1913.04.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29

Τῆς 8ης Ἀπριλίου 1913

(Δευτέρα, ὥρα 5 καὶ 30′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κωνστ. Γ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως, ἅτινα δὲν ἐπεκυρώθησαν. (Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως καὶ μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἐπικυροῦνται). Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως καὶ μὴ ὑπαρχούσης καὶ ἐπὶ τούτων ἀντιρρήσεως ἐπικυροῦνται ταῦτα). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· Ὁ κ. Παν. Πανταλέων ὑποβάλλει αἴτησιν ἀναιροῦσαν τὰ ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ λεχθέντα κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιτάξεως σχετικῶς πρὸς τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀρκαδίας». Ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§2Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν θὰ ὁμιλήσω σήμερον· ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν, ἐπειδὴ ὁ φάκελος τὸν ὁποῖον ἔλαβον παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν εἶναι ἀρκετὰ ὀγκώδης καὶ ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ σχηματίσω γνώμην· ἐξ ἄλλου πρέπει νὰ γνωρίσω εἰς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, ἐὰν ἐπιθυμήσω νὰ ὁμιλήσω, ἴσως χρειασθῇ περισσότερος χρόνος ἀφ’ ὅ,τι χορηγεῖ ὁ Κανονισμὸς διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν. Ἐπιφυλάσσομαι ἑπομένως, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ὁμιλήσω αὔριον κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀποστρατευθεὶς ὡς ἀνίκανος σωματικῶς ὑπολοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ Κ. Καρναμπᾶς ζητεῖ, ὅπως παραπεμφθῇ ἐκ νέου εἰς τὴν ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐξετασθῇ. Ἕλληνες φοιτηταὶ ἐκ Θεσσαλονίκης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐγγραφῶσιν ἀτελῶς. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως εἰς τὸ ψηφισθησόμενον τηλεγραφικὸν νομοσχέδιον συμπεριληφθῇ καὶ ἡ γραμμὴ Ὠρεῶν–Βόλου. Οἱ ἰδιοκτῆται φορτηγίδων Πατρῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως πληρωθῶσι τὰ ἐκ τῆς ἐπιτάξεως τῶν φορτηγίδων αὐτῶν καθυστερούμενα. Ὁ βουλευτὴς κ. Ἰ. Καλαντζόπουλος ζητεῖ ἄδειαν 10 ἡμερῶν. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἡ ἄδεια). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν διευθυντῶν φορτηγίδων τοῦ λιμένος Πατρῶν, ἐν ᾗ ἀναφέρουσιν ὅτι δέον νὰ καταβληθῶσιν αὐτοῖς αἱ δαπάναι αἱ ἀποβλέπουσαι τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς ὑπὸ ἐπίταξιν διατελούσας φορτηγίδας των.

§4Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι ἀσαφὲς τὸ ἔγγραφον. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχουσι πολλαὶ αἰτήσεις καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν θὰ ἐπεθύμουν νὰ διασαφηνισθῇ περὶ τίνος πρόκειται, διὰ νὰ δώσω ἀπάντησιν.

§5Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐγένετο ἐπίταξις φορτηγίδων, εἰς αὐτὰς δ’ ἐργάζονται ἐργάται ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ὀκτωβρίου μέχρι σήμερον μὲ ἡμερομίσθιον καὶ ζητοῦσι παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν νὰ μισθοδοτηθῶσι. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διακανονισθῇ οὕτω πως τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ διευκολυνθῶσιν οἱ διευθυνταὶ τῶν φορτηγίδων εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν ἐργατῶν, διότι θὰ μείνωσιν αἱ φορτηγίδες ἄνευ ἐργατῶν. Παρακαλῶ νὰ μεριμνήσητε περὶ αὐτῶν, διότι εἶναι βιοπαλαισταὶ καὶ πρέπει νὰ πληρωθῶσι.

§6Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω σαφῶς αὔριον.

§7Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, διότι ἀπὸ μηνὸς ἤδη παρακολουθῶ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην καὶ δὲν κατώρθωσα νὰ μάθω ποῖον εἶναι τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Πότε μοὶ λέγουσιν ὅτι εἶναι ἁρμόδιον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, πότε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, πότε τὸ Στρατηγεῖον καὶ πότε ἡ περιφέρεια τοῦ Μεσολογγίου, οὕτως ὥστε ἐπὶ ἑπτὰ μῆνας δὲν δύναται νὰ πληρωθῇ ὄχι μόνον τὸ μίσθωμα τῶν φορτηγίδων, ἀλλ’ οὔτε τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω ἀμφοτέρους τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν τε Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσωσιν εἰς ποίαν ἁρμοδιότητα ὑπάγονται αὐτοὶ οἱ ἐργάται.

§8Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως ἐπετάχθησαν φορτηγίδες ἐν Πάτραις ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῶν θαλασσίων μεταφορῶν, εἴς τινα δὲ περίπτωσιν μόνον, κατὰ Φεβρουάριον, ἐπετάχθησαν καὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διὰ τὴν ἀνθράκευσιν ἐν Γαλαξειδίῳ τῶν πολεμικῶν πλοίων τῶν διερχομένων ἐκεῖθεν διὰ Κέρκυραν. Ἡ ἐκτίμησις ἑπομένως τῆς ἐργασίας τῶν φορτηγίδων τῶν ἐπιταχθεισῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ ὑπὸ τῶν θαλασσίων μεταφορῶν ὑπάρχει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἑδρεύει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν. Ἐκ τῆς ἀναπτύξεως ὅμως τῶν προαγορευσάντων συναδέλφων φαίνεται ὅτι πρόκειται περὶ ἐπιτάξεως γενομένης κατὰ Σεπτέμβριον μῆνα. Αὔριον θὰ φέρω τὴν ἀπάντησιν, ἐὰν εἶναι δὲ δυνατὸν καὶ τὴν βεβαίωσιν περὶ τῆς θεραπείας τοῦ πράγματος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Π. Ἰατρόπουλος, Χ. Δικαῖος, Γ. Καντιάνης, Π. Λιμπερόπουλος καὶ Δ. Γκιουλὲς ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν 1) πόσαι ἄδειαι ἀναρρωτικαὶ παρεσχέθησαν εἰς στρατιώτας καὶ ὑπαξιωματικοὺς τοῦ ἐν Ἠπείρῳ στρατοῦ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐχθροπραξιῶν· 2) Τίνες οἱ λαβόντες τοιαύτην ἄδειαν ὀνομαστί, ἐπὶ πόσον χρόνον, διὰ τίνα αἰτίαν, καὶ ἐκ τίνων ἐπαρχιῶν κατάγονται. 3) Τίνες ἐκ τῶν ὁπλιτῶν τοῦ ἐν Ἠπείρῳ στρατοῦ ἀπηλλάγησαν τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἢ ἐκρίθησαν ἱκανοὶ διὰ βοηθητικὰς μόνον τοιαύτας ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐχθροπραξιῶν καὶ ἐντεῦθεν, διὰ τίνας λόγους, καὶ ἐκ τίνος ἐπαρχίας κατάγονται οὗτοι· 4) Παρὰ τίνος ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐκ τίνων μελῶν ἀποτελουμένης ἐχορηγήθησαν αἱ ἀναρρωτικαὶ ἄδειαι ἢ ἐξεδόθησαν αἱ ἀποφάσεις περὶ ἀνικανότητος. Τίνες δὲ οἱ παρασχόντες τὰς σχετικὰς ἐνδείξεις ἰατροί.

§10ΕΛΕΥΘ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰς αἰτουμένας ταύτας πληροφορίας θέλω προσκομίσει εἰς τὴν Βουλὴν εὐθὺς ὡς μοὶ παρασχεθῶσι τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, εἰς ἣν ἐδόθησαν ἤδη αἱ δέουσαι διαταγαί.

§11Σ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐπισπεύσητε.

§12ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα· ἐδόθησαν ἤδη αἱ δέουσαι διαταγαί.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου οἱ κύριοι Χ. Δικαῖος, Γ. Καντιάνης, Π. Λιμπερόπουλος, Δ. Γκιουλὲς καὶ Σ. Ντολιόπουλος ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί ἔκρινε σκοπιμώτερον νὰ μεταβῶσιν οἱ κληρωτοὶ τοῦ 1913 καὶ 1914 διὰ τὴν προσεχῆ κλήρωσιν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν, ἀφοῦ μεγάλοι δῆμοι πλείστων ἐπαρχιῶν, ὡς οἱ τῆς Τριφυλίας, ἀπέχουσι πολύωρα διαστήματα ἀπὸ τὸ κέντρον, ὅπερ εἶναι λίαν ἄδικον καὶ πολυδάπανον εἰς τοὺς ὑπὸ κλήρωσιν.

§14ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ· θὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν αὔριον.

§15Σ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀπέχουσι τόσον πολὺ δῆμοί τινες ἐκ τῶν πρωτευουσῶν τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἰδίως ὁ δῆμος Πλαταμώδους, ὥστε, διὰ νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ οἱ κληρωτοί, θέλουσι μίαν ἡμέραν, δύο διὰ νὰ παραμείνωσι διὰ τὴν κλήρωσιν, καὶ μίαν διὰ νὰ ἐπανέλθωσι, δηλαδὴ ἀπώλειαν χρόνου τεσσάρων ἡμερῶν.

§16ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω τὰς ἀποστάσεις. Θὰ ζητήσω πληροφορίας παρὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§17Σ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πρώτην φορὰν γίνεται τὸ τοιοῦτον καὶ εἶναι λίαν πολυδάπανον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Σ. Παπαβασιλείου συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληρώσῃ εἰς τοὺς σμυριδωρύκτας τὸ ἐργατικὸν δικαίωμα τῆς σμύριδος ἡ ὁποία προκύπτει ὡς πλεόνασμα τῶν ἑκάστοτε παραδόσεων ἀπὸ τοῦ 1906 καὶ ἐντεῦθεν καὶ τὸ ὁποῖον κατεκρατήθη παρανόμως.

§19Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κάμνω τὴν ἀκόλουθον δήλωσιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτήν. Ἀπὸ σωροὺς οἱ ὁποῖοι ἐλήφθησαν ἀπὸ τοὺς σμυριδωρύκτας ἐπληρώθησαν αὐτοὶ κατὰ τὴν ζύγισιν τῆς σμύριδος. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἴς τινας περιπτώσεις εὑρίσκετο μεῖζον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον παρελαμβάνετο παρὰ τοῦ ἀγοραστοῦ ἢ μᾶλλον παρὰ τοῦ ἐργολήπτου ἐν Νάξῳ. Ἀλλ’ ἐν Σύρῳ ζυγιζόμενον οὐδέποτε ἀπέδιδε περισσότερον εἰς τὴν ζύγισιν τῆς παραλαβῆς ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας. Ἑπομένως τὸ Δημόσιον δὲν εἶναι ὑποχρεωμένον ν’ ἀναγνωρίσῃ ποσὸν ὑπὲρ τὰ ζυγισθέντα ἤδη. Ἕκαστος τῶν σμυριδωρυκτῶν παρίστατο κατὰ τὴν ζύγισιν καὶ ἐπληρώνετο συμφώνως πρὸς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐζυγίζετο. Ἄλλως τε γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι οἱ σμυριδωρύκται εἶδον πάντα τὰ αἰτήματα αὐτῶν πληρούμενα.

§20Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ χρήματα, τὰ ὁποῖα ὅμως ἐσφετερίσθη. Ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ὅτι κατὰ τὸ 1906 καὶ εἰς μεθεπόμενα ἔτη οἱ σμυριδωρύκται παρέδωκαν σμύριδα τὴν ὁποίαν τὸ Δημόσιον ἐπώλησε καὶ ἔλαβε τὰ χρήματα χωρὶς νὰ πληρώσῃ ἐργατικὸν δικαίωμα. Τὸ πλεόνασμα αὐτὸ προῆλθεν ἐκ τοῦ ὅτι σμυριδωρύκται ἀγνοοῦντες τὴν ζύγισιν παρέδιδον περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι ἔπρεπεν, ἡ δὲ ὑπηρεσία ἐζύγιζεν ὡς οἷόν τε βαρύτερον, διότι ἐνόμιζε, κακῶς βεβαίως, ὅτι οὕτω πως ἐξυπηρετεῖ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου. Λοιπὸν παρελήφθησαν ἑκατοντάδες χιλιάδων στατήρων σμύριδος, κατὰ τὴν φόρτωσιν τῶν ὁποίων προέκυψαν πλεονάσματα. Τὰ πλεονάσματα ταῦτα τὸ Δημόσιον τὰ ἐπώλησε, ἀλλ’ ἀπ’ αὐτὸ τὸ χρῆμα δὲν ἔδωκε τὸ ἐργατικὸν δικαίωμα εἰς τοὺς ἐργάτας. Αὐτὸ χαρακτηρίζω ὡς καθαρὸν σφετερισμὸν ξένου χρήματος, ὡς κατάχρησιν τοῦ Δημοσίου, θεωρῶ δ’ ὅτι τὸ Δημόσιον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ πληρώσῃ τοὺς ἐργάτας τὸ ἐργατικόν των δικαίωμα. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς τοῦ ποσοῦ μεταξὺ τῶν ἐργατῶν βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διανεμηθῇ εἰς ἕκαστον ἐξ ἐκείνων τῶν ἐργατῶν ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐλήφθη ἡ σμύρις, διότι δὲν εἶναι γνωστοί. Εἶναι δυνατὸν ὅμως τὸ χρῆμα τὸ ἀπὸ τὰ πλεονάσματα ταῦτα νὰ δοθῇ πρὸς ἕν κοινωφελὲς ἔργον, τοιούτων δ’ ἔχουσιν ἀνάγκην οἱ σμυριδωρύκται καὶ δύναμαι ὡρισμένως νὰ εἴπω, ὅτι δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς μεταφορὰν τοῦ ὕδατος ἐκ δύο πηγῶν εἰς τοὺς μεταφορικοὺς δρόμους, ἐκ τῆς πηγῆς Πολέχρας εἰς τὸν δρόμον Κορωνίδος καὶ ἐκ τῆς πηγῆς Κουτσούρας εἰς τὸν δρόμον Ἀπειρανθίας, διότι οἱ δρόμοι αὐτοὶ εἶναι αὐχμηρότατοι τὸ θέρος, ὁπότε γίνεται καὶ ἡ μεταφορὰ τῆς σμύριδος, καὶ ἔχουσι μεγάλην ἀνάγκην ὕδατος, διὰ νὰ δροσίζωσι τὴν γλῶσσάν των οἱ σμυριδωρύκται καὶ διὰ νὰ ποτίζωσι τὰς μεταφορικάς των ἡμιόνους.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί ὁ ἔφεδρος δόκιμος ἰατρὸς Ἀθ. Κρίθινας καὶ ὁ ἔφεδρος δόκιμος φαρμακοποιὸς Χρῖστος Βεργιανίτης δὲν ὠνομάσθησαν ὁ μὲν πρῶτος ἔφεδρος ἀνθυπίατρος, ὁ δὲ δεύτερος ἔφεδρος ἀνθυποφαρμακοποιός, ἐνῷ κέκτηνται ἕκαστος τὰ πρὸς τοῦτο νόμιμα προσόντα.

§22ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶχε δοθῆ ἀφορμὴ καὶ ἄλλοτε νὰ ἀπαντήσω εἰς ὁμοίαν ἐπερώτησιν, εἶπον δὲ τότε, ὅτι οἱ διορισθέντες εἶναι πολλοί, ὥστε, καίτοι ὑπάρχουσι πολλοὶ οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῶσι, διότι δὲν χρησιμεύουσιν. Ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ προτιμηθῶσιν αὐτοί· ἀλλ’ ἐξήγησα ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν ὑπάρχει μητρῷον τῶν ἐφέδρων τῶν δικαιουμένων νὰ ὑπηρετήσωσιν ὡς ἔφεδροι ἰατροί. Ἐξ ἀνάγκης λοιπὸν ἐσπεύσαμεν ν’ ἀναγνωρίσωμεν τοὺς πρώτους ἐμφανισθέντας. Ἀναγνωρίζω ὅτι ἄλλοι εἶχον πλείονα δικαιώματα, ἀλλὰ τί νὰ κάμω; Νὰ διορίσω καὶ ἐκείνους; Ἐπροτίμησα νὰ μὴ τοὺς διορίσω. Οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα εἰλικρινῶς.

§23Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τουλάχιστον κατὰ τὴν ἀπόλυσίν των ν’ ἀναγνωρισθῶσιν.

§24ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. Δυνάμεθα νὰ λάβωμεν πρόνοιαν ὥστε ὅλοι οἱ ἔχοντες δικαίωμα κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς λήξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως νὰ λάβωσι τὸν βαθμὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἔχουσι προσόντα. Νὰ ἐξετασθῶσιν ὅλαι αἱ αἰτήσεις καὶ ὅσοι ἔχουσι τὸ δικαίωμα ν’ ἀναγνωρισθῶσι.

§25Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ μοὶ ἀπαντήσητε ἂν θὰ παρασχεθῇ ἄδεια τοὐλάχιστον διὰ τὰς ἡμέρας ταύτας εἰς τοὺς ἐθνοφρουροὺς οἱ ὁποῖοι φυλάσσουσι τὰς γραμμάς.

§26ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχουσι χορηγηθῆ ἄδειαι εἰς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὰς ἡλικίας τοῦ 1892, 93, 94 καὶ 1895.

§27Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι, γέροντες, ἀνήκοντες εἰς τὰς κλάσσεις τοῦ 1882 μέχρι τοῦ 1892.

§28ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προγενεστέρους τοῦ 1892 δὲν ἔχομεν καλέσει.

§29Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὑπάρχουσι.

§30ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μήπως ὁμιλεῖτε περὶ ὑπαξιωματικῶν;

§31Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐκτὸς αὐτῶν ὑπάρχουσι καὶ ἔφεδροι ἐθνοφρουροί.

§32ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἁπλοῖ στρατιῶται;

§33Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μάλιστα.

§34ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοῦ 1882;

§35Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μάλιστα.

§36ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λάθος κάμνετε. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι ἐδόθη γενικὴ διαταγὴ διὰ τοὺς παλαιοτέρους, νὰ δοθῇ εἰς ὅλους ἄδεια.

§37Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐδόθη διὰ τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὰς κλάσσεις 1892–95. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὴν Φθιώτιδα ἔφεδροι ἐθνοφρουροὶ τοῦ 1882, δηλαδὴ ἄνδρες ἄγοντες τὸ 51 ἔτος τῆς ἡλικίας των. Δι’ αὐτοὺς δὲν ἐλήφθη πρόνοια καὶ αὐτοὺς ἀφορᾷ ἡ ἐπερώτησίς μου.

§38ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς συστάσεως εἰδικοῦ Ἐλεγκτηρίου».

§40ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅπως ἐτροποποιήθη τὸ νομοσχέδιον μετὰ τὰς παρατηρήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὕτω καὶ ἐκυκλοφόρησεν.

§42ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δέχομαι τὰς παρατηρήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐν μέρει· δηλαδὴ δέχομαι νὰ ψηφισθῇ ὅτι δύνανται ν’ ἀποτελῶσι μέλη τοῦ Ἐλεγκτηρίου ἀξιωματικοὶ ἐξ ὅλων τῶν κλάδων, ἀλλὰ δὲν δέχομαι τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως εἰδικώτερον γίνωσι δεκτοὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ Οἰκονομικοῦ. Αὐτοὶ κατ’ ἀρχὴν πρέπει νὰ γίνωσι δεκτοί. Τοῦτο ἔχω καθῆκον ν’ ἀπαντήσω εἰς τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως προστατεύσω τὸν κλάδον, διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες προέβησαν εἰς καταχρήσεις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων τινὲς καὶ ἔδωκαν λόγον τῶν πράξεών των ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Διὰ τοῦτο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ κατ’ ἀρχὴν γίνεται προτίμησις τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλά, ἐπειδὴ δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκὴς ὁ ἀριθμὸς τῶν δυναμένων νὰ προσέλθωσι, προτείνομεν, ὅπως καὶ ἐκ τῶν ἄλλων σωμάτων δύνανται νὰ προσληφθῶσι.

§43Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ προτιμηθῶσιν οἱ νῦν διαχειρισθέντες ποσά.

§44ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Βεβαιότατα. Δι’ αὐτὸ τίθεται ὅτι θὰ προσληφθῶσι καὶ ἐξ ἄλλων κλάδων.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον, ἀναγινώσκεται). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα 2–11 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Γίνονται ἐπίσης δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἑξῆς νομοσχέδια εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον: 1) «Περὶ ἀπονομῆς ἐτησίας χορηγίας εἰς τὴν Βασίλισσαν Μητέρα»· 2) Περὶ ἐγκρίσεως εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων ὁδοποιΐας ἀνωτέρας τῶν 10,000 δραχμῶν»· 3) «Περὶ ἐκτάκτου ἀμοιβῆς διὰ τὴν ταξινόμησιν, διόρθωσιν καὶ ἀποπεράτωσιν ἀνεκδότων Πρακτικῶν»). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2ον).

§46Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου προνοοῦντος περὶ αὐξήσεως τοῦ ἐργατικοῦ δικαιώματος τῶν σμυριδωρυκτῶν γεφυροῦται τὸ χώρισμα τοῦ χωρίζον με ἀπὸ τὴν γνώμην τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἀληθῶς διατρίψας ἐπὶ μακρὸν χρόνον πλησίον τῶν σμυριδωρυχείων καὶ μελετήσας ἐπισταμένως τὴν σμύριδα ἠδυνήθην νὰ μορφώσω τὴν γνώμην ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς ἑταιρειοποιήσεως τῆς σμύριδος, ἥτις εἶναι ζήτημα δυσχερές, ἡ μόνη ἐνδεδειγμένη λύσις τοῦ σμυριδικοῦ ζητήματος εἶναι ἡ διαίρεσις τῆς σμύριδος εἰς κατηγορίας ποιοτήτων, βάρους καὶ τιμῶν, ἡ ὑπερτίμησις τῆς αʹ ποιότητος, ἥτις εἶναι τώρα πολὺ εὐθηνή, ὁ διορισμὸς ἑνὸς ἐμπορικοῦ διαχειριστοῦ πρὸς εὐόδωσιν τῆς καταναλώσεως τῆς σμύριδος, ὁ διορισμὸς διαλογέων πρὸς καλλιτέραν διαλογὴν τοῦ ὀρυκτοῦ. Καὶ πρὸς τοῦτο ἀπετάθην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, οὗτος δὲ ἐπιθυμῶν ὁμολογουμένως νὰ ἐργασθῇ μετὰ ζήλου εἰς τὸ σμυριδικὸν ζήτημα ἠθέλησε νὰ προβῇ καὶ εἰς ἐπιτόπιον μελέτην, μετέβη ἐκεῖσε, ἐδοκίμασε μεγάλους κόπους καὶ ἤχθη εἰς τὸ πόρισμα ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον δύναται νὰ λυθῇ τὸ σμυριδικὸν ζήτημα. Καὶ ἰδοὺ ὅτι διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου λαμβάνουσι σάρκα καὶ ὀστᾶ αἱ ἰδέαι μου ἐκεῖναι. Κατὰ τὴν διατύπωσιν ὅμως τοῦ νομοσχεδίου, εἰς ἣν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ προσκληθῶ πρὸς συνεργασίαν ὑπὸ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διέστην πρὸς αὐτοὺς εἴς τινα σημεῖα, ὧν τὸ κύριον ἦτο ἡ αὔξησις τοῦ ἐργατικοῦ δικαιώματος, ἣν τότε προέτεινον ὡς ἀναγκαίαν, τὸ μὲν πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν μείζονα παραγωγικότητα τῶν ὀρυχείων, τὸ δὲ ὅπως δοθῇ δικαία ἀμοιβὴ εἰς τοὺς σμυριδωρύκτας, ἵνα μετέχωσι καὶ αὐτοὶ τῶν κερδῶν, ἅτινα δίδει τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἰς τὸ Δημόσιον, διότι εἶναι τρόπον τινὰ συνιδιοκτῆται καὶ αὐτοὶ τῆς σμύριδος καὶ διότι ἐζημιώθησαν ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ Δημοσίου. Παρατηρῶ λοιπὸν ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ἐγκρίνοντος αὔξησιν τοῦ ἐργατικοῦ δικαιώματος, ἡ διαφορὰ ἡ ὁποία μᾶς ἐχώριζε γεφυροῦται, ἀλλὰ τελείως δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν γνώμην μου ἡ ἔκφρασις τοῦ βʹ ἄρθρου, λέγοντος ὅτι «διὰ Β. Διατάγματος ἐκδιδομένου προτάσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κανονίζεται τὸ κατὰ στατῆρα ἐργατικὸν δικαίωμα τῶν σμυριδωρυκτῶν ἀναλόγως τῆς ποιότητος, τῆς προελεύσεως τῆς σμύριδος καὶ τῆς ἀποστάσεως τῶν ὀρυχείων ἀπὸ τοῦ ὅρμου. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ζητῶ δύο τιμὰς ἐργατικοῦ δικαιώματος, δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξα ἐν τῇ σχετικῇ μου ἀγορεύσει, ἡ ἀνωτέρω ἔκφρασις ἀποτελεῖ τὸ ἀπολύτως, τὸ θεωρητικῶς ὀρθόν, ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ὅμως τὸ νὰ διακρίνωμεν τοιοῦτο δικαίωμα, ἀναλόγως τῆς ἀποστάσεως, τῆς ποιότητος, τῆς προελεύσεως, θὰ παρουσιάσῃ μεγάλας δυσχερείας. Θὰ περιπέσωμεν εἰς χάος, τοὐλάχιστον ἐν ἀρχῇ. Πρὸς ἀποφυγὴν λοιπὸν τοῦ λαβυρίνθου αὐτοῦ προτείνω, ὅπως τὸ «ἀναλόγως κτλ.» ἀφαιρεθῇ ἐντελῶς καὶ τεθῇ ἀντ’ αὐτοῦ ὅτι ἀφίεται εἰς τὴν ἐκτίμησιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μετὰ πρότασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁ τρόπος τοῦ διακανονισμοῦ τοῦ ἐργατικοῦ δικαιώματος. Ἂς μὴ θελήσωμεν σήμερον διὰ τοῦ νόμου νὰ κανονίσωμεν τὸ ἐργατικὸν δικαίωμα, ὡς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ μεγάλας δυσχερείας, καὶ ἂς ἀφεθῶμεν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ εἶναι ὁ ὑπ’ ἐμοῦ προτεινόμενος τρόπος διακανονισμοῦ.

§47Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἤθελον νὰ κάμω μίαν σύστασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὁποίου ὑπάγεται πλέον ἡ διαχείρισις τοῦ ζητήματος τῆς Ναξίας σμύριδος, ὅσον ἀφορᾷ τὸν διακανονισμὸν τῆς τιμῆς ἀντὶ τῆς ὁποίας θὰ πωλῆται αὕτη. Παρετήρησα μετ’ εὐχαριστήσεως ὅτι ἀπήλειψε τὸ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ ἀρχικῶς ὑποβληθέντος νομοσχεδίου ἀναγραφόμενον ἀναγκαῖον προαπαιτούμενον τοῦ δημοσίου διαγωνισμοῦ. Ἤθελον ὅμως νὰ συστήσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως καὶ ἐν τῇ διοικητικῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου τούτου τηρήσῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ μὴ δημοσίου διαγωνισμοῦ, προκειμένου οὐχὶ περὶ παντὸς ποσοῦ τῆς παραγομένης Ναξίας σμύριδος, ἀλλὰ μόνον περὶ ἐκείνου τὸ ὁποῖον ὑπὸ τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας θὰ ζητήσῃ διὰ τοῦ Β. Διατάγματος θὰ εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι θὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν. Διότι, ὡς διεξήγετο κατὰ τὸ παρελθὸν ὁ διαγωνισμός, καὶ μὲν ἠσφάλιζε τὴν τιμὴν τῆς Ναξίας σμύριδος καὶ ἐντελῶς ἀπεμάκρυνε πᾶσαν ὑπόνοιαν καταχρήσεως ἐκ μέρους τῶν διαχειριστῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, ἀλλὰ συνέβαινε τὸ ἄτοπον ὅτι αἱ δημοπρασίαι διενηργοῦντο ἐπὶ μεγάλων ποσῶν, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ ὡς πλειοδότης ἐγχώριος βιομήχανος. Εἶχεν οὕτω δημιουργηθῆ μονοπώλιον ἀγορᾶς ἐκ μέρους παραγγελιοδόχων τῆς Σύρου, οἱ ὁποῖοι ἐξῆγον ὅλον τὸ ποσὸν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν καὶ καθίστων ἐντελῶς ἀδύνατον τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν τῆς κατεργασίας τῆς Ναξίας σμύριδος. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως λοιπὸν τῆς προστασίας ἐγχωρίου βιομηχανίας, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ συντρέξωμεν, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τὴν μέσην τιμὴν τῶν ποιοτήτων ὁρίσῃ εἰδικὸν τιμολόγιον διὰ τὴν πρὸς ἐγχώριον βιομηχανίαν πωλουμένην σμύριδα. Δὲν ἀσπάζομαι τὴν γνώμην ἡ ὁποία ὑπεβλήθη διὰ τροπολογίας ἐκ μέρους συναδέλφων τινῶν, ὅπως ἡ τιμὴ ὁρισθῇ κατωτέρα τῆς τιμῆς τῆς προκυπτούσης ἐν διαγωνισμῷ. Δὲν ἐννοῶ νὰ κερδίσωσιν οἱ ἐγχώριοι βιομήχανοι εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλ’ ἐννοῶ νὰ διευκολυνθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ προμήθεια τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀναγκαίου διὰ τὴν βιομηχανίαν των, τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο εἶναι πάντοτε μικρόν, ὥστε ν’ ἀποκλείηται ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἐνέργεια δημοπρασίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν τὰς παρατηρήσεις ταύτας, αἱ ὁποῖαι ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπτύξεως νέας βιομηχανίας ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν.

§48Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε περισσότερον εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας εἰμὴ νὰ συστήσω καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα ὄχι τόσον διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ, ὅσον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ὅπως παρασχεθῶσι τὰ μέσα εἰς τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, ἵνα ἀναπτυχθῇ ἡ κατεργασία τῆς Ναξίας σμύριδος. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς ἔχει μονοπώλιον εἰς τὸ εἶδος τοῦτο, ἐξάγει τὸ πολύτιμον αὐτῆς προϊὸν εἰς τιμὴν μέχρι τῶν 105 δραχμῶν, ὅπερ κατεργαζόμενον εἰς ξένας χώρας πωλεῖται πρὸς 700 καὶ 800 δραχ., μέρος δὲ τούτου ἐπιστρέφει καὶ εἰς τὴν ἰδίαν ἡμῶν χώραν μὲ τὴν ηὐξημένην αὐτὴν τιμήν. Θὰ δύναται ν’ αὐξηθῇ ἡ τοιαύτη βιομηχανία ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ Ἑλλήνων ἐπιχειρηματιῶν. Ἀλλά, καὶ ἂν τοῦτο δὲν συνέβαινε, ξένοι ἐπιχειρηματίαι θὰ ἤρχοντο εἰς Ἑλλάδα καὶ θὰ ἔδιδον ἐργασίαν εἰς χεῖρας ἑλληνικάς, ὅπως ἡ τοιαύτη κατεργασία τοῦ εἴδους αὐτοῦ γίνηται ἐν Ἑλλάδι. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ ὅτι αἱ ξέναι χῶραι δι’ εἰσαγωγικῶν δασμῶν θὰ ἠμπόδιζον τὴν κατεργασίαν ταύτην ἐν Ἑλλάδι, διότι τὸ εἶδος τοῦτο εἶναι μονοπωλιακὸν καὶ ὡς τοιοῦτον ἀναγκαίως θὰ εἰσάγηται εἰς πᾶσαν χώραν καὶ ἀναγκαίως πάντα τὰ Κράτη θέλουσιν ὑποστηρίξει τὴν τοιαύτην εἰσαγωγὴν καὶ εἰς τὴν περίστασιν καθ’ ἣν ἐγίνετο ἡ κατεργασία ἐνταῦθα.

§49Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐξ ὅλων τῶν ἑδωλίων τῆς αἰθούσης ταύτης θὰ ἠκούετο συνηγορία ὑπὲρ μέτρων προστατευτικῶν τῆς μελλούσης ἐγχωρίου βιομηχανίας προκειμένου περὶ τῆς Ναξίας σμύριδος, διότι, ἂν ὑπάρχῃ βιομηχανία ἡ ὁποία δύναται νὰ ὀνομασθῇ καὶ νὰ χαρακτηρισθῇ ἐθνική, αὕτη θὰ εἶναι ἀναμφηρίστως ἡ ἐκμετάλλευσις καὶ κονιοποίησις τῆς Ναξίας σμύριδος, καθόσον ἡ βιομηχανία αὕτη ἀποκλειστικῶς ὁλόκληρον τὴν πρώτην ὕλην αὐτῆς θὰ προσλαμβάνῃ ἔνδοθεν. Ἀνῆλθον ὅμως ἐπὶ τὸ βῆμα, Κύριοι, ἵνα διαφωτίσω τὴν Βουλὴν ἐπί τινων ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος. Ὡμίλησε περὶ ἐγχωρίου βιομηχανίας, περὶ μικρῶν ποσοτήτων, περὶ εὐκολιῶν αἵτινες πρέπει νὰ δοθῶσιν εἰς τοὺς ζητοῦντας τὰς μικρὰς ταύτας ποσότητας λόγῳ τοῦ ὅτι οἱ μικρὰς ποσότητας αἰτοῦντες μεταχειρίζονται αὐτὰς πρὸς ἐγχωρίαν κατεργασίαν. Μέχρι τοῦδε ὅμως οὐδεμία κατεργασία σμύριδος πραγματικῶς ἐγένετο ἐν Ἑλλάδι. Οὐδὲν ἔχομεν προηγούμενον καθ’ ὃ βιομήχανος εἴτε παραγγελιοδόχος εἴτε ἔμπορος ἠγόρασε σμύριδα, ἵνα τὴν ἐκμεταλλευθῇ ἐνταῦθα. Ἡ ἐκμεταλλευθεῖσα ἢ κονιοποιηθεῖσα σμύρις ἐν Ἑλλάδι προήρχετο καὶ προέρχεται μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἀποκλειστικῶς ἐκ τῶν ἀπορριμμάτων τῆς Ναξίας σμύριδος καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει τοιοῦτο προηγούμενον, ἵνα ἀποβλέψωμεν πρὸς τοῦτο.

§50Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς τὸ μέλλον.

§51Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Πρόκειται λοιπὸν περὶ τοῦ μέλλοντος. Ἀλλὰ προβλέποντες περὶ μιᾶς τοιαύτης εἰδικῆς περιπτώσεως τῶν μικροκαταναλωτῶν ὀφείλομεν, κύριοι Βουλευταί, πρωτίστως νὰ μὴ παραγκωνίσωμεν τοὺς μεγάλους καταναλωτάς, τοὺς μεγάλους παραγγελιοδόχους, διότι, ἐὰν ηὐξήθη καὶ προήχθη ἡ κατανάλωσις τῆς Ναξίας σμύριδος, τοῦτο προῆλθεν ἐκ τῆς ἐργασίας τῶν μεγάλων ἐμπόρων ἀποκλειστικῶς. Οἱ παραγγελιοδόχοι οὗτοι ἐνεργοῦντες ἐν Ἑλλάδι δι’ ἀνάγκας βιομηχανιῶν πολυδαπάνων συνετέλεσαν ὥστε νὰ διπλασιασθῇ ἡ κατανάλωσις τῆς Ναξίας σμύριδος, τὴν στιγμὴν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐργοστάσια ἐν Ἀμερικῇ ἰδίως εὑρισκόμενα καὶ ἱδρυθέντα ἐπὶ τῇ βάσει καταναλώσεως τριῶν καὶ τεσσάρων χιλιάδων τόννων καὶ δαπανήσαντα ἥμισυ ἢ καὶ ἓν ἑκατομμύριον διὰ τὴν ἵδρυσιν αὐτῶν, τὴν στιγμήν, λέγω, καθ’ ἣν τὰ ἐργοστάσια ταῦτα δὲν θὰ εὕρωσιν ἐπαρκῆ πρώτην ὕλην, ἵνα τροφοδοτήσωσι τὴν κατανάλωσιν αὐτῶν, τὰ ἐργοστάσια ταῦτα εἶναι ἠναγκασμένα νὰ καταφύγωσιν εἰς ἄλλην σμύριδα ἢ νὰ κάμωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον πράγματι ἀπειλεῖται νὰ συμβῇ. Παρηκολούθησα, Κύριοι, μετὰ μεγίστου ἐνδιαφέροντος τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι τὸ ζήτημα τῆς Ναξίας σμύριδος ἐνδιαφέρει πρωτίστως ἡμᾶς τοὺς Κυκλαδίτας Βουλευτὰς καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἕνεκα τῆς ἀπεργίας παρατηρηθεῖσα ἔλλειψις σμύριδος ἔφερε τὰ σπουδαῖα ταῦτα καὶ μεγάλα ἐργοστάσια τῆς Ἀμερικῆς εἰς τὴν σκέψιν, ἵνα λάβωσιν ἀποφάσεις αἵτινες, ἐὰν πραγματοποιηθῶσιν, ἤθελον ἀποβῆ καταστρεπτικαὶ διὰ τὴν Ναξίαν σμύριδα. Ἔμποροι ἐκ Σύρου μοὶ ἔδειξαν ἐπιστολὰς τριῶν ἐργοστασίων τῆς Ἀμερικῆς, δύναμαι νὰ εἴπω τῶν ἀποκλειστικῶς κατεργαζομένων τὴν Ναξίαν σμύριδα, οἵτινες ἔγραφον ὅτι, ἂν μέχρι τοῦ 1914 δὲν κατορθώσητε ν’ ἀποστέλλητε εἰς ἡμᾶς Ναξίαν σμύριδα, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ὅπως μὴ τὰ μηχανήματά μας παραμένωσιν ἀχρησιμοποίητα, ν’ ἀλλάξωμεν σύστημα μηχανημάτων. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ μηχανήματα τὰ κατεργαζόμενα τὴν Ναξίαν σμύριδα δὲν εἶναι φύσεως τοιαύτης, ὥστε νὰ κατεργασθῶσι καὶ τὴν Ἀσιατικὴν σμύριδα. Ἅπαξ δὲ τὰ ἐργοστάσια ἐκεῖνα θ’ ἀλλάξωσι σύστημα κατεργασίας ὡρισμένης ποιότητος σμύριδος δὲν θὰ ἦτο εὔκολον νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς αὐτὸ καὶ ἡ ζημία θὰ ἦτο μεγάλη. Διὰ τοῦτο, λέγω, βεβαίως ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν μέτρα προστατευτικὰ διὰ τὰς μικρὰς ποσότητας, ἀλλὰ κυρίως ὀφείλομεν νὰ ὑποστηρίξωμεν ἐκείνους οἵτινες κρατοῦσι τὰ ⅘ τῆς Ναξίας σμύριδος, διότι ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῆς καταναλώσεως τῆς σμύριδος βασίζεται ἡ πρόοδος τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἐφ’ ὅσον ἱδρύονται βιομηχανίαι καὶ αἱ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου θ’ αὐξηθῶσι καὶ οἱ σμυριδωρύκται θὰ εὐημερήσωσιν, οὕτω δὲ μόνον θὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ προϊὸν τοῦτο τὸ πολύτιμον διὰ τὰς Κυκλάδας.

§52Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ συστάσεις τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν στρέφονται κυρίως εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθῶσι διὰ τοῦ Β. Διατάγματος. Δύνανται νὰ εἶναι βέβαιοι οἱ κύριοι Βουλευταὶ ὅτι θὰ προσπαθήσωμεν διὰ τοῦ Β. Διατάγματος νὰ συμβιβάσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν τὰ συγκρουόμενα συμφέροντα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§54Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε, μόνον. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν παράκλησιν ἣν ὑπέβαλον εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ὅσον ἀφορᾷ δηλαδὴ τὴν διαλογὴν τῆς σμύριδος. Καθὼς ἐνθυμεῖται ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τῆς τροπολογίας μου ἣν ὑπέβαλον παρεκάλεσα καὶ ἐζήτησα, ὅπως γίνεται ἡ διαλογὴ εἰς τὸν τόπον τῆς ἐξορύξεως, δεύτερον δὲ ὅπως ἅμα τῇ μεταφορᾷ τῆς σμύριδος εἰς τοὺς ὅρμους παραδίδηται ἀμέσως αὕτη, διὰ νὰ μὴ εἶναι ἐκτεθειμένη ἐπὶ μῆνας πρὸς ζημίαν τῶν σμυριδωρυκτῶν.

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὴν πληρωμήν;

§56Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πληρωμὴ βεβαίως γίνεται μόνον κατὰ τὴν φόρτωσιν.

§57Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐτέθη ἐν τῷ νόμῳ ἡ τροπολογία σας, ὄχι διότι δὲν ἐγένετο δεκτή, ἀλλὰ διότι ἐθεωρήθη ζήτημα ἐκτελέσεως τοῦ νόμου. Διὰ τοῦ Β. Διατάγματος, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὅρους τῆς παραλαβῆς τῆς σμύριδος, εἶμαι προθυμότατος νὰ παράσχω πᾶσαν διευκόλυνσιν, ἀλλ’ ἐν τῷ νόμῳ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τεθῇ καὶ νὰ δοθῇ τοῦτο ἀκάμπτως, διότι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι τόση μεγάλη ἡ ποσότης, ὥστε ἡ διαλογὴ νὰ μὴ δύναται νὰ γίνῃ ἐκεῖ. Διὰ τοῦ Β. Διατάγματος θὰ προσπαθήσω νὰ διευκολύνω τὴν παραλαβὴν τῆς σμύριδος χάριν τῶν σμυριδωρυκτῶν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 5). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§59Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Νὰ τεθῇ «ἢ τῶν τμηματαρχῶν».

§60Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι τόσον κατεπεῖγον, ὥστε νὰ μὴ ἀναμείνωμεν δι’ ὀλίγας ἡμέρας τὴν γνωμοδότησιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων καὶ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου.

§61Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Καὶ ὁ τμηματάρχης ἔχει γνώσεις.

§62Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγω τὸ ἐναντίον, ἀλλὰ δὲν βλέπω τὸ ἐπεῖγον ὥστε νὰ μεταβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 7–10). Ὑπάρχουσι προσθῆκαί τινες τοῦ κ. Σ. Παπαβασιλείου· ἐπιμένει νὰ συζητηθῶσιν αὗται ἢ παραιτεῖται;

§64Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Παραιτοῦμαι, καθόσον ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσόντων προαγωγῆς τοῦ προσωπικοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§66Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὸ ἑξῆς ἄτοπον παρατηρῶ, κύριε Ὑπουργέ. Ἀναγνωρίζομεν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου εἰς τοὺς ἀποφοίτους τῆς σχολῆς τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν, ἥτις, ὡς γνωστόν, εἶναι ἡ μόνη τοιαύτη λειτουργοῦσα ἐν Παρισίοις, περισσότερα δικαιώματα τῶν ὅσα δέον ν’ ἀναγνωρίζωμεν εἰς τοὺς διδάκτορας τοῦ ἐδῶ Πανεπιστημίου, διότι κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῆς σχολῆς, διὰ νὰ μαθητεύσῃ τις ἐν τῇ σχολῇ ταύτῃ, οὐδὲν προσὸν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ. Ὁ χρόνος τῆς φοιτήσεως εἶναι τριετὴς κατ’ ἀνώτατον ὅρον, διετὴς καθ’ ἣν περίπτωσιν δύναται νὰ παρουσιάσῃ κεντρικάς τινας γνώσεις εἰς τὸν κλάδον τῆς ἐπιστήμης τὴν ὁποίαν θὰ ἐκλέξῃ καὶ ἓν ἔτος φοιτήσεως, ἂν ὁ σπουδάζων ὑπερβαίνῃ τὸ 23ον ἔτος τῆς ἡλικίας του. Δι’ οἱανδήποτε δὲ ὑπηρεσίαν ἐν τῇ Πολιτείᾳ τῆς Γαλλίας δὲν ἀπαιτεῖ νὰ ἔχῃ τις κατὰ τοὺς νόμους τῆς Γαλλικῆς Ἐπικρατείας ὡς προσὸν δίπλωμα τῆς σχολῆς τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν. Διὰ ν’ ἀποκτήσῃ δικαίωμα εἰσαγωγῆς εἴτε εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἴτε ἀλλαχοῦ, ἔχει ἀνάγκην νὰ εἶναι docteur ἢ licencié, ὅπως λέγεται ἐν Γαλλίᾳ, ὅτε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν εἶναι προσοντικὸν τὸ δίπλωμα τῆς σχολῆς τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν. Οὕτως ἐρχόμεθα ἡμεῖς νὰ παραβλέψωμεν τὰ δικαιώματα καὶ τὰ ἐφόδια τὰ ὁποῖα κτᾶται εἷς σπουδάζων εἰς τὸ ἰδικόν μας Πανεπιστήμιον καὶ νὰ δώσωμεν δικαιώματα εἰς ἐκείνους οἵτινες οὐδὲν ἄλλο προσὸν ἔχουσιν ἢ ὅτι εἰσῆλθον εἰς τὴν σχολὴν τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν· ἐξομοιοῦμεν δ’ αὐτοὺς μὲ τοὺς διδάκτορας ἀλλοδαποῦ Πανεπιστημίου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τροπολογίαν δεκτὴν γενομένην, καθ’ ἣν ἀπηλείφθησαν αἱ λέξεις «ἢ διδάκτορες ἀλλοδαποῦ Πανεπιστημίου»;

§68ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ἀλλ’ ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν καὶ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§70Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν τροπολογίαν, ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δι’ οὐδεμιᾶς τροπολογίας διορθοῦται τὸ ἄτοπον. Ἀνεξαρτήτως ὅμως αὐτοῦ δημιουργεῖται καὶ ἓν ἄλλο ἄτοπον. Ἀφοῦ ἀναγνωρίζονται τόσα δικαιώματα εἰς τοὺς ἀποφοίτους τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν, σχολὴ δὲ Πολιτικῶν ἐπιστημῶν εἶναι μόνον ἡ γνωστὴ ἐν Παρισίοις, ὡς εἶπον, διότι εἰς τὰ ἄλλα Κράτη δὲν ὑπάρχουσιν εἰδικαὶ σχολαί, ἀλλὰ τμήματα ἐν τοῖς Πανεπιστημίοις, ἀφοῦ, λέγω, ἀναγνωρίζομεν ὅτι οἱ λαβόντες δίπλωμα τῆς σχολῆς τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν εἶναι ἱκανοὶ νὰ καταλάβωσι θέσεις τὰς ὁποίας προορίζει τὸ νομοσχέδιον ἄνευ δοκιμασίας, ὅταν κάμωμεν δοκιμασίαν, κρίνομεν ἱκανοὺς νὰ λαμβάνωσι θέσιν τινὰ μόνον τοὺς φοιτήσαντας εἰς ἀλλοδαπὸν Πανεπιστήμιον, οὐχὶ δὲ καὶ τοὺς φοιτήσαντας εἰς τὴν σχολὴν τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν. Διότι, ἀφοῦ ἀναγνωρίζομεν πλεονεκτήματα εἰς τοὺς ἔχοντας δίπλωμα τῆς σχολῆς τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν, τοὺς ὁποίους ἄνευ δοκιμασίας προτιμῶμεν καὶ ἐξομοιοῦμεν τούτους πρὸς τοὺς διπλωματούχους ἀλλοδαποῦ Πανεπιστημίου, εἶναι ἀνακόλουθον διὰ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου νὰ μὴ παρέχωμεν ὡς προσὸν τὴν διετῆ τοὐλάχιστον φοίτησιν εἰς τὴν σχολὴν ταύτην τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν, προκειμένου μετὰ δοκιμασίαν νὰ κρίνωμεν τὸν διοριστέον, ὅτε καὶ μείζων ἀσφάλεια ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ τῆς ἐκλογῆς παρέχεται. Περαίνων τὰς ὀλίγας ταύτας παρατηρήσεις μου συνιστῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς ἀναγνώρισιν πλεονεκτημάτων εἰς τοὺς διπλωματούχους τῆς École libre, διότι περὶ ταύτης πρόκειται, ὅτε οὐδ’ αὐτὴ ἡ Γαλλικὴ Ἐπικράτεια ἐντὸς τῆς ὁποίας λειτουργεῖ ἡ σχολὴ αὕτη ἀναγνωρίζει τοιαῦτα προσόντα.

§71ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος θὰ παρίστατο κατὰ τὴν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ὁπότε μία καὶ μόνη ἐγένετο παρατήρησις ἡ ὁποία ἀποτέλεσμα εἶχε τὴν διαγραφὴν τῆς φράσεως «ἐν ἀλλοδαπῷ Πανεπιστημίῳ», διαγραφὴν ἀποκλείουσαν τὸν κίνδυνον αὐτόν. Οἱ ἄλλοι περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἔχουσι νὰ πάθωσι τίποτε.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Μεσσηνίας κ. Χρ. Δικαίου.

§73ΧΡ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἀποσύρεται. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Χ. Δικαίου. Ἀποσύρεται καὶ αὕτη;

§75ΧΡ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ ζητήσω μίαν ἐξήγησιν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τί ἐννοεῖ ἡ φράσις «ἐφεξῆς δὲ μέχρι τεσσάρων»; Ἐννοεῖ μέχρι τεσσάρων κατ’ ἔτος;

§76ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι φανερόν. Κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου ἐπιτρέπεται ἡ ἀποστολὴ ἐφάπαξ ἕξ, ἐφεξῆς δὲ μέχρι τεσσάρων, ἐννοεῖται κατ’ ἔτος. Ἂς τεθῶσι καὶ αἱ λέξεις «κατ’ ἔτος». (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§77Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον φαίνεται ὅτι ἐτέθη πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ὑπηρεσίας ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε λάβει ἀνάγκην νὰ τοποθετήσῃ προσωρινῶς εἰς θέσιν νομάρχου τμηματάρχην μέχρις οὗ συμπληρωθῇ ἡ κενωθησομένη θέσις. Γνωρίζω ὅτι συνέβη νὰ παρουσιασθῇ τοιαύτη ἀνάγκη. Ἀλλὰ βαθυτέρα ἐξέτασις τοῦ ἄρθρου τούτου δίδει ἀφορμὴν εἰς τὴν ἐπὶ πλέον παρατήρησιν, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου ὁ τμηματάρχης παύει πλέον νὰ εἶναι μόνιμος καὶ ἐξαρτᾶται καθ’ ὁλοκληρίαν ἐκ τῆς θελήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν θέσιν του ὡς τμηματάρχης ἢ νὰ ὑπηρετήσῃ ἐπὶ τρίμηνον προσωρινῶς ὡς νομάρχης. Καί, ἂν μὲν περιωρίζετο εἰς τοῦτο, θὰ ἔθιγε μὲν τὴν μονιμότητα τοῦ τμηματάρχου, ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο σπουδαῖον ἀπέναντι τῆς θεραπείας μιᾶς ἀνάγκης τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν ἡ ὑπηρεσία· θέλω ὅμως νὰ καταστήσω προσεκτικὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς προσβολὴν τῶν νόμων περὶ μονιμότητος καὶ περαιτέρω τοῦ τμηματάρχου. Ἀρκεῖ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὄχι τὸν τμηματάρχην καθ’ ἑαυτόν, ἀλλ’ ἐν τῇ δράσει αὐτῇ καὶ τῇ ἐκτάσει τῆς δικαιοδοσίας του, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐν σχέσει πρὸς τὴν μονιμότητα τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων. Διότι κατὰ τὸν νόμον ͵ΓΨΒʹ καταρτίζεται συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀποφασίζει ἐν γένει περὶ προαγωγῆς, μεταθέσεως κλπ. τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὸ συμβούλιον τοῦτο κατὰ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ ἰδίου νόμου ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν καθηγητὴν τοῦ Διοικητικοῦ δικαίου τοῦ Πανεπιστημίου, δύο ἑτέρους καθηγητὰς τούτου, ἀπὸ ἕνα ἀρεοπαγίτην, ἀπὸ τὸν γενικὸν γραμματέα καὶ δύο τμηματάρχας, τὸν δὲ γενικὸν γραμματέα δύναται ν’ ἀντικαταστήσῃ τμηματάρχης καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς πᾶσαν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἤθελεν ὁ Ὑπουργὸς δι’ οἱονδήποτε λόγον νὰ μετάσχῃ εἰς τὸ συμβούλιον εἷς τμηματάρχης νὰ τὸν μεταθέτῃ εἰς Νομαρχίαν καὶ οὕτω νὰ καταρτίζῃ ἄλλως τὸ συμβούλιον. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω ὅτι ταῦτα λέγων δὲν ἀποβλέπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸν εἰσαγαγόντα τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ νόμοι δὲν γίνονται διὰ τὸν εἰσάγοντα αὐτούς, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν παρατηρηθέντων φαινομένων. Δύναται δὲ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον εἷς Ὑπουργὸς ὄχι μόνον τὸν ἕνα τῶν τμηματαρχῶν τοῦ συμβουλίου νὰ μεταθέτῃ, ἀλλὰ καὶ τὸν ἕτερον καὶ οὕτω κατ’ οὐσιῶδες μέρος νὰ μεταβάλλῃ καὶ συγκροτῇ τοῦτο κατὰ τὴν θέλησίν του καὶ πάντως νὰ ἐνασκῇ πίεσιν ἐπὶ τῶν μελῶν του τμηματαρχῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο μήπως θίξωμεν τὰς ἐγγυήσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας ἠθελήσαμεν νὰ προσδώσωμεν διὰ τοῦ νόμου ͵ΓΨΒʹ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους οὓς ἀφορᾷ καὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ μέρος ἐπηρεάζονται ὡς πρὸς τοὺς κατωτέρους καὶ ἐκ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου, διότι συνεπείᾳ τούτου ἐντὸς μιᾶς πενταετίας ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ συμβουλίου τῆς διοικητικῆς ὑπηρεσίας νὰ εἰσαγάγῃ νέους ὑπαλλήλους ἔξωθεν εἰς ἀνώτερον βαθμόν, χωρὶς νὰ προάγωνται ἐκ τοῦ κλάδου τῶν κατωτέρων καὶ χωρὶς νὰ τηρῆται τοὐλάχιστον ἀναγκαία τις ἀναλογία, ὥστε νὰ εἰσάγωνται καὶ ἔξωθεν εἰς ἀνώτερον βαθμὸν καθ’ ἕν μέτρον καὶ νὰ προάγωνται καὶ ἐκ τῶν εἰσελθόντων κατὰ πρῶτον ὡς ἀκολούθων, ἵνα ἔχωσι καὶ οὗτοι τὴν ἐλπίδα τῆς προαγωγῆς. Οὕτω διὰ τοῦ ἑνὸς ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου θέτομεν ὑπὸ κίνδυνον τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας τοῖς ἐδώσαμεν διὰ τοῦ νόμου ͵ΓΨΒʹ, ἀφ’ ἑτέρου διὰ τοῦ ἄλλου ἐπηρεάζομεν τὰς πρὸς προαγωγὴν ἐλπίδας τὰς ὁποίας ἀπέκτησαν διὰ τοῦ ἰδίου νόμου, καθόσον, ὡς εἴρηται, διὰ τοῦ νέου τρόπου εἰσαγωγῆς τῶν ἀνωτέρων καὶ μάλιστα ἀπολύτου, χωρὶς νὰ περιορίζηται εἰς ἕνα ὡρισμένον ἀριθμόν, δὲν ἀφήνεται καὶ εἰς ἐκείνους ἐλεύθερον τὸ στάδιον. Διὰ τοῦτο εἶπον καὶ εἰς ἄλλην ἀγόρευσίν μου ὅτι τὸ νομοσχέδιον καὶ μετὰ τὴν μεταβολὴν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἦτο ἐκ τῶν ἐπειγόντων καὶ πρὸς συζήτησιν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὡς εἰς πολλὰ ζητήματα παρέχον ἀφορμήν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ προσοχὴν τοὐλάχιστον εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νῦν νομοσχεδίου καὶ 5 τοῦ παλαιοῦ τὸ ὑπὸ συζήτησιν καὶ ἐπιφέρῃ τὴν ἀναγκαίαν τροποποίησιν συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας κατὰ τοῦτο παρατηρήσεις μου.

§78ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὅλη ἡ ἀπορία καὶ ὁ φόβος τοῦ κ. Βουλευτοῦ δύναται νὰ ἐκλίπῃ διὰ μιᾶς προσθήκης εἰς τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ἣν ὁ τμηματάρχης ὁ ἀποσπώμενος προσωρινῶς εἰς ὑπηρεσίαν νομάρχου νὰ μὴ δύναται νὰ εἶναι ἐκ τῶν ἀποτελούντων κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο μέλος τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Ταυτοχρόνως δὲ νὰ μὴ ἐπιτρέπηται ἀπόσπασις περισσοτέρων τοῦ ἑνὸς τμηματαρχῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ νομάρχου.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 4, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 5). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Χ. Δικαίου.

§80Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 5 τάσσονται δύο προϋποθέσεις· ἡ μία ἀφορᾷ ἐπιτυχίαν ἐν τῷ διαγωνισμῷ καὶ ἡ δευτέρα ἀπόφασιν τοῦ συμβουλίου τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου ͵ΓΨΒʹ. Κατὰ τὸν νόμον τοῦτον δέον νὰ θεωρηθῇ ἡ διετία ὡς χρόνος ὑπηρεσίας εἰς τὸν βαθμὸν γραμματέως βʹ τάξεως. Ἡ πρώτη προϋπόθεσις εἶναι ὑπεραρκετή, διότι, ἐὰν οἱ ἀκόλουθοι ἐπιτύχωσιν εἰς τὸν διαγωνισμόν, δὲν ἐννοῶ διατί ν’ ἀπαιτήσωμεν καὶ ἄλλην προϋπόθεσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ μιᾶς αὐθαιρέτου κρίσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Νομίζω ὅτι ἡ τελευταία περικοπὴ ἡ ἀναγομένη εἰς τὴν βʹ προϋπόθεσιν εἶναι ἀπαλειπτέα.

§81ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διατί νὰ μὴ ἔχωμεν καὶ μίαν περισσοτέραν ἐγγύησιν;

§82Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Θὰ κριθῶσιν ἐν διαγωνισμῷ. Εἶναι πιθανὸν ἓν συμβούλιον νὰ κάμῃ σκανδαλώδεις διακρίσεις μεταξὺ πλειόνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιτύχωσιν εἰς αὐτὸν τὸν διαγωνισμόν. Νομίζω ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ κρίσις τοῦ Συμβουλίου.

§83ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Στέργω ν’ ἀπαλειφθῇ, κύριε Πρόεδρε· δηλ. ἀπὸ τῆς φράσεως «καὶ ἤθελεν ἀποφαίνεσθαι περὶ τούτου ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου ͵ΓΨΒʹ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπή».

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Δικαίου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροπολογήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5 ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7). Προτείνεται ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ προστεθῇ καὶ ἄρθρον 8 ἔχον ὡς ἑξῆς: «Πᾶσαι αἱ πρὸς τὰς ὑφισταμένας Ἀρχὰς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν διαταγαὶ ὑπογράφονται παρ’ αὐτοῦ μόνον ἐν πρωτοτύπῳ προσυπογραφομένῳ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου τμηματάρχου, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τοιοῦτος, καὶ τηρουμένῳ ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ Ὑπουργείου, ἀποστέλλονται δ’ ἐν ἀντιγράφῳ πρὸς τὰς ἀρχὰς ταύτας πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπὸ τοῦ τμήματος τῆς διεκπεραιώσεως ὑπ’ εὐθύνην τοῦ προϊσταμένου αὐτοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν προστεθεισῶν πολλῶν τροπολογιῶν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§85Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι βεβαίως ἵνα ψηφισθῶσι κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην ἢ νὰ συζητηθῶσι κἄν, ἀλλ’ ἵνα παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς μελέτην, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν δύο σχέδια νόμων. Τὸ πρῶτον προνοεῖ περὶ ἱδρύσεως ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων, περὶ διαιτητικῆς λύσεως τῶν διαφορῶν μεταξὺ ἐμπόρων ὑπὸ τῶν ἐπιμελητηρίων καὶ περὶ τηρήσεως πρωτοκόλλου τῶν ἐπωνυμιῶν ὑπὸ τῶν ἐπιμελητηρίων. Τὸ δεύτερον, συμπληρωματικὸν τοῦ πρώτου, προνοεῖ περὶ τῆς καταπολεμήσεως τοῦ ἀθεμίτου ἀνταγωνισμοῦ. Βραχεῖαν μόνον εἰσήγησιν θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ κάμω, διότι προσεπάθησα τόσον εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν καθ’ ἕκαστον ἄρθρων, ὅσον καὶ εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, νὰ δώσω πλήρη καὶ σαφῆ τὴν διάνοιαν καὶ τὸν σκοπὸν τῶν νομοσχεδίων καὶ τῆς ἐκτάσεως τὴν ὁποίαν ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῶν πρόκειται νὰ λάβῃ. Ὁποῖός τις εἶναι ὁ σκοπὸς τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων εἶναι γνωστόν. Ἡ προστασία καὶ ἡ προαγωγὴ τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν συμφερόντων. Εἶναι δ’ ἐπίσης γνωστὸν ὅτι ἔκτοτε ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν, ἴσως ἀπὸ αἰῶνος καὶ πλέον, ἔλαβον ἤδη αἱ Πολιτεῖαι μέριμναν διὰ τὴν ἵδρυσιν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων. Τὴν μέριμναν ταύτην δὲν παρέλιπε καὶ τὸ ἡμέτερον Κράτος νὰ λάβῃ καὶ διὰ Διατάγματος τῆς 22 Μαΐου 1836, ἅμα τῇ πρώτῃ ὀργανώσει τοῦ Κράτους, ὡρίσθη ὅτι ἱδρύονται ἀνὰ τὸ Κράτος ἐμπορικὰ καὶ βιομηχανικὰ ἐπιμελητήρια καὶ ἐμπορικαὶ ἑταιρεῖαι, ὅπως ἐκλήθησαν τότε αἱ ἑνώσεις τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων. Τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἠκολούθησε τὸ Β. Διάταγμα ἐκεῖνο, τὸ ἔχον μὲν ἰσχὺν νόμου, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐφαρμοσθέν, εἶναι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἦτο σύμφωνον μὲ τὸ πνεῦμα τῆς καθόλου ἐποχῆς ἐκείνης. Ὅτε οἱ πολῖται δὲν μετεῖχον τῆς διοικήσεως τῶν κοινῶν, ἦτο πολὺ φυσικὸν καὶ τὰ μέλη ὁμάδων ἐπαγγελματικῶν νὰ μὴ μετέχωσι τῆς διοικήσεως αὐτῶν, νὰ μὴ δύνανται νὰ ἔχωσι γνώμην ἐπὶ τῆς τύχης τῶν συμφερόντων τῶν ὁμάδων ἐκείνων. Διὰ τοῦτο τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια συνιστῶντο τότε, διοριζομένων ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μελῶν, τὰ ὁποῖα θ’ ἀπήρτιζον τὰ ἐπιμελητήρια καὶ τὰ ὁποῖα ἔμελλον νὰ διαφωτίζωσιν ἑκάστοτε τὰς Κυβερνήσεις περὶ τῶν ληπτέων μέτρων πρὸς προάσπισιν τῶν ἐμπορικῶν συμφερόντων. Πρόσωπα ὅμως κατὰ τοιοῦτον τρόπον διοριζόμενα δὲν ἦτο δυνατὸν οὔτε πάντοτε νὰ ὦσιν ἐκ τοῦ κύκλου ἐκείνων τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα ἀμέσως ἐθίγοντο οὔτε πάντοτε νὰ ἔχωσι τὴν ἐπάρκειαν καὶ τὴν δύναμιν, ὥστε αἱ γνῶμαι τὰς ὁποίας ἤθελον παρέχει νὰ εἶναι γνῶμαι αἱ πράγματι συντείνουσαι εἰς τὴν πρόοδον τοῦ ἐμπορίου. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὡς ἐν τῇ καθόλου Πολιτείᾳ οὕτω καὶ ἐν τῇ συστάσει τῶν ἐπιμελητηρίων τὸ πνεῦμα μετεβλήθη. Ὅπως οἱ πολῖται μετέχουσι τῆς διοικήσεως τῶν κοινῶν δι’ ἀντιπροσώπων αὑτῶν, οὕτω καὶ αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὁμάδες μετέχουσι τῆς διοικήσεως τῶν ἐπιμελητηρίων διὰ προσώπων ὑπ’ αὐτῶν ἐκλεγομένων. Ἡ κίνησις ἡ ὁποία ἐχαρακτήρισε τὸν ἀπελθόντα αἰῶνα, ἡ κίνησις τῶν ὁμάδων, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ τὴν ἐπίδρασιν αὑτῆς καὶ ἐπὶ τῆς συστάσεως τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων. Τοιουτοτρόπως τὰ συστήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σήμερον ἀκολουθοῦνται εἰς ἃ Κράτη ὑπελείποντο περὶ τὴν σύστασιν τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων ἢ μετερρύθμισαν τὰς παλαιὰς αὑτῶν διατάξεις — διότι πολλὰ εἶχον παλαιὰς διατάξεις περὶ ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων —, εἰς τὰ Κράτη, λέγω, τοῦτο ἐγένετο, ἠκολουθήθη τὸ σύστημα τῆς οὐχὶ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως κατονομασίας τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα θ’ ἀποτελῶσι μέλη τῶν ἐπιμελητηρίων, ἀλλὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς διοικούσης ὁμάδος τῆς ἀντιπροσωπείας τῶν ἐπιμελητηρίων, ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους τοὺς ἐκπροσωποῦντας τὰ ἐμπορικὰ καὶ βιομηχανικὰ συμφέροντα τὰ συγκεντρούμενα ἐν τῇ περιφερείᾳ. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ ταύτῃ ἐξελίξει διάφοροι ἦσαν αἱ ἀντιλήψεις. Ὑπῆρξεν ἡ ἀντίληψις κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ μὴ συλλογικὸν σύστημα ἦτο τὸ προτιμότερον ἐν τῇ συστάσει τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων. Ὑπῆρξε δ’ ἄλλη ἀντίληψις κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ συλλογικὸν σύστημα θὰ ἦτο προτιμότερον, τὸ σύστημα δηλ. κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπεν ἐφ’ ἑκάστου ζητήματος σχετικῶς οὐσιώδους ν’ ἀποφαίνηται αὐτὸς οὗτος ὁ σύλλογος τῶν μελῶν, τῶν ἐκλογέων τῶν ἐχόντων συμφέροντα ἐμπορικὰ καὶ βιομηχανικά, καὶ οὐχὶ τὸ διοικητικὸν συμβούλιον, ὡς θὰ συνέβαινε κατὰ τὸ μὴ συλλογικὸν σύστημα. Τὸ συλλογικὸν σύστημα δυνάμεθα νὰ ἴδωμεν πρυτανεῦσαν ἐν τῷ νόμῳ περὶ δικηγορικῶν συλλόγων παρ’ ἡμῖν. Ὑπῆρξεν ὅμως καὶ μέση τις ὁδός, ἵνα οὐχὶ ἐν τοῖς πλείστοις, ἀλλ’ ἐν οὐσιωδεστάτοις ἐκ τῶν ζητημάτων, καλῆται ὁ σύλλογος ν’ ἀποφήνηται γνώμην, ὡς π.χ. ὅταν πρόκειται νὰ ἐγκρίνῃ τὸν προϋπολογισμὸν ἢ νὰ ἐγκρίνῃ τὸν ἀπολογισμὸν τῶν ἐπιμελητηρίων. Ἐνομίσαμεν τό γε νῦν ἔχον ὅτι δι’ ἡμᾶς τὸ σύστημα τὸ τελευταῖον εἶναι τὸ προτιμότερον. Εἶναι ὅλως διόλου διάφορος ὁ προορισμός, ἀλλὰ καὶ ἡ σύνθεσις τῶν δικηγορικῶν συλλόγων, ὥστε νὰ μὴ δύναταί τις ἐκεῖθεν ν’ ἀντλήσῃ ἐπιχειρήματα. Ἐκεῖ πρόκειται περὶ ὁμάδος ἐν τῇ ὁποίᾳ μετέχουσιν οἱ ἀσκοῦντες τὸ αὐτὸ ἐπάγγελμα, οἱ ἔχοντες τὰ αὐτὰ συμφέροντα, τὰς αὐτὰς βλέψεις. Προκειμένου περὶ ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν σύνθεσιν ὁμοίαν· δὲν πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐπιστημονικοῦ συλλόγου· πρόκειται περὶ κύκλου, εἰς ὃν θὰ συμμετάσχωσι πλείονα τοῦ ἑνὸς ἐπαγγέλματα, θὰ ἦτο δὲ πολὺ δύσκολον, ἂν ἠθέλομεν ἡ ὁλότης τῶν ἐκλογέων, ἂς εἴπωμεν οὕτω, ν’ ἀποφήνηται γνώμην ἐφ’ ἁπάντων τῶν ζητημάτων ἀνεπηρέαστον. Θὰ ἦτο πολὺ τολμηρόν, ἂν περὶ τὴν ἵδρυσιν τῶν διαφόρων ἐπιμελητηρίων ἠθέλομεν νὰ εἰσαγάγωμεν ἀπὸ τοῦδε οἱονεὶ τὸ δημοψήφισμα τῶν διαφόρων ἐπαγγελματιῶν ἐκλογέων ἐφ’ ἑκάστου ζητήματος. Διὰ τοῦτο προυτιμήσαμεν νὰ μὴ ἀπομακρυνθῶμεν τῆς ἀντιλήψεως τὴν ὁποίαν καὶ ἔθνη περισσότερον ἴσως ἡμῶν προηγμένα ἔχουσιν ἀσπασθῆ. Ὁ τελευταῖος νόμος περὶ ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων εἶναι τῆς Ἰταλίας χρονολογούμενος μόλις πρὸ διετίας καὶ ὅμως ὁ νόμος οὗτος δὲν ἠθέλησε νὰ καινοτομήσῃ ῥιζοσπαστικῶς καὶ ν’ ἀπομακρυνθῇ τοῦ συστήματος τούτου. Σὺν τῷ χρόνῳ, σὺν τῇ προόδῳ δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄλλο τὸ ἐλευθεριώτερον σύστημα, ἀλλὰ πρὸς τὸ παρὸν ἐθεωρήσαμεν ὅτι δὲν ἦτο πρέπον ν’ ἀπομακρυνθῶμεν τοῦ πρώτου. Καὶ ὡς πρὸς τὰ προσόντα τῶν ἐκλογέων καὶ ὡς πρὸς τὰ προσόντα τῶν ἐκλεξίμων ἦτο ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ τεθῶσιν ὅριά τινα τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἡ Κυβέρνησις σκοπεῖ ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, περὶ ἱδρύσεως ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων, παρακολουθήσῃ ὅσον ἔνεστι ταχύτερον ἄλλο νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων, ὡς τῶν ἀντιπροσώπων οἱ ὁποῖοι θὰ μεριμνῶσι καὶ θὰ προστατεύωσι τὰ βιομηχανικὰ συμφέροντα ἐν ὡρισμένῃ περιφερείᾳ. Ποῖαι αἱ καθ’ ἑκάστην μέριμναι τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς πλείστους ἐξ ὑμῶν. Προσεπαθήσαμεν, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς συνθήκας τῆς καθ’ ἡμᾶς ζωῆς, ἀλλὰ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν καὶ ὅσα ἐμελετήθησαν καὶ ὅσα ἐνομοθετήθησαν εἰς Κράτη ἐπίσης ἢ μεῖζον ἡμῶν προηγμένα —καὶ εἰς αὐτὰ τὰ Βαλκανικὰ Κράτη ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ὑπάρχουσιν ἐμπορικὰ καὶ βιομηχανικὰ ἐπιμελητήρια σπουδαίως λειτουργοῦντα—, προσεπαθήσαμεν, λέγω, νὰ καταστήσωμεν ὅσον ἔνεστιν εὐρυτέραν τὴν δρᾶσιν τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιμελητηρίων, πλουτίζοντες αὐτὰ διὰ τῶν πόρων, οἵτινες καὶ ἀλλαχοῦ εἴθισται νὰ χρησιμεύωσιν ὡς μέσα συντηρήσεως καὶ προαγωγῆς αὐτῶν. Ἁπλῆ μνεία τοῦ σκοποῦ τῶν ἐπιμελητηρίων θ’ ἀπήτει μακρὸν χρόνον, ἀλλ’ ἐν τῷ ἄρθρῳ 25 τοῦ ὑπὸ τὴν μελέτην καὶ τὴν ψῆφον ὑμῶν νομοσχεδίου θέλετε ἰδεῖ ὅτι τὰ καθήκοντα αὐτῶν εἶναι πολλαπλᾶ. Ἐκτὸς τῆς μελέτης παντὸς ζητήματος συνεχομένου μὲ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν, ἐκτὸς τῆς τηρήσεως στατιστικῆς ἥτις καὶ εἰς τὰ ξένα ἐπιμελητήρια εἰδικῶς δι’ ἑκάστην περιφέρειαν τηρεῖται, χρησιμωτάτη ὅπως προαγάγῃ τὰ συμφέροντα τῆς περιφερείας ἐν τῇ ὁποίᾳ θὰ ἑδρεύῃ τὸ ἐπιμελητήριον, ἐκτὸς τῶν γνωμοδοτήσεων ἐπὶ νομοσχεδίων καὶ Β. Διαταγμάτων σχετιζομένων πρὸς τὸ ἐμπόριον καὶ πρὸς ἄλλα ἔργα εἴτε δημόσια εἴτε κοινοτικά, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἔχωσιν ἐπίδρασιν ἐπὶ τὴν συγκοινωνίαν, ὡς τὰ δρομολόγια καὶ τὰ ναυτολόγια καὶ τὰ τῶν ἐμπορικῶν συμβάσεων, ἐκτός, λέγω, ὅλων τούτων τὰ ἐμπορικὰ ἐπιμελητήρια θὰ δύνανται καὶ τὴν ἐπαγγελματικὴν ἐκπαίδευσιν νὰ προαγάγωσιν ἢ καὶ ν’ ἀναλάβωσιν αὐτὰ ταῦτα αὐτήν, καὶ περιοδεύοντας ὑπαλλήλους πρὸς προστασίαν τῶν ἐμπορικῶν συμφερόντων νὰ διατηρῶσιν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, καὶ ἐμπορικὰ καὶ βιομηχανικὰ Μουσεῖα νὰ ἔχωσι παρ’ ἑαυτοῖς, καὶ εἰς τὸ κέντρον νὰ συνεισφέρωσι πρὸς ἵδρυσιν τοιούτων Μουσείων. Εἴθισται ἀλλαχοῦ νὰ ἐκφράζωσι διὰ τῆς λέξεως ταύτης κέντρον χρησιμεῦον διὰ τὴν τεχνικὴν καὶ ἐν γένει οἰκονομικὴν προαγωγὴν τῶν καθόλου ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν συμφερόντων τοῦ τόπου. Οἱ πόροι τῶν ἐπιμελητηρίων κανονίζονται διὰ τοῦ ἄρθρου 30. Εἶναι, ὡς καὶ ὁ νόμος περὶ δικηγορικῶν Συλλόγων ἐδέχθη, εἰσφορά τις πρόσθετος παρ’ ἐκείνων, οἵτινες θὰ ἴδωσι τὰ συμφέροντα αὑτῶν προστατευόμενα διὰ τῆς ἱδρύσεως τῶν ἐπιμελητηρίων. Εἶναι πρὸς τούτοις καὶ δικαίωμα εἰσπράξεως ἐκ πιστοποιήσεων περὶ ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα ὡς καὶ ἀλλαχοῦ ἐν γένει ἐπικρατοῦσιν. Εἶναι καὶ ἄλλοι τινὲς πόροι, ἀλλὰ θέλουσιν εἶναι ἐπαρκεῖς οἱ πόροι οὗτοι, ὥστε τὰ ἐπιμελητήρια νὰ προαγάγωσιν ἑαυτά. Κεφάλαιον ἰδιαίτερον τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν νομοσχεδίου προνοεῖ περὶ τῆς διὰ διαιτησίας λύσεως τῶν ἐμπορικῶν διαφορῶν. Μόνον ὅσοι Κύριοι δὲν συνέπεσον προστατεύοντες καὶ ὑπερασπίζοντες συμφέροντα ἰδίᾳ ξένων εὑρισκομένων ἐν διαφοραῖς πρὸς ἡμεδαποὺς ἐμπόρους, μόνον, λέγω, ὅσοι δὲν συνέπεσε νὰ τύχωσι προστάται τοιούτων συμφερόντων δὲν ᾐσθάνθησαν τὴν δυσφορίαν καὶ στενοχωρίαν τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθη ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ ἐνώπιον ὑμῶν, ὁσάκις οἱ ξένοι οὗτοι, πρὸς ἐπίλυσιν τῶν διαφορῶν των, ἐζήτησαν τὴν διαιτησίαν τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου, τὸ ὁποῖον ἐνόμιζον ὅτι ὑφίσταται εἰς τὸν τόπον τῆς διαφορᾶς. Δὲν ἠξεύρει τις τί ν’ ἀπαντήσῃ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ εὐκόλως ἄνθρωπος, ὅστις ν’ ἀποφεύγῃ κατ’ ἀρχὴν τὴν διαιτησίαν. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ προνοήσωμεν περὶ τῆς συντόμου καὶ τῆς συμφώνου πρὸς τὴν ἐμπορικὴν ἀντίληψιν ἐπιλύσεως τῶν ἐμπορικῶν διαφορῶν διὰ μελῶν ἐκ τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου προερχομένων. Τὰ ἄρθρα 41 καὶ ἑπόμενα κανονίζουσι τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς ἐπιλύσεως τῶν ἐμπορικῶν διαφορῶν διὰ διαιτησίας, οὐχὶ βεβαίως ἀναγκαστικῆς, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ στερήσῃ τινὰ τοῦ δικαιώματος τῆς προσφυγῆς εἰς τὰ δικαστήρια, ἀλλὰ διαιτησίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἑκουσίως ἤθελον ὑπαγάγει ἑαυτοὺς οἱ διαφερόμενοι εἴτε ἐκ τῶν ὑστέρων εἴτε καὶ ἐκ τῶν προτέρων διά τινος λ. χ. ἐπιστολῆς, ἢ ἐν ταῖς ἐγκυκλίοις τοῦ ἐμπορικοῦ καταστήματος ἀναγράφοντες τὴν ῥήτραν ὅτι δέχονται τὴν ἐμπορικὴν διαιτησίαν. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι πᾶς δισταγμὸς ἐξέλιπεν ἐν ἐμοί, ὅτε ἔμαθον ὅτι, χωρὶς τὸ πρᾶγμα νὰ εἶναι κεκανονισμένον διὰ νόμου, ἤδη τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον Πειραιῶς ἔχει εἰσαγάγει τοιαύτας διατάξεις, καὶ δὲν ἠγέρθησαν παράπονα ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον ἑαυτοὺς εἰς τὴν ἐμπορικὴν διαιτησίαν. Προσθέτως ἔπρεπε νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ προστασίας τῆς ἐμπορικῆς ἐπωνυμίας καὶ τοῦ τίτλου τῶν ἐμπορικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἀφορμὴν ἔλαβον καὶ περὶ τούτου ἐκ τοῦ τελευταίως ψηφισθέντος Ἰταλικοῦ νόμου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐδόθη ἄδεια εἰς τὰ ἐπιμελητήρια, ὅπως τηρῶσι πρωτόκολλον, ἐν τῷ ὁποίῳ ν’ ἀναγράφωνται ἐμπορικαὶ ἐπωνυμίαι καὶ ἐπιχειρήσεις. Ἐνόμισα ὅτι δύναταί τις νὰ εἰσαγάγῃ προσωρινῶς, μέχρι δηλαδὴ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν σχετικῶν ὁριστικῶν διατάξεων ἐν τῷ σχεδιαζομένῳ Ἐμπορικῷ Κώδικι, τὴν διάταξιν ταύτην περὶ προστασίας τῆς ἐμπορικῆς ἐπωνυμίας, διότι ἦτο ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ μία κύρωσις τῆς διατάξεως περὶ τῆς τηρήσεως πρωτοκόλλου ἐμπορικῶν ἐπωνυμιῶν ἐν τοῖς ἐπιμελητηρίοις. Ὡς συμπλήρωμα τοῦ νομοσχεδίου τούτου λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς ὑμᾶς νομοσχέδιον περὶ καταπολεμήσεως τοῦ ἀθεμίτου ἀνταγωνισμοῦ. Ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἡ ἐμπορία ἀπέβη ἐλευθέρα εἰς πάντας, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἡ Πολιτεία οὐδέποτε ἠθέλησε νὰ παρουσιάσῃ προσκόμματα, ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, εἰς πάντα θέλοντα νὰ ἐπιδοθῇ εἰς οἱονδήποτε κλάδον ἐμπορίου, ἦτο φυσικὸν ἡ ἅμιλλα νὰ προκαλέσῃ ἕκαστον, νὰ ἐρεθίσῃ ἕκαστον εἰς τὸ νὰ μετέλθῃ ὅσῳ τὸ δυνατὸν ἀποτελεσματικωτέρας καὶ ἀσφαλεστέρας μεθόδους πρὸς προαγωγὴν τῶν ἐμπορικῶν του συμφερόντων. Ἀλλὰ δὲν ἀκολουθοῦσι πάντες ἐν τούτῳ τὴν μέθοδον τὴν ὁποίαν καὶ τὰ χρηστὰ ἤθη ὑπαγορεύουσιν. Οὐχὶ σπανίως θέτουσιν εἰς ἐνέργειαν μεθόδους ἐξευρισκομένας ὑπὸ τῆς ἀτομιστικῆς κερδοσκοπικῆς εὐφυΐας, διὰ τῶν ὁποίων προσπαθοῦσι νὰ δυσφημισθῇ ὁ ἀντίπαλος καὶ τὰ ἐμπορεύματα αὐτοῦ, διὰ νὰ καταπέσῃ μὲν αὐτός, νὰ ὑψωθῇ δὲ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς ὁ τοιουτοτρόπως δυσφημῶν. Καὶ εἶναι μὲν οἰκονομικῶς βεβαίως ὀλέθρια τ’ ἀποτελέσματα τὰ ἐντεῦθεν προερχόμενα, διότι διὰ τῆς δυσφημήσεως τῶν ξένων ἐμπορευμάτων καὶ διὰ τῆς ψευδοῦς παραστάσεως τῶν ἰδίων ὡς καλλιτέρων ἐξαπατᾷ τις τὸ κοινὸν καὶ ἀγοράζει πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι μικροτέρας ἀξίας, εἰς μεγαλειτέραν τιμήν, ἀλλὰ τὸ κοινωνικὸν κακὸν εἶναι μεῖζον, διότι ἡ νόσος μεταδίδεται, ἐπινέμεται τὸν ὅλον ἐμπορικὸν ὀργανισμόν, καὶ τὸ τίμιον ἐμπόριον ἐξαναγκάζεται, διὰ νὰ μὴ ἡττηθῇ εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ὑπάρξεως, νὰ μετέρχηται τὰ ἴδια μέσα, τὰ ἀνήθικα, διὰ νὰ ζήσῃ. Πανταχοῦ ἔλαβον ἤδη μέριμναν περὶ καταστολῆς τῶν τοιούτων ἀνηθίκων ἀνταγωνισμῶν. Ἀπὸ αἰῶνος περίπου ἡ Γαλλικὴ νομολογία ἄνευ εἰδικῆς διατάξεως νόμου διὰ τῆς νομολογίας προσεπάθησε νὰ φέρῃ κολασμὸν εἰς τὰς τοιαύτας ὑπερβασίας τοῦ ἐντίμου ἀνταγωνισμοῦ, καὶ εἰς ἄλλα Κράτη, ὡς ἐν Βελγίῳ καὶ Ἰταλίᾳ, ὁμοία ὑπῆρξεν ἡ νομολογία. Ἀλλ’ ἀνεπτύχθη πλέον κοινὴ συνείδησις, ὅτι ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ λάβῃ εἰδικὰ μέτρα δι’ εἰδικοῦ νομοθετήματος διὰ τὴν πρόληψιν καὶ καταπολέμησιν τοῦ τοιούτου ἀνταγωνισμοῦ. Ἐνόμισα λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ προκαλέσω τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἀποτελοῦσι μικρὰν ἀπαρχὴν σειρᾶς νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἐλπίζω ὅτι θέλω ὑποβάλει ἐνώπιον ὑμῶν, διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, λήγοντος μετ’ οὐ πολὺ τοῦ πολέμου, δὲν παύει ὁ πόλεμος ὁ ἐμπορικός. Ὁ ἀγὼν μεταξὺ τῶν ἐθνῶν εἶναι, ὡς γνωρίζετε, ἀγὼν ἐπικρατήσεως ἐμπορικῆς, καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦτον ὀφείλομεν νὰ παρασκευασθῶμεν καὶ ἡμεῖς, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ κρατυνθῶμεν καὶ ἐπικρατήσωμεν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§87Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀναφέρει τὸ ἄρθρον περὶ μαθημάτων Πολιτικῶν ἐπιστημῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Ἀλλ’ ἐπὶ πόσον χρόνον; Δύο ἡμερῶν; Προτείνω διετίαν.

§88ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα· διετίαν.

§89Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. συνάδελφος ἡ ἑξῆς: «Εἴτε διδακτόρων τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου, ἀλλὰ διακουσάντων μαθήματα Πολιτικῶν ἐπιστημῶν ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον ἑξάμηνα ἢ ἀσκηθέντων πρακτικῶς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐν οἰκονομικαῖς δημοσίαις ὑπηρεσίαις ἢ ἐν οἰκονομικοῖς φροντιστηρίοις».

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ψηφισθῇ ὅπως ἔχει μὲ τὴν προσθήκην τῆς διετίας.

§91Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἐκ παραδρομῆς παρελείφθη «καὶ φυσικῶν ἐπιστημῶν».

§92Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὄχι.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§94ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τελειώνει εἰς τὸ τρίτον ἐδάφιον.

§95Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία;

§96Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἔγινε νέον ἄρθρον.

§97Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ νέον ἄρθρον. Ἀρκεῖ νὰ παραλειφθῶσιν οἱ ἀριθμοὶ 4 καὶ 5.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτό, ἕως τὸ τρίτον ἐδάφιον εἴπομεν.

§99Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὄχι. Θὰ ψηφισθῇ ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, τὰ δὲ ἐδάφια 4 καὶ 5 θὰ ἠδύναντο νὰ ψηφισθῶσιν ὡς ἴδιον ἄρθρον, διότι εἶναι ἐκ παραδρομῆς τεθειμένα.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν), Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§101Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριοι Βουλευταί, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔλεγεν ὅτι δύο εἶναι αἱ ἐν αὐτῷ οἰκονομίαι, ἀφ’ ἑνὸς ἡ προσθήκη ὑπαλλήλων, λόγῳ τῆς προσθήκης τῶν νέων χωρῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ βελτίωσις καὶ ἡ μόρφωσις τῶν ὑπαλλήλων τούτων διὰ τῆς εἰς Εὐρώπην ἀποστολῆς αὐτῶν, διὰ τοῦ ἄρθρου 3 παρεισάγεται λεληθότως καὶ τρίτη τις οἰκονομία, ἡ τῆς ἐκκαθαρίσεως.

§102Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ποῦ εἴδετε τὴν ἐκκαθάρισιν; Ἀποκρούω διαρρήδην τοιαύτην ἔννοιαν.

§103Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ἐπέρχεται ἡ ἐκκαθάρισις διὰ τῆς καταργήσεως τῆς ἀρχαιότητος καὶ τῆς ἐξισώσεως τῶν ἐχόντων συμπληρώσει τὸν χρόνον τῆς προαγωγῆς μόνον πρὸς τοὺς ἔχοντας τὸ ἥμισυ τούτου καὶ ἡ κατὰ συνέπειαν πάντων τούτων ἐπερχομένη προαγωγὴ κατ’ ἐκλογήν.

§104Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Καθιστῶ γνωστὸν ὅτι ὁ ἤδη ὑπάρχων νόμος δὲν θέτει τὴν ἀρχαιότητα ὡς βάσιν προαγωγῆς. Ἑπομένως δὲν παρέχω τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον κόπτω ἕνα φραγμόν, ὁ ὁποῖος κρίνω ὅτι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀποκοπῇ ἕνεκεν εἰδικῶν περιστάσεων, καὶ αὐξάνω τὸν κύκλον τῶν προσώπων, ἐξ ὧν θὰ εἶναι δυναταὶ αἱ προαγωγαί. Δὲν ἀποκλείονται οἱ ἄλλοι ὅμως.

§105Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐπεκτείνεται ἡ ἀνάθεσις τοῦ δικαιώματος τούτου τῆς κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς εἰς σῶμα ἀνεύθυνον οἷον εἶναι τὸ σῶμα τοῦ κεντρικοῦ συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ἄντικρυς ἀντικείμενον καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας καὶ πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ὑπαλλήλων. Οὔτε ἄλλως τε δύναται νὰ δικαιολογηθῇ ἡ τοιαύτη ἀνάθεσις εἰς τοιοῦτον ἀνεύθυνον σῶμα ἐκ τῆς μέχρι σήμερον λειτουργίας τοῦ οἰκονομικοῦ τούτου συμβουλίου, διότι τόσον αἱ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξενεχθεῖσαι ἀλλεπάλληλοι κατηγορίαι ὄχι μόνον κατ’ αὐτοῦ ἀλλὰ καὶ κατὰ πάντων τῶν συμβουλίων τῆς κεντρικῆς διοικήσεως ὅσον καὶ αἱ ἐξ ἄλλων μερῶν ἀκουόμεναι διαμαρτυρίαι ἀποδεικνύουσιν οὐδὲν ἄλλο βεβαίως ἢ ὅτι διῃρέσατε εἰς δύο, εἰς προστατευομένους καὶ μή, τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ θεσμὸς ἑπομένως οὗτος εἶναι καταδεδικασμένος, διότι θᾶττον ἢ βράδιον θὰ παράσχῃ ὀλιγώτερα ἐχέγγυα προόδου. Ἔχω τὴν γνώμην καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ἵνα ἡ προαγωγὴ τῶν ἐχόντων συμπληρώσει τὸ ἥμισυ γίνηται μετὰ τὴν ἐξάντλησιν καὶ τὴν προαγωγὴν πάντων τῶν ἐχόντων σειράν.

§106ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὄχι· διότι ἀκριβῶς ζητῶ νὰ εὐρύνω τὸν κύκλον ἐκείνων οἵτινες εἶναι προαγώγιμοι, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὑποχρέωσις νὰ προαχθῶσι καὶ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀρχαιότητα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἱκανά. Καθιστῶ δὲ γνωστὴν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔννοιαν αὐτῆς τῆς διατάξεως· σκοπῶ δι’ αὐτῆς νὰ δυνηθῶ νὰ προαγάγω ὑπαλλήλους εὐδοκιμήσαντας ἰδίως εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὰς λοιπὰς καταληφθείσας χώρας. Ἡ ὑπηρεσία τῶν ὑπαλλήλων τούτων ἐν Μακεδονίᾳ, Ἠπείρῳ καὶ ταῖς νήσοις ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε νὰ δικαιολογῇ τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγήν των. Αὕτη εἶναι ἡ καθαρὰ ἔννοια τῆς διατάξεως ταύτης.

§107Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Τὴν ἀντίρρησιν ταύτην προέτειναν καὶ μέλη τινὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῇ ἐκθέσει. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ τὸ κώλυμα τοῦτο δυνάμεθα νὰ παρακάμψωμεν, ἐὰν θεσπίσωμεν ὅτι οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, καὶ οἱ μὴ ἱκανοὶ πρὸς προαγωγήν, δὲν προάγονται ἢ κατόπιν εὐφήμου ἐκθέσεως τοῦ ἁρμοδίου ἐπιθεωρητοῦ καὶ ῥητῆς ἀποφάσεως...

§108Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τίνος;

§109Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιθεωρητοῦ οἱουδήποτε.

§110Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ἔχομεν οἰκονομικοὺς ἐπιθεωρητὰς τοιούτους, ὥστε νὰ τοῖς δώσωμεν ἐξουσίαν καταρτισμοῦ ἐκθέσεων μετ’ ἀποτελέσματος βεβαίου.

§111Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Καὶ ῥητῆς ἀποφάσεως τοὐλάχιστον, κύριε Ὑπουργέ, τοῦ οἰκονομικοῦ συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§112Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν θέλω νὰ κάμω ἐκκαθάρισιν. Μοὶ προτείνετε σχέδιον ἐκκαθαρίσεως τὸ ὁποῖον ἀποκρούω.

§113Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ γίνῃ διὰ τῆς ἐπεκτάσεως ἐκκαθάρισις.

§114Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν θὰ γίνῃ διὰ τῆς ἐπεκτάσεως ἐκκαθάρισις. Ἐπειδὴ δὲν θὰ προαχθῇ ἓν πρόσωπον καὶ θὰ προαχθῇ ἕν ἄλλο, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι θὰ γίνῃ ἐκκαθάρισις.

§115Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Οὐδένα λόγον ἔχω νὰ ἐπιμείνω. Ἀφοῦ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει εἰς τὴν διατήρησιν τῆς διατάξεως ταύτης, θὰ παρεκάλουν τοὐλάχιστον αὐτόν, ὅπως διατηρήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς ἑαυτὸν καὶ μόνον καὶ ὄχι εἰς τὸ οἰκονομικὸν συμβούλιον, διότι, ἀφοῦ εἶναι ὑπεύθυνος, εἶναι καὶ ὁ ἁρμοδιώτερος πάντων διὰ τὴν προαγωγὴν ταύτην κατ’ ἐκλογήν.

§116Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὡς ὅλοι γνωρίζομεν, μειοῦται εἰς τὸ ἥμισυ ὁ χρόνος τῆς προαγωγῆς τῶν ὑπαλλήλων. Τὸ ἄρθρον λέγει τὸ ἑξῆς· «ὁ ἐν κατωτέρῳ βαθμῷ ἀπαιτούμενος κατὰ τοὺς κειμένους νόμους χρόνος ὑπηρεσίας πρὸς προαγωγὴν εἰς ἀνώτερον βαθμὸν ἢ τάξιν τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων περιορίζεται κατὰ τὸ ἥμισυ. Ἡ διάταξις τῆς προηγουμένης παραγράφου ἰσχύει μόνον μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1913». Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης εἰσάγεται σπουδαία μεταρρύθμισις διὰ τὸν ἰσχύοντα μέχρι σήμερον ὀργανισμόν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ ἀκούσῃ, διότι θὰ ἴδῃ ὅτι οὐδεμίαν δικαιολογίαν ἔφερε διὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο.

§117Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀπαλείφεται τὸ τελευταῖον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον λέγει· «Ἡ διάταξις τῆς προηγουμένης παραγράφου ἰσχύει μόνον μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1913».

§118Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶμαι ἐναντίον τῆς διατάξεως.

§119Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν ταῖς ἐλευθερωθείσαις χώραις.

§120Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶμαι ἐναντίον τῆς διατάξεως, δύναμαι δὲ ἀνεπιφυλάκτως νὰ εἴπω ὅτι συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην τοῦ προέδρου καὶ τῶν δύο μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ναὶ μὲν ὑπάρχουσι κεκτημένα δικαιώματα τῆς ἀρχαιότητος, πάντως ὅμως ὁ νόμος ἐδημιούργησε καὶ οὗτος δικαιώματα.

§121Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐδημιούργησε προσδοκίας, ὄχι δικαιώματα.

§122Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Μάλιστα· προσδοκίας. Ἀλλ’ αὐτὰς τὰς προσδοκίας ἔρχεσθε καὶ τὰς καταργεῖτε.

§123Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὄχι· δὲν τὰς καταργῶ. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει σήμερον τὰ προσόντα δὲν θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν θὰ προαχθῇ, ἀλλὰ θὰ εἴπῃ ὅτι εὐρύνεται ὁ κύκλος ἐξ οὗ θὰ ἐκλεγῇ.

§124Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ὅλοι οἱ νόμοι, κύριε Ὑπουργέ, οἱ ἱδρύσαντες τὰ συμβούλια πάντοτε λαμβάνουσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἀρχαιότητα. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψει τὸν νόμον περὶ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου. Ὁ νόμος οὗτος λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀρχαιότητα. Εἶναι ὀρθὸν λοιπὸν νὰ προστεθῇ ὡς συμπλήρωμα τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐφαρμόζεται δὲ κλπ.», διότι, κύριε Ὑπουργέ, τὴν διάκρισιν τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ κάμητε δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπεστάλησαν εἰς τὰς ἐλευθερωθείσας χώρας δὲν εἶναι οὔτε ὀρθὴ οὔτε δικαία. Ἐπειδὴ ἔτυχεν οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι νὰ τοποθετηθῶσιν ἐν Μακεδονίᾳ ἢ ἐν Ἠπείρῳ, ὅπου καὶ γενναιότατα ὑλικῶς ἀμείβονται, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι εἶναι καὶ ἀνάγκη νὰ καταπατήσωσιν οὗτοι δικαιώματα ἄλλων ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι θ’ ἀνεδεικνύοντο ἱκανώτεροι αὐτῶν. Ἄλλως τε πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἴσως ἴσως δὲν ηὐδοκίμησαν ἐκεῖ ὅπου ἐστάλησαν. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὴ ἡ διατύπωσις καὶ ἡ τροποποίησις τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ φέρητε. Διατί δὲν ἀφήνετε τὸ Συμβούλιον νὰ κρίνῃ δι’ ἠτιολογημένης ἀποφάσεως; Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω ὅ,τι ἄλλοτε, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ 34ου ἄρθρου τοῦ Συντάγματος· εἶπον τότε ὅτι καταργοῦμεν τὴν τυραννίδα τῶν συμβουλίων. Τοιοῦτον χαρακτηρισμὸν ἔδωκα, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεδέχθη τοῦτο. Δὲν πρέπει νὰ δημιουργῶμεν τὰ συμβούλια ἀπολύτους αὐτοκράτορας. Γνωρίζομεν πάντες τοὺς μετέχοντας τῶν συμβουλίων καὶ θέλετε τώρα νὰ δώσητε τοιαῦτα δικαιώματα εἰς τὰ συμβούλια; Ἄν θέλητε ν’ ἀμείψητε τοὺς ἐν Μακεδονίᾳ ὑπαλλήλους, ἀπονείματε παράσημα ἢ ἐκφράσατε εἰς αὐτοὺς διὰ Β. Διατάγματος τὴν βασιλικὴν εὐαρέσκειαν, οὐχὶ ὅμως νὰ καταπατῆτε δικαιώματα ἄλλων.

§125Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶναι ἑβδομήκοντα οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι ἀπεσπασμένοι. Νομίζετε ὅτι καὶ οἱ ἑβδομήκοντα εἶναι εὐνοούμενοι τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας;

§126Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Δύνανται νὰ εἶναι διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ ἀγαθὴ πίστις, θὰ διατυπώσητε τὸ ἄρθρον, ὅπως λέγω ἐγώ, δι’ ἠτιολογημένης ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ. Θὰ ἔλθῃ τὸ Συμβούλιον καὶ θὰ εἴπῃ ὅτι ὁ δεῖνα ὑπάλληλος καίτοι ἀρχαιότερος μένει στάσιμος δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἢ δι’ ἐκεῖνον. Αὐτὸ γίνεται ἐπὶ ἑξάμηνον ἤδη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καθ’ ἑκάστην δὲ βλέπομεν ἀποφάσεις τῶν συμβουλίων περὶ προαγωγῆς τοῦ δεῖνα ὑπαλλήλου ἄνευ οὐδεμιᾶς αἰτιολογίας. Ἀντικατεστήσαμεν τὸν Ὑπουργόν, μειοῦντες οὕτω τὸ πολίτευμα διὰ τῶν συμβουλίων, καὶ καθιστῶμεν δι’ αὐτῶν ἀνευθύνους τοὺς Ὑπουργούς, διότι οἱ Ὑπουργοὶ ὀχυρούμενοι ὄπισθεν τῶν συμβουλίων κάμνουσιν ὅ,τι θέλουσι (χειροκροτήματα). Παρακαλῶ νὰ δοθῇ ἀμοιβὴ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀληθῶς ἱκανοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλ’ οὐχὶ νὰ μεταβληθῇ καὶ ἡ σειρὰ αὐτῶν διὰ τῆς τοιούτῳ τρόπῳ ἐκλεκτικῆς προαγωγῆς αὐτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ πολὺ ὀρθῶς προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ κ. Κροκιδᾶ λέγει ὅσα λέγει, τὰ δ’ ἕτερα μέλη δὲν ἔχουσι πειστικὰ ἐπιχειρήματα. Αὐτὸ δὰ εἶναι ὡραῖον· κατὰ τῶν γενομένων ὑπερβασιῶν τῶν συμβουλίων τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας οὐδεμίαν νὰ ζητῶμεν ἐγγύησιν! Δέον νὰ μὴ παροικῶμεν ὅλοι ἐν Ἱερουσαλήμ, Κύριοι. Οὐδεμία ἐγγύησις ὑπάρχει διὰ τὰ συμβούλια, ἀφοῦ καὶ τὰ μεμορφωμένα ἐπιστημονικῶς πρόσωπα τῶν μελῶν τῶν συμβουλίων δὲν τὰ ἔχομεν ἀνεξάρτητα.

§127ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου εἶναι προϊόντα τῆς φαυλοκρατίας.

§128Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ὄχι· δὲν μοὶ ἀρέσκει ἡ λέξις.

§129Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴ ὁμιλεῖτε περὶ φαυλοκρατίας· ὅταν θὰ λυθῇ ἡ γλῶσσα ἡμῶν, τότε θ’ ἀποδείξωμεν ποῖοι εἶναι φαυλοκράται.

§130Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ διάταξις, Κύριοι, σχετίζεται πρὸς τὴν μέριμναν περὶ προσώπων, ἡ δὲ μέριμνα περὶ προσώπων ἄγει μοιραίως εἰς διχογνωμίας πάντοτε σπουδαίας. Πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν ὡς μέτρον προσωρινῆς ἀνάγκης καὶ πρακτικῆς ἐπιβολῆς. Δημιουργεῖται διὰ μιᾶς καὶ ἀποτόμως ἀριθμὸς θέσεων δυσανάλογος πρὸς τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν λόγῳ τῆς ἐπεκτάσεως τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους, τῆς ἐπεκτάσεως ἑπομένως τῶν ὑπηρεσιῶν. Θὰ δημιουργηθῶσιν ὀργανικαὶ θέσεις πλεῖσται ὅσαι διὰ τῶν νόμων, οἵτινες θέλουσι προνοήσει περὶ διοργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις καὶ εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ πληρώσωμεν τὰς θέσεις ταύτας. Ἀλλὰ διὰ τίνων προσώπων θέλομεν πληρώσει αὐτάς; Κατὰ πρῶτον λόγον βεβαίως ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος προσωπικοῦ· ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία θὰ εὑρεθῇ εὐθὺς ἀμέσως ἐνώπιον ἀνυπερβλήτου προσκόμματος, καθόσον ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τῶν κεκτημένων τὰ τῆς ἀρχαιότητος προσόντα δυνατὸν νὰ μὴ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν θέσεων τούτων. Ἀναποδράστως λοιπὸν ὑπάρχει ἀνάγκη, ὅπως ἐλαττωθῇ τὸ ὅριον τῆς ἀρχαιότητος καὶ εὑρεθῇ εἰς θέσιν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου νὰ ἐκλέξῃ πρόσωπα ὅπως πληρώσῃ τὰς ἤδη δημιουργουμένας νέας ὀργανικὰς θέσεις. Περὶ τούτου νομίζω ὅτι οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις. Ἡ ἐλάττωσις τοῦ ὁρίου τῆς ἀρχαιότητος προσωρινῶς εἶναι ἀναπότρεπτος. Εἴτε ὀρθὴ εἴτε μὴ ὀρθὴ κατ’ ἀρχήν, εὑρισκόμεθα πρὸ τοιαύτης καταστάσεως ἡ ὁποία δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ σκεφθῶμεν κατ’ ἄλλον τρόπον ἢ τὸν ὑποδεικνυόμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλαττουμένου ὅμως τοῦ χρόνου τῆς ἀρχαιότητος, ἐγείρεται τὸ ζήτημα πῶς καὶ ὑπὸ τίνων θὰ ἐνεργηθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ ἡ ἐκτίμησις τῶν προσώπων πρὸς ἀποφυγὴν καταχρήσεων εἰς βάρος τῶν ἀρχαιοτέρων ὑπαλλήλων. Πρόκειται περὶ ζητήματος ἀρχῆς καὶ τάσεως. Τὸ συμβούλιον τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας καταγγέλλεται ὅτι δὲν παρέχει τὰ ἐχέγγυα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀσφαλίζουσι τὰ πρόσωπα καὶ τὰ νόμιμα αὐτῶν δίκαια. Δὲν εἶναι παράδοξον ὅτι τοιαῦται αἰτιάσεις διετυπώθησαν κατὰ τοῦ συμβουλίου· οὐδ’ ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ ἄλλως διὰ συμβούλιον διαχειριζόμενον ἀποκλειστικῶς τὰ συμφέροντα μεγάλης τάξεως ὑπαλλήλων. Οὐδ’ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι πάντες σύμφωνοι εἰς τὸ ὅτι τοῦτο διαχειρίζεται τὴν ἐξουσίαν αὑτοῦ ἀμέμπτως, ἀμερολήπτως καὶ ἀκριβοδικαίως. Ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι τὰ παράπονα ταῦτα ἀπηυθύνθησαν πολὺ δριμύτερα κατὰ τοῦ προηγουμένου καθεστῶτος. Ἴσως ἡ προεπαναστατικὴ ἐποχὴ τοῦτο εἶχε τὸ κύριον χαρακτηριστικόν, ὅτι ἡ διαχείρισις τῶν προσωπικῶν ζητημάτων ἐγίνετο κατὰ κύκλον ἄκρως ἐπικίνδυνον καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τὰ πρόσωπα. Ὁ κύκλος οὗτος ὁ πλημμελὴς ἦτο ὁ κύκλος τοῦ ἐκλογέως, τοῦ Βουλευτοῦ, τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐγίνετο πάντοτε λόγος περὶ τῆς εὐθύνης τοῦ Ὑπουργοῦ ὡς ἀρκούσης ἐγγυήσεως, ἀλλ’ αὕτη εἰς οὐδὲν ὠφέλησε, διότι ὑπῆρξε πάντοτε χιμαιρική, καθαρὰ αὐταπάτη. Ὁ Ὑπουργὸς ἐξηλείφετο ἐνώπιον τοῦ Βουλευτοῦ. Ἐὰν ἠθέλομεν ἀναθέσει καὶ πάλιν τὴν ἀπόλυτον διαχείρισιν τοῦ ζητήματος τῆς ἐκλογῆς καὶ τῆς προαγωγῆς ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις εἰς τὸν Ὑπουργόν, ἠθέλομεν ἀναδείξει καὶ πάλιν τὸν Βουλευτὴν προϊστάμενον καὶ κύριον τῶν ὑπηρεσιῶν. Εἶναι ἀδύνατον οἱασδήποτε ἠθικῆς ἐπιβολῆς Ὑπουργὸς νὰ μὴ ὑποχωρήσῃ πρὸ τῆς ἀνωτέρας πολιτικῆς ἀνάγκης. Ὑπῆρξαν κατὰ τὸ παρελθὸν πολιτευταὶ χρηστότητος ἀληθῶς ἀξιοθαυμάστου, οἱ ὁποῖοι ἀντέστησαν καὶ πολλάκις μετ’ αὐτοθυσίας καὶ ὅμως ἐν τέλει ὑπέκυψαν, καί, ἂν δὲν ὑπέκυψαν, συνετρίβησαν. Παρέχοντες τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Βουλευτὴν ὅπως οὗτος ὑποδεικνύῃ τὴν προσωπικὴν τῶν ὑπηρεσιῶν διαρρύθμισιν φέρομεν εἰς τὸ μέσον τὴν ἐπίδρασιν τοῦ ἐκλογέως. Ὁ ἐκλογεὺς ὅμως δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος ὅπως κρίνῃ ἀμερολήπτως καὶ ἐπωφελῶς περὶ τῶν ὑπηρεσιῶν· οὔτε ὁ Βουλευτὴς ὅπως ὑποδείξῃ, ἀφοῦ μάλιστα δὲν ἔχει τὴν ἐλευθερίαν πρὸς τοῦτο, τὰ κατάλληλα πρόσωπα. Περὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ὑπουργοῦ οὐδεὶς δύναται νὰ γίνῃ λόγος. Καὶ ἐγείρεται πάλιν τὸ ζήτημα τῶν δύο τούτων τάσεων. Εἶναι διατεθειμένη ἤδη ἡ Βουλή, ἡ ὁποία εἶναι ἀπόρροια τοῦ καθεστῶτος τοῦ νέου, ὅπως ἐπανέλθῃ εἰς τὸ προηγούμενον;

§131Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Δὲν ἔχει δικαίωμα.

§132Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶναι περίεργον ὅτι ἀκούονται συνηγορίαι ὑπὲρ τοῦ καταλυθέντος καθεστῶτος ἀκριβῶς παρ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὴν ἐντολὴν αὐτῶν ἤντλησαν ἐκ τῆς μεταβολῆς τῶν ἰδεῶν, μεταβολῆς ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ ἐν τῇ συνειδήσει τῶν πολιτευτῶν τῆς ἀρχαιοτέρας ἐποχῆς, ἀλλ’ ἥτις ὑπῆρχε καὶ ἐν τῇ συνειδήσει τῆς κοινωνίας, ἐν ᾗ εἶχε κορυφωθῆ ἡ ἀηδία κατὰ τῆς ἀχαλινώτου ἐπεμβάσεως στοιχείων ξένων εἰς τὴν διοίκησιν, εἶναι περίεργον, λέγω, ὅτι οἱ παριστάμενοι ὡς ἐνσαρκοῦντες τὴν νέαν κατάστασιν ἐγείρουσι τὴν φωνὴν αὐτῶν ὑπὲρ τῆς ἀναβιώσεως τῆς παλαιᾶς καταστάσεως.

§133Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Διότι θὰ εἴπῃ ὅτι λάκκον ἔχει ἡ φάβα. Καὶ ὅτε ἐγὼ δι’ ἐγγράφου ἐνυπογράφως κατήγγειλα οἰκονομικὸν ὑπάλληλον, τὸν ταμίαν καὶ τὸν ἔφορον τῆς Μήλου, οὐδεμία ἐγένετο ἐνέργεια.

§134Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἂν δὲν ἐγένετο ὀρθῶς ἐνέργεια.

§135Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Διότι ἦσαν προστατευόμενοι τῶν τμηματαρχῶν καὶ τοὺς ἐκράτουν.

§136Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶναι ὑπόχρεος νὰ ὑπακούῃ εἰς τὰς γνώμας ὑμῶν, αἵτινες, ὅσον καὶ ἂν ἀπορρέουσιν ἀπὸ ἀγαθῆς ἐκτιμήσεως, δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσι καὶ ἀπολύτως ἀσφαλεῖς καὶ ἀνεπηρέαστοι. Ἐφ’ ὅσον ὅθεν ἄλλην αὕτη ἐμόρφωσε κρίσιν καλῶς ἔπραξε μὴ δώσασα ἀκρόασιν εἰς τὰ παράπονα ὑμῶν. Ἴσως ἡ λειτουργία τῶν συμβουλίων νὰ παρουσιάζῃ ἔν τισιν ἐλλείψεις καὶ πλημμελείας. Πρόκειται ὅμως περὶ τοῦ θεσμοῦ, ῥιζικοῦ θεσμοῦ ἀποκεντρώσεως, ἐφ’ ὅσον κατ’ ἀρχὴν εἴμεθα σύμφωνοι ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἀπέβη εἰς βλάβην καὶ τῆς Πολιτείας καὶ τῶν πολιτευτῶν καὶ τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων. Ἀναζητοῦντες τὰς ἐγγυήσεις ἐν τῇ λειτουργίᾳ τῆς διοικήσεως δυνατὸν νὰ μὴ τὰς εὑρίσκητε ἀκεραίας ἐν τῷ τόπῳ τῶν ὑφισταμένων συμβουλίων, ἀλλὰ καθῆκον ἔχετε πρὶν ἢ ζητήσητε τὴν κατάργησιν αὐτοῦ νὰ ὑποδείξητε κατὰ τίνα τρόπον ἡ σύνθεσις εἴτε τῶν συμβουλίων τούτων εἴτε ὑπὸ ἄλλην τινὰ μορφὴν ἤθελε παράσχει τὰ ἐχέγγυα τὰ μὴ ἀπαιτούμενα ἐν τῷ καθεστῶτι.

§137Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐκ τοῦ Συντάγματος ἐπιτρέπεται συζήτησις περὶ καταργήσεως τῶν συμβουλίων;

§138Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δύναμαι ἐγὼ νὰ εἴπω ὡς σχὼν τὴν τιμὴν νὰ συνεργασθῶ μετὰ τοῦ συμβουλίου τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας, ὅτι πάνθ’ ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τοῦ συμβουλίου τούτου δὲν ἦσαν ἀπόρροια ἠρέμου παρατηρήσεως καὶ ἐρεύνης τῶν ἐνεργειῶν αὐτοῦ. Καὶ ἐκ προσώπων ἀνηκόντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐξηνέχθησαν παράπονα, καὶ ἴσως καὶ δριμύτερον ἐπεκρίθησαν αἱ ἐνέργειαι τοῦ συμβουλίου. Οἱ δριμεῖς ὅμως οὗτοι ἐπικριταὶ δὲν ἐξήτασάν ποτε μετ’ ἀπολύτου ἀντικειμενικότητος τὰς ἀποφάσεις τοῦ συμβουλίου καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ πράξωσιν, ἐφ’ ὅσον αἱ ἀποφάσεις αὗται τοὺς ἐβάρυναν, ἐφ’ ὅσον δι’ αὐτῶν παρηγκωνίσθησαν ἐνώπιον ἄλλων προσώπων ἱκανωτέρων. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ λέγωνται ἁπτότερα πράγματα περὶ τῶν συμβουλίων. Αἱ γενικαὶ κατηγορίαι οὐδεμίαν ἔχουσι σημασίαν. Ἤθελον ἔλθει τότε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἤθελον καὶ ἐγὼ ἀναφέρει παραδείγματα, παραδόξων ἀληθῶς κρίσεων περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν συμβουλίων, παράδοξα παράπονα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, ἐὰν ἤθελον ἐξετάσει ἐμβριθέστερον τὰ πράγματα, ἤθελον ἐκτιμήσει οὐχὶ τὴν ἐπιδεικνυομένην πρὸς αὐτοὺς αὐστηρότητα τοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ τὴν ἐπιδεικνυομένην πρὸς αὐτοὺς ἐπιείκειαν. Καὶ κατὰ τοῦτο ἴσως τὰ συμβούλια εἶναι ψεκτά, ὅτι ἐδείχθησαν ὑπὲρ τὸ δέον ἐπιεικῆ εἴς τινας περιστάσεις, ἀλλ’ οὐδένα ἀνίκανον ἤμειψάν ποτε, οὐδένα ἀνίκανον προήγαγόν ποτε. Ἐγὼ πρὸς τὸ παρόν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τὸ καθεστὼς τοῦ συμβουλίου, θεωρῶ ἐπαρκῆ τὴν ἐγγύησιν ταύτην. Ἔχω ἄκραν πεποίθησιν εἰς τὸν παρόντα Ὑπουργόν, ὅπως θὰ ἔχω καὶ εἰς τὸν διάδοχον αὐτοῦ. Τὰ πρόσωπα αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ τὰ διαχειριζόμενα τὰς ἐξουσίας κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον παρέχουσιν ἐγγυήσεις. Ἡ κατάστασις δημιουργεῖ τὴν ἀνηθικότητα, καὶ κατὰ τῆς καταστάσεως ταύτης τὴν ὁποίαν σεῖς θέλετε νὰ ἐπανίδητε καὶ νὰ ἐπαναφέρητε ἐγὼ διαμαρτύρομαι. Ἀλλὰ καὶ ἀπολύτως, κύριοι Βουλευταί, ἡ ὕπαρξις τῆς ἀρχαιότητος εἶναί τι ἔκτροπον, κακὸν ἀναγκαῖον ἐν πολλοῖς, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀποφεύγηται ὅπου τοῦτο εἶναι δυνατόν, διότι ἡ ἀρχαιότης ὡς προσὸν προαγωγῆς μόνον λόγον δύναται νὰ ἔχῃ τὴν δυσπιστίαν πρὸς τοὺς διαχειριζομένους τὰ ζητήματα τῆς προαγωγῆς. Ἡ ὑπηρεσία ἔχει ὑπ’ ὄψει της τὴν δρᾶσιν τῶν ὑπαλλήλων της, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ αὐτούς. Κατὰ τί δύναται νὰ συντρέξῃ εἰς τὴν ἐκτίμησιν ταύτην ἡ πάροδος τοῦ χρόνου; Ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἐγήρασαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, παρέμειναν καθ’ ὅλην τὴν ζωήν των ἀνίκανοι, ἄχθη τῆς ὑπηρεσίας. Ἐφ’ ὅσον περιορίζεται ἡ ἐπίδρασις τῆς ἀρχαιότητος ὡς προσόντος προαγωγῆς ἐπὶ τοσοῦτον ἀκριβῶς προσεγγίζομεν εἰς τὸ ἰδανικὸν τελείας ὑπηρεσίας συγκροτουμένης ἐκ στοιχείων τῶν ὁποίων ἡ διαβάθμισις τῆς ἱκανότητος συμπίπτει πρὸς τὴν διαβάθμισιν τῆς ἱεραρχικῆς κλίμακος. Προκειμένου περὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὰ τυπικὰ προσόντα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς τεκμήρια περὶ τῆς ἐπαρκοῦς καταρτίσεως καὶ μορφώσεως τῶν εἰσαγομένων, ἀλλὰ μετὰ πολυετῆ ὑπηρεσίαν, ὅτε πρόκειται ἐνώπιον τῶν προϊσταμένων ἡ δρᾶσις ἑκάστου τῶν ὑπαλλήλων, μόνον ἡ δρᾶσις αὐτὴ δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν πρὸς διαμόρφωσιν γνώμης περὶ τῆς ἀνηκούσης θέσεως εἰς ἕκαστον ἐξ αὐτῶν. Τὰ τυπικὰ προσόντα πρέπει ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ τίθενται ἐκποδών, καθόσον ἐμπεδοῦται ἡ πεποίθησις πρὸς τὴν ἀμερόληπτον κρίσιν τῶν προϊσταμένων, καὶ παραδόξως ἤκουσα ὅτι ἀντὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ περιορισμοῦ πρέπει νὰ τεθῇ ἡ ἀρχὴ ὅτι μόνον ἡ ἀρχαιότης ἀποτελεῖ στοιχεῖον πρὸς προαγωγήν. Καὶ ἡ πρότασις τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τοῦτο ἀπέβλεπεν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς ἐκλογὴν πρὶν ἐξαντλήσωμεν τὸν κατάλογον τῆς ἀρχαιότητος. Οὕτω θὰ ἀμειφθῶσιν ὅλοι οἱ ἄχρηστοι οἱ ἐγγηράσαντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις. Ἀποκρούων ὡς ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ ἐνταῦθα τὴν ἰδέαν αὐτὴν ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὀφείλομεν νὰ καταστήσωμεν τὴν ἐκτίμησιν τῆς ὑπηρεσιακῆς δράσεως ἑκάστου ὑπαλλήλου οὐσιαστικήν, ὅτι τὰ τυπικὰ προσόντα κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν δύνανται νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν, μετὰ ταῦτα δὲ τὰ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἀπορρέοντα συμπεράσματα, διότι οὔτε τὰ διπλώματα οὔτε ἡ ἀρχαιότης εἶναι ἐπαρκῆ ὅπως καταστήσωσιν ὑπάλληλον προακτέον. Ταῦτα δύνανται νὰ διατηρηθῶσι μόνον ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται δυσπιστία πρὸς τὰς ἀνωτέρας Ἀρχάς. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀρχαιότης διατηρεῖται καὶ θὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ συμβουλίου ὡς καὶ μέχρι τοῦδε ἐγίνετο, πολλάκις μάλιστα πρόσωπα ἀπολύτως ἐξεταζόμενα, ἀλλὰ καὶ ἐν συγκρίσει πρὸς νεωτέρους μὴ ὄντα προακτέα, προήχθησαν ἕνεκα τοῦ φόβου τοῦ ὑπερβολικοῦ πρὸς τὸν ἔλεγχον τὸν κοινωνικὸν καὶ πολιτικόν. Ἄνευ τοῦ φόβου τούτου εἰς ἄλλην κρίσιν ἤθελε προέλθει, ἀλλ’ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας καὶ οὐ μόνον ἐπ’ ἴσοις ὅροις προυτιμήθη ἡ ἀρχαιότης ἀλλὰ πλειστάκις, ὡς εἶπον,καὶ ἐπὶ ὑποτιμήσει τῶν κατ’ οὐσίαν προσόντων. Ἡ διάταξις ὡς ἔχει καὶ ὑπὸ τὸν προσωρινόν της τύπον ἀπόρροια οὖσα ἀνάγκης πρὸς θεραπείαν ἐνδεχομένων κενῶν καὶ καθορίζουσα τὰ τῆς προαγωγῆς ὑπαλλήλων ἐν ταῖς νέαις θέσεσιν, ὑποθέτω, δὲν θὰ ἀπαντήσῃ μείζονα ἀντίδρασιν ἐν τῇ Βουλῇ ἐπὶ τῇ βάσει ἀορίστων φόβων καὶ γνωμῶν γενικωτέρων, ἀσυμβιβάστων πρὸς τὴν ὀρθῶς κρατήσασαν ἀντίληψιν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται ἡ συζήτησις περατωμένη.

§140Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐγένοντο δεκταὶ αἱ ἑξῆς τροπολογίαι τῆς ἐπιτροπῆς μὲ τὰς ἑξῆς προσθήκας (ἀναγινώσκει) «ἐφαρμόζεται μόνον ἐὰν δὲν ὑπάρχωσιν ὑπάλληλοι ἔχοντες συμπεπληρωμένον τὸν πρὸς προαγωγὴν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων χρόνον, ἢ οἱ ὑπάρχοντες κριθῶσι δι’ ἠτιολογημένης ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας μὴ προακτέοι κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀποφάσεως».

§141ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πολὺ καλά.

§142Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· ἀλλ’ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὰ προσωπικὰ ζητήματα θ’ ἀνακύψωσι σφοδρά, διότι ἡ κρίσις περὶ τῶν προσώπων ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας δὲν γίνεται δι’ εἰδικῆς αἰτιολογίας καὶ μνείας ὡρισμένων περιπτώσεων, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει ἐκτιμήσεως ἀπορρεούσης ἐκ τῆς ὅλης δράσεως τοῦ ὑπαλλήλου. Ἤδη θ’ ἀπαιτῆται κρίσις ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικῶς ἠτιολογημένης ἐκθέσεως;

§143Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Γενικῶς δεδικαιολογημένης.

§144Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰ πράγματα. Ὅ,τι θέλετε ν’ ἀποφύγητε δὲν θ’ ἀποφύγητε. Θὰ λέγῃ ἡ ἀπόφασις ὅτι, ἐπειδὴ ὁ δεῖνα ὑπάλληλος κρίνεται σχετικῶς ἀνικανώτερος τοῦ ἄλλου ἢ ἀπολύτως ἀνίκανος, δὲν προάγεται. Ὁ ὅρος οὗτος δὲν θὰ ἐμποδίσῃ τὰς καταχρήσεις, περὶ ὧν ἐκφράζονται φόβοι.

§145Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ συζήτησις ἔχει θεωρητικὸν χαρακτῆρα, διότι αἱ θέσεις τὰς ὁποίας θὰ ἔχωμεν νὰ συμπληρώσωμεν μεθαύριον, εἶναι τόσαι, ὥστε ἀτυχῶς θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ προσφύγωμεν καὶ εἰς ἄλλα πρόσωπα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4ον ὡς καὶ τὸ 5ον, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 6ον).

§147Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Τὴν λέξιν αὐτοβούλως τοῦ ἄρθρου δὲν ἐννοῶ. Δυνατὸν ὁ ὑπάλληλος, διὰ ν’ ἀποφύγῃ, ὡς γνωρίζομεν, τὴν ὑπηρεσίαν ἢ νὰ ἐπιτύχῃ σύνταξιν...

§148Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Σύνταξιν δὲν δύναται νὰ ἔχῃ.

§149Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Τὸ Δημόσιον θὰ ὑποβληθῇ εἰς δαπάνας μεταβάσεως καὶ ἐπανόδου, ἐπιχορηγήσεων κλπ., ἀλλ’ ἂν ὁ ὑπάλληλος μετά τινα χρόνον εὕρῃ καταλληλοτέραν θέσιν καὶ φύγῃ;

§150Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ μᾶς ἐπιστρέψῃ τὰ χρήματα.

§151Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Λέγετε αὐτοβούλως· ἀλλά, ἂν ἕνεκα πλημμελήματος ἀπομακρυνθῇ, τότε τί θὰ γίνῃ;

§152Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ προλάβωμεν καὶ τὴν περίπτωσιν ἐγκλήματος, διότι αὐτὴ θὰ εἶναι ἐξαιρετική.

§153Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἠδύνατο τὸ νομοσχέδιον νὰ λάβῃ πρόνοιαν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7ον ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ͵ΓΨΚϚʹ «περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐξήσεως τῆς δυνάμεως τῆς Χωροφυλακῆς». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκεται).

§155Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ὅτι εἶναι λίαν ἐνδεχόμενον οἱ προβιβασμοὶ περὶ ὧν προνοεῖ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον νὰ γίνωσι μετὰ τὴν συγχώνευσιν καὶ τῆς Κρητικῆς Χωροφυλακῆς.

§156ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ἡμῶν καὶ αὐτό.

§157Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀλλ’ ἐν Κρήτῃ δὲν ὑπάρχουσιν ἐνωμοτάρχαι δευτέρας τάξεως, ὥστε θὰ ὑπάρξῃ κατόπιν χάσμα κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου.

§158ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Σήμερον πρόκειται περὶ νόμου προσωρινοῦ ὁρίζοντος τὰ τῆς προσθέτου δυνάμεως, ὄχι διὰ τὸν ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον ἀριθμόν, ἀλλὰ κάτω ἀκόμη καὶ τοῦ ἀπαραιτήτως ἀναγκαίου. Ἐὰν λάβητε πίνακα καὶ ἴδητε ποίαν δύναμιν ἀπασχολοῦμεν πλὴν τῶν τακτικῶν χωροφυλάκων καὶ κληρωτῶν, φθάνετε εἰς δύναμιν ἀνωτέραν τῶν 8–8,200, πλὴν τῶν ἐκ Κρήτης, μεθ’ ὧν ὑπερβαίνομεν τὰς 9,000, ἐνῷ δὲν φθάνομεν διὰ τῆς ὀργανικῆς δυνάμεως, ἥτις προστίθεται τώρα, παρὰ μόνον εἰς 7.000. Ἀπασχολοῦμεν δὲ 9.000 ἀνδρῶν εἰς περιστάσεις, κατὰ τὰ ὁποίας ἴσως καὶ ὑμεῖς ὡς Βουλευτὴς θὰ ἔχητε ἀκούσει παράπονα δι’ ἔλλειψιν ἀστυνομικῆς δυνάμεως.

§159Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὥστε δὲν προσθέτετε.

§160ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι.

§161Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχει καλῶς.

§162Ν. ΞΗΡΟΣ. Μίαν παρατήρησιν,κύριε Ὑπουργέ, ἔχω νὰ ὑποβάλω σχετικῶς μὲ τὸ ὑπὸ ψήφισιν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου...

§163ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχει διανεμηθῆ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑποβάλει ἐγώ. Ἡ τροπολογία αὕτη λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει) : «Εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ͵ΓΦΟΘʹ τῆς 24 Φεβρουαρίου 1910 περὶ μορφώσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς ἐπιτρέπεται νὰ ὑπαχθῶσιν εἰσαγόμενοι εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν...».

§164Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ· πρόκειται περὶ ἄλλου τινός. Ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς νὰ προτείνῃ τὴν ἐκλογὴν ἐνωμοταρχῶν πρὸς προαγωγὴν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Ἀλλ’ οἱ ἐγκεκριμένοι εἰς τὸν πίνακα νὰ γίνωσιν ἀνθυπομοίραρχοι ἀποκλείεται διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι ἐκλέξιμοι. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ προτιμηθῶσιν αὐτοί, διότι, ἐφ ὅσον κρίνει ἡ Πολιτεία, ὅτι ἔχουσιν οὗτοι τὴν ἱκανότητα νὰ γίνωσιν ἀνθυπομοίραρχοι, διατί δὲν δύνανται νὰ γίνωσιν ἀνθυπασπισταί;

§165Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀκριβῶς τὸ 3ον ἐδάφιον τοῦ πρώτου ἄρθρου προνοεῖ περὶ τούτου. Ὁμιλεῖτε πάντοτε περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον...

§166Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσιν εἰς τὸν ἐγκεκριμένον πίνακα διὰ νὰ γίνωσιν ἀνθυπομοίραρχοι.

§167ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Οἱ ἀνθυπασπισταὶ οἱ ὁποῖοι θὰ δεχθῶσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ἐφ’ ὅσον, ἐννοεῖται, δὲν θὰ δικαιῶνται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, διὰ νὰ ἐξέλθωσι μορφωμένοι, δὲν δύνανται νὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου. Ἄλλη τάξις εἶναι ἐκεῖνοι,οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον ,ἵνα μὴ ἐντελῶς ἀποκλείσωμεν τούτους τοῖς δίδομεν τὸ δικαίωμα ὅπως δεχθῶσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν σχολὴν κατόπιν, ὅπως συμπληρώσωσι τὰς σπουδάς των.

§168Ν. ΞΗΡΟΣ. Οἱ ἐγκεκριμένοι διατί ἀποκλείονται, ἀφοῦ θεωροῦνται ὅτι εἶναι ἱκανώτεροι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ὑπαξιωματικῶν εἰς τὴν Χωροφυλακήν; Διὰ νὰ εἶμαι σαφέστερος· ὑπάρχουσι πίνακες, οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνουσιν ὑπαξιωματικοὺς ἐγκεκριμένους διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου Ἐξ αὐτῶν τὸ Ὑπουργεῖον ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας προήγαγέ τινας. Αὐτοὶ θεωροῦνται ὅτι εἶναι ἱκανώτατοι.

§169ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ δεχθῶ τὴν παρατήρησίν σας ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλ’ εἶναι αὐτονόητον.

§170Ν. ΞΗΡΟΣ. Καλλίτερον νὰ εἶναι καθωρισμένον καὶ νὰ περιληφθῇ εἰς μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλω, διὰ νὰ μὴ γεννῶνται ζητήματα καὶ περιπλέκηται ἡ ὑπηρεσία.

§171Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελον νὰ εἴπω ὅσα εἶπε καὶ ὁ κ. προλαλήσας. Ὑπάρχει πίναξ ὑπενωμοταρχῶν δικαιουμένων νὰ καταλάβωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου. Οὗτος ἰσχύει μέχρι σήμερον καὶ λήγει τῇ 16ῃ Ἀπριλίου, προήχθησαν δ’ ἐκ τοῦ πίνακος τούτου μέχρι τοῦδε 28, ὑπάρχουσι δὲ 4 κεναὶ θέσεις ἀνθυπομοιράρχων. Εἶναι λοιπὸν δίκαιον πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου αἱ ὑπάρχουσαι τέσσαρες κεναὶ θέσεις νὰ συμπληρωθῶσιν ἐκ τοῦ νῦν ἰσχύοντος πίνακος τοῦ λήγοντος τῇ 16ῃ τρέχοντος.

§172Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης τροπολογίας ἐν σχέσει πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως μὴ ἀποκλεισθῶσι κατὰ τὸ ἔτος 1913 καὶ 1914 οἱ κατέχοντες τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ὡς καὶ ἐκεῖνοι οἵτινες θέλουσιν ἀποκτήσει τὸν βαθμὸν τοῦτον λίαν προσεχῶς. Καὶ διὰ μὲν τοὺς πρώτους εἰσάγεται διάταξις εὐεργετική, διὰ δὲ τοὺς ἄλλους εἰσάγεται διάταξις ἀσύμφορος καὶ ἐπιζήμιος. Καὶ λέγω ὅτι εἰσάγεται εὐεργετικὴ διάταξις, διότι περὶ τοιαύτης πρόκειται. Οἱ κατέχοντες νῦν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ κατέχουσι τοῦτον ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξετάσεως, πολλοὶ δ’ ἐξ αὐτῶν προσελθόντες κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ ὑποστάντες τὴν διὰ τὴν σχολὴν δοκιμασίαν ἀπερρίφθησαν, ἐνῷ οἱ νῦν προαχθησόμενοι προσελθόντες κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς τὰς διὰ τὴν σχολὴν εἰσιτηρίους ἐξετάσεις ἐπέτυχον καὶ κατὰ τὰς προφορικὰς καὶ κατὰ τὰς γραπτὰς ἐξετάσεις, δὲν ἐξητάσθησαν δὲ κατὰ τὰς τυπικὰς καὶ τοῦτο προῆλθεν ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας, διότι, ἐνῷ κατὰ τὸν ὑπάρχοντα νόμον ἔπρεπε νὰ εἶχον περατώσει τὰς ἐξετάσεις μέχρι τῆς 10ης Αὐγούστου, αὐτοὶ παρείλκυσαν τὰς ἐξετάσεις μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου ὅλως ἀδικαιολογήτως ὁπότε ἐπῆλθεν ἡ ἐπιστράτευσις καὶ οὕτως ἐματαιώθησαν αἱ ἐξετάσεις. Ἐὰν ὅμως ἐκαλοῦντο νὰ προσέλθωσι καὶ εἰς τὰς τελικὰς ἐξετάσεις, θὰ εἰσήγοντο εἰς τὸ σχολεῖον ὁμοῦ μὲ τοὺς ἄλλους ὑπαξιωματικούς, θὰ ἐξήρχοντο δ’ ἅμα τῇ ἐπιστρατεύσει μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ θὰ ἐπανελάμβανον τὰ μαθήματα μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ὅπως ἔχει νῦν τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν δὲν δυνηθῶσιν ἐντὸς τῶν ἐτῶν 1913 καὶ 1914 νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις, θὰ ἀποκλεισθῶσι καὶ θ’ ἀφομοιωθῶσι μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον καμμίαν ἐλπίδα προαγωγῆς. Πρέπει λοιπὸν νὰ μὴ ἰσχύσωσι δι’ αὐτοὺς αἱ διατάξεις τῆς μονιμότητος τῶν ἀνθυπασπιστῶν.

§173Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ποίους ἐννοεῖτε;

§174Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος.

§175ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Φαίνεται διὰ τῆς τροποποιήσεως. (Ἀναγινώσκει): «Οἱ κατὰ τὸ 1913 κατέχοντες τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ οἱ δυνάμει τοῦ παρόντος νόμου προβιβασθησόμενοι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον κλπ.».

§176Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ναί, ἀλλὰ τοῖς δίδετε χρονικὸν διάστημα ἑνὸς ἔτους. Τοὺς ἀφομοιώνετε μὲ τοὺς ἄλλους. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι κατὰ τὸ ἔτος αὐτὸ δὲν ἤθελον προσέλθει δι’ ἐξετάσεις διὰ τὸν ἕνα ἢ διὰ τὸν ἄλλον λόγον, ἀποκλείονται πλέον καὶ ἀφομοιοῦνται μὲ τοὺς κατέχοντας νῦν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ.

§177Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν δὲν προσέλθωσι, διατί ἀποκλείονται. Ποῦ τὸ βλέπετε αὐτό.

§178Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀναγνωρίζει πράγματι ὅτι ἐγένετο ἀδικία εἰς τοὺς ἐννέα ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν ἐξετάσεις ἐνώπιον τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς Μεραρχίας.

§179ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Περίεργον πρᾶγμα. Δι’ αὐτοὺς προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον.

§180Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ναί, ἀλλά, ἐὰν δὲν ἐπιτύχωσι κατὰ τὸ ἔτος 1913 ἢ 1914, θὰ μείνωσιν εἰς ὅλην των τὴν ζωὴν ἀνθυπασπισταί, ἐνῷ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουσι δοκιμασθῆ.

§181Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς γεγονότος.

§182ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Γνωρίζω τὸ γεγονός. Περὶ αὐτοῦ προβλέπει ἡ τροπολογία.

§183Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Λέγει ἡ τροπολογία ὅτι οἱ ἐνωμοτάρχαι θὰ ὑποστῶσι νέας ἐξετάσεις.

§184ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν λέγει τοιοῦτο πρᾶγμα. Οἱ ἐνωμοτάρχαι αὐτοὶ οἱ ἐπιτυχόντες εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπαχθῶσι τώρα εἰς τὰς ὁριστικὰς ἐξετάσεις, δὲν στεροῦνται δὲ τοῦ δικαιώματος τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν. Δι’ αὐτὸ προβλέπει ἡ τροπολογία.

§185Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Τοῖς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις μόνον κατὰ τὸ ἔτος 1913 καὶ 1914.

§186ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὑποτίθεται ὅτι ἡ σχολὴ θὰ λειτουργήσῃ κατὰ τὸ 1913 καὶ 1914. Ἐὰν δὲν λειτουργήσῃ, τότε θὰ ληφθῇ πρόνοια. Ὑποθέσατε ὅτι ἡ σχολὴ δὲν λειτουργεῖ κατὰ τὸ 1913: θὰ ἔλθωμεν τότε τῷ 1914 νὰ προνοήσωμεν περὶ αὐτῆς καὶ οὕτω λαμβάνομεν πρόνοιαν καὶ περὶ αὐτῶν, ἵνα μὴ ἀποκλεισθῶσι.

§187Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς ἀκούσητε, διότι δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἐὰν οἱ μαθηταὶ αὐτοὶ ἀπορριφθῶσι κατὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις τῆς σχολῆς, ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἐπανέλθωσι κατὰ τὸ 1815 νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις;

§188ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν ἔχωμεν σχολήν, βεβαίως.

§189Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Αὐτὸ ἐννοῶ ὅτι, ἐὰν ἀπορριφθῶσιν ἅπαξ, ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐπανέλθωσι πάλιν; (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τῶν βουλευτῶν κυρίων Π. Ἰατροπούλου καὶ Χ. Δικαίου.

§191ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἡ τροπολογία τῶν κυρίων Δικαίου καὶ Ἰατροπούλου περιλαμβάνει εἰς τὸ πρῶτον μέρος τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον καὶ ἐγὼ καὶ εἰς τὸ δεύτερον μέρος τὴν ὁποίαν δὲν ἀποδέχομαι. (Ἀπορρίπτεται δι’ ἀναστάσεως ἡ τροπολογία τῶν κυρίων Π. Ἰατροπούλου καὶ Χ. Δικαίου. Εἶτα δὲ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Συνεστήθησαν ἐπιτροπαὶ διὰ τὰ νομοσχέδια εἰς τὰ ὁποῖα μετέχουσιν οἱ ἑξῆς κύριοι Βουλευταί: Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου». 1) Γ. Καφαντάρης, 2) Σ. Κροκιδᾶς, 3) Ἐμ. Μπενάκης, 4) Ἰω. Μπρισιμιτζάκης, 5) Κ. Γόντικας, 6) Π. Βουρλούμης, 6) Γ. Στρατούλης, 8) Ν. Συριόπουλος, 9) Κ. Σοκόλης, 10) Ὄθων Τετενές, 11) Κ. Καλομενόπουλος, 12) Μιχ. Στελλάκης, 13) Κ. Σπυρίδης, 14) Ν. Λεωνίδας, 15) Ἰ. Ξηρός. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀθεμίτου ἀνταγωνισμοῦ». 1) Γ. Ἰατρίδης, 2) Λ. Νάκος, 3) Σπ. Ἀγαπητός, 4) Π. Ἀλεξάκης, 5) Π. Ἀραβαντινός, 6) Εὐάγ. Γεωργιάδης, 7) Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς, 8) Λ. Κογεβίνας, 9) Μ. Μπουφίδης, 10) Π. Μερλόπουλος, 11) Ν. Γαρδικιώτης. 12) Π. Σπυράκης, 13) Θ. Παπαϊωάννου, 14) Λ. Ἐμπειρῖκος. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀντικειμένου λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 18′ μ. μ.).