) «Περὶ ἀσκήσεως ἐνδίκων μέσων ἐν πολιτικαῖς δίκαις». Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. 2) «Περὶ συστάσεως ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων».

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξελέγξεως τῶν πρὸ τοῦ νόμου ͵ΓΦΚΔʹ περὶ μεταλλείων ὑποβεβλημένων αἰτήσεων παραχωρήσεως μεταλλείων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). — Ὁ κ. Παπαβασιλείου ἔχει τὸν λόγον.

§135Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Συμφώνως πρὸς τὸ 1ον ἄρθρον τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἡ ἐκδίκασις τῶν παλαιῶν αἰτήσεων μεταλλείων γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ΓΦΚΔʹ τοῦ 1910. Ἡ βάσις αὕτη εἶναι διπλῆ. Πρῶτον, ἐκεῖναι μόνον τῶν παλαιῶν αἰτήσεων θεωροῦνται ἔγκυροι ἐκ τῇ ἀνανεώσει, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἀρχικῶς συμφώνως πρὸς τὰς τότε διατάξεις. Αἱ δὲ τότε διατάξεις αὐταὶ εἶναι αἱ τοῦ νόμου ΧϞʹ τῆς 22 Αὐγούστου τοῦ 1861, ΣΚΗʹ τῆς 26 Ἀπριλίου 1867 καὶ ΒΤΟʹ τοῦ 1896 καὶ τῶν πρὸς ἐκτέλεσιν τούτων ἐκδοθέντων Β. Διαταγμάτων τῆς 17 Μαΐου 1867 καὶ τῆς 19 Ἰανουαρίου 1871. Δεύτερον, ἐπὶ δύο δηλωτῶν οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι τὴν αὐτὴν παραχώρησιν μεταλλείου προτιμᾶται ὁ πρότερον ἐπιδοὺς τὴν αἴτησιν πρὸς παραχώρησιν. Ἡ διπλῆ αὕτη βάσις δὲν εἶναι τελείως ὀρθή. Ἐν πρώτοις, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς βάσεως, ἐὰν ἐξετάσωμεν ὅλας τὰς γενομένας αἰτήσεις πρὸς παραχώρησιν μεταλλείου, θὰ ἴδωμεν ὅτι αἱ πλεῖσται ἐξ αὐτῶν δὲν ἐγένοντο συμφώνως πρὸς τὰς τότε διατάξεις, περὶ τῶν ὁποίων προνοεῖ ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος νόμος τοῦ 1910. Διὰ νὰ γίνῃ δεκτὴ πρὸς παραχώρησιν μία αἴτησις τότε, ἔπρεπε νὰ ἐκπληροῖ ἐν γένει τὰς ἀκολούθους συνθήκας· πρῶτον νὰ συνοδεύηται ἀπὸ μίαν ἐπιστημονικὴν ἔκθεσιν.

§136Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πότε;

§137Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Τότε.

§138Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε τότε;

§139Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Τότε. Πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1910.

§140Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι πάντοτε· διότι εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν εἶναι χρονικαὶ περίοδοι διάφοροι.

§141Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἔχω λάβει ὅλα αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν μου. Δεύτερον, ἡ αἴτησις νὰ συνοδεύηται ὑπὸ ἑνὸς σχεδιαγραφήματος τῶν πρὸς παραχώρησιν μεταλλείων, τρίτον, ὑπὸ μιᾶς χημικῆς ἀναλύσεως ἡ ὁποία δὲν ἦτο ἀναγκαίως ἐπιβεβλημένη, καὶ τέταρτον, ὑπὸ ἑνὸς δείγματος μεταλλεύματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο καὶ τοῦτο ἀναγκαίως ἐπιβεβλημένον. Ἀλλ’ ὅλα ταῦτα τὰ δικαιολογητικὰ ἦσαν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, τρόπον τινά, παραπεποιημένα, δηλαδὴ οὐχὶ βεβαίως πλαστά, ἀλλὰ φανταστικά, ἀλλὰ εἰκονικὰ κατὰ τὸ πλεῖστον, ἡ δὲ παραποίησις τρόπον τινὰ αὕτη ἦτο δεδικαιολογημένη, διότι οἱ τότε νόμοι δὲν ἀπήτουν, ὅπως ἀπαιτεῖ ὁ σημερινός, περὶ τὴν δήλωσιν προτεραιότητα διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῆς παραχωρήσεως, ἀλλ’ ἡ προτεραιότης αὕτη ἴσχυσε πολλάκις ἀνεπισήμως καὶ μάλιστα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν Λοκριδικῶν ἐπικληθέντων σκανδάλων, ἤτοι ἀπὸ τοῦ 1902 καὶ ἐντεῦθεν. Δυνάμεθα δὲ νὰ ἰσχυρισθῶμεν ὅτι ἴσχυσε μεγάλως ὁ νόμος τῆς προτεραιότητος, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἀφοῦ λοιπὸν τὸ πρᾶγμα εἶχεν οὕτως, ἀφοῦ ἐπὶ δύο ἐπιδιδόντων μίαν αἴτησιν ἢ μᾶλλον δύο αἰτήσεις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ χώρου, προετιμᾶτο ὁ πρότερον ἐπιδούς, τὶς θὰ ἦτο τόσον μωρὸς νὰ καταρτίσῃ δικαιολογητικὰ γνήσια, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπήτουν πολὺν χρόνον, ἐνῷ ἐν τῷ μεταξὺ εἷς ἄλλος θὰ προσήρχετο καὶ ἐντὸς 24 ὡρῶν θὰ ὑπέβαλλε τὰ δικαιολογητικὰ αὐτὰ καὶ ἑπομένως θὰ ὑφήρπαζε τὴν προτεραιότητα, ἡ ὁποία πράγματι ἔπρεπε νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸν ἄλλον; Ἰδοὺ λοιπὸν ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ πρῶτον μέρος τῆς εἰρημένης βάσεως δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι θέλομεν νὰ κρίνωμεν τὰς αἰτήσεις αὐτὰς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τότε δικαιολογητικῶν, ἐνῷ τὰ δικαιολογητικὰ αὐτὰ δὲν εἶναι γνήσια ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον. Ἑπομένως οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπέδωκαν τοιαῦτα δικαιολογητικὰ συμφώνως πρὸς τὰς τότε διατάξεις εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ παραπόνῳ ὅτι οὔτε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν τοιαῦτα δικαιολογητικὰ δὲν εὑρίσκονται ἐν τάξει. Συμβαίνει δὲ ἀκόμη καὶ τοῦτο, ὅτι ἐκ τῶν δικαιολογητικῶν θεωροῦνται ὡς ἐπιβεβλημένα ἡ ἐπιστημονική, ὡς εἶπον, ἔκθεσις καὶ τὸ διάγραμμα· ἡ χημικὴ ἀνάλυσις ὄχι· μολονότι εἰς πολλὰς περιστάσεις ἡ χημικὴ ἀνάλυσις εἶναι προτιμητέα τῆς ἐπιστημονικῆς ἐκθέσεως, διότι δύναταί τις ἐξ ἐκείνης νὰ συναγάγῃ περὶ τοῦ ἂν πρόκειται ἀληθῶς περὶ μεταλλεύματος καί, συνεπῶς περὶ μεταλλευματούχου χώρου. Διότι γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως μεταλλεῖα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦνται ἀπὸ ἀνάξια λόγου συμποτίσματα καὶ ὄχι ἀπὸ πραγματικὸν μετάλλευμα. Ἐὰν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐπιστημονικὴν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία ἐθεωρεῖτο ἀναγκαία διὰ τὴν δήλωσιν, τὰ δῆθεν μεταλλεῖα αὐτὰ ἠδύναντο νὰ παραχωρηθῶσιν. Ἐὰν ὅμως ἐλαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν χημικὴν ἀνάλυσιν, δὲν θὰ ἐλαμβάνομεν κἂν τὸν κόπον νὰ τὰ ζητήσωμεν πρὸς παραχώρησιν, διότι θὰ εὑρίσκομεν ὅτι ἀποτελοῦνται ἀπὸ μηδαμινὰ συμποτίσματα καὶ ἑπομένως δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀξίαν. Βλέπετε λοιπὸν μίαν περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς θεωροῦμεν ἐδῶ ὡς ἀναγκαῖον καὶ ἐπιβεβλημένον, αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ εἶναι ἐπουσιῶδες, τοὐναντίον δὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς θεωροῦμεν ὡς δευτερεῦον καὶ μὴ ἐπιβεβλημένον ἠμπορεῖ νὰ εἶναι οὐσιῶδες. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος τῆς βάσεως ἐκείνης τοῦ νόμου τοῦ 1910, αὕτη θεωρεῖ ὅτι ἐπὶ δύο αἰτήσεων τὰς ὁποίας ὑποβάλλουσι δύο διάφοροι δηλωταὶ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ χώρου προτιμᾶται ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος πρότερον ἐπέδωκε τὴν αἴτησιν. Ἡ προτεραιότης εἶναι βεβαίως ὀρθή, καὶ ταύτην ἐθέσπισεν ὁ νόμος τοῦ 1910. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἠμπορεῖ ν’ ἀποβῇ ἐπιζήμιος διὰ τὸ δημόσιον, διότι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσι πολλοὶ οἱ διεκδικοῦντες μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἔκτασιν, ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν χῶρον, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ μὴ δύναται ἄλλως πως νὰ εὑρεθῇ τίς ἔχει δίκαιον παρὰ διὰ τοῦ δικαστηρίου. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως γενόμενον νόμος παραχωρεῖ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ μεταλλεῖον εἰς τὸν κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ πρῶτον ἐπιδόντα τὴν αἴτησιν. Ἀλλ’ ἐὰν ἀποδειχθῇ ἐκ τοῦ τακτικοῦ δικαστηρίου ὅτι δὲν ἔχει οὗτος τὴν προτεραιότητα, τὸ Δημόσιον θὰ ἔχῃ εὐθύνην ἀπέναντι τοῦ πρώτου τὸν ὁποῖον ἠδίκησε. Τὸ ζήτημα τῆς προτεραιότητος δὲν ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομικῶς, ἀλλ’ ἠθικῶς, ὡς ἴσχυεν ἀπὸ τοῦ 1892 καὶ ἐντεῦθεν, ὁπότε ἐξεδικάζοντο αἱ παλαιαὶ αἰτήσεις, ὁπότε οἱ δικασταὶ θὰ ἐξέφερον τὴν ἐτυμηγορίαν αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἠθικῆς προτεραιότητος, ὁπότε, καὶ ἂν ἐπήρχετο καμμία ἀδικία, τὸ Δημόσιον δὲν θὰ ὑπεῖχεν εὐθύνην, ἐνῷ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἂν ἡ ἀπόφασις τοῦ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου θεσπιζομένου Διοικητικοῦ Δικαστηρίου ἀποδειχθῇ πεπλανημένη, τὸ Δημόσιον ἔχει εὐθύνην.

§142Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ ὑποστηρίξωσι τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἔχουσιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων, ἐπίσης τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ὑποστηρίξωσιν ὡς τροπολογίας τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ὑπέβαλον ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου ἄρθρου. Μετὰ τοῦτο ὅταν θὰ γίνῃ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, τότε θὰ εἴπω τίνας τροπολογίας θὰ δεχθῶ. Ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ παρακαλῶ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν καὶ τῆς ἐκθέσεως, ἀναγινωσκομένου τοῦ διατυπωθέντος ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἵνα θεωρηθῇ ὡς τροπολογία, ἀναβληθῇ δὲ ἡ ψήφισις τῶν τροπολογιῶν διὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκεται αὕτη). Ἡ ψήφισις αὐτῆς ἀναβάλλεται. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6, ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκεται αὕτη). Ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις αὐτῆς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τὴν ὁποίαν παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ ὁ κ. Γραμματεὺς (ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία).

§147Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Διατί ἐτέθη ἡ φράσις «ὡς πληρεξούσιοι δύνανται νὰ διορισθῶσι δικηγόροι καὶ μηχανικοί»; Πρέπει νὰ εἶναι δικηγόροι καὶ μηχανικοί;

§148ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ Δικαστηρίων. Ἡ ἱστορία μᾶς διδάσκει ὅτι ἐγένετο ἀπόπειρα νὰ ἐπιτραπῇ ἡ παράστασις εἰς τὸ δικαστήριον παντὸς προσώπου ἀνεξαιρέτως, ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἀτελὴς παρ’ αὐτῶν διατύπωσις τῶν ἰσχυρισμῶν ἦσαν τοιαῦται, ὥστε οὐδόλως συνετέλουν πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας. Διὰ νὰ περιορισθῇ τοιαύτη ἀκράτεια, ἔθεσα πρὸς πλήρη ἐξασφάλισιν τῶν διαδίκων καὶ τὴν παράστασιν τῶν μηχανικῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνηται οἱοσδήποτε αὐτόκλητος καὶ αὐτοσχέδιος ὑπερασπιστὴς τῶν διαδίκων. Ἐὰν θέλητε ὡρισμένην ἄλλην κατηγορίαν ἐπιστημόνων, παρακαλῶ νὰ διατυπώσητε τροπολογίαν, διὰ νὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§149Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ὅταν λέγωμεν δικηγόρους καὶ μηχανικούς, τότε πρέπει νὰ εἴπωμεν καὶ διὰ ἐκμεταλλευτάς.

§150ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιαύτην τροπολογίαν ὑποβάλλετε καὶ εἶμαι διατεθειμένος νὰ τὴν δεχθῶ, ὄχι ὅμως αὐτοσχέδιοι συνήγοροι νὰ γίνωσιν ὑπερασπισταὶ τῶν διαδίκων.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ ἄρθρου 7 ἀναβάλλεται, συναινούσης τῆς Βουλῆς. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7). Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 τὴν ὁποίαν παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς νὰ ἀναγνώσῃ (ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία). Ἡ τροπολογία ἀναβάλλεται. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9). Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τὴν ὁποίαν παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ ὁ κ. Γραμματεύς (ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία).

§152Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Καλόν θὰ ἦτο νὰ τεθῇ...

§153ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου ἢ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς;

§154Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς φράσις· «τῶν ὑπολοίπων, δηλαδὴ μὴ κοινῶν τυχῶν χώρων καταλογιζομένων εἰς τοὺς οἰκείους αἰτητάς».

§155ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ὑποβάλητε τροπολογίαν.

§156Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἐπιφυλάσσομαι.

§157Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 10.

§158ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς;

§159Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι· τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει μίαν τροποποίησιν τῆς πρώτης παραγράφου καὶ δέχεται τὸ κείμενον, ὡς ἔχει ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ. Ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς· φέρεται «αἱ κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐπὶ ταυτιζομένων ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει χώρων ὑποβληθεῖσαι ἀρχικαὶ αἰτήσεις, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδειχθῇ ἡ προτεραιότης αὐτῶν, λογίζονται ἰσοδύναμοι καὶ οἱ ὑποβαλόντες ταύτας καθίστανται συνδικαιοῦχοι τοῦ κοινοῦ χώρου». Ἐπὶ τῆς φράσεως «ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν» παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τοῦτο· ὅτι ὁ προηγούμενος νόμος, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐγένοντο αἱ αἰτήσεις, δὲν εἶχεν οὐδεμίαν σχέσιν πρὸς τὴν προτεραιότητα καὶ ἑπομένως οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ οἱ ὑποβαλόντες τὰς αἰτήσεις των δὲν ἔσπευδον εἰς τὸ νὰ καταστήσωσι δήλην τὴν προτεραιότητά των. Ἐξηρτᾶτο τοῦτο εἴτε ἐκ τῆς ἐπιμελείας εἴτε ἐκ τῆς ἀμελείας αὐτῶν εἴτε ἐκ τῆς ἐπιμελείας τῶν ὑπαλλήλων νὰ δώσωσι σειρὰν διάφορον ἐκείνης τὴν ὁποίαν εἶχον αἱ αἰτήσεις τῶν διαφόρων ὑποβαλόντων τοιαύτας. Τώρα λέγετε, «ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδειχθῇ ἡ προτεραιότης αὐτῶν». Πῶς ἐννοεῖτε τοῦτο;

§160Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅπως καὶ μακρότατα ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἐξιστορῶ, ὅτι μέχρι τοῦ 1910 ἡ προτεραιότης οὐδεμίαν ἔσχε νομικὴν ἐπιρροήν, ὅπως εἴπετε, ἤσκησεν ὅμως ἀπό τινος χρόνου, τοῦ 1902 ἴσως, ἠθικὴν ἐπιρροήν, αὐτὴ δὲ ἡ ἠθικὴ ἐπιρροὴ κατέληγεν εἰς τὸ νὰ προτιμηθῇ πολλάκις ἡ προτεραιότης τοῦ δηλώσαντος. Ἐπῆλθεν ὁ νόμος τοῦ 1910, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὴν προτεραιότητα, ὄχι μόνον διὰ τὰς μετὰ τὸ 1910 δηλώσεις, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς πρὸ τοῦ 1910 ἐκκρεμεῖς τοιαύτας. Ὁ αὐτὸς νόμος ὑπεχρέωσε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν διαδικασίαν τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον τῆς προτεραιότητος. Ὁ παρὼν νόμος εἶναι διαδικαστικός, δὲν μεταβάλλει τὰς οὐσιαστικὰς διατάξεις. Ἡ οὐσιαστικὴ διάταξις εἶναι ὅτι ἐπὶ πολλῶν αἰτήσεων πρέπει νὰ προτιμηθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι προτεραιότητα, κατὰ συνέπειαν ἠγείρετο τὸ ζήτημα· τί ἤθελε συμβῆ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δύο τινὲς ἐδήλωσαν ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ τίς ἐδήλωσε τὴν 9ην πρωϊνὴν ὥραν καὶ ποῖος τὴν 9ην ἑσπερινήν; Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ἂν εἶναι ἁπλῶς ἐπαναληπτικὴ ἀρχικῶς τοῦ κρατοῦντος δικαίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁσάκις δύο ἀπέκτησαν δίκαια ὅμοια ἐν τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ, τίς πρῶτος καὶ τίς ὕστερος ἐκτήσατο, λογίζονται ἀμφότεροι ἰσοδύναμοι! Δὲν ἔκαμα τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχύει ἐν τῷ οὐσιαστικῷ δικαίῳ.

§161Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔπρεπε νὰ διαγράψητε καὶ διαδικασίαν. Ἐὰν ὁ νόμος τοῦ 1861 τὴν προτεραιότητα δὲν τὴν ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν, διότι ἐκ τῆς κρίσεως τοῦ συμβουλίου ἐξηρτᾶτο, ἐὰν αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἐζήτει παραχώρησιν ἦτο ἱκανὸς καθ’ ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑποδεικνύει ἡ διάταξις ἡ σχετικὴ τοῦ 1861 νόμου, πῶς θέλετε σήμερον ἄνευ οὐδεμιᾶς διαδικασίας, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχετε διαγράψει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, πῶς θέλετε νὰ ἀποδειχθῇ ἡ προτεραιότης; Νομίζω ὅτι ἡ ἔννοια εἰς τὴν ὁποίαν ἀπεβλέψατε εἶναι ἐντελῶς διάφορος, εἶναι ἐκείνη εἰς τὴν ὁποίαν στηρίζεται καὶ ὁ νόμος τοῦ 1910 καὶ ὅλαι αἱ σχετικαὶ διατάξεις. Δὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν προτεραιότητα τῶν ὑποβαλλομένων αἰτήσεων, ἀλλ’ εἰς τὴν προτεραιότητα τοῦ εὑρετοῦ· ἐδῶ ἔχω τὸ κείμενον τοῦ Γαλλικοῦ, παρομοίου νόμου, ὁ ὁποῖος καθορίζει τὰ ζητήματα, ὡς λέγω ἐγώ. Ὥστε βλέπετε καὶ εἰς ὅλας τὰς νομοθεσίας λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, καὶ μάλιστα ὅταν πρόκειται περὶ συγχρόνου ὑποβολῆς καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν δύναται νὰ διακριθῇ τίς ὑπέβαλε πρῶτος καὶ τίς δεύτερος, ὁ εὑρετὴς πάντοτε, αὐτὰ δὲ εἶναι καὶ ἡ βάσις τοῦ νεωτέρου νόμου τοῦ 1910. Καὶ ὄχι μόνον ἡ Γαλλικὴ νομοθεσία ἔχει αὐτὴν τὴν ἀρχήν, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι, ἐπαναλαμβάνω, νομοθεσίαι.

§162ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡ Πρωσσικὴ νομοθεσία τὸ αὐτὸ λέγει καὶ ὅλαι αἱ νεώτεραι νομοθεσίαι, καθὼς ὀρθῶς εἴπατε.

§163Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχομεν τὴν Σουηδικὴν νομοθεσίαν ἡ ὁποία λέγει ῥητῶς ὅτι προτιμᾶται ἡ προτεραιότης τοῦ εὑρετοῦ καὶ εἶναι ἀκριβὴς ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν ἔχετε περιλάβει εἰς τὸ ἄρθρον 2, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος, δι’ οὗ θέλετε ἀποφύγει τὰς δυσχερείας αἱ ὁποῖαι γεννῶνται καὶ τὸ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προέλθῃ, διότι ὁ εὑρετὴς δὲν προενόησε νὰ κάμνῃ ὥστε ἡ αἴτησίς του νὰ προηγηθῇ. Ἐν τῇ περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἤθελε καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποδειχθῇ ἡ προτεραιότης ἀναγνωρίσατέ τους συνδικαιούχους καὶ οὕτω πῶς εὐκολύνετε καὶ τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, διότι δὲν ἔχετε τὴν ἐπιτροπὴν ὑποχρεωμένην νὰ κρίνῃ περὶ τῆς προτεραιότητος, ἄλλως παραπέμψατε τὴν προτεραιότητα εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Δὲν δύνασθε τὴν διάταξιν αὐτὴν ἡ ὁποία ἔχει σημασίαν μεγίστην νὰ τὴν ἀφήσητε ἀόριστον.

§164Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἑξῆς διασάφησιν. Ἐννοεῖτε τὸν κανόνα τοῦτον, τῆς προτιμήσεως τοῦ εὑρετοῦ, ἐφαρμοστέον μόνον διὰ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν γεννηθῇ τὸ ζήτημα, ἐὰν μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἡμέραν ὑποβληθῶσιν αἱ αἰτήσεις;

§165Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τότε γεννᾶται τὸ ζήτημα.

§166Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὄχι. Κατὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου ͵ΓΘΚΒʹ γεννᾶται τὸ ζήτημα οὕτω πως. Ἐγὼ εὗρον ἓν μεταλλεῖον· ὁ ἄλλος εὐφυέστερος ἐμοῦ ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ τὸ μεταλλεῖον, ἀλλ’ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν γεννᾶται μία ἀδικία. Ὁ νόμος οὗτος λέγει· μοὶ εἶναι ἀδιάφορον, ἂν ἄλλος εὗρε τὸ μεταλλεῖον καὶ ἄλλος τὸ ἐδήλωσεν, ἐγὼ ἀποβλέπω εἰς τὸν πρῶτον δηλωτήν. Νὰ τροποποιηθῇ λοιπόν, νομίζετε σεῖς, ἡ διάταξις τοῦ νόμου καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν ταύτην τῆς κατὰ διαφόρους ἡμέρας δηλώσεως ἢ νὰ περιορισθῇ διὰ τὴν περίπτωσιν μόνον καθ’ ἣν αἱ δηλώσεις γίνονται ἐν τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ;

§167Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν δι’ ὅλας τὰς περιπτώσεις.

§168Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πρόκειται περὶ ὁλοσχεροῦς μεταβολῆς τῆς βάσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΚΔʹ τοῦ 1910.

§169Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς νόμος.

§170Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ὁ νόμος ἐκεῖνος ὁμιλεῖ περὶ προτεραιότητος τῆς δηλώσεως καὶ ὄχι τῆς εὑρέσεως.

§171Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σήμερον νομοθετοῦμεν.

§172Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως· οὐδὲν κώλυμα νόμιμον ἔχομεν νὰ μεταβάλωμεν τὸν νόμον, ἀλλὰ δὲν εἶναι διόλου σκόπιμον τοῦτο. Ἐπεθύμουν νὰ ἴδω ἕως ποῦ ἐκτείνεται ἡ παρατήρησίς σας.

§173Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ σκέψις μου εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀρχὴ αὕτη γενικῶς, διότι εἰς αὐτὴν ἀποβλέπουσιν ὅλαι αἱ νεώτεραι νομοθεσίαι. Πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν τὴν πραγματικὴν προτεραιότητα εἰς τὸν εὑρέτην καὶ μόνον, καθ’ ὅσον δὲ ὁ εὑρέτης δὲν ἤθελεν ἐνασκήσει αὐτὸ τὸ δικαίωμα, τότε φθάνομεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς προτεραιότητος τῆς δηλώσεως, ὅπως λέγουσιν ὅλαι αἱ νομοθεσίαι.

§174Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ὑποβάλητε τὴν τροπολογίαν σας ἔγγραφον διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ τὴν μελετήσω.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη, ἡ δὲ ὑποβολὴ τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἀναβάλλεται διὰ τὴν βʹ συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται)

§176Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἐρωτῶ ἂν τὸ προκείμενον ἄρθρον τοῦτο δὲν ἠμπορῇ νὰ εἶναι ἐπικίνδυνον εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου.

§177Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομικὴν εὐθύνην τὸ δημόσιον δὲν ἔχει οὐδεμίαν· ἠθικὴν εὐθύνην ἔχει ἀναμφισβητήτως, ἀλλὰ πῶς δύναται νὰ γίνῃ ἄλλως; Ἐὰν φαντασθῆτε ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς ἦτο μικρὰ καὶ ὑπῆρχον μόνον πέντε ἢ ἓξ εὑρεταί, ὁ Ὑπουργὸς θὰ ἠσχολεῖτο μόνος του καὶ θὰ ἐξήταζε, ποία ἦτο ἡ ἀνήκουσα ἑκάστῳ ἔκτασις, ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται περὶ πολλῶν χιλιάδων στρεμμάτων καὶ δὲν δύναται αὐτὴν τὴν ἐργασίαν νὰ κάμῃ ὁ Ὑπουργός, ὥρισεν ὁ νόμος ὅτι ἔπρεπε νὰ τὴν κάμῃ ὁ Ἐπιθεωρητὴς καὶ αὐτὸς νὰ ὁρίσῃ τὰ ὅρια. Ἀλλ’ ἐκεῖνος ἐπίσης ἦτο δυνατὸν νὰ σφαλῇ. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ δύναται ὁ Ἐπιθεωρητὴς μόνος νὰ παραχωρῇ τὴν ἔκτασιν καὶ ἐγκαθιστᾷ τὸν δικαιοῦχον καὶ οὕτω νὰ λαμβάνῃ τὸ Κράτος ἠθικὴν εὐθύνην, ἐγὼ ἐνόμισα ὀρθὸν νὰ μὴ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν κρίσιν ἑνὸς μόνου, ἀλλὰ νὰ ἱδρυθῇ δικαστήριον, ὅπερ νὰ ἐξετάσῃ τὰ πάντα κατ’ ἀντιμωλίαν, νὰ ἐρευνήσῃ διὰ καταμετρήσεως τὰς ἐκτάσεις, νὰ ἐξετάσῃ μάρτυρας καὶ πραγματογνώμονας καὶ τότε νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς νὰ γίνῃ ἡ παραχώρησις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Τὸ Κράτος λοιπὸν ἐν ἐπιγνώσει τῆς εὐθύνης του λαμβάνει ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα, ἵνα μὴ ἀδικήσῃ· πέρα τούτου οὐδεὶς δύναται, νομίζω, νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὸ Κράτος.

§178Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι περιττὸν τὸ τακτικὸν δικαστήριον.

§179Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω, κ. Συνάδελφε. Δὲν θὰ εἶχον δυσκολίαν νὰ κρίνω τὸ τακτικὸν δικαστήριον περιττόν. Ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ κατηγορήσητε τὸν Ὑπουργόν, διότι λαμβάνει καὶ ἓν ἀκόμη μέτρον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐχόντων παραχωρήσεις κεκτημένας ἤδη ἰδιωτῶν, ἐάν ποτε τὸ διοικητικὸν δικαστήριον ὑποπέσῃ εἰς κανὲν λάθος, νὰ ἀφεθῇ καὶ ἡ ὁδὸς τῶν τακτικῶν δικαστηρίων ἐλευθέρα. Ὀφείλω, κ. Συνάδελφε, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραβλέπωμεν τὴν δυσφορίαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν γένει διὰ τὰ διοικητικὰ δικαστήρια, προκειμένου περὶ ἰδιωτικῶν δικαιωμάτων. Διὰ νὰ ἀπαλείψω τὴν δυσφορίαν ταύτην, ἀφήνω ἐλευθέραν τὴν ὁδὸν τῶν τακτικῶν δικαστηρίων ὡς πρὸς τὰς κεκτημένας παραχωρήσεις.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11 ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκεται). Ἡ συζήτησις τῆς τροπολογίας ἀναβάλλεται. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§181Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Εἰς τὸ ἄρθρον 13 διατί νὰ μὴ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων;

§182Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλετε τροπολογίαν.

§183Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἐπίσης, προκειμένου περὶ τῆς τελευταίας περικοπῆς, παρατηρῶ ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἀναλάβῃ μόνη τὸ ἔργον καὶ τὴν εὐθύνην αὐτοῦ. Ἐὰν αὐτὴ δὲν ἐκτελῇ καλῶς, τότε λαμβάνονται ἄλλα μέτρα.

§184Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγομεν, παρέχοντες πάντα τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα.

§185Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 10 θὰ δοθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§186Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὁ μεσολαβῶν μεταξὺ τῶν ἰδιωτῶν καὶ τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἁρμοδιώτερος δὲ εἶναι ὁ Ἐπιθεωρητής, μὴ λησμονῆτε δὲ ὅτι οὗτος εἶναι ἓν εἶδος Βασιλικοῦ ἐπιτρόπου πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου.

§187Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ὄχι διὰ τὴν ἔξοδον.

§188Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι νεωτερισμὸς ἵνα μὴ γίνωνται αἱ καταχρήσεις, αἱ γινόμεναι ἄλλοτε.

§189Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ὡς εἶναι διατετυπωμένον τὸ ἄρθρον, συντάσσει ἰδίαν ἔκθεσιν ὁ Ἐπιθεωρητὴς ἐλέγχων. Πρέπει νὰ ἀφήσητε αὐτὸν ἐλεύθερον ἵνα κανονίσῃ τὴν ἐργασίαν του.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 13, ὡς καὶ τὸ 14, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογίας, ἐπίσης τὸ 15, ἀναβαλλομένων τῶν ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογιῶν, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 16).

§191Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη πραγματογνωμόνων μὴ εἰδικῶν; Ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 16 εἶναι περιοριστική. Εἶναι ἀνάγκη εἰδικοῦ πραγματογνώμονος, ὅταν πρόκειται νὰ ὁρισθῇ εἰς σημεῖον τί εἶναι ἐδῶ κ’ ἐκεῖ;

§192Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀντικείμενον μαρτυρικῆς ἀποδείξεως.

§193Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Προκειμένου περὶ μὴ τεχνικῶν γνώσεων.

§194Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναμαι, προκειμένου περὶ συμφερόντων μεγάλων τοῦ Δημοσίου, ν’ ἀνοίξω τὴν θύραν ἐλευθέραν, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς παρουσιασθῶσιν ὡς πραγματογνώμονες ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι χασομεροῦσιν εἰς τὰ καφενεῖα. Δὲν μοὶ ἀρέσει νὰ προτείνωσιν οἱ διάδικοι τοὺς πραγματογνώμονας. Πῶς θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου; Διὰ τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου ἐξασφαλίζονται ταῦτα.

§195Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Τότε ἂς μὴ θέσωμεν «οἱ πραγματογνώμονες νὰ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι». Αὐτὸ εἶναι τὸ καλλίτερον.

§196Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κόσμος τρέφει ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 16, τὸ 17 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 18).

§198Ο. ΤΕΤΕΝΕΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀμέσως ἐκτελεστὸν τῆς τελεσιδίκου ἀποφάσεως τοῦ Διοικητικοῦ Δικαστηρίου, τὰς ὑπαρχούσας παραχωρήσεις καὶ τὰς λοιπὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 18, ὡς λογικὸς ἄνθρωπος σκεπτόμενος ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς: Ἐγὼ ἔχω ὡρισμένον τι μεταλλεῖον, ἐγκατεστάθην δὲ εἰς αὐτὸ λαβὼν τὸ δικαίωμα παρὰ τοῦ ἰδιοκτήτου. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δικαιώματος τούτου εἰσέρχομαι εἰς τὸ μεταλλεῖον, προβαίνω εἰς τὰς ἐγκαταστάσεις, εἰς κατασκευὴν ὀργάνων, εἰς κατασκευὴν σιδηροδρόμου κλπ. καὶ ἀρχίζω τὴν ἐκμετάλλευσιν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔρχεται ὁ δηλωτὴς καὶ λέγει, ὅτι αὐτὸ τὸ μεταλλεῖον τὸ ἔχω δηλώσει ἐγώ. Ἀρχίζει συζήτησις περὶ ὁρίων, δικαστικαὶ ἀγῶνες κλπ., τὸ δὲ δικαστήριον ἐκδίδει ἀπόφασιν ἐκτελεστήν, διὰ τῆς ὁποίας μὲ ἀναγκάζει ν’ ἀφήσω τὸ μεταλλεῖον διὰ νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸν νέον δηλωτήν. Ἐμὲ δὲ τὸν παλαιὸν κάτοχον μὲ παραπέμπει εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, ὅπως εὕρω τὸ δίκαιόν μου, ἐὰν νομίζω ὅτι ἠδικήθην. Τὸ τοιοῦτον δὲν τὸ θεωρῶ ὀρθόν. Τὸ ὀρθὸν εἶναι νὰ σταλῶμεν καὶ οἱ δύο εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, οὐχὶ δὲ μόνος ἐγώ, ὁ ὁποῖος καὶ τίτλους περισσοτέρους καὶ δικαιώματα τὰ αὐτὰ ἔχω. Ἐὰν δὲν εἶμαι ἰδιοκτήτης, ὑπεβλήθην ὅμως εἰς δαπάνας διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν. Τὸ συμπέρασμά μου εἶναι ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ τοιούτου δικαστηρίου δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἐκτελεστή, Τῆς γνώμης ἄλλως τε ταύτης εἶναι καὶ οἱ δικηγορικοὶ σύλλογοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον συζητήσει ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Διὰ τοῦτο τὸ ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον σᾶς εἶχον φέρει καὶ ἡ τροποποίησις τοῦ 18 ἄρθρου ἀφήνει ἐλεύθερα ἀμφότερα τὰ μέρη νὰ λύσωσι τὰς διαφοράς των εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, θεωρῶ δίκαιον, τοῦτο εἶναι καὶ τὸ συνταγματικῶς ὀρθόν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ ἡ τροποποίησις.

§199Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἔχει ὑποβάλει καὶ ἡ ἐπιτροπή.

§200Ο. ΤΕΤΕΝΕΣ. Πολὺ περιωρισμένην τὴν ἔχει ἡ ἐπιτροπὴ καὶ δὲν τὴν συνοδεύει μὲ τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις, ἐνῷ αἱ τροποποιήσεις, αἱ ὑποβαλλόμεναι διὰ τοῦ ὑπομνήματός μου, εἶναι ἀναλυτικώταται.

§201Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δίδεται ἀντίγραφον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, ὅπως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§202Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἐγὼ εὑρίσκω τὸ παρὸν ἄρθρον 18 ἀφόρητον. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν εἷς ὁ ὁποῖος κατέχει ἕνα χῶρον ἐπὶ 30 ἢ 40 ἔτη, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχει ἐγκαταστάσεις καὶ ἐξορύξεις, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπλήρωσε φόρους, πῶς εἶναι, λέγω, δυνατὸν ἕνα τοιοῦτον κάτοχον νὰ ἔλθῃ εἷς τρίτος καὶ διὰ μιᾶς διοικητικῆς ἀποφάσεως νὰ τὸν ἀποδιώξῃ ἐκ τῆς κατοχῆς του καὶ νὰ τὸν κάμῃ νὰ τρέχῃ εἰς τὰ δικαστήρια, ἐνῷ ἔπρεπεν ἀντιστρόφως, ὁ τρίτος νὰ ἐναγάγῃ τὸν κάτοχον εἰς τὰ Δικαστήρια, ἂν φρονῇ ὅτι ἡ διαμφισβητουμένη ἔκτασις ἀνήκῃ εἰς αὐτόν; Τὸ τοιοῦτον θεωρῶ ὡς ἀντιβαῖνον πρὸς τὰ καθεστηκότα, πρέπει δὲ νὰ προσέχωμεν νὰ μὴ θίγωμεν τὰ παραδεδεγμένα ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη. Πιθανῶς τὰ πράγματα νὰ ἔχωσιν ἀνάγκην εἰς πολλὰ σημεῖα διορθώσεως, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ διόρθωσις αὕτη δὲν ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς ἀνάγκης, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ μένωσιν ὅπως ἔχουσιν, ἐπὶ δὲ τοῦ προκειμένου νὰ μὴ διασαλεύσωμεν ἄνευ δικαστικῆς ἀποφάσεως τὸ beati possidentes.

§203Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ δώσω ἐξηγήσεις, διότι τὸ θέμα εἶναι ἄξιον προσοχῆς, ἐπιφυλασσόμενος κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου περὶ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει ὁ κ. ἐκ Κεφαλληνίας βουλευτής. Ὅταν ἐγένοντο αἱ παραχωρήσεις αἱ διάφοροι, τὴν ὁροθεσίαν ἔκαμεν ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων. Αὐτὸς μετέβη ἐκεῖ καὶ ἐγκατέστησεν ἕνα ἕκαστον μὲ τὰ ὅρια, ἅτινα ἔκρινεν ὡς ἀνήκοντα εἰς αὐτόν. Κατὰ νόμον ἰσχύοντα ὁ ἴδιος ὁ ἐπιθεωρητὴς σήμερον, γεννωμένης τυχὸν ἀμφισβητήσεως περὶ τῶν ὁρίων, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ τὰ ὅρια. Ἐννοεῖται ὅμως ὅτι ἡ χρῆσις τοῦ δικαιώματος τούτου γίνεται μετὰ μεγίστης φειδοῦς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅτε ἔγιναν αἱ ἀρχαῖαι παραχωρήσεις, κατώρθωσαν πολλοὶ νὰ παίξωσι τὸ παιγνίδι, τὸ ὁποῖον ἔπαιξε μὲ τὸ δέρμα τοῦ βοὸς ὁ Αἰνείας καὶ ἔλαβεν οὕτω Καρχηδονίους ἐκτάσεις. Δὲν λέγω ὅτι εἶναι ὅλοι τοιοῦτοι, ἀλλά τινες ἐξ αὐτῶν. Σήμερον δύναται ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων νὰ μεταβαίνῃ καὶ νὰ περιορίσῃ ἕκαστον εἰς τὰ νομίμως ἀνήκοντα αὐτῷ ὅρια. Ὁ εἰσηγητὴς Ὑπουργός, ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ ἐνώπιόν σας, ἐσκέφθη νὰ ἀφαιρέσῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητήν, νὰ τὸ δώσῃ εἰς τὸ ἱδρυόμενον διοικητικὸν δικαστήριον, καὶ ἀκόμη περισσότερον· ἐὰν εἰς τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ δικάζῃ κατ’ ἀντιμωλίαν καὶ θὰ ἐξετάζῃ μάρτυρας καὶ πραγματογνώμονας, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτοψίας θὰ δύναται νὰ κάμνῃ, ἐάν, λέγω, τὸ δικαστήριον τοῦτο, ἀποφανθῇ ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὸ κτῆμα, δὲν ἐτοποθέτησε τὰ ὅριά του συμφώνως μὲ τὰ ἀληθῶς ἀνήκοντα ὅρια, ἀλλ’ ἐξῆλθε περαιτέρω καὶ κατεπάτησεν ἐδάφη μεταλλευτικὰ μὴ ἀνήκοντα αὐτῷ, τότε καὶ μόνον θὰ ἐπακολουθῇ ἡ μετάθεσις τῶν ὁρίων καὶ τὸ σχεδιογράφημα τῆς ἐγκαταστάσεως δύναται νὰ τροποποιηθῇ. Ἡ ἀντίρρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κεφαλληνίας εἶναι ὅτι ἐνδεχόμενον νὰ παρουσιασθῶσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐξώσωσι τοὺς ἄλλους. Ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν ἄλλην συζήτησιν νὰ δηλώσω τίς ἡ γνώμη μου ἐπ’ αὐτοῦ. Παρακαλῶ ἐν τούτοις τὴν Βουλὴν νὰ παρακολουθήσῃ τὰς σκέψεις μου. Δύο τινὰ συμβαίνουσι. Δύο τάξεις ἀνθρώπων ὑπάρχουσιν· ἢ εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι λαβόντες ἐκτάσεις μὴ ἀνηκούσας εἰς αὐτοὺς κατώρθωσαν νὰ τὰς κατέχωσι καὶ σήμερον ἢ εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὅσας ἐκτάσεις ἔλαβον ἐκείνας καὶ κατέχουσιν. Ἐὰν εἶναι οἱ πρῶτοι, νομίζω ὅτι ἡ ἔξωσίς των, ἡ ὁποία δύναται νὰ γίνῃ ἤδη μόνον διὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, γινομένη μετ’ ἀποδείξεις πολλὰς καὶ ἔρευναν τοῦ Διοικ. Δικαστηρίου θὰ εἶναι, νομίζω, δικαιοτάτη. Ἐὰν εἶναι οἱ δεύτεροι, ἤθελον ἐρωτήσει· δὲν ἀρκεῖ διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ὅτι θὰ δικασθῶσιν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, ὅτι θὰ δικασθῶσι κατ’ ἀντιμωλίαν, ὅτι θὰ φέρωσι πραγματογνώμονας, μάρτυρας, ὅτι θὰ δύναται μετ’ ἔνστασιν αὐτῶν νὰ γίνῃ δευτέρα ἔρευνα διὰ πραγματογνωμόνων, ἀνταξίων μαρτύρων, δὲν ἀρκοῦσιν αἱ ἐγγυήσεις αὗται, ἵνα θεσπίσωμεν ὡς ἐκτελεστὴν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Δικαστηρίου; Αἱ πρῶται ὅμως περιπτώσεις, δύνανται νὰ εἶναι περισσότεραι, καὶ ὁ νομοθετῶν πρέπει νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν περισσότερον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι σύνηθες. Ἀσύνηθες ὅμως εἶναι οἱ τοποθετηθέντες οὐχὶ μακρὰν τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα τοῖς ἀνήκουσι, νὰ ἀδικηθῶσι καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀποδείξωσι τὰ δικαιώματά των. Σύνηθες θὰ εἶναι νὰ ἀποδειχθῇ εἰς δικαστήριον ὅτι ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι κατέχουσι παρανόμως μεταλλευτικὰς ἐκτάσεις. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ ἕκαστος ἐξ ὑμῶν νὰ συνεισφέρῃ τὴν γνώμην του ἵνα δώσωμεν τὴν ἀσφαλεστέραν λύσιν.

§204ΟΘΩΝ ΤΕΤΕΝΕΣ. Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ περιμένω νὰ ἔλθῃ ὁ ἴδιος νὰ μὲ φονεύσῃ, ὀφείλω νὰ παραμερίσω ἐγώ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς γνωρίζει ὅτι ὅλα τὰ μεταλλεῖα καὶ τὰ σύνορα αὐτῶν ἐδόθησαν συμφώνως μὲ τὸν χάρτην. Δυνάμει τοῦ σχεδιογραφήματος, τὸ ὁποῖον ἕκαστος εἶχεν ὑποβάλει, ἤρχετο ὁ μηχανικός, ὁ μεταλλειολόγος καὶ ἔδιδε τὰ ὅρια. Τουναντίον πολλοὶ ἐκ τῶν δηλωτῶν δὲν ἔχουσι σχεδιογραφήματα, ἀλλὰ μετέβησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἔλαβον τὰ ἐκεῖ ὑπάρχοντα σχεδιογραφήματα, τὰ ἐδημοσίευσαν καὶ παρουσιάσθησαν ὡς δικαιοῦχοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι οἱ ἔχοντες παραχωρήσεις μεταλλείων ἐπεξετάθησαν πέρα τῶν ὁρίων. Ἀλλὰ καὶ ἄν τινες ἔπραξαν τοῦτο, αὐτοὶ πάντως ἐπλήρωσαν φόρους ἐπὶ 10 καὶ 15 ἔτη, ἐνῷ ὁ νέος δηλωτὴς χωρὶς οὐδὲ ὀβολὸν νὰ πληρώσῃ ἔρχεται θέλων νὰ ἐγκατασταθῇ.

§205Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἀφοῦ ἐλέχθη ὅτι ὁ τελευταῖος βαθμὸς, ὁ ὁποῖος θ’ ἀποφασίσῃ περὶ τῶν ὑποθέσεων θὰ εἶναι τὸ τακτικὸν δικαστήριον, ἤθελέ τις παρατηρήσει πολὺ ὀρθῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπλήρωσεν εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ἴσως ἐπὶ ἔτη μακρά, καὶ ἐδαπάνησε δι’ ἐγκαταστάσεις καὶ ἐκμεταλλευτικὰς ἐργασίας, διατί νὰ μὴ μείνῃ μέχρι πέρατος τῆς δίκης, παρὰ νὰ ἐξωσθῇ διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἷς ἄλλος, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν διὰ διαφόρων μέσων νὰ ἐπιτύχῃ ὑπὲρ αὐτοῦ μίαν ἀπόφασιν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐξωσθῇ κατόπιν ἀπὸ τὸ τακτικὸν δικαστήριον; Αὐτὸς εἰσερχόμενος εἰς τὸ μεταλλεῖον θὰ εὑρεθῇ πρὸ μιᾶς περιουσίας, τὴν ὁποίαν δύναται καὶ νὰ ἀφαιρέσῃ καὶ νὰ καταστρέψῃ, τὸ δὲ τακτικὸν δικαστήριον μεθαύριον νὰ δικαιώσῃ τὸν πρῶτον. Ἐὰν δὲν εἴχετε τὸ τακτικὸν δικαστήριον ὡς τελευταῖον βαθμόν, ἵνα κρίνῃ, ὅπως πολὺ ὀρθῶς τὸ ἔχετε, θὰ ἀνεγνώριζον τὴν ὀρθότητα τῆς σκέψεώς σας. Εἶναι προκάτοχοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐγκαταστάσεις ἀξίας πολλῶν ἑκατομμυρίων, εἶναι Ἑταιρεῖαι αἱ ὁποῖαι ἔχουσι δύο καὶ τριῶν ἑκατομμυρίων ἐγκαταστάσεις. Πῶς θέλετε νὰ εἴπητε εἰς αὐτὰς τὰς Ἑταιρείας «φύγετε, σᾶς ἀποβάλλω καὶ ἐγκαταλείψατε τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ τὴν περιουσίαν σας, εἰς ἄνθρωπον τὸν ὁποῖον ἴσως δὲν θὰ δικαιώσῃ τὸ τακτικὸν δικαστήριον;»

§206Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί νὰ μὴ τῷ εἴπω, ὅταν ἔχω μίαν ἀπόφασιν ἑνὸς διαιτητικοῦ δικαστηρίου;

§207Λ. ΝΑΚΟΣ. Διότι σεῖς ὁ ἴδιος δυσπιστοῦντες εἰς αὐτό, ἱδρύετε τὸ τακτικὸν δικαστήριον πρὸς ὁριστικὴν λύσιν τῆς διαφορᾶς. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 18 καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓϠΟΗʹ τοῦ 1912 περὶ δικαστικοῦ ἐνσήμου». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§210Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου διὰ σήμερον καθόσον, ὡς γνωστόν, ὑπεβλήθη ἀπὸ ἡμερῶν σχετικὴ ἐργασία τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τύπωσιν. Ἡ ἐργασία αὕτη περιέχει συμβολὴν ἀρκετὰ σπουδαίαν καὶ εἶναι ὀρθὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον νομίζω ὅτι εἰδική τις ἐπεξεργασία ὑπὸ ἐπιτροπῆς δὲν ἐγένετο. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ ζημία τις ἐκ μικρᾶς ἀναβολῆς, ἀφοῦ ἡ ἐργασία τῶν δικηγόρων κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Προέδρου ἐκτυποῦται καὶ ἑπομένως αὔριον θὰ διανεμηθῇ. Δὲν ἔχει δὲ κἄν τὸ τόσον ἐπεῖγον τὸ νομοσχέδιον.

§211Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀπεναντίας παρουσιάζει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὰ μάλιστα ἐπείγοντα χαρακτῆρα, καθ’ ὅσον δὲν δύνανται νὰ προχωρήσωσιν αἱ ἐργασίαι τῶν δικαστηρίων μὲ τὸν παλαιὸν νόμον περὶ ἐνσήμων. Ἕνεκα τούτου δὲν δύναμαι νὰ συναινέσω εἰς τὴν ἀναβολήν, τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ πληροφοροῦμαι ὅτι τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον εἶναι πολὺ βεβαρημένον καὶ δὲν θὰ κατορθωθῇ οὔτε αὔριον νὰ ἔχωμεν τὴν ἐργασίαν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὴν ὁποίαν τὸ ἐπ’ ἐμοὶ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν.

§212Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπιμένει ὅπως κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ψηφίσωμεν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου, διότι, φρονῶ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἦτο ἀναγκαία ἡ τροποποίησις τοῦ νόμου περὶ δικαστικοῦ ἐνσήμου, διότι πολλαὶ δυσκολίαι ὄντως ἐπαρουσιάσθησαν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ πρακτικῇ, ἡ ἐπαναφορὰ τῶν γραφικῶν δικαιωμάτων διὰ τοῦ ἄρθρου 1 εἰς τὸν δικαστικὸν γραμματέα καὶ τοὺς ὑπογραμματεῖς τῶν δικαστηρίων θὰ ἐπαναφέρῃ τὰ ἄτοπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπαρουσιάζοντο πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ ἐνσήμου. Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὑπηρεσία τῶν δικαστηρίων ἔχει ἀνατεθῆ εἰς διαφόρους ὑπογραμματεῖς καὶ γραφεῖς, διαιρουμένου τοῦ δικαστηρίου εἰς διάφορα τμήματα, τῶν ὁποίων τὴν γενικὴν διεύθυνσιν ἔχει ὁ γραμματεύς. Τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζοντο, εἶναι ὅτι οἱ δικαστικοὶ γραμματεῖς, οἵτινες περὶ οὐδὲν ἄλλο ἠσχολοῦντο ἢ μόνον περὶ τὴν συλλογὴν τῶν ἀντιγραφικῶν δικαιωμάτων διορίζοντες ἀμίσθους γραφεῖς καὶ κατὰ προτίμησιν δίδοντες τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην εἰς ὡρισμένους ὑπογραμματεῖς καὶ γραφεῖς τοῦ πολιτικοῦ τμήματος, λαμβάνουσι τὸ πλεῖστον μέρος τῶν γραφικῶν εἰς τρόπον, ὥστε καὶ αἱ πρόσοδοι αὐτῶν νὰ εἶναι πολὺ μεγάλαι ἐπὶ βλάβῃ ὅλων τῶν ἄλλων ἐργαζομένων ὑπαλλήλων. Τὸ ἄτοπον τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἴχομεν πρὶν ἰσχύσῃ ὁ νόμος περὶ ἐνσήμου, ἐπαναφέρετε, κ. Ὑπουργέ, διὰ τοῦ ἄρθρου 1. Καὶ ἐνῷ τοῦτο γίνεται οἱ ὑπογραμματεῖς τῶν δικαστηρίων, ἐκτὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι προσκεκολλημένοι εἰς τὸ πολιτικὸν τμῆμα τοῦ δικαστηρίου, οἱ λοιποὶ ὑπογραμματεῖς, οἱ ἔχοντες πολυχρόνιον ὑπηρεσίαν, ὡς εἶναι γνωστόν εἰς ὑμᾶς, εἶναι προσκεκολλημένοι ὡς γραμματεῖς τοῦ κακουργιοδικείου καὶ τῆς εἰσαγγελίας· αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν θὰ ἔχωσι νὰ λάβωσι τίποτε πλέον πέρα τοῦ μισθοῦ των. Ὁ νόμος περὶ ἐνσήμου, ὁ καταργούμενος, λαμβάνει πρόνοιαν περὶ αὐτῶν, διότι οἱ ὑπογραμματεῖς αὐτοί, οἱ ἔχοντες 15 ἐτῶν συμπεπληρωμένην ὑπηρεσίαν, ἐλάμβανον διπλάσιον μέρισμα ἐκ τῆς διανομῆς τοῦ ἐσόδου τοῦ ἐνσήμου ἀπὸ ὅσον ἐλάμβανον οἱ ἄλλοι ὑπογραμματεῖς. Εἶναι δὲ εὔλογος ἡ πρόνοια τοῦ νομοθέτου, διότι οἱ ὑπογραμματεῖς οἱ ἀρχαῖοι ἐδικαιοῦντο εἰς αὔξησιν μισθοῦ καὶ ἀντὶ αὐξήσεως μισθοῦ ἐδόθη εἰς αὐτοὺς ποσοστὸν πλειότερον ἐκ τοῦ μερίσματος τοῦ ἐνσήμου. Ἤδη οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται δι’ αὐτούς. Οἱ ὑπογραμματεῖς αὐτοὶ ἐλάμβανον μισθὸν δρ. 135 κατὰ μῆνα, διὰ τῆς τοιαύτης δὲ διανομῆς δικαστικοῦ ἐνσήμου ἐλάμβανον κατὰ μῆνα ἐπὶ πλέον 20–25 δραχ. Τί θὰ συμβῇ τώρα; Οἱ νεώτεροι ὑπογραμματεῖς λαμβάνοντες τὸ ὅλον τῶν ἀντιγραφικῶν δικαιωμάτων — διότι αὐτοὶ θὰ ἐκτελῶσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην — τὰ ὁποῖα ἔχετε ὁρίσει εἰς τὸ ἄρθρον 1, θὰ λαμβάνωσι περισσότερον μισθὸν ἀπὸ τοὺς παλαιοτέρους ὑπογραμματεῖς, καὶ οὕτως οἱ ὑπογραμματεῖς οὗτοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔχωσι κἀμμίαν ἐργασίαν, παρὰ μόνον μίαν ἐργασίαν μηχανικήν, τὴν τῆς ἀντιγραφῆς τῶν διαφόρων πράξεων, τῆς ἀντιγραφῆς τῶν διαφόρων ἀποφάσεων καὶ τῶν ἐρήμην, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἀπαιτεῖται τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον μία ἁπλῆ μηχανικὴ ἐργασία, θὰ ἀπολαμβάνωσι περισσότερον τῶν ἀρχαίων δικαστικῶν ὑπογραμματέων, οἱ ὁποῖοι εἶναι βεβαρημένοι μὲ περισσοτέραν ὑπηρεσίαν καὶ μὲ περισσοτέρας εὐθύνας. Εἶναι λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, καταφανὴς ἡ ἀδικία, ἡ ὁποία προσγίνεται εἰς τοὺς ἀρχαίους ὑπογραμματεῖς. Ἐνῷ δὲ οὗτοι διὰ τῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων ἤλπιζον βελτίωσιν τῆς τύχης των, οὐ μόνον δὲν ἐπέρχεται βελτίωσις εἰς αὐτήν, ἀλλὰ τοὐναντίον βλάβη καὶ ἀδικία, καὶ ἐνῷ ἀνέμενον οὗτοι μετά τινα ὑπηρεσίαν πολυχρόνιον νὰ ἴδωσι τὴν τύχην των βελτιουμένην ὅσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν των διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ δικαστικοῦ ἐνσήμου, οὐ μόνον δὲν ἐπέρχεται ὠφέλεια εἰς αὐτούς, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπέρχεται ζημία, διότι τὸ ἐκ τοῦ ἐνσήμου πόρισμα τῶν 20–25 δραχμῶν κατὰ μῆνα, τὸν ὁποῖον δυνάμει τοῦ τροποποιημένου νόμου ἐλάμβανον προσθέτως τῆς πραγματικῆς αὐτῶν μισθοδοσίας, διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας τὸ ἀφαιρεῖτε ἀπ’ αὐτούς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε λοιπὸν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ἐὰν νομίζητε ἀναγκαίαν καὶ ἐπείγουσαν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου — διότι καὶ ἐγὼ φρονῶ ὅτι εἰς πλεῖστα σημεῖα πρέπει νὰ ἐπέλθῃ τροποποίησις εἰς τὸν νόμον περὶ δικαστικοῦ ἐνσήμου, διότι οὗτος παρουσίασε πολλὰς δυσκολίας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον κατέστη ἀνεφάρμοστος — ὀφείλετε νὰ λάβητε πρόνοιαν καὶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ζημιοῦνται ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως ἐφ’ ὅσον ἐπιμένητε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου θεωρήσητε ἀναγκαίαν τὴν κατανομὴν τῶν γραφικῶν δικαιωμάτων ὑποχρεωτικῶς εἰς ὅλους τοὺς ὑπογραμματεῖς καὶ γραφεῖς καὶ ὄχι μόνον εἰς τοὺς ὑπογραμματεῖς, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς γραφεῖς τοῦ πολιτικοῦ τμήματος, διότι ἐφ’ ὅσον δὲν καταστήσητε τοιαύτην κατανομὴν τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων ὑποχρεωτικὴν διὰ τὸν γραμματέα θὰ ἔχητε τὰ ἄτοπα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρὸ τοῦ νόμου περὶ ἐνσήμου παρουσιάζοντο, καὶ τὰ ὁποῖα βεβαίως καὶ εἰς ἡμᾶς εἶναι γνωστά.

§213Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἔχετε δίκαιον, κ. Συνάδελφε.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τοιαύτη τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ βουλευτοῦ κ. Ξηροῦ.

§215Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἐπροχώρουν καὶ εἰς κάτι τι περισσότερον καὶ θὰ σᾶς ἔλεγον νὰ καταργήσητε τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως τῶν Πρωτοδικῶν, διότι οἱ γραμματεῖς τῶν Πρωτοδικῶν οὐδεμίαν πραγματικὴν ὑπηρεσίαν ἐκτελοῦσιν ἐν τοῖς δικαστηρίοις, ἡ δὲ ὑπηρεσία αὐτῶν κατ’ ἀκρίβειαν συνίσταται εἰς τὸ νὰ παρευρίσκωνται εἰς τὰ γραφεῖά των, ἵνα ἀντιγράφωσι ἐρήμην τινὰ ἀπόφασιν καὶ πρᾶξιν προεδρικήν, ἵνα λάβωσι τὰ γραφικὰ δικαιώματα καὶ ἐπανέλθωσι. Θὰ ἦτο προτιμότερον ν’ ἀναθέσητε τὴν διεύθυνσιν εἰς τοὺς ἀρχαιοτέρους ὑπογραμματεῖς, ἵνα ἐπέλθῃ καὶ οἰκονομία ἐκ τοῦ μισθοῦ τῶν γραμματέων, διότι ἡ θέσις αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστος καὶ δὲν ἐκπληροῖ κανένα σκοπόν, κανένα προορισμόν.

§216Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι περιττή.

§217Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἰμὴ μόνον νὰ ἐκμεταλλεύωνται τοὺς κατωτέρους των ὑπογραμματεῖς καὶ γραφεῖς. Ἡ οἰκονομία δὲ ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ γραμματέως τῶν Πρωτοδικῶν νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς ὑπογραμματεῖς, ἵνα καὶ οὗτοι οἱ δυστυχεῖς ἔχωσι μίαν εὐκολίαν ζωῆς, διότι σήμερον ἐργαζόμενοι νυχθημερὸν λαμβάνουσι μὲ τὰς κρατήσεις 120 δρ. κατὰ μῆνα. Παρακαλῶ λοιπὸν ὑμᾶς, ὅπως λάβητε ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ὑποβάλλω, διότι ἐκ τοῦ δικηγορικοῦ κλάδου προέρχεσθε, κ. Ὑπουργέ καὶ ὑμεῖς, καὶ ἐκ πείρας καλῶς γνωρίζετε ὅλα αὐτά. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν τροποποιήσητε τὸ ἄρθρον περὶ διανομῆς τῶν γραφικῶν δικαιωμάτων καθ’ ὃν τρόπον ὑπέδειξα ὑμῖν, ὅπως τάχιστα προβῆτε εἰς τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν, χορηγήσητε δὲ εἰς αὐτοὺς καὶ τὸ δικαίωμα τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας των καθ’ ὡρισμένα χρονικὰ διαστήματα. Εἰς ἐποχήν, καθ’ ἣν δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς διοικήσεως, τοὺς τηλεγραφικοὺς καὶ ἄλλους, εὐλόγως λαμβάνετε πρόνοιαν περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν, διὰ τὸν δικαστικὸν κλάδον οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνετε. Οὔτε οἱ μισθοὶ τῶν εἰρηνοδικῶν διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας αὐξάνονται διὰ τῆς παροχῆς εἰς αὐτοὺς ἐνοικίου οὔτε διὰ τὸν μισθὸν τῶν ὑπογραμματέων λαμβάνετε πρόνοιαν καὶ οὕτως ἔχετε αὐτοὺς ἀληθεῖς μάρτυρας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν ὑμᾶς ἢ νὰ τροποποιήσητε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου καὶ καταστήσητε ὑποχρεωτικὴν τὴν διανομὴν τῶν γραφικῶν δικαιωμάτων εἰς ὅλους ἢ νὰ προβῆτε εἰς τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως μισθοδοσίας αὐτῶν, τακτοποιήσητε δὲ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπογραμματεῖς καὶ τὴν σύνταξιν, τὴν ὁποίαν θὰ λαμβάνωσιν, ἵνα δύνανται καὶ αὐτοὶ ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας μετὰ πάροδον 25 ἐτῶν νὰ λαμβάνωσι περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι θὰ λάβῃ εἷς χωροφύλαξ μετὰ 25 ἔτη.

§218Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καὶ διὰ τὸν χωροφύλακα πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια. Μήπως ὁ χωροφύλαξ δὲν παρέχει ὑπηρεσίαν;

§219Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ τέλος πάντων ὑποτίθεται ὅτι αὐτοὶ ἐκτελοῦσιν ἀνωτέραν ὑπηρεσίαν ἀπὸ τὸν χωροφύλακα. Θερμὴν λοιπὸν ὑποβάλλω παράκλησιν, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως λάβητε τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν, διότι ἄλλως ἡ λειτουργία τῶν δικαστηρίων δὲν θὰ εἶναι κανονικὴ καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν θὰ ἀπολαμβάνωσι τίποτε ἐπὶ βλάβῃ τῆς ἀνατεθειμένης αὐτοῖς ὑπηρεσίας.

§220Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐσκέφθη περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπογραμματέων. Ἐνθυμεῖσθε, κ. Ὑπουργέ, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑποθηκοφυλακείων, ὅτι σᾶς ὑπέμνησα τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν εἰρηνοδικῶν, καὶ τὸ ἀπεσύρατε μὲ τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ λάβητε πρόνοιαν κατόπιν.

§221Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἀπέσυρα, ἀλλ’ ὑπεσχέθην ὅτι θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τοῦτο.

§222Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιβάλλεται μία φορολογία (διὰ τοῦ ἐνσήμου 25 λεπτῶν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου. Ἐὰν ἐπιμείνητε νὰ καταργηθῇ τὸ ἥμισυ τοῦ μερίσματος ἐκ τῆς εἰσπράξεως τοῦ ἐνσήμου, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπογραμματεῖς τοὺς ἔχοντας 15ετῆ ὑπηρεσίαν, θὰ παρακαλέσω νὰ λάβητε ἄλλην πρόνοιαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ γενικῶς τῶν ὑπογραμματέων καὶ πολὺ περισσότερον τῶν ἐχόντων πολυχρόνιον ὑπηρεσίαν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ σᾶς ὑπομνήσω καὶ ἕν ἄτοπον, τὸ ὁποῖον διὰ προγενεστέρου νόμου ἐγένετο εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς. Ἐνῷ ηὐξήθη ἡ μισθοδοσία των κατὰ 90 δραχμάς, ἀνεγράφη εἰς τὸν νόμον, τὸν πρὸ τριετίας ψηφισθέντα καὶ αὐξήσαντα τὸν μισθὸν αὐτῶν, ὅτι μετὰ δεκαπενταετὲς χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας θὰ αὐξήσῃ ἡ σύνταξις αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου μισθοῦ. Αὐτὰ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναγράφωνται εἰς νόμους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ἄρτου αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων. Πρέπει ἡ σύνταξις νὰ κανονισθῇ ἀπὸ τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς διὰ τοὺς ἀποχωροῦντας καὶ πρὸ τῆς 15ετίας καὶ ὄχι μετὰ δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν, παρακαλῶ δὲ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου ὅτι κατὰ χρονικὸν διάστημα δέον νὰ αὐξάνῃ καὶ ἡ μισθοδοσία καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς αὐξήσεως ταύτης τῆς μισθοδοσίας νὰ κανονισθῇ ἡ σύνταξις, διότι ἄλλως μετὰ ὑπηρεσίαν πολυετῆ ἕκαστος ἐξ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων θὰ εὑρεθῇ μὲ μίαν σύνταξιν 40–50 δραχμῶν, ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκής. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§223Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Αἱ παρατηρήσεις τῶν κ. Συναδέλφων εἶναι πολλοῦ λόγου ἄξιαι, ἀλλὰ δὲν ἄγουσιν εἰς τροποποίησιν τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου. Ἀφορῶσιν εἰς τὸ γενικώτερον ζήτημα τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπογραμματέων, ἐνῷ οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὸ ὀρθὸν τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου, τὴν κατάργησιν δηλαδὴ τοῦ ἀντιγραφικοῦ ἐνσήμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀποδοχὰς τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐγὼ πρῶτος συνομολογῶ ὅτι εἶναι γλίσχροι. Ἐπῆλθεν αὔξησίς τις διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1911· μικρὰν βελτίωσιν εἰσηγοῦμαι καὶ ἐγὼ διὰ τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος τοὺς εἰρηνοδίκας, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνω, ἵνα ἡ ὑπηρεσία τοῦ γραφέως συνυπολογισθῇ διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ καὶ ὡς ὑπογραμματέως· καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ καὶ μείζων τις βελτίωσις, δι’ ἄλλου ἴσως νομοσχεδίου, βεβαίως δὲν θὰ τὴν ἀποκρούσω. Σχετικὴ πρὸς τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἶναι μόνον ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ξηροῦ, καθ’ ἣν ὀφείλει ὁ γραμματεὺς ἐπὶ πειθαρχικῇ ποινῇ νὰ κατανέμῃ εἰς τοὺς ὑπογραμματεῖς ἐξ ἴσου τὴν ἀντιγραφικὴν ὑπηρεσίαν. Τὴν τροπολογίαν ταύτην ἀποδέχομαι. Αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σήμερον.

§224Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἂν ὑπάρχῃ νομοσχέδιον εἰσαχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον δέον νὰ ἐπισπάσῃ τὰ συγχαρητήρια ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, τοῦτο εἶναι τὸ περὶ καταργήσεως τοῦ δικαστικοῦ ἐνσήμου. Οἱαδήποτε παρατήρησις πρέπει νὰ παραμερισθῇ διὰ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ σωτηρίου νομοσχεδίου. Ὅλοι οἱ δικηγόροι ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ τοῦ θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος κατέστησε τὸ ἔνσημον, εὑρίσκοντο ἐν ἀγωνίᾳ. Πρέπει νὰ συγχαρῶμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν κατάργησιν αὐτοῦ.

§225Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 ἔχω τὴν ἑξῆς προσθήκην. Ἐκεῖ ἔνθα ἀναγράφονται τὰ γραφικὰ δικαιώματα τῶν ὑποθηκοφυλάκων νὰ μνημονευθῶσιν εἰδικῶς τὰ λεγόμενα πιστοποιητικὰ ἰδιοκτησίας καὶ τὰ τῶν ἐξηλειμμένων βαρῶν, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ δύνανται τὰ δικαιώματα νὰ εἶναι κατά τι ἀνώτερα, δηλαδὴ 1 καὶ 2 δραχμὰς ἀντὶ 50 λεπτῶν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§226Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἰς αὐτὸ θὰ κάμω τροπολογίαν εὐρυτέραν. Τὸ ἄρθρον 8 τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ ἐνσήμου ὁρίζει ἀπαράδεκτον διὰ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν δὲν ἤθελεν ἐπικολληθῆ ἢ προσαρτηθῆ τὸ ἔνσημον καὶ σταματᾷ ἕως ἐδῶ. Δὲν κανονίζει τὰς συνεπείας τοῦ ἀπαραδέκτου οὔτε τὴν ἔκτασιν αὐτοῦ. Ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ διατυπωθῇ ὅτι τὸ ἀπαράδεκτον αὐτὸ αἴρεται, ἐὰν μεταγενεστέρως εἰς οἱανδήποτε συζήτησιν καταβληθῇ τὸ τέλος. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει)· «τὸ ἀπαράδεκτον λαμβάνεται μὲν ὑπ’ ὄψιν κατὰ πᾶσαν στάσιν τῆς δίκης, ἀλλ’ αἴρεται διὰ μεταγενεστέρας καταβολῆς τοῦ τέλους, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπῆλθεν ὁριστικὴ ἀπόφασις ἢ κεκτημένον ἄλλο δικαίωμα ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου διαδίκου».

§227Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ σταματᾷ ὁ δικαστὴς τὴν ἀπόφασίν του;

§228Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ δικαστὴς θὰ εἴπῃ· δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ἀντίγραφον, διότι δὲν ἔχει τὸ ἔνσημον καὶ ἑπομένως εἶναι ἀπαράδεκτον· εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ διατάξῃ ἀποδείξεις καὶ κατόπιν νὰ προσαχθῇ αὖθις τὸ ἔγγραφον φέρον τὸ ἔνσημον· ἠθέλησα λοιπὸν τοῦτο νὰ ἐξηγήσω, τὸ δὲ ἀπαράδεκτον αἴρεται διὰ μεταγενεστέρας καταβολῆς.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναρτήσεως πλακῶν ἀναμνηστικῶν ἐν τοῖς δημοτικοῖς σχολείοις τοῦ Κράτους, ἥτις θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. Ἡ πρότασις νόμου περὶ ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἐλαιοπυρήνων παραπέμπεται εἰς Ἐπιτροπὴν καταρτισθεῖσαν ἐκ τῶν κ. κ. Ν. Χαριτάτου, Ι. Ξηροῦ, Π. Πετροπουλάκη, Ἀρ. Σακελλαρίου, Π. Φίλιππα καὶ Β. Πουλιάση. Ὁ Συνάδελφος κ. Γ. Λαμπρινόπουλος, Βουλευτὴς ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν καὶ προσθήκην ἐπὶ τοῦ ἐδαφ. βʹ. τοῦ ἄρθρου 8. (Ὅρα ἀρχεῖον Βουλῆς)— Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀπλοφορίας».

§231Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἄς ἀναβληθῇ.

§232Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ πιστεύω ὅτι κἄπως προχείρως ἐπιδιώκεται ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, χωρὶς κἂν ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπὴ νὰ τὸ μελετήσῃ. Εἶναι δὲ σπουδαιότατον, διότι δύναται νὰ διακινδυνεύσῃ τὸ σπουδαιότατον τῶν ἀγαθῶν, ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία ὁλοκλήρου κοινωνικῆς τάξεως. Εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετηθῇ ἐπισταμένως καὶ κατόπιν νὰ ἔλθῃ πρὸς ψήφισιν. Ἡ οἰκεία Ἐπιτροπὴ δὲν ἐκλήθη εἰσέτι.

§233Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν, ὥστε ἐν τῷ μεταξὺ νὰ κληθῇ καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Ἐπιτροπή.

§234ΘΕΜ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Δὲν νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, εὔθετον τὴν ἐποχὴν νὰ ἀφοπλίσωμεν τὴν ὕπαιθρον χώραν, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποβλέπει εἰς τὸν ἀφοπλισμὸν τῆς ὑπαίθρου χώρας, ἐκτὸς ἂν συνετάχθη διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ. Καὶ γίνεται τοῦτο καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡ ἀστυνομικὴ δύναμις εἶναι ἀνεπαρκεστάτη. Εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ τὸ ἀποσύρῃ δι’ εὐθετώτερον χρόνον, ὥστε νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ καὶ ἄλλοι βουλευταὶ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν δυνάμενοι νὰ συνεισφέρωσι τὰ φῶτα αὑτῶν.

§235Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ ἀναβάλῃ.

§236Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν ἐργάζονται, εἰμὴ ὅταν ἡ Βουλὴ εἶναι παροῦσα. Δύναται λοιπὸν νὰ συνέλθῃ αὔριον καὶ νὰ ἀποφανθῇ.

§237Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Χρῄζει πολλῆς μελέτης, διότι εἶναι δρακόντειον.

§238ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πόσης μελέτης; Δυστυχῶς πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι δὲν ἐργάζονται πολὺ αἱ ἐπιτροπαί.

§239Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀπορῶ πῶς λέγετε ὅτι δὲν ἐργάζονται. Πότε νὰ ἐργασθῶσι; Μετὰ μεσημβρίαν ἐργάζονται, ὅλοι δ’ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐργασθῶσι διὰ τὴν ζωήν των.

§240ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς διεκόπησαν ὑπὲρ τὰς ἐνενήκοντα ἡμέρας καὶ ἠδύναντο νὰ ἐργασθοῦν.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ ἅπασαι κατὰ τὰς διακοπὰς ἐκλήθησαν, ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι τῶν κ. συναδέλφων ἔλειπον εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἐγὼ ἤμην μέλος 10–15 ἐπιτροπῶν καὶ ἐκλήθην.

§242Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἂς γίνῃ μία εἰδικὴ Ἐπιτροπή.

§243Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἂν θέλῃ ὁ κ. Πρόεδρος, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§244Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ γίνῃ, ὥστε νὰ μὴ συμβῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμβαίνει πολλάκις, ὅταν καταρτίζωνται ἐπιτροπαί, ὥστε ἐξ ἀπουσίας τινῶν νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ἐργασθῇ ἡ ἐπιτροπή.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ καταρτίσω Ἐπιτροπὴν εἰδικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀνακοινώσω. Βʹ. συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς δημοσιεύσεως εἰδήσεων καὶ ἀνακοινώσεων ἀναγομένων εἰς στρατιωτικὰς κινήσεις, ἔργα ὀχυρώσεως καὶ παραγγελίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). (Γίνεται εἶτα δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, γενομένων δεκτῶν τροποποιήσεών τινων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 546 τοῦ Ποιν. Νόμου»). Ἡ ψήφισίς του ἀναβάλλεται. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ συμβατικοῦ τόκου διατάξεων»). (Ἐπίσης δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης διατάξεων τοῦ Ποιν. Νόμου»).

§246ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἐν εἰρήνῃ ἀριθμητικοῦ συστήματος δικαιολογήσεως ἀποδοχῶν ὁπλιτῶν». Ἐπίσης ἕτερον νομοσχέδιον «περὶ ὁριστικῆς κατατάξεως εἰς τὸ στράτευμα ὑπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπολοχαγῶν μαθητῶν Στρατ. Σχολείων». Παρακαλῶ καὶ αὐτὸ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. (Κηρύσσονται ἀμφότερα τὰ νομοσχέδια κατεπείγοντα καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν συναινέσει τῆς Βουλῆς).

§247Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προτιμηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 46 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ῥωμουνίας διομολογηθείσης εἰδικῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς συμβάσεως». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§249Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Εἶναι ἐγγεγραμμένη πρότασις νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ἰθάκῃ». Ὑπέγραψαν 10 Βουλευταὶ νὰ προταχθῇ.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά, προτάσσεται.

§251Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐπιφέρω ἐλαφράς τινας τροποποιήσεις. (Γίνεται δεκτὴ κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ἰθάκῃ» συναινέσει τῆς Βουλῆς).

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσθήκης βʹ παραγράφου εἰς τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νόμου 131 περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων καὶ τῶν Ὑπαξιωματικῶν».

§253ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ἀθ. Θανοπούλου, ὥστε νὰ τεθῇ «ὁπλῖται ὑπηρετήσαντες εἰς τὸν στρατὸν κτλ». (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη νόμου εἰς βʹ συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀναβληθείσης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Γίνεται εἶτα δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως Β. Διατάγματος «περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τοῦ προβιβασμοῦ αὐτῶν καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων» Ἐπίσης ψηφίζεται εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀποστολῆς ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν μὲ τὴν προσθήκην εἰς τὸ 10 ἄρθρον τῆς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι οἱ ἀποστελλόμενοι ἀξιωματικοὶ δέον νὰ ὦσι ἐντελῶς κάτοχοι τῆς γλώσσης, ἥτις ὁμιλεῖται ἐν τῷ τόπῳ εἰς ὃν πρόκειται νὰ μεταβῶσιν». Γίνονται δι’ ἀναστάσεως εἶτα δεκτὰ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν καὶ τὰ κάτωθι νομοσχέδια· «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΔΛʹ (4030) περὶ πληρωμῆς ἡμερομισθίων τῶν ἐργατῶν καὶ μισθῶν τῶν ὑπηρετῶν καὶ ὑπαλλήλων». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓϠΛΒʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3932) «περὶ συστάσεως τμήματος Ἐργασίας καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νόμου ͵ΓΨΚΔʹ, ὡς μετερρυθμίσθη διὰ τῶν νόμων ͵ΓΨϞΗʹ, ͵ΓϠΛΒʹ καὶ

͵ΓϠΞΓʹ»

«Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας ͵ΒΥΞΕʹ τοῦ 1897, ͵ΒΩΛϚʹ τοῦ 1901, ͵ΒΩΛΑʹ τοῦ 1901 καὶ ͵ΓΦΚʹ τοῦ 1911»).

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 23.

§255Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§256ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Παρακαλῶ· διατί ν’ ἀναβληθῇ;

§257Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ὑπόσχομαι νὰ τὸ φέρω εἰς βʹ ἀνάγνωσιν μετὰ μίαν ἑβδομάδα. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 24.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 24· αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ γεωργικῶν ἐπιμελητηρίων». (Ψηφίζονται ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἄρθρα 1–6). Ἄρθρον 7ον (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Δ. Χατζηγιάννη, ἡ ὁποία ἔχει οὕτως· «ἡ ἐκλογὴ γίνεται διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας».

§259Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς τροπολογίας κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 7–20 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχουσιν). Ἄρθρον 21 (ἀναγινώσκεται).

§261Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει τυπογραφικὸν λάθος.

§262Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 21–41, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 25.

§264Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ. Παρακαλῶ τὸ 26.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 26. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῆς γεωργίας δι’ ἐξαγορᾶς γεωργικῶν προϊόντων». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§266Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 27.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ζωοτεχνικῆς καὶ κτηνιατρικῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ἀντιφυλλοξηρικῶν συνεταιρισμῶν». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 29. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων προστασίας κατὰ τῆς φυλλοξήρας». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 30–33 ἀναβάλλονται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 34. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποστολῆς ὑποτρόφων πρὸς σπουδὴν τῆς Γεωπονίας καὶ τῆς Γεωργικῆς μηχανικῆς καὶ ὑδραυλικῆς». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 35. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 36 καὶ 37 ἀναβάλλονται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 38. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως γεωπονικῶν χημείων». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ἀναβάλλονται τὰ ὑπ’ ἀριθ. 39 καὶ 40. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 41. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν δοκιμαστικῶν διατρήσεων». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι κατήρτισα τὰς ἑξῆς ἐπιτροπὰς συμφώνως τῇ ἀποφάσει τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὁπλοφορίας» ἡ ἐπιτροπὴ ἀπετελέσθη ἐκ τῶν κ. κ. Ἰ. Καναβοῦ, Ἀλ. Κασσαβέτη, Κωνστ. Γόντικα, Κ. Σταμούλη, Κ. Λιδωρίκη, Διον. Γκλαβᾶ, Πολ. Λαγοπάτη, Ἀρ. Σακελλαρίου, Γ. Τσακανίκα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἐλαιοπυρήνων» κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ.κ. Ν. Χαριτάτου, Ἰ. Ξηροῦ, Π. Πετροπουλάκη, Δ. Σακελλαρίου, Π. Φίλιππα καὶ Β. Πουλιάση. Αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων· 1) «Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΓΧΚΓʹ τῆς 10 Μαρτίου 1910 περὶ τέλους ἐπιτηδεύματος τῶν δικηγόρων» καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων ΡΙΖʹ τοῦ 1849, ͵ΒΙΠΗʹ τοῦ 1899 καὶ ͵ΓϠΛϚʹ τοῦ 1911» ὑποβάλλουσι τὰς ἐκθέσεις αὐτῶν. Οἱ κ. κ. Χρ. Καρρᾶς, Δ. Κανελλόπουλος, Μιλτ. Νεγροπόντης, Δ. Βρατσᾶνος, Θ. Φίλιος, Ν. Βελέντζας, Ἰωάν. Μπουρνιᾶς, Σ. Θεοδωρόπουλος, Ἰω. Μπρισιμιτζάκης καὶ Θαλῆς Κουτούπης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου εὑρεσιτεχνίας εἰς τὸν Ν. Βῆχον, κάτοικον Ἀθηνῶν». (Ὅρα ἐκθέσεις καὶ νομοσχέδια Ἀρχεῖον Βουλῆς). Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον περὶ ὥραν 4 μ. μ. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 μ. μ.).