1911.10.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 140

τῆς 11ης Ὀκτωβρίου 1911.

(Τρίτη)

Προεδρία κ. Ἰωάννου Δ. Τσιριμώκου.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 4 καὶ 50′ μ. μ.

ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 128 Βουλευτῶν. Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν: 1) Οἱ Κορίνθιοι φοιτηταί, κλαπέντων τῶν πρὸς ἐγγραφὴν χρημάτων ὑπὸ τοῦ κλητῆρος τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθ. Βουδούρη, ζητοῦσιν ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδικήματος· 2) Ἐπίμορτοι καλλιεργηταὶ Καραλὰρ ζητοῦσιν, ὅπως ἐπεμβῇ ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἀγορὰν τοῦ χωρίου των παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν Ὀθωμανῶν, προσφερόντων τοῦτο πρὸς ἀγοράν· 3) Κάτοικοι Σκλήθρου, καταστραφεισῶν τῶν οἰκιῶν των ὑπὸ σεισμοῦ, ζητοῦσιν ἀποστολὴν σκηνῶν καὶ λοιπῶν βοηθημάτων· καὶ 4) Πρωτοετεῖς φοιτηταὶ τῆς φαρμακευτικῆς, ἀσκηθέντες ἐπὶ ἓν ἔτος πρακτικῶς εἰς φαρμακεῖον, ζητοῦσι νὰ θεωρηθῶσιν ὡς δευτεροετεῖς, ὑπαγόμενοι εἰς τὸν παλαιὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου·

§2ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ δέχηται, νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορά.

§4ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνῃ ἡ Βουλὴ ἀποφάσεις οὕτως.

§5ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καλλίτερον εἶναι νὰ συστηθῇ ἀπὸ τοῦδε εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§6ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνῃ οὕτω τὰς ἀποφάσεις της ἡ Βουλή. Ἂς κάμωσι τὰς συστάσεις των οἱ κ. Βουλευταί, καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφασίσῃ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι κανονικώτερον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν Βʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῆς γεωργικῆς στατιστικῆς».

§8Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἡ συζήτησις. Κατὰ λάθος ἀναγράφεται, ὅτι εἶναι ἐπὶ τῶν ἄρθρων, διότι δὲν ἔχει ψηφισθῆ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον. Ἀπόδειξις εἶναι ὅτι οὔτε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παρεπέμφθη οὔτε ἐθεωρήθη κατεπεῖγον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρῶ εἰς τὸ μετ’ αὐτὸ μέχρις ὅτου λυθῇ τὸ ζήτημα ἐκ τῶν Πρακτικῶν. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως ταμείων πληρωμῶν παρ’ ἑκάστῃ τῶν Μεραρχιῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΧΠΒʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3682) τοῦ ἔτους 1910, δι’ οὗ τὸ Γενικὸν Ταμεῖον τοῦ Στρατοῦ συνέστη».

§10Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§11ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι οὐδεμία νέα θέσις πρόκειται νὰ δημιουργηθῇ, καί, ἂν ὑπάρχῃ ἀσάφεια εἴτε ἄλλο τι, εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν θὰ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα, ὥστε νὰ μὴ γίνῃ καμμία νέα θέσις. Ἐννοεῖτε ὅτι πολὺ εὐχαρίστως θὰ ἀκούσω τὰς παρατηρήσεις σας.

§12Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπεβλήθη εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς πολὺ πρὶν ὑποβληθῶσιν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ τὰ οἰκονομικὰ νομοσχέδια, μεταξὺ τῶν ὁποίων μίαν θέσιν εἶχε καὶ τὸ περὶ διοργανώσεως τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας, καθ’ ἣν ηὔξανεν ὁ ἀριθμὸς τῶν ταμείων καὶ ηὔξανεν ἐπίσης τὸ ὑπάρχον ταμειακὸν προσωπικόν. Γνωρίζετε πάντες μάλιστα ἐκ τῶν διαγωνισμῶν, οἱ ὁποῖοι συνέβησαν ἐσχάτως, ὅτι εἰς τὴν ταμειακὴν ὑπηρεσίαν θὰ προστεθῇ μέγας ἀριθμὸς ὑπαλλήλων, μεταξὺ τῶν ὁποίων 50 θέλουσι διορισθῆ κατ’ αὐτὰς ταμειακοὶ εἰσπράκτορες, ἐνῷ οὐκ ὀλίγοι διωρίσθησαν ταμειακοὶ γραμματεῖς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Ἑπομένως ἡ ταμειακὴ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους ηὐξήθη καταπληκτικῶς, δύναμαι νὰ εἴπω, ἐν σχέσει μὲ τὴν μέχρι τοῦ ἔτους τούτου ὑπάρχουσαν. Διὰ τοῦ ὑπάρχοντος νομοσχεδίου ἐσκοπεῖτο νὰ θεραπευθῇ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν, ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, πολὺ πρὶν ἢ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς προνοήσῃ περὶ ὀργανώσεως τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας. Κατόπιν τῆς αὐξήσεως, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν, ἡ αὔξησις, ἡ ὁποία καὶ τώρα προτείνεται, τῶν ταμείων, ἀδιαφόρως ἂν πρόκειται διὰ τούτου νὰ αὐξήσῃ τὸ προσωπικὸν ἢ μή, ζήτημα τὸ ὁποῖον ἴσως βραδύτερον μὲ ἀπασχολήσῃ, νομίζω, ὅτι ἡ σύστασις τῶν τριῶν τούτων ταμείων παρέλκει ἐντελῶς. Τὰ κακά, τὰ ὁποῖα σκοπεῖ νὰ θεραπεύσῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις πολὺ ἐπιμόνως, ὅτι ἐθεραπεύθησαν διὰ τῶν ταμείων, τὰ ὁποῖα συνεστάθησαν καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς αὐτά. Ἐν γένει ὅμως διὰ τοῦ ὑπάρχοντος νομοσχεδίου καθιεροῦνται ἀρχαί τινες, αἵτινες ἀντίκεινται εἰς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἐν πρώτοις, ὅπως θέλετε παρατηρήσει εἰς τὴν ἔκθεσιν καὶ εἰς τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου, ἐλέγχοντες καὶ ἐλεγχόμενοι εἶναι οἱ αὐτοί, καὶ κυριώτατος σκοπὸς τοῦ ταμείου Μεραρχιῶν φαίνεται ὅτι εἶναι ὅπως αἱ μέχρι τοῦδε πλημμελῶς κατὰ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν ἔκθεσιν λειτουργοῦσαι ὑπηρεσίαι τῆς ἐξελέγξεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν βελτιωθῶσι. Τὸ τοιοῦτον, Κύριοι, ἀντίκειται ἐντελῶς εἰς τὰς ἀρχὰς περὶ ἐλέγχου. Ποτὲ δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἐλέγχοντες καὶ ἐλεγχόμενοι τὰ αὐτὰ πρόσωπα. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ οὔτε πρέπει οἱ χθὲς ἐλεγχόμενοι νὰ εἶναι αὔριον ἐλέγχοντες. Ὅλα τὰ κακά, τὰ ὁποῖα παρετηρήθησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὅλαι αἱ καταχρήσεις ὀφείλονται εἰς τοῦτο, ὅτι ἐλέγχοντες καὶ ἐλεγχόμενοι εἶναι τὰ αὐτὰ πρόσωπα, καὶ οἱ χθὲς ἐλεγχόμενοι ἐγένοντο τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἐλέγχοντες, συνέβη δὲ καὶ τοῦτο, ὥστε οἱ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον λογαριασμούς των, νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν ὡς ἀνήκοντες εἰς τὸ αὐτὸ σῶμα καὶ νὰ ἐλέγξωσιν αὐτοὶ ἑαυτούς. Εἶναι μία ἀρχή, ἡ ὁποία ἤθελεν εἶσθαι εὐχῆς ἔργον νὰ μὴ τεθῇ. Εἰς τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν τοῦ Κράτους ὑπηρεσίαν αἱ ἀρχαὶ εἶναι ἐντελῶς διακεκριμέναι. Αἱ κεντρικαὶ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι διατάσσουσιν, εἶναι ἄλλαι, τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἐλέγχει, εἶναι ἄλλη ὑπηρεσία, οἱ ταμίαι, οἱ ὁποῖοι πληρώνουσιν, εἶναι ἄλλοι, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ οὔτε πρόσωπα ἀνήκοντα εἰς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην μετατίθενται εἰς τὴν ἄλλην. Αἱ ὑπηρεσίαι εἶναι ἐντελῶς διακεκριμέναι· τὰ προσόντα εἶναι ἐντελῶς χωριστά, καὶ ἑπομένως τοιαύτη μετάθεσις ἀπὸ μιᾶς ὑπηρεσίας εἰς ἄλλην δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι ἐπιβραδύνονται αἱ ἐργασίαι ὑπὸ τῶν ταμείων, καὶ ἑπομένως ἡ σύστασις τῶν στρατιωτικῶν ταμείων ἦτο ἀπαραίτητος. Ὁ λόγος οὗτος, ἂν ὑπάρχῃ, δὲν εἶναι μόνον διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ διὰ πᾶσαν ὑπηρεσίαν. Ἂν τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους εἶναι ἀνεπαρκῆ, ἂν ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν διεξάγεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἐπέρχηται βραδύτης, τὸ κακὸν αὐτὸ δὲν θὰ παρατηρῆται μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ οἱασδήποτε δαπάνας. Ἑπομένως ἀφορᾷ γενικὴν διόρθωσιν τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας καὶ οὐχὶ ἀνάγκην εἰδικῆς μερίμνης περὶ βελτιώσεως τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Οὔτε εἶναι ὀρθὸν τὸ λεγόμενον ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι εἰδικαὶ γνώσεις ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι δυσκολία τις ὑπάρχει περὶ τὴν κατανόησιν τῶν δικαιολογητικῶν, ἀλλὰ δὲν θὰ ἀρνηθῇ κανεὶς ἐξ ἡμῶν, ὅτι πολὺ δυσκολώτερον εἶναι νὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις ἄλλων δαπανῶν ὑπὸ τῶν ταμείων τοῦ Κράτους, καὶ ὅμως γίνεται ὑπ’ αὐτῶν, ὡς εἶναι αἱ δαπάναι κατασκευῆς μηχανικῶν ἔργων, γεφυρῶν, λιμένων, ὅτε ἀπαιτοῦνται καὶ εἰδικαὶ γνώσεις, τὰς ὁποίας δὲν ἔχουσιν οἱ ταμειακοὶ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, ἐνῷ, ὅσον καὶ ἂν εἶναι ἄμοιροι τῆς εἰδικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ, πάντοτε γνωρίζουσι ποίας φύσεως εἶναι αἱ δαπάναι αὗται, αἱ ὁποῖαι, ὡς γνωρίζετε, εἶναι δαπάναι εἰς μισθούς, εἰς ἀγορὰν τροφίμων, ὑλικῶν, ὅπου οὐδεμία εἰδικὴ γνῶσις ἀπαιτεῖται. Μέχρι πρὸ τριετίας ἡ ταμειακὴ ὑπηρεσία τοῦ στρατοῦ διεξήγετο διὰ τῶν ἐν γένει ταμείων τοῦ Κράτους καὶ οὐδὲν ὑπῆρχεν εἰδικὸν ταμεῖον. Συνέστη ἓν ταμεῖον στρατοῦ, ὁ σκοπὸς τῆς συστάσεως τοῦ ὁποίου φαινομενικῶς ἦτο νὰ βελτιωθῇ ἡ ταμειακὴ ὑπηρεσία τοῦ στρατοῦ, πράγματι ὅμως ἡ αὔξησις τῶν θέσεων. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπρότειναν τὴν σύστασιν τοῦ ταμείου, θὰ ἐστεροῦντο τελείως τῆς γνώσεως τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν ἐνόμιζον, ὅτι θὰ ἐπήρχετο ἡ ἐλαχίστη βελτίωσις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ἐπῆλθε χειροτέρευσις, καὶ κατὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἄριστα, διότι, ὡς νῦν διεξάγεται ἡ ταμειακὴ ὑπηρεσία, εἶναι τὰ μάλιστα πλημμελής. Ἡ συγκέντρωσις εἰς ἓν ταμεῖον ὅλων τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν φέρει μεγάλην βραδύτητα. Αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι εἶναι μεγάλαι, ἀνέρχονται μετὰ τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης κατ’ ἔτος εἰς εἴκοσι πέντε ἕως τριάκοντα ἑκατομμύρια καί, ὡς ὑπολογίζεται εὐχερῶς, ἀποτελοῦσι τὸ τέταρτον ἢ τὸ πέμπτον τῶν ὅλων δαπανῶν τοῦ Κράτους, καὶ ἑπομένως ὅλαι αὐταὶ αἱ δαπάναι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξάγωνται ὑπὸ ἑνὸς καὶ μόνου ταμίου. Ἀλλὰ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται, δὲν θὰ θεραπευθῇ διὰ τῆς συστάσεως τῶν ταμείων τῶν τριῶν Μεραρχιῶν, θέλει ἴσως ἐλαττωθῆ, ἀλλὰ πάντως καὶ τὰ τρία ταμεῖα θὰ εἶναι ἀνεπαρκῆ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ταχεῖαν ἐκτέλεσιν τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις μᾶς λέγει, ὅτι αἱ πληρωμαὶ ἐπέρχονται βραδέως ἕνεκα τῆς μὴ ὑπάρξεως εἰδικοῦ στρατιωτικοῦ ταμείου, ἀλλ’ ἂν αἱ πληρωμαὶ ἐπέρχονται βραδέως διὰ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, τὸ αὐτὸ συμβαίνει δι’ ὅλας τὰς δαπάνας καί, ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μέριμνα, ὅπως ταχύτερον διεξάγωνται αἱ πληρωμαὶ τῶν στρατιωτικῶν δικαιούχων ἢ τῶν χορηγούντων εἰς τὸν στρατὸν διάφορα εἴδη, ἡ αὐτὴ ἀνάγκη ὑπάρχει, ὅπως ληφθῇ ὁμοία μέριμνα δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῶν δαπανῶν. Ἡ ἔλλειψις χρημάτων εἶναι πολλάκις αἰτία τῆς βραδύτητος, ἡ ὁποία δὲν θὰ θεραπευθῇ διὰ τῆς συστάσεως τῶν τριῶν ταμείων, τὰ ὁποῖα ἐκτὸς τῶν ἄλλων δὲν ἔχουσι στερεὰν προκαταβολήν, ἀλλὰ πορίζονται τὰ ἀναγκαῖα ποσὰ ἀπὸ τῶν εἰδικῶν ταμείων καὶ τῶν λοιπῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων. Τὰ συνιστώμενα τρία ταμεῖα Μεραρχιῶν σκοποῦσιν ἐπὶ πλέον κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως διαιρέσωσι τὴν ταμειακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τόσα μέρη, εἰς ὅσα εἶναι διῃρημένη καὶ ἡ ἐν γένει στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, καί, ἐπειδὴ ὁ στρατὸς διῃρέθη εἰς τρεῖς Μεραρχίας, ἐκρίθη ὀρθόν, ὅπως ἕκαστον ταμεῖον εἰς ἑκάστην Μεραρχίαν ἱδρυόμενον εἶναι ἐγγὺς εἰς τὰ μέρη, ὅπου γίνονται αἱ δαπάναι. Ἀλλά, ὡς γνωρίζομεν, ὁ στρατὸς εἶναι πράγματι διῃρημένος εἰς τρεῖς Μεραρχίας, ἀλλὰ γνωρίζομεν, ὅτι δὲν εἶναι καὶ τρία μόνον τὰ στρατιωτικὰ κέντρα, ἀλλ’ ἑκάστη Μεραρχία διαιρεῖται εἰς Ταξιαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι χωριστὰς ἕδρας, καὶ Συντάγματα εἶναι ἀπεσπασμένα εἰς χωριστὰς ἕδρας. Ἑπομένως, ἀντὶ νὰ ἐπέλθῃ συγκέντρωσις τῶν δαπανῶν θὰ ἐπέλθῃ ἀποκέντρωσις, διότι, ἐνῷ ἕκαστον Σύνταγμα ἢ Ταξιαρχία εἰς τὸν τόπον, ὅπου ἑδρεύει, εὑρίσκει ἓν ταμεῖον τοῦ Κράτους, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ζητήσῃ τὸ ἀπαιτούμενον χρῆμα διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν δαπανῶν, ἤδη θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπευθύνηται εἰς τὴν ἕδραν τῆς Μεραρχίας, ὅπως ἐκεῖθεν λαμβάνῃ τὸ ἀπαιτούμενον χρῆμα, καί, ἐφ’ ὅσον πρόκειται ἡ πληρωμὴ νὰ γίνῃ εἰς τὴν ἕδραν τῆς Μεραρχίας, γίνεται τοῖς μετρητοῖς, ἐφ’ ὅσον ὅμως πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς σῶμα στρατοῦ ἑδρεῦον μακράν, γίνεται διὰ χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκδιδομένου ἐκ τοῦ μεραρχικοῦ ταμείου. Καὶ παρατηρεῖ τις, ὅτι τὰ Μεραρχικὰ ταμεῖα θὰ λαμβάνωσι τὸ χρῆμα παρὰ τῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον δὲν διαλαμβάνει κατὰ τίνα τρόπον θὰ λαμβάνωσι τὸ χρῆμα. Θὰ ἔχωσιν ἄπειρον δικαίωμα, ὅπως λαμβάνωσι τὸ ἀπαιτούμενον ποσόν, ἢ θὰ ὁρίζηται τοῦτο παρὰ τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ποία ἐνέργεια θὰ γίνηται; Εἶναι ἐνδεχόμενον μὴ ὑπάρχοντος τοῦ ἐλέγχου περὶ τοῦ ἀπαιτουμένου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἕκαστον ταμεῖον Μεραρχίας, νὰ συγκεντρωθῇ πολὺ μεγαλείτερον ποσὸν ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται, πρὸς ζημίαν τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ διαθέσει περισσότερον χρῆμα εἰς ἓν ταμεῖον, ἐνῷ εἰς ἄλλα θὰ ὑπάρχῃ ἔλλειψις. Ἐξ ἄλλου δὲ διὰ τῆς συγκεντρώσεως δύναται νὰ ἐπέλθῃ πειρασμὸς καὶ νὰ μᾶς φέρῃ εἰς ἓν ἀποτέλεσμα, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ ταμειακοὶ ὑπάλληλοι ὅλων τῶν Κρατῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἑλλάδος ἰδιαιτέρως εἶναι ἐπιρρεπεῖς. Ἐκτὸς τούτου τὸ ἔνταλμα πρέπει νὰ σταλῇ εἰς τὴν Μεραρχίαν καί, ἀφοῦ αὕτη ἐλέγξῃ τὴν πληρωμήν, νὰ διατάξῃ τὴν ἔκδοσιν ἐντάλματος εἰς βάρος ἑνὸς ἐπαρχιακοῦ ταμείου, καὶ τότε ἡ πληρωμὴ θὰ γίνῃ ἀπὸ τὸ ταμεῖον, εἰς τὴν ἕδραν τοῦ ὁποίου ἑδρεύει τὸ σῶμα. Ἀλλὰ τότε διὰ τίνα λόγον ἡ ἔκδοσις ἑνὸς ἐντάλματος καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἑνὸς χρηματικοῦ ἐντάλματος, ἐνῷ θὰ ἠδύνατο δι’ ἑνὸς καὶ μόνου νὰ ἐνεργηθῇ ἡ πληρωμή; Οὔτε τὸ ἄλλο κακόν, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ θεραπεύσῃ τὸ νομοσχέδιον, θεραπεύεται, ὅτι εἰς περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ στρατὸς ἢ τμῆμα στρατοῦ ἤθελεν εὑρεθῆ εἰς ξένην χώραν, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ συνοδεύηται ὑπὸ ἑνὸς ταμίου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ ἕδραι τῶν Μεραρχιῶν δὲν εἶναι ὡρισμέναι, καὶ μετατίθενται ἀναλόγως τῆς συγκεντρώσεως τοῦ στρατοῦ, ἡ συγκέντρωσις δὲ τοῦ στρατοῦ πάντοτε γίνεται πρὸς τὰ σύνορα· ἀλλ’ εἰς πᾶν μέρος τῶν συνόρων ὑπάρχει ταμεῖον τοῦ Κράτους καὶ μόνον διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς συνήθους τοῦ ταμείου αὐτοῦ προκαταβολῆς δύνανται νὰ καλύπτωνται αἱ ἀνάγκαι. Ἀφ’ ἑτέρου ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, διὰ νὰ εὑρεθῇ εἰς ξένην χώραν, πρέπει νὰ καταλάβῃ ταύτην· καὶ πᾶν τμῆμα στρατοῦ καταλαμβάνον χώραν νέαν παρακολουθεῖται ὑπὸ τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἀμέσως ἐγκαθίσταται καὶ ταμεῖον εἰς αὐτήν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῶν ταμείων Μεραρχιῶν οὐδένα ἔχει σκοπόν, πρὸ πάντων ἤδη, ὅτε τὰ τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας ὑπὸ ἔποψιν τοὐλάχιστον προσωπικοῦ ηὐξήθησαν σημαντικῶς, καὶ ἂς παραδεχθῶ ἀκόμη ὅτι καὶ ἐβελτιώθησαν, ἀφοῦ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον κατ’ ἔτος τὸ Κράτος θὰ διαθέτῃ ἀρκετὰς δαπάνας. Νομίζω μάλιστα, ὅτι δὲν θὰ ἐπηκολούθησε καὶ συνεννόησις μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων, διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη τὴν 2 Ἀπριλίου 1911. Καὶ μετὰ τοῦτο ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον ταμειακῆς ὑπηρεσίας, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη κατὰ τὰ τέλη τοῦ πρώτου τμήματος τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν. Ἀλλ’ εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἤθελε κριθῆ ἀναγκαία ἡ σύστασις τῶν τριῶν Μεραρχιῶν, ἤθελον παρατηρήσει, ὅτι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον κανονίζεται τὸ προσωπικόν, εἶναι δαπανηρὸς ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐντελῶς ἀντίθετος πρὸς τὸ ὑπάρχον σύστημα. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι ἡ ταμειακὴ ὑπηρεσία διεξάγεται ὑπὸ ἑνὸς ταμίου, ὁ ὁποῖος εἶναι μόνος ὑπεύθυνος τόσον διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν χρημάτων, ὅσον καὶ διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν. Ἐπὶ τοῦ ταμίου τούτου δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἄλλος καὶ μόνον ὑπάρχει ὁ κεντρικὸς ταμίας, εἰς τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ συγκέντρωσις τῶν πληρωμῶν, ὅπως καὶ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Διὰ τὴν σύστασιν τῶν ταμείων Μεραρχιῶν ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως μὴ ὑπάρχῃ μόνον ὁ ταμίας, ἀλλ’ ὑπάρχῃ καὶ μία ἄλλη ὑπηρεσία, ὁ διευθυντὴς τοῦ ταμείου. Σκοπὸς βεβαίως τῆς πολυτελείας αὐτῆς εἶναι, ὅπως προλαμβάνηται κατάχρησις, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ χωρήσῃ εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ὁ ταμίας ἦτο μόνος. Ἀλλὰ τὸ κακὸν τοῦτο, ἀντὶ νὰ προληφθῇ διὰ τοῦ προτεινομένου μέτρου, νομίζω ὅτι ἐπιτείνεται, καὶ ἀπόδειξις εἶναι τὰ διάφορα οἰκονομικὰ συμβούλια τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, κατὰ τὰ ὁποῖα διάφοροι διαχειρισταὶ κατώρθωσαν καλυπτόμενοι ὑπὸ τὴν εὐθύνην τοῦ οἰκονομικοῦ συμβουλίου νὰ ἀφαιρῶσι χρήματα, χωρὶς οἱ προϊστάμενοι νὰ ἔχωσιν εἴδησιν τοῦ συμβαίνοντος. Δὲν γνωρίζω ἂν παρίσταται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσηνίας συνάδελφος κ. Τριγγέτας, ὁ ὁποῖος ὑπέστη τὰς συνεπείας τοῦ τοιούτου μέτρου· διατελῶν πρόεδρος οἰκονομικοῦ συμβουλίου ἐπλήρωσεν ἀρκετὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα κατεχράσθη ὁ διαχειριστὴς τοῦ οἰκονομικοῦ τούτου συμβουλίου, διότι εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον ὁ προϊστάμενος νὰ παρακολουθῇ τὰς ἐργασίας τοῦ ταμίου. Ὁ ταμίας ἔχει πάντοτε τὰ μέσα νὰ ἐξαπατήσῃ τὸν συνυπεύθυνον, ἔστω καὶ ἂν οὗτος εἶναι προϊστάμενος, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται νὰ διεξάγηται ἡ ὑπηρεσία ὑπὸ δύο προσώπων ὡς καὶ ἡ πληρωμή, νὰ ἔχωσι τὰ αὐτὰ βιβλία καὶ νὰ ἐπιθεωρῶνται τὰ διάφορα γραμμάτια καὶ ἐντάλματα ὑπὸ τοῦ ἑνός, ἔπειτα δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ ἄλλου. Ἀλλ’ ἀφοῦ τοιοῦτόν τι σύστημα δὲν ἐλήφθη διὰ τὸ ὅλον ταμιευτικὸν ἡμῶν σύστημα, εἶναι μεγάλη πολυτέλεια νὰ ληφθῇ ὡς πρὸς τὰ ταμεῖα ταῦτα. Εἶναι πολὺ πολυτελὲς τὸ προσωπικόν, διότι εἶναι εἷς διευθυντὴς ταγματάρχης, εἷς λοχαγὸς τοῦ οἰκονομικοῦ ὡς ταμίας, εἷς ὑπολοχαγὸς ὡς ὑπογραμματεύς, εἷς ἢ δύο κατώτεροι ἀξιωματικοὶ καὶ ἀόριστος ἀριθμὸς ὁπλιτῶν δι’ ἀποσπάσεως. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ, ὅτι διὰ τῆς συστάσεως τῶν Μεραρχικῶν τούτων ταμείων δὲν θέλει προκύψει δαπάνη, καθ’ ὅσον ὁλόκληρον τὸ ἀπαιτούμενον προσωπικὸν διὰ τὰ τρία αὐτὰ ταμεῖα θέλει κανονισθῆ δι’ ἀποσπάσεως καὶ οὐχὶ δι’ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν. Τοῦτο εἶναι ἓν μέσον, ὅπως καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης. Οὐδέποτε οἱ ἐπιτήδειοι περὶ τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν ζητοῦσιν ἀπ’ εὐθείας τὴν αὔξησιν τῶν θέσεων, ἀλλὰ δημιουργοῦσι τὴν ἀνάγκην δηλοῦντες, ἵνα ἀπατηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἀπατηθῇ πρὸ παντὸς ὁ εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι μία ἀνάγκη θὰ καλυφθῇ, ἀλλὰ τὸ προσωπικὸν δὲν θέλει αὐξήσει, ὅτι ἑπομένως ἀδαπάνως ἡ Πολιτεία θὰ καλύψῃ τὴν ἀνάγκην ταύτην. Κατόπιν παρουσιάζονται οἱ διάφοροι ὀργανισμοί, οἱ ὁποῖοι ἀναβιβάζουσι τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ κλάδου, περὶ οὗ πρόκειται· ἔλλειψις ἀνδρῶν! Τί λέγουσιν οἱ νόμοι; Οἱ νόμοι καὶ οἱ ὀργανισμοὶ ἀναβιβάζουσιν ἐπὶ παραδείγματι εἰς 100 τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ κλάδου τούτου, καὶ ἔχομεν μόνον πεντήκοντα! Μεγίστη ἀνάγκη! Ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι ἀναρμόδιος νὰ γνωρίζῃ τὰς τοιαύτας λεπτομερείας τῆς ὑπηρεσίας, ἐκ καλῆς προθέσεως σπεύδει νὰ διορθώσῃ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον οἱ προκάτοχοί του εἶχον δημιουργήσει, χωρὶς νὰ φροντίσωσι νὰ τὸ θεραπεύσωσιν. Ἐὰν ἤθελε κανεὶς ἐξετάσει κατὰ τίνα τρόπον ἔφθασεν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης εἰς τὸν ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει σήμερον, θέλει πεισθῆ περὶ τῆς ἀληθείας τῶν λεγομένων ὑπ’ ἐμοῦ. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι, καίτοι πρόκειται περὶ ἀποσπάσεως, δέον νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως ὁ ἀποσπώμενος ἀριθμὸς μὴ εἶναι πολυτελής. Ἐγὼ εὑρίσκω πολυτελὲς τὸ προσωπικὸν τὸ διαγραφόμενον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, μὲ τὴν ἀοριστίαν μάλιστα αὐτὴν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὁπλιτῶν, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καλούμενοι ὡς κληρωτοὶ καὶ ὄντες ἐγγράμματοι θὰ διεξάγωσιν οὐσιαστικῶς τὴν ὅλην ἐργασίαν, ἵνα οἱ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ παρίστανται μόνον καί, ὅπως συμβαίνει παρ’ ἡμῖν, πωλοῦσι γνῶσιν, ὥστε ἢ ἐπιβλέπουσιν ἢ δὲν ἐπιβλέπουσι, διότι ἔχουσιν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ κατώτερα ὄργανα, ἔχουσι μάλιστα καὶ τὴν ἀξίωσιν διὰ πᾶν λάθος ἢ διὰ πᾶσαν κατάχρησιν νὰ εἶναι καὶ ἐκτὸς πάσης εὐθύνης, ἐπιρρίπτοντες αὐτὴν εἰς τὰ κατώτερα ὄργανα! Συγκεφαλαιῶν λοιπὸν λέγω, ὅτι, ἐὰν ἐγίνετο συνεννόησίς τις μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἴσως θὰ ἐκρίνετο περιττὴ πλέον ἡ σύστασις τῶν τριῶν ταμείων κατόπιν τῆς αὐξήσεως, ἡ ὁποία ἐπῆλθε, διότι δὲν νομίζω ὅτι τοιαῦται ἀνάγκαι ἐγεννήθησαν ἀπὸ ἑνὸς ἔτους εἰς ἄλλο, ὥστε τὸ προσωπικὸν τῶν ταμείων νὰ αὐξήσῃ καταπληκτικῶς, πρὸ πάντων δὲ νὰ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι εἰργάζοντο εἰς τὰ διάφορα αὐτὰ ταμεῖα. Ἀλλὰ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν, νομίζω, ὅτι εἰς τὰ κατ’ ἰδίαν ἄρθρα δέον νὰ φέρῃ τὰς τροποποιήσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι τοὐλάχιστον θὰ ὑπόσχωνται, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῶν ταμείων δὲν θὰ εἶναι εἰς ἄκρον πολυτελές.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερός τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον πρῶτον (ἀναγινώσκεται).

§14Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ παρῃτούμην τοῦ λόγου, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλου ὅτι θὰ διασαφήσῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ὅτι θὰ μεριμνήσῃ ὅπως καὶ ἡ διατύπωσις αὐτοῦ εἶναι πληρεστέρα, διότι λέγει: «Ἐκδίδονται δὲ εἰς βάρος αὐτοῦ ὑπό τε τοῦ Ἐλεγκτηρίου τῆς ἰδίας Μεραρχίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τὰ πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῶν στρατιωτικῶν σωμάτων καὶ καταστημάτων χρηματικὰ ἐντάλματα διὰ τὰς καταβαλλομένας ὑπὸ τούτων ἐκ τῆς παγίας αὐτῶν προκαταβολῆς στρατιωτικὰς ἐν γένει δαπάνας, ὡς ἐπίσης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τὰ ἐπ’ ὀνόματι ἰδιωτῶν διὰ γενικὰς προμηθείας τοῦ στρατοῦ καὶ δι’ ἐκτέλεσιν στρατιωτικῶν ἔργων καὶ ἐν γένει στρατιωτικῶν ἐργασιῶν χρηματικὰ ἐντάλματα καὶ τὰ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Στρατιωτικοῦ Λογιστηρίου ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ τοιαῦτα». Ἐκδίδονται ἢ πληρώνονται; Καὶ ἐν γένει ἡ ἔκφρασις εἶναι ἀσαφής.

§15ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πολὺ καλά. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§16Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ὁμιλεῖ περὶ παγίας προκαταβολῆς, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω πόθεν πηγάζει, ἀφοῦ τὸ ἄρθρον 2 λέγει ὅτι τὰ ταμεῖα ταῦτα λειτουργοῦσιν ἄνευ παγίας προκαταβολῆς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκεται):

§18Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρῶτον εἶμαι ἠναγκασμένος καὶ ἐγὼ νὰ φέρω τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κουτούπης, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δίδομεν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ταμείων τούτων νὰ λαμβάνωσι χρήματα παρὰ τῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων ἀπεριορίστως. Τὸ ἄρθρον 2ον δὲν ὁρίζει τί ποσὸν δύνανται νὰ λαμβάνωσι τὰ ταμεῖα. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἔλλειψις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ συμπληρωθῇ, διότι, ἂν καὶ λέγει τὸ ἄρθρον ὅτι λειτουργοῦσιν ἄνευ παγίας προκαταβολῆς, ἐννοεῖται ὅτι θέλει ματαιωθῆ τοῦτο ἐκ τῆς ἐλευθερίας, ἣν παρέχει τὸ ἄρθρον, νὰ λαμβάνωσιν οἱονδήποτε ποσὸν ἄνευ περιορισμοῦ. Ἀλλὰ τοῦτο μὲ προκαλεῖ νὰ φέρω ἄλλο ζήτημα· ἀφοῦ τὰ ταμεῖα ταῦτα οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἔχουσιν, εἰ μὴ νὰ ἐλέγξωσι καὶ λάβωσι τὰ χρήματα ἀπὸ τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα καὶ νὰ τὰ δώσωσιν εἰς τὰ σώματα, νομίζω ὅτι εὐθὺς ὡς ἐλέγξωσι τὰ ἐντάλματα, εἶναι πολὺ εὔκολον τὰ ἐντάλματα ταῦτα νὰ πληρωθῶσιν ἀπὸ τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα κατ’ εὐθεῖαν καὶ νὰ λείψῃ ἐντελῶς ἡ διαχείρισις ἡ χρηματικὴ τῶν διαμέσων τούτων ταμείων, ἅτινα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι μᾶλλον ὡς δεύτερα ἐλεγκτήρια, καὶ οὕτως οὐδεμίαν διαχείρισιν θὰ ἔχωσι καὶ οὐδεὶς φόβος ὑπάρχει νὰ σχηματισθῶσι νέαι πάγιαι προκαταβολαί. Θὰ ἐξελέγχωσι τὰ ἐντάλματα καὶ θὰ διατάσσωσι τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα νὰ πληρώσωσι, καὶ οὕτως ἐξ ἑνὸς μὲν μέρους γίνεται ὁ ἔλεγχος, τὸν ὁποῖον ἐπιθυμεῖ νὰ ἔχῃ τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἐξ ἑτέρου δὲν ὑπάρχει φόβος νὰ γεννηθῶσι τὰ σκάνδαλα, εἰς ἃ μᾶς ἐσυνήθισε τὸ παρελθόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2ον, τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον. Κάμνω γνωστὸν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀρκαδίας ὅτι ἐσφαλμένως ἀνέφερα ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐψηφίσθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἐψηφίσθη τὴν 11ην Ἰουνίου 1911, τοῦτο δὲ βεβαιοῦσι καὶ τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά (ἀναγινώσκει): «Ἀκολουθεῖ ἡ αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας γεωργικῆς στατιστικῆς». Μηδενὸς ἔχοντος τὸν λόγον ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς αʹ ἀνάγνωσιν δι’ ἀναστάσεως, κατ’ ἀρχήν, κατ’ ἄρθρον καὶ κατὰ τὸ σύνολον».

§20Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ βεβαίωσις τῶν Πρακτικῶν εἶναι ἐσφαλμένη. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίζετο, ἔπρεπε νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον, ἢ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Παρηκολούθησα τὴν τύχην τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς του, ὁσάκις δὲ ἦλθεν εἰς συζήτησιν, ἐζήτησα τὸν λόγον, πάντοτε δὲ ἀνεβλήθη.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἐπίσημον βεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὰ Πρακτικά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τὰς σκέψεις σας. Θὰ συζητηθῇ κατ’ ἄρθρον.

§22Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§23Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§24Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ δὲν βεβαιοῦσι τίποτε.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ δὲν προσβάλλονται ὡς πλαστά. Ἀναγινώσκεται τὸ 1ον ἄρθρον.

§26Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τί ἀναγινώσκεται; Ἔχω τὸν λόγον.

§27ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προτείνω, ὅπως τὸ νομοσχέδιον, ψηφισθὲν ἤδη κατ’ ἀρχήν, παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ σᾶς ἱκανοποιεῖ. Ἔχω καθῆκον νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιμείνῃ νὰ ψηφισθῇ· πρακτικῶς λοιπὸν ἀποβλέποντες εἰς τὰ πράγματα δὲν πρέπει νὰ μᾶς παράσχητε ἐμπόδια. Παρακαλῶ λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ καταρτίσητε ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ τὸ νομοσχέδιον παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπήν.

§29Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Παρακαλῶ, ὅπως συναφῶς παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἡ πρότασις νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῆς στατιστικῆς.

§30ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὴ δὲν εἶναι σχετική· εἶναι γενικωτέρα.

§31Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν ἔκθεσιν καὶ περὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ περὶ τῆς προτάσεως.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῆς γεωργικῆς στατιστικῆς. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ ἀναγνωσθέντα καὶ τὰ ἄρθρα 2, 3, καὶ τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ὀργανώσεως τῶν συνεργείων τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ περὶ τοῦ σώματος τῶν τεχνιτῶν».

§34ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Ἀναβάλλεται.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως τμήματος ἐμπορικῆς ναυτιλίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΚϚʹ περὶ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου».

§36ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ αὐτὸ ἀναβάλλεται.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ναυτικῆς στρατολογίας».

§38ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ αὐτό.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων εἰς τὸν νόμον ͵ΓΨΚʹ (3720) περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πιστώσεως πρὸς συνδρομὴν τοῦ Κράτους εἰς δημοσυντήρητά τινα Γυμνάσια καὶ εἰς φιλανθρωπικὰ καὶ ἄλλα ἱδρύματα».

§40ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ αὐτό.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων καὶ περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ 12ου ἄρθρου τοῦ ΣΕʹ νόμου τοῦ 1852». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§42Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ καὶ αὐτό, διότι σήμερον ἐλάβομεν γνῶσιν μόνον.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πολὺ παλαιόν, κύριε Βουλευτά.

§44Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Ἐτροποποιήθη.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πρώτη ἀνάγνωσις.

§46Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ἐτροποποιήθη· δὲν ἦτο ὅπως ἦτο εἰς τὸ ἄλλο τμῆμα τῆς Συνόδου.

§47ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θὰ ἐπισπεύσω τὴν συζήτησιν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Μέρμηγκας ἔχει τὸν λόγον.

§49Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Προκειμένου περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς στρατιωτικούς, οἵτινες ὑπέστησαν βλάβην τῆς ὑγείας αὑτῶν ἐν διατεταγμένῃ ὑπηρεσίᾳ, θὰ εἴπω δύο λέξεις. Θὰ ἐπεθύμουν δηλ., ὅπως ὁρισθῇ οὐχὶ τύφλωσις, ἀλλὰ «βλάβη, ἐξ ἧς ἐπῆλθε τύφλωσις». Τοῦτο εἶναι σοβαρόν, διότι πιθανὸν ἡ τύφλωσις νὰ ἐπέλθῃ οὐχὶ ἀμέσως, ἀλλὰ μετὰ χρόνον τινὰ ἀπὸ τῆς βλάβης καὶ ἐξ αἰτίας αὐτῆς.

§50ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀποτέλεσμα.......

§51Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Βεβαίως· «βλάβη, ἐξ ἧς ἐπῆλθεν ἡ τύφλωσις».

§52ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§53Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Διαφέρει, διότι ἐγεννήθησαν ζητήματα καὶ δὴ εἰς βάρος τοῦ ἀτυχοῦς ἐκείνου στρατιώτου, ὁ ὁποῖος ἐτυφλώθη κατόπιν. Δεύτερον: «ἀκρωτηριασμὸν δύο μελῶν.....» Ἀρκεῖ τὸ ἕν.

§54Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Λέγοντες ἀκρωτηριασμὸν νομίζω ὅτι ἐννοοῦμεν ἀποκοπήν. Δὲν ἀρκεῖ νὰ καταστῇ ἄχρηστος.

§55Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Ἄλλο αὐτό. Ἐκτὸς δὲ τῶν ἀνωτέρω εἰς τὴν ἀνωτέρω διάταξιν ὑπάγονται μόνον οἱ ὑποστάντες «τραύματα». Ἀλλὰ «τραῦμα» ὀνομάζεται μόνον ἡ βλάβη ἐκείνη, καθ’ ἣν ἐπῆλθε διαίρεσις καὶ τοῦ δέρματος. Εἶναι δυνατὸν στρατιώτης τις νὰ ὑποστῇ ἠλεκτροπληξίαν, φέρ’ εἰπεῖν, ἢ ἔγκαυμα, καὶ νὰ καταστῇ οὗτος ἀνίκανος. Διὸ ὀρθόν, ὅπως ὀνομάσωμεν οὐχὶ «τραῦμα» ἀλλὰ «κάκωσιν». Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν θερμῶς...

§56ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ μοὶ δώσητε τὰς σχετικὰς τροπολογίας.

§57Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Μάλιστα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΨΟʹ «περὶ βοσκῆς ζώων».

§59ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§60Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀνατυπωθῇ πάλιν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΙΗʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3218) «περὶ ἀγροφυλακῆς».

§62Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§64Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι νομοσχέδιον ἢ πρότασις;

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον.

§66Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι συνδέεται στενῶς μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ κοινοτήτων ἢ περὶ δήμων· ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς γεωργίας συνδέεται στενώτατα.

§67ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγώ, ὡς ἔχει διατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον, δὲν νομίζω ὅτι συνδέεται στενῶς μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ κοινοτήτων ἢ περὶ τῶν δήμων—ἀφήνω τὴν ἐκλογὴν εἰς τὸν κ. συνάδελφον τῆς ἐξελέγξεως, διότι ἐμὲ διαφεύγει ἴσως τὸ πρᾶγμα ἐκεῖνο— δὲν νομίζω, ὅτι συνδέεται οὕτως ὥστε νὰ ὑποστῇ ἀλλοίωσιν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, διότι ἐδῶ πρόκειται πάντοτε περὶ ἐκλογῆς τῶν ἀγροφυλάκων ὑπὸ τῶν κτηματιῶν. Οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι, λέγω, ἡ κτηματικὴ περιφέρεια, οἱ ἀγροφύλακες θὰ ἐκλέγωνται πάντοτε δυνάμει τοῦ νόμου τούτου ὑπὸ τῶν κτηματιῶν, ὡς ὁρίζεται ἐν τῷ νόμῳ, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς ἀναβολῆς. Δὲν γνωρίζω ἂν προτείνεται ἄλλος.

§68Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀκούσωμεν μίαν εἰσήγησιν;

§69ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐγένετο εἰσήγησις τότε.

§70Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ ἐλησμονήσαμεν.

§71ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἆ! Ἄλλος λόγος.

§72Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, ὥστε νὰ τὸ μελετήσωμεν.

§73Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δύο λέξεις.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ θὰ ἀναβληθῇ;

§75Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δύο λέξεις. Συνδέεται στενώτατα πρὸς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου ἐμνήσθην, κύριοι Βουλευταί, διὰ τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς λέξεις καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, ἐνῷ ἀμφιβάλλω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνδιαφέρεται διά τε τὰς λέξεις καὶ τὴν οὐσίαν, διότι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο εἶναι ἀδύνατον νὰ ὀνομασθῇ εἴτε περὶ δήμων εἴτε περὶ κοινοτήτων.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλο θέμα.

§77Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Συνδέεται ὅμως στενῶς λέγω, διότι ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον: «Ἄρθρον 2. Τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 13 τοῦ αὐτοῦ νόμου ἐποπτικὸν τῶν ἀγροφυλάκων Συμβούλιον ἀποτελεῖται ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, ὡς προέδρου, τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, τοῦ τὰς πλείονας λαβόντος ψήφους Δημοτικοῦ Συμβούλου, ἑνὸς ἐκ τῶν κτηματιῶν τῶν ὡς ἄνω μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, διοριζομένου ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ προϊσταμένου τῆς Ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας». Ἀφήνω ἕκαστον ἐξ ἡμῶν τώρα νὰ κρίνῃ ἂν συνδέεται ἢ μή.

§78Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Καὶ πάλιν θὰ ἐπαναλάβω τὴν δήλωσίν μου. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἄλλου λόγου ἀναβολῆς, διαφέρει.

§79Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Ὄχι, ἀλλὰ διότι θέλομεν νὰ ἔχωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§80Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἄλλος ὁ λόγος αὐτὸς καὶ ἄλλος τοῦ συναδέλφου. Φαντάσθητε τὸν κ. συνάδελφον λέγοντα: Ἔχετε ἕνα νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς λειτουργοῦντα πλημμελῶς κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας— διότι κατὰ τὴν ἰδικήν σας ἀντίληψιν πιθανὸν νὰ λειτουργῇ καλῶς. Ὁ Ὑπουργὸς ἐθεώρησεν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρθῶσιν αἱ πλημμέλειαι, τὰς ὁποίας διὰ τῶν τροπολογιῶν προτείνει, τοῦ ἄλλως ἄριστα ἔχοντος νόμου ἐκείνου, ὡς μάλιστα δὲν ἐδίστασα νὰ ἐκθέσω καὶ εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει ὅτι, ἐπειδὴ διὰ τοῦ νόμου θὰ μεταβληθῶσι τὰ τοῦ καταρτισμοῦ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, ἀναβάλετε τοῦτο, καὶ τὸ ψηφίζετε—πότε;—μετὰ τὴν νομοθέτησιν καὶ λειτουργίαν τοῦ νέου θεσμοῦ! Ἐὰν αὐτὸς ὁ λόγος ἦτο ὀρθός, τότε ἔπρεπε νὰ ζητηθῇ ἡ ἀναβολὴ τοῦ νομοσχεδίου διὰ χρόνον ὡρισμένον μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Τοῦτο δ’ ἀποκρούω.

§81Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν συζήτησιν.

§82Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν λέγω τοῦτο. Ἐγὼ λέγω ὅτι κατὰ τὸ καθεστὼς τὸ κείμενον ὁ νόμος λειτουργεῖ καλῶς· ἄρα κακῶς θὰ λειτουργήσῃ καὶ κατὰ τὸ καθεστὼς τοῦτο ἐφέτος ὁ νόμος, διὰ τὴν τοιαύτην δ’ ἐφαρμογὴν ζητοῦμεν τὴν τροποποίησίν του. Ἐλέχθη ὅμως ὅτι δὲν ἔχει μελετηθῆ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τῶν κ. Βουλευτῶν. Ἐφ’ ὅσον δὲ διὰ τοῦτον τὸν λόγον ζητεῖται ἡ ἀναβολή, παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§83Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἐπιμένομεν. Τὸ ἔχομεν λησμονήσει.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον διενεμήθη τότε, ὅτε εἰσήχθη. Ἀλλ’ οἱ κύριοι Βουλευταὶ μὴ διατηρήσαντες τὸ νομοσχέδιον ζητοῦσι νέαν διανομήν· ἑπομένως ὑποκύπτων εἰς τὴν θέλησιν τῶν κυρίων Βουλευτῶν θὰ ἐνεργήσω νέαν διανομήν. Τὸ νομοσχέδιον ἀναβάλλεται.

§85Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ θὰ συμβῇ εἰς ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιασθῶσιν ἀπὸ τοῦδε. Οὐδεὶς Βουλευτής, ὑποθέτω, ἐκράτησε τὰ νομοσχέδια ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαΐου, διὰ νὰ τὰ ἔχῃ μέχρι σήμερον. Τοῦτο δὲν τὸ λέγω ὡς λόγον ἀναβολῆς. Θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ νέα διανομή, ὅσα δὲ εἶναι σοβαρὰ καὶ πρόκειται νὰ συζητηθῶσι νὰ ἀνατυπωθῶσι καὶ νὰ διανεμηθῶσιν. Βεβαίως οὐδενὸς δυνάμεθα νὰ αἰτιαθῶμεν, δὲν ἠδυνάμεθα νὰ διατηρήσωμεν τὰ νομοσχέδια. Τοῦτο δὲ εἶναι φυσικόν.

§86Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος εἰς τοῦτο.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Βʹσυζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀτελείας τοῦ εἰσαγομένου πρὸς μεταποίησιν καὶ ἐξαγωγὴν σίτου καὶ τοῦ πρὸς ἐκκοκκισμὸν βάμβακος».

§88Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως καὶ διοικήσεως τῶν δήμων. Αὐτὸ ἀναβάλλεται, διότι εἶναι εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§90Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 32.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προπληρωμῆς ἐξόδων διατροφῆς καταδίκων καὶ ὑποδίκων» εἶναι ἐντελῶς ὑπηρεσιακὸν καί, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ γίνῃ δεκτόν. Ἀποδέχεται κατ’ ἀρχὴν ἡ Βουλή;

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται καὶ κηρύσσεται τὸ νομοσχέδιον κατεπεῖγον. Ἀποδέχεται τὸ νομοσχέδιον κατεπεῖγον κατ’ ἀρχὴν καὶ παραπέμπει αὐτὸ εἰς ἐπιτροπήν.

§94Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι εἰς ἐπιτροπήν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 25:Αʹσυζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῆς ἐμμίσθων παρέδρων εἰς θέσιν πρωτοδίκου». Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§96Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐφ’ ὅσον βεβαιοῦται ἡ ὕπαρξις τῆς ἀνάγκης διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν Δικαστηρίων, ὅπως προαχθῶσιν ἔμμισθοι πάρεδροι εἰς πρωτοδίκας, βεβαίως δὲν θὰ ἔχῃ τις ν’ ἀντείπῃ, παρατηρῶ ὅμως ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καθιεροῦται μία ἀρχή, ἡ ὁποία ἀντίκειται εἰς τὰς ἀρχὰς τὰς διεπούσας τοὺς ὑπαλλήλους καὶ τὴν πειθαρχίαν αὐτῶν, καθιεροῦται δηλαδὴ μία ἀνικανότης, ὅπως προαχθῶσιν οἱ ἔμμισθοι πάρεδροι κατ’ ἐκλογὴν ἐκ τῆς ὑπάρξεως πειθαρχικῆς τινος τιμωρίας. Αἱ πειθαρχικαὶ τιμωρίαι δὲν ἔχουσι σκοπὸν νὰ καταστήσωσιν ἀνικάνους πρὸς προαγωγήν, ἔστω καὶ παροδικῶς, τοὺς ὑπαλλήλους, ὅταν μάλιστα αἱ πειθαρχικαὶ τιμωρίαι συμβαίνει παρ’ ἡμῖν ἀκόμη, κατὰ σύστημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ἐντελῶς νὰ ἐκλίπῃ, νὰ ἐπιβάλλωνται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ μετ’ ἀπόφασιν ἀπαλλακτικὴν τοῦ οἰκείου Πειθαρχικοῦ Συμβουλίου. Πρέπει νὰ ἀφεθῶμεν κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν ἐντελῶς εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Ἡ ἐκτίμησις πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν καὶ οἱ πειθαρχικῶς τιμωρηθέντες ἔμμισθοι πάρεδροι εἶναι ἀνίκανοι πρὸς προαγωγὴν ἢ ἐβελτιώθησαν διὰ τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας, ὥστε ἀκινδύνως νὰ προαχθῶσι. Λέγω ταῦτα, Κύριοι, διότι ἐκ συμπτώσεως παρετήρησα, τὴν παρατήρησίν μου δὲ ταύτην δύναται νὰ τὴν ἐξελέγξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ζητῶν πληροφορίας ἀπὸ τοὺς προέδρους τῶν Πρωτοδικῶν, ὅτι ἀκριβῶς οἱ τιμωρηθέντες ἔμμισθοι πάρεδροι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄριστοι δικασταί.

§97Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔχομεν τιμωρηθέντας;

§98Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα· ἔχομεν τοιούτους ἐν Ἀθήναις. Ἔχομεν καὶ μὴ τιμωρηθέντας, περὶ τῶν ὁποίων ἐγὼ θὰ ἠδυνάμην νὰ βεβαιώσω ὅτι εἶναι ἀνίκανοι νὰ εἶναι δικασταί.

§99Γ. ΠΩΠ. Δι’ αὐτὸ δὲν ἐτιμωρήθησαν.

§100Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα. Ἐν Ἀθήναις ὑπῆρχον μεγαλείτεραι πιθανότητες, διὰ νὰ τιμωρηθῶσιν οἱ ἔμμισθοι πάρεδροι, διότι τὸ ἐν Ἀθήναις Δικαστήριον τῶν Πρωτοδικῶν ἔχει πληθὺν ἐργασίας, καὶ φυσικὸν ἦτο εἰς τοὺς παρ’ αὐτῷ παρέδρους, εἰς οὓς τὸ πρῶτον ἀνετέθη τοιαύτη ἐργασία λόγῳ τῆς ἀπειρίας των, νὰ μὴ ἐκδώσωσιν ἐντὸς τῆς ὡρισμένης προθεσμίας ἀποφάσεις, ἐφ’ ὧν ὑποθέσεων ἔλαβον μέρος κατὰ τὴν συζήτησιν, τοῦτο ὅμως μαρτυρεῖ τὴν εὐσυνειδησίαν των, ἐνῷ οἱ ἄλλοι οἱ μὴ τιμωρηθέντες δὲν ἦσαν τόσον εὐσυνείδητοι. Καὶ ἴσως, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ζητήσῃ νὰ λάβῃ δεῖγμα τῆς εὐσυνειδησίας αὐτῶν, θὰ γελάσῃ μὲ τὴν εὐσυνειδησίαν τῶν μὴ τιμωρηθέντων. Διὰ τοῦτο πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον ζητοῦν πληροφορίας παρὰ τῶν Εἰσαγγελέων ἢ τῶν προέδρων τῶν Πρωτοδικῶν, εἰς οὓς ὑπάγονται οἱ ἔμμισθοι πάρεδροι, νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον πρέπει οὗτοι νὰ προαχθῶσιν.

§101Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐλπίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἔχετε ζωηρὰν τὴν ἀνάμνησιν τῆς συζητήσεως, ἥτις μακρὰ ἀληθῶς διεξήχθη, ὅτε συνεζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ εἶναι ἤδη νόμος τοῦ Κράτους, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ πρωτοδίκαι ἀναλαμβάνουσιν ἔργα εἰρηνοδίκου. Μία ἐκ τῶν συνεπειῶν τοῦ νόμου ἐκείνου εἶναι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Πρόκειται νὰ προαχθῶσι κατὰ τὸ δυνατὸν πρωτύτερα οἱ ἔμμισθοι πάρεδροι, διότι παρουσιάζονται κενὰ εἰς τὰς θέσεις τῶν πρωτοδικῶν, καὶ τὰ κενὰ θὰ αὐξηθῶσι καὶ οἱ διαγωνισμοὶ θὰ πολλαπλασιάζωνται καὶ ἡ θέσις τοῦ πρωτοδίκου θὰ παύσῃ νὰ παρέχῃ τὸ γόητρον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ παρέχῃ, καὶ αἱ τάξεις αἱ δικαστικαὶ ἀναμφισβητήτως θὰ ἐκπέσωσιν. Ἐκεῖνος, ὅστις ὑπέστη μίαν πειθαρχικὴν τιμωρίαν, στερεῖται τοῦ δικαιώματος νὰ προαχθῇ. Πρὸ ἐλαχίστου χρόνου, Κύριοι, συνέβη ἓν σκάνδαλον μέγιστον, κατόπιν τοῦ ὁποίου εἷς Εἰσαγγελεὺς ὑπέστη κοινωνικὸν μποϊκοτάζ. Ἐξῆλθεν εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ εἰς τὰ καφενεῖα καὶ εἰς τὰ ἄλλα κοινωνικὰ κέντρα τῆς πόλεως ἐκείνης, καὶ δὲν εὑρίσκετο εἷς πολίτης ἀξιοπρεπὴς καὶ σεβόμενος ἑαυτὸν ν’ ἀνταλλάξῃ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα ἐκεῖνον χαιρετισμόν. Συνέβη τοῦτο ἐν Σπάρτῃ κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον. Διότι ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐκεῖνος εἶχεν ὑποστῆ τοιοῦτον ἐπηρεασμὸν ἄνωθεν, ὥστε παρεῖδεν ὄχι μόνον τὸ δίκαιον, ἀλλὰ παρεῖδε τὴν στοιχειωδεστέραν ἐντροπήν, καὶ πλὴν τῶν ἄλλων συνεκρούσθη καὶ πρὸς τοὺς δικαστάς. Φαντασθῆτε τὸν Εἰσαγγελέα ἐκεῖνον, ὅστις ἔπειτα ἠναγκάσθη ὑπὸ τοῦ κοινωνικοῦ μποϊκατὰζ νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν μεταθέσεως καὶ μετὰ ταῦτα παρὰ τὸν Προϋπολογισμὸν ἐζητήθη νὰ προαχθῇ εἰς ἀντεισαγγελέα Ἐφετῶν, φαντασθῆτε αὐτὸν συγκρουόμενον πρὸς ἔμμισθον πάρεδρον καὶ ἐπιτυγχάνοντα ἕνεκα τῆς προστασίας τῶν ἐπηρεασάντων αὐτὸν νὰ τιμωρηθῇ ὁ ἔντιμος καὶ χρηστὸς ἔμμισθος πάρεδρος. Τὸ ἀποτέλεσμα, ὁ ἔμμισθος πάρεδρος, ὁ ἔντιμος καὶ αὐστηρὸς τηρητὴς τοῦ καθήκοντος, νὰ μὴ δύναται νὰ προαχθῇ. Καὶ τοῦτο θὰ γίνηται οὐχὶ μόνον πρότερον, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ καὶ ἄν τις κριθῇ ἱκανὸς ὑπὸ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ μετὰ ταῦτα τιμωρηθῇ πειθαρχικῶς, ὅτε κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θὰ τιμωρηθῇ ἐπίτηδες, εὔκολον δὲ εἶναι νὰ ἐξευρεθῇ λόγος δικαιολογῶν μίαν ἐπίπληξιν...καὶ θὰ ἔχωμεν τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι ὄζει σκανδάλου ἀπὸ ἀποστάσεως 40,000 μιλίων.

§102Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητος καὶ κατεπείγουσα ἡ ἀνάγκη τῆς συμπληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων πρωτοδικῶν διὰ προαγωγῆς ἐμμίσθων παρέδρων. Ἐπειδὴ δὲ οἱ ἔμμισθοι πάρεδροι δὲν ἔχουσι συμπληρώσει διετῆ ὑπηρεσίαν κατὰ νόμον, εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος, ἵνα δυνηθῇ ἡ ὑπηρεσία νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενά, ἄνευ τοῦ ὁποίου ἀδυνατεῖ νὰ λειτουργήσῃ ἡ Δικαιοσύνη. Ἀλλ’ εἶναι καιρὸς νὰ παρατηρηθῇ ἅπαξ ἔτι τὸ φαινόμενον ὅτι πολλάκις μέχρι τοῦδε, δεκάκις ἴσως, ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ ἀρχικοῦ νόμου περὶ ἐμμίσθων παρέδρων ἠναγκάσθημεν διὰ τοιούτων προσωρινῶν νόμων νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν, σπανίως δὲ κατωρθώσαμεν νὰ ἔχωμεν τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν παρέδρων συμπληρωσάντων τὴν διετῆ ὑπηρεσίαν, διὰ νὰ πληρώσωμεν διὰ τούτων τὰς κενὰς θέσεις πρωτοδικῶν. Καὶ ἠναγκάσθημεν τὴν διετῆ ὑπηρεσίαν νὰ μειώσωμεν, ὡς ἄλλοτε, εἰς ἓν ἔτος, ἵνα συμπληρώσωμεν τὰ κενά, ἤδη δὲ τὴν μειοῦμεν καὶ κάτω τοῦ ἔτους καὶ μέχρι μιᾶς ἡμέρας. Αὐτὴ ὅμως ἡ τακτικὴ ματαιοῖ τελείως τὸν σκοπὸν τοῦ θεσμοῦ τῶν ἐμμίσθων παρέδρων καὶ καθιστᾷ τὸ σύστημα αὐτοῦ τελείως ἀνωφελές. Δὲν λέγω ταῦτα, ἵνα ζητήσω νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι ἐπίκαιρον νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ πρόνοιαν νὰ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐμμίσθων παρέδρων ...

§103Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλήφθη ἤδη.

§104Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Χαίρω πολύ. ...ὥστε νὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λαμβάνωμεν τοιαῦτα μέτρα. Εἰδικῶς διὰ τὸ νομοσχέδιον ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας Βουλευτής, εἶναι κατὰ βάσιν ὀρθή. Εἶναι κατὰ βάσιν ὀρθὴ κατὰ τοῦτο, ὅτι σπεύδει ὁ νομοθέτης, πειθαρχικὴν τιμωρίαν, τῆς ὁποίας τὸ εἶδος, τὴν βαρύτητα, τὰ αἴτια, τὴν ὑπαιτιότητα δὲν γνωρίζει, νὰ ἀναγράφῃ ὡς λόγον ἀνικανότητος. Τάχα διότι ὁ δικαστὴς ἐβράδυνεν ἐπὶ ¼ νὰ προσέλθῃ καὶ ἐπεπλήχθη ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου του; Ἕνεκα τούτου τοῦ λόγου δὲν πρέπει νὰ προαχθῇ, καὶ τάσσομεν αὐτὸν εἰς ἴσην μοῖραν μὲ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐτιμωρήθη διὰ προστίμου ἢ προσωρινῆς παύσεως ἐχούσης αἴτια πολὺ βαρύτερα καὶ προδιδούσης ἴσως ἀνικανότητα πρὸς παραμονὴν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ; Μένει δηλαδὴ τὸ πραγματικὸν τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας ἀνεξέταστον, ἀναγραφομένου γενικοῦ κανόνος, τὸν ὁποῖον θεωρῶ ἐπικίνδυνον. Ἐγὼ τάσσομαι μὲ τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον νὰ ἐκλέγῃ ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τοὺς διοριστέους, καθοδηγοῦντες αὐτὸ διὰ τροποποιήσεως τῆς διατάξεως, ὥστε νὰ δύναται, ἐὰν εὑρίσκῃ ὅτι ἡ πειθαρχικὴ τιμωρία εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ πρέπῃ οὗτος νὰ προαχθῇ, νὰ μὴ προάγεται.

§105Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ συμβούλιον αὐτὸ ἀπαρτίζεται ἐξ ἀνθρώπων δυναμένων νὰ γνωρίζωσι τὰ αἴτια τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας.

§106Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον οὕτω: «περὶ τῶν διοριστέων ἀποφαίνεται τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον, ὅπερ ἐκλέγει αὐτοὺς λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τὰς τυχὸν ἐπιβληθείσας πειθαρχικὰς ποινάς, ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ κλπ.», ὡς ἔχει κατὰ τὰ λοιπὰ τὸ ἄρθρον. Καὶ τοιουτοτρόπως δὲν ἀναγράφομεν ἀνικανότητα ἕνεκα ποινῆς, τῆς ὁποίας τὴν ποιότητα ἀγνοοῦμεν, ἀλλ’ ἀφήνομεν εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον νὰ κρίνῃ περὶ αὐτῆς. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δεχθῇ τὴν γνώμην ταύτην, συμβιβάζει τὴν γνώμην του καὶ τὴν τῶν ἀντιφρονούντων πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, καὶ οὐδὲν ζήτημα θὰ προκύψῃ. Αἱ γνῶμαι τῶν Εἰσαγγελέων τῶν Πρωτοδικῶν δὲν πρέπει νὰ εἶναι δυνητικαί, ἀλλ’ ὑποχρεωτικαὶ κατὰ τὸ σύστημα τὸ κρατῆσαν μέχρι τοῦδε, διότι δὲν θὰ δυνηθῇ τις σοβαρῶς νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον ὡς ἐκ τοῦ ὕψους, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐπιβλέπει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ σαφῆ ἰδέαν τῆς ποιότητος ἑκάστου τῶν ὑποψηφίων, διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν πειθαρχικῶς τιμωρηθέντων· ὑπάρχουσιν ἄλλα ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν πειθαρχικὴν κρίσιν, οὐδὲ δύνανται νὰ ὑποβληθῶσι καὶ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν ἀνικανότητα, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον νὰ μὴ κρίνῃ προακτέον τὸν πάρεδρον. Ταῦτα ὅμως δὲν δύναται νὰ βλέπῃ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον ἀπὸ τῆς θέσεώς του, διότι δὲν εὑρίσκεται εἰς σχέσιν συνεργασίας μὲ τοὺς ὑποψηφίους. Αὐτὰ βλέπουσιν οἱ Εἰσαγγελεῖς καὶ οἱ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν καὶ μετ’ αὐτοὺς εἰς μικρότερον βαθμὸν οἱ Εἰσαγγελεῖς καὶ πρόεδροι τῶν Ἐφετῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ εἰς θέσιν νὰ κρίνωσι περὶ τῶν παρέδρων τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰ ἀπόκεντρα τοῦ Κράτους, ὡς πλησιεστέρων πρὸς αὐτούς. Ὄχι νὰ δύναται λοιπὸν τὸ συμβούλιον νὰ ζητήσῃ τὰς γνώμας προέδρων καὶ Εἰσαγγελέων, ἀλλὰ νὰ ζητῇ ταύτας ὑποχρεωτικῶς. Ἄλλο τὸ ζήτημα ἂν θὰ κρίνωσιν, ὡς κρίνουσιν ἐκεῖνοι. Ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι ὑποχρεωτικῶς πρέπει νὰ γνωματεύωσιν οἱ Εἰσαγγελεῖς καὶ οἱ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν καὶ Ἐφετῶν, χωρὶς ὅμως ἡ γνώμη των νὰ δεσμεύῃ τὴν κρίσιν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου, ἐὰν δεχθῶμεν ὅτι τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον διὰ τὴν κρίσιν του θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς πειθαρχικὰς ποινὰς καὶ ἐκτιμᾷ, δὲν θὰ διατρέξωμεν κίνδυνον νὰ προαχθῶσιν οἱ ἀνίκανοι, ἀλλ’ ἀσφαλῶς θὰ προαχθῶσιν οἱ ἱκανοί. Ἡ κειμένη νομοθεσία, προκειμένου νὰ θεωρήσῃ ὡς αἰτίαν ἀνικανότητος τὰς πειθαρχικὰς ποινάς, αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ἐτήρησεν. Ὁ νόμος περὶ ἀποχωρήσεως ἰσοβίων δικαστῶν καὶ ὁ τελευταῖος περὶ πειθαρχικῶν συμβουλίων τὰς πειθαρχικὰς ποινὰς δὲν ἀναγνωρίζει ὡς ἀποτελούσας λόγον ἀνικανότητος, ἀλλὰ λόγον εἰσαγωγῆς πρὸς ἐξέτασιν. Εἶναι δυνατὸν τὸ συμβούλιον λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἐπῆλθεν ἡ πειθαρχικὴ ποινή, νὰ εἴπῃ: κρίνω τοὺς πειθαρχικῶς τιμωρηθέντας ἀπολυτέους ἢ μή. Πάντως τὸ συμβούλιον ἀφορμὴν λαμβάνει ἐκ τῶν πειθαρχικῶν ποινῶν καὶ κρίνει ἐξ αὐτῶν ἂν ἐκ τῆς φύσεώς των ἀποτελοῦσι λόγον ἀνικανότητος, καὶ δὲν λαμβάνει αὐτὰς ὡς ἀποτελούσας νόμῳ ἄλλης ἐξετάσεως τοῦ πράγματος λόγον ἀνικανότητος μόνον, διότι ἐπεβλήθησαν καὶ ἀσχέτως πρὸς τοὺς λόγους καὶ τὰ αἴτια, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπεβλήθησαν.

§107Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει πλάνη τις ἐν ταῖς παρατηρήσεσι τῶν κυρίων Βουλευτῶν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀποσαφήσω. Διότι οὔτε ἀνικανότης τις ἐκ τῆς πειθαρχικῆς τιμωρήσεως καθιεροῦται, οὔτε κἂν εἰσηγούμεθα νέαν διάταξιν μὴ ὑφισταμένην. Διέλαθε τὴν προτοχὴν τῶν κυρίων Βουλευτῶν τὸ γεγονὸς ὅτι διάταξις τοιαύτη καθιεροῦσα ἀναστολήν τινα τῆς προαγωγῆς τῶν τιμωρηθέντων ὑφίσταται ἤδη ἐν τῷ ὀργανικῷ νόμῳ περὶ προαγωγῆς τῶν ἐμμίσθων παρέδρων. Κατὰ τὸν ὑφιστάμενον ὀργανικὸν νόμον τοῦ ἔτους 1909 πάρεδρος τιμωρηθεὶς πειθαρχικῶς δὲν δύναται νὰ προαχθῇ πρὸ τῆς παρόδου ἑνὸς τοὐλάχιστον ἔτους ἀπὸ τῆς τιμωρήσεώς του. Ἡ διάταξις αὕτη μένει, οὐδαμῶς μεταρρυθμιζομένη, καὶ οἱ ἤδη τιμωρηθέντες, ὅταν συμπληρώσωσι τὸν προσήκοντα χρόνον, κατὰ τὸν ὑφιστάμενον νόμον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθῶσιν.

§108Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀποκλειομένης τῆς κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς.

§109Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαιότατα. Ἐδῶ πρόκειται νὰ εἰσαγάγωμεν νέαν τινὰ διάταξιν, δηλ. ὁ ὑφιστάμενος ὀργανικὸς νόμος λέγει: πάρεδρος τιμωρηθεὶς πειθαρχικῶς δὲν δύναται νὰ προαχθῇ πρὶν ἢ παρέλθῃ ἔτος ἀπὸ τῆς τιμωρίας του. Λοιπὸν ἔχομεν δύο προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ συντρέξωσι κατὰ τὸν ἤδη ἰσχύοντα νόμον, διὰ νὰ προαχθῇ εἷς πάρεδρος. Πρέπει νὰ συμπληρώσῃ διετῆ ὑπηρεσίαν ὡς τοιοῦτος καὶ δεύτερον ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς τιμωρίας του. Αὐτὸς ὁ νόμος δὲν μεταβάλλεται, καὶ οἱ ἤδη ὄντες πειθαρχικῶς τιμωρημένοι, ὅταν συμπληρώσωσι τὴν διετίαν καὶ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς τιμωρίας των, θὰ δύνανται νὰ προαχθῶσιν. Ὁ νόμος αὐτὸς δὲν μεταβάλλεται. Ἤδη πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ μεταβατικόν τι μέτρον ἐξαιρετικόν, διὰ νὰ συμπληρώσῃ ἀνάγκας ὑφισταμένας, ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐμφανίζονται αὗται, πρὶν ἢ συμπληρώσωσι τὰς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὀργανικοῦ νόμου συνθήκας οἱ ὑπάρχοντες πάρεδροι. Λοιπὸν τί ἦτο ἐπιβεβλημένον εἰς ἡμᾶς, ἐπὶ τῇ βάσει ὑπάρχοντος νόμου προκειμένου νὰ δημιουργήσωμεν ἐξαιρετικήν τινα τάξιν παρὰ νὰ συμμορφωθῶμεν μὲ τὸ ὑφιστάμενον νομοθετικὸν πνεῦμα, τὸ καθιεροῦν διαστολὴν μεταξὺ τιμωρηθέντων καὶ μὴ τιμωρηθέντων, καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ δημιουργήσῃ ἤδη ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς δημιουργηθείσας ἀνάγκας, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐκταθῇ καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπέπεσαν εἰς πειθαρχικὰ παραπτώματα; Λοιπὸν δὲν ὑφίστανται διὰ τοῦ νομοσχεδίου οἱ τιμωρημένοι πάρεδροι μείωσίν τινα τῶν δικαιωμάτων των, τῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καθεστώτων νόμων ὑπαρχόντων, ἀλλ’ ἡ νέα τάξις τῶν προβιβαστέων, ἡ ὁποία δημιουργεῖται, ἦτο πολὺ φυσικὸν νὰ μὴ δώσῃ εἰς αὐτοὺς ὅ,τι δίδει εἰς τοὺς μηδέποτε πταίσαντας. Μίαν μόνον παρατήρησιν δύναμαι νὰ δεχθῶ, εἰς περίστασιν δηλ., κατὰ τὴν ὁποίαν μετὰ τὴν ἐκλογὴν ἤθελεν ἐπακολουθήσει ποινή, ἐπειδὴ δὲν εἶναι πιθανὸν κατὰ τὸ μεσολαβοῦν χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι βραχύτατον, νὰ ἐπέλθῃ περίπτωσις ἐπιβολῆς ποινῆς, δὲν εὑρίσκω καὶ ἐγὼ χρησίμην τὴν σχετικὴν ἀπαγόρευσιν καὶ στέργω εἰς τὴν διαγραφὴν τῆς φράσεως, ἡ ὁποία ἀναστέλλει τὴν προαγωγήν, ἐὰν ἐπακολουθήσῃ μετὰ τὴν ἐκλογὴν πειθαρχικὴ ποινή.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κλάδης.

§111Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§112Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος περὶ τῶν τιμωρημένων παρέδρων εἶναι ξένη πρὸς τὸ ζήτημα ὡς ἡμεῖς τὸ ἐθέσαμεν. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατέφυγεν εἰς αὐτό, διὰ νὰ μὴ τὸ λύσῃ. Ὅπως ἐτέθη ὑφ’ ἡμῶν πρόκειται περὶ ἡμερῶν καὶ περὶ τῶν τιμωρηθέντων μὲν πειθαρχικῶς, ἀλλὰ διανυσάντων ὑπηρεσίαν πλέον τοῦ ἔτους μετὰ τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν.

§113Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ μόλις συμπληρώσωσι διετίαν θὰ προαχθῶσιν.

§114Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ διάταξις ἡ κειμένη λέγει: πάρεδρος τιμωρηθεὶς πειθαρχικῶς δὲν δύναται νὰ προαχθῇ, ἂν δὲν παρέλθῃ ἔτος. Σήμερον λέγει, καὶ ἂν παρέλθῃ τὸ ἔτος, καὶ ἂν εὑρίσκηται εἰς τὰς παραμονὰς τῆς λήξεως τῆς διετίας, δὲν δύναται νὰ προαχθῇ.

§115Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ προαχθῇ μετὰ τὴν λῆξιν.

§116Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν εὑρισκόμεθα λοιπὸν ἐν πλάνῃ εὑρισκόμεθα ἁπλῶς ἐν διαφωνίᾳ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἡ διαφωνία κεῖται ἐν τούτῳ, ὅτι ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ δοθῇ ἁρμοδιότης εἰς τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον νὰ κρίνῃ περὶ τῶν πειθαρχικῶν ποινῶν ἂν αὗται εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ παρακωλύωσι προαγωγήν. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλει νὰ ἀναγράψῃ ὡς ἀρχὴν ὅτι ὁ τιμωρηθεὶς δι’ οἱανδήποτε αἰτίαν δὲν δύναται νὰ προαχθῇ. Ἡμεῖς διαφωνοῦμεν ὡς πρὸς τοῦτο.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ὑποβάλλουσι νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1911 ἐκ δραχμῶν 205.000 διὰ προμήθειαν γαιανθράκων». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς).

§118Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐνεργήσητε, ὅπως ἡ δημοσιευθεῖσα ἔκθεσις περὶ τῶν πεπραγμένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης περιλαμβάνουσα καὶ τὰς στατιστικὰς πληροφορίας διανεμηθῇ πρὸς τοὺς κ. Βουλευτάς.

§119Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ νόμος δι’ αὐτό.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς νὰ τεθῇ.

§121Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ μεταβληθῇ ὁ νόμος περὶ ἐθνικοῦ τυπογραφείου, διότι αὐτὰ κατὰ τὸν νόμον πωλοῦνται.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνος μὲ τὴν ἐντολὴν τῆς Βουλῆς ἐσχημάτισα ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοργανώσεως τῆς γεωργικῆς στατιστικῆς ἐκ τῶν κυρίων Ἀ. Παπαναστασίου, Ν. Δελακοβία, Δ. Λαζαρῆ, Ν. Στράτου, Γ. Τσαξίρη, Π. Καρασεβδᾶ καὶ Ἀ. Πετρομανιάτου. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῶν φυλακῶν τοῦ Κράτους».

§123Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διεξάγεται περὶ τούτου συζήτησις ἐν τῷ δικηγορικῷ συλλόγῳ. Ἄς περιμείνωμεν τὰ πορίσματα τῆς συζητήσεως ταύτης.

§124Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο πρακτικώτερον νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, καὶ νὰ περιμένωμεν βραδύτερον τὰ πορίσματα τὰ ἐκ τῆς συζητήσεως ἐν τῷ δικηγορικῷ συλλόγῳ. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλεῖται ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος κ. Σπυρίδων Ματσούκας, ἵνα ὀμόσῃ τὸν ὅρκον. (Προσέρχεται ὁ βουλευτὴς κ. Σπ. Ματσούκας καὶ ὀμνύει τὸν νενομισμένον ὅρκον).

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος! (χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ ἀπὸ τῶν ἀκροατηρίων).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 490 ἐδ. αʹ § 1, καὶ 580 ἐδ. αʹ § 1 καὶ 2 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον).

§128Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Παρακαλῶ, πόσαι εἶναι αὐταὶ αἱ ὑποθέσεις αἱ ἐκκρεμεῖς εἰς τὰ Δικαστήρια συνήθως, διὰ νὰ γνωρίζωμεν κατὰ πόσον δυνάμεθα νὰ τὰς ἐμπιστευθῶμεν εἰς χεῖρας τῶν Εἰρηνοδικῶν, τὸ ποιὸν τῶν ὁποίων γνωρίζομεν. Προσέτι παρατηρῶ, ὅτι εἶναι ἀτοπώτατον νὰ συζητῶμεν περὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ φράσις «εἶναι ἀτοπώτατον» νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον νὰ λέγηται ἐνταῦθα. Τὰ νομοσχέδια πάντα εὑρίσκονται ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀπὸ πολλοῦ καὶ ἔχουσι διανεμηθῆ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς.

§130Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀκριβῶς διότι εἶναι ἀναγεγραμμένα ἀπὸ πολλοῦ δὲν τὰ ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας καὶ πρέπει νὰ τὰ μελετήσωμεν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἠδύνασθε νὰ ζητήσητε τὴν ἀναβολήν.

§132ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἂν δέχεται τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δικαστικῶν ἐνσήμων».

§134Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§136Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρὶν προχωρήσωμεν εἰς ἕτερον νομοσχέδιον, δηλῶ ὅτι ταύτην τὴν στιγμὴν ἐζήτησα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν μοὶ ἐδόθη.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τίνος θέματος ζητεῖτε τὸν λόγον;

§138Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἵνα εἴμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, σᾶς παρατηρῶ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ζητηθῇ ὑπὸ δύο Βουλευτῶν ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§140Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Προστίθεμαι καὶ ἐγώ.

§141Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀφοῦ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Προέδρου μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα, νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι σκοπὸς τῆς διανομῆς τῶν νομοσχεδίων πρὸς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς δὲν εἶναι ἡ ἐκπλήρωσις ἑνὸς τύπου, ἀλλ’ ἡ μελέτη τῶν νομοσχεδίων ὑπὸ τῶν κυρίων Βουλευτῶν. Ἐὰν ὁ σκοπὸς οὗτος δὲν ἐξεπληρώθη, νομίζω, ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα ἐν τάξει. Ἐὰν δὲ οἱ κύριοι Βουλευταὶ δὲν διεφύλαξαν ἔκτοτε τὸν κολοσσὸν αὐτὸν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἶχον διανεμηθῆ, δὲν νομίζω ὅτι ἀπώλεσαν τὰ δικαιώματά των. Πολλοὶ Βουλευταὶ μάλιστα δὲν εὑρίσκοντο καὶ ἐνταῦθα κατὰ τὴν διανομήν, ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτής, ὁ ὁποῖος πρὸ ὀλίγου ὡρκίσθη.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅτε ἐζητήθη ἀναβολὴ νομοσχεδίου, ἐγένετο δεκτή, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, περὶ οὗ ἡ συζήτησις, δὲν ἐζητήθη ἀναβολή.

§143ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐπρότεινον εἰς τὴν Βουλήν, ἐπειδὴ ἡ παρατήρησις αὕτη ὑποθέτω ὅτι θὰ ἐπαναληφθῇ εἰς τὰ πλεῖστα τῶν νομοσχεδίων, νὰ διακοπῇ διὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ἡ συνεδρίασις καὶ νὰ παρακληθῇ τὸ Προεδρεῖον νὰ διατάξῃ τὴν ἀνατύπωσιν τῶν νομοσχεδίων, ἅτινα ἐξηντλήθησαν, καὶ τὴν ἐκ νέου διανομὴν αὐτῶν.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἁπάντων τῶν νομοσχεδίων ἡ ἀνατύπωσις δὲν εἶναι δυνατὴ ἀμέσως, ἀλλὰ δύναται νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἄμεσος ἀνατύπωσις ἐνίων ἐξ αὐτῶν.

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα· τοῦτο ἂς γίνῃ.

§146Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ κανονισθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῆς αὔριον.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἀναβληθέντα σήμερον νομοσχέδια θὰ εἶναι αὔριον κατὰ σειρὰν συζητήσεως.

§148ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Τὸ περὶ δικηγόρων δὲν δύναται νὰ εἶναι;

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ περὶ δικηγόρων εἶναι παλαιὸν καὶ θὰ εἶναι. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 6 40′ μ. μ.).