1911.10.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 141.

Τῆς 12ης Ὀκτωβρίου 1911.

(Τετάρτη)

Προεδρία κ. Ἰωάννου Δ. Τσιριμώκου

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5 καὶ 10′ μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 131 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν· 1) Ὁ ἰατρὸς Β. Παπαβασιλείου τραυματισθεὶς σοβαρῶς κατὰ τὸ 1885 αἰτεῖται ἀπονομὴν συντάξεως· 2) Κάτοικοι Παξῶν διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἄτακτον προσέγγισιν τῶν ἀτμοπλοίων τῆς Κυκλαδικῆς Ἑταιρείας· 3) Κάτοικοι τοῦ χωρίου «Κῆπος» τῆς Καρυστίας ζητοῦσιν ἐκκαθάρισιν τῶν ὀφειλομένων ἐξ ὑπολοίπου παραχωρητηρίων τῶν ἐθνικῶν γαιῶν· 4) Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Λουκᾶ αἰτοῦνται, ὅπως τοῖς παραχωρηθῶσι τὰ πέριξ κτήματα, ἅπερ κατέχουσιν ἀπὸ 300 ἐτῶν καὶ ἐφ’ ὧν ἐγείρει ἀξιώσεις ἡ Μονὴ τῶν Βαργῶν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται εἰς πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ τηρουμένων μητρῴων). Ἀναβάλλεται εἶτα ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων· «Περὶ ὀργανώσεως τῶν συνεργείων τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ περὶ τοῦ σώματος τῶν τεχνιτῶν». «Περὶ συστάσεως τμήματος ἐμπορικῆς ναυτιλίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΚϚʹ περὶ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου»· «Περὶ ναυτικῆς Στρατολογίας»· «Περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων εἰς τὸν νόμον ͵ΓΨΚʹ (3720) περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πιστώσεως πρὸς συνδρομὴν τοῦ Κράτους εἰς δημοσυντήρητά τινα Γυμνάσια καὶ εἰς φιλανθρωπικὰ καὶ ἄλλα ἱδρύματα». «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΨΟʹ περὶ βοσκῆς ζῴων»· «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΙΗʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3218) περὶ ἀγροφυλακῆς».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικηγόρων.

§3Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐδήλωσα καὶ χθές, ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν εἰς δευτέραν συζήτησιν θὰ ἀναβληθῇ, ἵνα γίνῃ ἡ τρίτη, τότε δέ, ὅταν θὰ ὑποβληθῶσι καὶ τὰ πορίσματα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ καταλήξῃ καὶ ὁ δικηγορικὸς σύλλογος. Ἡ συζήτησις ὅμως εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν παρακαλῶ νὰ γίνῃ.

§4Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχομεν ἀντιρήσεις ἐπὶ τῆς συζητήσεως ἐν γένει. Δὲν εἴμεθα παρεσκευασμένοι, διότι χθὲς ἀκόμη εἴχομεν αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, ὅτι θὰ συνεζητεῖτο κατ’ ἀνοχὴν εἰς πρώτην συζήτησιν καὶ θὰ ἀνεβάλλετο ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις. Εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπιφέρει μεγάλας τροποποιήσεις· δὲν τὸ ἔχομεν μελετήσει, συμφέρον δὲ εἶναι νὰ γίνῃ συζήτησις εὐρυτάτη καὶ μεμελετημένη.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε πρότασιν ἀναβολῆς;

§6Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ συμμορφωθῶμεν πρὸς τὸν Κανονισμόν. Ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν;

§8Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, παρακαλῶ, τὸν λόγον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ὁρίστε.

§10Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐὰν πρόκειται, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἐπιζητηθῇ ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλει ἡ Κυβέρνησις ἄνευ τῆς συμμετοχῆς ἡμῶν, ἀλλ’ ἐκβιαζομένων εἰς τὴν συζήτησιν, τότε βεβαίως δύναται νὰ ὀχυρωθῇ ἡ Κυβέρνησις πρὸ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦσι παρουσίαν δέκα ἀντιπολιτευομένων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ ἀναβολὴ ἑνὸς νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ τονίσω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ἡ ἐπίσπευσις τῆς συζητήσεως τοιούτων νομοσχεδίων ἀντίκειται πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐκλήθημεν νὰ ἀναθεωρήσωμεν καὶ τὸ ὁποῖον ἀνεθεωρήσαμεν μὲ βλέψεις ἐλευθέρας συζητήσεως, μὲ βλέψεις σοβαρότητος συζητήσεως, μὲ βλέψεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσωσιν ἀρτιότητα τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα καλούμεθα νὰ νομοθετήσωμεν. Ὅτε ὅμως ἔχομεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διαβεβαιοῦντα ἡμᾶς χθὲς ὅτι δὲν θέλει προβῆ εἰς συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου...

§11Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην.

§12Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Εἴπετε ὅτι δὲν θὰ προβῆτε εἰς συζήτησιν. Δὲν πρόκειται περὶ σειρᾶς τῆς συζητήσεως, δὲν θὰ προβῆτε εἰς συζήτησιν πρὶν ἢ ἀκούσητε τὰς κρίσεις τοῦ δικηγορικοῦ σώματος.

§13Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐπαναλαμβάνω.

§14Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Γνωρίζετε δὲ ὅτι τὸ δικηγορικὸν σῶμα ἔχει συνέλθει ἤδη καὶ ἀνταλλάσσει σκέψεις. Ὅτε λοιπὸν ἠκούσαμεν χθὲς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης διαβεβαιοῦντος ἡμᾶς ὅτι θὰ ἀκούσῃ τὰς γνώμας ταύτας, νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν συμμορφοῦται πρὸς τὰς διαβεβαιώσεις του ἐπιδιώκων τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Γνωρίζετε, Κύριοι, κατὰ ποῖον τρόπον γίνεται ἡ τρίτη συζήτησις τῶν νομοσχεδίων. Ἐὰν ἐπρόκειτο ἐν μιᾷ καὶ μόνῃ συζητήσει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀντιρρήσεις ὅλαι καὶ ὅλαι αἱ ἀπόψεις τῶν ζητημάτων, τότε ἐν τῷ Συντάγματι δὲν θὰ καθιεροῦντο αἱ πολλαπλαῖ συζητήσεις. Θέλετε νὰ ψηφίζητε νομοσχέδια τηροῦντες τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος; Τότε ὀφείλετε νὰ ἀκολουθήσητε τὰς διατάξεις αὐτοῦ. Ἄλλως, ἐὰν θέλητε νὰ ψηφίζητε νομοσχέδια διὰ μιᾶς συζητήσεως, στηριζόμενοι εἰς τὴν πλειονοψηφίαν σας, πράξατέ το.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ καταστήσω γνωστὸν ὅτι ὅσα εἴπετε δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν Κανονισμόν.

§16Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἦτο σύμφωνος πρὸς τὸ Σύνταγμα, καὶ ἑπομένως ἤμην ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§17Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§19ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ διεκινδύνευον μίαν γνώμην, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἀρεστὴ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν πλειονοψηφίαν, ἀλλὰ τοῦτο μοί εἶναι ἀδιάφορον, καθόσον τὸ καθῆκόν μου εἶναι κατὰ τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἔχω, νὰ ἐφορεύω ἐνταῦθα ἐπὶ τὴν τήρησιν τοῦ πολιτεύματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί κατ’ ἄλλον τρόπον ψηφίζονται τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβληθέντα πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου Συντάγματος καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον τὰ μετὰ ταῦτα. Ἐπῆλθε τὸ νέον Σύνταγμα καὶ ἔθηκεν ὑπὸ τὸ κράτος αὐτοῦ ἅπασαν τὴν παρ’ ἡμῖν ἔννομον τάξιν, καὶ τὸν Κανονισμὸν δηλαδὴ τῆς Βουλῆς καὶ τὸν τρόπον, κατ’ ἀκολουθίαν, κατὰ τὸν ὁποῖον ψηφίζονται τὰ νομοσχέδια. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί δὲν πρέπει, σήμερον τοὐλάχιστον, νὰ καταργήσωμεν καὶ ὑπάρχον τι ψήφισμα ἀντίθετον καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ὁδὸν τὴν συνταγματικήν. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο προσωρινῶς ἐτέθη καὶ δὲν δύναται πλέον νὰ ἔχῃ ἰσχὺν ἐπ’ ἄπειρον, ὑπαρχούσης τῆς νέας ἀντιλήψεως παρ’ ἡμῖν, τῆς ἀφορώσης τὸ σπουδαιότατον τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ πράξῃ καὶ τὸ Κράτος ὁλόκληρον, ἀλλὰ καὶ τὸ Κοινοβούλιον ἰδιαιτέρως, νὰ καθιστᾷ τοὺς νόμους. Εἴπομεν ἤδη ῥητῶς ὅτι δὲν καθιστῶνται προσηκόντως οἱ νόμοι, ὅταν τὰ νομοσχέδια συζητῶνται μετὰ πάσης ταχύτητος ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. Ἀλλὰ καὶ ἡ καλὴ πίστις ἀκόμη — οὐδέποτε ἐφοβήθην τὴν σκέψιν μου καὶ πάντοτε ἐνόμισα καὶ νομίζω ὅτι πᾶς καλῆς πίστεως ἄνθρωπος δὲν πρέπει νὰ φοβῆται τὴν σκέψιν του — καὶ ἡ καλὴ πίστις ἀφ’ ἑτέρου ἐπιβάλλει πράγματι εἰς ἡμᾶς νὰ ὁμολογήσωμεν τὸν κύριον λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπιζητοῦμεν νὰ ἀναβληθῇ σήμερον τὸ νομοσχέδιον. Ἀναμφίβολον εἶναι ὅτι δὲν ἐμελετήσαμεν ἀκόμη ὅσον ἔπρεπε τοιαύτης καὶ τοσαύτης σημασίας νομοσχέδιον. Θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ τὸ μελετήσωμεν, τὸ ὁμολογῶ· ἐν τούτοις ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι εἴμεθα ἀκόμη ἐλλιπεῖς εἰς τὴν μελέτην μας. Συμφέρει εἰς τὴν πλειονοψηφίαν νὰ ἐπωφεληθῇ ἐκ τούτου καὶ νὰ καταστήσῃ νόμον, ὅστις πιθανῶς θὰ περιέχῃ ἐλλείψεις, νόμον δὲ τοσαύτης σημασίας; Παρακαλοῦμεν λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως νὰ στέρξῃ εἰς τὴν ἀναβολήν.

§20Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤρχισε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι παρὰ τὸν Κανονισμόν.

§22Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ πνεύματος τῆς τηρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, καί, ἂν εἴχετε ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀκούσητε, θὰ ἐπείθεσθε ὅτι εἶμαι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω ὅτι χθὲς εὐηρεστήθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ δηλώσῃ ὅτι σήμερον αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θὰ εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων καθ’ ἣν σειρὰν εἶχον χθὲς καὶ ἀνεβλήθησαν· σήμερον ἀνεβλήθησαν σπουδαιότατα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπησχόλουν ἐπ’ ἀρκετὸν τὴν Βουλήν. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ νὰ γίνεται τοῦτο, νὰ ἀναβάλλονται νομοσχέδια, περὶ ὧν ὑπάρχει προγενεστέρα δήλωσις ὅτι θὰ συζητηθῶσι, θὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς· ὅτι οἱ Βουλευταὶ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ κομίζωσι μεθ’ ἑαυτῶν ὁλόκληρον τὸν φάκελον, ὁ ὁποῖος θέλει σχηματισθῆ μὲ ὅλα τὰ νομοσχέδια καὶ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ εἶναι παρεσκευασμένοι, ὅπως ὁμιλήσωσιν ἐπὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων, ἡ Ἡμερησία Διάταξις δὲ εἶναι πλουσιωτάτη. Νομίζω ἑπομένως ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν ἐπιτυγχάνεται ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον προϋποθέτει βεβαίως ὁ Κανονισμὸς καὶ τὸ Σύνταγμα.

§23Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ τὸ Κοινοβούλιον.

§24Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαίως. Δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι καὶ σήμερον ἀνέβαλε νομοσχέδιά τινα, τὰ ὁποῖα ἀνέβαλε καὶ χθές, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον πρέπει νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ παραχωρήσῃ καὶ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅτε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι κεκλημένοι, ὅπως συζητήσωσι, δὲν εἶναι παρεσκευασμένοι. Κατὰ τί τάχα θὰ συντομευθῇ ὁ χρόνος; Μήπως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσωσιν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, δὲν θὰ εἶναι διατεθειμένοι νὰ ὁμιλήσωσιν εἰς τὴν πρώτην;

§25ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ὁμιλήσωσιν εἰς τὴν τρίτην.

§26Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι γίνονται τρεῖς συζητήσεις.

§27ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιζητεῖται ἐκ μέρους τινῶν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον, κατὰ τὴν καθιερωμένην φράσιν, παρὰ νὰ ὑπεισέλθωσιν εἰς τὰ καθήκοντα καὶ δικαιώματα τὰ τύποις μὲν κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἀνήκοντα εἰς μόνον τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, πράγματι δὲ κατὰ τὰ κεκανονισμένα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κοινοβουλευτικῶν συνθηκῶν εἰς τοῦτο καὶ τὴν Κυβέρνησιν, δηλαδὴ εἰς τὴν ῥύθμισιν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Νομίζω δὲ ὅτι ἡ κατηγορία ἡ ἐκ μέρους αὐτῶν διατυπωθεῖσα, ὅτι θέλομεν νὰ ὑφαρπάσωμεν τὴν ψήφισιν νομοσχεδίων, δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη, ὅταν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅλος ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον διεξήχθησαν αἱ συζητήσεις κατὰ τὸ μέχρι τοῦδε στάδιον τῶν ἐργασιῶν τῆς διπλῆς Βουλῆς.

§28Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πλὴν ἐπὶ τῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων.

§29ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὰ δικαστικὰ νομοσχέδια ἐξωνυχίσθησαν περισσότερον καὶ ἀπησχόλησαν τὴν Βουλὴν πολὺ πλειότερον χρόνον παρὰ ὅλα τὰ ἄλλα. Σήμερον προβάλλεται ὅτι δὲν ἔχομεν μελετήσει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπέθετον ἴσως οἱ ἀκούοντες καὶ μὴ παρακολουθοῦντες τὰς ἐργασίας μας, ὅτι ὑπεβλήθη πρὸ 3–4 ἡμερῶν. Ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ 7 μηνῶν. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἔχωμεν μελετήσει. Μολαταῦτα ἡ ἀντίρρησις θὰ εἶχεν ἀξίαν, ἐὰν ἐζητοῦμεν νὰ ψηφισθῇ τελειωτικῶς τὸ νομοσχέδιον χωρὶς οἱ θέλοντες ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων νὰ λάβωσι τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ νὰ δυνηθῶσι νὰ ὁμιλήσωσι. Δὲν ἐπιζητεῖται ἐν τούτοις τοιοῦτόν τι. Ἀνεβλήθησαν ἐκ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως δύο ἐκ τῶν νομοσχεδίων τῶν ἀφορώντων τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς ἀπουσιάζοντα σήμερον δι’ ἄλλην ἐργασίαν ἐπείγουσαν. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ζητοῦμεν νὰ ψηφισθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν μὲ τὴν δήλωσιν ὅτι θὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ψήφισις αὐτοῦ εἰς τρίτην, παρὰ μόνον ἀφοῦ ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Ἀθηνῶν ὑποβάλῃ τὰς παραστάσεις καὶ τὰς εὐχάς, τὰς ὁποίας ἔχει. Δὲν νομίζετε ὅτι μὲ τοιαύτην διαρρύθμισιν τοῦ ζητήματος οὔτε ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ ἐκβιάσωμεν πέρα τοῦ ὅ,τι ἀνήκει εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὴν ἀναβολήν, δὲν φαίνονται ἐκβιάζοντες τὴν πλειονοψηφίαν εἰς τὸ νὰ ῥυθμίσωσιν αὐτοὶ τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως;

§30Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι. Ἐπιεικῶς ζητοῦμεν 24 ὡρῶν προθεσμίαν, διότι εἶναι τοιοῦτον τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ τουλάχιστον αὐτὸ ζητῶ, 24 ὥρας.

§31ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ οὕτω, πολὺ καλά· δεχόμεθα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, ὅπως ἀναβληθῇ διὰ αὔριον ἡ συζήτησις, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 490 ἐδ. αʹ, § 1, καὶ 530 ἐδ. αʹ § 1 καὶ 2 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ζητεῖ τις τὸν λόγον; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται): Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται): Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὁ κ. Κλάδης ἔχει τὸν λόγον.

§33Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, εἰ δυνατόν, νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ὅριον τοῦ ἀνεκκλήτου εἰς χιλίας δραχμάς, διότι λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι πολὺ μικραὶ αἱ περιουσίαι ἐν Ἑλλάδι πρέπει νὰ μὴ κλείσωμεν τὴν θύραν τοῦ Ἐφετείου εἰς τοιαύτας ὑποθέσεις.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλος τις ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§35Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ἑπόμενον «περὶ δικαστικοῦ ἐνσήμου» παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, διότι θὰ γίνωσι μεταρρυθμίσεις.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικαστικοῦ ἐνσήμου». Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑλοτομίας ἢ συλλογῆς καὶ φορολογίας τῶν καυσοξύλων».

§37Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§38ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν εἶναι. Ἂς ἀκουσθῶσι σήμερον αἱ ἀντιρρήσεις. Κατ’ αὐτὸ τὸ σύστημα ὅλα θὰ ἀναβληθῶσιν! (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–7 τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ θήρας».

§39ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂς γίνῃ αὐτὸ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶναι ἡ συζήτησις μόνον.

§41Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Ἐνδιαφερόμεθα ὅλοι.

§42ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν καὶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπήν.

§45Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Θὰ παρακαλέσωμεν δὲ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διορίσῃ εἰδικούς.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ μοὶ δηλώσωσιν οἱ κύριοι τῶν συναδέλφων, οἱ ἐπιθυμοῦντες.

§47Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ εἶχον τὸ ἑξῆς. Ὀρθὸν θὰ ἦτο ἡ παραπομπὴ εἰς ἐπιτροπὴν νὰ ἐγίνετο μετὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν νομοσχεδίων ἐν γένει, διότι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν νομοσχεδίων θὰ ἐφαίνοντο ποῖοι εἶναι οἱ ἁρμόδιοι Βουλευταί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσωσι τὴν ἐπιτροπήν, διὰ νὰ συζητήσωσι τὸ νομοσχέδιον. Τοῦτο τὸ λέγω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι βεβαίως ἀσήμαντον, ἀλλὰ γενικῶς, ὡς γενικὸν κανόνα.

§48ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἀναγκάζω ἐγὼ τοὺς κυρίους νὰ ὁμιλήσωσι; Δὲν ἐζήτησε κανεὶς τὸν λόγον.

§49Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἔχομεν νομοσχέδιον. Τί θὰ συζητήσωμεν;

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν, κύριε Βουλευτά.

§51Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ναί· ἀλλ’ ἐγὼ τοῦτο λέγω, ὅτι διὰ τυπικῆς συζητήσεως κατ’ ἀρχήν, συζητήσεως χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐκπληροῦται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Συντάγματος.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλῶς γνωρίζετε ὅτι κατὰ τὸ Σύνταγμα παραπέμπονται εἰς ἐπιτροπήν πρὸ τῆς συζητήσεως ἢ καὶ μετὰ τὴν συζήτησιν κατ’ ἀρχήν. Συμμορφούμενοι πρὸς τὸ Σύνταγμα συνεζητήσαμεν τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ παρεπέμψαμεν εἰς ἐπιτροπήν. Αʹ Συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς μηνιαίας περιθάλψεως εἰς τὸν τέως ἐπίσκοπον Λαρίσης Ἀμβρόσιον». Ἂς μείνῃ εἰς τὸ τέλος, διότι πρόκειται περὶ ψηφοφορίας.

§53Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ὑπηρεσιακά.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτιμᾶται τὸ ὑπ’ ἀριθ. 32.

§55Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 32. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προπληρωμῆς ἐξόδων διατροφῆς καταδίκων καὶ ὑποδίκων». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§57Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου μοὶ δίδεται ἀφορμή, κύριοι Βουλευταί, νὰ παρατηρήσω ὅτι τὰ τῆς λογιστικῆς καὶ ταμιακῆς ὑπηρεσίας, ὡς εἶπον καὶ χθές, ἐνεργοῦνται τόσον πλημμελῶς, ὥστε ἕκαστος Ὑπουργός, ὁσάκις θέλει νὰ βελτιώσῃ μίαν ὑπηρεσίαν, νὰ ζητῇ ἐξαιρετικὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἀντίκειται εἰς τὰς ἐν γένει διατάξεις τοῦ λογιστικοῦ νόμου. Ἐννοεῖται ὅτι οὕτω πως γεννᾶται λαβύρινθος, διότι αἱ ἐξαιρέσεις εἶναι πολὺ περισσότεραι ἀπὸ τὸν κανόνα, ἐὰν δὲ ἤθελεν ἀναζητήσει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν νομοθεσίαν ὅλας τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσι τὰς ἐξαιρέσεις τῆς γενικῆς διατάξεως περὶ ἐκδόσεως ἐνταλμάτων καὶ περὶ ἀποδόσεως λογαριασμῶν, θὰ εὑρίσκωνται εἰς ἀμηχανίαν. Ἀκριβῶς τοῦτο χαρακτηρίζει τὴν ὑπηρεσίαν πολύπλοκον καὶ ὑπαλλήλους τινὰς εἰδικούς, καθόσον οἱ μὴ ἔχοντες πεῖραν δὲν δύνανται νὰ γνωρίζωσιν αὐτά. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐνδιαφέρεται μόνον ὑπὲρ τοῦ κλάδου του, καὶ θέλων νὰ θεραπεύσῃ ἓν ἐλάττωμα ὀρθῶς ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, ἡ προκαταβολὴ τῶν ἐξόδων διὰ καταδίκους. Λέγει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι οἱ ἐργολάβοι δύνανται νὰ ἐκβιάζωσι τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κάμνῃ παραχωρήσεις εἰς αὐτοὺς ὑπερβολικάς. Τὸ αὐτὸ ὅμως συμβαίνει καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις. Δικαιοῦμαι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, νομίζω, νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεριμνήσῃ, ἵνα ἐκτελεσθῇ ἡ ἐπανειλημμένως δοθεῖσα ὑπόσχεσις ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον ἄλλου λογιστικοῦ νόμου καὶ νὰ παύσῃ νὰ διέπηται ἡ λογιστικὴ καὶ ταμιακὴ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους ἀπὸ νόμους, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν πρὸ 50 καὶ πλέον ἐτῶν.

§58Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, θὰ ὑποβάλω τὴν σύστασίν μου εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἁρμόδιος εἶναι ὁ Ὑπουργός. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «ἀπόρων» καὶ νὰ ἀντικατασταθῇ αὕτη διὰ τῆς λέξεως «αἰτούντων». Ἐγὼ ἐγνώριζον ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μου ἐν Καλάμαις, ὅτι πολλάκις οἱ ὑπόδικοι καὶ οἱ κατάδικοι ἔμειναν ἄνευ τροφῆς ἐπὶ 15 ἡμέρας.

§59Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ καταργηθῶσιν οἱ δήμαρχοι.

§60Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ αἰτία τῶν δημάρχων, ἀλλ’ ἡ αἰτία εἶναι ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς πρέπει νὰ ζητήσῃ βεβαίωσιν ἂν εἶναι ὁ κατάδικος ἄπορος. Ἐὰν εἶναι εὔπορος, δὲν θὰ καταδεχθῇ ποτε νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν.

§61Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καταδέχονται οἱ ἐπιστάται.

§62Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ἐγὼ θὰ ὑποβάλω τὴν σύστασιν, ὅπως ἀντικατασταθῇ ἡ λέξις «ἀπόρων» διὰ τῆς λέξεως «αἰτούντων» πρὸς διευκόλυνσιν, διὰ νὰ μὴ μένωσιν οἱ ἄνθρωποι νήστεις καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπαιτῶσι μέσα εἰς τὰς φυλακάς, διὰ νὰ συντηρηθῶσιν.

§63ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ ἔκφρασις αὐτὴ εἶναι περιττή.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῆς ἐμμίσθων παρέδρων εἰς θέσιν πρωτοδίκου». (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον).

§65Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 5ον τοῦ παγίου νόμου «διορισμὸς ἐμμίσθου παρέδρου ὡς πρωτοδίκου δὲν δύναται νὰ γίνῃ πρὶν ἢ παρέλθῃ ἔτος ἀπὸ πειθαρχικῆς τινος τιμωρίας αὐτοῦ». Δὲν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἰσχύσῃ τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Διὰ νὰ προαχθῇ τις, πρέπει νὰ παρέλθῃ κατὰ μὲν τὸν πάγιον νόμον, τὸν πρώην νόμον, πρέπει νὰ παρέλθῃ τριετία, κατὰ τὴν διόρθωσιν δέ, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, πρέπει νὰ παρέλθῃ διετία. Ἐάν τις ἔχῃ τιμωρηθῆ πειθαρχικῶς πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους καὶ πρόκειται μετὰ 15 ἡμέρας ἀπὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου νὰ γίνωσι προαγωγαὶ ἐμμίσθων παρέδρων, αὐτὸς κωλύεται κατὰ τὸ νομοσχέδιον. Διότι ὑποθέτω, ὅτι εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸν νόμον τὸν πάγιον τὸ νομοσχέδιον, διότι, ἀφοῦ κατ’ αὐτὸν καὶ ἐὰν πρὸ ἔτους ἔχῃ τιμωρηθῆ, παρελθούσης τῆς διετίας δύναται νὰ προαχθῇ, διατί νὰ μὴ δύναται νὰ προαχθῇ καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον;

§66Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου, τὴν ὁποίαν ἀνεφέρατε τοῦ παγίου νόμου, ἐπεκαλέσθην χθὲς διὰ τοῦτον τὸν λόγον, διὰ νὰ δείξω, ὅτι εἰς τὴν κρατοῦσαν νομοθετικὴν ἀντίληψιν ζῇ καὶ ὑφίσταται ἡ διάκρισις μεταξὺ τοῦ πειθαρχικῶς τιμωρηθέντος καὶ τοῦ μὴ πειθαρχικῶς τιμωρηθέντος. Ἡ νομοθετικὴ ἀντίληψις καθιέρωσε διάκρισιν τοιαύτην καὶ ἔδωκε προνόμια εἰς τὸν μὴ τιμωρηθέντα.

§67Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν διατετυπωμένην εἰς τὸν νόμον τὸ κώλυμα τὸ ἐκ πειθαρχικῆς τιμωρίας ἐξαφανίζεται μετὰ τὴν πάροδον ἑνὸς ἔτους, διὰ τοῦτο δ’ ἐπιτρέπεται καὶ ἡ προαγωγή. Ἐὰν λοιπὸν ἔχητε ἕνα ἔμμισθον πάρεδρον μὴ συμπληρώσαντα διετίαν εἰς τὴν θέσιν, ἐν τούτοις τιμωρηθέντα πρὸ χρόνου μακροτέρου τοῦ ἔτους πειθαρχικῶς ....

§68Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀνώμαλον κεῖται ἐν τούτῳ, ὅτι διὰ τῆς τροποποιήσεως, τὴν ὁποίαν προτείνετε, ζητεῖτε ἐξίσωσιν τῶν τιμωρηθέντων πρὸς τοὺς μὴ τιμωρηθέντας.

§69Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι· δὲν ζητῶ τοιοῦτόν τι.

§70Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἓν προνόμιον, τὸ ὁποῖον δίδει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἰς τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς ἐπειγούσας ἀνάγκας.

§71Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἴμεθα εἰς ὅλα σύμφωνοι· ἰδοὺ εἰς τί δὲν εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐὰν μεταβληθῇ ἡ διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον: Διορισμὸς ἐμμίσθου παρέδρου ὡς πρωτοδίκου δὲν δύναται νὰ γίνῃ πρὶν παρέλθῃ ἔτος ἀπὸ τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας. Ἐὰν ὅμως παρέλθῃ ὁλόκληρον ἔτος ἀπὸ τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας, δύναται νὰ προαχθῇ, ἀφοῦ αὐτὸς εἶναι ὁ κανών.

§72Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι θὰ δεχθῇ τροποποιήσεις κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§73Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ χθὲς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως μερικὰς σκέψεις κατὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἀπὸ ἀπόψεως νομοθετικῆς πολιτικῆς, καὶ εἶπον ὅτι εἶναι ἄδικον ἡ πειθαρχικὴ τιμωρία νὰ χρησιμοποιῆται ὡς λόγος προσωρινῆς ἀνικανότητος τοῦ ὑπαλλήλου πρὸς προαγωγήν, τόσον μᾶλλον, καθ’ ὅσον ὑπάρχουσι καὶ πειθαρχικαὶ τιμωρίαι ἐπιβαλλόμεναι μετ’ ἀπαλλαγὴν ἀπὸ μέρους τοῦ ἁρμοδίου συμβουλίου κατὰ τὸ ἄρθρον 307, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ. Βεβαίως ἐν τῇ ἀντιλήψει τῆς πειθαρχίας, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀντιλήψει ὅμως αὐστηροτέρα τοῦ δέοντος καὶ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε προηγουμένως συμμερισθῆ τὸ συμβούλιον. Ἐθεώρησα λοιπόν, ὅτι ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας εἶναι σκληρότατον νὰ καθίσταται προσωρινῶς ἀνίκανος διὰ προαγωγὴν ὁ ἔμμισθος πάρεδρος, ὅπως εἰσηγεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Εἰς ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἀντέταξε λόγους νομοθετικῆς σκοπιμότητος, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι ὑπάρχει ἤδη τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ παγίῳ νόμῳ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Δὲν ἠγνόουν τὴν διάταξιν ταύτην, ἀλλὰ βεβαίως ἡ μομφή, ἣν ἀπέτεινον κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἀπηυθύνετο καὶ κατὰ τοῦ νόμου ἐκείνου. Ὅτε δὲ προσέβαλον τὴν σκοπιμότητα τὴν νομοθετικὴν τοιούτου μέτρου, δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ μοὶ ἀντιταχθῇ ὅτι ὑπάρχει ὁ κείμενος νόμος, ὅστις εἶναι ἐπίσης ἀξιόμεμπτος ἀπὸ τῶν αὐτῶν σκέψεων τῆς νομοθετικῆς σκοπιμότητος. Καὶ οὕτω καὶ μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης οὐδαμῶς ἐκλονίσθην ἐν τῇ ἀντιλήψει, ἣν ἔχω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου ἐκείνου τοῦ νόμου εἶναι ἄδικος. Θὰ ἐπεθύμουν ἐντελῶς νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ φράσις «ἐὰν δὲν ὑπεβλήθησαν εἰς πειθαρχικὴν τιμωρίαν», διότι ὀρθότερον εἶναι νὰ ἀφεθῇ ἡ ἐκτίμησις περὶ τῆς ἱκανότητος καὶ τῶν πειθαρχικῶς τιμωρηθέντων εἰς τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον.

§74Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τουλάχιστον ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τοῦ προβιβασμοῦ.

§75Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν συμφωνῶ μεθ’ ὑμῶν, διότι τοιουτοτρόπως ἐγκρίνετε τὴν νομοθετικὴν ἀντίληψιν τοῦ παγίου νόμου, ἣν ἐγὼ δὲν ἐπιδοκιμάζω οὔτε εὑρίσκω ἀντίστοιχον αὐτῆς εἰς οὐδεμίαν νομοθεσίαν, οὔτε εἰς τὴν Ἰταλικὴν οὔτε εἰς τὴν Γαλλικὴν οὔτε εἰς τὴν Γερμανικήν, θεωρῶ δὲ πρωτότυπον ἀντίληψιν, ἥτις διότι ὑπάρχει εἰς ἕνα νόμον ἰδικόν μας πέρυσι ψηφισθέντα, ὡς τότε ἐψηφίζοντο οἱ νόμοι ἄνευ συζητήσεως, εἶναι περιττὸν νὰ μεταφυτευθῇ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω, ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἡ Βουλὴ ἀπομένει ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν τῆς ὀρθότητος τῶν σκέψεων τῶν ἰδικῶν μου, ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ μὴ προβιβασθῇ ἔμμισθος πάρεδρος εἰς δικαστήν, διότι ἐτιμωρήθη πειθαρχικῶς. Ἡ τιμωρία ἀκριβῶς εἶχε σκοπὸν νὰ τὸν βελτιώσῃ, καὶ τὸ πιθανώτερον μετὰ τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν εἶναι ὅτι ὁ ἔμμισθος πάρεδρος ἐβελτιώθη καὶ κατέστη ἱκανὸς ἵνα προαχθῇ. Ἂς πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς ζητῶν παρὰ τῆς ὑπηρεσίας πληροφορίας, πόσοι ἐκ τῶν ἐμμίσθων παρέδρων εἶναι πειθαρχικῶς τιμωρημένοι, δυνάμει τίνος λόγου καὶ τίνες εἶναι οἱ καλλίτεροι κατὰ τὴν κρίσιν τῶν συναδέλφων των καὶ προϊσταμένων των. Διότι εἶμαι πεπεισμένος, κρίνων ἐκ τῆς ἰδίας ἀντιλήψεως, ἣν ἔχω ἐκ τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, ὅτι οἱ πειθαρχικῶς τιμωρηθέντες πάρεδροι εἶναι οἱ καλλίτεροι καὶ κατὰ τὸ ἦθος καὶ κατὰ τὴν μόρφωσιν καὶ κατὰ τὴν νομικὴν κρίσιν, ἐνῷ ὑπάρχουσιν οἱ μὴ τιμωρηθέντες, ἀλλὰ καὶ μὴ τιμῶντες τὸν δικαστικὸν κλάδον. Ταῦτα εἶναι οὐσιαστικοὶ λόγοι, τοὺς ὁποίους δὲν δύναται νὰ παρακάμψῃ τις μὲ ἐνστάσεις ἀντλουμένας ἐκ τοῦ κειμένου νόμου. Εἴμεθα Βουλὴ καὶ δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τοὺς νόμους. Δὲν εἴμεθα δικαστικοὶ ἢ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν ἐκείνην, τόσῳ μᾶλλον, ὅσῳ ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου, ὡς ἔχει, ἄγει εἰς μείζονα ἄτοπα τοῦ παλαιοῦ νόμου. Ἐὰν ὑποθέσητε, ὅτι εἷς ἔμμισθος πάρεδρος διωρίσθη πρὸ δύο μόνον μηνῶν, ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοῦ νόμου οὐδέποτε θὰ δύναται νὰ προαχθῇ πρὸ τοῦ ἔχοντος συμπληρώσει ἓν ἔτος καὶ δύο μῆνας καὶ τιμωρηθέντος πειθαρχικῶς. Πάντοτε θὰ προάγηται ὁ τιμωρηθεὶς πρῶτος καὶ μετ’ αὐτὸν ὁ νεώτερος. Ἐνῷ σήμερον ὑπὸ τὸ εἰσηγούμενον σύστημα εἶναι ἄριστα δυνατόν, ὁ ἔμμισθος πάρεδρος, ὁ καταταχθεὶς μεταγενεστέρως νὰ προαχθῇ εἰς πρωτοδίκην, παραγνωρίζων τὸν τιμωρηθέντα, ἐνῷ ὑπὸ τὸν παλαιὸν νόμον δὲν θὰ προήγετο πρὸ αὐτοῦ. Ἐπίσης καὶ τὸ παράδειγμα τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λακωνίας εἶναι πειστικόν, ἵνα δείξῃ, ὅτι ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν νόμον τὸν ὀργανικὸν περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων εἰσάγεται εὐχέρεια ἀδικίας, κατ’ ἐμὲ δὲ πολλαπλασιάζονται αἱ ἀδικίαι αἱ γενόμεναι ὑπὸ τὴν διάταξιν τοῦ ὀργανικοῦ νόμου, ἥτις, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι πρωτότυπος ἔμπνευσις τοῦ Ἕλληνος νομοθέτου ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ καταργηθῇ ὁλοσχερῶς καὶ ἐκεῖ, ὄχι νὰ εἰσαχθῇ καὶ ἐνταῦθα.

§76Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔδειξε προθυμίαν νὰ ἐπιφέρῃ μεταβολάς τινας κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, ἐνθαρρύνομαι νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκε πρὸς τοὺς ἀγορεύσαντας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἰδίως εἰς τὰς σοβαρωτάτας παρατηρήσεις τοῦ κ. Βοζίκη, δὲν ἤθελον νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπιμένει εἰς τὴν γνώμην του. Ἀλλ’ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνῃ μέχρι τέλους. Ἀφοῦ αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἐπιβάλλεται ἡ προσωρινὴ ἀναστολὴ τοῦ παγίου νόμου, δὲν ἐννοῶ διατί οὗτος ἀναστέλλεται κατά τι, καὶ δὲν ἀναστέλλεται ἐντελῶς. Ὁ νόμος ἐκεῖνος λέγει, ὅτι οἱ τιμωρηθέντες δὲν δύνανται νὰ προαχθῶσιν, ἀλλ’ ὁ νόμος ἀναστέλλεται χάριν τῆς ὑπηρεσίας· ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὡς λόγος ἀπαραδέκτου πρὸς προαγωγὴν ἡ τιμωρία τοῦ ὑπαλλήλου. Εἰς τὸν πάγιον νόμον καλῶς ἐτέθη, εἰς τὸν ἀναστέλλοντα ὅμως κακῶς τίθεται. Ἄλλως τε ἡ πειθαρχικὴ τιμωρία πρέπει νὰ ἐκτιμᾶται καὶ οὐχὶ νὰ τίθηται ὡς ὅρος ἐν τῷ νόμῳ ἀπαραδέκτου τῆς προαγωγῆς τοῦ τιμωρηθέντος ὑπαλλήλου. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μεταξὺ τῶν πολλῶν πειθαρχικῶν τιμωριῶν καὶ μίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἐννοήσητε πῶς ἐπιβάλλονται πολλάκις αὗται. Τὸ Ταχυδρομεῖον Ἀθηνῶν, ἀντὶ νὰ στείλῃ φάκελον εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Μεγάρων, τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὸ τοῦ Μαραθῶνος. Ἐπειδὴ λοιπὸν δὲν εἶχον σταλῆ τὰ ἐπιδοτήρια ἐγκαίρως, ἄνευ ἀπολογίας τινὸς ἐφηρμόσθη ἡ διάταξις ἡ λέγουσα, ὅτι τὰ ἐπ’ ἀκροατηρίῳ κατὰ τὴν διαδικασίαν ἀνακαλυπτόμενα παραπτώματα τιμωροῦνται ἀμέσως καί, τῇ προτάσει τοῦ Εἰσαγγελέως, ἐτιμωρήθη ὁ μὴ πταίσας ὑπάλληλος τοῦ Εἰρηνοδικείου, πειθαρχικῶς. Τοιαύτη τιμωρία πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἐμπόδιον προαγωγῆς; Τοῦτο ἀναφέρω ὡς πρόχειρον, διὰ νὰ ἴδητε τὸ παράδοξον τῶν πειθαρχικῶν τιμωριῶν καὶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§77Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, οὐχὶ ἵνα ἐκφράσω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου, ἀλλ’ ἵνα ἐπιφέρω παρατήρησιν ἐν σχέσει πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐφαρμόζεται τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος. Νομίζω ὅτι μετὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου κηρυχθέντος κατεπείγοντος εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν δὲν ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ σημερινὴ συζήτησις ἀμέσως, διότι δὲν μεσολαβεῖ τὸ χρονικὸν διάστημα μιᾶς ἡμέρας πλήρους, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μεσολαβῇ μεταξὺ τῶν δύο συζητήσεων. Εἶναι δυνατὸν, ὡς ἐκ τοῦ χρόνου, κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ παροῦσα συζήτησις, νὰ συμπίπτῃ ὥστε νὰ ἔχῃ παρέλθῃ μία ἡμέρα; Αὐτὸ δύνασθε νὰ τὸ βεβαιώσητε ὑμεῖς....

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν τελειώσητε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναγνώσητε τὸ ἄρθρον μεγαλοφώνως, ὥστε νὰ τὸ ἀκούσω καὶ ἐγώ.

§79Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ἀναγράφωνται τὰ νομοσχέδια ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει πρὶν ἢ παρέλθῃ ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν εἶναι βέβαιον ἂν ἔχει παρέλθει ἡμέρα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ κάμνετε τὴν χάριν νὰ ἀναγνώσητε τὸ ἄρθρον;

§81Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. (Ἀναγινώσκει): «Εἰς ἐξαιρετικὰς ὅμως περιστάσεις δύναται ἡ Βουλή, κηρύσσουσα τὴν πρότασιν κατεπείγουσαν, νὰ μὴ παραπέμψῃ ταύτην εἰς ἐπιτροπὴν καὶ νὰ περιορίσῃ εἰς μίαν ἡμέραν τὸν μεταξὺ τῶν δύο κατ’ ἄρθρον συζητήσεων χρόνον».

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι δὲν λέγει «μεταξὺ τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως καὶ τῆς κατ’ ἄρθρον», ἀλλὰ πρέπει νὰ παρέλθῃ μία ἡμέρα μεταξὺ τῶν δύο κατ’ ἄρθρον συζητήσεων. Ἐδῶ ἐπλανήθητε· ἑπομένως ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶχε μελετήσει περισσότερον ὑμῶν τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος.

§83Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν αὐτὴν ἔχετε δίκαιον. (Γίνεται δεκτὸν εἰς ά συζήτησιν τὸ ἄρθρον μόνον).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς μηνιαίας περιθάλψεως εἰς τὸν τέως Ἐπίσκοπον Λαρίσης Ἀμβρόσιον». Νὰ ἑτοιμασθῶσι τὰ τῆς ψηφοφορίας. Παρακαλῶ νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. Γαρδικιώτης καὶ Δ. Κλάδης. Οἱ δεχόμενοι ὅπως παραχωρηθῇ μηνιαία περίθαλψις δίδουσι ψῆφον εἰς τὸ Ναί· οἱ μὴ δεχόμενοι εἰς τὸ Ὄχι. Ἐν τῷ μεταξὺ ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατήρτισα ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ θήρας» ἐκ τῶν κ. κ. Δ. Λαζαρῆ, Θ. Σκάση, Κ. Ἀλαβάνου, Π. Πετροπουλάκη, Π. Καρασεβδᾶ, Θ. Κουτούπη, Ἰ. Μπρισιμιτζάκη, Ν. Βάρδη, Δ. Κλάδη καὶ Ν. Χαριτάτου. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἐδήλωσεν ὅτι δὲν δύναται νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς Γεωργικῆς στατιστικῆς». Ἀντικαθίσταται ὑπὸ τοῦ κ. Ἀγ. Σλήμαν. Ὑποβάλλονται μετὰ τοῦτο αἱ κάτωθι τροπολογίαι: 1) Τοῦ κ. Ἀ. Καφετζοπούλου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων εἰς τὸν νόμον ΓΨΚʹ (3920) περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κλπ.». 2) Τοῦ κ. Π. Λαγοπάτη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου ΣΕʹ κλπ. περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων», καὶ 3) Τοῦ κ. Ν. Δελακοβία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων εἰς τὸν νόμον ΓΨΚʹ (ἀριθ. 3920). Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, δι’ οὗ ζητεῖται ἀναπληρωματικὴ πίστωσις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1911 ἐκ δρ. 205,000 καὶ συνιστᾷ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς Τεῦχ. Βʹ).

§85ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰσάγω νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται, ὅπως ἡ φόρτωσις τῶν ἀνθράκων ἐπὶ τῶν πολεμικῶν πλοίων ἀπὸ ἀνθρακοφόρα καὶ ἡ ἐκφόρτωσις γίνηται διὰ τῶν πληρωμάτων ἐπ’ ἀμοιβῇ 0,75 δρχ. κατὰ τόννον, διανεμομένων μεταξὺ ὅλων τῶν λαμβανόντων μέρος εἰς τὴν ἐκφόρτωσιν. Τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον, διότι ἐν καιρῷ πολέμου οἱ ἄνδρες τοῦ πληρώματος πρέπει νὰ εἶναι ἠσκημένοι εἰς τὸ ἔργον αὐτό. Εἶναι δὲ δικαιοτάτη ἡ ἀποζημίωσις αὐτή, διότι θὰ καταστρέφωσι τὰ ἐνδύματά των. Παρακαλῶ δὲ ὅπως γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπήν). Ἐν τῷ μεταξὺ ἐνεργηθείσης μυστικῆς διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ περιθάλψεως εἰς τὸν τέως ἐπίσκοπον Λαρίσης Ἀμβρόσιον» ἀναγγέλλεται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τὸ ἀποτέλεσμα ὡς ἑξῆς:

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 126, ἐξ ὧν 115 εὑρέθησαν εἰς τὸ ναὶ καὶ 11 εἰς τὸ ὄχι. Ἄρα τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 6 καὶ 40′ μ. μ.).