1911.11.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 171.

Τῆς 19ης Νοεμβρίου 1911.

(Σάββατον, ὥρα 4 καὶ 10′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Ἰωάννου Δ. Τσιριμώκου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. (Ἀναγινώσκονται εἶτα τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν. 1) Ὁ συνταξιοῦχος ὑπογραμματεὺς τῶν ἐν Σπάρτῃ Πρωτοδικῶν κ. Σακελλαρόπουλος αἰτεῖται αὔξησιν συντάξεως· 2) Κάτοικοι Ἀλιβερίου αἰτοῦνται ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν τοῦ Ἀλιβερίου· 3) Φαρμακοποιοὶ Πύργου αἰτοῦνται ὅπως τὸ Ἰατροσυνέδριον καθορίσῃ τὰ εἴδη, ἅπερ ἐπιτρέπεται νὰ πωλῶσιν εἰς τοὺς παντοπώλας· 4) Ἡ Ἰσραηλιτικὴ κοινότης Χαλκίδος αἰτεῖται ἐτήσιον ἐπίδομα δρ. 3 χιλιάδων· 5) Ὁ ἐκ Πειραιῶς ὑαλέμπορος Ἀντ. Καλοκαιρινὸς αἰτεῖται ἄρσιν τοῦ προνομίου τοῦ κ. Ἀργυροπούλου· 6) Κάτοικοι τοῦ δήμου Αἰδηψίων αἰτοῦνται τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκοφυλακείων· 7) Ὁ ἐμπορικὸς Σύλλογος Ῥεθύμνης αἰτεῖται ἐπιψήφισιν τοῦ περὶ ἀτελείας τοῦ σίτου νομοσχεδίου· Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀθαν. Χριστίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων· Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Χρυσόγελος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως ποσοῦ μέχρι δρ. 3.000 ἐκ τοῦ ποσοῦ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Μακρυνείας πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ χωρίου Παπαδατῶν τοῦ αὐτοῦ δήμου· Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ταμείου τῆς ἐθνικῆς Ἀμύνης τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1911 ἐκ δρ. 6,155.94 κ.λ.π.» συνιστῶσα τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Ἀποστολίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 § βʹ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓΧΝΖʹ περὶ κτηματικοῦ χάρτου κ. λ.π.» Οἱ βουλευταὶ κύριοι Ἰ. Δογάνης καὶ Γ. Κατσιμπίρης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου εὑρεσιτεχνίας πρὸς τὸν Π. Ἀντζουλᾶν, κάτοικον Πατρῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Κυταριόλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων εἰς τὸν νόμον ΓΨΚʹ (3720) περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πιστώσεως πρὸς συνδρομὴν τοῦ Κράτους εἰς δημοσυντήρητά τινα Γυμνάσια καὶ εἰς φιλανθρωπικὰ καὶ ἄλλα ἱδρύματα· (Θέλουσιν ἅπασαι ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ)· (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς).

§2Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω μίαν ἀναφοράν, νὰ ἐπιδώσω.

§3Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ μίαν ἄλλην ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ αὔριον θὰ συζητηθῶσιν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Μ. Μπουφίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Εὐξεινουπόλεως περὶ παραχωρήσεως γαιῶν. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Π. Ἀποστολίδης ἔχει τὸν λόγον.

§5Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Πρὶν ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν Εὐξεινουπολιτῶν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καθὼς καὶ τὴν Βουλήν, ὅπως ἀκούσῃ τὴν ἀκόλουθον ἀνακοίνωσιν. Ὅταν ἔζη ὁ μακαρίτης Φιλήμων, ὁ πολυμαθέστατος ἐκεῖνος ἀνήρ, μοὶ εἶχε διηγηθῆ, ὅτι ὅταν ὁ πατήρ του ἔκτιζε τὴν οἰκίαν του παρὰ τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος ὑπὸ τὰ θεμέλια εὗρε τάφους πλήρεις ἀρχαίων ἀγγείων, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν τὸν πρῶτον πυρῆνα τῆς συλλογῆς τῶν ἀγγείων τοῦ ἐθνικοῦ ἡμῶν Μουσείου. Θὰ μὲ ἐρωτήσητε ἴσως τίνα λόγον ἔχει ἡ ἀνακοίνωσις αὕτη; ὁ λόγος εἶναι ὁ ἀκόλουθος. Πιθανὸν ἐπὶ τῆς κατεδαφισθείσης οἰκίας, ὅπου ἐγείρεται ἡ οἰκία τῆς κ. Πάλλη πλησίον τῆς ἄλλοτε οἰκίας Φιλήμονος κατὰ τὴν ἐκσκαφὴν τοῦ ἐπιπέδου νὰ εὑρεθῇ σειρὰ ἄλλη ὁμοίων τάφων.

§6Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ποῖον μέρος;

§7Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος. Μοὶ ἔλεγε δὲ ὁ μακαρίτης Φιλήμων ὅτι ἡ πλατεῖα Συντάγματος ἦτο ἓν μέγα νεκροταφεῖον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα τὰς ἡμέρας αὐτὰς ἀποστείλῃ ἕνα εἰδικὸν ὑπάλληλον διὰ νὰ ἐπιτηρῇ, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εὑρεθῶσι καὶ ἄλλοι ἀρχαῖοι τάφοι.

§8Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Εἶναι τοῦτο γνωστόν· οὐχ’ ἧττον θὰ ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα, ἂν καὶ ὁ Ποινικὸς νόμος τιμωρεῖ τοὺς ἀποκρύπτοντας τὰς ἀρχαιότητας.

§9Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ διὰ τὴν ἀναφορὰν τῶν Εὐξεινουπολιτῶν, οἱ ὁποῖοι διαρκῶς παραπονοῦνται διὰ τὴν μὴ ἀγορὰν γαιῶν, θὰ ἐπιφυλαχθῶ νὰ ὁμιλήσω, ὅταν θὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Ἀγγελίδης καὶ Γ. Βλάχος συμφωνοῦσιν;

§11Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κάβουρας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κτηματικοῦ Συλλόγου Παλαιᾶς Οἰχαλίας περὶ ἀντιπλημμυρικοῦ ἔργου καὶ συνδρομῆς παθόντων.

§13Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ὁ κτηματικὸς Σύλλογος Παλαιᾶς Οἰχαλίας, κύριε Ὑπουργέ, διὰ τηλεγραφήματός του ἀναφέρει ὅτι ἐφέτος, ὡς συμβαίνει καὶ κατ’ ἔτος, ἐγένετο πλημμύρα, ἡ ὁποία κατέστρεψεν ὁλόκληρα χωρία καὶ ὅτι εἰσῆλθον τὰ ὕδατα ἐντὸς τῶν καταστημάτων καὶ τῶν οἰκιῶν καὶ ἐπέφερον μεγάλας ζημίας, αἰτοῦνται δὲ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα λάβῃ πρόνοιαν καὶ συμπεριληφθῶσι μεταξὺ τῶν ἐκτελεσθησομένων ἔργων διὰ τοῦ δανείου τῶν 3,000,000 καὶ τὰ ἔργα τῆς Ἄνω Οἰχαλίας. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὅτι μεταξὺ τῶν ἔργων, ἅτινα πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῶσι παρὰ τοῦ εἰδικοῦ ταμείου τοῦ ὑπάρχοντος ἐν Μεσσηνίᾳ συμπεριλαμβάνεται καὶ ὁ χείμαρρος Ξειδιᾶς, ὁ ὁποῖος ἐπέφερεν ἐφέτος καταστροφάς, ἀλλ’ ἀτυχῶς ἕνεκα τῶν γενομένων καταχρήσεων, τὸ ὑδραυλικὸν ταμεῖον Μεσσήνης δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δαπανήσῃ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀντιπλημμυρικῶν τούτων ἔργων, διότι ἔχει ἐπιβαρυνθῆ διὰ δανείου μεγάλου, καίτοι δὲ εἰσπράττει 110,000 δρ. κατ’ ἔτος, ἐν τούτοις μόλις ἐπαρκεῖ τὸ ποσὸν τοῦτο πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον διὰ τὴν Μεσσηνίαν ὁλόκληρον νὰ χορηγηθῇ ἓν ποσὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀντιπλημμυρικοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἀπαιτήσῃ μεγάλην δαπάνην, πρὸς δὲ νὰ δοθῇ καὶ βοήθημά τι εἰς τοὺς καταστραφέντας, ἀφοῦ βεβαιωθῇ ἡ Κυβέρνησις περὶ τούτου.

§14Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐξετάσω.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Δαζέας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§16Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ ἐγὼ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέριμναν, διότι συνέβησαν δυστυχήματα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Βακαλόπουλος εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Α. Πετρομανιάτης.

§18Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ μέριμναν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§19Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Παπαχελᾶς εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Δ. Πολυζωγόπουλος ἔχει τὸν λόγον, διατί δὲν ἀνηγέρθη μέχρι τοῦδε ὑπόστεγον ἐν τῷ τελωνείῳ Κατακώλου πρὸς προφύλαξιν τῶν ἐκτελωνιζομένων ἐμπορευμάτων.

§21Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ πολυκρότου αὐτοῦ ζητήματος, τῆς κατασκευῆς ὑποστέγου ἐν τῷ τελωνείῳ Κατακώλου. Τὸ Κατάκωλον ἀποτελεῖ ἕνα τῶν μεγαλειτέρων λιμένων τοῦ Κράτους, ἐκτελωνίζονται σπουδαῖα ἐμπορεύματα καὶ ἐν τούτοις δὲν ὑπάρχει ὑπόστεγον· ἐκ τούτου δὲ ἅπαντα τὰ ἐμπορεύματα τὰ ἐν τῷ τελωνείῳ κατακλύζονται ὑπὸ βροχῶν καὶ καταστρέφονται, ἡ δαπάνη δὲ διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἑνὸς ὑποστέγου δὲν δύναται νὰ ἀνέλθῃ ἄνω τῶν 5,000 δραχ. Παρέστην μάρτυς, κύριοι Βουλευταί, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὁλόκληρον φορτίον βακαλάου κατεστράφη ἕνεκα τῶν βροχῶν. Ἔργον λοιπὸν δικαιοσύνης εἶναι, ὅπως κατασκευασθῇ ἀποθήκη, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον οἱ ἐκτελωνίζοντες ἔμποροι πληρώνουν ἤδη ἔξοδα δι’ ἀποθήκην μὴ ὑπάρχουσαν μήτε λειτουργοῦσαν δύο ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, θὰ ἠδύναντο δὲ κάλλιστα οἱ φορολογούμενοι νὰ ἐγείρωσιν ἀγωγὰς κατὰ τοῦ Δημοσίου, ἀφοῦ πληρώνουσι μὲν δικαίωμα ἀποθήκης, ἀλλ’ ἀποθήκη δὲν ὑπάρχει, πλεῖσται δὲ ζημίαι ἐκ τούτου τοῖς προσγίνονται. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τὸν ἀναπληροῦντα αὐτὸν τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τοῦ ἐν λόγῳ ὑποστέγου.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλιόπουλος ἀπών. Ὁ κ. Δογάνης.

§23Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. Ὁ λιμὴν Κατακώλου ἀπὸ 4 ἐτῶν ζητεῖ τὸ ὑπόστεγον αὐτὸ καὶ ἀκόμη δὲν κατωρθώθη νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ εὐκολία, ἥτις δὲν εἶναι μόνον εὐκολία διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ εἶναι καὶ πρόνοια ὑπὲρ τῶν ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα μένουσιν ἔκθετα καὶ τὸν χειμῶνα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτελωνισθοῦν. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, ἵνα ἡ Διεύθυνσις τῶν δημοσίων ἔργων λάβῃ πρόνοιαν νὰ γίνῃ τὸ ὑπόστεγον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κάβουρας, ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας....

§25Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσῃ πληροφορίας.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωγλοπίτης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Διατὶ τὰ δάση Πετρίλου. Ἁγ. Γεωργίου, Θραψιμίου κτλ. ἐθεώρησεν ἡ ὑπηρεσία ὡς ἐθνικὰ καὶ ἀρνεῖται τὴν ἀτελῆ χορήγησιν ἀδειῶν διὰ τὰς ὑλοτομικὰς τῶν κατοίκων ἀνάγκας ἀποστεροῦσα οὕτως αὐθαιρέτως δικαιώματος, ὅπερ ἀνέκαθεν τὰ χωρία ταῦτα καὶ ἅπαντα τὰ χωρία Ἀγράφων κέκτηνται ἐπὶ τῶν περὶ αὐτὰ δασῶν, θεωρουμένων ὡς κοινοτικῶν ἢ ὡς Μπαλταλίων. Ἀπών. Ὁ κ. Παπαποστόλου νὰ ἀναβληθῇ, διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§27Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Εἶναι ἐρώτημα· διατί νὰ ἀναβληθῇ· ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔρχεται ποτέ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιμείνατε ὀλίγον, ἴσως ἔλθῃ.

§29Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Πολὺ καλά.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βάρθης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Μαρμάρου καὶ Κακανάδων, περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἐπιλιμνίων.

§31Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ῥίψῃ ἓν βλέμμα ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς καὶ νὰ φροντίσῃ ὅπως πληρώσῃ τοὺς πόθους τῶν χωρίων ἐκείνων, διότι πρόκειται περὶ ὑπαγωγῆς εἰς ἄλλον δῆμον, ἐπειδὴ τὸ Εἰρηνοδικεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ὑπήγοντο μέχρι τοῦδε ἀπέχει πολύ, εἶναι μεγάλη ἡ ἀπόστασις.

§32Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορά.

§33Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Νὰ μελετήσητε τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ ἂν ἔχουν δίκαιον τότε νὰ ἐνεργήσητε τὰ δέοντα.

§34Α. ΒΑΡΟΥΧΑΣ. Συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου καὶ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαβιτσᾶνος. Ἀπών. Ὁ κ. Σκιαδαρέσης· ἀπών. Ὁ κ. Μανωλίτσης.

§36Π. ΜΑΝΩΛΙΤΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δικαίαν ταύτην αἴτησιν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Οἰκονόμου ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων τοῦ Δήμου Ἀμπελακίων περὶ ὑλοτομίας καυσοξύλων πρὸς χρῆσιν των. Ἀπών. Ὁ κ. Θανόπουλος.

§38Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λείπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ἀναφορά. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς, ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν κατοίκων Καμαρίζης τοῦ Λαυρίου. Ἀπών. Ὁ κ. Βενιαλλίτης, ὅπως καταθέσῃ ἀναφοράν. Ἀπών.

§40Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Εἶναι ἀναφορὰ ἀφορῶσα τὴν κυκλοφορίαν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας, ἥτις δὲν ἐκτελεῖ τακτικῶς τὴν προσέγγισιν εἰς τοὺς Παξοὺς καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ φροντίδα.

§41Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι διετάχθη ἡ ἑταιρεία νὰ ἀρχίσῃ τοὺς πλόας· ἐπειδὴ δὲ οἱ ἄνθρωποι εἰς τοὺς Παξοὺς ἐστεροῦντο ὕδατος ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ στείλῃ πολεμικὸν ἀντικαθιστῶσα οὕτω τὴν ἐμπορικὴν ἀτμοπλοΐαν.

§42Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρὸ ὀλίγου ἔλαβον τηλεγράφημα τοῦ δημάρχου Γαϊανῶν (Παξῶν), ὅστις μὲ παρακαλεῖ νὰ τὸ ἀναγγείλλω εἰς τὴν Βουλήν, πρόκειται δὲ περὶ τοῦ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει)· «Ἐκ πείνης ἀπειλουμένη Ἐπαρχία ἕνεκα μὴ ἀποβιβάσεως ἀλεύρων, κινδυνεύομεν καὶ ἐκ δίψης, ἕνεκεν μὴ προσεγγίσεως ἀτμοπλοίου πρὸ 25 ἡμερῶν, συνεπείᾳ διαβολῶν διευθυντοῦ Τραπέζης Παξῶν πρὸς ἃς ἐπείσθη πλοίαρχος. Ἀνακοινώσατε τηλεγράφημα ἀπὸ τοῦ Βήματος κ.λ.π.». Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ μέριμναν, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ πλοίαρχος, δὲν γνωρίζω διατί, δὲν ἐννοεῖ νὰ προσεγγίσῃ εἰς τοὺς Παξούς· μεταβὰς δ’ ἐν Κερκύρᾳ διεκήρυττεν ὅτι οὐδεμία δύναμις εἶναι ἱκανὴ νὰ τὸν ἐξαναγκάσῃ νὰ προσεγγίσῃ εἰς αὐτούς, τοῦτο δὲ τὸ εἶπε, διότι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι Κερκύρας Ζαβιτσᾶνος καὶ Σκιαδαρέσης εἶχον λάβει τὸν λόγον καὶ εἶχον παραστήσει, ποία ἡ κατάστασις τῆς νήσου λόγῳ τῆς συγκοινωνίας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀρθῇ ἡ κατάστασις αὕτη. Ἐπίσης τολμῶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ προταχθῶσι καὶ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ὑπέβαλον. Πρόκειται περὶ νομοσχεδίων προνοούντων νὰ ἐπιτραπῇ ἡ κατασκευὴ ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Παξοῖς. Βλέπετε εἰς ποίαν κατάστασιν εἶναι ὁ τόπος καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνωσι ταῦτα τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Κράτος.

§43Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ μέρους τῶν κατοίκων Παξῶν παραπονουμένων ὅτι ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρεία δὲν προσήγγισε διὰ τοῦ ἀτμοπλοίου της καὶ οἱ κάτοικοι πάσχουσιν ἐκ πείνης καὶ δίψης διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἄλευρον καὶ ὕδωρ. Ἔσπευσα νὰ τηλεγραφήσω εἰς τὴν ἑταιρείαν ὅτι ἐὰν δὲν ἐπαναλάβῃ τὴν συγκοινωνίαν θὰ καταγγείλω τὴν σύμβασιν, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἔφερε ῥιζικὴν καὶ ἄμεσον θεραπείαν εἰς τὸ κακόν, διέταξα τὸν νομάρχην Κερκύρας νὰ ναυλώσῃ ἀτμόπλοιον καὶ μεταφέρῃ ὕδωρ ἐκεῖ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ νομάρχης δὲν εὗρεν ἀτμόπλοιον διετάχθη πολεμικόν, τὸ ὁποῖον μετέβη σήμερον εἰς Παξούς, διετάχθη δὲ καὶ ἕτερον ἀτμόπλοιον νὰ μεταβῇ εἰς Κέρκυραν καὶ ἀφοῦ παραλάβῃ τὸν νομάρχην νὰ ὑπάγῃ εἰς Παξούς.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τί ἐνήργησεν ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Στ. Κανακάρη διαβιβασθείσης αὐτῷ πρό τινων ἡμερῶν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, αἰτουμένου ὅπως παύσῃ ἡ καταδίωξίς του διὰ χρέος μὴ καταδιώξιμον. Ἀναβάλλεται, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐπίσης ὁ κ. Πατσουρᾶκος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ ἐπειδὴ λείπει νὰ ἀναβληθῇ.

§45Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Φυσικά.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ὁ κ. Πατσουρᾶκος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τίνες λόγοι σκοπιμότητος ὑπηγόρευσαν τὴν εἰς Καρδίτσαν μετάθεσιν τῶν δημοδιδασκάλων Βούρδα καὶ Μαυράκη καὶ διὰ τίνα λόγον παρὰ τὸ Β. Δ. ὁ Ἐπιθεωρητὴς Καρδίτσης δὲν ἐκοινοποίησεν ἐπὶ ἀποδείξει τὰς μεταθέσεις εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους.

§47Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἡ μετάθεσις ἐγένετο τῇ ἀποφάσει τοῦ Ἐπ. Συμβουλίου κατὰ τὴν 67 πρᾶξιν αὐτοῦ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἐκπαιδεύσεως.

§48Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Τῆς ὑπηρεσίας λέγει ἡ πρᾶξις, δὲν λέγει τῆς Ἐκπαιδεύσεως.

§49Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἔκαμε λάθος ὁ ὑπάλληλος.

§50Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Φαντασθῆτε πόσον βεβιασμένη ἦτο ἡ πρᾶξις.

§51Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἔχουν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἡμεῖς καταγινόμεθα μὲ τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ δι’ αὐτὸ ὅλας τὰς πράξεις τὰς ἀνάγουν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν· μόλις δὲ εἶδον τὴν σημερινὴν ἐρώτησιν ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν νὰ μοὶ γνωρίσῃ, διατί ἀκόμη δὲν ἐκοινοποίησε τὰς μεταθέσεις.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καβαλλιερᾶτος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διατί δὲν ἀποπερατοῦται ἡ ὁδὸς Μουζακάτων Σάμης, ἐν ᾧ πρόκειται μόνον περὶ τμήματος 200 τὸ πολὺ βημάτων.

§53Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καθ’ ἑκάστην, Κύριοι, παρατηρεῖται ὅτι καταφθάνουσιν ἐν τῇ Βουλῇ αἰτήσεις καὶ ἀναφοραὶ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, ζητοῦσαι τὸ μὲν ὅπως προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συντήρησιν τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν, ὁδῶν ἐθνικῶν, ὁδῶν ἐπαρχιακῶν, ὁδῶν δημοτικῶν, τὸ δὲ ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν τμημάτων ἐκείνων τῶν ὁποίων ἤρξατο ἡ κατασκευή, τὸ δὲ εἰς τὴν κατασκευὴν νέων τοιούτων. Ἐρωτᾶται δὲ καθ’ ἑκάστην ὁ Ὑπουργὸς τί πράττει διὰ τὴν συντήρησιν, τὴν ἀποπεράτωσιν, τὴν κατασκευὴν νέων ὁδῶν. Καὶ θὰ νομίζῃ τις ταῦτα βλέπων καθ’ ἑκάστην, ὅτι ζητοῦνται εὐθύναι, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν προβαίνει ἐξ ὀλιγωρίας ἴσως ἢ κακῆς θελήσεως εἰς τὴν ἀποπεράτωσιν πασῶν τούτων τῶν ὁδῶν.

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§55ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ὅπως ἅπαξ διὰ παντὸς δοθῇ μία ἀπάντησις ἐν τῇ Βουλῇ, πόσαι εἶναι αἱ ὁδοὶ αἱ ἐπαρχιακαί, τῶν ὁποίων ζητεῖται σήμερον ἡ συντήρησις, πόσαι αἱ ἐθνικαὶ καὶ πόσαι αἱ δημοτικαὶ τοιαῦται, πόσων ὁδῶν ζητεῖται ἀκόμη ἡ ἐξακολούθησις ἀρξαμένων ἔργων καὶ πόσων ἡ κατασκευὴ νέων τοιούτων. Ὤφειλεν ἀκόμη νὰ γνωρίσῃ ἡ Βουλή, πόσα ποσὰ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν συντήρησιν ἐπαρχιακῶν, ἐθνικῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν, καὶ πόσα ποσὰ δι’ ἀρξαμένας τοιαύτας ὁδούς, ἵνα ἴδωμεν, ἂν πράγματι εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ἀποπερατωθῶσι πᾶσαι αἱ ἐργασίαι αὗται καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διαθέτουσαν πόσα καὶ ποῖα ποσά, ἵνα προβῇ εἰς κατασκευὴν νέων ὁδῶν, εἰς τὴν συντήρησιν ἐπαρχιακῶν, ἐθνικῶν, καὶ δημοτικῶν τοιούτων. Ἡ ἱστορία τῆς ὁδοποιΐας μαρτυρεῖ ὅτι μέχρι τοῦ 1867 αἱ διάφοροι ὁδοὶ συνετηροῦντο τῇ δαπάνῃ τοῦ Κράτους, μετὰ τὴν ἐποχὴν δ’ ἐκείνην ἡ Πολιτεία ἀπεφάσισεν, ὅπως ἱδρύσῃ ἴδιον Ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας, τὸ ὁποῖον νὰ προικίσῃ δι’ ἰδίων πόρων, ἐξ ὧν ὤφειλε νὰ γίνεται τόσον ἡ συντήρησις, ὅσον καὶ ἡ κατασκευὴ τῶν ὁδῶν. Τὸ ταμεῖον τοῦτο ἔζησε μέχρι τοῦ 1891, ὁπότε ἀπεφασίσθη ἐκ λόγων πολιτικῶν, ἐκ λόγων προνοίας τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως τὸ ταμεῖον καταργηθῇ, τὸ δὲ ποσὸν τῶν ἐσόδων τούτου ν’ ἀναγράφηται ὡς ἔσοδον τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ, ἡ δὲ συντήρησις καὶ κατασκευὴ τῶν ὁδῶν, ὅπως γίνεται ἐπίσης ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἡ τακτικὴ αὕτη ἐξηκολούθησε μέχρι τοῦ 1909, ὁπότε, ἐπειδὴ ἡ τότε Κυβέρνησις ἔβλεπεν, ὅτι τόσον ἡ συντήρησις ὅσον καὶ ἡ κατασκευὴ τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνεται ἐκ τῶν πόρων τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἐβάρυνεν αὐτὸν κατὰ 3.000.000, τὰ ὁποῖα εὕρισκεν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δίδωνται κατ’ ἔτος ἐξ αὐτοῦ, ἀπεφάσισεν, ὅπως ψηφίσῃ νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου κατὰ τὸ μέλλον ἡ κατασκευή, συντήρησις καὶ ἀποπεράτωσις τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν θὰ γίνεται τὸ μὲν ἐκ τῆς προσωπικῆς ἐργασίας τῶν πολιτῶν τῶν δυναμένων, ὅπως ἐργάζωνται, τῶν ἐχόντων ἤγουν ἡλικίαν ἀπὸ τοῦ 18 ἔτους συμπεπληρωμένου μέχρι τοῦ 60οῦ.

§56Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἐπεβλήθη κεφαλικὸς φόρος 9 δρ. κατ’ ἄτομον.

§57ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Δεύτερον ἐκ τοῦ ἀντιτίμου τῆς ἐξαγορᾶς τῆς προσωπικῆς ταύτης ἐργασίας, τρίτον διὰ τοῦ καταβαλλομένου ποσοστοῦ ὑπὸ τῶν παροδίων κτηματιῶν, καί, ἐὰν τὰ ποσὰ ταῦτα δὲν ἐπήρκουν, τότε θὰ συνεπλήρωνε ταῦτα τὸ Κράτος ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐζητήθη καὶ ἕτερος πόρος καὶ οὗτος ἦτο ἡ ἀρωγὴ τοῦ Κράτους διὰ τῶν κεφαλαίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὤφειλε τοῦτο εἰς τοὺς δήμους καὶ τὸ ἐπαρχιακὸν ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας κατὰ τὸ 1891, ὅτε κατηργήθη τὸ ταμεῖον τοῦτο. Ἐρωτᾶται ἤδη, θὰ εἶναι ἆρα δυνατὸν κατὰ τὸ ἔτος 1912 καὶ ἐπὶ τὸ μέλλον ἀκόμη διὰ τῶν πόρων τούτων οὓς ὁρίζει ὁ νόμος, τόσον νὰ συντηρῆται ὅσον καὶ νὰ κατασκευάζηται καὶ ἀποπερατοῦται ἡ κατασκευὴ ὑπολειπομένων μερῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν; Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι ὁ πρῶτος πόρος τοῦ νέου τούτου νόμου περὶ ὁδοποιΐας εἶναι ὁ πόρος τῆς προσωπικῆς ἐργασίας. Λυποῦμαι διότι θὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε γνώμη τῆς ὑπηρεσίας ἐπὶ τοῦ πόρου τούτου, ἡ διὰ διαφόρων πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ἐγγράφων ἐξενεχθεῖσα, δυστυχῶς ἀποδεικνύει ὅτι τὸ ἔσοδον ἐκ τοῦ πόρου τούτου θὰ εἶναι ἐλάχιστον· ὁ ἐξαναγκασμὸς τοῦ πολίτου ὅπως συνεισφέρῃ τὴν προσωπικὴν αὐτοῦ ἐργασίαν, μετὰ πολλῆς δυσχερείας θὰ κατορθωθῇ. Ἐὰν δὲ προσέλθῃ ὁ πολίτης, ὅπως τὴν τοιαύτην ἐργασίαν παράσχῃ διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ συντήρησιν τῶν ὁδῶν δυστυχῶς ἡ ἐργασία αὐτοῦ δὲν εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ πείσῃ τὴν Πολιτείαν, ὅτι δι’ αὐτῆς καὶ μόνης θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γένηται ἡ κατασκευὴ τῶν ὁδῶν ἀρτία καὶ κατάλληλος. Πρὸς τοῦτο τὸ τέλος ἀπαιτεῖται ὄχι μόνον προσωπικὸν τῶν δημοσίων ἔργων τριπλοῦν καὶ πενταπλοῦν τοῦ ὑπάρχοντος, ἀλλὰ καὶ ποιά τις διδαχή, διότι ἂν θελήσωμεν ἄνευ οὐδεμιᾶς τοιαύτης προπαρασκευῆς νὰ θέσωμεν εἰς ἐργασίαν ὁδοποιητικὴν τὸν κουρέα, τὸν λαχανοπώλην καὶ λοιποὺς ἐπαγγελματίας, ἀντὶ τῆς κατασκευῆς τῶν ὁδῶν θὰ ἴδωμεν τὴν καταστροφὴν αὐτῶν παρὰ τῶν τοιούτων ἐργατῶν. Ὁ πόρος οὗτος ἄρα εὑρίσκεται ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, ὡς ἐντελῶς ἀδύνατος νὰ συντρέξῃ τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας. Ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμεθα ἆρα γε νὰ ἔχωμεν καὶ τὸν δεύτερον πόρον τοῦ ἀντιτίμου τῆς ἐξαγορᾶς τῆς προσωπικῆς ἐργασίας; Καὶ ὁ πόρος οὗτος ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας εὑρίσκεται ὡς μὴ δυνάμενος δυστυχῶς νὰ ὑπάρξῃ. Θὰ εἶναι περίεργον νὰ θεωρηθῇ ὅτι διὰ 6 δραχμῶν συνδρομὴν τοιαύτην τοῦ πολίτου διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὁδῶν, συνδρομὴν τυχὸν μὴ καταβαλλομένην θὰ φθάσῃ ἡ Πολιτεία εἰς τὸν ἐξαναγκασμὸν τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας καὶ νὰ πληρώσῃ τὰς φυλακὰς τοῦ Κράτους ἐκ τοιούτων ὀφειλετῶν ὀφειλόντων 5 καὶ 6 δραχμάς. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ πόρος οὗτος τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, δὲν δύναται κατὰ τοὺς μεγαλειτέρους ὑπολογισμοὺς νὰ ὑπερβῇ τὰς 200.000 ἕως 300.000 δραχ. κατ’ ἔτος. Ὑπάρχει καὶ τρίτος πόρος τοῦ ταμείου τούτου. Ὁ πόρος οὗτος εἶναι ἐκ τοῦ ποσοστοῦ τῆς φορολογίας τῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα παράγονται ἐπὶ τῆς ἐκτάσεως τοῦ κτήματος, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν οἱ παρόδιοι ἐπὶ τῶν ὁδῶν. Ἀλλ’ ἵνα πραγματοποιηθῇ ὁ πόρος οὗτος, δέον, ὅπως ὑπάρξῃ κτηματολόγιον· ἵνα ἐξευρεθῇ, πόση ἡ ἔκτασις τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ παρόδιος, δέον ὅπως ἐξευρεθῇ πόσον τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται ἐκ τοῦ κτήματος ἐκείνου, καὶ ποίαν φορολογίαν τοῦτο τὸ προϊὸν καταβάλλει εἰς τὸ Κράτος, ὅπως ἀκόμη ἐξευρεθῇ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης, ἵνα οὕτω δοθῇ ποσοστὸν ἐξ αὐτοῦ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας. Καὶ ὅταν πάντες οἱ πόροι οὗτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιάσωσι κεφάλαιόν τι ἐπαρκὲς διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν καὶ δημοτικὴν ὁδοποιΐαν, ἐρωτᾶται, πῶς θέλει ἐξευρεθῆ τὸ ὅλον ποσόν, τὸ μέγα ποσόν, τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν συντήρησιν, τὴν ἐξακολούθησιν, τὴν κατασκευὴν νέων ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν; Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπάρχει καὶ τέταρτος πόρος, ὁ πόρος τῆς ἀρωγῆς τοῦ Κράτους, τῆς καταβολῆς, καθ’ ἃ εἶπον, τῶν κεφαλαίων ἐκείνων τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας, τὰ ὁποῖα ὀφείλονται εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦτο, τὸ καταργηθὲν κατὰ τὸ 1891, ἀλλ’ ὁ μὲν πόρος οὗτος τοῦ Ταμείου τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας εἶναι 465,000 δραχμ., τὸ δὲ ποσὸν τὸ ὀφειλόμενον εἰς τὴν δημοτικὴν ὁδοποιΐαν ἀληθῶς ἀνέρχεται περὶ τὰ 3,000,000. Ὅλα τὰ ποσὰ ταῦτα ἀντιπροσωπεύουσιν ἐν συνόλῳ τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν ἐπὶ ἓν ἔτος· ἂν, ἐπαναλέγω, καταβληθῶσι πάντα τὰ παρὰ τοῦ Κράτους καταβαλλόμενα θὰ ἐκπληρώσωσι τὸν σκοπὸν αὐτὸν δι’ ἓν ἔτος διὰ τὴν συντήρησιν καὶ ἀποπεράτωσιν ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν· ἐὰν δὲ ὁ πόρος οὗτος ἐξαντληθῇ οὕτω, κατὰ τὸ μέλλον δὲν θὰ ὑπάρχῃ, ἑπομένως θὰ ἔχωμεν τὰς 200,000 δραχμ., αἱ ὁποῖαι κατ’ ἀνώτατον ὅριον ἐλπίζεται παρὰ τῆς ὑπηρεσίας ὅτι θὰ εἰσπραχθῶσιν ἐκ τοῦ φόρου τῆς προσωπικῆς ἐργασίας. Ἐκ τῆς ἀναπτύξεως ταύτης θὰ νομίζῃ τις τοὐλάχιστον, ὅτι διὰ τὸ ἔτος τοῦτο θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις καταβάλλουσα τὰ 3,400,000 δραχμ., τὰ ὀφειλόμενα εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν συντήρησιν καὶ κατασκευὴν νέων τινων ὁδῶν καὶ ἀποπεράτωσιν τῶν ὑπαρχουσῶν, διότι ἀληθῶς ὀφείλω νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, ὁδῶν μήκους 6000 χιλιομέτρων, δὲν εἶναι πλεῖον τῶν 2,400,000 δραχμ., ὑπολογιζομένης πρὸς 400 δρχ. κατὰ χιλιόμετρον τῆς συντηρήσεως ἑκάστης ὁδοῦ. Ἔχομεν ἄρα ἐπὶ πλέον ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν, ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ ποσὰ ταῦτα τῶν 3.400.000 περίπου δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ὀφείλονται εἰς τὴν ἐπαρχιακὴν καὶ δημοτικὴν ὁδοποιΐαν, δὲν ὀφείλονται οὔτε εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, οὔτε εἰς ὅλους τοὺς δήμους τοῦ Κράτους· αἱ περισσότεραι ἐπαρχίαι καὶ δῆμοι οἱ ἔχοντες καὶ αἱ ἔχουσαι τὰς περισσοτέρας ὁδούς, δὲν δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τίποτε ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας, διότι ἔχουσιν ἤδη λάβει καὶ ὀφείλουσι μάλιστα ποσὰ εἰς τὸ Κράτος ἐκ τῆς ὁδοποιΐας των τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ τῆς δημοτικῆς. Τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ὀφείλονται, ὀφείλονται εἰς δήμους καὶ ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς ἔχουσι τὸ ὀλιγώτερον ποσὸν τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν.

§58Ι. ΦΟΥΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατατεθῶσιν οἱ πίνακες, διὰ τὰ ἴδωμεν αὐτὰς τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ὑστεροῦσι;

§59Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Δὲν ὑστεροῦσι· τὸ Κράτος τοὐναντίον εἶναι ὀφειλέτης πρὸς τὰς ἐπαρχίας ταύτας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀφειλέτης πρὸς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, εἶναι πρός τινας ἐξ αὐτῶν, διότι ἄλλαι ἔχουσι λάβει πλέον τῶν ὀφειλομένων. Θ’ ἀποδοθῇ, λοιπόν, ἐφέτος τὸ ποσὸν τῶν 465,000 δρ. ὁλόκληρον, ὥστε θὰ ἐξοφληθῇ τὸ χρέος τοῦτο πρὸς τὰς ἐπαρχίας, θὰ δοθῇ δὲ καὶ ποσὸν 600,000 δραχμ. διὰ τὴν δημοτικὴν ὁδοποιΐαν. Θὰ μοὶ εἴπητε, διατὶ νὰ μὴ δοθῶσι τὰ 3,000,000 εἰς τοὺς Δήμους; Οὐδείς, Κύριοι, θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν πρὸς τοῦτο, διότι εἶναι γνωστὸν πόθεν θὰ δοθῶσι ταῦτα, ὥστε δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἐὰν δοθῶσι, θὰ δοθῶσι πρὸς σπατάλην, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ ἔτος τοῦτο νὰ κατασκευασθῶσιν ὅλαι αὐταὶ αἱ ὁδοί, οὔτε ἀκόμη δύνανται νέαι νὰ μελετηθῶσιν, οὐδὲ εἶναι ἴσως ἀνάγκη τῶν ὁδῶν τούτων εἰς τὰς περισσοτέρας ἐπαρχίας.

§60Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Νὰ ἐπισκευασθῶσιν αἱ κατεστραμμέναι.

§61Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Θὰ δοθῇ ἄρα ποσὸν περισσότερον τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν συντήρησιν, διότι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔχει μελέτας διὰ κατασκευὴν ποσοῦ περισσοτέρου τῶν 400000 δραχ. καὶ δίδονται 600000 δραχμῶν, ὥστε θὰ δοθῇ ὅλον τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται, καὶ τοῦτο εἶναι ἓν ἑκατομμύριον. Ἴσως, Κύριοι, ἐπιθυμεῖτε νὰ μάθητε πόσα εἶναι τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δοθῶσι διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ πραγματικὴ συντήρησις τῶν ὁδῶν ἐπαρχιακῶν τε καὶ δημοτικῶν καὶ διὰ νὰ ὑπάρξῃ μικρὰ κατασκευή; Τὸ ποσὸν τοῦτο δυστυχῶς ἀνέρχεται εἰς 4.500.000. Παρατηρεῖται ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι μέγα, εἶναι σχεδὸν διπλάσιον τοῦ κατ’ ἔτος ἀπαιτουμένου διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, διότι ἐνθυμεῖσθε ὅ,τι πρὸ ὀλίγου εἶπον, ὅτι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν συντήρησιν ἑνὸς χιλιομέτρου 400 δραχμαί, ἑπομένως διὰ τὴν συντήρησιν τῶν 6000 χιλιομέτρων, ἀπαιτεῖται δαπάνη 2400000, ἀλλὰ δυστυχῶς διὰ τὸ ἔτος 1909– 1910 δὲν ἐτέθησαν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀνάλογα ποσά, ὅλα δὲ τὰ ποσὰ τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, ἐπεσωρεύθησαν διὰ τὸ ἔτος 1911–1912, ἐπῆλθε δὲ ἐκ τῆς ἀσυντηρησίας καταστροφὴ ὁδῶν, καὶ ἀξιοῦνται ἤδη ποσά, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἀπῃτοῦντο, ἐὰν ἐξακολούθει ἡ συντήρησις ἡ γενομένη, ὡς συνήθως γίνεται κατ’ ἔτος. Ὥστε εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς δαπάνης δι’ ὁδοποιΐαν 4.500.000. Δὲν φρονῶ, Κύριοι, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν θ’ ἀξιοῖ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταβάλλῃ 1.500.000 διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, διότι μία τοιαύτη καταβολή, διὰ παραλείψεις μὴ βαρυνούσας τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἔφερε τὴν ἀνατροπὴν τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει γεννᾶται τὸ ἐρώτημα τοῦ τί ὀφείλει νὰ γίνῃ. Εἶπον πρὸ ὀλίγου εἰς ὑμᾶς καὶ ἐτόνισα τοῦτο, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ὑπόχρεον, διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν αὐτοῦ, ἐπίσης διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν τμημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα περατοῦνται ἐντὸς μιᾶς χρήσεως καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν τινων νέων ὁδῶν, πασῶν τούτων ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ἐννοεῖται, ὅπως ἀναγράψῃ κατ’ ἔτος περὶ τὰ 2500000, διότι ἀναγράφον ταῦτα, παρέχει ὅλα τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, ὅλα τὰ μέσα τῆς κατασκευῆς νέων ὁδῶν καὶ τῆς ἀποπερατώσεως τῶν ὑπαρχουσῶν. Λοιπὸν τὸ ποσὸν τοῦτο ἀναγράφεται καὶ ἐφέτος ὁλόκληρον εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἤτοι 2,500,000 διὰ τὴν συντήρησιν καὶ ἀποπεράτωσιν καὶ κατασκευὴν τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν. Ἀλλὰ 1.500.000 ὡς ἀρωγὴ τοῦ δημοσίου καὶ 1.000.000 ἐκ τῆς εἰσπράξεως τῶν πόρων τοῦ νόμου τῆς ὁδοποιΐας. Ἀλλὰ θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, ὅτι ἐφέτος ἀπαιτοῦνται 4.500.000, καθ’ ἃ ἄνω εἶπον, ἐκ τῆς μὴ καλῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν ἐπὶ δύο ἔτη. Καὶ τί θὰ γίνωσιν αἱ κατεστραμμέναι ἤδη ὁδοὶ αἱ ἔχουσαι ἀνάγκην συντηρήσεως; Καὶ τί θὰ γίνῃ ἡ ἀποπεράτωσις τῶν τμημάτων ἐκείνων τῶν ὁδῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀνάγκην κατασκευῆς; Καὶ τί θὰ γίνωσιν αἱ ὁδοὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ περατωθῶσι; Διὰ τῶν 2.500.000 δραχμῶν, κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον τόσον ἡ συντήρησις, ὅσον καὶ ἡ ἀποπεράτωσις τῶν ὁδῶν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ χρονικὸν διάστημα 8 ἢ 10 μηνῶν ἀνέτως, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ νόμου τούτου, διότι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον, τὸ ποσὸν ὄχι τῶν 4.500.000, ἀλλὰ τῶν 3.000.000 ὅπερ θ’ ἀπαιτηθῇ ὑπὲρ τὴν ἀρωγὴν τοῦ δημοσίου, διὰ τὴν κατασκευήν, συντήρησιν καὶ ἀποπεράτωσιν τῶν ὁδῶν, ἐκ τῶν πόρων οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον νὰ εἰσπράττωνται.

§62Γ. ΠΩΠ. Ποῦ εἶναι ὁ νέος νόμος;

§63Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀλλ’ ἐπανελήφθη πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τρεῖς μῆνας, ὡς διὰ μαγείας, ν’ ἀναπλάσωμεν τὸ Κράτος ὁλόκληρον, φέροντες σήμερον ὅλους τοὺς νόμους δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς διοικήσεως.

§64Γ. ΠΩΠ. Εἶναι εὐχερὴς νόμος, ἀλλὰ καὶ ἐπείγων, διότι θὰ καταστραφῶσιν αἱ ὁδοί.

§65Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, καὶ δι’ αὐτὸ ἀνῆλθον, ὅτι δὲν ἐλπίζω νὰ φρονῇ τις ἐξ ὑμῶν ὅτι ἔχομεν μικρὸν ποσὸν δημοσίων καὶ δημοτικῶν ὁδῶν. Ἐν Γαλλίᾳ, χώρᾳ κατοικουμένῃ ἀπὸ πληθυσμὸν κατὰ τὸ εἰκοσαπλάσιον ἴσως περισσότερον τῆς Ἑλλάδος, ἔχουσι ποσὸν ἐν συνόλῳ ὁδῶν 36 χιλιάδων χιλιομέτρων, ἡ δὲ Ἑλλὰς μὲ τὸ ποσὸν τῶν κατοίκων αὐτῆς ἔχει ὁδοὺς ἓξ χιλιάδων χιλιομέτρων.

§66ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ἄνισος ἡ κατανομή.

§67Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ἐν παντὶ Κράτει ἡ κατασκευὴ τῶν ὁδῶν δὲν γίνεται εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε, ἀλλὰ γίνεται κατόπιν τῆς ἀποδεδειγμένης ὠφελείας τὴν ὁποίαν αἱ ὁδοὶ αὗται θὰ παράσχωσιν εἰς τὸ Κράτος. Εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ νὰ ὑπάρχῃ ὠφέλεια ἐξ ὁδοῦ τινος, ὥστε νὰ κατασκευασθῇ αὕτη καὶ νὰ συντηρῆται, τὸ ὁποῖον τονίζω περισσότερον, ὀφείλει νὰ ἀποφέρῃ ἐν τῇ ἐκμεταλεύσει αὐτῆς τοὐλάχιστον τὸ τοκοχρεόλυτρον τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται κατ’ ἔτος δι’ ἕκαστον χιλιόμετρον ἀναφορικῶς πρὸς τὴν κατασκευὴν καὶ συντήρησιν αὐτοῦ. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ δὲ τὸ ἀντιστάθμισμα τοῦτο ὑπὲρ τοῦ Κράτους πρέπει ἐκ τῆς ὁδοῦ νὰ διέρχωνται τὸ ὀλιγώτερον 25 κάρρα τὴν ἡμέραν, ἐν Ἑλλάδι δέ, Κύριοι, ὑπάρχουν δημόσιαι ὁδοὶ ἐκ τῶν ὁποίων οὐδὲν κάρρον καθ’ ἑκάστην διέρχεται, αἱ περισσότεραι δὲ ὁδοί, τῶν ὁποίων ἐπιζητεῖται ἡ ἐπιδιόρθωσις, ἀνήκουσιν εἰς τὴν τάξιν ταύτην. Τοῦτο συμβαίνει, διότι, ἀτυχῶς, πλεῖσται ὁδοὶ κατεσκευάσθησαν ἄνευ προγράμματος καὶ κατὰ τρόπον πρωτοφανῶς ἀπερίσκεπτον. Δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι κατεσκευάσθησαν ὁδοὶ παραγωγοί, αἱ ὁποῖαι νὰ ὑπηρετοῦν τὴν συγκοινωνίαν τοῦ τόπου, διότι ὑπάρχει ὁδὸς τοῦ Κράτους τὴν ὁποίαν διατρέχει τις δι’ ἁμάξης ἐπὶ δώδεκα ὥρας, ἀπὸ τῆς ὁποίας δὲν διέρχεται οὐδὲν κάρρον, ἢ ἀπὸ Χαλκίδος μέχρι Ξηροχωρίου, ἐξυπηρετοῦσα μόνον τρία χωρία καὶ ἐδαπανήθησαν δι’ αὐτὴν 2,500,000, περίπου. Δὲν θέλω, κύριοι Βουλευταί, ἵνα μὴ ἐξάψω τὰ αἰσθήματα ὑμῶν τὰ τοπικά, νὰ ἀπαριθμήσω πλείστας ἄλλας ὁδοὺς ἐν Ἑλλάδι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐξυπηρετοῦσιν οὐδεμίαν ἀνάγκην. Ταῦτα ἀνέφερα πρὸς ὑμᾶς διὰ νὰ σᾶς γνωρίσω τὸ σύστημα μετὰ τοῦ ὁποίου θὰ βαδίσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὁδῶν αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἀνάγκην συντηρήσεως θὰ προτιμήσῃ πρὸ παντὸς ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦσι περισσότερον τὴν κοινὴν ὠφέλειαν καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀναγράφεται ποσὸν δύο ἑκατομμυρίων πεντακοσίων χιλιάδων. Διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου θὰ δυνηθῶμεν κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο νὰ συντηρήσωμεν τὰς ὁδοὺς αἱ ὁποῖαι παρέχουσιν ὠφέλειαν καὶ χρησιμότητα εἰς τὸ Κράτος, μεταρρυθμίζοντες δὲ ἐν τῷ μεταξὺ τὸν νόμον θὰ δυνηθῶμεν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι νὰ συντηρῶμεν καὶ τὰς ἄλλας ὁδούς, αἱ ὁποῖαι κατεσκευάσθησαν, πάντοτε ὅμως προσπαθοῦντες ὅπως μὴ ὑποπέσωμεν εἰς τὸ ἴδιον σφάλμα μὲ τοὺς προκατόχους ἡμῶν, καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον πρὸ ὀλίγου ὅτι ἡ σήμερον ζητουμένη κατασκευὴ νέων ὁδῶν δὲν πρέπει ἀδιακρίτως καὶ ἄνευ προγράμματος νὰ γένηται, διότι ἄνευ συστήματος ἐν τῇ κατασκευῇ θὰ κινδυνεύσωμεν νὰ ἐπαναλάβωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατεκρίναμεν.

§68Σ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὑπέβαλον τὴν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διατί δὲν περατοῦται μικρὸν τμῆμα ὁδοῦ, τῆς ὁποίας ἡ δαπάνη δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς 500 δραχ., καθ’ ὅσον ἡ ὁδὸς αὕτη εἶναι τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης, διότι πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθῇ χωρίον ἀποτελούμενον ἀπὸ 500 κατοίκους, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἐξέλθωσι τοῦ χωρίου ἕνεκεν τῆς ἐλλείψεως ὁδοῦ ἐν τῷ τμήματι τούτῳ, τὸ ὁποῖον εἶναι ὀρεινὸν καὶ ἀνώμαλον. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοια. Τὴν ἀνάγκην αὐτὴν τὴν ἀνεγνώρισε καὶ ἡ ὑπηρεσία σας, κ. Ὑπουργέ, καὶ διέταξε τὸν ἁρμόδιον μηχανικὸν νὰ κάμῃ τὴν μελέτην· ἡ μελέτη ἐγένετο, ἐπεστράφη εἰς τὸν Νομομηχανικὸν τὸν ἐν Ἀργοστολίῳ ὁ ὁποῖος ἐκ προθέσεως δὲν τὴν ἀποστέλλει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἐξετάσητε, διὰ ποῖον λόγον φέρεται οὕτω μὲ τοιαύτην ἀμεριμνησίαν. Πρὸς ὅλας τὰς αἰτήσεις τὰς ὁποίας ὑποβάλλουν οἱ Βουλευταὶ τῆς συμπολιτεύσεως πράττει τὸ ἐναντίον, ἴσως διότι θέλει νὰ ἐξυπηρετήσῃ συμφέροντα τῆς παλαιᾶς πολιτικῆς.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς καλεῖται νὰ καταθέσῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καμαρίζης–Λαυρίου.

§70Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Αἱ ἐν Καμαρίζῃ Λαυρίου μεταλλευτικαὶ ἑταιρεῖαι ἔχουσιν ἀνορύξει πολλὰ φρέατα βάθους δέκα περίπου μέτρων, ὅπως ἐξορύξωσιν ἐξ αὐτῶν μεταλλεύματα. Τοὺς λάκκους τούτους, ἂν καὶ εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ πληρώσωσι διὰ χωμάτων μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν μεταλλευμάτων, ἔχουσιν ἀφήσει κενούς, πληρούμενοι δὲ οὗτοι διὰ τῶν ὀμβρίων ὑδάτων ἅτινα σήπονται, γεννῶσι κώνωπας καὶ ἑλειογενῆ μιάσματα, ἐκ τῶν ὁποίων κατατρύχονται οἱ ἐργάται μαστιζόμενοι ὑπὸ ἑλωδῶν πυρετῶν. Ἐργάζονται εἰς τὰ μεταλλεῖα καὶ λαμβάνουσι 2½–3 δραχμὰς καθ’ ἑκάστην ὅλον δὲ τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον κερδίζουσι, δαπανῶσιν εἰς φάρμακα, ἰατροὺς καὶ ἐνέσεις πρὸς θεραπείαν των. Παρακαλῶ, συνιστῶν τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως δυνάμει τοῦ νόμου ὑποχρεώσῃ τὰς ἑταιρείας αὐτάς, ἵνα γεμίσωσι τοὺς λάκκους αὐτοὺς χωμάτων καὶ ἐκλείψῃ ἡ ἑστία αὕτη τοῦ μολύσματος.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πατσουράκος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διατί δὲν διετάχθη εἰσέτι ἡ συντήρησις τοῦ τμήματος Κατσικαρᾶ–Καστανιᾶς, δι’ ἣν τὸ Δημόσιον ἔχει θυσιάσει περὶ τὰς 9,000 δραχμῶν.

§72Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐξετέθη τὸ ἔργον εἰς πρώτην καὶ δευτέραν δημοπρασίαν, αἵτινες ἀπέτυχον. Ἤδη ἐνεργεῖται τρίτη δημοπρασία.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Καβαλλιερᾶτος ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, τί ἐγένετο ἐπὶ τῆς πρὸ μηνῶν ὑποβληθείσης αἰτήσεως τοῦ ὑποδιευθυντοῦ τῆς ἀστυνομίας Σάμης, τῆς ἀφορώσης τὴν σύστασιν ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ ἐν Βλαχάτσῃ Σάμης.

§74Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Τὸ ἁρμόδιον γραφεῖον τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς μοὶ δίδει τὴν πληροφορίαν ὅτι οὐδεμία τοιαύτη αἴτησις περιῆλθεν εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον πρὸς ἵδρυσιν ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ.

§75Σ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Νὰ σᾶς δώσω τὸν ἀριθμὸν τῆς διαταγῆς, κύριε Ὑπουργέ. Τὸ ὄνομα τοῦ χωρίου εἶναι ἐσφαλμένως ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, καὶ ἴσως διὰ τοῦτο τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς, σᾶς ἔδωκε τὴν πληροφορίαν ταύτην. Ὁ ἀστυνόμος Σάμης ὑπέβαλε δι’ ἐγγράφου του αἴτησιν εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας Κεφαλληνίας, διὰ τῆς ὁποίας ᾐτήσατο, ὅπως συσταθῇ ἀστυνομικὸς σταθμὸς ἐν Βλαχάτσῃ τῆς Σάμης. Ὁ διευθυντὴς τῆς ἀστυνομίας Κεφαλληνίας διεβίβασε τὴν αἴτησιν ταύτην εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, τὸ δὲ Ἀρχηγεῖον διέταξε νὰ ἐξετασθῇ, ἐὰν εἶναι προτιμότερον νὰ γίνῃ ὁ αἰτούμενος ἀστυνομικὸς σταθμὸς ἐν Βλαχάτσῃ τῆς Σάμης ἢ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην ἀπόσπασμα, προσωρινῶς δὲ ὁ ἀστυνόμος ἀπεφάνθη ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ἀποσταλῇ ἀπόσπασμα, τὸ ὁποῖον ὅμως κατόπιν ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν, διότι οὐδένα ἐξεπλήρωσε προορισμόν, καὶ ἑπομένως ἦτο τῆς γνώμης ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῇ ἀστυνομικὸς σταθμὸς εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, τὰ ὁποῖον εἶναι τὸ κέντρον τῶν μερῶν, ἅτινα λυμαίνονται οἱ ἐγκληματίαι. Δίδω ὑμῖν σημείωσιν τοῦ πότε διεβιβάσθη τὸ ἔγγραφον τοῦτο, ἵνα τὸ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, κύριε Ὑπουργέ, δηλῶν συνάμα καὶ τὸ ἑξῆς· ὅτι ἔχω καὶ οἴκημα κατάλληλον, τὸ ὁποῖον προσφέρω δωρεάν — καὶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ Πρακτικὰ — ἐπὶ μίαν τριετίαν ἢ τετραετίαν, καὶ τὸ ὁποῖον θέλω ἐπισκευάσει δι’ ἰδίων μου ἐξόδων, ἵνα παράσχῃ μίαν τοιαύτην ὑπηρεσίαν.

§76Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Εἴχετε ζητήσει πληροφορίαν τινα διὰ τοὺς πλανωδίους ὀπωροπώλας.

§77Σ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μάλιστα.

§78Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἐγχειρίζω ὑμῖν ἔγγραφον τὴν ἀπάντησιν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαποστόλου ἔχει τὸν λόγον εἰς ἀπάντησιν τῆς κατατεθείσης ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰς τὸ ἐρώτημα· Διατί τὰ δάση Πετρίλου, Ἁγ. Γεωργίου, Θριψιμίου κτλ. ἐθεώρησεν ἡ ὑπηρεσία ὡς ἐθνικὰ καὶ ἀρνεῖται τὴν ἀτελῆ χορήγησιν ἀδειῶν διὰ τὰς ὑλοτομικὰς τῶν κατοίκων ἀνάγκας ἀποστεροῦσα αὕτως αὐθαιρέτως δικαιώματος, ὅπερ ἀνέκαθεν τὰ χωρία ταῦτα καὶ ἅπαντα τὰ χωρία Ἀγράφων κέκτηνται ἐπὶ τῶν περὶ αὐτὰ δασῶν, θεωρουμένων ὡς κοινοτικῶν ἢ ὡς Μπαλταλίων.

§80Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος, δι’ ὃ τὸ ἐρώτημά μου καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν ἐν σημειώσει ἀνυπογράφῳ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός. Ἡ ἀπάντησίς του, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀποδεικνύει ὅτι καὶ ἤδη ἡ ὑπηρεσία ἡ δασικὴ ἔχει τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν, ἣν εἶχον καὶ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις ἐπὶ τοῦ δασικοῦ ζητήματος Θεσσαλίας καὶ ἰδίᾳ τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης· φρονεῖ ἡ ὑπηρεσία ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ λαὸς τῶν Ἀγράφων νὰ δεχθῇ μίαν τοιαύτην λύσιν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὸ παρελθόν, ἴσως διότι τὰ δίκαιά του δὲν ἀνεπτύχθησαν δεόντως ὑπὸ τῆς ἀντιπροσωπείας του, καὶ τὴν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνει τετριμμένως ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Μᾶς λέγει ὅτι ἡ Τουρκία παρεχώρησε διὰ νόμου εἰς τὰς κοινότητας μέρος τῶν δασῶν διὰ τὰς ἰδίας των χρήσεις, ἀλλ’ αἱ κοινότητες ἐπεξέτεινον τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐφ’ ὅλης τῆς ἐκτάσεως τῶν δασῶν. Οὐδαμοῦ τῆς Τουρκικῆς νομοθεσίας ἀναγράφεται αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός. Ἡ Τουρκικὴ νομοθεσία ἀφῆκεν ὅλα τὰ δάση ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέκαθεν εἰς χρῆσιν τῶν κατοίκων ἑκάστου χωρίου ἀνῆκον ἀποκλειστικῶς, νὰ τὰ διαχειρίζωνται κατὰ βούλησιν οἱ κάτοικοι, ἤτοι νὰ τὰ ξυλεύωνται καὶ ὑλοτομῶσι δι’ ἰδίαν των χρῆσιν, ἀλλὰ καὶ νὰ τὰ ἐμπορεύωνται, ὑπὸ ἕνα καὶ μόνον περιορισμόν, τοῦ νὰ ἐμπορεύωνται τὰ δάση προσωπικῶς ἕκαστος κάτοικος τοῦ χωρίου, εἰς ὃ ἀνήκει τὸ δάσος. Καὶ ἠθέλησε μὲν ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις νὰ ὁροθετήσῃ τὰ δάση, τὰ ὁποῖα ἀφέθησαν τελείως εἰς τὴν κυριότητα καὶ τὴν διαχείρισιν τῶν χωρίων, ἀλλὰ τοῦτο πρῶτον μὲν δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν νομικήν, διότι ἡ Κυβέρνησις ἁπλῶς ὁδηγίαν ἐξέδωκε τότε, καὶ διὰ τῆς ὁδηγίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καταργήσῃ τὸν νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου παρεχωρήθησαν τὰ δάση αὐτά εἰς τὰς κοινότητας, δεύτερον δὲ οὐδέποτε ἐφηρμόσθη ἡ ὁδηγία αὕτη ὑπὸ τῆς Ὀθωμανικῆς Ἐπικρατείας ἐπὶ τῶν δασῶν τῶν Ἀγράφων, διότι αὐτὰ ἦσαν προνομιοῦχα, οὐδέποτε ὑπετάγησαν καὶ ἑπομένως ἀνέκαθεν εἶχον τὰ δάση ταῦτα ὡς ἰδικά των αἱ κοινότητες, αἵτινες ἤνθουν καὶ ἤκμαζον ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ ἐχρησίμευον ὡς κέντρα τῶν ἐπαναστάσεων καὶ καταφύγια τῶν φευγόντων τὴν τυραννίαν Ἑλλήνων κατοίκων Θεσσαλίας, ὁ Ὀθωμανικὸς δὲ νόμος περὶ γαιῶν καὶ δασῶν προσεπεκύρωσε τὰ προνόμια ταῦτα. Ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία τῶν δασῶν τώρα ἐσχάτως ἐπεχείρησε δάση τινὰ νὰ τὰ καταλάβῃ διὰ τῆς δημοσίου δυνάμεως καὶ δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθη νὰ ζητήσῃ τὴν λῆψιν προσωρινῶν μέτρων τὸ χωρίον Θραψίμου, κατὰ τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον διαπράττει ἀδικίαν, στηριζόμενον εἰς τὴν δικαιολογίαν ὅτι εἰς τὰ 1883 ἐξεδόθη ἄδεια ὑλοτομίας ἐπὶ τοῦ δάσους τούτου, ὡς Δημοσίου. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιχείρημα, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐπὶ τριακονταετίαν ὅλην ἐκδίδονται ἄδειαι τοιαῦται ἀναγνωρίζουσαι τὸ δάσος τοῦτο ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ὡς κοινοτικά. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ μοὶ δίδεται ἀφορμὴ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται ὡς ἄριστος νομομαθής, ἐξετάσωσι τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ θέλουσι πεισθῆ ὅτι αἱ κοινότητες ἔχουσι πληρέστατον δίκαιον, καὶ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία σήμερον διὰ πλαγίων μέσων τείνει νὰ ταῖς ὑφαρπάσῃ τὸ δίκαιόν των, καὶ εἶναι ἄδικον κατόπιν τριακονταετίας ὁλοκλήρου νὰ δημιουργοῦνται δίκαι. Βεβαίως δὲν ἀνεγνώριζεν ὁ Ὀθωμανικὸς νόμος δικαιώματα εἰς κοινότητας, ὅπως ὁ Ἑλληνικός, ἀλλ’ ἀφοῦ ἐκεῖνος ὥριζεν ὅτι τὰ δάση ἀνήκουσιν εἰς τὴν ὁλομέλειαν τῶν κατοίκων, οἵτινες ἠδύναντο νὰ διαχειρίζωνται κατὰ βούλησιν δι’ ἰδίας των ἀνάγκας καὶ νὰ τὰ ἐκμεταλλεύωνται προσωπικῶς καὶ οὐχὶ ὅπως λέγει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός. Ἑπομένως δὲν εἶναι δίκαιον νὰ θέλῃ τὸ Κράτος νὰ στερήσῃ τὰς κοινότητας ταύτας τῶν περιουσιῶν των. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν δύναται νὰ δοθῇ τὸ δίκαιον δι’ ἑρμηνευτικῆς ἐγκυκλίου, ἑρμηνευούσης δικαίως καὶ ἀληθῶς τὸν Ὀθωμανικὸν νόμον καὶ τὰ δικαιώματα τῆς Κυβερνήσεως ὡς διαδόχου τῆς Τουρκικῆς τοιαύτης, τότε νὰ εἰσηγηθῇ εἰδικοῦ νομοσχεδίου ἢ νὰ προτάξῃ τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν Τρικκάλων τοιοῦτο, τὸ ἀναγεγραμμένον εἰς τὸ βάθος τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§81Κ. ΠΑΠΑΚΥΡΙΤΣΗΣ. Ἡ ἔγγραφος ἀπάντησις, κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸ πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸν ὑποβληθὲν ἐρώτημα οὐδόλως ἱκανοποιεῖ τοὺς δυναστευομένους ὑπὸ τοῦ Ἑλλ. Δημοσίου συμπολίτας ἡμῶν, τῶν χωρίων Πετρίλου, Ἁγ. Γεωργίου, Θραψιμίου καὶ τῶν ἄλλων χωρίων τῶν Ἀγράφων ἐν τῇ πολυθρυλήτῳ καταστάσῃ ὑποθέσει τῶν δασῶν Ἀγράφων Θεσσαλίας. Καὶ τονίζω, Κύριοι, τοῦτο, ἵνα ἐπιστήσητε ὀλίγον τὴν προσοχήν σας ὡς καὶ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἡ ὑπόθεσις λαμβάνει τοιαύτην τροπήν, ὥστε λίαν ἐνωρὶς πιθανὸν καὶ αὐτὴ ἡ τάξις νὰ κινδυνεύσῃ, ὅπερ ὁλοψύχως ἀπεύχομαι· ἀτυχῶς δὲ ἡ αἰτία εὑρίσκεται ἐν τῇ κεντρικῇ τοῦ Κράτους ὑπηρεσίᾳ, ὁπόθεν ὑπερβολικὸς ζῆλος πρὸς δημοσιοποίησιν, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, τῶν δασῶν μεταδίδει τὸν κίνδυνον πρὸς τὰ Ἄγραφα. Δὲν ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ προκαλῶνται ἐξ αἰτίας αὐθαιρέτου πράξεως τοῦ Δημοσίου τοιαῦται συζητήσεις· τοῦτο φρονῶ καὶ πιστεύω, ὅτι τὸ δημόσιον πρέπει νὰ σέβηται τὴν περιουσίαν τῶν ἀποτελούντων αὐτὸ ἀτόμων, καὶ νὰ μεριμνᾷ ὑπὲρ τῆς εὐημερίας αὐτῶν, δυστυχῶς ὅμως διὰ τοὺς συμπολίτας μου κατοίκους τῶν Ἀγράφων πᾶν ἄλλο ἢ ὑπὲρ τῆς εὐημερίας των φροντίζει. Δὲν ἐπιτρέπει νὰ θερμαίνωνται, ἐνῷ εἶναι ἰδιοκτῆται δασῶν, ἰδοὺ δὲ ἡ ἐπανάληψις τῆς τιμωρίας τοῦ μυθολογουμένου Ταντάλου πάλιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν. Δὲν ἐπιτρέπει, Κύριοι, τὴν ἀτελῆ χορηγίαν ἀδειῶν ὑλοτομίας διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν καὶ ἐπὶ δασῶν — τοῦτο εἶναι τὸ φρικῶδες — κυριότητος κατοχῆς καὶ νομῆς τῶν κοινοτήτων τῶν Ἀγράφων Καρδίτσης κατ’ ἰδιάζουσαν ὅλως ἐξαίρεσιν ἀπ’ αἰώνων καὶ ἐπὶ τῆς Τουρκικῆς δουλείας ἀκόμη. Δὲν πρέπει δὲ νὰ ἀγνοῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν δασῶν, ἢ κάλλιον νὰ προσποιῆται ὅτι ἀγνοεῖ τοῦτο, ὅτι τὰ δάση τῶν ἀναφερθέντων χωρίων καὶ τῶν ἄλλων Ἀγράφων Καρδίτσης οὐδαμῶς περιλαμβάνονται εἰς τοὺς πίνακας τῶν δασῶν, οὓς παρουσίασεν ἡ Ὀθωμ. Ἐπιτροπὴ κατὰ τὸ 1883 εἰς τὴν Ἑλλ. Ἐπιτροπὴν ἐν Λαρίσῃ καὶ δι’ ἃ δάση ὡς δημόσια ἠξίου ἀποζημίωσιν. Δὲν πιστεύω δὲ ν’ ἀμφισβητῇ κανεὶς ἐξ ἡμῶν τὴν ἀλήθειαν ταύτην, καὶ εἶναι εὐτυχῶς γραμμένη εἰς τὴν Ἐφ. Κυβερνήσεως τῆς 7 Δεκεμβρίου 1883 καὶ δύναται πᾶς τις νὰ λάβῃ γνῶσιν, πρωτίστως ὅμως ἡ Κυβέρνησις, ἥτις πρέπει νὰ σταματήσῃ τὰς αὐθαιρεσίας τῶν ὀργάνων τοῦ Δημοσίου καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀξιώματος «τὸ δίκαιον τῷ ἰσχυροτέρῳ» καὶ νὰ ἐπιδείξῃ πρώτῃ τὸν σεβασμὸν τοῦ Συντάγματος καὶ τὸν σεβασμὸν τῆς ξένης ἰδιοκτησίας, ἢ καὶ τύπον ἀσθενοῦς ἐκδηλώσεως τῆς φιλανθρωπίας, ἣν ἄλλως ἡμεῖς οὐδαμῶς δεχόμεθα προκειμένου περὶ πραγματικοῦ δικαιώματος. Καὶ ὄντως, κύριοι Βουλευταί, εἶναι πρωτοφανὴς ἡ τοιαύτη αὐθαιρεσία τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀδικοῦντος ὁλόκληρον τὸν λαὸν τῶν Ἀγράφων Καρδίτσης καὶ στεροῦντος τὴν ἄσκησιν τῶν δικαιωμάτων τῆς κυριότητος καὶ ἀτελοῦς χρήσεως τῶν προϊόντων τῶν δασῶν αὐτῶν, ἐνῷ παρὰ τῶν ἀδυνάτων ἀξιοῖ σεβασμὸν τῆς ξένης ἰδιοκτησίας. Ἀλλὰ μήπως ἀπηλλοτρίωσε τὰ δάση ἀναγκαστικῶς ὑπὲρ ἑαυτοῦ μὲ κάποιαν εὔσχημον δικαιολογίαν; Τίποτε τοιοῦτον. Ὡς κορωνίδα δὲ πάντων ἐπιβάλλει καὶ τὴν κοινοποίησιν διεκδικητικῶν ἀγωγῶν καὶ οὕτω λέγει εἰς τοὺς πολίτας «παληοτόμαρα θὰ σᾶς φάω, τραβᾶτε μὲ τὴν ὥρα σας νὰ βρῆτε τόπο νὰ ζήσητε». Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο Κράτος, εἶναι ὁ τῶν ὅλων φιλόστοργος πατήρ; Εἶναι τέλος Δημόσιον ἔχον δικαιοσύνην τινά; Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἴδω τοιαῦτα σημεῖα, καὶ ἀκριβῶς διὰ ταῦτα παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ τὸν κ. Πρόεδρον, ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θέλει ἀντιληφθῆ, πόσον δίκαιον ἔχομεν διαμαρτυρόμενοι κατὰ τῶν διαπραττομένων αὐθαιρεσιῶν τοῦ Δημοσίου πρὸς τοὺς συμπολίτας ἡμῶν καὶ θέλει ἀναστείλει τὰς ἀγωγὰς καὶ ἀπόσχει πάσης ἐπεμβάσεως ἐπὶ τῶν κοινοτικῶν δασῶν προκειμένου περὶ ἀτελοῦς ἀδείας πρὸς οἰκιακὰς ἀνάγκας ὑλοτομικὰς, οὐδὲ πιστεύω, ὅπως μᾶς ἀναγκάσῃ νὰ ἐπανέλθωμεν δριμύτεροι ἐπὶ τοῦ ἰδίου ζητήματος.

§82Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὰ δάση τὰ ἀναφερόμενα ἐν τῷ ἐρωτήματι τούτῳ τὸ Κράτος δὲν πράττει ἄλλο τι ἢ νὰ ζητῇ ὅλως αὐθαιρέτως καὶ παρὰ πάντα νόμον νὰ ἁρπάσῃ αὐτὰ ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ ἀπὸ τοὺς ἀτυχεῖς ἐκείνους χωρικούς. Εἶναι ληστεία, τολμῶ νὰ εἴπω, τοῦ Κράτους κατὰ τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι τὰ δάση ταῦτα ἔχουσιν ὡς μόνην περιουσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ μακρῶν ἀγώνων καὶ μάλιστα εἰς ἐποχὰς καθ’ ἃς τῶν Θεσσαλικῶν πεδίων ἐδέσποζε ὁ πτερυστὴρ τῶν Τούρκων, καὶ ταῦτα διετήρησαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν αὐτῶν ὑπερήσπισαν καὶ τὰ δικαιώματα αὐτῶν κατέστησαν σεβαστὰ γενναίως πάντοτε ἀποκρούοντες πᾶσαν ἀπόπειραν καταλήψεως τῆς χώρας αὐτῶν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσλήψεως δύο τοπογράφων διὰ μελέτας ἐν γένει. Περατωθείσης τῆς ὥρας ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως τῆς ὁριζομένης διὰ τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ προσωρινῶς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§84Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὀφείλω ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ἀπάντησιν τῶν ἐντεῦθεν αἰτιαθέντων, ὅτι πολίτης ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ ἐκρατήθη ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας ἐπὶ ἑξήκοντα ἡμέρας, ὅτι ἐζητήθη παρὰ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας νὰ ὑποβάλῃ περὶ τούτου ἔκθεσιν, ἣν καὶ ὑπέβαλεν. Ἐξ αὐτῆς φαίνεται, ὅτι μόνον ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἐκρατήθη οὗτος δι’ ἀστυνομικῆς διαταγῆς καὶ κατόπιν δυνάμει ἐντάλματος. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ὁ πολίτης ἐκλάπη ἐν ταῖς φυλακαῖς, ἐδέχθην νὰ ἐκδοθῇ ἔνταλμα διακοσίων δραχμῶν ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ ἓν εἰσιτήριον, τὸ ὁποῖον μοὶ ἐζήτησεν, ἵνα μεταβῇ εἰς τὴν πατρίδα του. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Πειραιεύς». Εἶναι γνωστόν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὸ χωρίον Σκλείθρα καὶ τὸ χωρίον Ἀληφακλὰρ ὑπέστησαν καταστροφὴν σημαντικὴν ἐκ σεισμῶν. Διέταξα τὸν νομομηχανικὸν Λαρίσης νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν αἱ ζημίαι ἀνέρχονται εἰς 30.000 δραχμῶν, ἐκτὸς τῶν ζημιῶν αἵτινες ἐπῆλθον εἰς τὴν κινητὴν περιουσίαν τῶν κατοίκων. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμοῦσα νὰ προσέλθῃ εἰς ἀνακούφισιν αὐτῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δραχμῶν 5.000 πρὸς συνδρομὴν τῶν παθόντων τούτων.

§85Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς Ἠλείας δὲν ἐγένετο τίποτε;

§86Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐδόθη δι’ αὐτοὺς βοήθημά τι, τοῦ ὁποίου, εἶναι ἀληθὲς ἡ διανομὴ εἶχε βραδύνει ἕνεκα τῆς μὴ καταρτίσεως τῶν ἐπιτροπῶν. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν Νομάρχην τὰ ὀνόματα, πρὸ 10 ἡμερῶν κατηρτίσθησαν αἱ ἐπιτροπαὶ καὶ ἤρχισεν ἴσως ἤδη ἡ διανομή.

§87Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως...

§88Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐξετέλεσε, διότι ἀπεστάλη ἐκεῖ μηχανικός, ὅστις ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του καὶ παρεσχέθη ἡ σχετικὴ πίστωσις.

§89ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ προσθέσω τι πλέον εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτήν, ὅτι οὔτε ὑπεσχέθην τι ἐπὶ πλέον, οὔτε μοὶ ἐζήτησάν τι. Μοὶ ἐζήτησαν χιλίας δραχμάς, ἵνα ἐπισκευασθῇ ἡ γέφυρα καὶ ἀπέστειλα μηχανικόν, ἵνα κάμῃ τὸν προϋπολογισμὸν δηλωσάντων τῶν κατοίκων, ὅτι εἶναι πρόθυμοι νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἐπὶ τῶν προϊόντων τοῦ Λεωνιδίου, ἵνα ἐξευρεθῇ ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀναγκαίων ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων.

§90Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Κατὰ τὸ ἔτος 1906 συνεκροτήθη ἐν Βερολίνῳ συνέδριον διαφόρων ἀντιπροσώπων Κρατῶν σκοπὸν ἔχον τὴν κατάρτισιν συμβάσεως ἀπὸ κοινοῦ περὶ τῆς ἀκτινοτηλεγραφίας. Κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τῆς συμβάσεως ταύτης ὀφείλει νὰ κυρωθῇ αὕτη ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῶν διαφόρων Κρατῶν τὰ ὁποῖα συνεβλήθησαν. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως ταύτης καθόσον μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ἄρξηται καὶ εἰς ἡμᾶς ἡ τηλεγραφικὴ αὕτη. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὴν Διεθνῆ Ἔκθεσιν ἐν Παρισίοις τοῦ 1900 παρέστη καὶ ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία συνέστησεν ἐπιτροπήν, ἥτις προέβη εἰς παροχὰς πρὸς διαφόρους ἐκθέτας, ὅπως τοὺς ἐνθαρρύνῃ, ἵνα ἀποστείλωσιν τὰ ἐκθέματα ἐπὶ ἀποδόσει τῶν πρὸς αὐτοὺς καταβληθέντων. Δυστυχῶς οἱ ἐκθέται οὗτοι δὲν ἀπέδωκαν πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ὀλυμπίων καὶ κληροδοτημάτων τὰ προκαταβληθέντα, αὕτη δὲ ἔχει εἰς χεῖρας της τὰ ἐκθέματα ἐπὶ δεκαετίαν ἤδη. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐκποίησις αὐτῶν διὰ νὰ κενωθῶσι καὶ αἱ αἴθουσαι τοῦ Ζαππείου, αἱ ὁποῖαι καταλαμβάνονται ὑπ’ αὐτῶν. Ὑποβάλλω σχετικὸν νομοσχέδιον.

§91ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὰ ὑποβληθέντα ταῦτα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νομοσχέδια, ἂν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα, νὰ γίνωσι δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν καὶ ἀποσταλῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Τῇ προσκλήσει τοῦ κ. Προέδρου κηρύσσονται δι’ ἀναστάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατεπείγοντα καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχήν, τὰ περὶ ὧν πρόκειται νομοσχέδια ἤτοι: 1) Περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Πειραιεύς»· 2) Περὶ ἐκποιήσεως ἐκθεμάτων τῆς ἐπιτροπῆς Ὀλυμπίων καὶ κληροδοτημάτων· 3) Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δρ. 5000 πρὸς συνδρομὴν παθόντων ἐκ σεισμοῦ τῶν χωρίων Σκλείθρων καὶ Ἀληφακλὰρ τῆς ἐπαρχίας Ἀγυιᾶς καὶ 4) Περὶ κυρώσεως τῆς διεθνοῦς ἀκτινοτηλεγραφικῆς συμβάσεως συνομολογηθείσης ἐν Βερολίνῳ τῷ 1906).

§93ΑΛ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν πρόταξιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως, τῆς προθεσμίας πρὸς ἀνανέωσιν τῶν ἐγγραφῶν τῶν φοιτητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου.

§94Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν ἀμέσως προσεχῆ Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§95Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Χθὲς εἶχον προτείνει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 72 πρότασις νόμου τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, συναινοῦντος καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ ἐγεννήθησαν παρεξηγήσεις, ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης, εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει ν’ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον λόγῳ τῆς ἐν τῷ σχετικῷ νόμῳ ἀνισότητος. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προταχθῇ, ἀφοῦ ἄλλως τε καὶ αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἔχει ἀντίρρησιν.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, κύριε Βουλευτά.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 72 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει πρότασις νόμου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, θὰ ὑπομνήσω εἰς ὑμᾶς τὸν Κανονισμόν. Διὰ νὰ μεταβληθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις ἀπαιτεῖται αἴτησις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν. Ἐφ’ ὅσον δὲν παρουσιάζεται τοιαύτη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ζητῆται ἡ μεταβολὴ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὑφ’ ἑνὸς Βουλευτοῦ. Ἀφήσατε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§99Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀλλὰ περὶ τοῦ ἑξῆς γεγονότος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κατήρτισεν ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν παρέπεμψε τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν ἀγροτικῶν ἐν Κερκύρᾳ ἀκινήτων ἀπὸ τῶν βαρυνόντων αὐτὰ διηνεκῶν βαρῶν, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐμέ, ἐνῷ ὤφειλε νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι καὶ ἐγὼ ὑπέβαλον ἰδίαν πρότασιν καὶ ἐκ Κερκύρας κατάγομαι.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, ἦτο τυχαῖον τὸ γεγονός.

§101Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Δὲν ἦτο τυχαῖον τὸ γεγονός, ἀλλ’ ὀφείλεται εἰς κακὰς εἰσηγήσεις....

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄς βεβαιωθῇ ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι δὲν συμβαίνει τοιοῦτόν τι.

§103Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Οὕτω ἔπρεπε νὰ λάβω καὶ ἐγὼ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓΧΝΖʹ (ὑπ’ ἀρ. 3657) περὶ κτηματικοῦ χάρτου καὶ ὁροθεσίας ἀκινήτων κτημάτων». (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2.

§105Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Νὰ προστεθῇ εἰς τὸ 2ον ἄρθρον «εἰς τὰς ἐπαρχίας τοῦ τόπου κλπ.»...

§106Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑποβάλλετε, κύριε Βουλευτά, μίαν τροπολογίαν, ἵνα συζητηθῇ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ 2 ἄρθρον, ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. (Ἀναγινώσκονται ἀκολούθως καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 3, 4, 5, 6 καὶ 7, καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν). Πρώτη συζήτησις τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Βόλῳ ἑδρευούσης Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας Πηλίου». (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν). Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Γκότενβουργ ἑδρευούσης Σουηδικῆς ἀτμοπλοΐας «Ivenska Levant Linien Dan Brostrom». (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ᾼΝΔʹ νόμου τῆς 31 Μαΐου 1882 περὶ καταχωρίσεως Διαταγμάτων ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως».

§108Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Κλάδης.

§110Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ὁ νόμος τοῦ ὁποίου ζητεῖται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἡ ἑρμηνεία, ἐγέννησε ζητήματα τοιαῦτα, ὥστε περιεπλάκησαν διάφοροι ἀξιωματικοὶ εἰς δίκας μὲ τὸ Δημόσιον. Ἐπεθύμουν νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ψηφιζόμενον ἄρθρον, ὅτι ὁ νόμος οὗτος δὲν θὰ ἐπιδράσῃ εἰς τὰς διαφορὰς αὐτάς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐκκρεμεῖς εἰς τὰ Δικαστήρια. Δὲν πρέπει νὰ ὑποτεθῇ ὅτι τὸ Δημόσιον εἶναι κακῆς πίστεως διάδικος καὶ θέλει ν’ ἀποκρούσῃ διὰ νόμου ἔνστασιν βάσιμον τῶν ἀντιδίκων αὐτοῦ. Λοιπὸν ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ἂν εὑρίσκει τὴν παρατήρησιν ταύτην ὀρθήν, νὰ προστεθῇ ἐξήγησίς τις εἰς τὸ ἄρθρον, ἄλλως νὰ ὑποβάλωμεν ἡμεῖς τροπολογίαν τινά, τὴν ὁποίαν νὰ δεχθῆτε, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι συνετή, ἵνα μὴ εἴπω ἄλλο τι, ἡ τακτικὴ αὕτη τοῦ Δημοσίου.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοζίκης.

§112Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀτάκτως ἀπὸ ἀπόψεως διασκευῆς, εἶναι περιττὸν καὶ δὲν εἶναι καὶ ἀναγκαῖον, ἀλλὰ δὲν ἐξυπηρετεῖ καὶ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον φαίνεται ὅτι παρουσιάζει νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Ὑποβάλλεται ἡ πρότασις νὰ ψηφισθῇ νόμος ἑρμηνευτικός, ἀλλ’ ἡ διάταξις αὐτῆς (Ἀναγινώσκει)...

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἀφήνει ἀμφιβολίαν μετὰ τῆς ἐπιγραφῆς ἀναγινωσκόμενον. Αἴρει τὴν ἀσάφειαν αὐτὴν ἡ ἐπιγραφή.

§114Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν δύναται δηλαδὴ ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου ν’ ἀνεύρῃ, ὅτι ἡ ἀληθὴς ἔννοια τοῦ νόμου περὶ Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι αὕτη.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ λέγει ῥητῶς ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις.

§116Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν δύναται νὰ τὸ δικαιολογήσῃ. Θέλει νὰ δώσῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν σήμερον θέλει ὁ νομοθέτης νὰ ψηφίσῃ, καὶ διὰ τῆς ἐπιγραφῆς χαρακτηρίζων τὸν νόμον ὡς ἑρμηνευτικὸν θέλει νὰ δώσῃ τὴν ἔννοιαν ἐκείνην. Αὐτὸς εἶναι ὁ τύπος. Τί ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον; Ὡς εἶχεν ὁ νόμος, καὶ δὲν εἶναι πλέον ἑρμηνεία, διότι ἐδῶ νομοθετοῦμεν, ὡς ἔχει ὁ νόμος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν περιελάμβανε τοὺς ἀποστρατευομένους ἀξιωματικούς, καὶ ἐκ τούτου προέκυψεν ἀνωμαλία τις ἐν τῇ λειτουργίᾳ τῆς διεξαγωγῆς τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἀληθῶς πρέπει νὰ προληφθῇ. Ἀλλὰ ταύτην προέλαβε τὸ χθὲς ψηφισθὲν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων, κατὰ τὸ ὁποῖον «τὰ περὶ ἀποστρατεύσεως Β. Διατάγματα δημοσιευόμενα διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ καθιστάμενα οὕτως ἀναμφισβητήτως ἰσχυρά, μὴ ἐπιτρεπομένης τῆς ἀνακλήσεως αὐτῶν εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν, μὴ ἐξαιρουμένων κτλ.». Εἶναι τὸ γʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου. Οὕτω, ἂν πρόκειται περὶ διατάξεως νομοθετικῆς, ἡ διάταξις αὕτη εἶναι περιττή, ἀλλ’ ἐπιζητεῖ ἡ ὑπηρεσία διάταξιν ἑρμηνευτικὴν δι’ ὡρισμένον λόγον. Ὅλαι αἱ ἀνωμαλίαι, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις, ἀναφέρονται εἰς δύο ὑποθέσεις ἐκκρεμεῖς ἀφορώσας δύο ἀδελφοὺς ἀξιωματικοὺς Παπαγεωργιάδη, τὰς ὑπὲρ αὐτῶν ἐκδοθείσας ἀποφάσεις, ὁριστικὴν τοῦ Ἐφετείου διὰ τὸν ἕνα, προδικαστικὴν τοῦ Πρωτοδικείου διὰ τὸν ἄλλον, καὶ ἐπιζητεῖται διὰ τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου νὰ τὰς ἀνατρέψῃ. Δὲν εὑρίσκω ὅτι εἶναι ὀρθόν, δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἀπέκτησαν ἐκεῖνοι ἐκ τῆς παραβάσεως τῶν τύπων, νὰ ἔλθωμεν βίᾳ νόμου νὰ τὸ καταργήσωμεν. Κακῶς εἶχεν ὁ νόμος μέχρι τοῦδε, καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ νόμος, οἷον προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀλλ’ ὄχι νόμος ἑρμηνευτικός, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐφετείου εἶναι ὁριστική. Ἄν δώσωμεν τοιαύτην ἑρμηνείαν εἰς τὸν νόμον, ὁ Ἄρειος Πάγος ὀφείλει ν’ ἀναιρέσῃ τὴν ἀπόφασιν, ὡς κακῶς ἑρμηνεύσασαν τὸν νόμον. Διότι κακῶς εἶχεν ὁ νόμος κατὰ τὸ παρελθόν, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι τὰ ἐντεῦθεν κτηθέντα δικαιώματα πρέπει νὰ τὰ καταργήσωμεν. Ἄν ἐπιστήσῃ δὲ τὴν προσοχήν της ἡ ὑπηρεσία, θέλει μάθει ὅτι τὸ νομοσχέδιον μόνον αὐτὰς τὰς δύο ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις ἀφορᾷ, καὶ ὅτι τοιουτοτρόπως καταντᾷ τὸ νομοσχέδιον ν’ ἀναφέρηται πλέον εἰς δύο ὡρισμένα πρόσωπα, καὶ νὰ μὴ τείνῃ νὰ προλάβῃ κινδύνους ὑπηρεσιακοὺς ἄλλοθεν ἢ πολλαχόθεν προερχομένους. Ἄν ἐπρόκειτο περὶ ἄλλων ὑποθέσεων καὶ περὶ μελλόντων κινδύνων τοῦ δημοσίου, ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον μᾶς δίδει τὸ Σύνταγμα, νὰ καταργήσωμεν κεκτημένα δίκαια. Ἀλλὰ τοῦ δικαιώματος τούτου δὲν ἐγένετο ἀκόμη χρῆσις. Χθὲς ἀκόμη ἐρωτώμενος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι βεβαίως δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐπηρεασθῶσι τὰ κεκτημένα δικαιώματα, καὶ δηλώσας τοῦτο, μᾶς ἐδήλωσεν ὑπὸ ποίων ἰδεῶν ἐμφορεῖται.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ μὲ παρεξηγεῖτε, ἂν νομίζητε ὅτι ἐννοῶ περιοριζόμενον καθόλου τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους. Εἶπον περὶ περιορισμοῦ δικαιωμάτων, πλὴν τῶν ἀφορώντων τὴν ἀκίνητον ἰδιοκτησίαν, καὶ ἐκείνην ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκα εἰς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος.

§118Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ ἔχω νὰ ἐξηγήσω αὐτὴν τὴν ἰδέαν· ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Κράτος νὰ καταλύῃ κεκτημένα δικαιώματα;

§119ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸ ἐξετάσω αὐτὸ τὸ ζήτημα οὐχὶ μόνον ζητῶν τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ αὐτός, μελετῶν τὰ κατὰ τὸν νόμον τοῦτον, διὰ νὰ ἴδω ἂν πραγματικῶς, ὅπως φρονεῖ ἡ ὑπηρεσία, εἶναι νόμος ἑρμηνευτικός, ἢ εἶναι νόμος εἰσάγων νέον δίκαιον, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἀναγάγῃ τὴν δύναμιν καὶ εἰς τὸ παρελθὸν διὰ νὰ θίξῃ κεκτημένα δικαιώματα.

§120Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ δήλωσίς σας μοῦ ἀφαιρεῖ τὸν λόγον.

§121ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Αἱ δηλώσεις τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀφαιροῦσι καὶ ἀπ’ ἐμοῦ τὸν λόγον ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἀδικίας σχετικῆς, οὐχὶ βεβαίως διότι ἐγὼ ἀρνοῦμαι κατὰ θεωρίαν εἰς τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα νὰ προσβάλλῃ ἐν ἀνάγκῃ καὶ κεκτημένα δικαιώματα, ἀλλὰ διότι ἡ παροῦσα Βουλὴ δὲν προσέβαλε μέχρι τοῦδε οὐδὲν κεκτημένον δικαίωμα, καὶ δὲν θὰ ἦτο δεδικαιολογημένον νὰ κάμῃ ἤδη τὴν ἀρχήν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως ἐθνικῶν γαιῶν πρὸς καλλιέργειαν καπνοῦ». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κουτούπης.

§123ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ μείνῃ αὐτό, κύριε Πρόεδρε, καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 6 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθη. 6) Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀμοιβῆς τῶν ὡς ἀνθρακέων χρησιμοποιουμένων ἀνδρῶν καὶ τῶν ἐν νυκτεριναῖς ὥραις ἐργαζομένων ἡμερομισθίων καὶ τεχνιτῶν τοῦ Πολ. Ναυτικοῦ.» (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). 7) Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων καὶ περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ 12ου ἄρθρου τοῦ ΣΕʹ νόμου τοῦ 1852».

§125ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, ἡ συζήτησις τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἶχε διακοπῆ χθές, ἵνα καὶ πάλιν ἐπεξεργασθῶ τὰ τελευταῖα ἄρθρα. Κατέληξα δὲ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκέψεων, τὰς ὁποίας ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω χθὲς εἰς τὴν Βουλήν, εἰς τὴν διατύπωσιν τὴν ἑξῆς: ἡ σύνταξις τῶν μὲν Ἀξιωματικῶν θὰ ἰσοῦται μὲ τὸ ὅλον τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ, ἡ δὲ τῶν ὁπλιτῶν μὲ τὸ διπλάσιον τοῦ μεγίστου ὅρου τῆς συντάξεως, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας των. Περιλαμβάνονται δὲ εἰς τούτους οἱ βαθμοὶ μέχρι τοῦ ἐπιλοχίου, ὁσάκις πρόκειται περὶ τυφλώσεως πλήρους ἢ ἀκρωτηριασμοῦ ἢ ἀχρηστίας δύο ἐκ τῶν μελῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀνθυπασπιστάς, εἰς αὐτοὺς παρέχεται ἐπίσης ὡς σύνταξις ὁλόκληρος ὁ μισθὸς αὐτῶν, ἄνευ ὅμως τῶν προσαυξήσεων, αἵτινες παρέχονται εἰς τὸν μισθὸν αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τελευταίου νόμου.

§126Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Δὲν εἶναι σωστὸν αὐτό, διότι ὁ ἀνθυπασπιστὴς θὰ λαμβάνῃ μισθὸν ὀλιγώτερον τοῦ ἐπιλοχίου. Ὁ ἐπιλοχίας θὰ λαμβάνῃ 90 καὶ ὁ ἀνθυπασπιστὴς 85 δρχ.

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι 110. Ἐπρόσεξα ἀκριβῶς. Ὑπάρχει μία πλήρης ἀναλογία. Ὁ ἀνώτερος βαθμὸς τοῦ ὁπλίτου, τοῦ ἐπιλοχίου, ἐλαττοῦται κατὰ τὸ ἥμισυ, κατὰ 15 δραχμάς, ὡς νομίζω. Νομίζω λοιπὸν ὅτι καλῶς ἔχει. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα συνεπάγονται μερικὴν μόνον τύφλωσιν τοῦ ἑτέρου τῶν ὀφθαλμῶν ἢ ἀχρηστίαν καὶ τὸν ἀκρωτηριασμὸν ἑνὸς ἐκ τῶν μελῶν, δι’ αὐτὰ μένει τὸ καθεστὼς οἷον εἶχε διὰ τοῦ καταργουμένου νόμου, δηλαδὴ παρέχεται εἰς αὐτοὺς ἐπίσης ὁ ἀνώτερος ὅρος τῆς συντάξεως. Ἀλλὰ ἡ διάκρισις, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὸ ὑπ’ ὄψιν μόνον νομοσχέδιον, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἀνώτερον ὅριον τῆς συντάξεως εἶναι διὰ τὰ τραύματα μόνον τὰ ἐν πολέμῳ, ἀφῃρέθη, διότι ἐθεωρήθη ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ διάκρισις τῶν ἐν πολέμῳ ἀπὸ τοὺς ἐν διατεταγμένῃ ὑπηρεσίᾳ. Κατὰ τὰ λοιπὰ μένουσιν αἱ διατάξεις τοῦ παγίου νόμου. Νομίζω ὅτι ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς δύναται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ περαιτέρω συζητήσεων. Εἰς τὰς μεταβατικὰς δὲ διατάξεις παρέχεται τὸ δικαίωμα ὅπως παρασχεθῇ μία προθεσμία ἕξ μηνῶν, ὅπως γίνῃ ἑκουσία ἐκκαθάρισις δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἀπέλθωσιν.

§128Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία μένει, μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κύριος Πρωθυπουργός, εἶναι ὅτι δὲν ἔλαβε καθ’ ὅλου ὑπ’ ὄψιν ὅσα ἐλέχθησαν διὰ τοὺς παθόντας ἐν πολέμῳ, ὅτι δηλαδὴ ὀφείλουσι νὰ τύχωσι οὐ μόνον τῆς συμπαθείας ἀλλὰ καὶ τῆς ἀρωγῆς τῆς Πολιτείας. Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ συμπληρώσωμεν τὴν διάταξιν ταύτην, ἡ ὁποία εἶναι ἀτελής, τὴν συμπληροῦμεν δὲ ἐὰν εἰς τὸ ἄρθρον 8 γράψωμεν εἰς τὸ τέλος κατὰ συνέχειαν τὰ ἑξῆς: «Δίδει δικαίωμα πρὸς τὸν μέγιστον μὲν ὅρον τῆς συντάξεως, οἱοσδήποτε ἂν εἶναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν, πρὸς τὸ διπλάσιον δὲ τοῦ ποσοῦ τούτου, ἐὰν τὸ τραῦμα ἐπηνέχθη ἐν πολέμῳ, ἐκ τοῦ τραύματος δὲ ἐπῆλθε πλήρης ἀνικανότης τοῦ παρόντος, ἔστω καὶ ἐκ τῆς ἀπωλείας ἑνὸς μόνον μέλους».

§129ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀδύνατον, κύριε Νέγρη. Εἶναι πλήρως ἀδύνατον. Τὸ πρᾶγμα διαρρυθμίζεται ἄριστα. Μὴ φθάνωμεν εἰς ὑπερβολάς, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὸν ἀντίκτυπόν των εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ περὶ συντάξεων.

§130Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριε Πρωθυπουργέ, προκειμένου περὶ πολίτου θυσιαζομένου ὑπὲρ τῆς Πατρίδος ὀφείλομεν νὰ παρέχωμεν πᾶσαν ἀρωγήν.

§131ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. Παρέχεται.

§132Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ θέσωμεν φορολογίαν οἱανδήποτε χάριν αὐτῶν.

§133ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ εἶναι ἀρκετὸν αὐτὸ τὸ παρεχόμενον, κύριε Νέγρη! Μὴ φθάνωμεν εἰς ὑπερβολάς.

§134Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τί ζητῶ, κύριε Πρωθυπουργέ; Εἰς τὰς περιστάσεις τὰς κοινὰς νὰ μένῃ τὸ ἄρθρον ὡς τὸ ἔχετε, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τραύματος, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἐν πολέμῳ πλήρη τὴν ἀνικανότητα, νὰ δίδηται τὸ διπλάσιον, δηλαδὴ νὰ δίδωνται ἑξήκοντα δραχμαί. Μοὶ φαίνεται ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητῶ εἶναι ἐλάχιστον.

§135Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Θ. Παπαϊωάννου τὴν ἀφορῶσαν τοὺς παθόντας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ.

§136ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἀπερρίφθη.

§138Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ ἐξακολουθήσω καὶ ἔπειτα λαμβάνετε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα σπεύδετε νὰ λάβητε πρὶν ἢ ἡ ἀνάγκη τὸ καλέσῃ.

§139ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπερρίφθη χθές.

§140Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Ἔχει καλῶς. Θὰ γίνῃ νέα.

§141Ε. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον προσετέθη νέα διάταξις, σχετικὴ μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφος.

§142ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ τελευταῖον.

§143Ε. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ὄχι. Τὸ ἄρθρον 7ον, λέγει «Ὁ νόμος ͵ΓΡΞΒʹ καὶ πᾶσα ἀντικειμένη διάταξις εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται». Τὸ δεύτερον ἐδάφιον λέγει «Οἱ δυνάμει ὅμως τῶν καταργουμένων διατάξεων κτησάμενοι πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου δικαίωμα πρὸς σύνταξιν διατηροῦσι τοῦτο». Ἀλλ’ ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὸ δικαίωμα εἶναι ἐπίδικον ἀκόμη;

§144Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτοὶ δὲν ἔλαβον.

§145Ε. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ἄρα δὲν ἔχουσιν οὐδὲν δικαίωμα. Καὶ ἐν τούτοις μὲ αὐτὸ τὸ «ἄρα» προσβάλλονται κεκτημένα δικαιώματα.

§146Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἄνευ τῆς διατυπώσεως αὐτῆς δὲν εἶχε τοιαύτην ἔννοιαν ὁ νόμος.

§147Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ σκοπὸς εἰς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ μὴ θίξωμεν ὅ,τι ἐκτήθη δυνάμει τοῦ παλαιοῦ νόμου. Διὰ τῆς προσθήκης αὐτῆς ἐπιδιώκοντες διασάφησιν ἴσως...

§148ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Βλάψωμεν, καὶ δι’ αὐτὸ νὰ τεθῇ οὕτω «Οἱ δυνάμει ὅμως τῶν καταργουμένων διατάξεων δικαιούμενοι πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου εἰς σύνταξιν διατηροῦσι τὸ δικαίωμα τοῦτο».

§149Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μάλιστα.

§150Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου κύριοι Βουλευταί, βλέπω ὅτι ἀπασχολεῖται ἡ Βουλή, ἵνα κατορθώσῃ τί; Νὰ καταστήσῃ χείρονα τὴν θέσιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ πάθωσιν ἐν τῷ πολέμῳ. Ἡ ἀπασχόλησις τῆς Βουλῆς δὲν στρέφεται οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ, εἰμὴ νὰ καταστήσῃ χείρονα τὴν θέσιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ πάθωσιν ἐν πολέμῳ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἀπασχολῇ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἐρεθίζηται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐάν τις ἀγορεύῃ διϊστάμενος πρὸς τὰς γνώμας αὐτοῦ; Διότι ἐγὼ νομίζω, ὅτι οὐδὲν ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὁ πόλεμος τί εἶναι; Εἶναι ἡ ἄμυνα τῶν πολιτῶν πρὸς προστασίαν τῆς τιμῆς τῆς χώρας. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Πολιτεία λοιπὸν νὰ φροντίσῃ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ πάθωσιν ἐν τῷ πολέμῳ; Ἀλλ’ ἡ Πολιτεία ἔχει φροντίσει; Ἡμεῖς τί πράττομεν νῦν; Προσπαθοῦμεν νὰ καταστήσωμεν χείρονα τὴν θέσιν ἐκείνων ὡς πρὸς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχει λάβει ἡ Πολιτεία δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ πάθωσιν ἐν πολέμῳ. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου ͵ΓΡΞΒʹ τῆς 11 Ἰουλίου 1906 (ἀναγινώσκει). «Ἡ σύνταξις τῶν ὑποστάντων τύφλωσιν κλπ.». Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου του λέγει: «Ἡ σύνταξις τῶν ὑποστάντων τύφλωσιν, ἀκρωτηριασμὸν ἢ παντελῆ ἀχρηστίαν δύο μελῶν (ἄκρων) τῶν μὲν Ἀξιωματικῶν προσδιορίζεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν ἀποδοχῶν τῆς ἐνεργείας αὐτῶν, τῶν δὲ ὁπλιτῶν—ἐξαιρουμένων τῶν ἀνθυπασπιστῶν—εἰς τὸ διπλάσιον τοῦ μεγίστου ὅρου οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν».

§151ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον.

§152Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Εἴπετε ὅτι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ θὰ λαμβάνωσιν ὁλόκληρον τὸν μισθὸν αὐτῶν, ἐὰν πάθωσι παντελῆ τύφλωσιν ἢ ἀκρωτηριασμὸν τῶν δύο ἄκρων, τῶν δύο ἢ χειρῶν ἢ ποδῶν, οἱ δὲ πολῖται θὰ λαμβάνωσι τὸ διπλάσιον τοῦ ἀνωτέρου ὁρίου τῆς συντάξεώς των, καὶ ἠρχίσατε ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀντιστρατήγου καὶ προσέθετε ὅτι, ἐν ᾧ αὐτὸς λαμβάνει μισθὸν 540 τὸν μῆνα, θὰ λαμβάνῃ λόγῳ συντάξεως 1080, διατί ὅμως δὲν ἀρχίζετε ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, ὁ ὁποῖος λαμβάνει 140 δραχμάς; Πόσους στρατηγοὺς θὰ ἔχωμεν, καὶ πόσοι θὰ πάθωσιν ἐν πολέμῳ, ὥστε νὰ εὑρεθῇ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ φροντίσῃ περὶ αὐτῶν. Ἐγὼ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο τιμὴ διὰ τὸ Κράτος, ἐὰν λόγῳ τῶν συντάξεων αὐτῶν ἔλεγεν ὁ μακαρίτης Τρικούπης τὸ «δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν». Διὰ τοὺς λόγους τούτους ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησε καὶ περὶ αἰσθηματικότητος, διότι εἶχεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ἀγορεύων περὶ αἰσθηματικότητος πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ Πολιτεία θὰ εἶναι ἀναίσθητος, ἐὰν δὲν χορηγήσῃ σύνταξιν πρὸς τὰς χήρας καὶ πρὸς τὰ ὀρφανὰ τῶν ἐν πολέμῳ παθόντων. Ἐγὼ εἶχον ἐν τῷ πολέμῳ τοῦ 1907 ἀδελφόν, τοῦ ὁποίου συνετρίβησαν καὶ οἱ δύο πόδες ὑπὸ ὀβίδος ἐχθρικῆς ἐν Θεσσαλίᾳ, εὐτυχῶς ὅμως ἀπέθανε ζήσας ἕξ ὥρας μόνον, δὲν θὰ ἦτο λοιπὸν μητρυιὰ εἰς αὐτὸν ἡ Πολιτεία, ἐὰν δὲν τὸν ἤμειβεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ δύνηται νὰ ζῇ; Νομίζω ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολῶσι τὴν Βουλήν. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του οὐχὶ τὸν προϋπολογισμὸν, ἀλλὰ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Πολιτεία καὶ πρὸς τοὺς παθόντας καὶ πρὸς τὰς οἰκογενείας τῶν παθόντων ἐν πολέμῳ. Νομίζω ὅτι τοιαύτη ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐκ τοιαύτης συντάξεως διδομένης εἰς τοὺς παθόντας καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν παθόντων ἐν πολέμῳ δὲν θὰ γονατίσῃ κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους. Νομίζω μάλιστα ὅτι κάτι τι περισσότερον ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἵνα διδάξῃ τοὺς πολίτας ὅτι πᾶν ἄλλο θὰ εἶναι ἡ ἀχάριστος ἡ Πολιτεία πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ πάθωσι τοιοῦτον ἀκρωτηριασμόν. Δι’ αὐτὸ εἶχον τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔπρεπε νὰ ἀφήσῃ ὡς εἶχε τὸν νόμον, ἀρκεῖ νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν προσωρινὴν διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας ἐφοβεῖτο ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ κατάχρησις, ὅσον ἀφορᾷ αὐτὸ εἶναι ὑπερβολὴ καὶ θὰ διδάξῃ τοὺς πολίτας εἰς τὸ ἐναντίον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐπεδίωξαν οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον.

§153Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὴν γενομένην τροποποίησιν δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν τραυμάτων τοῦ πολέμου. Καὶ ἐὰν μονομαχήσουν καὶ τραυματισθοῦν καὶ αὐτὰ ὑπάγονται, ὡς εἶναι ἡ διατύπωσις.

§154Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. «Τὰ τραύματα εἴτε ἐν πολέμῳ εἴτε ἐν ἁπλῇ ὑπηρεσίᾳ». Ὅταν μονομαχήσῃ δὲν ὑπάγεται εἰς ὑπηρεσίαν. Εἶναι τροποποίησις τοῦ παγίου νόμου.

§155Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω πάλιν ἐκεῖνο, ὅπερ εἶπον καὶ προχθές, ἐὰν δὲν νομίζητε ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ νόμος περὶ ἐφέδρων.

§156Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Περὶ αὐτῶν ὑπάρχει νόμος κανονίζων τὰ τῆς συντάξεώς των, νόμος παλαιός.

§157Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ 7 ἄρθρου.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ νέου; διότι τὸ χθεσινὸν 7 ἐγένετο 8.

§159Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Περὶ τῶν ἐν πολέμῳ παθόντων.

§160Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά· ὁρίστε.

§161Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Μοὶ ἐδόθη σημείωμα νὰ ὑποστηρίξω τὸ ἑξῆς. Τὸ ἄρθρον 7 λέγει, ὅτι ὅσοι ἐν πολέμῳ ἐκ τραύματος ἀπώλεσαν....

§162Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχετε τὸ χθεσινὸν ὑποθέτω κείμενον. Δὲν εἶναι αὐτό. Ἰδοὺ τὸ σημερινόν. Ὥστε θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ ἄρθρ. 8. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Προέδρου ἦτο ὀρθή. Τὸ ἄρθρον 7 τὸ χθεσινὸν εἶναι τὸ 8 σημερινόν. Ὥστε θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ ἄρθρ. 8.

§163Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Πολὺ καλά.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται ἐκ νέου τὸ ἄρθρ. 7 ἐπειδὴ ἐτροπολογήθη (ἀναγινώσκει): Ἄρθρον 7.—«Ὁ νόμος ͵ΓΡΞΒʹ (3162) τῆς 11 Ἰουλίου 1906 καὶ πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται. Οἱ δυνάμει ὅμως τῶν καταργουμένων διατάξεων κτησάμενοι πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου δικαίωμα πρὸς σύνταξιν διατηροῦσι τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως δὲ τοῦ παρόντος νόμου ἐπανέρχεται ἐν ἰσχύϊ τὸ ἄρθρον 12ον τοῦ ͵ΣΕʹ νόμου τῆς 19ης Αὐγούστου 1852 περὶ συντάξεων στρατοῦ τῆς ξηρᾶς τροποποιούμενον ὡς ἑξῆς· Ἡ σύνταξις τῶν ὑποστάντων τύφλωσιν, ἀκρωτηριασμὸν ἢ παντελῆ ἀχρηστίαν δύο μελῶν (ἄκρων) τῶν μὲν Ἀξιωματικῶν προσδιορίζεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν ἀποδοχῶν τῆς ἐνεργείας αὐτῶν, τῶν δὲ ὁπλιτῶν—ἐξαιρουμένων τῶν Ἀνθυπασπιστῶν—εἰς τὸ διπλάσιον τοῦ μεγίστου ὅρου οἱασδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν. Οἱ Ἀνθυπασπισταὶ τοῦ Στρατοῦ, παθόντες, ὡς ὁρίζει ἡ προηγουμένη παράγραφος τοῦ παρόντος ἄρθρου, λαμβάνουσι καὶ οὗτοι ὡς σύνταξιν τὰς ἀποδοχὰς τῆς ἐνεργείας αὐτῶν, ἀλλ’ αὗται ὑπολογίζονται ἄνευ τῶν προσαυξημάτων, τῶν ἐκ τῆς μονιμότητος αὐτῶν ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ Ἀνθυπασπιστοῦ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν οἰκείων νόμων ἀπορρεόντων». Ὑπάρχει ἡ διανεμηθεῖσα τροπολογία τοῦ κ. Βάρθη. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τροπολογίαν ἔχουσαν ὡς ἑξῆς...

§165Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Παραιτοῦμαι τῆς πρώτης τροπολογίας, ἔχω ἄλλην εἰς τὸ 8 ἄρθρον.

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρὸ τῆς ψηφίσεως παρακαλῶ· ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου τούτου, ἡ προνοοῦσα περὶ τῶν ἤδη κτησαμένων τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταργουμένου νόμου νομίζω ὅτι ἠδύνατο νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς πρὸς ἀποφυγὴν πάσης παρερμηνείας (ἀναγινώσκει): «Οἱ δυνάμει ὅμως τῶν καταργουμένων διατάξεων κτησάμενος πρὸς τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως διατηροῦσι τοῦτο», ἄνευ τοῦ «λαβόντες».

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 ὡς ἐτροπολογήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται). Εἰς τὸ ἄρθρον 13 τοῦ αὐτοῦ ΣΕʹ νόμου προστίθεται καὶ δʹ παράγραφος ἔχουσα ὡς ἑξῆς. «Τὰ τραύματα, ἐὰν ἐκ τούτων ἐπῆλθεν ἀκρωτηριασμός, παντελὴς ἀχρηστία μέλους τινος (ἄκρου), τύφλωσις τοῦ ἑτέρου τῶν ὀφθαλμῶν, ἢ ἐπροξενήθη ἡ αὐτὴ βλάβη, παρέχουσι τοῖς ὁπλίταις δικαίωμα πρὸς τὸν μέγιστον ὅρον τῆς συντάξεως, οἱοσδήποτε ἂν εἶναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν». Ὁ κ. Χριστίδης ἔχει τὸν λόγον.

§168Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Ὑπάρχει μία περίπτωσις, κ. Πρόεδρε, ὅταν ἐκ τοῦ τραύματος δὲν ἀπώλεσέ τις οὔτε τὸν πόδα οὔτε τὴν χεῖρα, οὔτε τοὺς ὀφθαλμούς, ἀλλ’ ἔπαθε τραῦμα εἰς τὸ στῆθος, διετρήθη ὁ πνεύμων καὶ εὑρίσκεται ἐν τοιαύτῃ καταστάσει ὁ τραυματίας, ὥστε νὰ εἶναι ἐντελῶς ἀνίκανος πρὸς ἐργασίαν. Πρόκειται περὶ ἀνικανότητος, πρόκειται νὰ βοηθήσωμεν ἐκείνους, οἵτινες ἐκ τῶν τραυμάτων ὑπέστησαν τοιαύτην ἀνικανότητα, ἥτις τοὺς καθιστᾷ μὴ δυναμένους οὔτε...

§169Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προνοεῖ καὶ περὶ αὐτῶν ὁ νόμος, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι λαμβάνουν ὀλιγωτέραν σύνταξιν. Ἐγένετο μάλιστα πρόνοια καὶ διὰ τὰ τυχαῖα τραύματα.

§170Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι τοῦ αὐτοῦ προνομίου ἀπολαμβάνουν καὶ ἐκεῖνοι οἵτινες ἐκ τοῦ τραύματος εἰς τοιαύτην περιῆλθον κατάστασιν ὥστε οὕτως εἰπεῖν ἡ ἑστία ἐξ ἧς τὰ στοιχεῖα τῆς ζωῆς δύναται νὰ θεωρηθῇ κατεστραμένη ἐκ τοῦ τραύματος.

§171Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοιαύτην διάταξιν περιεῖχε τὸ 2 ἐδάφ. τοῦ καταργουμένου νόμου καὶ ἀκριβῶς ἐκείνη ἦτο ἡ πηγὴ τῶν καταχρήσεων. Αὐτὸ θέλομεν νὰ τὸ ἀποφύγωμεν. Δίδεται καὶ εἰς αὐτοὺς σύνταξις ἀλλ’ ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ παγίου νόμου.

§172Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν, ἣν ἐδέχθητε, ἐὰν μοὶ ἦτο ἐπιτετραμένον θὰ ἔλεγον ὅτι κατὰ τὴν διαβάθμισιν τῆς προτάσεως, προκειμένου περὶ Ἀνθυπολοχαγῶν, Ὑπολοχαγῶν καὶ Λοχαγῶν ἐκεῖ ὅπου ἀπαιτεῖται χρόνος ἐγγύτερος τῆς 35ετίας τὰ πέντε δὲ τελευταῖα ἔτη νὰ εἶναι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Λοχαγοῦ, συμπίπτει τὸ ἑξῆς, νὰ ἔχῃ 34 ἐξ ὧν τὰ 4 μόνον εἰς τὸν βαθμὸν Λοχαγοῦ.

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅπως καὶ ἂν τὸ κάμωμεν πάντοτε θὰ συμπίπτουν τοιαῦτα ὅρια.

§174Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμοὺς συμβαίνει οὕτως εἰπεῖν ἐκ τύχης τὸ εὐεργέτημα νὰ ἔχουν τὰ πέντε ἔτη εἰς τὸν τελευταῖον βαθμόν.

§175Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πόσα θέλετε; ἀρκεῖσθε εἰς τὰ 4 ἢ τὰ 3; Ἐὰν μοῦ εἴπητε 4 ἢ 3 θὰ εὑρεθῇ τις, ὅστις θὰ μοῦ εἴπῃ διατὶ ὄχι μόνον 30 μῆνας. (Χειροκροτήματα).

§176Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ φοβῆται τὰς εἰκονικὰς ἀνικανότητας καὶ νὰ λαμβάνῃ τὰ προστατευτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει. Ἀλλὰ εἰς τὴν διατύπωσιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Νέγρης, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ῥίψῃ ἓν μητρικὸν βλέμμα (ἱλαρότης), μήτηρ καὶ κορυφὴ τῆς Πολιτείας εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§177Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς ὅλας τὰς προτάσεις τοῦ κ. Νέγρη ἀποδίδω ἰδιαιτέραν προσοχὴν καὶ σημασίαν.

§178Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω ἰδιαιτέρως τὴν Βουλήν, ὅπως λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν περίπτωσιν αὐτὴν συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τοῦ 8 ἄρθρου τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὸ διπλάσιον δὲ τοῦ ποσοῦ τούτου, ἐὰν τὸ τραῦμα ἐπῆλθεν ἐν πολέμῳ καὶ ἐκ τοῦ τραύματος ἐπῆλθε πλήρης ἀνικανότης τοῦ παθόντος, ἔστω καὶ διὰ τῆς ἀπωλείας τοῦ ἑνὸς μόνον μέλους».

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Βρατσάνου. «Αἱ διατάξεις τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ἐνδείκνυνται διὰ τοὺς ὁμοιοβάθμους Ἀξιωματικοὺς τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ». (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία αὕτη ὡς καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἠλιοπούλου· ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8ον ὡς ἔχει καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 9ον).

§180Γ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Ἀπὸ τοῦ 1910 εἰσήχθη ὁ νόμος ΓΧΨΗʹ ὁρίζων ὅτι «δικαιοῦνται συντάξεως συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ͵ΒΧΜΓʹ αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 μεμαρτυρημένως εἴτε ἐκ νόσου προσβληθέντων καὶ μετὰ ταῦτα ἀποβιωσάντων Ἀξιωματικῶν, Ἀνθυπασπιστῶν καὶ ὁπλιτῶν, ἐὰν ἡ περὶ τούτου αἴτησίς των ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου τούτου, ἐγνωμάτευσε δὲ ὑπὲρ τῆς ἀπονομῆς τῆς τοιαύτης συντάξεως ἡ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν συντάξεων ἐπιτροπή». Ὁ νόμος αὐτὸς ἰσχύει καὶ σήμερον, ἀλλὰ τοῦ εὐεργετήματος τούτου δὲν ἀπήλαυσαν αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανά, ὑπὲρ τῶν ὁποίων δὲν ὑπῆρχε γνωμοδότησις τῆς Ἐπιτροπῆς, ὄχι διότι ὑπεβλήθησαν τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐγνωμάτευσεν αὕτη ἀντιθέτως, ἀλλά, διότι ἐκ πταίσματος τῆς ὑπηρεσίας τὰ ἔγγραφα ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἀμέσως, χωρὶς νὰ σταλῶσιν, ὡς ἦτο ὑποχρέωσις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, εἰς τὴν εἰδικὴν ἐπιτροπήν, ἵνα προκληθῇ ἡ γνωμοδότησις αὐτῆς εὐνοϊκὴ ἢ δυσμενὴς διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς τοιαύτης συντάξεως. Τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδίκου τούτου, προελθόντος ἐκ πταίσματος τῆς ὑπηρεσίας, ἐπιδιώκει ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω καὶ τὴν ὁποίαν συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἐφηρμόσθη καὶ ἰσχύει ὁ νόμος αὐτὸς καὶ τῶν εὐεργετικῶν του διατάξεων ἀπολαύουσιν ἐκεῖνοι, ὑπὲρ ὧν ἐτηρήθησαν αἱ νόμιμοι διατυπώσεις, ἐστερήθησαν δὲ ἄλλοι ὑπὲρ ὧν δὲν ἐτηρήθησαν.

§181Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Παπαϊωάννου ἐπερχομένης τῆς ἑξῆς τροποποιήσεως, ἡ ὁποία ἀναιρεῖ τὸ ἀδίκημα.

§182Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπερρίφθη χθές.

§183Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἐδῶ.

§184Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀφοῦ ἀπερρίφθη.

§185Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ἀφοῦ οἱ ὑπολοχαγοί, οἱ λοχαγοί, οἱ ἀνθυπασπισταί, οἱ λοχίαι καὶ οἱ δεκανεῖς λαμβάνουσι σύνταξιν ἀνωτέρου βαθμοῦ, ἐὰν μείνωσι ἐπὶ 7 ἔτη εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, διατὶ νὰ ἐξαιρῶνται οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ παραλειφθέντες ἐκ λάθους;

§186Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ τὸν λόγον ὅτι τὸ ἀδίκημα αὐτὸ ἢ ἡ ἀνισότης, ὡς τὸ ὠνόμασεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἐδημιουργήθη ἀφ’ ἧς ἐψηφίσθη ὁ νόμος τοῦ 1910, ὅστις ἀπεδέχθη νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἀνθυπασπιστὰς τοὺς μονίμους σύνταξις λοχαγοῦ. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης γεννᾶται ἡ ἀνισότης, ἡ ὁποία προκαλεῖ τὴν ἐπέμβασιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Καὶ θέλετε νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους ἡ σύνταξις, καὶ ἂν ἀπεστρατεύθησαν πρὸ τοῦ νόμου αὐτοῦ;

§187Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ὑπῆρχεν ἡ ἀνισότης, διότι ὁ νόμος τοῦ 1885 καὶ 1887 λέγει, ὅτι οἱ ἐπιλοχίαι καὶ Ἀνθυπασπισταὶ καὶ οἱ ὑπολοχαγοὶ μένοντες εἴς τινα βαθμὸν ἐπὶ πενταετίαν λαμβάνουσι σύνταξιν ἀνωτέρου βαθμοῦ, παρελήφθησαν δὲ προφανῶς ἐκ παραδρομῆς οἱ Ἀνθυπολοχαγοί. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν μὲ τὴν σύνταξιν τοῦ λοχαγοῦ.

§188Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι παραλείψεις παλαιῶν νόμων, τὰς ὁποίας θέλετε νὰ διορθώσωμεν ἐδῶ καὶ νὰ δώσωμεν ἀναδρομικὴν δύναμιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό;

§189Ε. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ἐγὼ ἐχαρακτήρισα ἐπιεικῶς ὡς ἀνισότητας τὰς δημιουργηθείσας ἀδικίας· καὶ εἶναι ὄντως ἀδικίαι, διότι, ὅπως καὶ προχθὲς ἀνέπτυξα, ἀξιωματικὸς ἐξελθὼν ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν καὶ ὑπηρετήσας 30 ἔτη εἰς τὸν στρατόν, ἐξ ὧν 13 ὡς Ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ Οἰκονομικοῦ σώματος εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι βραδεῖα ἡ προαγωγὴ καὶ 4½ ἔτη ὡς ὑπολοχαγός, λαμβάνει σύνταξιν ὑπολοχαγοῦ, δηλαδὴ 72.25 δραχμ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς καὶ μόνου Ἀξιωματικοῦ.

§190Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶσθε βέβαιος ὅτι εἰς τὸ 1908, τὸ 1905 δὲν ἀπεστρατεύθη ἄλλος ἀξιωματικὸς ὑπὸ ἀναλόγους περιστάσεις;

§191Ε. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ἐκ τῶν τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν ἐξελθόντων οὐδεὶς ἀπεστρατεύθη μὲ βαθμὸν καὶ σύνταξιν ὑπολοχαγοῦ καὶ περὶ τούτου δύναται νὰ πληροφορήσῃ ὑμᾶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπερρίφθη ἡ τροπολογία αὕτη χθές.

§193Ε. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Δὲν ἀπερρίφθη.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ βεβαιοῦσι τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ὑπάρχει τροπολογία τῶν κυρίων Καρασεβδᾶ καὶ Στράτου. (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία αὕτη, ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 9ον ὡς ἐτροποποιήθη καὶ ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου). Δευτέρα συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἀτελείας τοῦ εἰσαγομένου «πρὸς μεταποίησιν καὶ ἐξαγωγὴν σίτου καὶ τοῦ πρὸς ἐκκοκισμὸν βάμβακος.

§195ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί. Ὑπάρχει πρότασις νόμου ἐλθοῦσα εἰς συζήτησιν ἐκ τῆς πρωτοβουλίας τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἀφορῶσα εἰς τοὺς εἰσακτέους κατὰ τὸ τρέχον ἔτος εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Ἡ πρότασις τοῦ νόμου φέρει τὸν ἀριθμὸν 87 εἰς τὰς προτάσεις νόμων. Παρακαλῶ, ὅπως γίνῃ ἡ πρώτη συζήτησις κατ’ ἄρθρον, διότι ἐγένετο κατ’ ἀρχὴν δεκτόν, ἀλλὰ τροπολογούμενον ὑπὸ τὰς ἑξῆς διατυπώσεις (ἀναγινώσκει). «Ἐπιτρέπεται ἡ κατάταξις καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ διὰ τοῦ ἀπὸ 17ης Μαρτίου 1911 Β. Δ. ὁρισθέντος ἀριθμοῦ ἐν τῷ Στρατιωτικῷ Σχολείῳ τῶν Εὐελπίδων κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, τριῶν νέων διαγωνισθέντων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων ͵ΓΦΝϚʹ (3556), ͵ΓΨΙΕʹ (3715) τοῦ ἔτους 1910 καὶ ͵ΓΩΙΓʹ (3813) ἐ. ἔ. καὶ φερομένων ἐν τῷ κεκυρωμένῳ πίνακι ὡς ἐπιτυχόντων εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τοὺς ἐκ τοῦ Ἐσωτερικοῦ καταταχθέντας ἤδη εἴκοσι μαθητάς. Ἐπιτρέπεται ἐπίσης ἡ εἰσαγωγὴ πάντων τῶν ὡς ἀλλοδαπῶν διαγωνισθέντων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ͵ΓΤΞΓʹ (3363) τοῦ 1909 καὶ ἐπιτυχόντων εἰς τὰς ἐξετάσεις». Θὰ ἐξηγήσω εἰς ὑμᾶς ποῖον εἶναι τὸ περιεχόμενον τῶν διατάξεων τούτων. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ὀφείλει καθ’ ἕκαστον ἔτος Βασιλικὸν Διάταγμα νὰ ὁρίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν εἰσακτέων εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Πράγματι ὡρίσθη ἐγκαίρως, ὅτι θὰ εἰσαχθῶσιν 20 μαθηταὶ καὶ 10 ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰσάγονται ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ. Διηγωνίσθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοί, καὶ μεταξὺ τῶν 20 ἐπιτυχόντων εἰς πάντα τὰ λοιπὰ μαθήματα φέρονται καὶ οἱ τρεῖς αὐτοί, περὶ τῶν ὁποίων τὸ 1ον ἐδάφιον τῆς τροπολογίας μου προνοεῖ. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐξέτασιν εἰς τὰ ὑποχρεωτικὰ μαθήματα τρεῖς ἐκ τῶν διαγωνιζομένων, φερόμενοι ὡς ἐπιλαχόντες ἤδη, ἔδωκαν ἐξετάσεις καὶ εἰς ἄλλας ξένας γλώσσας, πλὴν τῆς Γαλλικῆς ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὰ ὑποχρεωτικὰ μαθήματα, ὄντες δὲ πολύγλωσσοι ἐξέβαλον τρεῖς τῶν ἐπιτυχόντων καὶ ὑποκατεστάθησαν αὐτοί. Μετὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐξετάσεων, προσῆλθον οἱ γονεῖς καὶ πολλοὶ ἐνδιαφερόμενοι περὶ αὐτῶν καὶ μοὶ ἐξέθηκαν τὰ τοῦ γενομένου ἀδίκου. Κατ’ ἀρχὰς ἠρνήθην ν’ ἀκούσω οἱαδήποτε τῶν παραπόνων. Εἶπον: Κύριοι, τὰ βλέπω, εἶναι τὸ πρᾶγμα σκληρόν, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σεβασθῶ τὸν νόμον, ὅστις λέγει, ὅτι ἐκ τῶν προτέρων πρέπει νὰ ὁρίζηται ὁ ἀριθμὸς καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ ὑπερβῶ αὐτόν. Εἰς τὴν γνώμην ταύτην ἐνέμεινα ἐπί τινας ἡμέρας, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους ἐκάμφθην ἐκ τῆς ἑξῆς ἀντιλήψεως· ὅτι ἡ διάταξις τοῦ νόμου, ἡ ὁποία ὁρίζει τὰ τῶν ἐξετάσεων εἰς τὰς ἄλλας γλώσσας εἶναι σαφής. Ἀληθῶς ἐδόθη εἰς αὐτὴν ἡ ἑρμηνεία αὐτή, ἡ ὁποία καὶ παρ’ ἐμοῦ ἐδόθη, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ ἀντίκειται εἰς τὸ δημοκρατικὸν αἴσθημα, ἂς εἴπω οὕτω, περὶ δικαίου, διότι εὐνοεῖ ἰδιαζόντως μίαν τάξιν τῶν εὐπορωτέρων συμπολιτῶν μας, οἱ ὁποῖοι μανθάνουσι τὰς γλώσσας αὐτὰς ἀπὸ μικρὰ παιδία, καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦτο εἶναι ἄξιοι πάσης τιμῆς, διότι μανθάνουσι μίαν ἢ δύο γλώσσας περισσοτέρας, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς δὲν εἶναι οἱ καλλίτεροι μαθηταὶ διὰ τὴν Στρατιωτικὴν Σχολήν, διότι διαγωνισθέντες καὶ ἀποτυχόντες εἰς τὰ ὑποχρεωτικὰ μαθήματα, ἔτυχε νὰ γνωρίζωσι δύο γλώσσας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων λαμβάνουσι πολλοὺς ἀριθμοὺς καὶ ἔρχονται καὶ ἐκβάλλουσι τοὺς ἄλλους. Ἡ ἀντίληψις αὐτὴ μὲ ἔφερεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἠδυνάμην νὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποδεχθῇ ἐκ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως νόμου τοῦτο τὸ ἀφορῶν τοὺς τρεῖς μαθητάς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπιτυχόντες ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποχρεωτικῶν μαθημάτων καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξεβλήθησαν ἀπὸ τοὺς ἄλλους τρεῖς. Ἐπίσης εἰσηγοῦμαι τὴν ἑσπέραν ταύτην τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσαχθῶσι καὶ οἱ διαγωνισθέντες ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τῶν ἀλλοδαπῶν καὶ ἐπιτυχόντες. Θὰ ἐρωτηθῶ ἴσως, διατί ζητῶ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ πρόκειται νὰ εἰσαχθῶσιν οἱ δέκα, περὶ ὧν προνοεῖ ὁ νόμος καὶ οἵτινες ἐπέτυχον; Ζητῶ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ καλύψω ἐνδεχομένας εὐθύνας μου, καθόσον ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ἂν οἱ μετασχόντες τῶν ἐξετάσεων ἐφέτος ὡς ἀλλοδαποί, εἶναι τῷ ὄντι ἀλλοδαποί, ἐν τῇ νομικῇ ἐννοίᾳ τῆς λέξεως. Ὁ νόμος σκοπὸν εἶχε κυρίως νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐκ τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν καταγομένων νέων, τοιοῦτοι δὲ εἶναι οἱ προσελθόντες καὶ διαγωνισθέντες ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰδικιτέρου πίνακος τῶν ἀλλοδαπῶν. Ἀλλὰ τί συνέβη; Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἐλθόντες τελευταῖον ἐνταῦθα, ἐζήτησαν καὶ ἀπέκτησαν τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν. Δὲν εἶναι ζήτημα ὅτι δὲν εἶναι ἀλλοδαποὶ ἐν τεχνικῇ ἐννοίᾳ τῆς λέξεως, ἀλλ’ ἀληθῶς ἡ ἀπαίτησίς των ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου, καὶ θὰ ἦτο σκληρὸν σήμερον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τύπου ν’ ἀποκλείσωμεν αὐτούς. Θὰ προσθέσω δέ, Κύριοι, ὅτι μεταξὺ τῶν διαγωνισθέντων ὑπάρχουσί τινες, διὰ τοὺς ὁποίους ὑπάρχουσι καὶ ὑποχρεώσεις ἠθικαί, ἀνειλημμέναι ἤδη οὐχὶ παρὰ τῆς ἐμῆς Κυβερνήσεως ἀλλ’ ἐκ τῶν προτέρων, νέοι, οἵτινες καὶ τὴν ἄλλην κύκλιον παίδευσιν ἐξεπεράτωσαν δαπάναις τοῦ Κράτους, καὶ οἱ ὁποῖοι τούτῳ τῷ λόγῳ θεωρεῖται ὅτι εἶναι ὑποχρεωτικὸν νὰ εἰσαχθῶσι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλήν, ὅπως μοὶ ἐπιτρέψῃ, ἵνα ἄνευ περαιτέρω ἐλέγχου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἂν εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀλλοδαποί, ἐφ’ ὅσον κατάγονται ἐκ τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν νὰ εἰσαχθῶσιν ἐφέτος, ἐμοῦ ἀναγγέλλοντος εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον, ἵνα κανονίσω ἄλλως τὸ ζήτημα τοῦτο. Σημειωτέον ὅτι καὶ δύο ἐξ αὐτῶν, τῶν ὁποίων ἀμφισβητεῖται ἡ ἰθαγένεια, εἶναι ἐπιτυχόντες μεταξὺ τῶν 20, ἂν ἤθελον θεωρηθῆ ἡμεδαποί, ἀλλ’ εὑρίσκονται εἰς τὸν ἄλλον κατάλογον τῶν ἀλλοδαπῶν, καὶ σήμερον εὑρίσκονται καὶ αὐτοὶ ἐκβαλλόμενοι. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, ὅπως κατὰ τοιοῦτον τρόπον τροπολογουμένη ἡ πρότασις γίνῃ ἀποδεκτή.

§196Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις.

§197Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀντιτίθεμαι ἀπολύτως κατὰ τῆς ἰδέας, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἑνὸς μαθητοῦ πέραν αὐτῶν. Σημειωτέον τοῦτο, ὅτι, ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ ν’ ἀπορρίψῃ τὴν πρότασιν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τρεῖς αὐτούς, τοὺς ἐκβληθέντας διὰ τῶν ξένων γλωσσῶν, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, καὶ εἶναι ἡ Βουλὴ ἐλευθέρα νὰ τὸ πράξῃ, ἀλλ’ ἀπολύτως ἀντιτάσσομαι κατὰ τῆς ἰδέας ὅτι δυνάμεθα νὰ εἰσαγάγωμεν καὶ πέρα τοῦ ὁρισθέντος ἀριθμοῦ ἄλλους νέους κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐκράτησεν εἰς τὸ παρελθόν.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτούπης.

§199Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἤθελον, κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑπογραφὲν ἀπὸ 180 Βουλευτὰς καὶ ψηφισθὲν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, χορηγεῖ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, μετὰ γνωμοδότησιν τῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς, νὰ εἰσαγάγῃ οἱονδήποτε ἀριθμὸν ἤθελε. Λέγω τοῦτο, διότι ἡ πρότασις αὕτη, ἣν καὶ ἐγὼ ὑπέγραψα, παρέχει καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει καὶ τὴν προσήκουσαν καὶ τὴν δικαιοτέραν λύσιν. Δίδεται δι’ αὐτῆς δικαίωμα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εἰσαγάγῃ πέραν τοῦ ὁρισθέντος ἀριθμοῦ ὁσουσδήποτε ἤθελε. Δὲν πρόκειται νὰ ὁρίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ὑποχρεώσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εἰσαγάγῃ ὡρισμένον ἀριθμόν, ἀλλὰ νὰ χορηγήσῃ τὴν εὐχέρειαν εἰς αὐτὸν νὰ εἰσαγάγῃ περισσοτέρους, καθ’ ἣν περίπτωσιν ἔκρινε τοῦτο εὔλογον.

§200Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μοῦ δώσητε τοιοῦτο δικαίωμα, τοῦ ὁποίου δηλῶ, ὅτι δὲν θὰ κάμω χρῆσιν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ δημιουργήσῃ ἐνοχλήσεις, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἶμαι ἀρκετὰ πολυάσχολος ἔχων τὰ δύο Ὑπουργεῖα καὶ τὴν Βουλήν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀπαλλάξητε τῆς ἀνάγκης νὰ λέγω ἑκάστοτε: δὲν γίνεται, δὲν γίνεται, δὲν γίνεται.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§202Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ ἀποφασίσῃ ὡς ἂν θέλῃ, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πράξῃ ὡς ἂν θέλῃ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὀρθότερον πάντων θὰ ἦτο τοῦτο: ἢ δεχόμεθα τὴν βαθμολογίαν ἐπὶ τῶν ξένων γλωσσῶν, ἢ δὲν τὴν δεχόμεθα. Ἂν τὴν δεχώμεθα θὰ εἰσέλθωσιν εἴκοσι καὶ μόνοι, ἂν δὲν τὴν δεχώμεθα τότε θὰ γίνῃ ἐξ ἀρχῆς ἡ βαθμολογία, διότι δὲν εἶναι βεβαιωμένον νῦν, ποίαν θέσιν ἐν τῇ ὅλῃ σειρᾷ τῶν ἐξετασθέντων ἔχει ἕκαστος τῶν εἴκοσιν, οἵτινες ἀσφαλῶς πρόκειται νὰ εἰσέλθωσι. Πρόκειται δηλ., ἂν θέλωμεν νὰ πράξωμεν τὸ ὀρθότερον πάντων, ἀπὸ τὴν βαθμολογίαν πάντων τῶν ἐξετασθέντων νὰ ἀφαιρέσωμεν τοὺς βαθμοὺς ἐπὶ τῶν ξένων γλωσσῶν καὶ ἀκολούθως νὰ ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ σειρὰ πάντων, καὶ τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἂς εἰσαγάγῃ εἴκοσιν, εἴκοσι πέντε, τριάκοντα, ὅσους ἂν θέλῃ, λέγω, ἀλλὰ νὰ εἴπῃ, εἰσάγω τοὺς εἴκοσι καὶ τρεῖς ἀκόμη, καὶ νὰ εἴπῃ ἀναμφιβόλως καὶ δέχομαι τὴν βαθμολογίαν ἐπὶ τῶν ξένων καὶ δὲν τὴν δέχομαι, νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι τὸ ὀρθόν.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρέας.

§204Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ὑπάρχουσι Κύριοι, οἱ ἀξιοῦντες νὰ εἰσέλθωσιν ἐκτὸς τῶν τριῶν καὶ ἄλλοι δέκα ἢ πλείονες, οἱ ὁποῖοι ἐφόσον πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, βεβαίως δὲν ἔχουσιν οὐδὲν δικαίωμα νὰ παραπονεθῶσιν· ἐφ’ ὅσον ὅμως πρόκειται νὰ παραβιασθῇ ὁ νόμος τοῦ ὁποίου ἡ διάταξις λέγει ὅτι προτιμῶνται οἱ ἐπιτυχόντες ἢ δίδοντες ἐξετάσεις εἰς ξένας γλώσσας...

§205ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τρεῖς εἶναι αὐτοί.

§206Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ὅσοι καὶ ἂν εἶναι, τάχα πέρυσι δὲν ἀπεκλείσθησαν; προπέρυσι; Διατὶ νὰ δώσωμεν προτίμησιν εἰς τοὺς ἐφέτος ἀποκλεισθέντας καὶ νὰ παραπονῶνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπεκλείσθησαν κατὰ τὰ ἄλλα ἔτη; Διὰ τίνα λόγον νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ λέγωσιν ὅτι ψηφίζομεν νόμον προσωπικόν; Ἡ διάταξις τοῦ νόμου εἶναι σαφής. Ἔλαβον ἀφορμὴν ἐκ παραπόνων τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ὅτι πρόκειται νὰ ψηφισθῇ νόμος προσωπικός, ὁ ὁποῖος δίδει προνόμια εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, νὰ μελετήσω τὴν διάταξιν τοῦ νόμου καὶ δὲν μοῦ ἔμεινε καμμία ἀμφιβολία. Πιθανὸν ὁ νόμος νὰ εἶναι ἄδικος, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι σεβαστός. Ἂν εἶναι ἄδικος πρέπει νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια, πρέπει νὰ μεταρρυθμισθῇ, ὥστε νὰ μὴ συμβαίνῃ αὐτὸ τὸ ἄδικον. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις, νὰ ἀπορριφθῶσιν ὅλαι αἱ προτάσεις, καὶ ἡ πρότασις ὑπὲρ τῶν τριῶν καὶ ἡ πρότασις ὑπὲρ τῶν δέκα ἢ δώδεκα, διὰ νὰ μὴ γίνῃ νόμος προσωπικός.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σχινᾶς.

§208Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶναι λογικωτάτη καὶ ὀρθοτάτη, διότι πρόκειται περὶ τριῶν νέων οἱ ὁποῖοι διηγωνίσθησαν καὶ ἔλαβον τὴν θέσιν μεταξὺ τῶν ἐπιτυχόντων. Ἀλλ’ οἱ νέοι αὐτοὶ ἔχουν τὴν ἀτυχίαν νὰ μὴ εἶναι πλούσιοι καὶ ἑπομένως νὰ μὴ ἠδυνήθησαν νὰ μάθωσι ξένας γλώσσας, τὰς ὁποίας γνωρίζουν οἱ ἄλλοι τρεῖς, οἱ εἰσαχθέντες, διότι ἐγνώριζον τὰς γλώσσας ταύτας. Ἑπομένως ἀφοῦ ἔλαβον τὴν βάσιν καὶ ἐπὶ τῶν μαθημάτων ἐκείνων ἐπὶ τῶν ὁποίων διακρίνεται ἡ ἀληθὴς ἀξία τῶν μαθητῶν, εἶναι δίκαιον, εἶναι ὀρθότατον ὅπως εἰσέλθωσι καὶ οἱ τρεῖς αὐτοί, διότι θὰ ἦτο σκληρὸν καὶ ἄδικον νὰ τοὺς ἀποκλείσωμεν.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πατσουράκος.

§210Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Καίτοι δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς γνώμης ὑπὲρ τῶν τριῶν εἰσαγομένων διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, θὰ ἐπεθύμουν ἐν τούτοις νὰ εἰσέλθουν καὶ οἱ ἄλλοι διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: διότι ἐκ τῆς σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν ἔχομεν κενὰς θέσεις ὀκτώ, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς ὃ ὡσαύτως εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις τοῦ Διοικητοῦ τῆς Σχολῆς, ἥτις βεβαιοῖ ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις ἀνθυπολοχαγῶν εἰς τὸ Πυροβολικὸν καὶ τὸ Μηχανικόν, καὶ ἑπομένως εἶναι ἔμμεσος σύστασις εἰσαγωγῆς περισσοτέρου ἀριθμοῦ εἰς τὴν Σχολήν. Εἶναι λοιπὸν ἐπὶ πλέον λόγος οὗτος, ἵνα προτιμηθῇ ἡ πρότασις νόμου τῶν 150 Βουλευτῶν. Ὡσαύτως εἶναι γνωστὸν ὅτι ψηφιζομένου τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ θὰ ληφθῇ ἀνάγκη πολλῶν ἀνθυπολοχαγῶν εἰς τὸ Πυροβολικὸν καὶ τὸ Μηχανικόν· θὰ ἐπεθύμουν, εἰ δυνατόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις ταύτας, καὶ νὰ εἰσῆγεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐξετοπίσθησαν διὰ λόγους τοὺς ὁποίους εἶπον οἱ προλαλήσαντες.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 32 τοῦ νόμου ͵ΓΦΝϚʹ παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου περὶ προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν δανειστῶν. Ἄρθρον 1. Τὸ ἄρθρον 404 τοῦ ποινικοῦ νόμου τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Ὅστις ἐπὶ σκοπῷ βλάβης τῶν δανειστῶν αὐτοῦ ἢ ἵνα ζημιώσῃ τινὰ ἐξ αὐτῶν ἢ ἐπὶ σκοπῷ ἐν γένει τοῦ νὰ ματαιώσῃ καθ’ ὅλου ἢ ἐν μέρει τὴν ἱκανοποίησιν αὐτοῦ, βλάπτει, καταστρέφει ἢ καθιστᾷ ἄνευ ἀξίας ἴδια αὐτοῦ πράγματα, κινητὰ εἴτε ἀκίνητα, ἀποκρύπτει οἱαδήποτε περιουσιακὰ στοιχεῖα αὐτοῦ ἢ ἀπαλλοτριοῖ ὅπως δήποτε ταῦτα ἄνευ ἰσοτίμου καὶ ἀξιόχρεου ἀνταλλάγματος, πλάττει ψευδῆ χρέη ἢ ψευδεῖς δικαιοπραξίας, καθ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουσι τὰ στοιχεῖα δεινοτέρου ἀδικήματος, τιμωρεῖται, ἂν μὲν ἡ προξενηθεῖσα ζημία δὲν ὑπερβαίνῃ τὰς 500 δραχμὰς, διὰ κρατήσεως μέχρις τριῶν μηνῶν, ἐὰν δὲ εἶναι μείζων, διὰ φυλακίσεως ἑνὸς μηνὸς μέχρις ἑνὸς ἔτους. Κατὰ τοῦ εἰς φυλάκισιν καταδικασθέντος ἐπέρχονται πάντοτε αἱ συνέπειαι τῆς καταδίκης ἐπί τινι τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 22 τοῦ Π. Ν. ἀναφερομένων ἀδικημάτων».

§213Α. ΤΡΙΓΩΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, σκοπὸς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἶναι νὰ ἐξουδετερώσῃ τὰ μέσα τὰ παρὰ κακοπίστων ὀφειλετῶν τιθέμενα εἰς χρῆσιν πρὸς ματαίωσιν τῆς πραγματικῆς ἱκανοποιήσεως τῶν δανειστῶν. Κατὰ τὰ ἄρθρα 885, 954 Πολ. Δικονομίας ἅπασα ἀνεξαιρέτως ἡ περιουσία τοῦ ὀφειλέτου ἀποτελεῖ τὸ κοινὸν ἐνέχυρον τῶν δανειστῶν του. Ἡ διὰ προσποιήσεως ἀφαίρεσις μέρους ἢ τοῦ ὅλου τῆς περιουσίας τοῦ ὀφειλέτου, ἐλαττοῦσα ἢ μηδενίζουσα τὴν ἐγγύησιν ἢ τὸ ἐνέχυρον, ἐφ’ ἧς στηριζόμενος ὁ δανειστὴς συνωμολόγησε τὸ πρὸς τὸν ὀφειλέτην δάνειον, καὶ ἂν δὲν περιέχῃ τὰ στοιχεῖα τοῦ δόλου, περὶ οὗ προνοεῖ τὸ ἄρθρον 404 τοῦ Ποιν. Νόμου, εἶναι καθ’ ἑαυτὴν ἐπίμεμπτος καὶ πρέπει ν’ ἀποκρουσθῇ, ἐφ’ ὅσον εἶναι τοῦτο δυνατόν. Τὸ ἄρθρον 404 Πολ. Δικ. παρέχει τὰ πρὸς τοῦτο μέσα, ἀλλὰ ταῦτα, ἐφ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀκίνητον περιουσίαν δὲν εἶναι ἐπαρκῆ, ἢ τοὐλάχιστον ἡ ἐν πολλοῖς παρατηρουμένη κακοπιστία τῶν ὀφειλετῶν τὰ κατέστησεν ἀνεπαρκῆ. Δυστυχῶς, ὡς παρετηρήθη καὶ ἐν Ἑλλάδι ἀλλὰ καὶ ἀλλαχοῦ, ἡ πρώτη σκέψις τοῦ πλείστου τῶν ὀφειλετῶν ἅμα τῇ συνομολογήσει τοῦ δανείου εἶναι, νὰ ἐφεύρωσι τὸ μέσον τῆς μὴ πληρωμῆς τῶν χρεῶν των· καὶ ἐπειδὴ ἡ μεγαλειτέρα καὶ θετικωτέρα ἐγγύησις διὰ τὸν δανειστὴν εἶναι ἡ ἀκίνητος περιουσία τοῦ ὀφειλέτου, ταύτην προσπαθεῖ ὁ ὀφειλέτης νὰ προφυλάξῃ ἐκ τῶν καταδιώξεων τῶν δανειστῶν του, καὶ περὶ ταύτην ὡς εἰς ἄξονα περιστρέφεται ἡ πληθώρα τῶν πρὸς τοὺς οἰκείους ἢ φίλους δ’ εἰκονικῶν συμβολαίων φαινομενικὴ ἀπαλλοτρίωσίς της. Τὰ ἀντέγγραφα ἢ ἀντεπιστολαὶ αἱ ἀναγνωριζόμεναι ὡς ἀποδεικτικὰ μέσα τῆς εἰκονικότητος, κατὰ τὸ ἰσχῦον 404 ἄρθρον τῆς Πολ. Δικονομίας, ἐνθαρρύνουσι τοὺς τοιούτους ὀφειλέτας εἰς τὴν σύνταξιν τῶν εἰκονικῶν συμβολαίων, δι’ ὧν μηδενίζονται καὶ καταδολιεύονται τὰ τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ δανειστοῦ μέσα. Ἀπανταχοῦ τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου ὁ νομοθέτης προσεπάθησε ν’ ἀποτρέψῃ ἢ τοὐλάχιστον ν’ ἀποθαρρύνῃ τοὺς τοιούτους κακοπίστους ὀφειλέτας. Τοῦτ’ αὐτὸ ἔπραξε καὶ ὁ ἡμέτερος νομοθέτης διὰ τοῦ ἄρθρου 404 Ποινικοῦ Νόμου, τοῦτο δ’ ἐπαγγέλλεται καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον· φοβοῦμαι ὅμως ὅτι ὡς ἀπέτυχεν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του τὸ ἰσχῦον ἄρθρον τοῦ Ποιν. Νόμου, οὕτω θ’ ἀποτύχῃ καὶ τὸ σχέδιον νόμου γινόμενον νόμος τοῦ Κράτους, μεθ’ ὅλα τ’ αὐστηρὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει, ἐν οἷς καὶ τὴν ὑπὸ τῆς συνειδήσεως τοῦ ἔθνους ἀποκρουομένην προσωπικὴν κράτησιν. Δὲν ἀρκεῖ νομοθέτημά τι ἐφαρμοζόμενον καὶ ἐπιτυγχάνον ἐν ξένῳ Κράτει νὰ δύναται ἐφαρμοζόμενον νὰ ἐπιτύχῃ καὶ ἐν τῷ ἡμετέρῳ Κράτει, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουσιν αἱ αὐταὶ συνθῆκαι, ἡ αὐτὴ ἀνατροφὴ καὶ αἱ αὐταὶ ἕξεις παρὰ τῷ λαῷ. Ἀλλὰ διατί πρὸς ματαίωσιν τῶν τεχνασμάτων τῶν κακοπίστων ὀφειλετῶν νὰ προστρέξωμεν εἰς τὰ ἔσχατα μέτρα τῶν ἐπανορθωτικῶν ποινῶν καὶ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, ἐφ’ ὅσον δυνάμεθα δι’ ἁπλουστέρου τρόπου, δι’ ἠπιωτέρου μέσου ν’ ἀποτρέψωμεν ἢ καὶ ν’ ἀποθαρρύνωμεν τοὺς κακοπίστους ὀφειλέτας ἐκ τῆς ὀλισθηρᾶς ὁδοῦ, εἰς ἣν φέρονται ἐνισχύοντες τὴν κακὴν ἕξιν ἢ ὑπερορίζοντες τὰ κεφάλαια, ὧν ἔχει ἀπολύτως ἀνάγκην τὸ ἔθνος πρὸς βελτίωσιν καὶ ἐπαύξησιν τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων. Τοιοῦτο ἀποτέλεσμα προσδοκῶ ἐκ τῆς τροπολογίας, ἣν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ υἱοθετήσῃ, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ περιάψῃ μὲ τὸ κῦρος τῆς νομοθετικῆς της δυνάμεως. Διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης τοῦ ἄρθρου 404 Πολ. Δικ. ἀποκλείοντες πᾶσαν ἑτέραν ἀπόδειξιν καὶ αὐτὴν τὴν τοῦ ὅρκου πρὸς ἀπόδειξιν τῆς εἰκονικότητος μεταξὺ τῶν συμβαλλομένων, καὶ ἀπαιτοῦντες διὰ τὴν ἀπόδειξιν τῆς εἰκονικότητος, ἁπλῆς ἢ δολίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀκίνητον περιουσίαν, σύνταξιν ἐπισήμου συμβολαίου καὶ μεταγραφὴν αὐτοῦ, καθιστῶμεν, ἂν μὴ ἐντελῶς ἀδύνατον, πάντως ὅμως ἐκ τῶν ἐπαπειλουμένων ἀμέσων κινδύνων διὰ τὴν τύχην τῆς περιουσίας του δυσχερεστάτην εἰς τὸν ὀφειλέτην, τὴν σύνταξιν εἰκονικῶν συμβολαίων, διότι διὰ τῆς ἐπιζητουμένης τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 404 Πολ. Δικ. παρέχομεν ἀσφαλῆ καὶ καταφανῆ τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως τῆς εἰκονικότητος εἰς τὸν δικαστήν.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τριγώνη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§215Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἀποσύρω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασίν μου, ἀφοῦ γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ τὴν ἀποδεχθῇ, καίτοι τὴν ἐθεώρουν ἀναγκαίαν, διότι ἐλλείπει τὸ ἕτερον σκέλος τοῦ νομοσχεδίου. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, 4, 5 καὶ 6).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8).

§217Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπιτραπῇ τοὐλάχιστον ἀνακοπή, διότι ἄλλως κινδυνεύουσι μεγάλως τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιωτῶν.

§218Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν γίνονται αὐτά. Οὐδένα κίνδυνον τρέχει κανείς, δίδει τὸν ὅρκον καὶ ἀπολύεται ἀμέσως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 καὶ τ’ ἄρθρα 9–14 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 15).

§219Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Προκειμένου περὶ ἐπιτρόπων, δὲν νομίζετε ὅτι ἀντὶ σημειώσεως δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀπογραφή;

§220Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ γίνεται. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 15 καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ «φυγοδικίας». (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1). Ὁ κ. Πετρέας ἔχει τὸν λόγον.

§222Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Μέχρι τοῦδε, Κύριοι, οἱ ὁμιλήσαντες ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φυγοδικίας εὗρον αὐτὸ ὡς πάσχον πληθώραν διατάξεων καὶ ἐπέβαλον διαφόρους προτάσεις περὶ ἀφαιμάξεως, ἵνα καταστήσωσι τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ εὐρυθμοτέραν· νομίζω ὅμως, ὅτι ὑφίσταται ἀνάγκη νὰ γίνῃ μία προσθήκη, ἵνα καταστῇ ἡ λειτουργία τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἂν γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, σύμφωνος πρὸς τὰς διατάξεις τῶν κειμένων νόμων. Ἡ πολιτεία χάριν τοῦ ἰδίου αὑτῆς συμφέροντος ἐνόμισεν, ὅτι οἱ διαπράττοντες τὰ ἀδικήματα δὲν ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται διαρκῶς ὑπὸ καταδίωξιν, διότι ἡ καταδίωξις αὕτη θὰ ἀνεπόλει ἑκάστοτε εἰς τὴν μνήμην τῆς κοινωνίας τὴν ταραχὴν τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθη καθ’ ὃν χρόνον διεπράχθη τὸ ἀδίκημα. Τούτῳ τῷ λόγῳ εἰσήγαγε διάταξιν περὶ παραγραφῆς τῶν ἀδικημάτων. Αἱ διατάξεις ἐκεῖναι ἐθεσπίσθησαν, Κύριοι, ὑπὲρ τῆς Πολιτείας χάριν αὐτῆς καὶ τῆς κοινωνίας καὶ ὡς ἐκ τούτου λογίζονται ὡς δημοσίας τάξεως καὶ ἐπιβάλλεται ὑποχρέωσις εἰς τὸν δικαστήν, ἐν οἱῳδήποτε σταδίῳ εὑρίσκεται ἡ δίκη, νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει ταύτην ἐξ ἐπαγγέλματος εἴτε ὑποβάλλει ταύτην ὁ κατηγορούμενος, εἴτε θέλει, εἴτε μὴ. Ὡς γνωρίζετε δὲ αἱ παραγραφαὶ διακόπτονται διὰ τῆς τελέσεως, πρὸ τῆς συμπληρώσεως τῆς παραγραφῆς, νέου ἀδικήματος, πλημμελήματος ἢ κακουργήματος. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δημιουργοῦμεν ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἐπικολλᾶται ἐπὶ τῆς ῥάχεως τοῦ φυγοδίκου καὶ παρακολουθεῖ αὐτὸν ὅπου καὶ ἂν μεταβαίνῃ, δίκην ἐκδορίου, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς φυγοδικίας του καὶ τοιουτοτρόπως καθιστῶμεν τὰς περὶ παραγραφῆς διατάξεις ἐντελῶς ἀνεφαρμόστους.

§223Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ κατὰ τὸ ἰσχῦον δίκαιον, ὅταν ἐκτελέσῃ τις ἀδίκημα δὲν διακόπτεται ἡ παραγραφή; Λοιπὸν ἡ φυγοδικία εἶναι ἀδίκημα.

§224Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ἡ διαφορὰ εἶνε αὕτη, ὅτι τὸ ἀδίκημα τὸ διαπραττόμενον ἔχει ἀρχὴν καὶ τέλος, ἐνῷ αὐτὸ εἶναι ἀδίκημα συνεχές. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπῃ τις, ἂς προσέλθῃ ὁ φυγόδικος εἰς τὰς φυλακάς, ἵνα τερματισθῇ καὶ τὸ ἀδίκημα τοῦτο· τότε περιττεύουσι πᾶσαι αἱ περὶ παραγραφῆς διατάξεις. Ἐγὼ ὑπέβαλον προχθὲς — δὲν ἐξεύρω πῶς δὲν ἐξετυπώθη — μίαν πρότασιν, καὶ παρακαλῶ ἰδίᾳ τοὺς νομικοὺς ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων νὰ προσέξωσιν εἰς τοῦτο, δι’ ἧς προτείνω νὰ προστεθῇ εἰς τὸ 32ον ἄρθρον § ἔχουσα ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει). «Τὸ τῆς φυγοδικίας ἀδίκημα δὲν διακόπτει τὴν παραγραφὴν τοῦ κυρίου ἀδικήματος καὶ ὅτι συμπαραγράφεται μετ’ αὐτοῦ.» Ἄν θεωρῆτε τοῦτο ὑπερβολικόν, ἂς μεταρρυθμισθῇ ἐν μέρει ἡ πρότασίς μου, ὅτι παραγράφεται π. χ. μετὰ ἓν ἔτος μετὰ δύο ἔτη ἀπὸ τῆς παραγραφῆς τοῦ κυρίου ἀδικήματος.

§225ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ ἀδίκημα τῆς φυγοδικίας ὑφίσταται, ἐὰν ὁ φυγόδικος δὲν προσέλθῃ ἢ δὲν συλληφθῇ ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 20 δημοσιεύσεως τοῦ διατάσσοντος τὴν σύλληψιν ἐντάλματος. Ὁ ἀνακριτὴς καλεῖ τὸν κατηγορούμενον νὰ προσέλθῃ, ἐὰν δὲ δὲν προσέλθῃ ἐκδίδει ἔνταλμα συλλήψεως, τοῦ ὁποίου τὴν ἐκτέλεσιν ἔχει ὁ εἰσαγγελεὺς κατὰ τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν. Ἀλλὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 250ον τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, τὸ Συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν ἀποφαίνεται περὶ παντὸς δισταγμοῦ, προκύπτοντος κατὰ τὴν ἀνάκρισιν, ἐπίσης ἀποφαίνεται ἐπὶ πάσης αἰτήσεως τοῦ εἰσαγγελέως, τοῦ ἰδιώτου κατηγόρου, τοῦ πολιτικῶς ἐνάγοντος, τοῦ κατηγορουμένου. Ἐὰν λοιπὸν ἤθελεν ὑποτεθῆ, ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς ἔχει ἀντίρρησιν νὰ ἐκδοθῇ ἔνταλμα συλλήψεως ἢ ὁ ἰδιώτης κατήγορος ἢ ὁ πολιτικῶς ἐνάγων, θὰ κληθῇ τὸ Συμβούλιον καὶ θὰ ἐκδώσῃ βούλευμα. Λοιπὸν νὰ ὁρισθῇ «παραπεμπτικοῦ βουλεύματος διατάσσοντος τὴν δίκην.»

§226Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης) Νὰ προστεθῇ, κύριε Πρόεδρε, ἡ λέξις «παραπεμπτικοῦ βουλεύματος.»

§227Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. Ὄχι μόνον ἀπὸ τοῦ βουλεύματος, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ βουλεύματος.

§228Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐννοεῖται τοῦτο.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου τροπολογία τοῦ κ. Φικιώρη ἔχουσα οὕτω: «Ὅστις ἐπὶ κακουργήματι κατηγορούμενος δὲν προσέλθῃ ἢ δὲν συλληφθῇ ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ διατάσσοντος τὴν σύλληψιν αὐτοῦ βουλεύματος τιμωρεῖται ἐπὶ φυγοδικίᾳ: 1) ἐὰν ἡ φυγοδικία δὲν παρετάθη πλέον τοῦ ἔτους διὰ φυλακίσεως τὸ πολὺ ἓξ μηνῶν, καὶ 2) ἐάν, διαρκούσης τῆς φυγοδικίας, κατέστη ἔνοχος πλημμελήματος διὰ φυλακίσεως ἓξ μηνῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους, ἐὰν δὲ κακουργήματος διὰ φυλακίσεως ἑνὸς μέχρι τριῶν ἐτῶν. Αἱ ποιναὶ αὗται μετριάζονται εἰς τὸ ἥμισυ, ἐὰν ὁ φυγόδικος προσέλθῃ αὐθορμήτως εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἀρχήν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φικιώρη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία τοῦ κ. Βαλσαμάκη, ἡ ἑξῆς: «Ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 τοῦ Νομοσχεδίου περὶ φυγοδικίας νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν κατηγορούμενος «διὰ βουλεύματος» καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ εἰς τὸν τρίτον στίχον μετὰ τὰς λέξεις τοῦ παρόντος νόμου δημοσιεύσεως ἡ λέξις «κατασχετήριον». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην τοῦ κ. Βαλσαμάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ 1ον ἄρθρον μετὰ τῆς γενομένης προσθήκης ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται εἶτα τὸ ἄρθρον 2ον ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ τὸ 3ον ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4ον). Ἐπὶ τοῦ 4ου ἄρθρου ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Δογάνης.

§230Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὅταν κατὰ τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ Συντάγματος συνεζητεῖτο τὸ ἄρθρον τὸ ἀφορῶν τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν, μακρὰ συζήτησις, τριήμερος ἐνθυμοῦμαι, ἐγένετο τότε διὰ νὰ περιφρουρηθῇ ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία τοῦ ἀτόμου. Πλὴν διὰ τῶν νομοσχεδίων τῶν δικαστικῶν, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἐψηφίσαμεν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου δηλονότι περὶ καταψηφίσεως τῶν ἐξόδων εἰς τοὺς ἐγκαλοῦντας ἢ μηνυτάς, διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐρημοδικιῶν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοκογλυφίας καὶ αἰσχροκερδείας κλπ. καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν περὶ φυγοδικίας τοὐναντίον ἐπιτυγχάνεται. Διότι ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον περὶ φυγοδικίας σκοπεῖ μόνον νὰ τιμωρήσῃ τὴν φυγοδικίαν ὡς ἰδιώνυμον ἀδίκημα, βεβαίως κατ’ αὐτοῦ δὲν ἔχω κατ’ ἀρχὴν ν’ ἀντιταχθῶ οὔτε ἀντιτίθεμαι, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω εἶναι τὸ ἑξῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὰ ἑξῆς. «Ἐὰν ὁ φυγοδικῶν παρεπέμφθη εἰς τὸ κακουργοδικεῖον ἐπὶ τῇ πράξει, δι’ ἣν ἐφυγοδίκει, ἢ ἐπὶ πράξει διαρκούσης τῆς φυγοδικίας τελεσθείσῃ τὸ δικαστήριον τῶν Συνέδρων ἀποφαίνεται περὶ τῆς φυγοδικίας οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ἐτυμηγορία τῶν ἐνόρκων καὶ πάντοτε μετὰ τὴν ἐτυμηγορίαν ταύτην»· δηλαδή, ἄν τις παραπεμφθῇ εἰς τὸ Κακουργοδικεῖον διὰ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν ἐπικυρωθέντος παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν διὰ πρᾶξιν διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι ἀθῷος, ἀφοῦ ὡς εἶναι γνωστὸν τὰ Συμβούλια παραπέμπουσιν ἐπὶ τῇ βάσει ἐνδείξεων, εἰς αὐτὸν δὲν ἐπιτρέπεται μετὰ τὴν ἀθώωσίν του διὰ τὴν πρᾶξιν ἐκείνην δι’ ἣν παρεπέμφθη καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐφυγοδίκησε δυὸ τρεῖς, πέντε ἢ δέκα ἡμέρας, διὰ νὰ οἰκονομήσῃ ἴσως τὰ ἔξοδα, διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὴν δίκην του, εἰς αὐτὸν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐλπίσῃ νὰ ἐξέλθῃ τῶν φυλακῶν, ἀλλὰ θὰ δικασθῇ διὰ τὴν τοιαύτην φυγοδικίαν. Φρονῶ λοιπὸν ὡς ὑπεδείχθη καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ὑπὸ πολλῶν τῶν κ.κ. Συναδέλφων, ὅτι πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δεχθῇ ὅτι μόνον ἐκείνου δέον νὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν ἡ φυγοδικία ὁ ὁποῖος καταδικάζεται· διότι ἡ φυγοδικία εἰς πολλὰς περιστάσεις εἶναι ἄμυνα ὑπὲρ τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας. Ὑποθέσατε, ὅτι παρεπέμφθη τις ἐπὶ ἐγκλήματι τυπικῷ ἐπὶ πλαστογραφίᾳ ἐπὶ ἀπάτῃ—καὶ γνωρίζομεν πῶς παραπέμπονται οἱ τοιοῦτοι—παρεπέμφθη πρὸ δέκα ἡμερῶν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον καὶ διετάχθη ἡ διάρκεια τῆς προφυλακίσεως ἀνθρώπου, καθ’ οὗ οὐδεμία ὑπῆρξεν ἀπόδειξις, μόνον ἐπὶ ἁπλῇ μηνύσει τοῦ δῆθεν παθόντος βεβαιώσαντος τὴν μήνυσίν του. Πῶς θέλετε ἤδη, ἂν δυνηθῇ νὰ μὴ προσέλθῃ εἰς τὰς φυλακάς, νὰ τὸν καλέσωμεν ν’ ἀπολογηθῇ ἐπὶ φυγοδικίᾳ; Λοιπόν, Κύριε Ὑπουργέ, φρονῶ, ὅτι αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε, θὰ πράξητε ἔργον δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ ἔργον φιλανθρωπίας. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἶσθε ἄκαμπτος εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις. (Ἀπορρίπτεται ἡ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4ου τροπολογία τοῦ κ. Λαγοπάτη καὶ γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ).

§231ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀπαλλάσσεται τῆς ποινῆς τῆς φυγοδικίας ὁ φυγόδικος ὁ συλλαβὼν φυγόδικον. Ἐπανειλημμένως εἶπον πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι τὴν πρᾶξιν ταύτην τὴν θεωρῶ ἀντικειμένην πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἠθικὴν τῆς Πολιτείας, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι τὸ ἄρθρον 6 καὶ πάντα τὰ ἑπόμενα εἶναι διαγραπτέα. Εἰσάγονται διατάξεις ἀπειλοῦσαι κίνδυνον διὰ πάντας τοὺς πολίτας, διατάξεις ἀπειλοῦσαι ἀναμφιβόλως καὶ τὰ κοινωνικὰ ἡμῶν ἤθη τὰ κρατοῦντα καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κρατῶσιν, ἀλλ’ ἀπειλοῦσαι ἀκόμη καὶ τὴν δημοσίαν τάξιν παρ’ ἡμῖν. Ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προεβλήθη ἓν μέγα ἐπιχείρημα, τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου περὶ λῃστείας. Ἐπιχείρημα διάσαθρον, ἐπιχείρημα μηδὲ ἐλαχίστης ἀντοχῆς. Ὁ νόμος περὶ ληστείας ἐτέθη εἰς τὰ 1871 καὶ ὅμως εἶχε παρέλθει πρὸ ἐτῶν ἡ εἰκοσαετία ὅτε ὑπὸ τῶν ληστῶν ἐφονεύετο εἷς Εἰσαγγελεὺς καὶ εἷς Ἀνακριτὴς ἔξωθι τῆς Λαμίας. Εἶχε παρέλθει πρὸ 4 ἐτῶν εἰκοσαετία ὅτε μάχη αὐτόχρημα συνεκροτεῖτο εἰς τὸν Βάλτον μεταξὺ τῶν στρατευμάτων καὶ τῆς συμμορίας τῶν Τσεκουραίων. Ἔχει παρέλθει τεσσαρακονταετία καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐξηφανίσθη ἡ ληστεία. Ἂν δὲ ἡ ληστεία κατὰ πολὺ περιωρίσθη τοῦτο μόνον κατ’ ὀλίγον ὀφείλεται εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον.

§232ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐφηρμόσθη ἐξ ὁλοκλήρου.

§233ΕΥΣ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος ἐκεῖνος ὁλοκλήρως. Εἶναι ἀνθρωπίνως ἀνήκουστον ὅτι δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ τοιοῦτος νόμος καὶ ὁσάκις ἐφηρμόσθη, τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ ἀντίκρυσεν ἡ κοινὴ ἀγανάκτησις. Ποῖα δὲ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἐκείνου; Θ’ ἀρχίσω ἀπὸ ἓν παράδειγμα· ἀλλὰ πρὶν ἀρχίσω, παρακαλῶ τοὺς νευρικοὺς ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις νὰ ἐξέλθωσιν. Ὑπηρετεῖ εἰς τὸ στράτευμα ἀξιωματικός, ὅστις ἐκέρδισε τοὺς βαθμοὺς κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον. Συγγενεῖς του τινὲς ἐφόνευσαν ἕνα ληστὴν ἐντὸς δάσους καὶ ἐγνώρισαν τοῦτο πρὸς αὐτόν, ὑπηρετοῦντα ὡς λοχίαν. Νύκτωρ μετέβη εἰς τὸ δάσος ἐκεῖνο καὶ μὴ ἔχων ἄλλο ὄργανον, ὅπως ἀποκόψῃ τὴν κεφαλὴν τοῦ πτώματος, μετεχειρίσθη πρίονα. Ἐπριόνισε τὸν λαιμὸν τοῦ πτώματος, ἔθεσεν ἐντὸς σακκιδίου τὴν κεφαλὴν καὶ μετέβη εἰς τὰς ἀρχάς, καὶ ἐπέδειξεν αὐτήν, καὶ κατώρθωσεν οὕτω νὰ προβιβασθῇ! (Αἴσθησις). Εἶναι ἄπειρα τὰ παραδείγματα κατὰ τὰ ὁποῖα ἐφόνευσαν φίλοι φίλους, ἐφόνευσαν δὲ αὐτούς, ἀφοῦ προηγουμένως ἔδοσαν μυρίας ὑποσχέσεις, ἀφοῦ προηγουμένως ὡρκίσθησαν ὅρκους φιλίας, ἀγάπης καὶ ἀφοσιώσεως. Ἀλλὰ καὶ πλέον τῶν τερατουργημάτων τούτων, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀνθρωπίνη συνείδησις μὴ ἐξανισταμένη, ἐπὶ πλέον τούτων, ὑπὸ ποίους ὅρους καὶ κατόπιν τίνων συνθηκῶν ἐπικηρύσσεται ὁ ληστής, ἵνα ἐφαρμόζεται ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὑπὸ ποίους ὅρους πρέπει νὰ ἐπικηρύσσηται ὡς ληστὴς ὁ φυγόδικος; Ὅταν ἔχῃ ἡ Πολιτεία κατά τινα τρόπον ἐξηκριβωμένον, ὅτι διέπραξε σειρὰν ἀδικημάτων, ὅτι ἐβασάνισε καὶ ἔθεσεν ἐν κινδύνῳ τόπους κατοικουμένους πολλούς, ὅτι κατέστη ἄκρως καὶ ἐξαιρετικῶς ἐπικίνδυνος εἰς τὴν Δημοσίαν τάξιν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτε χωρὶς νὰ ἐκπληρωθῶσιν οἱ ὅροι οὗτοι ἐπεκηρύχθη τις ὡς ληστής, κυριολεκτικῶς ἐμαίνετο ὁ νῦν κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἔλεγεν, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔπρεπε διὰ ῥαβδισμῶν νὰ ἀποδιωχθῇ τῆς ἀρχῆς, ἔλεγεν ὅτι εἶναι φοβερὸν νὰ ἐπικηρύσσηταί τις ὡς ληστής, χωρὶς νὰ παρουσιάζηταί τι ἐπικίνδυνον εἰς τὴν κοινωνίαν. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, κύριε Ὑπουργέ; Λέγω τὴν ἀλήθειαν, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης;

§234Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ ἔγραψα μάλιστα. Δὲν θέλω νὰ ἀποφύγω.

§235Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ὅταν κατόπιν τοιούτων ὅρων καὶ τοιούτων περιστάσεων ἐπικηρύσσηται ὁ ληστής, ἔχετε πλέον ἐπιχείρημα ἐκ τοῦ νόμου τῆς ληστείας, πρὸς ὑποστήριξιν τοιούτου νομοσχεδίου; Καὶ ἀκόμη περισσότερον, νομίζω βεβαιωμένον ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ πρῶτον συνετάχθη κατὰ τὸ 1892, ὅτε συνέπεσεν ὁ φόνος τοῦ Ῥοζάκη καὶ τοῦ Ἀγγελῆ ἔξωθι τῆς Λαμίας. Δὲν εἶναι παράξενον, ἂν ἐκεῖθεν ἐνεπνεύσθη τὴν ἰδέαν ὁ συντάκτης τῆς πυξίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, τῆς ὁποίας στερηθέντες ἐβαδίσαμεν, ὡς ἐβαδίσαμεν ἔκτοτε. Ἐπιτρέπεται ὅμως σήμερον, εἰς τὰ 1911, μετὰ μίαν ἐπανάστασιν, μετὰ μίαν ἐπιδεικνυομένη πανταχόθεν σταθερὰν θέλησιν νὰ ἀκολουθήσωμεν ἄλλον πολιτικὸν βίον, μετὰ μίαν ἀναμφισβητήτως ἡμέρωσιν τῶν ἠθῶν παρ’ ἡμῖν, νὰ θέτωμεν τοιούτους νόμους, οἱ ὁποῖοι ἀντίκεινται εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα περὶ δικαίου, εἰς τὴν κοινὴν συνείσθησιν περὶ ἠθικῆς παρ’ ἡμῖν, καὶ νὰ θέτωμεν ἐν κινδύνῳ ἅπασαν τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν; Δὲν ἀρκεῖ ὅτι καθορίζομεν ἀδίκημα φυγοδικίας, ὅτι τιμωροῦμεν αὐτό, ὅτι τιμωροῦμεν ἐπὶ πλέον τὴν ἕνωσιν τῶν φυγοδίκων, ὅτι τιμωροῦμεν καὶ ἂν ἐπέλθῃ ἀθωωτικὴ ἀπόφασις, δὲν ἀρκοῦσι, λέγω, πάντα ταῦτα, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταφέρωμεν πάσας σχεδὸν τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ληστείας καὶ νὰ ἀναγορεύωμεν ἀκόμη καὶ διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πολιτεία ἔρχεται νὰ συμμαχῇ μετὰ τῶν φυγοδίκων; Καὶ ἀρκοῦσιν ἀναμφιβόλως αἱ μέχρι τοῦδε ψηφισθεῖσαι διατάξεις, Κύριοι. Διότι, ἠμπόδισαν αἱ διατάξεις αἱ δρακόντειαι τοῦ νόμου περὶ ληστείας νὰ γίνωνται ληστεῖαι μέχρι σήμερον; Ὄχι· Θὰ ἐμποδίσωσιν αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νὰ περιτρέχωσι καὶ τὰ δάση καὶ τὰ ὄρη οἱ ἀπειλούμενοι ὑπὸ ποινῆς προσκαίρων δεσμῶν; οἱ ἀπειλούμενοι ὑπὸ ποινῆς ἰσοβίων δεσμῶν καὶ θανάτου; Σᾶς ἐρωτῶ: ποίους ἔχει νὰ πλήξῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καθιστάμενον νόμος; Ἀνθρώπους ἀκινδύνους, ἀνθρώπους, οἵτινες φυγοδικοῦσιν, οὐχὶ διὰ νὰ ἀπειλήσωσι τὴν δημοσίαν τάξιν, ἀλλ’ ἵνα διευθετήσωσι, καθ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, τὰς ὑποθέσεις των, ἵνα εὐκολυνθῶσι καὶ προσαγάγωσιν ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης τὰ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα τῆς ἀθωότητός των, ἄνθρωποι, οἵτινες δεινῶς ἴσως πάσχοντες προφυλάσσονται, ἵνα μὴ ἀπολέσωσι τὴν ζωὴν αὐτῶν εἰς τὰς σημερινὰς φυλακὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, αἵτινες ἀπειλοῦσι τὴν ὑγιείαν καὶ τὴν ζωὴν καὶ τοῦ ὑγιεστέρου ἀκόμη πολίτου, ὅστις ἤθελε συμβῆ νὰ ἐγκλεισθῇ ἐκεῖ μέσα. Αὐτοὺς ἀπειλοῦσιν αἱ διατάξεις αὗται καὶ οὐχὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι πραγματικῶς ἐπικίνδυνοι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Πῶς δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσητε, δεχόμενοι τοιαύτην διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαλλάσσεται τῆς ἐπὶ φυγοδικίᾳ ποινῆς ὁ φυγόδικος ὁ συλλαμβάνων φυγόδικον, ὅτι θὰ συμμορφωθῇ πρὸς τοιαύτην διάταξιν τοιοῦτος φυγόδικος, φυγόδικος ἀκίνδυνος δηλαδὴ ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν; Τίς θὰ φιλοδοξήσῃ νὰ συλλάβῃ φυγόδικον; Ὁ πραγματικῶς ἐπικίνδυνος εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν φοβεῖσθε τὰς συγκρούσεις μεταξὺ τοιούτων φυγοδίκων, τὰς συμπλοκάς, τοὺς φόνους; Καὶ δὲν φοβεῖσθε ὅτι θέλετε κατηγορηθῆ ὡς οἱ παραίτιοι συγκρούσεων ἀναριθμήτων ἐγκληματιῶν; Ὠθεῖτε λοιπὸν πρὸς τὸ ἔγκλημα ὑπισχνούμενοι καὶ ἀμοιβήν; Εἶναι ἡ νομοθεσία ἐκείνη, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἀνεχθῇ μετὰ μίαν ἐφαρμογὴν ἡ πρώτη Βουλή, ἥτις θὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα ἔχουσα τὰ ἀποτελέσματα τοιούτου νόμου. Θέλετε νὰ θέσητε, κύριοι Βουλευταί, τοιοῦτον νόμον δοκιμαστικῶς; Διότι μόνον δοκιμαστικῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων νὰ εἴπῃ τις ὅτι θὰ ἔχῃ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ ἀσφαλῶς καὶ ἀναμφιβόλως. Περιορισθῆτε εἰς τὰ 5 πρῶτα ἄρθρα. Πάντα τὰ ἄλλα ἄρθρα περιττεύουσιν, δὲν περιττεύουσιν ἁπλῶς, εἶναι ἄσκοπα, δὲν εἶναι μόνον ἄσκοπα, εἶναι ἐπικίνδυνα ἀπὸ πάσης ἠθικῆς ἀπόψεως, ἀπὸ πάσης ἀπόψεως τῆς δημοσίας τάξεως.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται).

§237Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τῶν προσώπων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐν γνώσει ἀποκρύπτουσιν εἰς τὴν οἰκίαν των φυγοδίκους καὶ τροφοδοτοῦσι τούτους. Νομίζω ὅτι παραδεχόμενοι τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου ὡς καὶ τῶν ἑπομένων παραδεχόμεθα διατάξεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς πρῶτοι θὰ παραβῶμεν. Θὰ μοὶ συγχωρήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἀφέλειαν αὐτὴν νὰ ὁμολογήσω, τοὐλάχιστον ἐνώπιον αὐτῆς, τὸ ἐνδεχόμενον παράπτωμα εἰς τὸ ὁποῖον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἀσφαλῶς θὰ περιπέσω.

§238Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Εἰς τὸ ὁποῖον θὰ περιπέσωμεν ὅλοι.

§239Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον πρῶτος ὁμολογῶ ὅτι θὰ περιπέσω εἰς τὸ παράπτωμα αὐτό. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς χαρακτὴρ διακρίνεται διὰ τὴν ἱπποτικότητα καὶ τὰ φιλόξενα αἰσθήματά του.

§240Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Φρονεῖτε ὅτι δὲν εἶναι ἤδη ἀδίκημα κατὰ τὸ ὑπάρχον δίκαιον;

§241Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι.

§242Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπόν;

§243Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Λοιπὸν νομίζω ὅτι πάντες οἱ Ἕλληνες εἶναι ἔνοχοι τοῦ ἀδικήματος τούτου. Ὁσάκις δὲ ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων ἤχθησαν κατηγορούμενοι ἐπὶ ὑποθάλψει φυγοδίκων, κατεδικάσθησαν μὲν ἅπαντες, δὲν παρέλειψα ὅμως νὰ ὑψώσω τὴν φωνήν μου ὑπὲρ αὐτῶν ἐκ πεποιθήσεως καὶ νὰ διακηρύξω ὅτι κατεδικάσθησαν ἀδίκως. Ἡ κοινὴ συνείδησις, Κύριοι, παρ’ ἡμῖν, ἡ ὁποία βεβαίως εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ νόμου, ἄντικρυς κεῖται πρὸς τὰς σχετικὰς διατάξεις τόσον τοῦ ἰσχύοντος ποινικοῦ νόμου ὅσον καὶ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἴτε ὁ ποινικὸς νόμος δὲν ἐκπροσωποῦσι τὴν κοινὴν γνώμην, δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν κοινὴν συνείδησιν, βεβαίως δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι τὸ κῦρος καὶ τὴν ἰσχὺν ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιβολὴν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὀφείλουσι καὶ πρέπει νὰ ἔχωσι ἀπέναντι τῶν πολιτῶν.

§244Π. ΚΑΣΙΜΗΣ. Ἐγένετο κατάχρησις ὑπὸ τῶν Δικαστηρίων.

§245Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγένετο ἀληθῶς κατάχρησις, διότι οἱ κύριοι δικασταὶ κρίνουσι πολλάκις ὡς δικασταὶ Ἄγγλοι ἀλλ’ ὄχι ὡς Ἕλληνες.

§246Π. ΚΑΣΙΜΗΣ. Αὐτὸ ἀρκεῖ.

§247Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κρίνουσι τὰ πράγματα μὴ βλέποντες ἔξω τὰς κοινωνικὰς τάξεις, μὴ βλέποντες τὰ πράγματα καὶ τὰς κοινωνικὰς σχέσεις, ἀλλὰ νομίζουσιν ὅτι τὰ πράγματα ὀφείλουσι νὰ τὰ βλέπωσιν ἀπὸ τῆς ἕδρας των καὶ μόνον. Καὶ βεβαίως ἀπὸ τοιαύτης περιωπῆς καὶ σκοπιᾶς ὀφείλουσι νὰ ἐπισκοπῶσι τὰς κοινωνικὰς σχέσεις καὶ τὰ πράγματα, ἐνίοτε ὅμως ὀφείλουσι νὰ παραβλέπωσι τὸν ξηρὸν καὶ ἄκαμπτον τύπον, τὸν ὁποῖον ἔχουσι πρὸ αὐτῶν καὶ νὰ κατέρχωνται εἰς τὰς κοινωνικὰς σχέσεις, νὰ ἐξετάζωσι μετ’ ἐμπειρίας τὰ πράγματα πῶς παρίστανται ἐν τῇ κοινωνίᾳ ἐν τῇ πραγματικῇ των ὄψει, τὸν χαρακτῆρα τοῦ λαοῦ ὃν δικάζουσι, καὶ συμφώνως πρὸς ταῦτα καὶ τὸν νόμον νὰ ἐκδίδωσι τὰς ἀποφάσεις των.

§248Π. ΚΑΣΙΜΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν πταίει ὁ νόμος.

§249Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πταίει καὶ ὁ νόμος, ὅταν εἶναι ἀψυχολόγητος· διότι ὅταν πάλιν ὁ δικαστὴς ἔχῃ θετὰς διατάξεις πρὸ αὐτοῦ, αἱ ὁποῖαι τῷ ἐπιβάλλουσι νὰ συμμορφωθῇ πρὸς αὐτάς, ὑποκύπτει καὶ συμμορφοῦται πρὸς αὐτάς, παραβλέπων τὸ κατ’ οὐσίαν δίκαιον. Λοιπὸν νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὰ ἄρθρα 7, 8, 9 καὶ 10 δύνανται τούτῳ τῷ λόγῳ ν’ ἀπορριφθῶσιν ἐκ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι ἐὰν δὲν ἀπαλειφθῶσιν, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ τὰ κυρώσωμεν διὰ τῆς ψήφου ἡμῶν, ἡμεῖς οἱ ἴδιοι θὰ τὰ παραβῶμεν, ἐγὼ δὲ δὲν θέλω νὰ κυρώσω διὰ τῆς ψήφου μου ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι θὰ παραβῶ.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται). Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πατσουρᾶκος.

§251Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἐπὶ τὸ 8ου ἄρθρου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, κύριοι Βουλευταί, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς. Γνωρίζομεν πάντες, τὴν δρᾶσιν τῶν ἀποσπασμάτων ἰδίως εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, γιγνώσκομεν ὡσαύτως τὴν δρᾶσιν καὶ αὐτῆς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἐν αὐταῖς ταῖς πόλεσιν: ἐπιζητοῦσι δηλονότι καὶ τὰ δύο αὐτὰ τὴν ἐλαχίστην ἀφορμήν, ἵνα μηνύσωσι τοὺς πολίτας ἐπὶ ἀντιστάσει κατὰ τῆς ἀρχῆς. Θὰ δώσωμεν λοιπὸν εἰς αὐτοὺς δεύτερον ἐπικινδυνωδέστερον ὅπλον τοῦ ἐν ἰσχύι; Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡμεῖς γνωρίζομεν ποία ἡ δρᾶσις τῶν ἀποσπασμάτων εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, βεβαίως πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν τρέφονται καλῶς ὑπὸ τῶν ποιμένων ἢ τῶν χωρικῶν ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ ταῦτα, ἀσφαλῶς θὰ καταδιώκωσιν αὐτοὺς δυνάμει τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν.

§252Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν θὰ δικάζωσι τὰ ἀποσπάσματα· θὰ δικάζωσι τὰ Δικαστήρια.

§253Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Τὸ γνωρίζω αὐτό. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἔχομεν παραδείγματα καθ’ ἃ χωροφύλακες, καταγγέλλουσι τοὺς πολίτας ἐν μέσαις πόλεσιν, ἔχομεν δὲ καὶ δικαστὰς δικάζοντας, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἀφ’ ὑψηλῆς σκοπιᾶς, τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν. Ἐξ ἄλλου ἠσφάλισεν ἡ ἀνόρθωσις τὴν ὕπαιθρον χώραν, διὰ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοιούτων διατάξεων; Ἐφ’ ὅσον δὲν κάμετε τοῦτο, δίδετε ὅπλον εἰς αὐτοὺς νὰ μεταβληθῶσιν ὄχι εἰς πιέζοντας ἀλλὰ εἰς ἐπικινδύνους δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν τάξιν τῆς χώρας.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 8ον ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 9). Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§255Ι. ΑΚΡΙΔΑΣ. Τόσον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὅσον καὶ ἐπὶ ὅλου τοῦ κεφαλαίου περὶ τῶν ἀμοιβῶν θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν, κύριοι Βουλευταί, καὶ ἰδίως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν πρόκειται περὶ πραγμάτων φαντασιωδῶν, πρόκειται περὶ περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας πανηγυρικώτατα. Τίς ἀμφιβάλλει ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης ἢ ὁ χωροφύλαξ, ὁ ὁποῖος συλλαμβάνει φυγόδικον, θὰ ἔχῃ καὶ ἕνα δεύτερον, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ εἴπῃ· εἰπὲ ὅτι τὸν ὑπέδειξες σὺ τὸν φυγόδικον καὶ θὰ μοιράσωμεν τὰς 200 δραχμάς.

§256Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπετε πότε δίδονται αἱ 200 δραχμαί; Τὸ ἄρθρον 11ον λέγει· «ὁ καταδεικνύων τὸν τόπον τῆς διατριβῆς φυγοδίκου, διατελοῦντος ἐν φυγοδικίᾳ πλέον τῶν δύο ἐτῶν».

§257Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἢ κατηγορουμένου ἐπὶ ἀναιρέσει ἢ φόνῳ, διαπραχθέντι πρὸ τῆς φυγοδικίας».

§258Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατελοῦντος ἐν φυγοδικίᾳ πλέον τοῦ ἑνὸς μηνός.

§259Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρὸ τριάκοντα καὶ μιᾶς ἡμέρας.

§260Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς ἀπειλεῖται διὰ φυλακίσεως ἑνὸς μηνός. Διὰ νὰ κερδίσῃ λοιπὸν 200 δραχμὰς θὰ προτιμήσῃ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰς φυλακάς;

§261ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Θὰ ὑπάγῃ.

§262Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. Τὴν ἔχει κάμει τὴν φυγοδικίαν.

§263Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θεωρῶ ἀδύνατον τὴν κατάχρησιν, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους τὴν στέργω αὐτὴν τὴν μικρὰν κατάχρησιν, διότι θὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ ἄλλα ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Ὑμεῖς προσέχετε εἰς ὀλίγα ἑκατοστάρικα καὶ ἀδιαφορεῖτε διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν.

§264Ι. ΑΚΡΙΔΑΣ. Διὰ νὰ μὴ παρέρχηται ἡ ὥρα, θὰ παρακαλέσω εἰς τὸ τέλος τοῦ 19ου ἄρθρου νὰ προστεθῇ, ὅτι ἡ ἐξακρίβωσις τῆς ἀληθείας θὰ ὑφίσταται κάποιαν δικαστικὴν ἔρευναν. Ἔχω κάτι τι γραμμένον ἐδῶ, τὸ ὁποῖον σᾶς παραδίδω. Δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ γεγονότα καταχρήσεων τοιούτων.

§265Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς.

§266Ι. ΑΚΡΙΔΑΣ. Δύο ἀξιωματικοί, ἐξ ὧν εἷς ἀστυνόμος καὶ ὁ ἄλλος ἀποσπασματάρχης ἐν τῷ δήμῳ Ἐχίνου, μετέβησαν καὶ ἐπυροβόλησαν τὸ πτῶμα τοῦ λῃστοῦ Στούπα, καθ’ ἣν ὥραν τὸν ἔκλαιον οἱ οἰκεῖοί του νεκρὸν εἰς μίαν οἰκίαν, καὶ κατόπιν δι’ ἐκθέσεώς των ἐβεβαίωσαν ὅτι τὸν ἐφόνευσαν εἰς μίαν σπηλιὰν δῆθεν διὰ τὴν ἀμοιβὴν καὶ ἀξιώματα.

§267Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ γνωρίζομεν ὅλα αὐτά.

§268Π. ΚΑΣΙΜΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ καὶ ἡ φράσις «ἐπὶ ἀπαγωγῇ», διότι αὐτὴ εἶναι πηγὴ συνηθεστάτη τῶν δύο ἀδικημάτων, περὶ τῶν ὁποίων λαμβάνεται πρόνοια.

§269Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ κάμῃ μίαν σκέψιν, τὴν ἑξῆς. Θὰ καταδείξῃ φυγόδικον διὰ νὰ λάβῃ τὰς 200 δραχμὰς πολίτης χρηστός, πολίτης σεβόμενος τοὺς νόμους, πολίτης ἀκίνδυνος εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν; Ἀπολύτως ἀδύνατον. Ποῖος θ’ ἀποφασίσῃ νὰ καταδείξῃ φυγόδικον, διὰ νὰ λάβῃ τὰς 200 δραχμάς; Θὰ καταδείξῃ ἐκεῖνος, ὅστις εἶναι εἰς τὴν τελευταίαν κίνησιν νὰ ἐξέλθῃ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν φυγοδικίαν.

§270ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πάσσαλος πασσάλῳ.

§271Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πάσσαλος πασσάλῳ ἐκκρούεται, λέγετε, δὲν τίθενται ὅμως κατὰ τὸ ῥητὸν τοῦτο οἱ νόμοι, διότι πάσσαλος εἷς πασσάλῳ δευτέρῳ ἐκκρούεται, ἀλλὰ πάσσαλος δεύτερος πασσάλῳ τρίτῳ ἐκκρούεται, πάσσαλος τρίτος πασσάλῳ τετάρτῳ ἐκκρούεται, καὶ κατόπιν πέμπτος πάσσαλος θὰ κρούσῃ τὴν κεφαλήν σας καὶ θὰ συντρίψῃ τοιαύτην κεφαλὴν τοιούτους θέτουσαν νόμους.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Θεοδωρίδου. (Ἡ τροπολογία αὕτη ἀναγνωσθεῖσα ἀπορρίπτεται, ψηφίζονται δὲ τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 13).

§273Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὁ πολίτης καλούμενος εἰς συνδρομὴν πρὸς σύλληψιν φυγοδίκου, εἶναι ὑπόχρεως νὰ παράσχῃ ταύτην εἰς τὰς Ἀρχάς. Ἀλλ’ εἰς τὴν οἰκίαν ἐμοῦ συνέβη τὸ ἑξῆς. Ἀδελφὸς ἐγκρίτου ἐν Πειραιεῖ ἰατροῦ ἐφόνευσεν ἕνα ὁμήλικα αὐτοῦ. Κατεδίωξαν τοῦτον τὰ ὄργανα τῆς Ἀρχῆς μετ’ αὐτῶν δὲ καὶ οἱ συγγενεῖς τοῦ φονευθέντος, οἱ ὁποῖοι μάλιστα καὶ προηγοῦντο. Ὁ φονεὺς εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν μου καὶ ἐκρύβη ὑπὸ τὴν κλίνην μου, ἐνῷ ὁ ἀδελφός μου ἐμελέτα εἰς τὴν ἐν τῷ δωματίῳ ἐκείνῳ τράπεζαν. Ὁ ἀδελφός μου ἄριστα πράξας ἀπέκρυψε τὸν φυγόδικον ἐκεῖνον. Ἐὰν λοιπὸν ἴσχυεν ὁ ὑπὸ συζήτησιν νόμος θὰ ὑπεβάλλετο νομίμως μὲν ἀλλ’ ἀλόγως εἰς ποινήν. Λέγω δὲ ἀλόγως, διότι, τί θὰ συνέβαινεν, ἐὰν δὲν ἀπέκρυπτεν αὐτόν; Θὰ τὸν ἐφόνευον ἴσως, ἢ μᾶλλον βεβαίως, οἱ συγγενεῖς τοῦ φονευθέντος, οἱ ὁποῖοι κατεδίωκον αὐτόν, οὐχὶ βεβαίως ἵνα συλλαβόντες παραδώσωσιν αὐτὸν εἰς τὰς Ἀρχάς. Ἡ ἀστυνομία τῶν «τρὰμ» ἀπέτυχε, διότι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὴν ἡ ὁπλοφορία. Πῶς θὰ ἀπαιτήσητε λοιπὸν τὴν καταδίωξιν ἐγκληματίου φυγοδίκου ὁπλοφοροῦντος παρὰ ἀόπλων πολιτῶν; Ἐὰν ἡ ἀστυνομία τῶν «τρὰμ» ἐδήλωσεν ἀδυναμίαν, διότι δὲν ὁπλοφορεῖ, τί πρέπει νὰ εἴπῃ ὁ πολίτης; Ἐπιτρέψατε λοιπὸν γενικῶς τὴν ὁπλοφορίαν, ἵνα ἔχητε τοιαύτας ἀπαιτήσεις. Διὰ ταῦτα ἔχω τὴν γνώμην, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλείψητε τελείως τὸ ἄρθρον πλὴν τοῦ δευτέρου ἐδαφίου κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐφαρμόζωνται αἱ ποιναὶ μόνον εἰς τοὺς ἀγροφύλακας, δασοφύλακας, χωροφύλακας. Δὲν πρέπει νὰ συνειθίσωμεν τὸν πολίτην νὰ καταδιώκῃ μέχρις αὐτοῦ τοῦ βαθμοῦ, διότι καθιστῶμεν αὐτὸν μᾶλλον ἐπικίνδυνον. Ἐξ ἄλλου ἔχομεν τὰ ἄρθρα 15 καὶ 16, τὰ ὁποῖα ὁρίζουσι τὰ κατὰ τοὺς δημοσίους ὑπηρέτας, οἱ ὁποῖοι θὰ καταδιώκωσι τοὺς φυγοδίκους.

§274Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς τὸν πολίτην τὸν καταστάντα ἀνίκανον εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δίδει 50 δρ. καὶ ἡμεῖς εἰς τὸν ὁπλίτην τὸν καθιστάμενον ἀνίκανον ἐν πολέμῳ ἐδώκαμεν 30 δρ. Εἶχον δίκαιον νὰ φωνάζω ἀπὸ τοῦ βήματος;

§275Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ζητήσητε ἐδῶ τὴν διαγραφήν.

§276Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἡ περίστασις εἶναι ἐξαιρετικὴ καὶ χρονικὰ ὅρια ὁ νόμος θὰ ἔχῃ ἐλάχιστα.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 13–15 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 16ον).

§278Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ μετέχοντες ἀξιωματικοὶ ἔχουσι καὶ ἀντιπάλους, ἀνθρώπους, οἵτινες δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ εὕρωσι περίστασιν νὰ τοὺς καταδιώξωσιν.

§279Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ Δικαστήρια θὰ κρίνωσιν.

§280Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἀλλὰ τὰ Δικαστήρια πολλάκις γίνονται θύματα τῆς ἐπιτηδειότητος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι χαλκεύουν....

§281Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὰ Δικαστήρια γίνονται θύματα ἐπιτηδείων, εἶναι ἀνάξια νὰ ὑπάρχωσιν.

§282Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Τὰ Δικαστήρια ὁσάκις ἐκδίδουσιν ἀπόφασιν δὲν στηρίζονται ἢ ἐπὶ πλάνης, ἐξαιρέσατε τοὺς δημάρχους.

§283Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τοὺς καταργήσωμεν. Ἂς ἀρχίσωμεν ἀπ’ ἐδῶ.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα ἀπὸ τοῦ 16ου μέχρι τοῦ 28ου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 29ον).

§285Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. Τὸ πρῶτον ἐδάφιον, ὁ καταδικαζόμενος εἰς τριῶν μηνῶν φυλάκισιν ἐρήμην νὰ τιμωρῆται ἐπὶ φυγοδικίᾳ ἂν παρέλθωσι 30 ἡμέραι καὶ δὲν προσέλθῃ....

§286Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει κίνδυνος· ἂς προσέλθῃ.

§287Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. Ὑπάρχουσι κωλύματα. Τὸ πρῶτον ἐδάφιον πρέπει νὰ διαγραφῇ.

§288Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 29).

§289Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μὴ ψηφισθῇ, Κύριε Πρόεδρε, τὸ σύνολον.

§290Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν.

§291Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ νομίζω· ὅτι αὐτὴ θὰ ἦτο ἀκριβῶς δολοφονία τοῦ νομοσχεδίου, τὸ μεγαλείτερον κέρδος καὶ τὸ μεγαλείτερον κίνητρον τοῦ φυγοδίκου διὰ νὰ προσέλθῃ εἶναι τοῦτο, ἐφ’ ὅσον εἶναι φυγόδικος νὰ εἶναι ἐν γνώσει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραγραφῇ ἡ πρᾶξις τοῦ κυρίου ἀδικήματος, διὰ τὸ ὁποῖον φυγοδικεῖ.

§292Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Τότε, ἂν θέλετε νὰ εἶναι ἀπαράγραπτα τὰ ἀδικήματα, νὰ ὑποβάλωμεν μίαν πρότασιν καὶ νὰ ἐξαλείψωμεν τὴν παραγραφήν, καὶ νὰ καταστήσωμεν τὰ ἀδικήματα ἀπαράγραφα.

§293Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποβάλητε, αὐτὸ κάμνει τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοὶ εἴπῃ· ἡ παραγραφὴ ἐν τῷ ποινικῷ νόμῳ ἔχει δικαιολογικὴν βάσιν; Ναὶ ἢ ὄχι; Ἐὰν ἔχῃ, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, ἐὰν δὲν ἔχῃ, πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§294Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως ὑπάρχει κάποια παρανόησις, διότι ἄλλως δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς ἡ διαπορητικὴ ἐρώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ἡ παραγραφὴ ἔχει μέγιστον καὶ σπουδαιότατον δικαιολογητικὸν λόγον, ὑπάρχει καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, δὲν σκοπεῖται ἡ κατάργησις αὐτῆς διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ· ἀλλ’ ὅπως ἡ παραγραφὴ ἔχει σπουδαιότατον λόγον, οὕτω καὶ ἡ διακοπὴ τῆς παραγραφῆς ἔχει σπουδαιότατον λόγον, θὰ ἦτο δὲ ἀνωμαλία ῥιζικὴ εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίσωμεν τινὰ ὡς ἀδικοῦντα, καθ’ ὃν χρόνον εἶναι φυγόδικος, συγχρόνως νὰ εἴπωμεν, ὅτι φυγόδικος ὢν δύναται νὰ ἐλπίσῃ ἐπὶ τὴν συμπλήρωσιν τῆς παραγραφῆς· τότε δὲν θὰ προσέλθῃ ποτέ, διότι παραγραφομένου τοῦ κυρίως ἀδικήματος, συμπαραγράφεται καὶ τὸ ἀδίκημα τῆς φυγοδικίας.

§295Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Συγχωρήσατε, κύριοι Βουλευταί, ὀλίγας λέξεις ἐκ καθαρῶς ἐνδιαφέροντος ἐπιστημονικοῦ. Ἡ κυρίως δικαιολογητικὴ αἰτία τῆς παραγραφῆς εἶναι, ὅτι διὰ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου ἐξαφανίζεται καὶ ἡ ἐκ τοῦ ἀδικήματος ἐντύπωσις, ἀλλὰ κυριώτατα ἐξαφανίζονται τὰ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἀποφαίνεται ὁ δικαστὴς περὶ τοῦ ἂν ἐπράχθη ἀδίκημά τι καὶ τίς διέπραξεν αὐτό. Ἡ δικαιολογητικὴ αὐτὴ βάσις ἀνατρέπεται ἢ δὲν ἀνατρέπεται ὑπὸ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου; Διότι εἶναί τις φυγόδικος ἐπὶ ἔτη μακρά, διὰ τοῦτο δὲν ἐξαφανίζεται ἡ ἐντύπωσις τοῦ ἀδικήματος, δὲν ἐξαφανίζεται ἡ ζωηρότης καὶ ἡ ἐνέργεια τῶν ἀποδεικτικῶν στοιχείων, κατὰ τὰ ὁποῖα ὁ δικαστὴς ἀποφαίνεται περὶ τῆς πράξεως καὶ τοῦ δράστου αὐτῆς; Νομίζω ὅτι διὰ τοὺς λόγους τῆς σκοπιμότητος, εἰς τοὺς ὁποίους πιστεύει ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς τοὺς ὁποίους ἡμεῖς δὲν πιστεύομεν, διὰ τοὺς λόγους τούτους ἀντιτίθεται πρός τι παραδεδεγμένον κατὰ τοὺς φυσικοὺς νόμους ἀπαραβάτως, διότι ἡ δικαιολογητικὴ βάσις τῆς παραγραφῆς στηρίζεται ἐπὶ φυσικῶν νόμων. Φυσικῶς, εἶπον οἱ νομοθέται, δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνεκα τῆς παρόδου τοῦ χρόνου νὰ μὴ ἐξαφανισθῇ ὡρισμένη ἐντύπωσις ἐκλιπούσης καὶ τῆς ἐνεργείας τῶν ἀποδεικτικῶν στοιχείων. Ἀφοῦ λοιπὸν τοῦτο φυσικῶς συμβαίνει, νομίζετε ὅτι δικαιοῦται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸ ἀνατρέψῃ, διότι νομίζει, ὅτι θέτων τοιαύτην διάταξιν θὰ ἐξαφανίσῃ τὴν φυγοδικίαν; Τελειώνων, κύριοι Βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶπον τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις ἀποκλειστικῶς ἐξ ἐνδιαφέροντος καθαρῶς ἐπιστημονικοῦ καὶ ἵνα ἐπαναλάβω μίαν φορὰν ἀκόμη, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μολονότι ἰσχυρίζεται καὶ φημίζεται ὡς μέγας ἐπιστήμων, δι’ ἀπειραρίθμων αὐτοῦ νομοσχεδίων πάσας τὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου καὶ πάσας τὰς βάσεις τῆς ἐπιστήμης τὰς ἐστραγγάλισε, τὰς ἀνέτρεψε, τὰς ἐκοσκίνισε, τὰς ἀπεσκυβάλισε κατὰ τρόπον, ὅστις δὲν θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον οὔτε εἰς τὸν ἔσχατον ἐμπειρικόν.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πετρέα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται.

§297Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ζητεῖται ἡ πρόταξις τοῦ νομοσχεδίου περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν.

§298Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀντίρρησιν.

§299Σ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν καὶ θὰ παρακαλέσω πολὺ νὰ συζητηθῇ σχετικῶς. Εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 68 πρότασις νόμου, ἥτις ὑπεβλήθη ὑπὸ τῶν ἐξ Ἑπτανήσου Βουλευτῶν, καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ὡς τροπολογία εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§300Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς τροπολογία, μάλιστα.

§301Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ πρόταξις αὕτη ἀντίκειται πρός τι τὸ ὁποῖον πολλάκις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν ἐτονίσθη ἀπό τε τοῦ μέρους τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τοῦ μέρους τῶν μονάδων, αἵτινες ἀντιπολιτεύονται τὴν Κυβέρνησιν, ἀντίκειται λέγω, εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπομεν, νὰ παύσῃ τέλος πάντων ὁ ἀλλοπροσαλλισμὸς ἐν τῇ νομοθεσίᾳ, νὰ παύσῃ τὸ φάσκειν καὶ ἀντιφάσκειν, τὸ θέτειν καὶ ἀναιρεῖν τοὺς νόμους. Νόμοι δὲ τοιοῦτοι, νόμοι περὶ παραγραφῆς ἀστικῶν δικαιοπραξιῶν δημιουργοῦσι κοινωνικὴν κατάστασιν, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι συμφέρον εἰς τὴν κοινωνίαν ἡ κατάστασις αὕτη ἡ οἰκονομικὴ νὰ εὑρίσκηται ἐν διαρκεῖ ἀμφιβολίᾳ, ἐὰν νόμος τις θὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ τοσοῦτον ἢ τοσοῦτον χρόνον· δὲν νομίζω, ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὸ κοινωνικὸν συμφέρον ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐκείνη, ἥτις θέτει καὶ ἀναιρεῖ τοιούτους νόμους. Τὸ δὲ ἀποτέλεσμα τοῦ νόμου τούτου θὰ εἶναι τὸ ἑξῆς· μετὰ ἓν ἔτος θὰ ἐπιζητηθῇ καὶ αὖθις ἡ διευκόλυνσις, τὸ ἄλλο ἔτος θὰ ζητηθῇ καὶ αὖθις ἡ τρίτη διευκόλυνσις.

§302ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§303Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαιότατα· εἶναι δυνατὸν νὰ προείπητε καὶ καθορίσητε σεῖς τὰ δικαιώματα τῆς μελλούσης νομοθετικῆς ἐξουσίας;

§304Ν. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὅλος ὁ κόσμος τὸ θέλει.

§305Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ πιστεύω, ὅτι τὸ ζητεῖ ὅλος ὁ κόσμος, ἀλλὰ πιστεύω ἐξ ἀντιθέτου, ὅτι πάντες οἱ ἐξετάζοντες τὰ ζητήματα ταῦτα καὶ ἀπὸ πάσης ἄλλης καὶ δὴ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως εἶναι τεταγμένοι ὑπὲρ βραχυτέρας παραγραφῆς. Τέλος πάντων κατωρθώθη καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ γίνῃ τοῦτο, νὰ τεθῶσι παραγραφαὶ βραχύτεραι· Θ’ ἀνατρέψωμεν ἤδη τὸ ἀπόκτημα τοῦτο διὰ τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν νομοθεσίαν ἡμῶν; Τὸ ἀνατρέπομεν δὲ ἀναμφισβητήτως, Κύριοι. Βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι τοιοῦτος νόμος θὰ προσέκρουεν ἀποτόμως εἴς τινα συμφέροντα καὶ θὰ συνεπήγετο καὶ ἄτοπά τινα, ἀλλὰ θὰ καταλήξῃ ἐφαρμοζόμενος ἐπί τινα χρόνον νὰ παγιώσῃ τὴν κατάστασιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν πάντες πρέπει νὰ ἐπιθυμῶμεν, ἐνῷ ἂν ἀρχίσωμεν ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος νὰ ἀναστέλλωμεν τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ, θὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ κωμικὸν ἀποτέλεσμα νὰ νομίζωμεν, ὅτι εἰσήλθομεν εἰς τὴν ὁδὸν τῆς νεωτέρας καὶ ἀσφαλεστέρας νομικῆς καὶ κοινωνικῆς ἀντιλήψεως, ἐνῷ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ μᾶς βασανίζῃ ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὅστις ἴσχυσε πρὸ ἑκατονταετηρίδων καὶ χιλιετηρίδων, ὁ νόμος ὅστις εἶχεν ὑπ’ ὄψει ἐντελῶς ἄλλας κοινωνικὰς καταστάσεις ἀπὸ πάσης ἀπόψεως.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετμεζᾶς.

§307Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἔλαβον, Κύριοι, τὸν λόγον, διότι συμμερίζομαι πληρέστατα τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λακωνίας συναδέλφου. Νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι τοιοῦτοι νόμοι δὲν δύνανται νὰ μεταβάλλωνται κατὰ τὸ σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον μετεβάλλοντο κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐμπνέωσιν εἰς τὸν κόσμον τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἶναι ἀμετάβλητοι, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουσι ῥιζικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐπιβάλλωσι τὴν μεταβολήν των. Τοιοῦτοι ὅμως λόγοι δὲν ὑπάρχουσι ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὁ δὲ ἰσχυρισμός, ὅτι ὁ νόμος περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν ἐψηφίσθη κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς ἐπαναστάσεως, καταλαμβάνει ὅλους τοὺς νόμους, τοὺς ψηφισθέντας κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς ἐπαναστάσεως, ὄχι βεβαίως κατὰ τὸν συνήθη τρόπον τῆς ψηφίσεως τῶν νόμων, καὶ περὶ τῶν ὁποίων οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως καταργηθῶσιν ὑπὸ τῆς παρούσης Βουλῆς. Ἂν λοιπὸν λαμβάνωμεν ἤδη μέριμναν εἰδικὴν περὶ τοῦ νόμου τῶν βραχυπροθέσμων παραγραφῶν, τοῦτο οὐδὲν ἕτερον σημαίνει ἢ ὅτι δίδομεν, δυστυχῶς μεγαλητέραν τοῦ δέοντος σημασίαν εἰς παράπονα ὀλίγων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ βλάπτωνται ἐκ τοῦ νόμου, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλλωνται διὰ τοῦ θορύβου, τὸν ὁποῖον ἐγείρουσιν.

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία κατατεθειμένη ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν κ. κ. Σκιαρέση, Καβαλλιεράτου, Κατηφόρη, Μουσούρη, Ζαβιτσάνου, Βινιεράτου, καὶ Κλάδη. (ἀναγινώσκει). «Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ͵ΓΥΛΓʹ τῆς 27 Νοεμβρίου 1909 περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν, ὡς τροποποιοῦνται διὰ τοῦ παρόντος νόμου, ἐπεκτείνονται καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ». (Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία ὡς καὶ τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τῆς προτάσεως νόμου).

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις δέκα βουλευτῶν διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 71 πρότασις νόμου περὶ δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρόταξιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§310Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὅπως εἶναι τροπολογημένη.

§311Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀντὶ τῆς προτάσεως ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ῥακτιβάν. Ταύτην τὴν τροπολογίαν ὑποτροπολογουμένην ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ταύτην δέχομαι.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ῥακτιβὰν ἔχει ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει) «προτείνω νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον οὕτω»: «Ὁ χρόνος τῆς ἐν ἄρθρῳ 9 τοῦ νόμου ͵ΓΥΛΓʹ τοῦ ἔτους 1909 διετοῦς παραγραφῆς διὰ τὰς πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου γεννηθείσας ἀξιώσεις τῆς κατηγορίας τῶν ἐδαφίων 1–17 τοῦ 1ου ἄρθρου τοῦ ἰδίου νόμου παρατείνεται ἐπὶ ἓν προσέτι ἔτος ἀρχόμενον ἀπὸ τῆς συμπληρώσεως τῶν δύο ἐτῶν τῆς παραγραφῆς, καὶ ὑπὸ τὰς ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ 9 λοιπὰς προϋποθέσεις». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην ἀντὶ τοῦ ἄρθρου μόνου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§313Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, θὰ παρακαλέσω νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὴν Δευτέραν θέλομεν εἰσηγηθῆ τὴν πρότασιν, ὅπως, μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως, μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ἀλλ’ εἰσέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ μετὰ 2 ἢ 2½ ὥρας, νὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ κοινοτικοῦ νομοσχεδίου. Ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 30 μ. μ.).