1911.12.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 189.

Τῆς 10ης Δεκεμβρίου 1911.

(Σάββατον, ὥρᾳ 4 καὶ 45′ μ.μ.)

Προεδρία κ. Ἰωάννου Δ. Τσιριμώκου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Τὰ Πρακτικὰ δὲν διενεμήθησαν, ἑπομένως ἀναβάλλεται ἡ ἀνάγνωσίς των. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν: 1) Ὁ σύλλογος «Ἀναγέννησις» τοῦ χωρίου Ἅγιος Ἰωάννης (Πύργου) αἰτεῖται, ὅπως ἐφ’ ἑκάστης χιλιάδος ἐνετικῶν λιτρῶν σταφιδοκάρπου αἱ 250 κηρυχθῶσιν ἀκατάσχετοι. 2) Ὁ ἐξ Ἀχαΐας Γ. Γοῦρμος διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Δύμης Γερ. Παναγιωτοπούλου καὶ τοῦ ἐνωμοτάρχου Χρ. Κογιώνη κακοποιήσαντων αὐτόν. 3) Δημοδιδάσκαλοι Βαρυμπόπης αἰτοῦνται ἐπιψήφισιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων. 4) Δημοδιδάσκαλοι Μυονίας αἰτοῦνται ἐπιψήφισιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων. 5) Δημοδιδάσκαλοι Ζάρτζης αἰτοῦνται ἐπιψήφισιν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων. 6) Ὁ Φ. Πρίντεζης αἰτεῖται εἰσαγωγὴν εἰς τὸ Τηλεγραφεῖον νέας στήλης ἐφευρέσεώς του. Πολλοὶ τῶν κυρίων Βουλευτῶν ζητοῦσιν ἀδείας. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ὀκταήμερος ἄδεια ἀπουσίας εἰς τοὺς ἑξῆς κυρίους βουλευτάς· Δ. Κουκιάδην Γεώργ. Θρόνον, Σπυρ. Ἰγγλέσην, Ἰ. Βέρροιον, Χ. Στασινόπουλον, Κ. Χατζηγιάννην, Γ. Ῥάμμον καὶ Κ. Κατηφόρην. Κατηρτίσθησαν αἱ ἑξῆς ἐπιτροπαί. Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ διαθέσεως δραχ. 22,000 ἐκ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τῶν δήμων Σπερχειάδος καὶ Μακρακώμης πρὸς κατασκευὴν ὁδοῦ ἀπὸ Βαρυμπόπης εἰς Σπερχειάδα» ἐκ τῶν κυρίων Ἰ. Κανναβοῦ, Θ. Γρηγορίου, Ν. Γαρδικιώτου, Ἰ. Παπαλουκᾶ, Ν. Ξηροῦ, Στεφ. Σομμαρίπα καὶ Γ. Παρασκευοπούλου. Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ παραχωρήσεως μέρους τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λιβαδίου «Πλακωτὸ» εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Φραντζῆ» ἐκ τῶν κυρίων Ἀγ. Σλῆμαν, Δ. Θεοδοσοπούλου, Ἀλ. Γιαννουσίου Τάκη, Μ. Σακελλαρίου, Θ. Παπαϊωάννου, Γ. Συγγούρη καὶ Κ. Δημοκωστούλα. Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ πληρωμῆς τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἐργατῶν καὶ περὶ διαδικασίας τῶν ἐξ ἡμερομισθίων ἀξιώσεων» ἐκ τῶν κυρίων Κ. Ῥακτιβάν, Σ. Θεοδωροπούλου, Θρ. Πετμεζᾶ, Ῥ. Χατζηρήγα, Π. Λαγοπάτη, Ἰ. Πολίτου καὶ Ν. Γαρδικιώτου. Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν δήμων Γόμφων καὶ Ἀργιθέας εἰς τὰς δικαστικὰς ἐν γένει Ἀρχὰς Τρικκάλων» ἐκ τῶν κυρίων Στεφ. Γρανίτσα, Γ. Βλάχου, Δ. Θεοδοσοπούλου, Γ. Ζούκα, Κ. Παπακυρίτση, Χρ. Καρᾶ, Δημ. Κουκουλέτσου, Ρ. Χατζηρήγα καὶ Δ. Δεδούση. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 1 καὶ 2 ἐρωτήσεις τῆς κωμοπόλεως Λειβαρτζίου καὶ ἡ περὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ καπνεργοστασίου Πατρῶν ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Πατσουράκος ἐρωτᾷ: «τί ἐνηργήθη ἐπὶ παραπόνων τῶν ἐν Montgomery τῆς Ἀμερικῆς πολιτῶν Ἑλλήνων, Μπόμπη καὶ Κόντου. Ἐπιφυλάσσεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ν’ ἀπαντήσῃ. Ὁ κ. Πατσουράκος ἐρωτᾷ ἐπίσης «τί ἐνηργήθη ἐπὶ καταγγελίας τῶν ἐν Ἀμφίσσῃ τυπογράφων ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἐλέγχους τοῦ ἐκεῖ γυμνασίου.

§2Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Παρεπέμφθη εἰς τὸν ἐπιθεωρητήν, ἵνα ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δελακοβίας, ὅπως καταθέσῃ ἀναφοράν.

§4Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρίσταται, ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ αἱ συστάσεις οὐδὲν θὰ φέρωσιν ἀποτέλεσμα, ἀφοῦ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ νομοθετικὴ ἐργασία. Ἐν τούτοις θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ παραπέμψῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§5Ν. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην· εἶναι δικαιοτάτη καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. (Ἀναβάλλεται ἡ ἀναφορὰ τοῦ Καλοκαιρινοῦ περὶ ἄρσεως τοῦ προνομίου τοῦ κ. Δ. Ἀργυροπούλου).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐρωτᾷ: 1) ἂν τὸ ἕλος τῶν Μαζεΐκων συμπεριλαμβάνεται εἰς τὰ ἀποξηρανθησόμενα, 2) ἂν προήχθησαν ὁ ἐνωμοτάρχης Μ. Κριάλης καὶ Κ. Τσακαμπίκας ὑπενωμοτάρχης, οἵτινες μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς των συνέλαβον τὸν λῃστοφυγόδικον Βραχνῆν ἢ Λέμην, 3) ἂν τὸ ἕλος Λεχουρίου εἶναι μετὰ τῶν ἀποξηρανθησομένων, καὶ 4) εἰς ποίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ἀσφαλιστικὴ ἑταιρεία «Ἄγκυρα».

§7ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἀπεφάνθη ἀκόμη ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ προαγωγῆς. (Ἀναβάλλεται ἡ ἀπάντησις διὰ τὰς τρεῖς ἑπομένας ἐρωτήσεις εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ἐρωτᾷ: «1) πῶς ὁ ταμίας Ἠλείας ἀπέλυσε δὶς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ἐξαιρετέων γαιῶν περιφερείας Μεσολογγακίου τοῦ δήμου Ἐλίσσης, Ἀθαν. καὶ Φώτ. Λυκοπούλους, οἵτινες, ἐνῷ διὰ καταπιέσεων εἰσπράττουσιν ἀπηνῶς παρὰ τῶν χωρικῶν πάντα τὰ δικαιώματα, ἐν τούτοις οὐδὲν ἐνοίκιον καταβάλλουσιν εἰς τὸ Δημόσιον· 2) Τίνα μέτρα ἔλαβε κατὰ τοῦ ταμίου τούτου». (Ἀναβάλλονται αἱ ἀπαντήσεις, ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σχινᾶς, ὅπως καταθέσῃ ἀναφοράν.

§10Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ χωρίον Ἄκιτσι κατὰ τὸν τελευταῖον νόμον περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων διενεμήθη εἰς τοὺς ἐγχωρίους καλλιεργητάς, ἀλλὰ κατὰ τὴν διανομὴν ἐκράτησε τὸ Κράτος ἕνα κῆπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντὸς τοῦ χωρίου. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἄδικον, καὶ παραπονοῦνται οἱ κάτοικοι, παρακαλοῦσι δὲ τὴν Βουλήν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν, ἵνα διαμοιράσῃ τὸν κῆπον τοῦτον μετὰ τοῦ ὕδατος πρὸς τοὺς ἐγχωρίους καλλιεργητάς, καὶ τὸ ἀντίτιμον, ἐκ 3000 περίπου, νὰ τὸ χρεώσωσι πρὸς τοὺς χωρικούς. Ἐπίσης παρακαλοῦσιν οἱ κάτοικοι, ὅπως ἀναβληθῇ ἐπὶ ἓν ἔτος ἡ εἴσπραξις τῶν χρηματικῶν δόσεων, καθόσον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀφ’ ἑνὸς μὲν αἱ ἀκρίδες κατέστρεψαν τὰ προϊόντα των, ἀφ’ ἑτέρου δ’ ἕνεκα τῆς πληθώρας τῶν καπνῶν ἔφθασαν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 80 λεπτῶν καὶ δὲν ὑπάρχουσιν ἀγορασταί. Συνεπῶς παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ ἀναστείλῃ τὴν εἴσπραξιν. Ἐπίσης ἔχω ἀναφορὰν τῶν παρακεντέδων Ἄκιτσι καὶ Καραμπάσι, εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθησαν μὲν 20 στρέμματα, ἀλλὰ ταῦτα βεβαίως δὲν ἐπαρκοῦσι διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν παρακεντέδων αὐτῶν καὶ ζητοῦσιν, ὅπως καὶ αὐτοὶ χαρακτηρισθῶσιν ὡς γεωργοὶ καὶ δοθῇ εἰς αὐτοὺς μεγαλείτερον ποσόν, ὡς ἐδόθη εἰς τοὺς ἐπιμόρτους. Ἐπίσης ἔχω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Κορφηλίου τῆς ἐπαρχίας Ἁλμυροῦ, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται ὅτι περὶ τὰς 4,000 στρέμματα κρατοῦνται ὡς δημόσια λιβάδια, καθ’ ὃν χρόνον οἱ χωρικοὶ δὲν ἔχουσι κτήματα ἀνάλογα ὅπως ζήσωσι. Παραπονοῦνται λοιπόν, ὅπως διανεμηθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο τῶν φυτειῶν ἀναλόγως πρὸς τοὺς κατοίκους καὶ πληρωθῶσι τοκοχρεολυτικῶς. Ἡ ἀξίωσις τῶν χωρικῶν τούτων εἶναι δικαία, καὶ ἡ Κυβέρνησις φρονῶ ὅτι δὲν θὰ διστάσῃ εἰς τὸ νὰ διανείμῃ τὸ μέρος τοῦτο τῶν κτημάτων ἀναλόγως εἰς τοὺς χωρικούς, ἵνα δυνηθῶσι καὶ οὗτοι νὰ ζήσωσιν. Ἐπειδὴ δὲν παρευρίσκεται ἐνταῦθα ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς τὴν στιγμὴν ταύτην, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον, ὅπως διαβιβάσῃ ταύτην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον, ἵνα ἀποφασίσῃ περὶ τούτου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Ληξουρίου Ἠλία Τσιτσέλη «περὶ βοηθήματος» ὁ κ. Χαριτᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§12Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Τσιτσέλη. Οὗτος εἶναι εἷς ἐκ τῶν διακεκριμένων λογίων, ὁ ὁποῖος πρὸ τεσσαρακονταετίας καταγίνεται καὶ συνέλεξεν ὕλην, ὅπως συγγράψῃ τὴν ἱστορίαν τῆς Κεφαλληνίας καὶ ἐν γένει τῆς Ἑπτανήσου. Ἔχει ἐκδώσει ἤδη τὸν πρῶτον τόμον, ὁ ὁποῖος ἐστοίχισε περὶ τὰς 10,000 δραχμῶν, καὶ πρόκειται τώρα νὰ ἐκδώσῃ τὸν δεύτερον, τρίτον, τέταρτον καὶ πέμπτον τόμον τῆς ἱστορίας αὐτοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ἡ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν, καὶ ἐπειδὴ τὸ ἔργον αὐτὸ εἶναι πολὺ σπουδαῖον, ἀφορᾷ δὲ οὐ μόνον τὴν Κεφαλληνίαν, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὴν Ἑπτάνησον, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἔλθῃ ἀρωγὸς δι’ ἑνὸς βοηθήματος, ἵνα κατορθωθῇ καὶ ἐκτυπωθῇ ἡ ἱστορία αὐτή, ἡ ὁποία θὰ εἶναι χρήσιμος δι’ ὅλον τὸ Κράτος.

§13Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§14Ν. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ συστήσω καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ εὐμενῶς γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ διακεκριμένου ἱστορικοῦ κ. Τσιτσέλη. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὰ Κεφαλληνιακὰ σύμμικτα ἐνδιαφέρουσιν ἰδιαιτέρως τοὺς Κεφαλλῆνας, οἱ ὁποῖοι εἰς αὐτὰ εὑρίσκουσι τὴν πνευματικὴν κίνησιν καὶ τῆς παρελθούσης καὶ τῆς σημερινῆς ἐποχῆς· ἐν τούτοις ὅμως ἐνδιαφέρουσιν ὅλους τοὺς ἐπιστήμονας τοὺς ἱστορικούς, διότι ταῦτα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς πρόχειρος πηγὴ ἱστορίας τῆς Κεφαλληνίας πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ὅλης ἱστορίας τῆς Ἑλλάδος. Ὁ κ. Τσιτσέλης ζητῶν ἐπιχορήγησιν πρὸς ἔκδοσιν δευτέρου τόμου ζητεῖ ταύτην, ὅπως καλύψῃ μέρος τῶν δαπανῶν, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη καὶ ὑποβάλλεται οὐ μόνον πρὸς ἐκτύπωσιν τοῦ ἔργου, ἀλλὰ καὶ πρὸς σύνταξιν αὐτοῦ, καθόσον δαπανᾷ πολλὰ χρήματα ἠναγκασμένος ὢν νὰ φέρῃ καὶ συγγράμματα ξένα, ἵνα δυνηθῇ τελείως νὰ συντάξῃ τὴν περὶ οὗ ὁ λόγος ἱστορίαν τῆς Κεφαλληνίας. Ἐπὶ πλέον ὁ δεύτερος τόμος ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα, διότι θὰ περιλαμβάνῃ ὁλόκληρον τὴν ἱστορίαν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κεφαλληνίας, οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ κατάλογον τῶν Ἀρχῶν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Ἑνετοκρατίας μέχρι σήμερον. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς ἕνα διακεκριμένον ὄντως ἱστορικὸν Κεφαλλῆνα, ἀφοῦ δυστυχῶς εἰς τόσους εὐεργέτας Κεφαλλῆνας, οἱ ὁποῖοι εὐηργέτησαν καὶ τὸ ἔθνος καὶ τὴν Κεφαλληνίαν, δὲν ὑπεδείχθη ν’ ἀφήσωσιν ἓν μικρὸν χρηματικὸν ποσόν, τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμοποιῆται ἀποκλειστικῶς διὰ τὰς πρωτοτύπους πνευματικὰς ἐργασίας τῆς Κεφαλληνίας, Ἐλπίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ βοηθήσῃ τὸ ἔργον τοῦτο, καθὼς καὶ οἱ μέλλοντες νὰ εὐεργετήσωσι Κεφαλλῆνες—καὶ εἶναι ἀρκετοὶ ἀκόμη—καὶ τὸ ἔθνος καὶ τὴν Κεφαλληνίαν θὰ θελήσωσιν ἐπίσης νὰ ἀφήσωσιν ἓν μικρὸν ποσόν, ὅπως εἰς τὸ μέλλον συμπληρωθῇ ἡ ἐπιτακτικὴ αὕτη ἀνάγκη ὅσον ἀφορᾷ τὴν πνευματικὴν ἐργασίαν ἐν Κεφαλληνίᾳ.

§15Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ ὡς Ἑπτανήσιος συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διότι γνωρίζω ἐξ ἰδίων μελετῶν τὴν ἀξίαν τοῦ κ. Τσιτσέλη, καὶ ἀπὸ ἱστορικῆς ἀπόψεως. Εἶναι εἷς ἐκ τῶν ὀλίγων ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους κατέλιπεν ἡ πνευματικὴ ἀριστοκρατία τῆς παρελθούσης γενεᾶς. Ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποστηρίζῃ τοιούτου εἴδους ἔργα, οἷον τὸ ἔργον τοῦ κ. Τσιτσέλη, τὸ ὁποῖον ἐν συνόλῳ εἶναι πολύτιμον, καὶ διὰ τοῦτο συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§16Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω οὐ μόνον τὸ βοήθημα νὰ δοθῇ, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐκτυπωθῇ εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, διότι εἶναι πολὺ σπουδαῖον ἔργον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βινιεράτος. Ἀπών. Ὁ κ. Ῥαφτόπουλος. Ἀπών. Ὁ κ. Ἰγγλέσης.

§18Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἔργου τοῦ κ. Τσιτσέλη, καθότι ὁ κ. Τσιτσέλης καταγίνεται περὶ τὴν λαογραφίαν καὶ τὴν ἱστορίαν τῆς Κεφαλληνίας, ἰδίως ὡς πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνδέεται ἀρρήκτως καὶ στενῶς πρὸς τὴν ὅλην Ἑπτανησιακὴν ἱστορίαν. Ἡ ἔκδοσις τοῦ τοιούτου συγγράμματος ἀπαιτεῖ μεγάλην δαπάνην, τὴν ὁποίαν ὁ συγγραφεὺς δὲν ἔχει, καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀποβλέπων εἰς τὴν ὠφέλειαν τὴν κοινωνικὴν καὶ πνευματικήν, ἥτις θὰ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἔργου τούτου, ὅπως ἔλθῃ ἀρωγός.

§19Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θὰ μελετήσω εὐμενῶς τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ ἀναφορᾶς κατοίκων Μαλανδρίνου περὶ προαγωγῆς τοῦ σχολείου των ὁ κ. Θ. Παπαϊωάννου ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Ἐπ’ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου Βραχνεΐκων περὶ καταργήσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ τῶν ἐλαιοπυρήνων ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§21Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὰ ἐπιχειρήματα, κύριε Πρόεδρε, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ συλλόγου Βραχνεΐκων, ὡς καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ περιλαμβανόμενα ἐν τῇ ἀναφορᾷ τοῦ συλλόγου ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Βοστίτσα», καθὼς ἐπίσης καὶ τὰ περιλαμβανόμενα ἐν τῇ ἀναφορᾷ τοῦ κτηματικοῦ συλλόγου Καλαμῶν, τὰ ἐπιχειρήματα ταῦτα, λέγω, δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἀποτελοῦσι σπουδαῖον ἐπιχείρημα, οὕτως ὥστε νὰ καταργηθῇ ὁ ἐξαγωγικὸς δασμὸς τῶν ἐλαιοπυρήνων. Ἔχω δι’ ἐλπίδος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μελετῶν τὴν ἀναφορὰν ταύτην θ’ ἀντλήσῃ τὴν σκέψιν καὶ ἐν τέλει τὴν ἀπόφασιν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ δασμοῦ τοῦ ἐξαγωγικοῦ τῶν ἐλαιοπυρήνων.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φωτήλας. Ἀπών. Ὁ κ. Σκιαδαρέσης. Ἀπών. Ὁ κ. Βέρροιος. Ἀπών. Ὁ κ. Βουρλούμης. Ἀπών. Ὁ κ. Χρυσοβελόνης. Ἀπών. Ἐπ’ ἀναφορᾶς τῆς ἐκ Γαλαξειδίου Αἰκατερίνης Τζουγάκη περὶ βοηθήματος ὁ κ. Βέρροιος ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Ὁ κ. Χριστίδης.

§23Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀκούσῃ δικαίαν ἀξίωσιν μιᾶς χήρας ἐκ Γαλαξειδίου, ἡ ὁποία ἔχασε τὸν υἱόν της, ὅτε συνέβη ἡ στάσις τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ ἠναγκάσθη τὸ ἕτερον μέρος τοῦ Ναυτικοῦ νὰ ἐπιβάλῃ τὸ κράτος τοῦ νόμου. Τότε ἦτο σκοπὸς ὁ υἱὸς τῆς χήρας αὐτῆς Τζουγάκη καὶ ἐτραυματίσθη καιρίως καὶ μετ’ ὀλίγον ἀπέθανεν. Ἐγκατελείφθη ἡ μήτηρ του χήρα ἄνευ περιουσίας μὲ δύο κόρας ἀγάμους, ζητεῖ δὲ νὰ τῇ δοθῇ σύνταξις. Γνωρίζει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τῇ δοθῇ τοιαύτη, ἀλλὰ στηρίζει τὸ δίκαιόν της ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἀγωγὴ κατὰ τοῦ Δημοσίου, διότι ἐξ αἰτίας τῆς ἀδυναμίας, οὕτως εἰπεῖν, κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην τοῦ Κράτους νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου ἐφονεύθη ὁ υἱός της. Δὲν ἔχει ὅμως χρήματα ἡ πτωχὴ ἐκείνη χήρα νὰ ἐγείρῃ ἀγωγήν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν καὶ ἰδίᾳ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀποφασίσῃ, ὅπως καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις, ἵνα δοθῇ καὶ εἰς αὐτὴν ἓν βοήθημα.

§24Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν τὸ δίδει ὁ Ὑπουργός· ἡ Βουλὴ τὸ δίδει.

§25Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν νὰ ὑποβάλῃ ἓν νομοσχέδιον, διότι ἔχει μεγαλειτέραν σπουδαιότητα ὑποβαλλόμενον ὑπὸ Ὑπουργοῦ ἢ ὑπὸ Βουλευτοῦ.

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ διαβιβάσω τὴν παράκλησίν σας εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§27Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Προκειμένου περὶ τοιούτων νομοσχεδίων ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν παρόντα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλοῦμεν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τῆς δυστυχοῦς αὐτῆς χήρας, ὄχι μόνον, κ. Πρόεδρε, διότι ἐφονεύθη ἐν τῇ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντός του ὁ στρατιώτης υἱὸς τῆς ἀτυχοῦς αὐτῆς χήρας, ἀλλὰ καὶ διότι ἦτο προστάτης οἰκογενείας, ἥτις ἄλλοτε ἦτο πλουσιωτάτη. Νομίζω ὅτι συντρέχουσι πολλοὶ λόγοι, ὅπως παροραθῶσιν οἱ τύποι καὶ δοθῇ κάποια συνδρομή, ἔστω καὶ μικρά.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καρδακάτων κλπ. περὶ ἱδρύσεως διδακτηρίου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§29ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι δικαιοτάτη ἡ ἀναφορὰ αὕτη καὶ ὀρθοτάτη ἡ αἴτησις καὶ συνιστῶ αὐτήν.

§30Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν ταύτην καὶ διατάξῃ νὰ ἐνεργηθῇ. Ἀφοῦ οἱ κάτοικοι ἐδώρησαν τὸ οἰκόπεδον, συνετάχθη ἡ μελέτη καὶ δὲν ἀπομένει ἢ νὰ διαταχθῇ ἡ κατασκευή.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Πύργου Ἀναστασίου Μπελιγρᾶ κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου τῆς Εἰσαγγελίας Π. Γεννηματᾶ.

§32Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§33Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τοῦ παραπονουμένου πολίτου.

§34Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ μελετήσῃ τὴν ἀναφοράν, ὅταν ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§35Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφοράν, νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἱκανοποιήσῃ τὸν ἀδικηθέντα πολίτην.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσιμπίρης ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κερτέζης.

§37Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, πρὸς τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συσχετίσῃ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 89, διότι πρόκειται περὶ ἐντιμοτάτου ὑπαλλήλου, κατὰ τοῦ ὁποίου πλαστογράφοι ἀνώνυμοι ἀπευθύνονται καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον. Τὸν λόγον ἔλαβον καὶ ἐγὼ καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, διὰ ν’ ἀποκρούσωμεν τὴν ἀναφορὰν ταύτην τὴν ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦμεν νὰ συσχετισθῇ μετὰ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κερτέζης. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Εἰς τὸ χωρίον Κερτέζης τῶν Καλαβρύτων ὑπηρετεῖ ὡς δημοδιδάσκαλος ἀριστοῦχος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ 1905, τὸ 1906 καὶ τὸ 1907, ὡς εἶχε καθῆκον, ὑπέβαλεν εἰς τὸν ἁρμόδιον ἐπιθεωρητὴν τὸ μαθητολόγιον, ἐν ᾧ ἐσημειοῦντο τίνες μαθηταὶ ἐφοίτησαν, πόσοι ἐνεγράφησαν κλπ. δυνάμει τοῦ νόμου. Μία σπεῖρα ἐκμεταλλευτῶν ἐκεῖ ἐπιδίδει μίαν καταγγελίαν. Ἐγὼ ἠρεύνησα καὶ θὰ βοηθήσω τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ εὗρον τὴν ἀπόδειξιν ὅτι ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς διδάσκαλος ἀπηλλάγη πάσης κατηγορίας. Δυστυχῶς ὅμως, ἐνῷ ὑπάρχει ἐνταῦθα συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ ἐγγραφῇ καὶ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης τῶν κατοίκων, ὑπέβαλεν ἴδιον ἐρώτημα. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν, νὰ δεχθῇ αὐτὸ τὸ ὑπόμνημα νὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἵνα ἀποδειχθῇ πόσον ἐν τάξει εἶναι αὐτὸς ὁ δημοδιδάσκαλος, ὁ ὁποῖος ἐκίνησε τὴν μῆνιν τοῦ καταγγέλλοντος ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ὁ ἀδελφός του δὲν κατέλαβε τὴν θέσιν τὴν δημιουργηθεῖσαν λόγῳ τῆς προαγωγῆς τοῦ σχολείου εἰς τριτάξιον ἀπὸ διταξίου, δηλῶ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι δικηγόρος ἐν Πάτραις, ἀποφεύγει πάντοτε νὰ ἐπιβληθῇ διὰ τῆς ἐπιστημονικῆς του λάμψεως καὶ πάντοτε διὰ ψευδομηνύσεων ἐνεργεῖ. Προχθὲς ἀκόμη κατεδικάσθη εἰς τριήμερον φυλάκισιν ἕνεκα τοιαύτης ψευδοῦς μηνύσεως κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Καλαβρύτων.

§38Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προσθέσω ὅτι πρόκειται περὶ ἐντιμοτάτου διδασκάλου, περὶ τοῦ ὁποίου πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ νὰ ἐνεργηθῶσιν ἐν τάχει τὰ δέοντα, ὅπως καθαρισθῇ ἡ ὑπόθεσις καὶ ἀποδειχθῇ τὸ ἀβάσιμον τῆς ἀποδιδομένης εἰς αὐτὸν κατηγορίας. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ σπουδαίως ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀφομοιώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν δημοδιδασκάλων, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἀξίωσιν δικαιοτάτην αὐτῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σχινᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας «τί ἐνεργήθη διὰ τὴν ἀνασύστασιν τοῦ κοινοῦ σχολείου Μπερτοῦ τοῦ δήμου Σπαλάθρων Βόλου».

§40Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τοῦ σχολείου, αὐτοῦ, διότι 20–25 παιδία μένουσιν ἄνευ διδασκάλου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τετενὲς ζητεῖ τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ ἀναφοράν.

§42ΟΘΩΝ ΤΕΤΕΝΕΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑποβάλλω μίαν ἀναφορὰν ἑνὸς πολίτου ἐκ Πειραιῶς, ὁ ὁποῖος παραπονεῖται ὅτι μίαν ἡμέραν ἔχων τὴν σύζυγόν του καὶ τὴν γυναικαδέλφην του ἀσθενεῖς ἔστειλεν ἓν τηλεγράφημα εἰς τὴν Κεφαλληνίαν. Ἡ Ἀστυνομία νομίσασα ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος ἐκείνου ἐξ ὑπερβάλλοντος ζήλου ὅτι ἐπρόκειτο περὶ χολεριῶντος συνέλαβε τὴν γυναῖκα, τὴν ἀπεμόνωσε καὶ τὴν ἐνέκλεισεν ἐπὶ 40 ἡμέρας εἰς τὸ λοιμοκαθαρτήριον. Δικαίως ὁ πολίτης οὗτος παραπονεῖται δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, ἡ ὁποία τῷ ἔφερε μεγάλας ζημίας καὶ ζητεῖ νὰ λάβῃ ἀποζημίωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι δικαιοῦται, ἀφοῦ ἄνευ οὐδενὸς λόγου ὑπέστη τὰς ζημίας αὐτάς.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σχινᾶς ἐρωτᾷ «τί ἐνεργήθη διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς πεσούσης λιθίνης γεφύρας Πινακωτῶν Βόλου».

§44Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπῆρχε προϋπολογισμὸς καὶ διετάχθη νὰ συνταχθῇ.

§45Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Παρακαλῶ νὰ σπεύσητε, διότι ἡ γέφυρα αὐτὴ εἶναι ἀναγκαιοτάτη, διότι συνδέει 3–4 χωρία καὶ σήμερον δὲν δύνανται νὰ ἐπικοινωνήσωσι, τώρα μάλιστα μὲ τὰς βροχάς.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φωτήλας ἐρωτᾷ «ἂν θὰ συσταθῇ ἀστυνομικὸς σταθμὸς εἰς Ἅγιον Βασίλειον (Βραχνέϊκα) τῶν Πατρῶν». Διαγράφεται. Ὁ κ. Φωτήλας ἐρωτᾷ «τί ἐνεργήθη ἐπ’ ἀναφορᾶς περὶ διαφορᾶς καπνοπωλῶν καὶ Διευθυντοῦ καπνεργοστασίου Πατρῶν».

§47Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Τετενές, διότι εὑρίσκεται εἷς ἄνθρωπος 40 ἡμέρας κρατούμενος ὅτι πάσχει ἐκ χολέρας, ἐνῷ εἶναι ὑγιής.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φορέστης ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ πασῶν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτημάτων, χωρὶς νὰ ἐγγράφηται.

§49Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δίκαιον εἷς συμπολίτης μου νὰ εἶναι 40 ἡμέρας εἰς τὸ Νοσοκομεῖον χωρὶς λόγον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κογεβίνας ἐρωτᾷ «ἕως πότε θὰ παραμείνῃ παρανόμως εἰς τὴν θέσιν της ἡ διορισθεῖσα τὴν 19 Ἰουλίου 1910 ὑπ’ ἀριθ. 5689 δημοδιδασκάλισσα Γαστουρίου Κερκύρας».

§51Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Περιμένω πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητήν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Γαρδικιώτης καὶ Θανόπουλος ἐρωτῶσι: «Τί ἐνεργήθη ἐπὶ τῶν πρὸς τὸν νομάρχην Τρικκάλων καταγγελιῶν τοῦ δημάρχου Τυμφαίων κατὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου Καλαμπάκας διὰ καταπιέσεις καὶ ἐκβιάσεις κατὰ πολιτῶν καὶ διὰ σωρείαν ἄλλων παρανομιῶν».

§53Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Διεβίβασα εἰς τὸν εἰσαγγελέα τὴν καταγγελίαν.

§54Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἡ δικογραφία ἀπὸ τῆς 14 Νοεμβρίου εὑρίσκεται εἰς χεῖράς του, ἀλλ’ ὁ ἀστυνομικὸς σταθμάρχης ἐξακολουθεῖ νὰ ἐκβιάζῃ ἐκεῖ τοὺς κατοίκους· ὁ δὲ νόμος περὶ Ἀστυνομίας δὲν ἐπιτρέπει, διότι, ἐνῷ ἔχομεν ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου, καθ’ ἣν ἐντὸς μηνὸς πρέπει αἱ ἀνακρίσεις νὰ διεξάγωνται ἐπὶ τῶν ἀστυνομικῶν παραβάσεων, ἀπὸ τεσσάρων μηνῶν οὐδὲν ἐνηργήθη, καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἠρώτων καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀπαντήσῃ τί ἐνήργησε κατὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου Καλαμπάκας, ὁ ὁποῖος δὲν διεξήγαγε τὰς ἀνακρίσεις ἢ πάλιν θὰ εὕρῃ δικαιολογίαν διὰ τὸν εἰρηνοδίκην Καλαμπάκας; Ἐνῷ ἦτο ὑποχρεωμένος ἐντὸς μηνὸς νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἀνακρίσεις, ὁ Κύριος αὐτὸς ἔχει τὴν δικογραφίαν ἀπὸ τεσσάρων μηνῶν καὶ κατηγορεῖται ἐκεῖ ὁ ἀστυνομικὸς σταθμάρχης διὰ σωρείαν ἐγκλημάτων κατὰ τοῦ λαοῦ καὶ ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖ νὰ παρανομῇ καὶ τοὺς μάρτυρας νὰ ἐκβιάζῃ καὶ νὰ τυραννῇ, ἐφ’ ὅσον ἡ Πολιτεία δὲν τιμωρεῖ αὐτόν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιόπουλος ἐπ’ ἀναφορᾶς κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας περὶ συστάσεως Πταισματοδικείου.

§56Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον διότι τὸ ἀδίκημα τῆς καταργήσεως τοῦ Πταισματοδικείου Ἀνδριτσαίνης ἐτελέσθη ὑπὸ τὸ κράτος ἐπαναστατικῆς καταστάσεως καὶ συγκεχυμένης κυβερνητικῆς ἀντιλήψεως, δύναται νὰ δικαιολογηθῇ τοιοῦτο μέτρον. Τὸ Πταισματοδικεῖον Ἀνδριτσαίνης ἐλειτούργει ὡς Πλημμελειοδικεῖον λόγῳ τῶν πολλαπλῶν αὐτοῦ ὑποθέσεων καὶ οἰκονομικὰ ὀφέλη προσεπόριζεν εἰς τὸ Κράτος καὶ τὴν δημοσίαν τάξιν ἐξυπηρέτει. Ὥστε ἀδίκημα διέπραξεν ἡ τότε Κυβέρνησις καταργήσασα αὐτό. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν τῶν κατοίκων νὰ μεριμνήσῃ ὥστε νὰ ἀνασυσταθῇ τὸ Πταισματοδικεῖον ἐκεῖνο καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τῆς Πολιτείας καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, ἐξ οὗ τὴν καταγωγὴν ἕλκει.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαχελᾶς.

§58ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ταύτης ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, ὅπως γίνῃ ἡ ἀνασύστασις τοῦ καταργηθέντος Πταισματοδικείου, διότι ὁ εἰρηνοδίκης Ἀνδριτσαίνης δὲν ἐπαρκεῖ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ διπλᾶ αὐτοῦ καθήκοντα, καὶ τὰς ἀστικὰς ὑποθέσεις καὶ τὰς πταισματικάς, διότι τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀνδριτσαίνης ἐκδίδει κατ’ ἔτος 1200 πολιτικὰς ἀποφάσεις καὶ 3000 πταισματικὰς τοιαύτας, ἐπὶ πλέον δὲ βαρύνεται μὲ τόσας ἄλλας ὑπηρεσίας, εἰς ἃς δέον νὰ προστεθῶσι καὶ ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἀναθέτομεν εἰς τὸν εἰρηνοδίκην διὰ τοῦ νέου νόμου περὶ κοινοτήτων. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν δήμων Ἀνδριτσαίνης καὶ Ἀλιφείρας καὶ νὰ ἀνασυστήσῃ τὸ Πταισματοδικεῖον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κασίμης.

§60Π. ΚΑΣΙΜΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἑνώνω τὴν παράκλησίν μου ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ μεριμνήσῃ περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Πταισματοδικείου αὐτοῦ, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ἡ ὑπηρεσία ἡ δικαστικὴ ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ, ἀφοῦ τὸ Εἰρηνοδικεῖον ἀπασχολεῖται ἀπὸ πλῆθος ἄλλων καθηκόντων ἀλλὰ καὶ ἰδίᾳ ἀνακριτικῶν καὶ ἄλλων ὑποθέσεων.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰατρόπουλος. Ὁ κ. Κοκκέβης. Ὁ κ. Κανελλόπουλος.

§62Δ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν αὐτὴν παράκλησιν καὶ ἐγώ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰλιανός.

§64ΑΘ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, τὴν αὐτὴν παράκλησιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαλέξης. Ὁ κ. Πετρομανιάτης.

§66ΑΝΤ. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτακτικὴ καὶ ἐνδεδειγμένη ἡ ἀνασύστασις τοῦ Πταισματοδικείου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσιμπίρης ἐπ’ ἀναφορᾶς τοῦ ἐξ Αἰγίου Ν. Λινάρδου περὶ προνομίου εὑρεσιτεχνίας. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ διαγραφῇ.

§68Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ καὶ σταλῇ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ κ. Θ. Πέρρος ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καστανίτσης περὶ ἐπισκευῆς ὁδοῦ πρὸς τὸ Ἄστρος.

§70Θ. ΠΕΡΡΟΣ. Οἱ κάτοικοι οὗτοι, κύριε Πρόεδρε, παραπονοῦνται ὅτι πρὸ μηνῶν στεροῦνται συγκοινωνίας. Κατεστράφη ἡ ὁδός, κατεστράφη δὲ καὶ μία γέφυρα αὐτῆς. Ὁμολογῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς διέταξε ν’ ἀποκαταστήσῃ ὁ μηχανικὸς τὴν συγκοινωνίαν· ἀλλὰ παρατηρῶ ὅτι ὁ κ. μηχανικός, κύριε Ὑπουργέ, ἔκαμε, τί νομίζετε; μίαν γέφυραν ἐξ μέτρων, τὴν ἐμελέτησε καὶ ἔκαμε δύο κεχωρισμένας ἐκθέσεις, δύο προϋπολογισμοὺς κατὰ τὸ ἥμισυ τῆς γέφυρας ἕκαστον· τὸ δὲ Τμῆμα ἐδῶ ἐθεώρησεν ἄτοπον καὶ ἀνεπιτυχῆ τὴν μελέτην αὐτήν, οὐχὶ ἐπιστημονικήν, καὶ τὴν ἀπέρριψε, καὶ τοιουτοτρόπως οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι στεροῦνται ἕνεκα τῆς ἀδαημοσύνης τοῦ μηχανικοῦ πάσης συγκοινωνίας. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα συστήσῃ νὰ διορθωθῇ τὸ λάθος αὐτό. Διὰ μίαν γέφυραν δύο μελέτας καὶ δύο προϋπολογισμούς; Πότε ἠκούσθη;

§71Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις τοῦ συναδέλφου.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελλόπουλος ἐπ’ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Δαδίου περὶ τῆς ἐνοικιάσεως τῶν λιβαδίων της.

§73ΗΡ. ΒΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Δαδίου, δι’ ἧς καταγγέλλεται ἡ δημοτικὴ Ἀρχὴ Δρυμίας ὅτι ἀπέκρυψε καὶ δὲν ἐτοιχοκόλλησε τὴν διακήρυξιν τῆς δημοπρασίας, ὡς ἔδει, περὶ ἐνοικιάσεως τοῦ ἐν τῇ ἀναφορᾷ διαλαμβανομένου κοινοτικοῦ λιβαδίου καὶ οὕτω κατεκυρώθη εἰς τὸν υἱὸν τοῦ δημαρχικοῦ παρέδρου Δρυμίας ἀντὶ δρ. 5,400, ἐνῷ ἀνέκαθεν τὸ μίσθωμα φθάνει τὸ ποσὸν τῶν 7–8 χιλ. δραχμῶν, ἀλλ’ ἐλλείψει ἀνταγωνισμοῦ καὶ ὑπερθεματιστῶν ἄλλων μὴ γνωριζόντων τὴν ἡμέραν τῆς δημοπρασίας ἢ μόνον τοῦ καὶ μόνου ἐμφανισθέντος. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως σπεύσῃ νὰ διατάξῃ τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων ἐπὶ τῶν καταγγελλομένων.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντόπουλος ἐπ’ ἀναφορᾶς ὑποδιδασκάλων περὶ συντάξεώς των.

§75Ε. ΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παδείας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων ὑποδιδασκάλων καὶ εἰς τὰ ψηφισθησόμενα νομοσχέδια τῆς ἐκπαιδεύσεως νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορά των.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλιόπουλος. Ἀπών. Ὁ κ. Θανόπουλος.

§77Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Πατσουράκος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν «τίνες, πόσοι, διὰ τίνας λόγους ἐξηρέθησαν ἐκ τοῦ δήμου Πειραιῶς κατὰ τὴν κλήρωσιν τοῦ 1911 καὶ τίνα τὰ ὀνόματα τῆς γνωμοδοτησάσης ἐπιτροπῆς».

§79Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διέταξα καὶ ἐγένετο σχετικὸς πίναξ, τὸν ὁποῖον θὰ παραδώσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Λακωνίας.

§80Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Πολὺ καλά.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Σακελλάριος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας «διατί δὲν ἐδημοσιεύθησαν τὰ Διατάγματα περὶ ἐκτάσεως τῶν ἐννέα δήμων τῆς Κορινθίας».

§82Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἐδημοσιεύθησαν τὰ Διατάγματα εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Τερζάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης....

§84Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει δυστυχῶς ὁ ἐπαρκὴς ἀριθμός.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Φουρίδης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν «ποῖα τὰ ἀπαιτούμενα πρὸς ἔκδοσιν ἀδειῶν καὶ διατί οἱ κατὰ τόπους νομάρχαι καὶ ἀστυνομικοὶ διαφόρως ἐφαρμόζουσι τὸν νόμον τοῦτον».

§86Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Εἶναι γνωστὸν τὸ Διάταγμα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἠλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τῆς Ἀγγελικῆς χήρας Πρωτογεροπούλου.

§88Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ πέντε περίπου μηνῶν ἀπεβίωσεν ὁ Ἀ. Πρωτογερόπουλος ὑπολοχαγὸς τοῦ Οἰκονομικοῦ ὑπηρετήσας ἐν τῷ στρατεύματι ἐπὶ 18 ἔτη, ἐγκατέλιπε δὲ χήραν μητέρα πτωχήν. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς της ἡ Ἀ. Πρωτογεροπούλου αἰτεῖται, ὅπως χορηγηθῇ ἀνάλογον βοήθημα, καθόσον ἦτο τὸ μόνον στήριγμα τῆς οἰκογενείας του. Καταθέτω τὴν ἀναφορὰν ταύτην, ὅπως ἐνεργηθῶσι τὰ δέοντα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμπληρωθείσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§90Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γεν. Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Πάτραις ἑδρευούσης Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας «Ἅγιος Ἀνδρέας»· 2) «Περὶ κυρώσεως προσθέτου ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Πάτραις ἑδρευούσης Ἀχαϊκῆς Ἀτμοπλοΐας»· 3) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΓΩΚΒʹ νόμου περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ͵ΓΥΚΖʹ τοιούτου περὶ ὁδοποιίας»· 4) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΓΦΜΒʹ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων ἔργων»· 5) «Περὶ ἐκτελέσεως ἔργων ἀποξηράνσεως ἑλῶν καὶ τελμάτων, διευθετήσεως ποταμῶν καὶ χειμάρρων κλπ. καὶ περὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓΦϞΘʹ ὑπ’ ἀριθ. 3599 τοῦ ἔτους 1910». Ὁ νόμος, Κύριοι, περὶ Δημοσίων ἔργων εἶναι γνωστός. Ὁ νόμος οὗτος ἐψηφίσθη κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1911. Κατὰ τὸν νόμον τοῦτον τὸ προσωπικὸν τῶν Δημοσίων ἔργων ἀπὸ 288 ὑπαλλήλους, οὓς εἶχε μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἠλαττώθη εἰς 218, ἐξ ὧν 53 ἀνώτεροι ὑπάλληλοι καὶ 183 ὑπομηχανικοί. Δυστυχῶς αἱ θέσεις αὗται κατὰ τὸν νέον νόμον δὲν συνεπληρώθησαν, σήμερον δὲ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν Δημοσίων ἔργων εὑρίσκονται 105 ὑπομηχανικοί, ὡς ἐκ τούτου δὲ ἡ ἔλλειψις αὐτῶν ἐπέφερε σπουδαίαν βλάβην εἰς τὴν καθόλου ὑπηρεσίαν τῶν Δημοσίων ἔργων. Πανταχόθεν ἀκούονται παράπονα καὶ μάλιστα κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν πλημμυρῶν, διότι τὰ διάφορα γραφεῖα τῶν μηχανικῶν δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν ἐπισκευὴν διαφόρων ὁδῶν. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον τροποποιοῦν τὸν παλαιὸν νόμον καὶ αὐξάνον τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ῥυθμίζεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ ὑπηρεσία, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται αὔξησις δαπανῶν. Ἐπίσης εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὸ προπαρελθὸν ἔτος ἐψηφίσθη νόμος περὶ ὁδοποιίας. Κατὰ τὸν νόμον τοῦτον διάφοροι ὁδοί, αἵτινες μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦσαν ἐθνικαί, ὠνομάσθησαν δημοτικαὶ ὁδοί. Μεταξὺ τῶν ὁδῶν τούτων, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἄλλοτε ἐθνικαί, ἦτο ἡ λεωφόρος Συγγροῦ, ἡ λεωφόρος τῆς Ἀκροπόλεως, ἡ λεωφόρος Ὄλγας, ἡ λεωφόρος Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ, ἡ λεωφόρος Ἀλεξάνδρας καὶ ἡ λεωφόρος Παλαιοῦ καὶ Νέου Φαλήρου. Αἱ ὁδοὶ αὗται ὤφειλον νὰ ἐπιβαρύνωσι κατὰ τὸν νέον νόμον τὸν δῆμον Ἀθηναίων διὰ τὴν συντήρησιν αὐτῶν. Ὁ δῆμος Ἀθηναίων ἀπήντησεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρήσῃ τὰς ὁδοὺς αὐτάς, ὡς ἐκ τούτου δὲ ὁ συνάδελφός μου ἠναγκάσθη λόγῳ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων νὰ διατάξῃ τὴν συντήρησιν δαπάνῃ τοῦ Δημοσίου, διότι ὅλος ὁ κόσμος ἐφώναζεν ὅτι ὤφειλε νὰ εὑρεθῇ τρόπος πρὸς συντήρησιν τῶν ὁδῶν αὐτῶν, διότι ἐπνίγετο ἀπὸ τὴν κόνιν ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναλαμβάνει τὸ Δημόσιον τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν αὐτῶν.

§91Γ. ΠΩΠ. Κάμετε ἕνα γενικὸν νόμον, διότι θὰ καταστραφῶσι πᾶσαι αἱ ὁδοὶ τοῦ Δημοσίου;

§92Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Πρὸ μηνὸς περίπου, Κύριοι, ὁμιλῶν ἐντεῦθεν περὶ ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν ὑπεσχέθην, ὅπως ἐντὸς μηνὸς ὑποβάλω πρὸς ὑμᾶς προϋπολογισμοὺς καὶ μελέτας διὰ τὰ μικρὰ ἕλη τὰ ἐν Ἑλλάδι, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀνάγκην ἀποξηράνσεως. Εἶπον τότε ὅτι θὰ δυνηθῶ ἐντὸς μηνὸς νὰ ὑποβάλω πρὸς ὑμᾶς νομοσχέδιον περὶ ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν καὶ σχετικὸν προϋπολογισμόν, καίτοι ὀφείλω νὰ παραπονεθῶ πρὸς τὴν Βουλήν, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ μὲ συντρέξῃ διὰ τῆς παροχῆς δύο ἀκόμη ὑπαλλήλων πρὸς σύστασιν συνεργείων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σήμερον. (Χειροκροτήματα). Εἰς τὰ ἕλη, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθην ὅτι θὰ ὑποβάλω τὸν προϋπολογισμὸν πρὸς ἀποξήρανσιν αὐτῶν ἐντὸς τοῦ 1912, προσέθεσα καὶ ἄλλα ἕλη μετὰ τῶν σχετικῶν δαπανῶν, εἶναι δὲ τὰ ἑξῆς:

§93Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἡ Λακωνία θὰ συμπεριληφθῇ;

§94Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἔχει συμπεριληφθῆ πρὸ πολλοῦ. Κατασκευὴ συμπληρωτικῶν ἔργων ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Πυρνάσσου καὶ τελευταῖον, Κύριοι, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς ἕλους: Θὰ ἐνθυμῶνται πάντες ὅτι ἐπανειλημμένως οἱ συνάδελφοι ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ἔφερον ἐνταῦθα τὸν λόγον λέγοντες ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία αὐτῶν τὸν χειμῶνα καταστρέφεται ἐκ πλημμυρῶν ἐκ τῶν ὑδάτων, τὰ ὁποῖα πλημμυρίζουσι τὴν ἐπαρχίαν Βονίτσης, ὑδάτων τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐκ τῶν ὑπερκειμένων χειμάρρων τῆς λίμνης Λυσιμαχίδος. Πρὸ παντὸς δ’ ἕνεκα τῆς λίμνης ταύτης ἡ ὑγεία τῶν κατοίκων ἐκεῖ σπουδαίως ἔχει διαταραχθῆ, καὶ συμβαίνουσι κατ’ ἔτος πολλοὶ θάνατοι, μεγάλαι δ’ ἐκτάσεις ἀνερχόμεναι εἰς χιλιάδας στρεμμάτων παραμένουσιν ἀκαλλιέργητοι, ἐνῷ θὰ ἠδύναντο νὰ ἦσαν παραγωγικώταται καὶ νὰ κατασταθῶσι πραγματικῶς πλουτοφόρος πηγὴ διὰ τὸν τόπον ἐκεῖνον. Δυστυχῶς αἱ μέχρι τοῦδε Κυβερνήσεις δὲν ἠδυνήθησαν νὰ προέλθωσιν εἰς τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους τούτου, διότι ἀπῃτεῖτο δαπάνη 800,000 δραχμῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε καὶ τοῦ ἕλους τούτου νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἀποξήρανσιν ἐπὶ τῇ βάσει προϋπολογισμοῦ, ὃν δὲν παρεσκευάσαμεν ἡμεῖς, ἀλλ’ ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν Γάλλον μηχανικόν, ὅστις εἶχε κατασκευάσει τοῦτον· ὥστε ἐπὶ τῇ βάσει τούτου κατηρτίσαμεν τὴν μελέτην, ἣν ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν, ἐξ 800,000 δραχμῶν. Εἶναι, Κύριοι, 43 προϋπολογισμοί, οὓς ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν.

§95Γ. ΠΩΠ. Τὸ ἕλος τῶν νέων Ψαρῶν περιλαμβάνεται;

§96Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Μάλιστα. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν κατεπειγόντων καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ κηρυχθῇ ἐπεῖγον.

§97ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλουσι τὴν ἔκθεσίν των αἱ ἑξῆς ἐπιτροπαί: 1) Ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποστολῆς εἰς Ἑσπερίαν ὑποτρόφου πρὸς σπουδὴν τῆς ἰχθυοκομίας καὶ ὀστρεοτροφίας καὶ περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν ἰχθυοκόμων καὶ ὀστρεοτρόφων»· 2) Ἡ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ παραχωρήσεως μέρους τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λιβαδίου «Πλακωτὸ» εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Φραντζῆ»· 3) Ἡ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ διαθέσεως δρ. 22,000 ἐκ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τῶν δήμων Σπερχειάδος καὶ Μακρακώμης πρὸς κατασκευὴν ὁδοῦ ἀπὸ Βαρυμπόπης εἰς Σπερχειάδα»· 4) Ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν πρὸς προβιβασμὸν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ Ναυτικοῦ διατάξεων»· 5) Ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως τμήματος ἐμπορικῆς ναυτιλίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ «τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΚϚʹ περὶ ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου»· 6) Ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως τμήματος ἐμπορικῆς ναυτιλίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας» καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΚϚʹ «περὶ τοῦ ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου»· 7) Ἡ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν τῷ νομῷ Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης». Θέλουσιν ἅπασαι ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. 8) Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Γρηγορίου ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἰσχύος τοῦ πίνακος τῶν ταμιακῶν καὶ εἰδικῶν γραμματέων τῶν εἰσπράξεων»· 9) Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ἀλαβᾶνος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Τήνῳ ἱεροῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας». 10) Ὁ κ. Ἀ. Θεοδωρίδης ὑποβάλλει πρότασιν μεθ’ ἑτέρων 10 Βουλευτῶν περὶ προτάξεως τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως τρόπου τινὸς τῆς πωλήσεως σταφιδοκάρπου». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§99Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κατεπείγοντος.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε τὸ κατεπεῖγον μετὰ τὴν τύπωσιν καὶ διανομήν.

§101Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Βεβαίως μετὰ τὴν διανομήν.

§102Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἀπὸ σήμερον, κ. Πρόεδρε, τὸ κατεπεῖγον. Τὸ κατεπεῖγον, κ. Πρόεδρε· νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ καθίσητε εἰς τὴν θέσιν σας.

§104Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἀλλ’ ἐψηφίσθη τὸ κατεπεῖγον.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη ὅτι πρέπει νὰ εἶσθε εὐλαβέστερος πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως: αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προλήψεως καὶ καταπολεμήσεως νόσων τῶν δένδρων καὶ ἄλλων φυτῶν».

§106Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε ἀλλαγὴν αὐτῆς;

§108Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε πρότασιν 10 Βουλευτῶν.

§110Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μάλιστα· ἰδοὺ αὕτη.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§112Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρὸ πολλῶν μηνῶν, κύριοι Βουλευταί, ὑπέβαλον πρότασιν «περὶ κανονισμοῦ πωλήσεως σταφιδοκάρπου», τουτέστι πρότασιν κατὰ τρόπον τινὸς πωλήσεως ὀλεθρίου, ὅστις ἐπιδρᾷ καταστρεπτικῶς ἐπὶ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ἕνεκα τῆς ὑποτιμήσεως. Ἡ πρότασίς μου αὕτη ἦτο πρώτη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν προτάσεων, ἀλλ’ ἕνεκα προτάξεως ἄλλων εἶναι τώρα εἰς τὸ βάθος αὐτῆς. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν ταύτην, ἥτις εἶναι σπουδαιοτάτη, καὶ νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν πρόταξιν τῆς προτάσεως ταύτης, διότι θὰ σώσῃ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες ἐκμεταλλευόμενοι τὴν κατάστασιν τῶν σταφιδοκτημόνων προβαίνουσιν εἰς ἀγορὰς τοιαύτας, αἵτινες φέρουσιν ὀλέθρια ἀποτελέσματα ἕνεκα τῆς πωλήσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις αὕτη καὶ νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρόταξιν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Καραπάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προλήψεως καὶ καταπολεμήσεως νόσων τῶν δένδρων καὶ ἄλλων φυτῶν». (Ψηφίζεται τὸ 1 καὶ 2 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βάρθης.

§114Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει καλῶς βεβαίως, ἐφ’ ὅσον διὰ τούτου λαμβάνεται πρόνοια περὶ προλήψεως πασῶν τῶν ἀσθενειῶν ἐκείνων, αἵτινες μεταδίδονται εἰς τὰ δένδρα καὶ γενικῶς εἰς τὰς ἀμπέλους καὶ τὰ λοιπὰ καρποφόρα δένδρα. Οὐχ ἧττον ἔχω νὰ κάμω παρατήρησίν τινα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3. Τὸ ἄρθρον τοῦτο λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐν περιπτώσει ἀρνήσεως κτλ.». Δηλαδὴ ἐν ᾗ περιπτώσει οἱ νομεῖς, οἱ διευθυνταί, καλλιεργηταὶ καὶ λοιποὶ δὲν θελήσωσι νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τὰς διαταγὰς τῆς Νομαρχίας, τότε εἰσάγονται δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον καὶ τιμωροῦνται. Ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι πολλάκις τὰ πρόσωπα ταῦτα δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ λάβωσι τὰ προληπτικὰ ταῦτα μέτρα ὄχι ἐκ κακῆς προθέσεως, ἀλλὰ διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν, στερούμενοι τῶν μέσων· οἱ ἀγρόται εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην κατάστασιν πενίας πολλάκις, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ λαμβάνωσι τὰ μέτρα ταῦτα. Τότε νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ εἰσάγωνται δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως καὶ νὰ ὑποβάλλωνται εἰς ποινάς. Οὕτω νομίζω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ συνενωθῇ τὸ ἄρθρον 3 μετὰ τοῦ 4, καὶ νὰ τεθῇ· «Ἐὰν δ’ ἐξ ἀδυναμίας τῶν ἀγροτῶν δὲν ληφθῶσι τὰ προληπτικὰ ταῦτα μέτρα, νὰ προβαίνῃ τότε τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον εἰς τὴν λῆψιν τῶν μέτρων τούτων».

§115ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλετε, παρακαλῶ, ἔγγραφον τροπολογίαν.

§116Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Διότι θὰ ἦτο ἄδικον, οἱ ἀγρόται, ἐπειδὴ δὲν ἠδυνήθησαν, ὡς ἐκ τῆς ἐπικρατούσης τυχὸν πενίας, νὰ λάβωσι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὁρίζει ἡ ἐγκύκλιος, νὰ τιμωρῶνται, καθ’ ἣν ἐποχὴν οὗτοι ἠδύναντο νὰ λάβωσι τὰ μέτρα ταῦτα. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§117Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀναντιρρήτως τὸ νομοσχέδιον, κύριοι Βουλευταί, καλεῖται ἐφαρμοζόμενον νὰ θεραπεύσῃ μεγάλην ἀνάγκην τῆς γεωργίας, ἀλλ’ ἐν ταῖς λεπτομερείαις αὐτοῦ ἔχει ἀνάγκην διορθώσεών τινων. Ἤδη ὁ ἔντιμος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος ὑπέδειξεν ἕν κακὸν ἐκ τῆς ἀκαμψίας τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι θὰ διορθωθῇ, διότι δὲν εἶναι βεβαίως δίκαιον νὰ τιμωρῆται ὁ γεωργός, ὅστις οὐχὶ ἐξ ἀπειθείας, ἀλλ’ ἐξ οἰκονομικῆς ἀδυναμίας δὲν ἠδυνήθη νὰ λάβῃ μέτρα προληπτικά. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ὅμως ὑπάρχει ἄλλη ἀτέλεια, ὅτι δὲν εἶναι ἀρκούντως αὐστηρὸν τὸ νομοσχέδιον, διότι προνοεῖ περὶ προκαταβολῆς ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου, τῇ ἐντολῇ τοῦ νομάρχου, τῶν ἀναγκαίων δαπανῶν διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν λοιμικῶν νόσων τῶν δένδρων, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀπορίας δήμου τινὸς ἢ κοινότητος· δὲν προνοεῖ ὅμως παντάπασι διὰ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν οὐχὶ ἐξ ἀδυναμίας τοῦ δημοτικοῦ ταμείου, ἀλλ’ ἐκ κακῆς θελήσεως, ἐκ δόλου ἢ ἐξ ἀμελείας τὰ κοινοτικὰ συμβούλια δὲν λαμβάνουσι τὰ ἀναγκαῖα μέσα. Πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἡ περίπτωσις αὕτη καὶ νὰ τεθῇ ποινικὴ κύρωσις, διὰ νὰ εἶναι τὸ νομοσχέδιον δεκτικὸν ἐφαρμογῆς.

§118ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑποβάλετε τροπολογίαν.

§119Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ εἰσαγάγωμεν τὴν ποινικὴν εὐθύνην τῶν νομικῶν προσώπων τῶν κοινοτήτων, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὕτη, ἥτις ἄλλως φοβοῦμαι ὅτι θὰ μείνῃ ἀνεφάρμοστος. Ἐπὶ παραδείγματι παρατηρῶ ὅτι, ἐνῷ εἰς τὰ ἐλαιόδενδρα τῆς ἐπαρχίας μου ὑπάρχει νόσος, ἡ ὁποία, διὰ νὰ μὴ μεταδοθῇ περισσότερον, ἀπαιτεῖ τὴν καταστροφὴν τῶν ἀσθενῶν ἐλαιοδένδρων, κατέστη ἀδύνατον ἄχρι τοῦδε ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐκκοπὴ τῶν ἀσθενῶν δένδρων. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 4, 5 καὶ 6 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς θειώσεως τῶν καπνοφυτειῶν». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον εἰς βʹ συζήτησιν καὶ εἰς τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποστολῆς εἰς Ἑσπερίαν ὑποτρόφου πρὸς σπουδὴν τῆς ἰχθυοκομίας καὶ ὀστεοτροφίας καὶ περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν ἰχθυοκόμων καὶ ὀστεοτρόφων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Ἰγγλέσης.

§121ΣΠ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, κύριοι Βουλευταί, ὅπως ἐξάρῃ τις διὰ λόγων ἐνταῦθα τὴν σπουδαιότητα, τὴν ὁποίαν παρουσιάζουσι τὰ ἰχθυοτροφεῖα. Ταῦτα ἀποτελοῦσι πηγὴν πλουτοπαραγωγόν, παρέχουσιν εἰς τὸν λαὸν τροφὴν ὑγιεινὴν καὶ ἄφθονον καὶ οὐχὶ εὐκαταφρόνητον πρόσοδον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Αἱ πρόσοδοι τῶν ἰχθυοτροφείων μάλιστα προβαίνουσιν αὐξανόμεναι, ὁσάκις ἡ διοίκησις, ἡ διαχείρισις καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν γίνεται κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης. Τοιοῦτον σκοπὸν βεβαίως προτίθεται τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου εἰσηγήσατο ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός. Νομίζω ὅμως ὅτι ἀντὶ ἑνὸς θὰ ἠδύναντο νὰ σταλῶσιν εἰς Εὐρώπην περισσότεροι πρὸς ἐκμάθησιν τῆς ἰχθυοκομίας. Οἱ ἰχθυοκόμοι εἶναι ἐπιστήμονες, διδάκτορες τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν, οἱ ὁποῖοι σπουδάζουσιν ἐπὶ βραχὺ χρόνου διάστημα τὴν ἰχθυοκομίαν, τὸ πρακτικὸν μέρος τῆς ἰχθυοκομίας. Ἐν Γερμανίᾳ καὶ Αὐστρίᾳ ἡ διδαχὴ αὕτη δὲν παρατείνεται περισσότερον τῶν 3 μέχρι 4 ἑβδομάδων. Εἷς ἰχθυοκόμος τοὐλάχιστον πρέπει νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν διοίκησιν ἑνὸς μεγάλου ἰχθυοτροφείου ἢ ἰχθυοκομείου. Οἱ ἰχθυοκόμοι ἔχουσι διάφορα καθήκοντα· τεχνητὴν ἐκτελοῦσι τὴν ἐκκόλαψιν τῶν ἰχθύων, διαιροῦσιν αὐτοὺς κατὰ τάξεις ἀναλόγως τῆς ἀξίας αὐτῶν, καὶ συγχρόνως συσκευάζουσι καταλλήλως καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτοὺς ζῶντας εἴτε τεταριχευμένους καθὼς καὶ τὰ ὠὰ αὐτῶν εἰς διάφορα μέρη. Ἡ γενικὴ ὅμως διοίκησις τῶν ἰχθυοτροφείων ἀνήκει εἰς ἄλλον, εἰς τὸν γενικὸν δηλαδὴ ἐπιθεωρητήν, ὅστις δέον νὰ εἶναι ἐπιστήμων ζωολόγος, καὶ ὅστις πρέπει νὰ κατέχῃ κυρίως τὴν ζωολογίαν πάντων τῶν ὄντων, τὰ ὁποῖα ζῶσιν ἐντὸς τῶν ὑδάτων. Νομίζω μάλιστα ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἱδρυθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Τμῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ὑπάγηται ἡ ἀνωτέρα διοίκησις καὶ ἐπίβλεψις τῶν ἰχθυοτροφείων.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸν τὸν προορισμὸν ἔχει αὐτός, ὁ ὁποῖος θ’ ἀποσταλῇ.

§123ΣΠ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Αὐτὸς θὰ κανονίσῃ τὰ πάντα εἰς τὴν διεύθυνσιν καὶ τὴν διαχείρισιν τῆς ὅλης ἰχθυοτροφίας καὶ ἰχθυοκομίας. Αὐτὸς θὰ ἐξετάζῃ τὴν ποιότητα τῶν ὑδάτων καὶ ὑπὸ φυσικὴν καὶ ὑπὸ χημικὴν ἔποψιν.

§124Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔχει σταλῆ.

§125ΣΠ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Καὶ τοὺς ὀργανισμοὺς τούς τε φυτικοὺς καὶ ζῳικούς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν τοῖς ὕδασι καὶ χρησιμεύουσι καὶ πρὸς τροφὴν τῶν διαφόρων ἰχθύων. Αὐτὸς φροντίζει περὶ τῆς ἐγκληματίσεως τῶν διαφόρων εἰδῶν τῶν ἰχθύων καὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν καταλλήλων θέσεων εἴς τε τὰς λίμνας καὶ τοὺς ποταμούς, ὅπως χρησιμεύωσιν ὡς ἐπῳαστήρια. Συγχρόνως ἔργον αὐτοῦ σπουδαιότατον εἶναι νὰ κανονίζῃ καὶ τὸν βαθμὸν τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἑνὸς ἑκάστου ἰχθυοτροφείου καὶ ἰχθυοκομείου, διότι ὁσάκις ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν δὲν γίνεται πρεπόντως, ταῦτα ἐξαντλοῦνται καὶ καταστρέφονται. Τοῦτο συνέβη δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν. Τὰ ἰχθυοτροφεῖα τῆς Ἑλλάδος παρεῖχον ὄχι μικρὰν πρόσοδον, δυστυχῶς ὅμως, ἐπειδὴ ἦσαν μέχρι τοῦδε ἐγκαταλελειμμένα εἰς τὴν τύχην των καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιστημονικῆς ἐπιβλέψεως, αἱ πρόσοδοι αὐτῶν κατὰ δεκαετίαν ἔχουσιν ὑποστῆ μειώσεις σημαντικάς. Ἡ πρώτη μάλιστα ἔκπτωσις τῆς ἐνοικιάσεως ἀνέρχεται εἰς ποσὸν μεῖζον τοῦ ἑκατομμυρίου, διότι, ἐνῷ κατὰ τὴν δεκαετίαν τὴν μεταξὺ τοῦ 1884 καὶ 1894 ἐνῳκιάσθησαν αἱ πρόσοδοι τῆς δεκαετίας ἀντὶ 5 ἑκ. 190 χιλιάδων δραχμῶν, κατὰ τὴν δεκαετίαν ἀπὸ τοῦ 1894 μέχρι τοῦ 1904 ἐνῳκιάσθησαν ἀντὶ 4,105,000. Ἡ ἑπομένη μόνον δεκαετία παρουσιάζει αὔξησίν τινα. Αἱ πρόσοδοι, τὰς ὁποίας παρεῖχον τὰ ἰχθυοτροφεῖα τῆς Ῥωμουνίας, ὅτε τὰ παρέλαβεν αὕτη ἀπὸ τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν, ἀνήρχοντο εἰς 160 χιλ. δραχμῶν, ἀλλ’ ἡ Ῥωμουνικὴ Κυβέρνησις κατώρθωσε σὺν τῷ χρόνῳ ἡ πρόσοδος αὕτη ν’ αὐξήσῃ κατὰ πολύ, ὥστε κατὰ τὸ 1893 ἀνῆλθεν εἰς 400 χιλ. δραχμῶν. Ἀφ’ ὅτου ὅμως, ἀπὸ τοῦ 1893, ἡ Ῥωμουνικὴ Κυβέρνησις ἵδρυσεν εἰδικὴν διεύθυνσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπήγαγε τὰ ἰχθυοτροφεῖα καὶ ἐκάλεσεν ὡς διευθυντὴν αὐτῶν διακεκριμένον ἐπιστήμονα ζωολόγον, τὸν κ. Ἀντύπαν, Ἕλληνα τὴν καταγωγὴν καὶ δὴ Κεφαλλῆνα, αἱ πρόσοδοι τῶν ἰχθυοτροφείων αὐτῆς ἀνῆλθον εἰς 4,658,000. Καὶ ταῦτα μέν, τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖται ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός, εἶναι κάλλιστα καὶ θὰ παράσχωσιν ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα ἡμῶν, πρέπει ὅμως νὰ λάβωμεν συγχρόνως μέριμναν, ὅπως καταδιωχθῶσιν ἀποτελεσματικῶς οἱ ἀπαίσιοι δυναμιτισταί, τοὺς ὁποίους ἐκληρονομήσαμεν ἀπὸ τὴν ἄχρι τοῦδε διοίκησιν, καθὼς καὶ τοὺς ἐμπρηστὰς τῶν δασῶν. Τότε θὰ ἴδωμεν καταπληκτικῶς αὐξανομένην τὴν ἐκ τῆς ἰχθυοτροφίας δημοσίαν πρόσοδον. Εἰς τὸν λιμένα τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος μου, τοῦ Ἀργοστολίου, οἱ ἰχθύες ἦσαν ἄλλοτε ἄφθονοι, ἀφθονώτατοι, ἀλλὰ τώρα καὶ ἐκεῖνοι καὶ τὰ ὄστρεα ἠλαττώθησαν πολὺ δυστυχῶς, διότι τὰ ἐξωλόθρευσε τὸ διηνεκῶς ἐξασκούμενον ἔργον τῶν δυναμιτιστῶν. Γέρων τις μοὶ διηγεῖτο πρὸ ἐτῶν ὅτι, ἐνῷ ἡλίευεν εἰς ἐξοχικόν τι παράλιον τῆς νήσου ἡμῶν, προσῆλθεν εἰς αὐτὸν ὁ ἐκεῖ σταθμάρχης χωροφύλαξ καὶ τῷ εἶπε: βρέ, τί ψαρεύεις μὲ ἀγκίστρια; Δὲν ἔρχεσαι νὰ σοῦ δώσω ἐγὼ δυναμίτιδα νὰ πιάσῃς πολλὰ ψάρια καὶ νὰ φέρῃς καὶ εἰς ἐμέ;». Γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ταῦτα γίνονται ὄχι μόνον εἰς τὰ ἐξοχικὰ παράλια, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς πόλεις καὶ εἰς αὐτὸν τὸν Πειραιᾶ καὶ εἰς τὰ Φάληρα. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὑπάρχει ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι περιττὸν νὰ φροντίζωμεν περὶ ἰχθυοτροφείων, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξασκήσῃ ὅλην τὴν αὐστηρότητα αὐτῆς κατὰ τῶν δυναμιτιστῶν καθὼς καὶ κατὰ τῶν ἐμπρηστῶν τῶν δασῶν, τοὺς ὁποίους μᾶς ἐκληροδότησε τὸ παρελθόν. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι πρὸ ἐτῶν εἶχεν ἱδρυθῆ ἐν Ἑλλάδι Φιλοδασικὴ ἑταιρεία, καὶ ὅτι, ἐνῷ διὰ τῶν εὐγενῶν ἐνεργειῶν αὐτῆς ἐφυτεύοντο ἑκατοντάδες τινὲς δένδρων κατ’ ἔτος, ἕνεκα τῆς αἰσχρᾶς διοικήσεως ἐπυρπολοῦντο ταυτοχρόνως καὶ ἀτιμωρητὶ μυριάδες δένδρων εἰς τὰ ὡραῖα δάση τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὠφέλιμον νὰ κατασταθῇ μονοπώλιον ἡ ἐμπορία τῆς δυναμίτιδος καὶ διὰ νόμου ν’ ἀπαγορευθῇ αὐστηρότατα ἡ χρῆσις αὐτῆς εἰς πάντας ἐκτὸς τῶν ἀνεγνωρισμένων ἐργοληπτῶν καὶ τῶν ἀμέσως σχετιζομένων πρὸς ἐργασίας, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ἀναγκαία ἡ χρῆσις τῆς δυναμίτιδος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν ὑλικῶν ζημιῶν ὑπάρχει καὶ ἡ ἠθικὴ βλάβη. Ὁ πολίτης παραβιάζων τὸν νόμον ἀτιμωρητὶ προάγεται συνήθως ἐν τῇ ἰδέᾳ τοῦ ἐγκλήματος. Καὶ σήμερον μὲν πυρπολεῖ τὰ δάση, αὔριον δὲ μὴ τιμωρούμενος θὰ ἀποκτείνῃ ζῷα καὶ τὴν ἑπομένην θ’ ἀφαιρέσῃ τὴν ζωὴν τῶν ὁμοίων αὐτοῦ. Διὰ τοὺς λόγους τούτους πρέπει νὰ ληφθῶσι ταχέως αὐστηρὰ καὶ ἀποτελεσματικὰ μέτρα.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιχαλέας.

§127Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Κύριε Πρωθυπουργέ, ἐπιτρέψατέ μοι ν’ ἀπασχολήσω τὸν ἐκ τῆς Νειλορρύτου ἀνορθωτήν. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ὑπέβαλεν ἀκόμη τὴν γνωμοδότησιν αὐτῆς, καὶ ἐν τούτοις ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπέβαλε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ψηφίζεται εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, διὰ οὗ ζητεῖται ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἀποστολὴν ἑνὸς ἰχθυοτρόφου εἰς τὴν Εὐρώπην, ὁ ὁποῖος ὅμως ἔχει ἤδη σταλῆ πρὸ ἡμερῶν.

§128ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶχεν ἀποφασισθῆ.

§129Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Τὸ ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ τὸν πληρώνει ὁ ἴδιος.

§131Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ὁ διισχυρισμός σας, κ. Πρόεδρε, προσβάλλει τὸ Κράτος. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς Ὑπουργόν, κ. Πρόεδρε, νὰ περιφρονῇ τὴν Βουλὴν οὕτως ὑποβάλλων νομοσχέδιον ὡς τὸ ὑπέβαλεν. Ἔρχεται καὶ ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ὅτι ἔστειλε τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ζητεῖ σήμερον τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Τοῦτο δὲ πράττει ὀχυρούμενος ὄπισθεν τῆς δυνάμεως, ἡ ὁποία ἄλλους μὲν ἀναγκάζει νὰ κύπτωσιν, ἄλλους ἐξουδετεροῖ καὶ ἄλλους διαφθείρει. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις περιφρονοῦσι καὶ τὴν ὕλην καὶ τοὺς ὑλιστάς.

§132Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ὅπως ὁμιλεῖτε ὑβρίζετε καὶ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἀκολουθοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν.

§133Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Εἶναι περιτταὶ αἱ διακοπαί. Ἂν θέλητε νὰ φανῆτε ἀρεστοί, δύνασθε κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ φανῆτε. Ἐγὼ οὐδένα ὑβρίζω, ἀλλὰ λέγω τὰ πράγματα πῶς συμβαίνουσιν. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν ψηφίζει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι προσωπικόν, τοῦ ἁμαρτωλοῦ τούτου Ὑπουργείου. Καὶ συμβαίνει, Κύριοι, κατὰ παράδοξον σύμπτωσιν, πάντα τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἶναι προσωπικά! Οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν οὔτε εἰς τὸ τῶν Οἰκονομικῶν οὔτε εἰς τὸ τῶν Στρατιωτικῶν οὔτε εἰς τὸ τῆς Παιδείας οὔτε εἰς τὸ τῶν Ναυτικῶν συμβαίνουσι παρόμοια πράγματα. Τὸ πρᾶγμα καθίσταται σκανδαλῶδες καὶ ἀνυπόφορον. Ἐγώ, Κύριοι, σέβομαι καὶ τοὺς πτωχοὺς καὶ τοὺς πλουσίους καὶ τοὺς ἰσχυρούς, ἀλλὰ δὲν σέβομαι ἐκ τούτων ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν σέβονται τὰ ἄξια σεβασμοῦ.

§134Δ. ΔΕΔΟΥΣΗΣ. Τί εἶναι αὐτὰ τέλος πάντων!

§135Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Κύριε Βουλευτὰ ἐκ Λαμίας, δὲν μὲ ἐκπλήσσουσιν οἱ λόγοι σας.

§136Δ. ΔΕΔΟΥΣΗΣ. Οὔτε ἐμὲ ὅσα λέγετε.

§137Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἐγὼ εἶπον πάντοτε τὴν ἀλήθειαν, ἐνῷ ὑμεῖς λιβανίζετε τοὺς Ὑπουργούς.

§138Δ. ΔΕΔΟΥΣΗΣ. Σὺ οὐδέποτε, ὁσάκις ὡμίλησας, λέγεις τὴν ἀλήθειαν.

§139Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἂν ἐγὼ λέγω τὴν ἀλήθειαν ἢ οὔ, ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ κρίνῃ καὶ νὰ ὁμολογήσῃ.

§140Δ. ΔΕΔΟΥΣΗΣ. Οὐδέποτε λέγεις τὴν ἀλήθειαν.

§141Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Τότε ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶσθε τίποτε ἄλλο ἢ ἕνας μασκαρᾶς.

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί εἶναι αὐτά! (θόρυβος, κωδωνοκρουσία). Ν’ ἀνακαλέσῃ.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως ν’ ἀνακαλέσητε.

§144Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Δὲν ἀνακαλῶ.

§145Δ. ΔΕΔΟΥΣΗΣ. Οὔτε ἐγὼ ἀνακαλῶ.

§146Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς μοὶ εἶπεν ὅτι δὲν λέγω τὴν ἀλήθειαν.

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὸν σεβασμόν σας πρὸς τὴν Βουλήν, ὅπως ἀνακαλέσητε φράσιν, ἥτις δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα, διότι μεταβάλλετε τὸ Βουλευτήριον εἰς...

§148Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἔχετε τοιαύτην ἀφορμὴν ἐκ μέρους μου ποτέ; Ἐγὼ δὲν ἐσεβάσθην τὴν Βουλήν;

§149Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν παρεφέρθητε ἀπὸ τὴν θερμότητα τῆς συζητήσεως καὶ μετεχειρίσθητε ἔκφρασιν μὴ προσήκουσαν, τὴν ὁποίαν σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε.

§150Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἐπειδὴ μὲ παρακαλεῖτε ὑμεῖς, ἀνακαλῶ. Χάριν λοιπὸν τῆς ἀξιοπρεπείας καὶ τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὴν Βουλήν, χάριν τοῦ Πρωθυπουργοῦ αὐτοῦ, ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ἡ λέξις αὕτη δέον νὰ θεωρηθῇ ὡς μὴ λεχθεῖσα, ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὴν Βουλήν.

§151ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὡραῖα.

§152Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ὁ διδάκτωρ οὗτος τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ἔχει ἀποσταλῆ εἰς τὴν Εὐρώπην πρὸ 15 ἡμερῶν.

§153Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πῶς λέγεται;

§154Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Παναγιωτόπουλος. Ἡ Βουλὴ καλεῖται νὰ ψηφίσῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον οὐσιαστικῶς ἤδη ἔχει ἐνεργηθῆ.

§155Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι καλὸς ἀπὸ ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως;

§156Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Πῶς θέλετε νὰ γνωρίζω ἐγώ; Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἔφυγεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ψηφίζεται εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ὑπέβαλεν ἢ σήμερον τὴν ἔκθεσίν της καὶ ὅτι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς λέγει «θὰ τὸ ψηφίσητε καὶ ἐγὼ κάμνω τὴν δουλειάν μου, διότι ἀντιλαμβάνομαι ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ καλλίτερον». Κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει πρακτικὴν σπουδαιότητα καὶ σημασίαν οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ θέλω νὰ ψέξω, νὰ ἐλέγξω καὶ νὰ πατάξω, εἶναι ὅτι εἰς οὐδένα ἐπιτρέπεται, οἷος καὶ ἂν εἶναι, ὅσον ὑψηλὰ καὶ ἂν ἵσταται, νὰ περιφρονῇ ὅ,τι ἔχει ἓν ἔθνος ὡς ἀριστοκρατίαν καὶ στήριγμα αὐτοῦ. Οὕτως ἐγὼ ἀντιλαμβάνομαι τὰ πράγματα, καὶ ὡς τὰ ἀντιλαμβάνομαι, καὶ ὡς ἀπὸ φύσεως εἶμαι διαπεπλασμένος, οὕτω καὶ τὰ διατυπῶ. Ἐγὼ δὲν ἔψεξα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι κακῶς ἔπραξεν ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον· θαυμάσια ἔπραξε, πρακτικὸν σκοπὸν ἔχει καὶ ὠφέλιμον θὰ εἶναι τὸ νομοσχέδιον, ὁ τρόπος ὅμως, καθ’ ὃν ὑπεβλήθη καὶ καθ’ ὃν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνήργησεν, εἶναι ἀποδοκιμαστέος. Τοῦτο ψέγω καὶ ἐλέγχω. Ἔρχομαι εἰς ἕτερον ζήτημα. Φρονῶ ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν εἶναι ἁρμόδιον νὰ στείλῃ ἐπιστήμονα εἰς τὴν Εὐρώπην, διότι ἐνδέχεται πᾶς Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ θαυμασίας γνώσεις εἰς πολιτικὰ ζητήματα, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι ὁ ἁρμόδιος ν’ ἀποφανθῇ ἂν εἷς ἐπιστήμων εἶναι κατάλληλος ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Εὐρώπην. Τοῦτο ἀνήκει εἰς εἰδικοὺς ἄνδρας ν’ ἀποφανθῶσιν, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποβάλλωσιν εἰς ἐξετάσεις καὶ διαγωνισμὸν τοὺς μέλλοντας ν’ ἀποσταλῶσι. Δὲν ἀρκεῖ ὅμως οὐδὲ τοῦτο. Ψηφίζεται ποσὸν 3000. Γνωρίζει ἡ Βουλή, ἡ ὁποία θὰ ψηφίσῃ, καὶ γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτής, ὁ ὁποῖος μὲ διέκοψε, πόσας χιλιάδας θὰ λάβῃ, καὶ πόσον θὰ μείνῃ εἰς τὴν Εὐρώπην; Θὰ μείνῃ 1½ μῆνα εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ θὰ λάβῃ 3000 δραχμῶν, ὅσας δὲν λαμβάνει οὔτε ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀσφαλῶς αὐτὸς ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἐπανέλθῃ φρέσκος καὶ καλός. Ἐγὼ οὐδένα ἔχω νὰ ὑποδείξω, οὔτε καὶ νὰ ἐνισχύσω, οὔτε νὰ προστατεύσω. Ἀφοῦ τέλος πάντων ἀπεφασίσθη νὰ στείλῃ ἐπιστήμονα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν ἔπρεπε ν’ ἀναμείνῃ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, διότι τέλος πάντων ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαρτίζεται ἀπὸ Βουλευτάς, οὓς ἔστειλεν ὁ λαὸς καὶ δι’ ὧν ἐνισχύεται ἡ Κυβέρνησις καὶ κυβερνᾶται ἡ χώρα. Δὲν ἔπρεπε, δὲν ἐπεβάλλετο λοιπὸν χάριν ἁβρότητος τοὐλάχιστον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ περιμένῃ τὴν γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἔπειτα νὰ ἀποφασίσῃ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός; Ἢ μήπως ἐνόμισεν ὅτι εὑρίσκετο ὄχι ἀπέναντι ἐπιτροπῆς ἐξ Ἑλλήνων Βουλευτῶν, ἀλλ’ ἀπέναντι Φελλάχων, οὓς ἀνωφελὲς κρίνει οὔτε κἂν νὰ τοὺς συμβουλευθῇ;

§157Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Δύο λέξεις.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§159Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε μόνος. Ἡ αἴτησις πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ δύο Βουλευτῶν.

§161Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Προστίθεμαι καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος πρῶτος ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§163Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι συζητοῦμεν ἐντελῶς παρατύπως, διότι ἐνθυμεῖσθε ὅτι μετὰ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον ἐγὼ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, τὸ νομοσχέδιον παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν, ἥτις εἰσέτι δὲν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ὑπέβαλε.

§165Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς. Ὅ,τι δὲ γίνεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι καὶ προσβολὴ κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις δὲν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον μέχρις οὗ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν.

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἦτο κανονικόν, Κύριοι, μόλις ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἐξηγγέλθη ἡ ἔναρξις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ὑπεβάλλετο πρότασις περὶ ἀναβολῆς, ἕως ὅτου ἐκτυπωθῇ ἡ ἔκθεσις τῶν Βουλευτῶν, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ὁποίων παρεπέμφθη τὸ νομοσχέδιον. Ἡ αἴτησις τότε θὰ ἦτο κανονικὴ καὶ ἡ Βουλὴ θὰ τὴν ἀπεδέχετο. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ἀπαρατηρήτους τὰς ἐπικρίσεις τὰς γενομένας κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι λαμπρόν. Πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν ἀνάπτυξιν ἑνὸς πλούτου τῆς χώρας. Ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία ὁρίζεται διὰ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ σπουδάσωσι, δὲν εἶναι μεγάλη. Πάντα ταῦτα ἀναγνωρίζονται. Ἀλλὰ συγχρόνως δριμυτάτη ἐγένετο ἡ ἐπίκρισις καὶ ὅτι το νομοσχέδιον εἶναι προσωπικόν. Διατί εἶναι προσωπικόν; Διότι πᾶν πρόσωπον πρέπει νὰ μεταβῇ, ἵνα σπουδάσῃ; Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου συνέβη καὶ τοῦτο: ὅτι ὁ μετακληθεὶς πρὸς ἐξέτασιν τῶν ἰχθυοτροφείων καὶ ὀργάνωσιν τῆς σχετικῆς ὑπηρεσίας ἐγνώριζε τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος πρόσωπον καὶ παρέλαβεν αὐτὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του ὡς βοηθόν, ἀνακληθεὶς δὲ εἰς Ἰταλίαν δι’ ἐπείγουσαν ἀνάγκην, ἐξ ἧς προτίθεται νὰ ἐπιστρέψῃ, διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἐπίσκεψιν τῶν ἰχθυοτροφείων παρέλαβε καὶ τοῦτον μαζί του, καὶ ζητεῖται σήμερον ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς ὅπως αὐτὸς μείνῃ εἰς τὴν Εὐρώπην. Καὶ προσβάλλεται κυρίως διὰ τοὺς λόγους τούτους τὸ νομοσχέδιον ὡς προσωπικόν, καὶ διότι ὁμολογεῖται τοῦτο ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἕπεται ὅτι εἶναι ἀληθὴς ἡ κατηγορία! Διότι ἐστάλη αὐτός, θεωρεῖται ὕβρις πρὸς τὴν Βουλήν; Ἐὰν ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, φυσικὰ θὰ μείνῃ ὁ ἄνθρωπος αὐτός, καὶ θὰ πληρώνηται ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμόν· ἐὰν δὲν ψηφίσῃ, τότε ζητεῖτε τὸν λόγον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἐὰν εἰς περιστάσεις τινὰς ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ κερδίσῃ ἕνα ἢ δύο μῆνας, ἵνα κάμῃ τι ἐπεῖγον ἐπὶ ἰδίᾳ της εὐθύνῃ, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ἐγκρίνῃ αὐτὸν ἡ Βουλή, νομίζετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀξία ἐπικρίσεως; Ἐὰν εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἠκολούθησε τὸν διάσημον Ἰταλὸν εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὅπως ἐπιστρέψῃ καὶ πάλιν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικριθῇ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, διότι εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, θὰ εὑρεθῇ εἰς δύσκολον θέσιν; Εἶναι ἁρμόζον ὑπὸ τοιούτους ὅρους νὰ γίνηται ἀντικείμενον ἐπικρίσεως μία δραστηρία ἐνέργεια ἑνὸς Ὑπουργοῦ, μία φιλότιμος προσπάθεια ἑνὸς Ὑπουργοῦ θέλοντος νὰ μὴ χάσῃ καιρὸν ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι θὰ ἐγκριθῇ ἡ ἐνέργειά του αὕτη, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ἀπόφασιν ἀκόμη ὅτι θέλει ὑποστῆ τὰς συνεπείας αὐτὰς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἐγκριθῇ ἡ ἐνέργειά του αὕτη;

§167Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Αὐτὰ ἔπρεπε νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ τὰ γνωρίζῃ.

§168Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐγνώριζον ὅτι δὲν εἶχε διανεμηθῆ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§169Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὤφειλε νὰ τὸ γνωρίζῃ τὸ Προεδρεῖον.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά· ἂς ἀναβληθῇ.

§171Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχω ἀντίρρησιν διὰ τὴν ἀναβολήν.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφαρμόζω τὸν Κανονισμόν.

§173Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχω ἀντίρρησιν διὰ τὴν ἀναβολὴν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου πρὶν ἢ διανεμηθῇ.

§175Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸν λόγον.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε.

§177Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§179Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, θαυμάζω πῶς ζητεῖται ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, διότι δὲν ὑποθέτω ὅτι ὑποστηρίζεται ἡ γνώμη αὕτη ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ὑποθέτω ἀκόμη περισσότερον ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐφευρεθῇ κατὰ τρόπον ἐπιτετηδευμένον μία τις ἑρμηνεία, τοιαύτη τοῦ Κανονισμοῦ, διότι δὲν ὑπῆρξε πρὸς τοῦτο λόγος. Δὲν ὑποθέτω λοιπὸν ὅτι δικαιολογεῖται ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως, διότι δῆθεν ἀπεστάλη πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ὁ ὑπότροφος, οὔτε ἔχει σημασίαν, διότι ὁ ὑπότροφος ἐκεῖνος ἀπεστάλη χωρὶς διαγωνισμόν. Τὸ μέχρι τοῦ νῦν κρατῆσαν σύστημα ὑπὸ τῆς παρούσης Βουλῆς εἶναι τὸ σύστημα τοῦ διαγωνισμοῦ. Δὲν ἔχει σημασίαν, ὅταν δὲν ὁρίζηται μηνιαῖος μισθὸς διὰ τὸν ὑπότροφον ἐκεῖνον, ἀλλ’ ὁρίζηται ἐν τῇ ὁλότητι ποσὸν 3000 δραχ. Δὲν ἔχει σημασίαν, διότι, ἂν κατατεθῶσι τὰ χρήματα ἐκεῖνα, ὁ ὑπότροφος εἶναι δανειστὴς πρὸς τὸ Κράτος δὲν ἔχει σημασίαν, διότι προεξωφλήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τὴν εὐθύνην αὐτῆς ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς. Δὲν ἔχει σημασίαν, διότι ὑπὸ τὴν εὐθύνην αὐτῆς μία Κυβέρνησις ὑπέθετεν ὅτι ἠδύνατο νὰ προεξοφλήσῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, εἰ δυνατὸν, οὐχὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§181Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν δὲν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς.

§182Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαίως δὲν ἔχει σημασίαν τοῦτο, ὅπως δὲν ἔχει σημασίαν τὸ ὅτι ἄρχεται ὑπὸ συζήτησιν πρὶν διανεμηθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς. Ἓν ἕκαστον τούτων, φαίνεται, δὲν ἔχει σημασίαν. Τὸ σύνολον αὐτῶν ὅμως ἀποτελεῖ πρωτοφανῆ ὕβριν πρὸς τὴν Βουλήν. Καὶ ἐννοῶ, ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον ἐνταῦθα, νὰ ζητήσω ὀνομαστικὴν κλῆσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἴδω ἂν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὀνομαστικὴν κλῆσιν ἡ Κυβέρνησις οὑτωσὶ συμπεριφερομένη πρὸς τὴν Βουλήν.

§183Γ. ΠΩΠ. Ἀναμφισβητήτως ἡ πρότασις τοῦ ἐντίμου συναδέλφου ἐκ Λακωνίας κ. Πατσουράκου εἶναι καὶ σύμφωνος πρὸς τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ καὶ σύμφωνος πρὸ παντὸς εἰς τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἐκάμαμεν. Τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος κανονίζει ῥητῶς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὴ ἡ συζήτησις καὶ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐν μέλλοντι. Τὸ νομοσχέδιον ψηφισθὲν κατ’ ἀρχὴν παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ὑπέβαλεν εἰμὴ ταύτην τὴν στιγμὴν τὴν ἔκθεσίν της καὶ συνεπῶς ὑπάρχει τὸ συνταγματικὸν κώλυμα. Ἄρα ὀρθῶς ὑπεβλήθη ἡ πρότασις περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς συζητήσεως, ὀρθῶς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεφάνθη, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ συζητηθῇ τοῦτο μετὰ τὴν ἐκτύπωσιν καὶ διανομὴν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σημασίαν τοῦ νομοσχεδίου ἡμεῖς εὑρισκόμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀναγνωρίζοντες τὴν ἐξαιρετικὴν σημασίαν τῆς λήψεως μέτρων διὰ τὴν ἰχθυοτροφίαν καὶ ἰχθυοκομίαν ἐν Ἑλλάδι, καθόσον τοῦτο ἀποτελεῖ βάσιν καὶ ἀφορμὴν πλούτου ἀληθοῦς ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι εἰς πάντα τὰ Κράτη γίνεται μελέτη περὶ ἱδρύσεως ἰδιαιτέρου ὅλως Ὑπουργείου ἰχθυοκομίας. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν ὁμολογίαν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος σῴζων τὸν τύπον καὶ τὴν οὐσίαν ἀπέστειλεν ἕνα ἄνθρωπον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ὁμολογία ὅτι ὄντως ἐγένετο, καὶ ἐὰν ἡ εἰλικρίνεια ἡ γενομένη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἐξήγησις, ὅτε εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ ἄνευ τῆς ἐξηγήσεως ταύτης θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νομιμοποιηθῇ τὸ τελεσθέν, ἐνώπιον τῆς εἰλικρινοῦς ταύτης θέσεως τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἀποδεχόμεθα τὴν παρατύπως γενομένην ἀποστολήν, μόνον διότι αὕτη εὗρε δικαιολογίαν τὴν εἰλικρινῆ δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου μέχρις οὗ διανεμηθῇ ἡ ἔκθεσις. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓϠϚʹ τοῦ 1911 περὶ συστάσεως κτηνιατρικῶν περιφερειῶν καὶ διορισμοῦ δημοσίων κτηνιάτρων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται):

§185Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μετὰ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον εἶχε προσωπικὴν διάταξιν ὑπὲρ ὡρισμένων προσώπων, νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προστεθῇ ἡ διάταξις, καθ’ ἣν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετῶσιν ὡς νομοκτηνίατροι κατατασσόμενοι εἰς τὸν ἀνάλογον βαθμὸν οἱ ἐκ τοῦ στρατιωτικοῦ ἐξερχόμενοι ἢ ἐξελθόντες τῆς ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίας θεωρουμένης ὡς τοιαύτης ὑπὸ τῶν Ὑπουργείων.

§186Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διὰ τοῦτο διεγράφη.

§187Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπῆρχε καὶ ἐχαρακτηρίσθη καὶ αὐτὴ ὡς προσωπικὴ καὶ πρὸς ἀποφυγὴν τῆς ἐπικρίσεως ταύτης τὴν ἀπεσύραμεν.

§188Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπρόκειτο περὶ ὡρισμένου προσώπου, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν εἶχε τὰ προσόντα. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐν τῷ στρατῷ κτηνιάτρων δὲν εἶναι μικροτέρας χρησιμότητος ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαιτήσωμεν παρὰ τῶν νομοκτηνιάτρων.

§189ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑπηρετοῦντες ἢ ὑπηρετήσαντες;

§190Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὑπηρετοῦντες ἢ ὑπηρετήσαντες τὸ ἴδιον εἶναι.

§191Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι· ὑπηρετοῦντες εἴμεθα σύμφωνοι.

§192Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔστω ὑπηρετοῦντες.

§193Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἄνευ διαγωνισμοῦ;

§194Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν τῷ στρατῷ οἱ κτηνίατροι κατατάσσονται κατόπιν διαγωνισμοῦ, ἐκτελοῦσι δὲ καθήκοντα ὅμοια πρὸς τὰ τῶν κτηνιάτρων τῶν νομῶν. Ἑπομένως οἷα προσόντα θὰ δώσῃ ἡ πεῖρα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, τὰ αὐτὰ θὰ προσδώσῃ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ἡ ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσία, ἐφ’ ὅσον πάντοτε, ἐννοεῖται, δὲν παρακολουθεῖ τούτους ἄλλο τι ἐλάττωμα.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2).

§196Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις νὰ γίνῃ δεκτὸν ὡς ἄρθρον 3 τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκεται): «Ἐν τῷ τμήματι τῆς Γεωργίας συνίσταται «κτηνιατρικὸν γραφεῖον», οὗτινος προΐσταται ὁ κτηνιατρικὸς ἀξιωματικὸς ὁ προβλεπόμενος ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 τοῦ νόμου ΓΨΚΔʹ (3724) περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, εἰς ὃ ὑπάγονται ἅπασαι αἱ κτηνιατρικαὶ ὑπηρεσίαι αἱ ἐν τῇ αʹ παραγράφῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου κατονομαζόμεναι». Τοῦτο, ἵνα διευκολυνθῇ ἡ ὑπηρεσία, ὅπως ἀπ’ εὐθείας αὐτὸς ἀποσφραγίζῃ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα θέλουσιν ἀφορᾶ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, χαρακτηριζόμενος ὡς προϊστάμενος ἄνευ οὐδεμιᾶς προσθήκης προσωπικοῦ.

§197Γ. ΠΩΠ. Ὁ ἀνήκων ἤδη εἰς τὸ γραφεῖον;

§198Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα· ὁ ἀνήκων.

§199Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ οὕτως ἔχομεν ἀξιωματικὸν διευθύνοντα τὴν ὑπηρεσίαν καὶ δὲν ἐπιτρέπομεν νὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς μὲ ἴσα προσόντα καὶ ὑφισταμένους.

§200Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸς ἀνήκει ἤδη.

§201Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Κάμνω γνωστὸν καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι πολὺ διάφορος ἡ ὑπηρεσία τοῦ κτηνιάτρου τοῦ ὑπηρετοῦντος ἐν τῷ στρατῷ καὶ τοῦ κτηνιάτρου τοῦ ἀνήκοντος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ͵ΓΩΙΘʹ (3819) νόμου τῆς 6ης Ἰουλίου 1911 περὶ κατωτέρου προσωπικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται):

§203Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον, πάλιν ὅμως μὲ σπουδήν, ὅπως καὶ σήμερον, ἤθελον νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, τοῦ ὁποίου ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ μεταβληθῇ μόνον ἡ τελευταία παράγραφος, ὅπως ἤδη προβλέπεται, ἀλλὰ νὰ μεταβληθῇ καὶ τὸ αʹ ἐδάφιον, δηλαδὴ ἡ αὔξησις κατὰ πενταετίαν, ἥτις συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν τὸν παρελθόντα Ἰούνιον, προβλέπεται μόνον διὰ τοὺς δασοκόμους πρώτης τάξεως, οἵτινες μετὰ δύο πενταετίας θὰ καταλήξωσι νὰ ἔχωσι μεγαλύτερον μισθὸν τῶν ἀρχιφυλάκων δασῶν, καὶ οἵτινες ἀρχιφύλακες, ἐνῷ θὰ εἶναι ἀνώτεροι κατὰ βαθμόν, θὰ εἶναι κατώτεροι κατὰ μισθόν— ἵνα μὴ συμβῇ τὸ ὀξύμωρον καὶ πρωθύστερον αὐτό—, εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ ληφθῇ τοιαύτη πρόνοια, ἤτοι ἡ αὔξησις καὶ εἰς αὐτοὺς κατὰ πενταετίαν, διότι ἴσως τότε τοῦτο ὡς τότε ἐθεσπίσθη νὰ ἐγένετο ἐξ ἀβλεψίας. Ἐπίσης ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ ἱματισμοῦ τὸ πεντάδραχμον, τὸ ὁποῖον χορηγεῖται εἰς αὐτοὺς μηνιαίως, μοὶ φαίνεται πολὺ γλίσχρον. Ἢ νὰ τοῖς δίδωμεν ὅπως εἰς τοὺς στρατιώτας νὰ λαμβάνωσιν ἱματισμὸν χωρὶς ἐπίδομα, ἢ νὰ τοῖς αὐξήσωμεν τὸ ἐπίδομα εἰς 10 δραχμάς.

§204Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Ἀρκοῦσι 5 δραχμαί.

§205Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διατί ἀρκοῦσι; 5 ἐπὶ 12 κάμνουσιν 60 δραχμάς. Πόσας θέλετε νὰ ὑπολογίσωμεν διὰ τὸ πηλήκιον, πόσας διὰ τὰ ὑποδήματα, πόσας διὰ τὰ ἐνδύματα; Βοήθημά τι γλίσχρον διὰ τὸν ἱματισμὸν τὸ ἐννοῶ· ἀλλὰ νὰ λέγωμεν ὅτι δίδομεν πέντε δραχμὰς κατὰ μῆνα διὰ τὸν ἱματισμὸν, νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι πολὺ σοβαρόν. Ἑξήκοντα δραχμαὶ δὲν ἀρκοῦσιν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τοὺς τρέχοντας τὸ ὄρη καὶ τὰ δάση οὔτε διὰ τὰ ὑποδήματα μόνον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν θέσεως διαγγελέως». (Γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν σιδηροδρομικῶν καὶ τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων».

§208Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ αὐτὸ νὰ ἀναβληθῇ.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται, μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως τῆς Βουλῆς. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀδείας συνομολογήσεως Γεωργικοῦ Θεσσαλικοῦ δανείου χρεολυτικοῦ, ἐκ δραχ. εἰς χρυσὸν 2.850.000 πραγματικοῦ κεφαλαίου πρὸς ἀγορὰν τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καρδίτσης χωρίων Γουργοβίτες, Καπαυτσῆ, Κουμάδες, Κουρτέσι, Μύρους, Δελήβελι καὶ τῶν δύο πέμπτων τῶν χωρίων Σοῦπι τῶν κληρονόμων Νεκῆ–πασᾶ».

§210Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν γνωρίζομεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§211Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Πρόκειται περὶ συνομολογήσεως γεωργικῶν δανείων.

§212Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Οὐδεμίαν ἰδέαν ἔχομεν περὶ αὐτοῦ.

§213Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Πρόκειται κατ’ ἀρχὴν νὰ συζητηθῇ.

§214Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀλλὰ λέγονται πολλὰ περὶ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ ἀγροτικῶν κτημάτων τῆς Ζαππείου περιουσίας». Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπεβλήθη ἔτι ἔκθεσις ἐπιτροπῆς.

§216Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν;

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς συζητεῖται κατ’ ἄρθρον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 1–9 τοῦ νομοσχεδίου.

§219Γ. ΠΩΠ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, διὰ τὸ ὑπ’ ἄρθρ. 21 νὰ ὁρισθῇ μία προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§220Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μέχρι τῆς Δευτέρας.

§221ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§223Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρὸ μηνῶν συζητουμένης τροποποιήσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ κατόπιν ὀνομασθὲν «τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας» παρετήρησα ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο δὲν ἦτο πλῆρες, διότι ἀπ’ αὐτοῦ ἔλειπεν ἓν τῶν Τμημάτων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε ν’ ἀποτελῶσι μέρος αὐτοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔσπευσε νὰ μοὶ παρατηρήσῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε πεισθῆ ὅτι τὸ Τμῆμα «τῆς Ἐμπορικῆς ναυτιλίας» ἔπρεπε νὰ ὑπάγηται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὅτι διὰ τοῦτο τελείως πεπεισμένη ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη καὶ παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν δὲν συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι ὁ τότε πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἐνδιαφερόμενος νὰ μείνωσι τὰ πράγματα ὡς σήμερον ἔχουσι δὲν ἐκάλεσε τὴν ἐπιτροπὴν εἰς συνεδρίασιν. Τῇ ὑποδείξει μου συμπληρωθεῖσα ἡ ἐπιτροπὴ κατόπιν τῆς ἀποχωρήσεως ἀπὸ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος τοῦ τότε Προέδρου ἐκλήθη νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της σήμερον. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀναφέρει τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ὑποστηρίζει τὸ νομοσχέδιον μὲ ἐλαφρὰς τροποποιήσεις.

§224Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς παρατηρήσω, ἵνα μὴ ἐκταθῆτε περισσότερον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς τὸ προκείμενον τμῆμα τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§225Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀστοργία πρὸς τὸ Ναυτικόν.

§226Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅπως οὐδεμίαν ἀπήτησε συζήτησιν εἰς τὴν αʹ ἀνάγνωσιν, ἀναμφιβόλως δὲν θ’ ἀπαιτήσῃ οὔτε εἰς τὴν βʹ ψηφιζόμενον. Δυσκολία δ’ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικὸν δὲν ὑπάρχει, διότι τὸ νομοσχέδιον ἐτροποποιήθη εἰς τρόπον ὥστε μὲ τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν ἀποσπώμενον ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ὑπηρεσία. Θὰ ἠδύνατο μάλιστα διὰ προπαρασκευῆς λεπτομερειῶν τινων, τῶν ὁποίων θὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη, ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ν’ ἀρχίσῃ μετὰ ἑξάμηνον, ὅτε θὰ εἶναι βέβαιον πλέον ὅτι τὸ Τμῆμα «τῆς Ἐμπορικῆς ναυτιλίας», ἡ ὁποία εἶναι ὁ κυριώτερος πλουτοπαραγωγικὸς κλάδος μετὰ τὴν γεωργίαν, νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§227Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡμέραν μᾶλλον ἐλέγχου ἔπρεπε νὰ ἐκλέξητε, διὰ νὰ εἴπητε αὐτά, τὰ ὁποῖα θέλετε νὰ εἴπητε. Διεκόψατε τώρα τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, διὰ νὰ κάμητε ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτό.

§228Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐτροποποίησε ῥιζικώτατα τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Περὶ δύο θεμάτων διαπραγματεύεται τὸ νομοσχέδιον, ὡς ὑπεβλήθη, περὶ ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ περὶ θαλασσίου ὑπηρεσίας. Περὶ τοῦ πρώτου ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσι δύο βαθμοὶ κατώτεροι τοῦ ὑποπλοιάρχου καὶ ἀνθυποπλοιάρχου, περὶ δὲ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας θέλει νὰ κανονισθῇ κατὰ τρόπον, ὥστε ἡ ὑπηρεσία νὰ εἶναι πραγματικῶς θαλασσία, οὐχὶ νὰ θεωρῆται τοιαύτη ὁ θαλάσσιος μισθός, διότι μέχρι τοῦδε ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων δὲν ἠδύναντο νὰ ὑπηρετῶσιν ἐν θαλάσσῃ πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ ἐδίδοντο προσόντα θαλασσίου ὑπηρεσίας εἰς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐδίδασκον εἰς τὴν σχολὴν τῶν δοκίμων.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς περιθάλψεως μηνιαίας εἰς τὸν τέως Ἐπίσκοπον Λαρίσης Ἀμβρόσιον».

§230Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καλὸν εἶναι νὰ μεταρρυθμισθῇ κατὰ τὴν πρότασιν τῶν βουλευτῶν κυρίου Ἀ. Σλῆμαν, Π. Ἀγγελίδου, Μ. Γαλανοῦ καὶ δύο ἄλλων, ὅπως γίνῃ γενικώτερον.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§232ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο λοιπὸν λαμβάνει τὸν τίτλον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΨΜΗʹ τῆς 13 Δεκεμβρίου 1878 περὶ περιθάλψεως Ἐπισκόπων». (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον τοῦ «περὶ ἐκδικάσεως τῶν μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν διαφορῶν, περὶ πληρωμῆς ἐργατικῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων».

§235Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Συμφώνως πρὸς τὰς ὑποδείξεις τῆς ἐπιτροπῆς νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου, ἀφαιρουμένων τῶν λέξεων «ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν»· ἐπίσης τῆς λέξεως «ἐργατικῶν» καὶ μετὰ τὴν λέξιν «μισθῶν» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἡμερομισθίων ἢ μισθῶν ἢ ἄλλων ἀποζημιώσεων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§236ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Δὲν θὰ ἀνηρχόμην τὸ βῆμα, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀπέρριπτε μέρος τῶν ἐνδείξεων τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τῆς ἀπορρίψεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν, ἐπὶ τοσοῦτον καὶ μόνον ἐπιτρέπει τὴν προσφυγήν, τὴν διαδικασίαν εἴς τινα, ἐφ’ ὅσον αὐτὸς ὑποβάλλει συνολικῶς πάσας τὰς ἀξιώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει. Ἡ τοιαύτη ὑποχρέωσις μοὶ φαίνεται λίαν αὐστηρά.

§237Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι αὐστηρά. Ἔχει ταύτην ὁ Γαλλικὸς νόμος καὶ εἶναι πρακτικωτάτη.

§238ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Νομίζω ὅτι ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὡς διετυπώθη, δὲν εἶναι βάσις ἐργατική· εἶναι βάσις νομοσχεδίου μικροδιαφορῶν, εἶναι βάσις δυναμένη νὰ ἐπεκταθῇ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων καὶ ἐπὶ ἄλλων θεμάτων. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ διόλου ὑπ’ ὄψιν ὁ παραλληλισμὸς πρὸς τὸ πρωτότυπον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργός, διότι ὁ ἐργάτης ἐδῶ δὲν θὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ καταφεύγῃ εἰς τὴν διαδικασίαν αὐτήν, θὰ εἶναι πᾶς ὑπάλληλος. Διατί τὸν ὑποχρεώνετε νὰ ὑποβάλῃ συνολικῶς πάσας τὰς ἀπαιτήσεις του;

§239Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ γίνῃ ἑνιαία ἡ ὑπεράσπισις, διότι ἡ Πολιτεία θὰ ὑποβληθῇ εἰς δαπάνας, τὴν ἀνταπόκρισιν τῶν ὁποίων δὲν θὰ τὴν ἔχῃ ἄλλως ἡ Πολιτεία. Ὀφείλει καὶ ὁ πολίτης νὰ τὴν συντρέξῃ, ὅταν τῷ εἶναι δυνατόν, τῷ εἶναι δὲ δυνατόν, ἂν συγκεντρώσῃ πάσας τὰς ἀπαιτήσεις του καὶ τὰς ὑποβάλῃ κατὰ τοῦ αὐτοῦ προσώπου.

§240ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὥστε κατὰ τὴν ἀντίρρησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἂν τυχὸν κατὰ σύμπτωσιν ἐν τῇ δεδομένῃ στιγμῇ τῆς ἔριδος μετὰ τοῦ ἐργοδότου ἡ ἀπαίτησις ἔχῃ ἐν συνόλῳ ὑπερβῆ τὸ ποσὸν τῶν 100 δραχμῶν, νὰ μὴ δύναται ὁ ἐργάτης.

§241Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως μέχρις ἑκατὸν δραχμῶν πρέπει νὰ πηγαίνῃ.

§242ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐφ’ ὅσον δηλ. πρόκειται περὶ ἀξιώσεως μισθοῦ δὲν θὰ γεννηθῇ τὸ ζήτημα, διότι πᾶσα τοιαύτη ἀξίωσις συνυπολογίζεται, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἄλλου ποσοῦ ἀποζημιώσεως, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ζητήσῃ συγχρόνως ὁ ἐργάτης.

§243Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸ ἑνώσῃ μετὰ τοῦ μισθοῦ του.

§244ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θ’ ἀποκλεισθῇ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶναι προβληματικὴ ἡ προστασία ἐκείνων, τοὺς ὁποίους θέλει νὰ προστατεύσῃ.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§246Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Μίαν διασάφησιν, κύριε Ὑπουργέ. Λέγει: «Πᾶσαι αἱ ἀπαιτηταὶ περὶ πληρωμῆς μισθοῦ ἢ ἡμερομισθίων ἀξιώσεις δέον συγχρόνως νὰ εἰσάγωνται. Ἄλλως ἡ περὶ τούτων ἀγωγὴ εἰσαγομένη κατὰ τὴν διαδικασίαν ταύτην ἀπορρίπτεται».

§247Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί.

§248Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἐννοεῖται πᾶσα μεταγενεστέρα ἀγωγὴ εἰσαγομένη.

§249Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Φυσικά.

§250Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ὅπως ἔχει ὅμως ἡ φράσις δύναται νὰ ὑποτεθῇ ὅτι...

§251Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν τὴν εἰσαγάγῃ, θὰ εἰσαχθῇ ἡ μία. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τέλος πάντων.

§252Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἀλλ’ ἡ ἀπ’ εὐθείας ἔννοια, τὴν ὁποίαν δύναταί τις νὰ συναγάγῃ ἀπὸ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει, εἶναι ἡ ἑξῆς...

§253Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ εἶναι διάταξις κειμένη.

§254Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ. Ἀφοῦ λέγει ὅτι «ἄλλως ἡ ἀγωγὴ ἀπορρίπτεται», δηλαδὴ εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν δὲν περιέλαβεν ἡ ἀγωγὴ πάσας μου τὰς ἀπαιτήσεις, ἀλλ’ ὀλιγωτέρας, ὑποθέτω ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θ’ ἀπορριφθῇ ἡ ἀγωγή. Αὐτή, νομίζω, εἶναι ἡ κατ’ εὐθεῖαν συναγομένη ἔννοια τῆς φράσεως, ὅπως διατυποῦται. Διὰ τοῦτο φρονῶ τὸ «ἄλλως ἡ ἀγωγὴ» πρέπει ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς φράσεως «πᾶσα μεταγενεστέρα ἀγωγή». Ἀλλὰ καὶ μίαν ἄλλην ἤθελον ὑποβάλει εἰς ὑμᾶς σύστασιν. Ὅπως καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη διὰ τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε, νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς ἀνηλίκους, τοὺς ὁποίους πρὸ παντὸς πρέπει νὰ προστατεύσῃ ὁ νόμος αὐτός.

§255Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν κείμενον νόμον καὶ σταθερὰν νομολογίαν. Εἶναι ὁ νόμος περὶ ἀνηλίκων.

§256Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἐν τούτοις ἡ νομολογία εἶναι σταθερά, ἀλλ’ ὁ νόμος δὲν εἶναι σαφής.

§257Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι σαφέστατος.

§258Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἐὰν ἐγίνετο μία διασάφησις, ὡς ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέδειξε, θὰ ἦτο καλλίτερον.

§259Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀκαδημαϊκῆς διδασκαλίας. Εἶναι σαφέστατον.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§261Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τῆς τροπολογίας: «Ἡ ἐπαγγελματικὴ ἐγκατάστασις ἢ ἡ κατοικία τοῦ ἐναγομένου».

§262ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Τί ἐννοεῖτε ἐπαγγελματικὴν ἐγκατάστασιν;

§263Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐξ ἀναλογίας. Ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ ἐπαγγέλματος, εἶναι ἡ κατοικία του.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5). Ὅπου ὑπάρχει τροπολογία θὰ τὴν ἀναγινώσκω ἰδιαιτέρως. Ἀλλά, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει, ἀναγινώσκονται τὰ ἄρθρα τοῦ κειμένου. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§265Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ δεχθῇ ἡ Βουλή, ὅπως ἡ προκαταβολὴ μὴ ὑπερβαίνῃ τὰς πέντε δραχμὰς προκειμένου περὶ εἴκοσιν ἢ τριάκοντα δραχμῶν.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μέχρι δέκα δραχμῶν δὲν θὰ ἐμπιστευθῆτε τὸ Δικαστήριον;

§267Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἀναλογικὴν κλίμακα. Δὲν ἐμπιστεύεσθε τὸ Δικαστήριον;

§268ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι δέκα δραχμαὶ εἶναι πολύ;

§269Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δέκα, ἀλλ’ εἶναι μέχρι δέκα.

§270ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ὁρισθῇ εἰς πέντε δραχμάς.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μετεβλήθη τὸ κείμενον εἰς τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἀναγινώσκονται τροχάδην. Ὅπου μετεβλήθη θὰ ἀναγινώσκωνται εὐκρινῶς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8). Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται). Εἰς τὸ ἄρθρον 9, εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον: «συγχρόνως δὲ γίνονται καὶ ἐπιδίδονται ἐπιμελείᾳ τοῦ Δικαστηρίου καὶ πρὸς τοὺς ὑποδειχθέντας» προστίθεται «καὶ ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου ἀναγκαίους κρινομένους μάρτυρας» κ.τ.λ. ὡς ἔχει. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 10 καὶ 11). Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται). Ἡ δευτέρα παράγραφος διατυποῦται ὡς ἑξῆς: «Ἰδίᾳ ὁ εἰρηνοδίκης δύναται, κατὰ τὴν κρίσιν αὐτοῦ, νὰ ἐπιτρέψῃ μάρτυρας καί, ἂν τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον τῆς διαφορᾶς ὑπερβαίνῃ τὰς πεντήκοντα δραχμάς, νὰ δεχθῇ ἀποδεικτικὰ μέσα μὴ ἀρχικῶς κατὰ τὸ ἄρθρον 5, § 1, ὑποδειχθέντα, νὰ ἐκτιμᾷ ἐλευθέρως τὴν τυχὸν σύνθετον δικαστικὴν ὁμολογίαν» καὶ τὰ λοιπά, ὡς ἔχει τὸ κείμενον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§273Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ, κύριε Ὑπουργέ, πρόνοιά τις διὰ τὰς ἀποφάσεις, καθ’ ἣν περίστασιν ὁ διάδικος δὲν εἶναι παρών, ἀλλ’ ὁ πληρεξούσιός του. Πρέπει νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐπιβαλλουσῶν ὅρκον εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἀπών.

§274Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί;

§275Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Διότι καθιεροῦται ὁ κανὼν ὅτι δὲν θὰ ἀπαιτῆται ἡ κοινοποίησις ὁσάκις εἶναι παρὼν ὁ πληρεξούσιος ἢ ὁ διάδικος· ἐὰν ὅμως ὁ διάδικος εἶναι ἀπών, καὶ ἐπὶ μακρόν, εἶναι δυνατὸν νὰ κατασταθῇ ἐκπρόθεσμος τοῦ ὅρκου, χωρὶς νὰ λάβῃ ἐπίδοσιν.

§276Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν βλέπω τοιοῦτον κίνδυνον πρῶτον· δεύτερον δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίσωμεν τὴν ἰδιάζουσαν σχέσιν τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου, καὶ ὅταν κηρυχθῇ ἔκπτωτος, νὰ μὴ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Οὐδένα τρέχει κίνδυνον.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 15). Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§278Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 16 ν’ ἀπαλειφθῶσι λέξεις τινές, διότι μένουσαι γεννῶσιν ἀσάφειαν. Αἱ λέξεις αὗται εἶναι: «εἰς ταῦτα δέον νὰ προστεθῇ ἀποζημίωσις».

§279Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θεωρεῖτε περιττὸν τοῦτο; Δὲν εἶναι περιττόν.

§280Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Εἶναι ἄλλα ἔξοδα τῆς ἐρημοδικίας;

§281Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· πρέπει νὰ συμπεριλαμβάνωνται καὶ αὐτά.

§282Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὥστε συμπεριλαμβάνονται εἰς τὰ ἔξοδα τῆς ἐρημοδικίας;

§283Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§285Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἐδήλωσεν ὅτι θὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὸ ἄρθρον.

§286Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸν σκοπόν σας.

§287Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι σκόπιμος καὶ σύμφωνος πρὸς τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου. Ὅπου ἀλλαχοῦ ἰσχύει τοιοῦτον σύστημα ἐκδικάσεως τῶν μικροδιαφορῶν, ὅπως λ. χ. ἐν Κρήτῃ, χορηγεῖται τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς κυρώσεως τῆς διατάξεως, τῆς ἀναφερομένης εἰς τὴν εἰδικὴν αὐτὴν ἁρμοδιότητα, δηλαδὴ πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ τηρηθῇ ἀκριβῶς τὸ ποσὸν τῆς ἁρμοδιότητος ταύτης. Διὰ τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἀναιρέσεως δίδετε ἔνδικον μέσον πολυδάπανον καὶ ἑπομένως πρακτικῶς ἄχρηστον. Ἐὰν θέλητε νὰ τηρῶνται αὐταὶ αἱ διατάξεις, ἀφιεμένης ἀποκλειστικῶς τῆς τηρήσεως αὐτῶν εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, ἂς μὴ καθιερώσητε κανὲν ἔνδικον μέσον· ἐὰν ὅμως θέλητε νὰ τηρῶνται αἱ διατάξεις τοῦ νόμου καὶ διὰ τῆς ἀπειλῆς ὅτι εἶναι δυνατὸν δι’ ἀναδρομῆς εἰς ἀνώτερον Δικαστήριον κατὰ προσφυγὴν τοῦ διαδίκου νὰ ἐκβιασθῇ ἡ τήρησις αὐτῶν, τότε χορηγήσατε τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως.

§288Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ περιβάλῃ τὸν εἰρηνοδίκην δι’ ὅλης τῆς ἐξουσίας νὰ τέμνῃ ὁριστικῶς καὶ ἀμετακλήτως τὰς διαφορὰς αὐτάς. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός. Τὸ εἰδικὸν μέσον τῆς ἀναιρέσεως δίδεται εἰς ἐκείνας τὰς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας πρόκειται περὶ ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν διαδικασίαν αὐτήν. Ὑποθέσατε ὅτι ὑποβάλλεται ὑπόθεσις ἀφορῶσα πολὺ μεγαλείτερον ποσὸν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὁρίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, δηλαδὴ περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα ὁ εἰρηνοδίκης νὰ δικάσῃ· μόνον δι’ αὐτὴν τὴν περίστασιν θὰ προσφύγῃ εἰς τὸ ἀνώτερον Δικαστήριον. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἀκολουθοῦμεν τὴν ὁδὸν τὴν ὑποδεικνυομένην ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ δώσωμεν δικαίωμα ἐφέσεως, τότε καθιεροῦμεν κάτι τι ἀνώμαλον δίδοντες δικαίωμα ἀκυρωτικὸν εἰς τὸ Ἐφετεῖον. Τοῦτο ὅμως εἶναι θεωρητικόν· δὲν εἶναι οὐσιῶδες. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι ὅτι θὰ καταστήσωμεν συνήθη τὴν προσφυγὴν καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις ἐκτὸς ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἀναφέρει ὁ νόμος. Καὶ ἔτι πλέον. Τοιουτοτρόπως γεννᾶται νέον ζήτημα· διότι κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου, ἡ ὁποία ἐκδίδεται κατ’ ἔφεσιν, πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν ἀναίρεσιν ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§289Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὀφείλω, ἀμυνόμενος ὑπὲρ τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ ἑξῆς, ὅτι τὸ ὑπ’ αὐτοῦ λεχθέν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐξεφράσθη σαφῶς εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἡ ἐπιτροπὴ προέτεινε τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως, μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν τήρησιν τῶν διατάξεων, τῶν καθοριζουσῶν τὴν ἁρμοδιότητα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπέρβασιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι βάσις τῆς ἁρμοδιότητος αὐτῆς, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι θὰ ἐγένετο συνήθης χρῆσις τοῦ εἰδικοῦ μέσου τῆς ἐφέσεως. Ἐγώ, Κύριοι, νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι, ἄνευ βασίμου λόγου, συνήθης, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅ,τι καὶ πρότερον εἶπον. Ἐὰν θέλητε νὰ ἀφήσητε τὸν εἰρηνοδίκην νὰ κρίνῃ ἀνεξελέγκτως περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς εἰδικῆς ταύτης ἁρμοδιότητος, τότε ἀφαιρέσατε πᾶν ἔνδικον μέσον· ἐὰν ὅμως θέλητε νὰ δώσητε εἰδικὸν μέσον, τότε δώσατε τοιοῦτο πρακτικῶς εὔχρηστον.

§290Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἐγὼ οὐδένα πρακτικὸν σκοπὸν εὑρίσκω εἰς τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἀναιρέσεως, διότι ὁ ἐργάτης εἶναι συνήθως φερέγγυος καὶ ἀφερέγγυος· τί θὰ ὠφελήσῃ τὸν ἐργοδότην ἡ ἀναίρεσις; Διὰ τοῦτο τάσσομαι μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ εἶναι καὶ προσωρινῶς ἐκτελεστὴ ἡ ἀπόφασις. Τότε θὰ εἶναι σκόπιμος ἡ διάταξις.

§291Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Οἱ λόγοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θεωρητικῶς εἶναι ἰσχυροί, ἀλλὰ καὶ οἱ λόγοι τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ πρακτικῆς ἀπόψεως εἶναι ἐξ ἴσου ἰσχυροὶ ἢ μᾶλλον δύνανται νὰ κυριαρχήσωσι. Διὰ νὰ συμβιβασθῶσι τὰ πράγματα, θὰ ἐπεθύμουν νὰ προστεθῇ ὅτι ἐπιτρέπεται τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἀναιρέσεως ἄνευ παραβόλου καὶ 50 δραχ. διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἀποφάσεως.

§292Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον διὰ τὸν ἐργάτην.

§293Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα.

§294Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου; Ὁ σκοπὸς εἶναι, ἵνα ὁ ἐργάτης ἢ ὁ ὑπηρέτης ἀδικούμενος καταφεύγῃ εἰς τὴν δικαιοσύνην καὶ λαμβάνῃ τὸ δίκαιόν του. Ἐν προκειμένῳ, ἅμα γίνῃ ἡ ἔφεσις, βεβαίως ἡ ἔφεσις θ’ ἀναστέλλῃ τὴν ἐκτέλεσιν, βεβαίως ἡ ἔφεσις θὰ καταπονῇ τὸν ἐργάτην καὶ βεβαίως ὁ ἐργοδότης ὁ ἰσχυρός, ὁ ὁποῖος πανταχόθεν πιέζει τὸν ἐργάτην, δὲν δυσκολεύεται νὰ κάμῃ ἀναίρεσιν. Διὰ τοῦτο τὸ πρακτικὸν εἶναι νὰ γίνῃ ὅπως τὸ διατυποῖ τὸ νομοσχέδιον.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Π. Ἀραβαντινοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 17). Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§296Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ φορολογία ἀπὸ ἀπόψεως τοῦ ἐργάτου εἶναι βαρυτάτη· ἐπιβάλλεται φορολογία ἀπὸ μιᾶς ἕως πέντε δραχμῶν· νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ὅλη διαδικασία ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου· νὰ καταβάλληται τέλος δι’ ἀντίγραφον ἐξ ἀπογράφου μόνον εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν νικᾷ ὁ ἐργοδότης καὶ ὄχι καθ’ ἣν νικᾷ ὁ ἐργάτης. Ἔχει ἕνα δύστροπον ἐργοδότην ὁ ἐργάτης, ὁ ὁποῖος τῷ καθυστερεῖ δέκα δραχμάς· πρέπει νὰ τὸν φορολογήσητε καὶ μὲ πέντε δραχμὰς ἀκόμη;

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§298ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Θὰ προσέθετον καὶ πάλιν νὰ τεθῇ ἡ λέξις «δικαστικὴ ἀπόφασις».

§299Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐννοεῖται. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 20 καὶ 21, ἡ δὲ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται).

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν αἰτήσεων ἀδείας μεταλλευτικῶν ἐρευνῶν τῶν στηριζομένων εἰς πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ͵ΓΦΚΔʹ περὶ μεταλλείων ὑποβεβλημένας αἰτήσεις παραχωρήσεως μεταλλείων».

§301Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ, μίαν λέξιν. Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις νομίζω ὅτι εἶναι φρόνιμον νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὡς ἀναπληρῶν τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ποίας τροπολογίας θέλει δεχθῇ, διότι ἐκ τῆς δηλώσεως τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ θέλει κανονισθῇ ἂν θὰ ὁμιλήσωσι πολλοὶ τῶν κυρίων Βουλευτῶν κατ’ ἀρχὴν ἢ ὄχι.

§302ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅπως ὑποβάλλεται τροποποιημένον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δηλῶ ὅτι εἶμαι διατεθειμένος ἀπὸ τοῦδε νὰ δεχθῶ τὴν τροποποίησιν τὴν προβαλλομένην ὑπὸ τοῦ κ. Νέγρη. Μένει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως, ἀλλ’ ἐκεῖνο, ὅπερ δύναμαι νὰ δηλώσω, εἶναι ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Νέγρη θὰ γίνῃ δεκτή.

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κουτούπης.

§304Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχω καὶ τὸν Ὑπουργόν, ὅστις νὰ μὲ ἀκούῃ.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε ν’ ἀρχίσητε· θὰ ἔλθῃ.

§306Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρὶν ἀρχίσω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι μέτρον τοιαύτης σημασίας δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Θὰ ἤθελον νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν ἄνευ προοιμίων, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἂν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἄρτης κ. Σῖμος ὁ κατέχων τὴν θέσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸν ἀντιπροσωπεύει, διὰ νὰ μὲ ἀκούσῃ, διότι ἄλλως δὲν βλέπω τίνα λόγον ἔχει ὁ ἀγορεύων ἐπὶ νομοσχεδίου τόσῳ μεγίστης σπουδαιότητος, ἴσως τοῦ σπουδαιοτέρου νομοσχεδίου, ἐξ οὗ ἐξαρτῶνται συμφέροντα ὑπὲρ προσώπων, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου καὶ συμφέροντα ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ὅταν ἀπουσιάζῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι μέχρις ὅτου ἔλθωσιν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀναβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἄλλων νομοσχεδίων.

§307Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀκούω, κ. Βουλευτά.

§308Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον θὰ μὲ ἀκούσητε, κ. Ὑπουργέ. Μᾶς ὑπεβλήθησαν, κ. Βουλευταί, διάφορα νομοσχέδια, ἅτινα ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας. Ἐκ τούτων τὸ ἓν εἶναι τὸ ἀρχικῶς συνταχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ δεύτερον τὸ συνταχθὲν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπερ εἶναι καὶ τὸ καλλίτερον μελετημένον, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων ἔρχεται καὶ τρίτον, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει ν’ ἀποστῇ πολὺ ἀπὸ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν λαμβάνεται πρόνοιά τις περὶ μεταλλείων· ἡ ἐπέμβασις τῆς Πολιτείας εἶναι μόνον πρὸς ἀργυρολογίαν, τὸ δὲ περίεργον εἶναι ὅτι ἡ ἀπόπειρα γίνεται, ὅπως ἡ ἀργυρολογία εἶναι ὑπὲρ προσώπου ὡρισμένου ὑπὸ τοῦ συντάκτου τοῦ νομοσχεδίου. Οὐδεμίαν διάταξιν θὰ εὕρητε, διὰ τῆς ὁποίας πράγματι θὰ προάγεται ἡ μεταλλουργικὴ ἐπιστήμη ἐν Ἑλλάδι ἢ ἡ τέχνη τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Αὐτὸ ἔχει ἀφεθῆ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅπως ζητεῖται νὰ ψηφισθῇ, μόνον ἐμπόδια σκοπεῖ νὰ παρεμβάλῃ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν αὐτὴν πρωτοβουλίαν. Ἐν ἰσχύϊ ὑπάρχει ὁ ͵ΓΦΚΔʹ νόμος, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ὁποίου ἐξεδόθη Διάταγμα ἀπὸ 30 Ἰανουαρίου 1910, καὶ τὸ Διάταγμα αὐτό, ὅπως ἰσχύει, θέτει διατάξεις, αἵτινες βεβαίως δύνανται νὰ θεωρηθῶσι τερατώδεις. Διὰ τοῦ ἄρθρου τετάρτου ἐπετρέπετο εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων νὰ λαμβάνῃ δι’ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα 5 λεπτὰ τῆς δραχμῆς κατὰ στρέμμα τῆς ὑπὸ ἐξέλεγξιν ἐκτάσεως ἑκάστου μεταλλείου, ἐνῷ συγχρόνως ἐγίνετο δῆθεν ἡ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν ἰδιωτικῶν μεταλλείων διάταξις, ὅτι ἡ ἐπιθεώρησις δι’ ἕκαστον μεταλλεῖον δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπερβῇ τὰς 300 δραχμάς. Τὰ μεταλλεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι πρὸς ἐκμετάλλευσιν, περὶ ὧν ἔχουσιν ὑποβληθῆ αἰτήσεις, ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2500. Ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως περιορισθῇ τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων εἰς μόνον 300 δραχμὰς κατὰ μεταλλεῖον, εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἡ πληρωμὴ 5 λεπτῶν κατὰ στρέμμα θὰ ὑπερέβαινε τὸ ποσὸν τοῦτο. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχουσιν ὑποβληθῆ ὑπὲρ τὰς 2500 αἰτήσεις....

§309ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. 5000.

§310Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπρόκειτο περὶ 750.000 κατ’ ἀνώτατον ὅρον δραχ., αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ περιέρχωνται εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων. Ἐὰν δὲ τὸ ποσὸν τῶν 300 δρ. δὲν θὰ ἐλαμβάνετο ἐπὶ ὅλου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 2500 μεταλλείων ἢ 5000, ἂν θέλητε, θὰ ἐλαμβάνετο ἐκ μεγάλου ἀριθμοῦ, διότι πολλαὶ εἶναι τοιαῦται ἐκτάσεις, ὥστε τὸ ποσὸν νὰ ἐξαντλῆται μέχρι τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου τῶν 300 δραχ. διὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν ἑκάστου τῶν μεταλλείων.

§311Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ καλλίτερον μεταλλεῖον.

§312Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πραγματικῶς. Διὰ τοῦτο ἐφρόντισε ἀντὶ μεταλλείου νὰ ἔχῃ ταμεῖον, διότι τὸ μεταλλεῖον ἀπαιτεῖ κόπους, τὸ ταμεῖον δέ, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ κατεβάλλετο τὸ ποσὸν πρὸς ὄφελος τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων, θὰ ἐχρησίμευεν, ὅπως περιέρχηται εἰς αὐτὸν τὸ μέγα ποσὸν ἐντελῶς ἀκόπως. Ἀλλὰ τί συμβαίνει; Τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα δὲν ἐφρόντισε καὶ περὶ ἐξοικονομήσεως καὶ τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα καὶ ταῦτα βεβαίως ἔπρεπε ν’ ἀμειφθῶσι καὶ κατὰ τρόπον καὶ βαθμὸν ὅμοιον πρὸς τὴν ἀμοιβήν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων. Ὑποβάλλεται τὸ πρῶτον νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ εἰς τοῦτο ἱδρύετο ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν, ἀπὸ τὸν νομικὸν σύμβουλον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τὸν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τμηματάρχην τῆς δημοσίας οἰκονομίας — ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζω τίνα λόγον ἔχει ἐδῶ, ἐκτὸς τῆς ἰσχυρᾶς προστασίας, τῆς ὁποίας ἐτύγχανεν ὡς πρόσωπον παρασχὸν ἀπείρους ὑπηρεσίας εἰς παρελθόντας Ὑπουργούς, ὥστε ν’ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ὑψηλὸν ἀξίωμα, — καὶ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων, καὶ οὕτω πως τὰ πρόσωπα ταῦτα θὰ ἐδίκαζον πάσας τὰς αἰτήσεις περὶ παραχωρήσεως ἀδείας πρὸς μεταλλεῖα. Ἀλλ’ ἡ ἀμοιβὴ θὰ ἦτο μόνον διὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων. Συντάσσεται τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν, ὅπως δι’ ἑκάστην αἴτησιν δίδηται τὸ μικρὸν ποσὸν τῶν 25 δραχμῶν, ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ δικάσῃ ποία αἴτησις ἔχει προτερκιότητα. Δηλ. ἡ ἐξέλεγξις κατὰ πόσον μία αἴτησις τῆς 15 τοῦ μηνὸς εἶναι ἀρχαιοτέρα ἄλλης τῆς 16 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς θὰ συνεπάγῃ κόπους τῆς ἐπιτροπῆς τοσούτους, ὥστε μόνον μὲ 25 δραχ. νὰ ἐθεωρεῖτο ὅτι θὰ εἶχεν ἀμειφθῆ ἐπαρκῶς. Χρειάζεται καὶ πάλιν ὁ ὑπολογισμὸς τῶν 2500 ἢ περισσοτέρων αἰτήσεων, ἵνα φθάσῃ τις εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐθυλάκωγεν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν θὰ ἐψηφίζετο ὁ νόμος, ὅπως ὑπεβλήθη ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν. Ἐπρόκειτο λοιπὸν διὰ τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου νὰ δοθῶσιν 60 χιλιάδες μέχρις 80 διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν αἰτήσεων, διότι οὐδεμία δυσκολία θὰ ὑπῆρχεν ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος νὰ δίδωνται αἱ παραχωρήσεις. Ἐλήφθη δὲ καὶ πρόνοια εἰς ἄλλην διάταξιν, διὰ νὰ μὴ ὑποβληθῇ εἰς μεγάλην ἐνόχλησιν ἡ ἐπιτροπή, ὅπως εὕρῃ τὴν πραγματικὴν χρονολογίαν, διότι ἀπωλέσθησαν τῶν παλαιῶν αἰτήσεων τὰ δικαιολογητικά, νὰ δύναται αὕτη δυνάμει νέων αἰτήσεων νὰ ἐξελέγχῃ τὴν χρονολογίαν τῆς προτεραιότητος. Ἐπρόκειτο ἑκατοστύες χιλιάδων δραχμῶν ἀφ’ ἑνὸς νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὰ θυλάκια τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων, ἀρκεταὶ δὲ χιλιάδες ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐδίκαζε τὰς αἰτήσεις. Οὕτως εἶχε τὸ νομοσχέδιον, ὅτε παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐτροποποίησεν αὐτὸ κατὰ τρόπον δυνάμενον νὰ ψηφισθῇ, ἀλλὰ καὶ πάλιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἢ μᾶλλον ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἔβλεπεν ὅτι ἡ γινομένη ἀπόπειρα δὲν ἐπετύγχανε, καὶ ἐφρόντισε καὶ πάλιν νὰ παρεμβάλῃ ἄλλας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι νὰ μὴ φαίνωνται μόνον ὅμοιαι μὲ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι καταφανῶς παρουσίαζον τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα θὰ περιήρχοντο εἰς τὰ θυλάκια τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων καὶ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ συμφέροντά του. Αἱ 300 δρ. ἔγιναν 100, διὰ νὰ καταβληθῶσι πλέον εἰς τὸ Δημόσιον ταμεῖον, ἀλλ’ ἐλήφθησαν ἀντὶ τῶν 300, τὰς ὁποίας θὰ ἐλάμβανεν ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων. Καὶ ἐννοεῖτε πολὺ καλῶς διὰ τίνας λόγους θὰ ἐλάμβανε τὰς 300 ταύτας δραχμάς. Θὰ ἐξήταζεν ἓν μεταλλεῖον ἢ μᾶλλον πλείονα μεταλλεῖα τὴν αὐτὴν ἡμέραν καὶ θὰ ἐλάμβανε τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἑκατοστύας πολλὰς δραχμῶν, διότι βεβαίως ἡ ἐξέτασις ἑνὸς μεταλλείου δὲν εἶναι ὡς ἡ χημικὴ ἀνάλυσις, ἵνα ἀπαιτήσῃ χρόνον, ἀλλ’ ἀρκεῖ δι’ αὐτὴν μόνον νὰ καθορίσῃ τὸ μεταλλεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν θ’ ἀπῄτει χρονικὸν διάστημα περισσότερον τῶν ὀλίγων λεπτῶν. Δὲν ἠρκέσθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ προστίθενται καὶ πολλαὶ ἄλλαι διατάξεις· ὁ ἐπιθεωρητὴς ἀπολύτως πρέπει νὰ ἔχῃ πάντοτε τὴν ἔγκρισιν, ὁ ἐπιθεωρητὴς πρέπει νὰ εἶναι ἐπὶ πάντα, ἐκ τούτου πρέπει νὰ ἐξαρτηθῇ τὸ πᾶν. Καθορίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐν ἄρθρῳ ὀγδόῳ ὅτι «Τοπογραφικὴ ὑπηρεσία ἐνεργεῖται ὑπὸ συνεργείου ἰδίου ἐξ ἀξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ ἢ ἄλλων μηχανικῶν ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων καθορίζοντος ἐπιτοπίως τὰ ὅρια ἑκάστης αἰτήσεως, ἐξελέγχοντος δὲ καὶ κυροῦντος τὸ καταρτισθὲν τοπογραφικὸν διάγραμμα διὰ πράξεως δημοσιευομένης εἰς τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». Τί γίνεται, Κύριοι, ὁλόκληρος ἡ χαρτογραφικὴ ὑπηρεσία μὲ μίαν μεγάλην ὁμάδα ἀξιωματικῶν ἐργαζομένων, ὅπως καθορίσωσιν ὅ,τι ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον; Δὲν θὰ παράγῃ ἐργασίαν δυναμένην νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην, ἀλλὰ πρέπει ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων νὰ εἴπῃ τὴν τελευταίαν λέξιν περὶ τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἡ χαρτογραφικὴ ὑπηρεσία ἐργαζομένη ἐπὶ ἡμέρας μακρὰς θὰ κάμῃ, ἵνα συντελέσῃ τὴν ἐργασίαν. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων ἐκ τοῦ γραφείου του θὰ δυνηθῇ νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον εἶναι καλὴ ἡ ἐργασία, ἡ ὁποία θέλει συντελεσθῆ ὑπὸ τόσων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι, ἂν δὲν παρέχωσι μεγαλειτέραν ἐμπιστοσύνην, παρέχουσι βεβαίως ἴσην πρὸς τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν θὰ παρέχῃ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων, χωρὶς ὁ ἐπιθεωρητὴς αὐτὸς τῶν μεταλλείων νὰ παρέχῃ ὁπωσδήποτε μεγαλειτέραν ἐμπιστοσύνην περὶ τῆς ἱκανότητός του, ἵνα ἐκτιμήσῃ τὰ γενόμενα ἔργα. Ὁ ἐπιθεωρητὴς ὅμως πρέπει νὰ λαμβάνῃ ἀποζημίωσιν, αὕτη δέ, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρέπει νὰ εἶναι μικρά, ἀλλὰ 25 δραχ. δι’ ἑκάστην ἡμέραν, διότι τοιαύτη ἀναγράφεται ἡ ἀποζημίωσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ.

§313Φ. ΝΕΓΡΗΣ. 15 δραχμαί.

§314Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ 10 ἄλλαι.

§315Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Διὰ νὰ λαμβάνῃ ἐργάτας.

§316Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Αὐτὸς εἶναι εἷς τρόπος. Οἱ ἐργάται, οἱ ὁποῖοι θὰ προσληφθῶσι, θὰ δύνανται νὰ πληρωθῶσιν ὡς ὁ λογιστικὸς νόμος ὁρίζει καὶ ὡς γίνεται εἰς πάσας τὰς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν πρέπει νὰ δίδωνται 15 δρ. δι’ ἑκάστην ἡμέραν, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι 10 δι’ ἐργάτας, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ πληρώνῃ ποτέ.

§317ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Θὰ πληρώνῃ ὁ ἰδιοκτήτης.

§318Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁ ἰδιοκτήτης θὰ πληρώσῃ καὶ ἄλλα ἔξοδα, καὶ ἔχω ἀντίγραφα ἀρκετῶν ἀναφορῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας περὶ τῶν διαφόρων ἄλλων ἐξόδων, εἰς τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται οἱ ἰδιοκτῆται τῶν μεταλλείων, περὶ τῶν συμφερόντων τῶν ὁποίων καθόλου τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν ἐνδιαφέρομαι, διότι θὰ ἐπεθύμουν ἐντελῶς διάφορον νὰ εἶναι τὸ νομοσχέδιον καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον τὸ Δημόσιον νὰ θελήσῃ νὰ ἴδῃ ἐκμεταλλευόμενα τὰ μεταλλεῖα πρὸς πλουτισμὸν οὐχὶ τῶν ἀτόμων, ἀλλὰ πρὸς πλουτισμὸν τῆς κοινωνίας καὶ τῆς Πολιτείας. Πρέπει νὰ δοθῶσι 15 δραχμαὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν. Διὰ τίνα λόγον, Κύριοι; Καθ’ ὃν χρόνον οὐδεὶς ὑπάλληλος δικαιοῦται εἰς τοιαύτην ἀπόληψιν, καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἐν τῇ χαρτογραφικῇ ὑπηρεσίᾳ ἐργαζόμενοι, οἱ ὁποῖοι πράγματι εἶναι ὑποχρεωμένοι καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν νὰ ἐργάζωνται εἰς τὸ ὕπαιθρον, ἀμείβονται, καθὼς γνωρίζετε, τόσον ὀλίγον, πρὸ πάντων οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοί, λαμβάνοντες 5 δραχμὰς καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐκτεθῇ εἰς τὰς καιρικὰς μεταβολάς, ἀλλὰ μετὰ πάσης ἀναπαύσεως θὰ ἐκτελέσῃ τὴν δῆθεν ἐργασίαν, πρέπει νὰ λαμβάνῃ 15 δραχμάς, καὶ δὲν ἀρκεῖται εἰς τὰς 15 δραχμάς, ἀλλὰ νὰ θέλῃ καὶ ἄλλας 10 δι’ ἐργάτας, τοὺς ὁποίους, ἐπαναλαμβάνω, οὐδέποτε θὰ προσλάβῃ. Δὲν βλέπω εἰς τί θὰ τῷ χρησιμεύσωσιν οἱ ἐργάται ἐκεῖνοι· τοὺς ἐργάτας θὰ τοὺς παράσχῃ ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ μεταλλείου θέλων νὰ ἴδῃ ἀποπερατουμένην τὴν ἐργασίαν καὶ θέλων νὰ ἴδῃ τὴν Πολιτείαν ὀλιγώτερον ἐπεμβαίνουσαν πρὸς ζημίαν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἔπρεπε συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταλλείων νὰ ἐξευρεθῇ καὶ ἄλλη πηγὴ πλουτισμοῦ διὰ τὸν κ. ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων. Ἔχασε τὰς 300 δραχμάς· ἔπρεπε κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ τὰς εὕρῃ, καὶ ἰδοὺ ἐκτείνεται ἡ δικαιοδοσία του καὶ ἐπὶ τῶν λατομείων. Κατὰ χιλιάδας ἀριθμοῦνται τὰ λατομεῖα τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἡ ἐπέμβασις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρκέσῃ, ἀλλὰ καὶ οὐδένα ἔχει σκοπὸν αὐτὸς ὁ πανταχοῦ παρὼν ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων. Κατὰ τίνα τρόπον ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκτελέσῃ πάντα ταῦτα τὰ καθήκοντα, νὰ ἐξελέγξῃ τὰς χιλιάδας τῶν αἰτήσεων, νὰ καθορίσῃ τὰ ὅρια, περὶ τῶν ὁποίων θὰ ὁμιλήσω ἀργότερον, τῶν χιλιάδων μεταλλείων, νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς πάντα τὰ συμβούλια, εἰς τὰ ὁποῖα κατὰ τοὺς νέους νόμους πρέπει νὰ λαμβάνῃ μέρος, καὶ νὰ ἔχῃ καὶ τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ ἐπισκοπῇ πάντα τὰ λατομεῖα.

§319Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αὐτὰ εἶναι διὰ χρηματισμόν, διὰ χρηματολογίαν· ἀρκετὰ λαμβάνει καὶ τώρα.

§320ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Αὐτὸς πάσχει ἀπὸ βουλιμίαν.

§321Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλά, Κύριοι, ἀρκοῦσιν αὐτὰ τὰ σημεῖα τὰ κτυπητά, διότι θ’ ἀπῃτεῖτο μακρὸς χρόνος καὶ πρὸ πάντων τεχνικαὶ γνώσεις ὄχι μόνον διὰ τὸν ῥήτορα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Βουλήν, ὅπως τὰς κατανοήσῃ καὶ εἰσέλθῃ εἰς τὸν λαβύρινθον, εἰς τὸν ὁποῖον μετὰ πάσης δυσκολίας θὰ εἰσέλθῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν δὲν ἐδοκίμασε πάντα τὰ τερτίπια, τὰ ὁποῖα ἐμηχανεύθησαν οἱ ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ, διὰ ν’ ἀποκτῶσι τὰ ὀφέλη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποκτῶσιν. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων πρέπει νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν δικαιοδοσίαν του καὶ ἐπὶ τῶν παρακεχωρημένων μεταλλείων. Καὶ ἐκεῖ εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἐπέμβασίς του καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ δώσῃ τὰ φῶτά του.

§322ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μεταβάλλεται εἰς δικαστήν.

§323Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα· εἰς δικαστήν. Πρέπει νὰ ὁρίσῃ τὰ ὁρόσημα. Καὶ πότε θὰ ὁρίσῃ τὰ ὁρόσημα; Ὅτε ἤθελε κληθῆ ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων; Ὄχι· ἰδίᾳ πρωτοβουλία. Οἱ ἴδιοι ἰδιοκτῆται ἑνὸς μεταλλείου, τῶν ὁποίων τὰ ὅρια συμπίπτουσι, δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ ὑποστηρίξωσι τὰ συμφέροντά των, ἡ δικαιοσύνη δὲν ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην, εἰς τὴν ὁποίαν βεβαίως ὁ ζημιούμενος θὰ καταφύγῃ. Πρέπει ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο γινόμενος δικαστής, νὰ ὁρίσῃ τὰ ὁρόσημα κατ’ ἰδίαν βούλησιν.

§324Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς ποίαν διάταξιν τὸ λέγει;

§325Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. (ἀναγινώσκει).

§326Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχει μεταβληθῆ τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς.

§327Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ σχέδιον ἀνεσκευάσθη εἰς τρόπον ὥστε νὰ φαίνωνται ὅτι ἀπηλείφθησαν μερικαὶ διατάξεις τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατάδηλον κατὰ τίνα τρόπον εἰσήχθησαν αἱ ἄλλαι διατάξεις. Καί, ἐπειδὴ γίνεται λόγος περὶ τούτου, σᾶς λέγω τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 7, καθ’ ἥν, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς ὁμιλεῖ μόνον περὶ τῶν νόμων, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου βεβαίως ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἐφρόντισε νὰ προστεθῇ διάταξις καὶ τῶν Βασιλικῶν Διαταγμάτων. Τὰ Βασιλικὰ Διατάγματα ἐκεῖνα ἐξεδόθησαν δυνάμει ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος κατηργήθη καὶ ὁ ὁποῖος δι’ ἄλλου νόμου ἐπανῆλθεν ἐν ἰσχύϊ.

§328Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διαγραφῶσιν αὐτά.

§329Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν τὸ ἐγνώριζον τὸ νομοσχέδιον, καθὼς ὑπεβλήθη, δὲν εἶχε τὴν διάταξιν αὐτήν. Ἐπιφυλάσσομαι καθ’ ὃν χρόνον θὰ ψηφίζωνται τὰ διάφορα ἄρθρα νὰ ὁμιλήτω ἐπ’ αὐτῶν, ἵνα ἐν καταλλήλῳ τόπῳ εἴπω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλεγον τὴν στιγμὴν ταύτην. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, καθ’ ὃν τρόπον ὑποβάλλονται τὰ διάφορα νομοσχέδια, μὲ μνείας νόμων καὶ Διαταγμάτων, οὐδεὶς εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ ἐννοήσῃ, διότι πρέπει νὰ κάμῃ ἀρχαιολογικὰς ἐρεύνας, νὰ παραβάλῃ τὰς διαφόρους διατάξεις τῶν νόμων, διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ εὕρῃ τί ἰσχύει καὶ τί τροποποιεῖται. Χθὲς π. χ. ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως μοὶ εἶπεν ὅτι διετέλουν ἐν ἀγνοίᾳ νόμου τινός, ὁ ὁποῖος καθώριζεν ἓν ἐπὶ πλέον Τμῆμα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἀλλ’ εἰς τὸ νομοσχέδιον ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ἐμνημονεύετο, ἀλλ’ ἔλεγεν ὅτι τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς, καὶ ὁ νόμος ἐκεῖνος ἦτο μία κινητοποίησις τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Τὰ ὀλίγα ταῦτα, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον σχετικῶς μὲ τὰς ἀποπείρας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὸς πλουτισμὸν τῶν ἁρμοδίων, δὲν ἦταν ἐν ἀγνοίᾳ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας· πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διάφοροι ἐνδιαφερόμενοι ὑπέβαλον διαφόρους αἰτήσεις καὶ κατέστησαν ταῦτα γνωστά. Ἔχω π. χ. ἀντίγραφον μιᾶς ἀναφορᾶς, ἡ ὁποία λέγει πολλὰ καὶ διάφορα ἐναντίον τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων. Δὲν διετέλει λοιπὸν ἐν ἀγνοίᾳ ἡ ὑπηρεσία ἡ συντάσσουσα τὰ νομοσχέδια, ἥτις ἦτο ἐκείνη, τῆς ὁποίας τὰ συμφέροντα ἐθίγοντο, ὥστε νὰ μὴ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέγοντο. Ἄλλη ἀναφορὰ λέγει (ἀναγινώσκει)...

§330ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Αὐτὴ εἶναι μήνυσις πλέον, δὲν εἶναι ἀναφορά.

§331Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαίως μήνυσις εἶναι.

§332ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ἐὰν αὐτὰ εἶναι ἀληθῆ, ἀπορῶ πῶς μένει εἰς τὴν θέσιν του.

§333Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν ἁρμόζει νὰ εἴπω αὐτά, τὰ ὁποῖα γράφονται, διότι θὰ θεωρηθῶ ὅτι κατέρχομαι εἰς προσωπικά. Ἀλλὰ ταῦτα, ὅτε ἐγένοντο γνωστὰ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἔπρεπε βεβαίως νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§334Γ. ΠΩΠ. Περὶ Φίλωνος δὲν μᾶς λέγεται τίποτε;

§335Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι μόνον αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν τῷ ἀρτισυστάτῳ αὐτῷ Ὑπουργείῳ, διότι φαίνεται ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκλήθη κατ’ εὐφημισμὸν «τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας», ἔπρεπε μᾶλλον νὰ ὀνομασθῇ «τῆς Ἐθνικῆς Σπατάλης». Εἶναι ἀπαραδειγμάτιστος, Κύριοι, ἡ εὐκολία, μετὰ τῆς ὁποίας ἐπιβάλλονται τὰ διάφορα νομοσχέδια περὶ μεταλλείων. Κράτη προηγμένα, ἔχοντα ἐπιστήμην ἀνεπτυγμένην, ἔχοντα σοφοὺς μηχανικοὺς καὶ μεταλειολόγους δὲν τολμῶσι νὰ συντάξωσι νόμον περὶ μεταλλείων. Ἡ Ἰταλία ἐπὶ παραδείγματι δὲν ἔχει γενικὸν νόμον περὶ μεταλλείων, ἀλλ’ ἔχει διαφόρους εἰδικοὺς νόμους, καί, ἂν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὀρθαί, ἐννέα νόμοι διέπουσι τὰ τῶν μεταλλείων ἐν Ἰταλίᾳ κατὰ τοὺς διαφόρους τόπους διαφόρων κυριαρχιῶν, ὑφ’ ἃς ὑπήγετο ἄλλοτε ἡ Ἰταλία. Ἡ Πρωσσία μόλις μετὰ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν κατώρθωσε ν’ ἀποκτήσῃ νόμον, ἀλλ’ αὐτὴ ἐφρόντισε πράγματι περὶ ἐκμεταλλεύσεως, ἐφρόντισε πράγματι περὶ αὐξήσεως τοῦ πλούτου τῆς χώρας. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνει, κωλύματα μόνον ἐπιβάλλει, χωρὶς ἐκ τῶν κωλυμάτων τούτων νὰ πρόκειται τὸ Δημόσιον νὰ πορισθῇ ὄφελός τι.

§336Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ σκοπεῖ νὰ κανονίσῃ μίαν διαδικασίαν. Αἱ παρατηρήσεις σας εἶναι ὀρθόταται, ἀλλὰ ταύτας δὲν συνεμερίσθη ἡ ἐπιτροπή.

§337Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ καθῆκον εἶχε νὰ περιορισθῇ εἰς τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα ὥρισε τὸ νομοσχέδιον. Καθῆκον τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι νὰ περιλάβῃ πάσας ἐκείνας τὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας θὰ ἐθεώρει ὀρθὰς πρὸς σχηματισμὸν πλήρους νόμου περὶ μεταλλείων. Τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν ἐλέγχω τὴν ἐπιτροπήν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐξετέλεσε πολὺ καλῶς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνετέθη εἰς αὐτήν, καὶ περιωρίσθη εἰς τὸν κύκλον, ὁ ὁποῖος καθωρίσθη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου· ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐφρόντισε νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἀκριβῶς δὲν ἐφρόντισε περὶ τοῦ κυριωτέρου, κατὰ τίνα τρόπον δηλ. θὰ γίνηται ἡ ἐκμετάλλευσις καὶ παραχώρησις. Ἡ Πολιτεία διατελεῖ ἐν ἀγνοίᾳ τῶν κατόχων τῶν μεταλλείων. Εἶναι ἀδύνατον καὶ εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν νὰ γνωρίζῃ ποῖοι εἶναι οἱ ἰδιοκτῆται τῶν μεταλλείων, ὅπως ἐπιβάλῃ τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ὁρίζεται ἐπὶ τῶν μεταλλείων. Ἐὰν πράγματι ἐπεδιώκετο νὰ κατασταθῇ εὔκολος ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν μεταλλείων καὶ νὰ περιέλθῃ ἡ ἰδιοκτησία εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἔχωσι ταύτην, ἔπρεπε νὰ καθορισθῶσι τὰ τῆς ἰδιοκτησίας διὰ μετοχῶν μεταγραφομένων, ὥστε τὸ Δημόσιον νὰ διατελῇ ἐν γνώσει καὶ τῆς μετοχῆς καὶ τοῦ κατόχου τῆς μετοχῆς. Σήμερον ἕκαστος εἶναι ἐλεύθερος νὰ μεταβιβάζῃ τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ μεταλλείου εἰς οἱονδήποτε πρόσωπον, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ τοῦτο. Μία ἑταιρεία, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐκμεταλλευθῇ ἓν μεταλλεῖον, δὲν ἔχει τὰ μέσα νὰ γνωρίζῃ ποῖοι εἶναι οἱ πραγματικοὶ μέτοχοι τῶν μεταλλείων.

§338ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν μεταγράφεται;

§339Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαίως, ἀλλ’ ἡ εὕρεσις ὅλων αὐτῶν εἶναι ἀδύνατος.

§340ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὡς ἐπὶ πάσης ἄλλης ἰδιοκτησίας.

§341Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ ἄλλη ἡ ἰδιοκτησία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβιβάζηται εἰς πρόσωπα καθ’ ὃν τρόπον μεταβιβάζονται τὰ μεταλλεῖα, διότι βεβαίως δὲν θὰ πληρώσῃ κανεὶς κτῆμα ἐν τῷ νομῷ Ἀρκαδίας, ὅταν ἔχῃ τὰ συμφέροντά του ἐν Βόλῳ. Δύναταί τις ὅμως ν’ ἀγοράσῃ ἓν μεταλλεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ εὑρίσκηται εἰς μεμακρυσμένην τινὰ νῆσον, καὶ βεβαίως ὁ κάτοχος δὲν δύναται νὰ παραχωρῇ μετὰ τῆς αὐτῆς εὐκολίας τὸ μεταλλεῖον, καὶ δι’ αὐτὸ χιλιάδες μεταλλείων μένουσιν οὕτω, καὶ οὕτως ὁ μέγας αὐτὸς πλοῦτος τῆς Ἑλλάδος μένει ἀνεκμετάλλευτος ἐντελῶς, διότι πραγματικὸς νόμος περὶ ἀναπτύξεως τῶν μεταλλευτικῶν ἐργασιῶν δὲν ἐγένετο, ἀλλὰ μόνον νομοσχέδιον σκοποῦν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῶν συντακτῶν τοῦ νομοσχεδίου.

§342ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὀλίγας λέξεις ὡς δικαιολογίαν τῶν ὅσα θὰ εἴπω κατ’ οὐσίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν δὲν ὑπάρχουσιν ἐπαρκῆ κεφάλαια οὔτε ἄνθρωποι κατάλληλοι ν’ ἀναλάβωσι τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν κεφαλαίων. Θὰ ἤμην διατεθειμένος, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, ὅπως δεχθῶμεν, ἵνα κατὰ πάντα τρόπον παραδοθῶσι πάντα τὰ μεταλλεῖα εἰς ἑταιρείαν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ παρεῖχον καὶ ἠθικὰς ἀλλὰ καὶ ὑλικὰς ἐπαρκεῖς ἐγγυήσεις. Ἐπειδὴ ὅμως τοιαῦται ἑταιρεῖαι δὲν παρουσιάζονται, φοβοῦμαι μὴ παραδοθῶμεν εἰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμοποιήσωσι πιθανώτατα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅπως ἀντὶ μεταλλευτικῶν ἐργασιῶν ἔχωμεν χρηματιστικὰ παίγνια. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρνηθῇ τις, μόλις ἀναγνώσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν δὲν εἶναι σαφὲς ἐν πλείστοις, εἶναι δυσνόητον ἐν πᾶσιν. Ἁπλῆ ἀνάγνωσις πείθει περὶ τούτου, κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι τόσον πολύπλοκος ὁ σύνδεσμος καὶ ὁ συνδυασμὸς τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τούτου πρὸς διατάξεις κειμένων νόμων, τῶν διατάξεων αὐτοῦ τούτου τοῦ νομοσχεδίου πρὸς ἀλλήλας, ὥστε πρέπει τις νὰ εἶναι εἰδικώτατος περὶ τὰ μεταλλεῖα ἢ νομικῶς ὀξὺς τὴν διάνοιαν, διὰ νὰ δύναται ν’ ἀντιληφθῇ ἐπακριβῶς ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῶν διατάξεων τῶν πρὸς ἀλλήλας συνδυαζομένων. Φοβοῦμαι, Κύριοι, μὴ εἶναι ἀληθὲς τὸ λεγόμενον περὶ ἑταιρείας ἀνεπισήμως, ἀλλὰ σφιγκτῶς κατηρτισμένης ἤδη, ἥτις ἔχει συλλέξει ἄπειρον πλῆθος αἰτήσεων ἐγκύρων καὶ ἀκύρων, ἵνα διὰ τοιούτου τινὸς νόμου κατορθώσῃ νὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν κυριότητα αὐτῆς πλεῖστα μεταλλεῖα, ἀκολούθως δὲ νὰ μὴ ἀρχίσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις, ἐπαναλαμβάνω, ἀλλ’ ἀπαλλοτρίωσις τῶν μεταλλείων ἐκείνων, πρᾶξις κυρίως χρηματιστικὴ καὶ οὐδὲν πλέον. Ὑπάρχουσι διατάξεις πονηραί, ἀφελεῖς ὅμως, ὑποθέτω, ἀδυνατοῦσαι ν’ ἀντιμετωπίσωσι τὴν κριτικὴν τῆς Βουλῆς. Σᾶς παρακαλῶ νὰ δώσητε προσοχήν τινα εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 16: «Τὰ ἐγειρόμενα ζητήματα νομιμοποιήσεως τῶν ὑποβαλόντων κατ’ ἀνανέωσιν αἰτήσεις ὡς καθολικῶν ἢ εἰδικῶν διαδόχων τῶν ἀρχικῶς αἰτησάντων, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουσι κριθῆ τελεσιδίκως ἢ δὲν εἶναι ἤδη ἐκκρεμεῖς ἐνώπιον τῶν πολιτικῶν Δικαστηρίων, παραπέμπονται ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ Δικαστηρίου εἰς τὰ πολιτικὰ Δικαστήρια». Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, κύριοι Βουλευταί, κυριώτατα τὸ ἱδρυόμενον ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τούτου διοικητικὸν Δικαστήριον θ’ ἀσχοληθῇ ἐπὶ ζητημάτων νομιμοποιήσεως. Τοῦτο θὰ εἶναι, ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, τὸ κυριώτατον θέμα τοῦ Δικαστηρίου αὐτοῦ. Πῶς θὰ μείνωσιν ἄλυτα τὰ ζητήματα τῆς νομιμοποιήσεως ἐκ μέρους τοῦ Δικαστηρίου τούτου; Καὶ ὅταν θὰ παραπεμφθῶσιν ἐνώπιον τοῦ πολιτικοῦ Δικαστηρίου, τίνες θὰ ὦσιν οἱ διάδικοι; Θὰ ὑπάρχῃ ἀντιδικία; Ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀντίδικος ἐκεῖνος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐκρίθησαν πάντα τὰ ἄλλα ζητήματα ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ Δικαστηρίου, ἔμεινε δὲ μόνον ἄλυτον τὸ ζήτημα τῆς μονιμοποιήσεώς του; Πῶς νὰ ὑποβάλῃ ἢ δὲν θὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν; Νὰ ὑποβάλῃ ἐκεῖνος, παρὰ τοῦ ὁποίου λέγει ὅτι ἐξεχωρήθη εἰς αὐτὸν ἡ αἴτησις....

§343Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Κατ’ ἀνανέωσιν.

§344Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§345Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι ἀπέθανεν ὁ πρῶτος δηλωτής.

§346Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀπέθανεν ὁ πρῶτος δηλωτής· ὁ δεύτερος δηλωτὴς ὑπεχρεοῦτο κατὰ τὸν νόμον ΒΚΔʹ ἐντὸς 6 μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ἐκείνου νὰ ζητήσῃ τὴν ἀνανέωσιν. Δὲν ἔχει οὕτως; Ἐὰν δὲν ζητήσῃ τὴν ἀνανέωσιν, ἠκυρώθη πλέον ἡ αἴτησις.

§347Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι ὁ πρῶτος δηλωτὴς ἢ ὁ πρῶτος αἰτήσας, ὡς εἴπομεν, ἀπέθανε, καὶ ὅτι ἔρχονται ὡς κληρονόμοι 3–5 πρόσωπα καὶ ὅτι τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ἔκαμον τὴν αἴτησιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ νόμος τῆς ἀνανεώσεως.

§348Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὴν εἶχον ἤδη κάμει. Ὑπεχρεοῦντο ἐντὸς 6 μηνῶν.

§349Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ δὲν εἶναι σύμφωνοι αὐτοί, καὶ πᾶς τις νομίζει ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ δικαιοῦχος. Ποῖος θὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ποῖος εἶναι ὁ δικαιοῦχος;

§350Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχομεν διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου.

§351Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου.

§352Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὰ ζητήματα ταῦτα, κατ’ ἄλλας διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, κρίνει τὸ διοικητικὸν Δικαστήριον.

§353Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δὲν πιστεύω.

§354Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θ’ ἀσχοληθῇ τὸ Δικαστήριον. Τὸ διοικητικὸν Δικαστήριον ἔρχεται καὶ ἐξελέγχει τὰς αἰτήσεις ἂν ἐγκύρως ὑπεβλήθησαν ἐξ ἀρχῆς, ἂν ἐγκύρως ἀνενεώθησαν ἀκολούθως κατὰ τὸν προπερυσινὸν νόμον. Τὸ διοικητικὸν Δικαστήριον λοιπόν, ἀφοῦ κρίνει τὰ ζητήματα ταῦτα, κυριώτατα κρίνει τὸ ζήτημα τῆς νομιμοποιήσεως.

§355Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀκριβῶς παραιτεῖται τούτου· δὲν ἐννοεῖ νὰ τὸ λύσῃ.

§356Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀφοῦ καλεῖται τὸ Δικαστήριον ἐκεῖνο νὰ κρίνῃ τὴν ἀκυρότητα τῶν αἰτήσεων, ἔρχεται τὸ Δικαστήριον νὰ κατατάξῃ τὸν πρῶτον δηλωτήν, ἐξελέγχει πάσας τὰς αἰτήσεις, εὑρίσκει ποῖαι εἶναι ἄκυροι καὶ ποῖαι ἔγκυροι, καταρτίζει τὸν πίνακα καὶ κατατάσσει τὸν πρῶτον δηλωτήν, ὅστις εἶναι καὶ ὁ δικαιοῦχος. Λύει λοιπὸν τὸ ζήτημα τῆς νομιμοποιήσεως.

§357Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὡς πρὸς τὸν πρῶτον δηλωτήν, ὄχι ὡς πρὸς τοὺς δικαιούχους μετὰ ταῦτα.

§358Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀφοῦ κατατάσσει τὸν πρῶτον δηλωτήν, ἀναγνωρίζει ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ νομιμοποιούμενος.

§359Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ ἀποθανών.

§360Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι ὁ ἀποθανών.

§361Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἡ νομιμοποίησις ἀπέναντι τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ὡς διοίκησις παραχωρεῖ μεταλλεῖον καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τοῦ ἀτόμου, αὐτὸ κρίνεται βεβαίως ἀπὸ τὸ διοικητικὸν Δικαστήριον. Τὰ ζητήματα ὅμως τῆς νομιμοποιήσεως τῶν ὑποβαλόντων κατ’ ἀνανέωσιν αἴτησιν ὡς καθολικῶν ἢ εἰδικῶν διαδόχων τῶν ἀρχικῶς αἰτησάντων, τὰ ζητήματα ταῦτα, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουσι λυθῆ τελεσιδίκως ἢ εἶναι ἐκκρεμῆ....

§362Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἢ δὲν εἶναι ἐκκρεμῆ.

§363Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα, ἢ δὲν εἶναι ἐκκρεμῆ, διότι, ἐὰν εἶναι ἐκκρεμῆ, θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ διαδικασία. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν τὰ ζητήματα ταῦτα δὲν ἔχουσιν, ἐπαναλαμβάνω, λυθῆ τελεσιδίκως ἢ δὲν εἶναι ἐκκρεμῆ, ταῦτα θὰ παραπέμπωνται εἰς τὰ πολιτικὰ Δικαστήρια ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς νομιμοποιήσεως τῶν διαδόχων.

§364Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι· «Τὰ ἐγειρόμενα ζητήματα νομιμοποιήσεως τῶν ὑποβαλόντων κατ’ ἀνανέωσιν αἰτήσεις ὡς καθολικῶν ἢ εἰδικῶν διαδόχων τῶν ἀρχικῶς αἰτησάντων». Λοιπὸν αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα ἀκριβῶς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ κλῆται νὰ κρίνῃ τὸ διοικητικὸν Δικαστήριον.

§365Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν κρίνει.

§366Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ κυριώτατα κρίνει. Ἀλλ’ ἂς δεχθῶ πρὸς στιγμὴν ὅτι δὲν κρίνει. Λοιπὸν παραπέμπεται ἡ ὑπόθεσις τῆς νομιμοποιήσεως ἐνώπιον τοῦ πολιτικοῦ Δικαστηρίου. Ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀντίδικος;

§367ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ὁ ἔχων συμφέρον.

§368Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μάλιστα. Τὸ συμφέρον ἐκεῖνο τὸ ἔκρινεν ἤδη τὸ διοικητικὸν Δικαστήριον.

§369ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ἀναγνώσατε τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 16.

§370Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μάλιστα, νὰ τὸ ἀναγνώσω· «Ἡ ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ Δικαστηρίου ἐκδίδεται ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀρχικὴν αἴτησιν καὶ ταυτοχρόνως διατάσσεται ἡ προσωρινὴ ἐν τῇ ἐκμεταλλεύσει ἐγκατάστασις τοῦ κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου ὡς πιθανωτέρου θεωρουμένου δικαιούχου, ἐπὶ ἐγγυήσει». Αὐτὸ ἀφορᾷ περὶ τοῦ ποῖος ὑπέβαλε τὴν ἀρχικὴν αἴτησιν. Ἀλλά, ἐὰν τὸ Δικαστήριον ἐκεῖνο κατέταξεν ἤδη τὸν ἔχοντα τὴν ἀρχικὴν αἴτησιν, ἔχομεν ἀκόμη ἐγειρόμενον ζήτημα νομιμοποιήσεως ἢ δὲν ἔχομεν;

§371ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχομεν.

§372Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πῶς ἔχομεν, ἀφοῦ ἀπεφάνθη ἤδη ὁριστικῶς ποῖος εἶναι ὁ πρῶτος δηλωτὴς καὶ ἑπομένως ποῖος εἶναι ὁ δικαιοῦχος;

§373Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ποῖος εἶναι ὁ διάδικος;

§374ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ διαδίκων· πρόκειται περὶ τῶν ὑποβαλόντων αἴτησιν ἀνανεώσεως ὡς καθολικῶν ἢ εἰδικῶν διαδόχων. Ἀφοῦ λοιπὸν ὡς διάδοχοι ὑπέβαλον αἴτησιν ἀνανεώσεως κατὰ τὸν νόμον, εἶναι ἤδη δικαιοῦχοι. Τὸ ζήτημα τοῦτο καλεῖται νὰ κρίνῃ τὸ Δικαστήριον τὸ διοικητικόν. Τὸ ἔκρινε· ποῖον ζήτημα νομιμοποιήσεως ἀπέμεινεν; Ἢ μήπως πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς· τὸ διοικητικὸν Δικαστήριον ἀποφαίνεται ὅτι δὲν εὑρίσκει τινὰ ἔχοντα ἔγκυρον αἴτησιν, δὲν εὑρίσκει τινὰ νομιμοποιήσιμον, καὶ τότε ἄρχεται ἡ δρᾶσις τῶν πολιτικῶν Δικαστηρίων, ἐνώπιον τῶν ὁποίων ἐὰν πάντες μεταβῶσι νὰ κριθῶσι, θὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ αὐτῶν ἀντίδικος πιθανῶς, ἀγνοῶ κατὰ τίνα τρόπον, ἀλλὰ τέλος πάντων ἴσως ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος νὰ ὑπάρξῃ ἀντίδικος καὶ νὰ ὑπάρξῃ ὁ νομιμοποιηθησόμενος ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου. Ἀλλ’ ἆρά γε θὰ εἶναι εὔκολον εἰς πάντας, ἃς τοὺς ὀνομάσωμεν διαδίκους, νὰ προσέλθωσιν ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου τοῦ Πρωτοδικείου, ὑποθέτω, Ἀθηνῶν καὶ νὰ κριθῶσιν ὑπ’ αὐτοῦ, καὶ θὰ ἐπισπεύσωσι πάντες καὶ θὰ ἀντίσχωσιν εἰς τὰς ἀπαιτουμένας δαπάνας, ἢ πρόκειται ἡ ἑταιρεία, περὶ τῆς ὁποίας ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχει, νὰ καταπολεμήσῃ τοὺς ἀδυνάτους καὶ νὰ μείνῃ καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κυρία ἐκείνη τοῦ μεταλλείου; Διὰ τοῦτο ἐνῃσχολήθην εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 16. Ἀλλὰ μήπως πᾶσαι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀποβλέπουσιν εἰς τὸ νὰ καταπολεμήσωσι τοὺς ἀδυνάτους; Προθεσμίαι ἐπὶ προθεσμιῶν! Εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθῇ ὁ κάτοικος τοῦ Καρπενισίου τὰς ἀνατρεπτικὰς προθεσμίας, αἵτινες θὰ φέρωσι τὰ ἀποτελέσματα αὐτῶν ἐν Ἀθήναις; Γραμμάτια 25 δραχμῶν, γραμμάτια 15 δρχ., διατυπώσεις ἐπὶ διατυπώσεων! Εἶναι δυνατὸν ὁ κάτοικος τῆς Ζακύνθου νὰ παρακολουθῇ πάσας αὐτὰς τὰς διατυπώσεις καὶ ἑπομένως εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ καταπονηθῇ μὲ τὴν ἑταιρίαν, ἡ ὁποία θὰ ἑδρεύῃ ἐν Ἀθήναις μὲ τοὺς δικηγόρους της, μὲ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τὰς ὄψεις αὐτῆς, μὲ τὰ κεφάλαιά της, μὲ πάντα τὰ μέσα της; Καὶ ἐν τούτοις φροντίζει, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, ν’ ἀποφύγῃ καὶ τὸ γραμμάτιον τῶν 25 δραχμῶν, διότι, φαίνεται, ὑπολογίζει ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην πολλὰ τοιαῦτα γραμμάτια νὰ ἐκδώσῃ, διότι τὸ γραμμάτιον τοῦτο φαίνεται ὅτι ἀπαιτεῖται ἵνα ὑπάρχῃ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς δικασίμου. Καὶ ἂν εἶναι πλείονες οἱ παριστάμενοι ὡς δικαιοῦχοι, ἓν γραμμάτιον ἀπαιτεῖται, ὥστε νὰ μένῃ μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς δικασίμου, καὶ ἂν ἀποστείλῃ τις ταχυδρομικῶς μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς δικασίμου τὸ γραμμάτιον, τότε καλῶς ἔχει. Ἀπαλλάσσεται ἐκείνη τοῦ εἰκοσιπενταδράχμου γραμματίου. Ἂν οὐδεὶς ἀποστείλῃ, τότε μεταβαίνει ἐκείνη λίαν πρωὶ καὶ ἐκδίδει τὸ εἰκοσιπεντάδραχμον γραμμάτιον, διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ ἄρθρον 7 μεθ’ ὅλην τὴν δήλωσιν ὅτι θὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «διὰ Β. Διατάγματος». Πρόκειται περὶ τῶν προϋφισταμένων νόμων· τὸ πρᾶγμα βεβαίως θὰ εἶναι συμβατικόν, διότι ὑποθέτω ὅτι θὰ γίνῃ δεκτόν, εἴτε νὰ ἑρμηνευθῇ εἴτε καὶ ν’ ἀντικατασταθῇ ἡ λέξις προϋφισταμένων ὡς ἰσοδύναμος πρὸς τὴν λέξιν συνισχυόντων νόμων, διότι προϋπῆρξαν πολλοὶ νόμοι. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω ἀκόμη· διὰ τίνα λόγον αὐτὴ ἡ πολυτέλεια τῶν συνεργείων, ὅπως καταρτισθῶσι τοπογραφικὰ σχέδια; Πρόκειται ὄντως νὰ μεταβῶσι μηχανικοὶ διὰ τὴν κατάρτισιν τοπογραφικοῦ σχεδίου; Βεβαίως εἶναι μικρὰ ἡ δαπάνη τῶν 100 δραχμῶν. Πρόκειται δαπάναις τοῦ Κράτους νὰ καταρτίσωμεν διὰ τοὺς Κυρίους ἐκείνους τοπογραφικὰ σχέδια; Νομίζει τις ἐξ ὑμῶν ὅτι ἀντὶ δαπάνης 100 δραχμῶν εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ τοπογραφικὸν σχέδιον μεταλλείου;

§375Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐπὶ τριῶν χιλιάδων αἰτήσεων θὰ εἶναι 300,000 δραχμῶν.

§376ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ἐπὶ τριῶν χιλιάδων αἰτήσεων θὰ καταρτισθῶσι 3.000 σχεδιογράμματα.

§377Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὄχι, διότι πολλαὶ συμπίπτουσι καὶ θὰ συνεκδικασθῶσι.

§378Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Καὶ ὅμως χρειάζεται ὁ τοπογραφικὸς χάρτης.

§379Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τοπογραφικὸς χάρτης; Δὲν πιστεύω ὅτι ἐγένετο ἄλλοτέ ποτε ὑφ’ ἡμῶν τοὐλάχιστον.

§380Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Ὄχι ἐδῶ. Εἰς τὰ ἄλλα μέρη ἔγιναν (διάλογοι).

§381Ο. ΤΕΤΕΝΕΣ. Κατὰ τὸν νόμον περὶ μεταλλείων πᾶς ἰδιοκτήτης ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλῃ ἓν σχεδιόγραμμα.

§382Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς βεβαιῶ μὲ τὸν θετικώτερον τρόπον ὅτι, ἐὰν μοὶ ἐπετρέπετο, θὰ μετεχειριζόμην ἔκφρασιν, τῆς ὁποίας γίνεται συνήθως χρῆσις, ἀλλὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ μεταχειρίζηται ὁ ἀξιοπρεπὴς Βουλευτής· σᾶς βεβαιῶ λοιπὸν ὅτι οὔτε ὡς σκιὰ νὰ μὴ διέλθῃ τοῦ νοῦ σας ὅτι ἔχω ὁπωσδήποτε τάσιν κωλυσιεργικήν.

§383Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι· ἀλλ’ εἶπον ὅτι εἶναι ἀργά.

§384Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ μάλιστα ἀρκοῦμαι εἰς ταῦτα.

§385Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὰ ἄρθρα.

§386Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ φθάσωμεν.

§387Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρέπει νὰ ψηφίσωμεν, διότι τὸ ὑπάρχον εἶναι τερατῶδες.

§388Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ ὑπάρχον εἶναι τερατῶδες! Διατί;

§389Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀναγνώσατε, διὰ νὰ ἴδητε τί εἶναι τὸ ὑπάρχον.

§390Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὅπου ὑπῆρξαν ἐν Ἑλλάδι οἱ κατάλληλοι ἄνθρωποι καὶ ὅπου ὑπῆρξαν κεφάλαια ἐπαρκῆ μεταλλευτικαὶ ἐργασίαι ἐγένοντο.

§391Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Αἱ ἀσχημίαι!

§392Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι διὰ τῆς διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πρώτη δήλωσις εἶναι καὶ ἡ κυρία, αἱ ἀσχημίαι, αἵτινες ἐγίνοντο εἰς τὸ παρελθόν, ἱκανῶς ἀπεκρούσθησαν.

§393Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ποῖος θὰ κρίνῃ ποία εἶναι ἡ πρώτη δήλωσις;

§394Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ ἡμερομηνία.

§395Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ποῖος θὰ κρίνῃ τὴν ἡμερομηνίαν;

§396Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐκεῖνος, ὅστις θ’ ἀναγνώσῃ τὰς αἰτήσεις καὶ θὰ ἴδῃ ὅτι ὁ εἷς ὑπέβαλε τῷ 1908 καὶ ὁ ἕτερος τῷ 1909.

§397Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τελείως πρᾶξις καθαρᾶς διοικήσεως.

§398Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαιότατα. Διότι ὅλον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν διαφόρων προσώπων οὐδένα ἄλλον ἔχει σκοπὸν ἢ νὰ συμπράξωσι πιθανώτατα ὡρισμένα ἐκ τῶν προτέρων τινὰ ἐξ αὐτῶν μετ’ ἐκείνων, οἵτινες ἀποτελοῦσι τὴν ἑταιρείαν, ἵνα μεταβάλωσι τὰς ἐργασίας τὰς μεταλλευτικὰς εἰς χρηματιστικὰς πράξεις, πᾶν ἄλλο ἢ ἐπιτρεπομένας.

§399Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι λόγος, διὰ νὰ προσέξωμεν (διάλογοι).

§400Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ. Ἐὰν πρόκειται νὰ μεταβληθῇ ἡ αἴθουσα αὕτη εἰς αἴθουσαν συλλόγου τινός, τὸ πρᾶγμα διαφέρει. Ἀλλ’ ἀφήσατε νὰ τελειώσωμεν. Ἔχω ὅμως νὰ κάμω μίαν δήλωσιν. Τὸ νομοσχέδιον δυστυχῶς βλέπω ὅτι δὲν κατορθοῦται νὰ ψηφισθῇ, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ προσεχοῦς πέρατος τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἠξεύρετε ὅτι ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι πολλοί, τοὺς ὁποίους ὁ ἀξιότιμος ῥήτωρ γνωρίζει, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δηλώσει ἑκατὸν ἢ διακόσια μεταλλεῖα καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι συμφέρον νὰ μὴ ψηφισθῇ. Ὑπάρχουσι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἔμποροι ἁπλῶς αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ἔδωκαν μίαν αἴτησιν, τώρα δὲ κάμνουσι τὸ ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον φοβεῖται ὁ ἀξιότιμος ῥήτωρ ὅτι θὰ γίνῃ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν γίνῃ εἷς νόμος, ἵνα κανονίσῃ πάντα ταῦτα, οὔτε ἡ ἐκμετάλλευσις θ’ ἀρχίσῃ οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θ’ ἀρχίσῃ νὰ εἰσπράττῃ τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ἀρχίζει ἀπὸ ὡρισμένην διάρκειαν χρόνου. Δυστυχῶς ὁ χρόνος ὁ ὑπολειπόμενος δὲν ἀρκεῖ, καὶ κάμνω αὐτὴν τὴν δήλωσιν εἰς τὸν ἀξιότιμον ῥήτορα, διὰ νὰ μὴ ἀσχοληθῇ περισσότερον, καὶ χάνωμεν τὴν ὥραν. Ἐγὼ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω σχέδιον νόμου «περὶ τῆς ἐνεργοῦ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1912». Θὰ παρακαλέσω, ὅπως καὶ τοῦτο καὶ τὰ ὑποβληθέντα σήμερον διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν θεωρηθῶσιν ὡς κατεπείγοντα, διαταχθῇ ἡ ταχεῖα ἐκτύπωσίς των, ὥστε νὰ ἀναγραφῶσιν ἐκ τῶν πρώτων εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως συστήσῃ ὁ ἴδιος εἰς τὸ Τυπογραφεῖον, ἵνα ἔλθωσιν ἐγκαίρως.

§401ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐστάλησαν ἤδη. Θὰ παρακληθῇ μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ στείλῃ τὴν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία καθυστερεῖται. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 8 40′ μ. μ.).