1911.06.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 108.

Τῆς 8ης Ἰουνίου 1911.

(Τετάρτη)

Προεδρία κ. Νικολάου Ἀ. Στράτου.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ περὶ ὥραν 10 καὶ 40′ π. μ. παρόντων 132 Βουλευτῶν).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν· 1) Οἱ ἱερεῖς Καρύστου, Μαρμαρίου, Πύργου καὶ Οἰχαλίας ζητοῦσιν ἐφαρμογὴν τοῦ περὶ ἐνοριῶν νόμου· 2) Κάτοικοι Λαμίας παρακαλοῦσιν ὅπως ὑπάρχῃ τραῖνον ἀναχωροῦν ἐκ Λαμίας τὴν 7 μ. μ. καὶ ἐπιστρέφον ἐκ Στυλίδος τὴν μεσημβρίαν· 3) Ὁ Σύνδεσμος τῶν παντοπωλῶν Πατρῶν ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ κυριακῆς ἀργίας· ἐπίσης ζητεῖ κατάργησιν τοῦ προσθέτου ἐπιτηδεύματος τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν· 4) Οἱ κάτοικοι Κάτω Ἀχαΐας ζητοῦσιν ἵδρυσιν ἀποθηκῶν σταφίδος ὑπὸ τῆς Ἑνιαίας ἐν τῇ πόλει των· 5) Οἱ κατάδικοι τῶν φυλακῶν Ἰθάκης ζητοῦσι μετριασμὸν τῆς ποινῆς των· 6) Οἱ ἐκ Φουρνᾶ Δ. Μίχας, Θ. Τσιλάντης καὶ Ἀ. Πλατίτσης διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ἀστυν. σταθμάρχου Ἰ. Ὀλυμπίου, ἐνωμοτάρχου, ὡς φατριάζοντος· 7) Οἱ λαχανοπῶλαι Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ὑποβάλλουσι ψήφισμα τοῦ συνδέσμου των περὶ κυριακῆς ἀργίας· 8) Ὁ Σωτ. Σπανὸς ὑποβάλλει αἴτησιν ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐπάνοδος τῶν λιποτακτῶν εἰς τὸ στράτευμα· Ὁ βουλευτὴς κ. Φ. Βακαλόπουλος, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ ποταμοῦ Παμίσου καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ᾼΧΜΖʹ τοῦ ἔτους 1888 περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ ποταμοῦ Παμίσου». Θέλει ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρ. Βουλῆς, τεῦχος Αʹ). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§2Ι. ΦΟΥΡΙΔΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Θὰ παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ διανέμηται ἡ Ἡμερησία Διάταξις εἰς τοὺς Βουλευτὰς τὴν προηγουμένην ἡμέραν, διότι ἀναγράφονται πρῶτα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν προφθάνομεν οὔτε νὰ ἴδωμεν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγνωρίζω τὸ δίκαιον τοῦ αἰτήματος, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν διατί εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐκπλήρωσις αὐτοῦ. Ἡ συνεδρίασις περατοῦται τὴν 9 ὥραν· ἡ Ἡμερησία Διάταξις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἑτοιμασθῇ πρὸ τῆς λύσεως τῆς συνεδριάσεως, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ποῖα νομοσχέδια θὰ ψηφισθῶσι κατ’ αὐτήν, τὸ δὲ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον κλείει κατὰ τὴν ἑβδόμην ὥραν μ.μ., καὶ κατ’ ἀνάγκην ἡ τύπωσις γίνεται τὴν πρωΐαν. Εἶναι ἡ νόσος τῶν πρωϊνῶν συνεδριάσεων.

§4ΙΩ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δίκαιον ἔχετε, διότι δι’ ἔλλειψιν ἀρκετοῦ χρόνου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διανέμηται ἡ Ἡμερησία Διάταξις, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς ἔχομεν δίκαιον νὰ παραπονώμεθα κατὰ τῆς καταστάσεως ταύτης, διότι εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ φέρωμεν μαζὶ ὅλα τὰ νομοσχέδια μὴ γνωρίζοντες ποῖον θὰ συζητηθῇ.

§5ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δύναται νὰ γίνῃ τοῦτο ἀφ’ ἑσπέρας, ὅτε πρόκειται νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, νὰ ἀναγγέλληται προφορικῶς ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου, μετὰ συνεννόησιν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς κ, Βουλευτάς, ποία θὰ εἶναι ἡ σειρὰ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῆς αὔριον.

§6Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ τὸ μὲν ζήτημα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐκανονίσθη, ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἡμῶν ἐνταῦθα δυσχεραίνεται φοβερὰ καὶ καθίσταται ἀνυπόφορος ἡ διαμονή μας ἕνεκεν ἐλλείψεως ἀερισμοῦ καὶ ἀνεμιστήρων. Θὰ παρεκάλουν νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον, νὰ εἰσαχθῶσιν ἀνεμιστῆρες, διὰ νὰ δυνάμεθα ἐν ἀνέσει νὰ ἐκπληρῶμεν τὰ καθήκοντά μας.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ μοὶ παρέχει τὴν ἐξουσιοδότησιν νὰ φροντίσω διὰ τὴν προμήθειαν αὐτῶν ἄνευ πιστώσεως καὶ ἐντὸς τῆς ἡμέρας, θὰ μεριμνήσω περὶ τούτου ἀμέσως, ἐπιφυλασσόμενος νὰ ἀναγράψω ἔπειτα τὴν δέουσαν πίστωσιν.

§8Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ μόνον ὅπερ δὲν χρειάζεται εἶναι οἱ ἀνεμιστῆρες.

§9Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ πολλοῦ ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν μετ’ ἄλλων συναδέλφων νομοσχέδιον «περὶ διορθώσεως τῶν φυλακῶν τοῦ Κράτους» καὶ «περὶ μειώσεως τῆς ποινῆς εἰς τὸ τρίτον τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς κρατουμένων, περιορισμοῦ δὲ τῆς ποινῆς τῶν εἰς ἰσόβια δεσμὰ καταδικασθέντων εἰς εἴκοσιν ἔτη». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, παρὰ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, κατέχει τὴν τελευταίαν θέσιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα προταχθῇ καὶ συζητηθῇ πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§10Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἔχει ὑποβληθῆ πρότασις νόμου ἀπὸ μέρους τινῶν Βουλευτῶν Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπαγωγὴν διοικητικῶς τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ, εἰς τὸν νομὸν Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος. Εἶναι ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι κοινῶς γνωστὸν ὅτι ἀπησχόλησε καὶ τὴν σατυρογραφίαν ἀκόμη. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις ἀπὸ μέρους τινὸς ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ συζητήσεως, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ νὰ προταχθῇ καὶ νὰ ψηφισθῇ τοῦτο εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, νὰ ἀπαλλαγῇ δὲ καὶ ἡ Βουλὴ ἀπὸ τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον διαρκῶς προβάλλει εἰς τὸ μέσον.

§11Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ κ. Ξηρὸς εἶναι ζήτημα ἐπαρχιακόν· ἔχομεν καὶ ἡμεῖς σπουδαιότατα ἐπαρχιακά, ἔχομεν τὸ περὶ ἑλῶν.

§12ΑΘ. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἔχει συζητηθῆ.

§13Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Νὰ ἀφήσωμεν τὰ προσωπικά, νὰ τὰ ψηφίσωμεν ὅλα μαζί, ἀλληλοβοηθούμενοι ἄλλως τε εἰς τοῦτο.

§14Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καταναλίσκομεν δύο ἡμέρας καθ’ ἑβδομάδα εἰς συστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν εἰς συστάσεις εἰς τὸ νὰ πείσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ προσωπικὰ νομοσχέδια. Τὸν χρόνον αὐτόν, ὁ ὁποῖος, ὡς γνωστόν, οὐδὲν ἔχει πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, νὰ τὸν ὁρίσωμεν πρὸς συζήτησιν προτάσεων νόμων ἀφορωσῶν εἰς ἐπαρχιακὰ συμφέροντα, καὶ νὰ συζητῶμεν ἀποκλειστικῶς περὶ αὐτῶν, διότι τοῦτο εἶναι σπουδαιότατον.

§15ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ὁρίσωμεν τὴν μίαν ἡμέραν ἀπὸ τὰς δύο δι’ αὐτό.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ θὰ συνίστων, ὅπως, εὑρισκομένης τῆς Βουλῆς εἰς τὸ πέρας τῶν ἔργων τοῦ τμήματος τούτου, παύσῃ ἡ ἀδιάκοπος ἐγγραφὴ εἰς ἀναφοράς, γινομένη χωρὶς κἂν νὰ ἠξεύρωσι οἱ ἐγγραφόμενοι τὸ ἀντικείμενον αὐτῶν, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ ἐπιβράδυνσιν τῆς αὐτῶν ἐνεργείας, καὶ νὰ ἐπιμεληθῇ ἡ Βουλὴ τῆς ψηφίσεως προτάσεων νόμων πολὺ σκοπιμωτέρων ἀπὸ τὴν ἄγονον συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν. Τοῦτο θὰ εἶναι πρακτικώτερον, καὶ ἂν ἡ Βουλὴ συναινῇ νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον τοῦτο, ὥστε τὴν πρωΐαν τῆς μιᾶς τῶν ἡμερῶν, τῶν ὡρισμένων διὰ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, συζητῶνται κατὰ προτίμησιν προτάσεις νόμων ἀντὶ τῶν ἀναφορῶν, τὴν ἑτέραν δ’ ἡμέραν συζητῶνται κατὰ προτίμησιν ἀναφοραί, καὶ ἂν μένει καιρὸς, προτάσεις νόμων. Αὔριον θὰ συζητηθῶσιν αἱ ἀναφοραί, θὰ ἐπιτρέψῃ δὲ ἡ Βουλὴ νὰ χωρίσω ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὰ σχέδια τῶν νόμων ἀπὸ τὰς προτάσεις, διὰ νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν εὐκολώτερον τῶν προτάσεων οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἄωροι κατὰ τὴν συζήτησιν, διότι, ἐννοεῖται, ὅτι καὶ αἱ προτάσεις νόμων πρέπει νὰ τύχωσι τῆς ἐπεξεργασίας τῶν Ὑπουργῶν.

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα· μάλιστα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. 1η συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΨΚΔʹ περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας». Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὁ κ. Κουτούπης.

§19Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, κύριοι Βουλευταί, καὶ δευτέραν φορὰν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἂν δὲν μὲ ἠνάγκαζον εἰς τοῦτο αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, αἱ ὁποῖαι ἦσαν, ἂν ἀντελήφθην καλῶς, ἀντίθετοι πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔκαμε διαρκούσης τῆς ἀγορεύσεώς μου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν αὐτοῦ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ διακρίνῃ μέριμνα περὶ συμπληρώσεως διὰ προσθήκης ἑνὸς μεγάλου τμήματος, τοῦ τμήματος τῆς Ἐμπορικῆς ναυτιλίας, περὶ τοῦ ὁποίου ὅμως, καθὼς ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσε, θὰ ληφθῇ πρόνοια βραδύτερον....

§20ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐντὸς ὀλιγίστων ἡμερῶν.

§21Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἂν ὑπεβάλλετο εὐθὺς ἀμέσως, διὰ νὰ ἔχωμεν ἱκανὸν χρόνον, διότι ἡ συζήτησις θὰ ἀνακινήσῃ ὁλόκληρον τὸ θέμα, τὸ περὶ γεωργικῆς βιομηχανίας, καὶ θὰ ἐπήρχετο ἀπώλεια χρόνου· ἐπίσης εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο, ἂν ἀνεβάλλετο τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τούτου. Ὁπωσδήποτε, ἀφοῦ καὶ πάλιν θὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ μὲ τὸ θέμα τοῦτο, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως ληφθῇ ἐπίσης μέριμνα διὰ τὸν κυριώτατον κλάδον τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ στατιστική. Βεβαίως τὰ θέματα ταῦτα ἔπρεπε νὰ προτιμηθῶσιν ἀπὸ ἐκεῖνα, περὶ τῶν ὁποίων ἀπασχολεῖται τὸ νομοσχέδιον καὶ τὰ ὁποῖα, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι δημιουργία θέσεων, αὔξησις προσωπικοῦ, καί, ἂν κρίνω ἀπὸ τὸ τελευταῖον ἄρθρον, τὸ 13, κατάργησις τῆς ἀποκεντρώσεως, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ὁ ἐν ἰσχύϊ ὁρίζει. Σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς στατιστικῆς παραδέχομαι τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, ὅτι ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη ὅπως εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ προτίμησιν, διότι ὑπάρχουσιν ἐξαιρετικοὶ λόγοι, καθιερωθῇ τὸ συγκεντρωτικὸν σύστημα καὶ οὐχὶ τὸ ἀποκεντρωτικόν. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει μέχρι σήμερον ἢ ἐλαχίστους ἀσχοληθέντας, καὶ οὗτοι οὐχὶ τελείως, εἰς τὴν μεγάλην αὐτὴν ἐπιστήμην οἵα εἶναι ἡ στατιστική, διότι εἷς καλὸς στατιστικὸς πρέπει νὰ εἶναι καλὸς μαθηματικός, νὰ εἶναι δὲ καὶ κάτοχος καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης. Ἐπειδὴ δὲ ἡ στατιστικὴ εἶναι ἐπιστήμη καὶ μέθοδος, ἐκτὸς τῶν ἐπιστημονικῶν σπουδῶν εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἔχῃ πρακτικὰς γνώσεις, τὰς ὁποίας ἀποκτᾷ μόνον ἐκεῖ ὅπου ἀκμάζει ἡ ἐπιστήμη αὕτη.

§22ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποκρούει τὴν γνώμην τῆς συγκεντρώσεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἤδη παρεσκευασμένη νὰ προσαγάγῃ σχετικὸν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον νὰ μεριμνᾷ περὶ τούτου, οὔτε πρόκειται νὰ εἶναι πολὺ τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπάρξῃ, διότι γνωρίζει ὅτι δὲν ὑπάρχει πολὺ τὸ κατάλληλον προσωπικόν.

§23Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Αἱ δηλώσεις εἶναι πολὺ ἱκανοποιητικαί, θὰ παρετήρουν ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πολὺ δύσκολος, μάλιστα ἐν Ἑλλάδι, ὅπου συγκρούονται προσωπικὰ συμφέροντα, εἶναι ἡ ἕνωσις ὑπηρεσιῶν, ὅταν αὗται λειτουργῶσι κεχωρισμέναι.

§24ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λειτουργεῖ ἤδη εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα τὰ ἄλλα, καὶ πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ καὶ εἰς τοῦτο διὰ νὰ μὴ μείνῃ τὸ Ὑπουργεῖον ἄνευ ὑπηρεσίας, μέχρις ὅτου προσαχθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§25Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅταν θὰ καταλήξω, θὰ δικαιολογήσω τοὺς λόγους μου, διότι ἔχω νὰ θίξω τι περὶ τοῦ ὁποίου ἀνέμενον νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἄνθρωπος πρακτικός. Ὑπάρχει ἱδρυμένη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὑπηρεσία στατιστικῆς, ἥτις ἔχει ἀνατεθῆ εἰς τὸν κ. Δροσίνην. Ὁ κ. Δροσίνης εἶναι καλὸς φιλόλογος καὶ ποιητής, ἀλλὰ δὲν ἔχει εἴδησιν τῆς στατιστικῆς ἐπιστήμης, οὔτε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν κλάδον μόνον, διότι θὰ ἔχῃ τὸν τίτλον τοῦ τμηματάρχου. Ἱδρύθη δηλαδὴ τὸ τμῆμα χάριν τοῦ κ. Δροσίνη, ἐπειδὴ δὲν ἐπερίσσευεν ἄλλη θέσις, βεβαίως δὲ οἱαδήποτε συγκέντρωσις δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ φῶτα τοῦ κ. Δροσίνη.

§26ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ πληρωθῇ σήμερον, ὥστε ἡ παρατήρησίς σας ἀφορᾷ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν θὰ γίνῃ ἡ πλήρωσις τότε...

§27Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τοῦτο, ὅτι θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἂν ἱδρύετο ἡ ὑπηρεσία εὐθὺς ἀμέσως καὶ οὐχὶ διάφορα τμήματα ὑπηρεσίας ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, διότι ταῦτα δυσκόλως καταρτίζονται, καθόσον συνδέονται ἀναποσπάστως πρὸς πρόσωπα ἀπὸ τὰ ὁποῖα οὐδεὶς Ὑπουργὸς κατώρθωσε νὰ ἀπαλλαγῇ. Βεβαίως ἡ ἵδρυσις ἑνὸς πλήρους τμήματος στατιστικῆς σήμερον εἶναι δύσκολος, καὶ παραδέχομαι τοῦτο· ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον περιέμενέ τις ἀπὸ τὸν πρακτικὸν νοῦν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ, εἶναι ἡ ἀρχὴ προνοίας πρὸς σχηματισμὸν τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων, πρὸς μόρφωσιν ὑπαλλήλων. Παρατηρεῖ τις ὅτι λαμβάνεται πρόνοια πρὸς ἵδρυσιν ὑπηρεσιῶν κλπ., προστίθενται δαπάναι καὶ δὲν λαμβάνεται πρόνοια καὶ δὲν χρησιμοποιεῖται καμμία δαπάνη διὰ τὸν σπουδαιότερον κλάδον, διὰ τὸν σπουδαιότερον σκοπόν, τὴν μόρφωσιν τῶν ὑπαλλήλων. Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἀνορθώσεως περιέμενέ τις πρῶτον ἔργον νὰ εἶναι τοῦτο. Τὰ ἐν Ἑλλάδι ἔχουσι κακῶς, διότι οἱ ὑπάλληλοι εἶναι ἀνίκανοι πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των καὶ ἡ ἀνικανότης αὐτὴ συνεπάγεται καὶ ἔλλειψιν χαρακτῆρος, εὐθύτητος καὶ συναισθήσεως τοῦ καθήκοντος. Ἡ ἀνόρθωσις ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου, νὰ παρασκευάσῃ καταλλήλους ὑπαλλήλους, διότι οἱ ὑπάλληλοι δὲν παρασκευάζονται, ὅταν δημιουργοῦμεν θέσεις καὶ διορίζονται εἰς ταύτας ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα. Πρέπει νὰ γνωστοποιήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι πρὸ διετίας, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν διατελῶν προσωρινῶς ὁ ἐκ Λοκρίδος πολιτευτὴς κ. Εὐταξίας, ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ ἱδρύσῃ σχολὴν πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐφάνη πρόθυμος νὰ ἀναγράψῃ δαπάνην εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία τότε ἀπῃτήθη, ἦτο μικρά, ἦτο, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, 12000 δραχμῶν, καὶ ὑπῆρξεν ὁμὰς ἐπιστημόνων καὶ πολλῶν ἐπιστημόνων, ὅλων σχεδὸν ὅσοι ἦσαν κατάλληλοι, ἑτοίμων νὰ βοηθήσωσιν εἰς τὸ ἔργον, ὅπως ἱδρύσωσιν ἰδίαν σχολὴν δημοσίων ὑπαλλήλων, καὶ δὲν ἀπῄτησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν παρὰ ἐλαχίστην συνεισφοράν. Εὐτυχῶς, δωρητὴς ἀπαλλάσσει τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐκ τοῦ βάρους τούτου, ἀλλὰ μετὰ λύπης μου βλέπω ὅτι οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται.

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι σχετικά, κύριε Κουτούπη, μὲ τὸ νομοσχέδιον τὰ περὶ σχολῆς ὑπαλλήλων· μόνον σκοπὸν δύνανται νὰ ἔχωσι ταῦτα τὴν κατανάλωσιν χρόνου.

§29Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ καταναλώσεως χρόνου. Πρόκειται περὶ τῶν ὑπαλλήλων, διότι εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀσχολεῖται ἡ Βουλὴ παρὰ εἰς τὴν αὔξησιν ὑπαλλήλων, εἰς ἀναγραφὴν δαπανῶν χάριν τῶν ὑπαλλήλων. Ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὑπὸ συζήτησιν, αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχουσιν. Τρία νομοσχέδια μᾶς ἀπειλοῦσι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῶν ὁποίων πραγματοποιεῖται δαπάνη ἑκατοστύων χιλιάδων δραχμῶν χάριν τῶν ὑπαλλήλων, χωρὶς νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ δαπανηθῶσιν ἐλάχισται δεκάδες χιλιάδων δραχμῶν πρὸς δημιουργίαν ὑπαλλήλων, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἔχωμεν ὑπαλλήλους οὐχὶ διὰ τῆς μετονομασίας καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Καὶ ὅταν ὁμιλῶ περὶ τῆς στατιστικῆς καὶ περὶ νέων ὑπηρεσιῶν, βεβαίως αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ θίξω ἓν τοιοῦτον ζήτημα, διότι εἶδον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, μὲ τὸν ὁποῖον συνωμίλησα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, νὰ ἔχῃ ἰδέας ὅτι ἡ τοιαύτη σχολὴ πολιτικῶν ὑπαλλήλων θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§30Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὑπάρχει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ μετὰ τρεῖς ἡμέρας, καὶ ἐκεῖ δύνασθε νὰ συζητήσητε ἂν πρέπει νὰ γίνεται κατ’ αὐτὸν ἢ κατ’ ἄλλον τρόπον ἡ παρασκευὴ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§31Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγώ, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, θεωρῶ ἐντελῶς χωριστὸν τὸ Πανεπιστήμιον.

§32Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Αὐτὸ θὰ συζητηθῇ.

§33Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Σήμερον δημιουργοῦμεν δαπάνας μόνον διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Πραγματοποιοῦνται δαπάναι 13,300 δρ. κατ’ ἔτος καὶ δὲν λαμβάνεται πρόνοια ἰσαρίθμου δαπάνης, ὅπως δι’ αὐτῆς παρασκευασθῶσιν ὑπάλληλοι δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἡ σχολὴ τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, διότι ἐξ αὐτῶν θὰ ἐξέλθωσι καλοὶ ἐπιστήμονες, καλοὶ πολιτικοὶ ἄνδρες, καλοὶ διπλωμάται, καλοὶ Ὑπουργοὶ ἴσως, ἀλλ’ εἰς τὰς ὁποίας δὲν θὰ παρασκευασθῶσι καλοὶ ὑπάλληλοι. Πανεπιστήμια καὶ σχολὰς πολιτικῶν ἐπιστημῶν ἔχουσιν ὅλα τὰ Κράτη, ἀλλὰ δὲν παρέλειψαν νὰ ἔχωσιν εἰδικὰς σχολάς. Ἡ Πρωσσία μεθ’ ὅλα τὰ Πανεπιστήμια αὐτῆς ἔχει καὶ εἰδικὴν σχολὴν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, ἔνθα διδάσκουσι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλ’ ὑπὸ ἐντελῶς διάφορον πνεῦμα· οἱ ὑπάλληλοι ἀλληλοδιαδόχως μεταβαίνουσιν εἰς τὸ Βερολῖνον, παρακολουθοῦσι τὰ μαθήματα καὶ ἐκγυμνάζονται εἰς τὰς ὑπηρεσίας των· τοῦτο δὲν γίνεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ δὲν λέγω βεβαίως ὅτι τοῦτο θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ διὰ μηχανῆς, ἀλλὰ δὲν γίνεται οὔτε ἀρχή.

§34ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὰ δὲν εἶναι σχετικά, κύριε Κουτούπη, μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Ἂν φρονῆτε ὅτι ἡ Κυβέρνησις κακῶς διαχειρίζεται τὴν ἐξουσίαν αὐτῆς, ὅτι δὲν μεριμνᾷ περὶ ὅσων ἠδύνατο νὰ μεριμνήσῃ, δύνασθε νὰ προκαλέσητε μομφὴν κατ’ αὐτῆς· ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ ὥρα τώρα νὰ συζητῆτε περὶ σχολῆς ὑπαλλήλων. Σᾶς διακόπτω πέντε λεπτὰ διὰ νὰ σᾶς τὸ ὑπενθυμίσω.

§35Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν μὲ ἀπησχόλησε ποσῶς τὸ ζήτημα νὰ φέρω μομφὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία πολὺ καλὰ ἵσταται εἰς τὴν θέσιν της καὶ ἐπαρκῶς ἐξυπηρετεῖ τὸν σκοπόν. Ἂν ὑπάρχωσι σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐκφράζω τὴν ἀνησυχίαν μου, διότι δὲν λαμβάνεται πρόνοια, δὲν ὑπάρχει ὅμως λόγος νὰ ἐπικρίνω τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις νομίζω ὅτι εἰς τὰς μεγάλας γραμμὰς καλῶς ἐνεργεῖ. Ἀναγκάζομαι νὰ ὁμιλήσω περὶ ὑπαλλήλων, διότι τὸ παρὸν νομοσχέδιον περὶ ὑπαλλήλων φροντίζει καὶ οὐχὶ περὶ ὑπηρεσίας, ἀφοῦ καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ γραμματέως πρόκειται νὰ ὁρισθῶσι διὰ Β. Διατάγματος, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν δημιουργεῖται ἡ θέσις διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀναμιγνύεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, πρὶν νομοθετηθῇ ἡ θέσις αὐτοῦ. Τὸν κ. Φίλωνα γνωρίζω ἀπὸ πολλοῦ χρόνου καὶ συνδέομαι μετ’ αὐτοῦ καὶ ἔχει ὁλόκληρον τὴν ἐκτίμησίν μου· ἐπιτρέψατέ μοι ὅμως νὰ σᾶς εἴπω ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ δημιουργηθῇ θέσις πρὸς χρησιμοποίησιν τῶν γνώσεών του. Ἀκριβῶς δὲ τοῦτο ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι δημιουργεῖται μία θέσις, καὶ θέσις πολὺ μεγάλη, διότι ὁ γενικὸς γραμματεὺς θὰ εἶναι πρόεδρος τοῦ συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ λαμβάνωσι μέρος ὡς μέλη αὐτοῦ δύο καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου. Ἑπομένως ἡ θέσις αὐτὴ ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι μεγάλου κύρους. Δὲν βλέπω ποῖα τὰ ἐξαιρετικὰ προσόντα τοῦ προσώπου τούτου· ἀπεναντίας ἰδιαίτεροί τινες λόγοι καὶ χαρακτηρισμοὶ τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἔπρεπε νὰ τὸν ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτήν. Ὁ κ. Φίλων εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι μέλος τῆς κτηματικῆς ἑνώσεως Θεσσαλικῆς καὶ ἔχει ἐκπεφρασμένην γνώμην κατὰ τῆς λύσεως τοῦ Θεσσαλικοῦ ζητήματος, καὶ ἐδημοσιογράφησε κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπερήσπισαν τὸ Θεσσαλικὸν ζήτημα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐγώ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι τρόπος συζητήσεως αὐτός, τὸ ν’ ἀναφέρωμεν δηλ. πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐνδεχόμενον νὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν καὶ νὰ τὰ ἐλέγχωμεν. Ἀφήσατε νὰ γίνωσιν οἱ διορισμοὶ πρῶτον, καὶ ὕστερον ἐλέγχετε.

§37Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μοὶ εἶπεν ὅτι ὁμιλῶ περὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἐνδεχόμενον μόνον νὰ διορισθῶσι καὶ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται τοῦτο. Ἀλλά, ὅτε εἶναι βέβαιον ὅτι τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο θὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν, δύναταί τις νὰ ὁμιλήσῃ περὶ αὐτοῦ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὰ παραδεδεγμένα κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα καὶ τὰ ἀνεγνωρισμένα, ἔλεγχος μόνον ἐπὶ τετελεσμένων πράξεων ἐνεργεῖται.

§39Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶμαι ἐναντίον τῆς ἱδρύσεως τῆς θέσεως καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ θέσις ἱδρύεται μόνον διὰ νὰ τὴν καταλάβῃ πρόσωπον ὡρισμένον· ἡ θέσις δὲν θὰ ἱδρύετο, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ πρόσωπον. Μοὶ ἐπιτρέπεται ἑπομένως νὰ κάμω μνείαν τοῦ προσώπου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δικαιολογῶν προχθὲς τὴν θέσιν τοῦ εἰδικοῦ Λογιστηρίου, μᾶς ἔφερε τὴν πληροφορίαν ὅτι μέχρι τοῦδε ἐξεδόθησαν ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ἐννεακόσια ἐντάλματα, καὶ ὅτι μέγας ἀριθμὸς αὐτῶν εἶναι ἐκκρεμής. Ἡ ἔκδοσις τῶν ἐνταλμάτων εἶναι μηχανικὴ ἐργασία, ἡ ὁποία δὲν ἀπαιτεῖ κόπον καὶ δὲν δικαιολογεῖ τὴν προσθήκην ἑνὸς τμηματάρχου εἰς ἓν Ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀκόμη ἀπολογισμόν, καὶ δὲν ἐκλήθη ἀκόμη νὰ κάμῃ προϋπολογισμόν. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἡ θέσις αὕτη μόνον σκοπὸν ἔχει τὸν διορισμὸν ὡρισμένου προσώπου. Βεβαίως ὅλα τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα ἔχουσιν ἀπὸ ἓν εἰδικὸν λογιστήριον, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι μία κακὴ ἀρχή, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς εἶχε δηλώσει προχθὲς διακόπτων με, ὅτι θὰ ἐλαμβάνετο πρόνοια, ὅπως εἰς τὴν θέσιν τοῦ τμηματάρχου τοῦ ἐμπορίου καὶ βιομηχανίας, διορισθῇ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ ἔχῃ ἐκείνας τὰς γνώσεις, τὰς ὁποίας πᾶς τις ἐννοεῖ ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ, καὶ μεταβάλλων ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ἐστήριξε συμπέρασμα ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἄνευ διαγωνισμοῦ νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν πλήρωσιν τῆς θέσεως. Ὡς ἀντελήφθην, οὐδεὶς ὡμίλησε περὶ διαγωνισμοῦ, πολὺ ὀλιγώτερον ἐγώ, διότι ἐν πρώτοις δὲν νομίζω ὅτι ἔχει πρακτικόν τινα σκοπὸν τοῦτο, καὶ δεύτερον διότι δὲν ὑπάρχουσι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ κρίνωσι τοὺς διαγωνισθησομένους. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἡμεῖς διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν διαγωνισμόν, δὲν πρέπει νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸ ἁπλοῦν δίπλωμα τῆς νομικῆς σχολῆς. Πρέπει ν’ ἀξιώσωμεν ὅπως, οἱ μέλλοντες νὰ καταλάβωσι τοιαύτας θέσεις, ἔχωσιν ἀποδείξεις ὅτι ἐφοίτησαν εἰς φροντιστήρια, εἰς τὰ ὁποῖα πραγματικῶς ἀποκτῶσι τὰς κεκανονισμένας γνώσεις, ἢ τοὐλάχιστον ἔχωσι διπλώματα ἀνωτέρων ἐμπορικῶν σχολῶν, ὅπου διδάσκονται τὰ μαθήματα ταῦτα θεωρητικῶς καὶ πρακτικῶς. Ἀλλὰ παρατηρῶ τὸ ἔκτακτον, ὅτι διὰ τὸν γενικὸν γραμματέα καὶ τοὺς τμηματάρχας ζητοῦνται ὀλιγώτερα προσόντα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ζητοῦνται διὰ γραμματεῖς, διότι, ὡς θὰ παρατηρήσητε, γραμματεὺς αʹ καὶ βʹ τάξεως διορίζεται ὁ ἔχων δίπλωμα τῆς νομικῆς σχολῆς καὶ προϋπηρετήσας ὡς γραμματεὺς αʹ ἢ βʹ τάξεως ἔν τινι τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν, Οἰκονομικῶν, Δικαιοσύνης κλπ., ἐνῷ διὰ τὸν γενικὸν γραμματέα ἀπαιτοῦμεν μόνον δίπλωμα νομικῆς σχολῆς. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν τὸ δίπλωμα τοῦτο νὰ ἐξηλείφετο ἀπὸ τὰ προσόντα, διότι οὐδὲν παρέχει τοῦτο προσόν. Ἤμην ὑπάλληλος, Κύριοι, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἀπέκτησα τὸ δίπλωμα τῆς νομικῆς σχολῆς· ἐν τούτοις δὲν ᾐσθάνθην ἐμαυτὸν διόλου ἱκανώτερον ἐκ τῆς ἀποκτήσεως τοῦ διπλώματος. Ἐσπούδασα ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ· ἐκεῖ δὲν ἀρκοῦνται εἰς διπλώματα, ἀλλ’ ἔχουσιν εἰδικὰς σχολὰς εἰς τὰς ὁποίας καταρτίζονται οἱ ὑπάλληλοι καὶ ἐφ’ ὅσον καὶ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν αὐτὰς τὰς εἰδικὰς σχολὰς καλύτερον νὰ μὴ ἔχωμεν προσὸν τὸ δίπλωμα τῆς νομικῆς σχολῆς, διὰ νὰ δικαιολογήσωμεν τὴν ἀπόκτησιν τῆς θέσεως τοῦ γενικοῦ γραμματέως ἢ τμηματάρχου. Ἀλλὰ βλέπετε καὶ εἰς τὴν σημερινὴν δήλωσιν, ἡ ὁποία διενεμήθη, ὅτι ὁ γενικὸς γραμματεὺς θὰ διευθύνῃ καὶ ἄλλο τμῆμα.

§40ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι λάθος τυπογραφικόν· θὰ διορθωθῇ.

§41Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ προετίμων εἰς τὸν καταλληλότερον τμηματάρχην ν’ ἀνατεθῶσι τὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ γραμματέως, παρὰ εἰς τὸν γενικὸν γραμματέα ν’ ἀνατεθῶσι καθήκοντα εἰδικοῦ τμηματάρχου, καὶ τοῦτο, διότι εἰς τὸν γενικὸν γραμματέα θὰ ὑπαχθῶσι πολλοὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι, λ.χ. ὁ κ. Χασιώτης. Οὗτος ἔχει βεβαίως ὅλα τὰ χαρίσματα ἐκεῖνα, περὶ τῶν ὁποίων μετὰ τόσης μερίμνης ὡμίλησεν ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ γενικὸς γραμματεύς, ἐνῷ ὁ μελετώμενος νὰ διορισθῇ γενικὸς γραμματεὺς οὐδὲν ἔχει διοικητικὸν χάρισμα, διότι ὑπηρέτησε μόνον εἰς μίαν ἰδιωτικὴν ἑταιρείαν, χωρὶς νὰ μᾶς ἀποδείξῃ ὅτι ἔχει εἰδικὴν διοικητικὴν ἱκανότητα. Βεβαίως δὲν θὰ μᾶς ἀποδείξῃ ὅτι ἔχει περισσότερα διοικητικὰ προσόντα ἀπὸ τὸν κ. Χασιώτην, ὁ ὁποῖος διῆλθε τὴν ζωήν του ὄχι μόνον ἐν τῇ γεωργίᾳ ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ διοικήσει. Θὰ ὑπάγωνται λοιπὸν ὑπ’ αὐτὸν ἄνθρωποι πεπειραμένοι καὶ τοῦτο θὰ εἶναι πρὸς ζημίαν τῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου θὰ συμβῇ καὶ τὸ ἑξῆς ἄτοπον· εἷς ἔχων ἴδια συμφέροντα θὰ θελήσῃ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ταῦτα· ἀκριβῶς δ’ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον διατείνομαι ὅτι τὸ πρόσωπον λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν καὶ δημιουργοῦνται αἱ θέσεις καὶ τίθενται αἱ διάφοροι διατάξεις, ὅπως ἡ πρόσληψις τοῦ προσώπου δικαιολογηθῇ καὶ ὄχι ἡ θέσις. Τοῦτο γίνεται καὶ προκειμένου περὶ τοῦ τμηματάρχου τῶν δασῶν, καὶ τίθεται ἐκεῖ πρὸς δικαιολογίαν ὅτι, ἂν ἔχῃ ἓν ἔτος, θὰ γίνῃ βʹ τάξεως, καὶ ἂν ἔχῃ δύο ἔτη, θὰ διορισθῇ αʹ τάξεως· τίθενται προσόντα, καθ’ ὃν χρόνον εἰς τοὺς ἄλλους τμηματάρχας δὲν γίνεται τὸ αὐτό. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω ὅτι θὰ εὑρεθῆτε εἰς κυκεῶνα. Καὶ τὴν ἐξαίρεσιν αὐτὴν παρατηρῶ καὶ εἰς τὴν πρόσληψιν τοῦ ἰδιαιτέρου γραμματέως τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀφοῦ εἰς μεγάλα Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι πολλαπλάσια καθήκοντα ἀπὸ ὅ,τι τὸ νεωστὶ ἱδρυθὲν Ὑπουργεῖον, δὲν ὑπάρχει ἡ θέσις τοῦ ἰδιαιτέρου γραμματέως, δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ ὑπάρχῃ τοιοῦτος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ἀκριβῶς τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι ἄνισον. Ὑπάρχει ἡ θέσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας· ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θὰ δύναται νὰ συγκρίνῃ τις τὴν πολυδαίδαλον ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας μὲ ἓν ἀρτισύστατον Ὑπουργεῖον. Ἀλλὰ καὶ ἡ θέσις αὕτη γίνεται χάριν ὡρισμένου προσώπου. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν, διὰ νὰ τελειώνω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσωμεν τὴν αὔξησιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ τὴν αὔξησιν τῶν ὑπαλλήλων, διότι τὸ κακὸν αὐτὸ ἐπιτείνεται καὶ μία ἐκ τῶν ἀφορμῶν τῆς οἰκονομικῆς μας δυσπραγίας εἶναι καὶ ἡ αὔξησις τῶν ὑπαλλήλων. Ἀβασανίστως κατ’ ἔτος αὐξάνομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων, διότι οἱ διάφοροι ἀρχηγοὶ τῶν ὑπηρεσιῶν κατορθώνουν νὰ πείθωσι τοὺς Ὑπουργοὺς ὅλων τῶν κομματικῶν ἀποχρώσεων, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι χεῖρες πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας. Οἱ Ὑπουργοὶ οὐδέποτε ἠσχολήθησαν εἰς τὴν καλυτέραν τῶν στατιστικῶν καὶ τὴν εὐκολωτέραν, νὰ μάθωσι πόσας ὥρας ἐργάζονται οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι· ἐὰν ἔκαμνον τοῦτο, θὰ ἔβλεπον ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς ἐργασίας αὐτῶν δὲν εἶναι ἢ 2–3 ὧραι καθ’ ἑκάστην.

§42Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Καίτοι, κύριοι Βουλευταί, διὰ μικρὸν Κράτος, οἷον ἡ Ἑλλάς, πολυτελὴς ἀποβαίνει ἡ διαίρεσις τῆς διοικήσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν εἰς ὀκτὼ κλάδους καὶ εἰς ἵδρυσιν ἰσαρίθμων Ὑπουργείων, ἐν τούτοις ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μετ’ εὐχαριστήσεως ἤκουσε τὴν ἵδρυσιν καὶ τοῦ ὀγδόου Ὑπουργείου ἐπὶ τῆς Γεωργίας, τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας μετονομαζομένου σήμερον εἰς Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἀπεδέχθη δὲ προθύμως καὶ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ὑπουργείου τούτου μὴ προσβλέψας εἰς τὴν ἐπιπροσθέτως ἐπιβαρύνουσαν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους δαπάνην δι’ ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχ., διότι ἐφρόνει, ὅτι τὴν προσοχὴν καὶ μέριμναν τῆς Πολιτείας ἰδικιτέρως ἔδει νὰ ἐπισπάσηται ἡ γεωργία καὶ πᾶσα ἡ βιομηχανία τῆς χώρας. Ὑπὲρ πάντα δὲ περισσότερον ἐχειροκρότησε τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ὑπουργείου τούτου ὁ γεωργικὸς πληθυσμός, ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι μὴ αὐτὸς πρῶτος ἀπογοητευθῇ ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν καταρτίζεται τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι οὔτε ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τούτου ὁ ὑποβληθεὶς εἰς τὴν Βουλήν, οὔτε ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπ’ αὐτοῦ μέχρι σήμερον νομοθετικὴ ἐργασία ἐπαρουσίασεν ἔνδειξιν ἐνθαρρυντικὴν καὶ ἱκανοποιητικὴν τῶν προσδοκιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ· ἀλλὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ μᾶς καταστήσῃ ἀπαισιοδόξους περὶ τῆς μελλούσης δράσεως αὐτοῦ, οὔτε εἶναι λόγος νὰ σπεύσωμεν νὰ καταδικάσωμεν αὐτὸ ἅμα τῇ γενέσει του. Εἰς ἓν ὅμως πρέπει σήμερον νὰ προσέξωμεν, τίνι τρόπῳ θὰ κατορθώσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου πρόσωπα δυνάμενα ἀσφαλῶς νὰ ἐργασθῶσιν εἰς τὴν προαγωγὴν καὶ ἀνάπτυξιν αὐτῶν. Ὁσηνδήποτε νοημοσύνην καὶ πεῖραν καὶ ὁσασδήποτε γνώσεις καὶ ἂν ἔχῃ εἷς Ὑπουργός, δὲν δύναται ὠφελίμως καὶ ἐπιτυχῶς νὰ κατευθύνῃ τὴν λειτουργίαν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, ἄνευ καταλλήλου προσωπικοῦ. Οἱ ἀναγκαῖοι συντελεσταὶ εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τὴν προαγωγὴν αὐτῶν εἰς ἕκαστον Ὑπουργεῖον ἰδίᾳ, εἰσὶν οἱ τμηματάρχαι· αὐτοὶ εἶναι αἱ κυριώτεραι ἀρτηρίαι, δι’ ὧν λειτουργεῖ πᾶσα ὑπηρεσία τῶν Ὑπουργείων, καὶ ἐπιβάλλεται εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτῶν νὰ προσέξωμεν πολὺ καὶ νὰ εὕρωμεν τοὺς παρουσιάζοντας τὰς πλείονας ἐνδείξεις οὐχὶ μόνον μορφώσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς εἰδικότητος καὶ τῆς πείρας ἐν ᾧ κλάδῳ καλοῦνται νὰ ὑπηρετήσωσι. Πρὸς τοῦτο ἂς ἐξετάσωμεν, ἂν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον μᾶς παρουσιάζει τὰς δεούσας ἐγγυήσεις διὰ τὸν διορισμὸν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καταργοῦν τὴν κρατοῦσαν γενικὴν ἀρχὴν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ νομοθεσίᾳ περὶ τῶν προσόντων τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, εἰσάγει διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅλως ἐξαιρετικήν, δίκην προνομίου, ἀρχήν, καθ’ ἥν, προκειμένου νὰ διορισθῶσι τμηματάρχαι πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως, δὲν ἀπαιτεῖται ἕτερον ποσὸν ἢ ἡ ὕπαρξις ἑνὸς διπλώματος τῆς Νομικῆς σχολῆς, ἐνῷ, ὡς προέλεγον, ὁ τμηματάρχης δὲν ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ μόρφωσίν τινα ἐπιστημονικήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ εἰδικότητα καὶ πεῖραν, ἐν ᾧ κλάδῳ πρόκειται νὰ ὑπηρετήσῃ. Καὶ ἤκουσα, Κύριοι, χθὲς συναδέλφων κατηγορούντων τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ τμηματάρχου ἐν τῷ τμήματι τῶν δασῶν, καθ’ ἣν ζητοῦνται καὶ ἐγγυήσεις τινὲς περὶ τῆς εἰδικότητος καὶ τῆς πείρας τοῦ διορισθησομένου· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί νὰ εἴπῃ τις περὶ τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἀφορώσης εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ τμηματάρχου τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας, καὶ τοῦ τμηματάρχου τῆς Στατιστικῆς, ἥτις ὡς προσὸν ἀπαιτεῖ τὴν ὕπαρξιν μόνον διπλώματος τῆς Νομικῆς Σχολῆς, δηλ. τὸ στοιχεῖον, ὅπερ μόνον ἡ Πολιτεία δὲν ἐθεώρησεν ἱκανὸν διὰ τὸν διορισμὸν εἰς θέσιν Ὑπουργικοῦ γραφέως αʹ τάξεως καὶ ἐζήτησε καὶ ἑτέρας ἐγγυήσεις; Καὶ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ μᾶς λέγει· «ψηφίσατε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δύναται νὰ διορισθῇ τμηματάρχης τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ὡς μόνην ἔνδειξιν τῆς ἱκανότητος φέρει ἓν πτυχίον τῆς Νομικῆς Σχολῆς». Ἴσως νὰ πρόκειται περὶ ὡρισμένου καὶ ἐκ τῶν προτέρων γνωστοῦ προσώπου, εἰς ὃ ἡ Κυβέρνησις διαβλέπει καὶ ἕτερα προσόντα μὴ δυνάμενα νὰ πιστοποιηθῶσι· διότι καὶ τοῦτο ἐλέχθη καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ νομοσχέδιον συνετάχθη οὕτως ὥστε νὰ προσιδιάζῃ πρὸς τὰ προσόντα ὡρισμένων προσώπων, ἅτινα καὶ πρὸ τοῦ διορισμοῦ των ἤδη ἔχουσιν εἰσελάσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἴσως, διὰ τὸν διορισθησόμενον τμηματάρχην τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας, οἱ ἁρμόδιοι νὰ θεωρῶσιν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία του ὡς διευθυντοῦ μιᾶς ἀσφαλιστικῆς ἑταιρείας ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, θὰ ἦτο ἀρκετὸν προσὸν νὰ καταλάβῃ τὴν ἐν λόγῳ θέσιν, ἢ ἡ ἰδιότης του ὡς τσιφλικιούχου ἐν Θεσσαλίᾳ, θὰ ἦτο τρανὴ ἔνδειξις τῶν γεωργικῶν του γνώσεων· ἀλλὰ τότε διατί νὰ μὴ διορισθῇ ἐκεῖνος ὡς τμηματάρχης τῆς Γεωργίας καὶ ἀντικαταστήσῃ τὸν εἰδικὸν κ. Χασιώτην; Δὲν μ’ ἐνδιαφέρουσι τὰ πρόσωπα τὰ διορισθησόμενα, μ’ ἐνδιαφέρει ὅ,τι λέγεται καὶ διαδίδεται, δηλ. ὅτι ὁ διορισθησόμενος μονίμως ὡς τμηματάρχης τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας, πρόκειται ν’ ἀναλάβῃ καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως, ἤτοι καθήκοντα Ὑφυπουργοῦ, καὶ ἔρχομαι νὰ πιστεύσω ὅτι ἐπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας νὰ ὑπάρχῃ παρ’ αὐτῷ καὶ ἐπίτροπος τῆς Κτηματικῆς Ἑνώσεως, ἀφοῦ πρόκειται ν’ ἀνατεθῶσι τὰ καθήκοντα τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως εἰς τὸ μέλος αὐτῆς, καὶ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν συμμερίζεται τὰς γνώμας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν διευθέτησιν τῶν γεωργικῶν ζητημάτων καὶ δὴ τῶν Θεσσαλικῶν. Καὶ κατόπιν τούτων δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, Κύριοι, ὡς ἔλεγον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, ὅτι ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς ταχέως θ’ ἀπογοητευθῇ καὶ θ’ ἀποβάλῃ τὰς τόσας του ἐλπίδας, ἃς ἐξήρτησεν ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ὅταν βλέπῃ τὸν ἐχθρὸν τῆς εὐγενοῦς ἰδέας του καὶ τὸν ἀντίδικόν του, σύμβουλον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ κατέχοντα τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω σχετικῶς μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅτι δὲν θεωρῶ ἐπαρκεῖς τὰς ὁριζομένας ἐγγυήσεις διὰ τὸν διορισμὸν τῶν τμηματαρχῶν, καὶ φοβοῦμαι πολὺ μὴ ἐπαληθεύσωσιν αἱ ἀπαισιόδοξοι προρρήσεις τῶν χθὲς ὁμιλησάντων κυρίων συναδέλφων περὶ τῆς σκοπιμότητος καὶ ὠφελιμότητος τῆς συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν καταρτισθῇ τὸ προσωπικὸν μὲ τὰς ἀνεπαρκεῖς ἐγγυήσεις, ἃς ὁρίζει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον.

§43Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Οἱ γεωργοὶ τῆς Ἑλλάδος νομίζοντες ὅτι ἡ ἀστοργία τῶν Κυβερνήσεων προήρχετο ἐκ τῆς ἐλλείψεως εἰδικοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, δι’ ἐξεγέρσεως πρό τινος χρόνου ἐπέτυχον τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ὑπουργείου τούτου, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὡς ἄγκυρα τῶν γεωργῶν· τὸ ἔμβλημα ὅμως τοῦτο, μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον, δὲν ἐδικαίωσε τὰς προσδοκίας αὐτῶν. Διότι τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο οὐδὲν ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν γεωργῶν ἐπεδείξατο, καίτοι ἀπὸ ἑνὸς περίπου ἔτους λειτουργεῖ. Τὸ μόνον προϊὸν αὐτοῦ, ὅπερ εἴδομεν, εἶναι αἱ ἀκρίδες καὶ οἱ ἀρουραῖοι. Ἐὰν δὲ πραγματοποιηθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ὡς φέρεται ἀνὰ τὰ στόματα πάντων, ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἵνα τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος ἐστήριξε τόσας ἐλπίδας, καταληφθῇ ἀπὸ τοὺς διαφόρους τσιφλικιούχους. Περὶ τινος ἐκ τούτων, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας κ. Κουτούπης ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἀνέφερε, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, ἐπειδὴ γνωρίζω δύο περιστατικά, νὰ τὰ ἀναφέρω. (Θόρυβος). Οὗτος εἶναι τσιφλικιοῦχος ἐν Θεσσαλίᾳ, μὴ ἔχων δὲ συμβόλαια καλλιεργητικὰ μετὰ τῶν κατοίκων καὶ μὴ δυνάμενος δι’ ἄλλου τρόπου νὰ ἐπιτύχῃ τὴν σύνταξιν αὐτῶν, μετῆλθε τὸ ἑξῆς μέσον...

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι, κ. Βουλευτά, νὰ σᾶς ἐπιτρέψω ν’ ἀναφέρητε ἀπὸ τοῦ βήματος, συζητουμένου νομοσχεδίου, βιογραφίας ἀτόμων. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές.

§45Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι, πᾶν ὅ,τι ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης μέλλω νὰ εἴπω, ἀφορᾷ κυρίως τὸ συμφέρον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀτόμων δὲν σᾶς ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλήσητε.

§47Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ ἀτόμων ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους. (Διαμαρτυρίαι).

§48Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, τακτικὸν δὲν εἶναι νὰ θίγωνται εἰς τὸ Κοινοβούλιον πρόσωπα, οὔτε νὰ γίνηται λόγος περὶ προσώπων· ἀλλ’, ὡς λίαν εὐφυῶς ἐλέχθη χθὲς ὑπὸ ἀξιοτίμου συναδέλφου, τὸ καταστάλαγμα ὅλης τῆς συζητήσεως χθὲς ἦτο ἡ ἐκκαθάρισις δύο, τριῶν προσώπων, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄν χθὲς κακῶς ἐπετράπη καὶ ὑπ’ ἐμοῦ τοῦ ἰδίου ἡ τοιαύτη συζήτησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ σήμερον. Ὁμολογῶ ὅτι κακῶς ἐπετράπη χθές· σήμερον δὲν θὰ ἐπιτραπῇ. Θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἀποκλειστικῶς. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, τῆς τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας.

§50Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπιτρέπεται, νομίζω, καὶ συμβάλλει πολὺ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου τὸ νὰ εἴπῃ τις ὅτι ὡρισμέναι ἰδιότητες ἑνὸς ἀτόμου δὲν συνάδουσιν ὅπως διορισθῇ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ τοιαύτη συζήτησις· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ θεσσαλικὸν ζήτημα ταύτην τὴν ὥραν.

§52Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν εἴμεθα ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ ἡμεῖς, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖ πρόσωπα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίνα σχέσιν ἔχουν αὐτὰ μὲ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς; Αἰωνίως εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος κατ’ ἀρχήν· ἡσυχάσατε παρακαλῶ.

§54Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Πρόκειται περὶ τῆς συγκροτήσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελεσθῇ ἀπὸ διάφορα ἄτομα, συζῶντα καὶ συνυπάρξαντα μέχρι σήμερον ἐν τῇ Πολιτείᾳ ἡμῶν. Τὰ πρόσωπα ταῦτα...

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν περὶ προσώπων; Προχωρήσατε εἰς τὸ θέμα σας, ὑποβάλετε οἵαν θέλετε τροπολογίαν, ἀλλὰ μὴ ὁμιλῆτε περὶ προσώπων.

§56Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Μεταξὺ τῶν διαφόρων προσόντων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖται καὶ πρέπει νὰ ἔχωσι τὰ πρόσωπα ταῦτα, ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν πρέπει, πλὴν ἄλλων, νὰ ἔχωσι καὶ τοιοῦτον προσόν, τὸ ὁποῖον ἀντίκειται πρὸς ὅλον τὸν μέχρι τοῦδε ἀνορθωτικὸν ἀγῶνα. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ἀνορθώσεως εἶναι προϊὸν τῆς ἐξεγέρσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, κυρίως δὲ τῆς ἐξεγέρσεως τοῦ γεωργικοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος ὠνειροπόλησε καὶ ἐθεώρησε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὡς τὸ λαμπρότερον τῶν ὀνείρων του. Ὅταν ὅμως οὗτος βλέπει ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο καταλαμβάνεται ἀπὸ διαφόρους τσιφλικούχους, μάλιστα ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες ἀπηνεῖς ἐν τῷ παρελθόντι ἐδείχθησαν διῶκται τῶν γεωργῶν, μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι μεγάλως θέλει δυσφορήσει, διότι οὐδεμία ὑπὲρ αὐτοῦ μέριμνα θέλει ληφθῆ. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο ἐπαληθεύσῃ, ὅπερ ἀπεύχομαι, ταχύτατα, ἂν δὲν ἐπαρκέσουν οἱ λόγοι, θὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τῆς βίας τῶν πραγμάτων ἡ κατάργησις τοῦ Ὑπουργείου τούτου.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς βίας τίνος; Μὴ ἐπικαλεῖσθε τὴν βίαν ἐναντίον τῶν ἐξουσιῶν τοῦ Κράτους· νὰ περιορισθῆτε εἰς τὴν συζήτησιν τῆς νομιμότητος.

§58Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Τί λογοκρισία εἶναι αὐτή;

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι λογοκρισία· εἶναι ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ πολιτεύματος. Ἐπίκλησις βίας δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς.

§60ΔΗΜ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι παρελθὸν οὐχὶ τετιμημένον, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ καταλάβωσι τοιαύτας θέσεις.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν περὶ προσώπων ὁμιλεῖτε; Ὁμιλήσατε περὶ προσόντων, σᾶς τὸ ἐπαναλαμβάνω. Ποῖα προσόντα θέλετε διὰ τοὺς ὑπαλλήλους;

§62Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Δὲν ὁμιλεῖ περὶ ὡρισμένων προσώπων· ὁμιλεῖ γενικῶς.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑποβάλητε τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐμποδίζηται ἡ εἴσοδος τοιούτων προσώπων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις τῆς συζητήσεως. Τοῦτο, τὸ ὁποῖον πράττετε, εἶναι ἀντικανονικόν· ἀντιληφθῆτέ το ἐπὶ τέλους.

§64Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Προτείνω λοιπόν, ὅπως ἓν ἐκ τῶν προσόντων, ἅτινα πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ μέλλοντες νὰ διορισθῶσιν ὡς ὑπάλληλοι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ, πρέπει νὰ εἶναι καὶ τοῦτο· νὰ μὴ ἔχωσιν ἐκπεφρασμένην γνώμην ἀντικειμένην πρὸς τὴν ἐγνωσμένην θέλησιν τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ. Τὴν ἔννοιαν ταύτην θέλω νὰ ἀναπτύξω, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν διαρκῆ κωδωνοκρουσίαν δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο. Ἰσηγορίας δὲν ἀπολαύομεν πάντες ἐνταῦθα, διότι πολλοὶ τῶν προαγορευσάντων ὡμίλησαν περὶ προσώπων καὶ μάλιστα ὀνομαστί. Ἰσηγορίας ὅμως ἀπήλαυον καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ παρελθόν, ὅπερ κατηγορεῖται ὡς φαῦλον, ἀλλὰ δὲν παραξενεύομαι, διότι ὁ κ. Πρόεδρος εἶναι μακροῦ παρελθόντος.

§65Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Προχωρήσατε, καὶ δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ζητήσητε τὴν ἄδειαν παρ’ οὐδενός.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε τὸν ῥήτορα καὶ πρὸ παντὸς μὴ τῷ λέγετε ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν παρ’ οὐδενός, διότι ἐγὼ εἶμαι ἐδῶ ἐντεταλμένος πρὸς τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§67Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Κάμνετε τόσα πραξικοπήματα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σιωπή!

§69ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τὸν λόγον.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§71ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι, κατὰ κανόνα, οἱ νόμοι ἡμῶν ἀναγράφουσι διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους προσόντα. Λέγω τοῦτο, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἐπιτρέπεται ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ λόγος καὶ περὶ προσόντων. Τοῦτο δὲ ἀναγράφουσιν οἱ νόμοι ἡμῶν, διότι ἔχουσιν ὑπ’ ὄψει, ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ ἄνευ προσόντων νὰ εὑρεθῇ καταλληλότερον πρόσωπον διὰ δημοσίαν τινὰ ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ κατὰ κανόνα μόνον τὰ προσόντα παρέχουσιν εἰς ἡμᾶς ἀσφάλειαν καὶ ἐγγύησιν, ὅτι θὰ εὑρεθῶσι τὰ καταλληλότερα πρόσωπα διὰ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, καὶ ἀκόμη μόνον διὰ τῶν προσόντων εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθῇ ἡ ἀκολασία μιᾶς Κυβερνήσεως, ἥτις θὰ διορίζῃ εἰς μίαν ὑπηρεσίαν πρόσωπα τῆς ἀρεσκείας αὑτῆς, ἀδιαφοροῦσα διὰ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας. Ὅταν λοιπὸν συζητῶμεν ἐπὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφουσι διατάξεις ἀναιρούσας τὰς διατάξεις τῶν νόμων, τὰς ἀναγραφούσας προσόντα διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, εἶναι δυνατὸν οὕτω νὰ ῥυθμίσωμεν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ εἴπωμεν, μὴ ἀναγραφομένων προσόντων, εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῇ πρόσωπόν τι ὅπερ νὰ ἔχῃ ταύτας, ἐκείνας, τὰς ἄλλας ἰδιότητας, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ περιορισθῶμεν ὁλοκλήρως ἐντὸς τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ οὐδεὶς θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ πρὸς ἡμᾶς «μὴ συζητεῖτε περὶ προσόντων». Διότι Βουλευταί τινες δὲν ἔχουσιν ὅλην τὴν τέχνην καὶ τὴν δεξιότητα τοῦ λόγου, οὕτως ὥστε οὕτω νὰ διατυπώσωσι τὰς ἀντιρρήσεις αὑτῶν, τοῦτο δὲν νομίζω ὅτι παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Προεδρεῖον νὰ εἴπῃ πρὸς αὐτούς· «εὑρίσκεσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος». Τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων πρέπει νὰ τηρῶμεν καὶ οὐχὶ ἀποκλειστικῶς τὰς τυπικότητας. Ἐὰν οὕτω διετύπου εἷς Βουλευτὴς τοὺς ἰσχυρισμούς του, θὰ ἠδύνατο ὁ κ. Πρόεδρος νὰ εἴπῃ πρὸς αὐτόν, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος; Διότι δὲν ἔχει τὴν δεξιότητα κατὰ τὴν διατύπωσιν ταύτην νὰ εἴπῃ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα, ἐπακριβῶς τὸ αὐτό, διὰ τοῦτο εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος; Δὲν τὸ νομίζω, κύριοι Βουλευταί. Ἄλλο τὸ ζήτημα βεβαίως, ἐὰν ὑπέθεσάν τινες, ὅτι, μεταχειριζόμενοι κατὰ τρόπον οὐχὶ δεξιὸν τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ παρεκώλυον συζήτησιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει πᾶσα διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὡς ὠνομάσθη, ἀλλὰ πρόσωπόν τι, τὸ ὁποῖον ὑπετέθη, δὲν ἠξεύρω πῶς, ὅτι θὰ εἶναι ὁ ἰσόβιος Ὑπουργὸς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δόξα τῷ Θεῷ, ἡ ἐλευθερία τῆς συζητήσεως οὐδαμῶς παρεκωλύθη, διότι εἶναι τὸ μόνον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη εὐρύτατα καὶ εἰς τὰς τρεῖς ἀναγνώσεις, καίτοι ἡ συνήθεια τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ μὴ συζητῇ τὰ νομοσχέδια κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἀλλὰ νὰ περιορίζηται εἰς τὴν κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν συζήτησιν. Ἐν τούτοις τὸ παρὸν νομοσχέδιον εὐρύτατα συνεζητήθη εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ παραπονεθῇ διὰ τὴν δεξιὰν χρησιμοποίησιν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ πρὸς παρεμπόδισιν τῆς συζητήσεως. Διὰ τὰ ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Λακωνίας δὲν κρίνω ἀναγκαῖον νὰ ἀπαντήσω, διότι γνωρίζω πολὺ καλὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ ἐφαρμόζω αὐτὸν ἐξ ἴσου πρὸς πάντας.

§73Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Δύνανται μόνον νὰ παραπονεθῶσιν ἐκεῖνοι...

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ· δύνανται νὰ παραπονεθῶσι, διότι ἐπῆλθεν ὁ κόρος ἐκ τῆς ἐξετάσεως προσωπικῶν ζητημάτων ἐν τῇ Βουλῇ.

§75Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔθιξα καὶ ἐγὼ πρόσωπα, ἀλλ’ ἐδήλωσα ὅτι οὐδενὸς ἐδέχθην τὴν ἐπιτίμησιν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸς ὑμᾶς οὐδεμία ἐγένετο παρατήρησις.

§77ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγένετο εἰς ἐμὲ παρατήρησις;

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο παρατήρησις δι’ ἐκείνους, οἵτινες ἐνεδρεύουν ἔξω τῆς Βουλῆς διὰ θέσεις. Ὁ κ. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§79Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ὅτε ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας καὶ τῆς λόγχης ἐψηφίσθη ὁ νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτίθετο εἰς ἐφαρμογὴν τὸ ὄγδοον Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπεκρότησε τοῦτο, διότι ἠσθάνετο πραγματικῶς ὅτι ἡ δυστυχία αὐτοῦ ἀποκλειστικῶς ἐν τούτῳ ἔγκειται, ὅτι οὐδέποτε αἱ Κυβερνήσεις ἐφρόντισαν, ἵνα ἀναπτύξουν τὰς γεωργικὰς δυνάμεις τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος πρωτίστως ἐχαιρέτισε γηθοσύνως τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ ἦτο ὁ Θεσσαλικὸς λαός, ὁ λαὸς αὐτὸς ὁ δυστυχὴς καὶ ταλαίπωρος, ὁ στενάζων ὑπὸ τὴν πτέρναν αἰσχρᾶς δουλείας, ὁ λαὸς αὐτὸς ὁ δουλοπάροικος, ὁ ὁποῖος στενάζει σήμερον ὑπὸ τὰς πιέσεις τὰς ἀφορήτους ἐκείνων, οἵτινες διὰ παντοίων μέσων ἠθικῶν καὶ ἀνηθίκων κατώρθωσαν ἵνα τὸν καταστρέψωσι.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ ἀναγκάζετε καὶ πάλιν νὰ ἐπεμβῶ. Δὲν εἶναι ἡ ὥρα συζητήσεως Θεσσαλικοῦ ζητήματος. Σᾶς δίδω δὲ τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ Ὑπουργείου Γεωργίας μετεβλήθη εἰς νόμον πολὺ πρὶν ἢ ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς προβῇ εἰς ἐξέγερσιν. Θεσσαλικὸν ζήτημα ὅμως δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα ὥρα νὰ συζητήσωμεν· ἂν θέλητε, αὔριον δύνασθε νὰ κάμητε ἐπερώτησιν περὶ τούτου, ἀλλὰ τώρα νὰ περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα.

§81Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ πρωτίστως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐχάρη πρὸς στιγμήν, διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐκλήθη νὰ διευθύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ἐκεῖνος ἀπήλαυε πάσης τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὅτι θὰ διηύθυνε τοῦτο ἐπαξίως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἔκαμε κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην, καθ’ ἣν μεταρρυθμίζεται ὁ νόμος, ὁ ἱδρύσας τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, νὰ λάβω τὸν λόγον, εἶναι ὁ πόθος τοῦ λαοῦ τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω, ὅπως περιληφθοῦν προσόντα τινὰ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τούτου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἰς τὸ νομοσχέδιον. Τὸ ζήτημα τοῦ Ὑπουργείου, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ζήτημα ἐπερωτήσεως.

§83Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἡ καλὴ ὅμως λειτουργία τοῦ Ὑπουργείου τούτου ἐξαρτᾶται κατὰ τὸ πλεῖστον ἐκ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ἐν αὐτῷ καὶ ἐκ τῆς εἰδικότητος αὐτῶν. Ἀλλὰ παραδόξως, τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ μέχρι σήμερον, δὲν κατηρτίσθη κατὰ τὰς ὑποχρεώσεις καὶ ἐπιταγὰς τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ἀκριβῶς δὲ ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον τὴν στιγμὴν ταύτην, ἵνα τὰς ἐλλείψεις ταύτας καταστήσῃ ἔτι μεγαλειτέρας. Διότι, ἐνῷ ἔπρεπε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο νὰ εὑρίσκωμεν πρωτίστως εἰδικότητας, ἀνευρίσκομεν ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν μὲ τὴν γεωργίαν, πλὴν ἑνὸς ὁ ὁποῖος τὸν βίον αὐτοῦ ἀφιέρωσεν εἰς τὴν μελέτην τῶν γεωργικῶν πραγμάτων τῆς χώρας. Ἀλλ’ ὅπερ εἶναι σπουδαιότατον, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον διαμαρτύρομαι ἐν ὀνόματι ἰδίᾳ τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀξιότιμοι προλαλήσαντες ἀνέφερον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ τὸ ὁποῖον ἐγὼ τὴν στιγμὴν ταύτην μανθάνω. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας· γνωρίζει ἢ ὄχι ποῖος εἶναι ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος....

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν τὰς ἰδία; Μὰ δὲν ἠμπορεῖτε ἐπὶ τέλους νὰ συμμορφωθῆτε πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ; Συζητεῖτε περὶ προσόντων καὶ ὄχι περὶ προσώπων.

§85Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐγὼ εἶδον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐνθρονισμένον ὑπάλληλον, τὸν ὁποῖον γνωρίζω ὅτι δὲν ἔχει τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ὁ νόμος.

§86ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἠμπορεῖτε νὰ ἀσκήσητε ἔλεγχον δι’ ἐπερωτήσεως, ἐὰν φρονῆτε ὅτι εἷς ὑπάλληλος ἀσκεῖ καθήκοντα ὑπαλλήλου, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ προσόντα.

§87Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐν τούτοις ἐπληροφορήθην ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦτο εἶναι τὸ ἐνδεδειγμένον νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ γενικοῦ γραμματέως.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ὡς πολιτικὸς ἔλεγχος.

§89Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ συζητήσητε φυσικὰ οὕτως· ἀλλά, ἂν σᾶς ἐνδιαφέρῃ τοιοῦτος ὑπάλληλος νὰ μὴ διορισθῇ, δύνασθε νὰ ὑποστηρίξητε ὅτι πρέπει νὰ περιληφθοῦν ἀρνητικὰ προσόντα. Κτηματίας Θεσσαλὸς δὲν δύναται νὰ διορισθῇ ὑπάλληλος.

§90Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ἀλλά, Κύριοι, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι, ἀνήκοντες εἰς τάξεις καὶ εἰς συνδέσμους, κατώρθωσαν μέχρι σήμερον νὰ παρακωλύσουν πᾶσαν πρόοδον, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι παρεκώλυσαν μέχρι σήμερον πᾶσαν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου τούτου καὶ οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῆς ἰδιότητος τὴν ὁποίαν εἶχον, νὰ ἀνήκωσιν εἰς τοιαύτας τάξεις, κατέστησαν μισητοὶ παρὰ τῷ λαῷ.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἐντὸς τοῦ θέματος.

§92Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ὁμιλῶ περὶ τῶν προσόντων.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ μοῦ διαφεύγητε δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀντιλαμβάνωμαι πῶς συζητεῖτε. Σᾶς εἶπον νὰ συμμορφωθῆτε πρὸς τὸν Κανονισμόν. Θὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν ἄδειαν νὰ σᾶς ἀφαιρέσω τὸν λόγον· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπαίζηται τὸ Προεδρεῖον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον· ἔχομεν συζήτησιν νομοθετικήν. Νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε αὐτό. Προχωρήσατε ἐπὶ τοῦ θέματος, παρακαλῶ, καὶ ὑποβάλετε τροπολογίαν περὶ προσόντων, ἂν θέλητε.

§94Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Θὰ ὑποβάλω τώρα. Ἐφιστῶ ὅμως τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἵνα τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ διὰ νὰ τὸν βοηθήσωσιν εἰς τὸ ἔργον, εἶναι πρόσωπα τὰ ὁποῖα νὰ μὴ εἶναι μεμπτά, νὰ εἶναι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς δράσεως αὐτῶν τῆς προγενεστέρας, τὴν ὁποίαν ἔχουσι κάμει εἰς τὴν κοινωνίαν, νὰ μὴ κινῶσι τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ λαοῦ, διότι βεβαίως ἀγανάκτησιν δύναται νὰ προκαλέσῃ ἐν Θεσσαλίᾳ οἱαδήποτε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ τοποθέτησις ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνεγνωρισμένον ὅτι εἶναι ἔνοχος εἰς τὰς αἱματοχυσίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς Θεσσαλίαν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελειώσατε; Εἰς τὸ θέμα σας. Γνωρίζετε ὅτι ἐγὼ σᾶς ἐπροστάτευσα εἰς τὰ ζητήματά σας τὰ Θεσσαλικά, ὅσον οὐδεὶς ἄλλος.

§96Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Προστατεύσατέ μας καὶ ἐδῶ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὲρ τῆς τάξεως πρὸ παντός· διότι δὲν κάμνετε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ περιστρέφησθε εἰς τὸ ἴδιον ζήτημα.

§98Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Αὐτὸ μὲ ἐνδιαφέρει, κύριε Πρόεδρε.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεβασθῆτε ἐπὶ τέλους τοῦ Προέδρου τὴν συμβουλήν.

§100Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Τὴν σεβόμεθα. Καὶ βλέπετε πόσον....

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσπαθεῖτε νὰ διαφεύγητε ἀδιακόπως! Τοιούτου εἴδους σεβασμὸν ἐπιδεικνύετε!

§102Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ζητοῦμεν λοιπὸν ἵνα κανονισθῶσι προσόντα τοιαῦτα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τὰ ὁποῖα νὰ ἔχωσιν ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῆς δράσεως αὐτῶν, τῆς παρελθούσης, νὰ μὴ εἶναι μισητοὶ εἰς τὸν λαόν, καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν λαόν, ὅστις μὲ ἐξέλεξεν ἀντιπρόσωπόν του. Ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἵνα πρωτίστως ἀνερευνήσῃ καὶ εὕρῃ ἐκείνους τοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦσι καὶ θέλουσι καὶ οἱ ὁποῖοι ἀείποτε ἠγωνίσθησαν διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου. Ζητοῦμεν ἵνα ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσι τὸ καλὸν τοῦ τόπου, ἀλλὰ μᾶλλον τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ἐπιζητοῦσι νὰ καταστρέψωσι, τοὺς ἀνθρώπους τούτους νὰ μὴ ἐνθρονίσωσιν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν Ὑπουργείων, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ διεξάγηται ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν οὕτως ἀμελετήτως. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἶναι, μετὰ τὰ δύο πολεμικὰ Ὑπουργεῖα, τὸ τρίτον τοιοῦτο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον καὶ ἀναγκαῖον εἰς τὸν τόπον ἡμῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας κυριώτατα ἔχει ὑποχρέωσιν ἐπιτακτικὴν ἵνα φροντίσῃ περὶ βελτιώσεως τῶν γεωργῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄστεγοι σήμερον καὶ ἀλῆται καὶ πλάνητες, Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἶναι ὑποχρεωμένον ἵνα φροντίσῃ ὅπως οἱ ἐργάται μὴ ζῶσι τὸν βίον αὐτόν, τὸν ὁποῖον διάγουσι σήμερον, καὶ ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν, ὅταν μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ συνεργασθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἐνδεδειγμένοι διὰ τοιαύτην ὑπηρεσίαν, μόνον ὑπὸ τοιαύτας προϋποθέσεις εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας νὰ φανῇ χρήσιμον εἰς τὸν τόπον, νὰ φανῇ εὐεργετικὸν εἰς τὴν Πολιτείαν, νὰ τονώσῃ τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις καὶ νὰ παρασκευάσῃ τὸ Κράτος. Τότε καὶ μόνον, μὲ ἐλευθέρας τὰς χεῖρας, μὲ πνεῦμα ἀκμαιότερον καὶ μὲ δυνάμεις πολεμικὰς συγκεντρωμένας θὰ δυνηθῇ καὶ τὸ Ἔθνος νὰ βαδίσῃ πρὸς τὰ ἐμπρός, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ τὰ ἐθνικὰ ὄνειρα καὶ οἱ παλμοὶ τοῦ Ἔθνους νὰ ἐκπληρωθῶσιν αἰσίως.

§103Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§104Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Δὲν εὑρίσκω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι εἶναι εὔλογος ἡ ἐξέγερσις, ἡ ὁποία παρατηρεῖται ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς πλειονοψηφίας διὰ τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν προεκάλεσε τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διότι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον εἶναι σπουδαιότατον, καὶ ἔπρεπε νὰ προκαλέσῃ τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσεν. Ἀκριβῶς δέ, διότι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συνεισφέρω καὶ ἐγὼ τὰς ἀσθενεῖς προσπαθείας μου πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ καταρτισθῇ καλλίτερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως οὐχὶ ὡς νομοσχέδιον, μεθ’ οὗ ἡ Κυβέρνησις συνδέει τὴν πολιτικὴν αὐτῆς τύχην, ἀλλ’ ὡς νομοσχέδιον δυνάμενον καὶ νὰ μεταβληθῇ ἐκ τῶν πορισμάτων τῆς διεξαγομένης ἐπ’ αὐτοῦ συζητήσεως, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐθεώρησα σκόπιμον—ἰδίως μετὰ τὴν πρόσκλησιν, τὴν χθὲς γενομένην ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν,—νὰ λάβω καὶ ἐγὼ σήμερον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀναγνωρίζεται, καὶ ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ πάντων, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ καθιερώσωμεν προσόντα, δὲν δύναταί τις νὰ μεμφθῇ οἱονδήποτε ἐξ ἡμῶν, ὁ ὁποῖος σᾶς ὑποβάλλει τὸ ἄλφα προσὸν ἀντὶ τοῦ βῆτα. Ἐφ’ ὅσον δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ἐπεζήτησε νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου τὴν ἀρχὴν ὅτι, ἐπὶ τῇ βάσει προσόντων θὰ γίνῃ ἐκλογὴ τῶν διαφόρων προσώπων, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δειχθῇ δυσμενὴς ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσι τὸ ἄλφα ἢ τὸ βῆτα προσόν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαιότατα.

§106Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Νομίζω ἐπίσης ὅτι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἡ μέχρι τοῦδε συζήτησις διεξήχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς τῆς ὑποδείξεως προσόντων. Τὴν συζήτησιν προεκάλεσεν εἰδικώτερον ἡ διάταξις περὶ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως, καὶ τὴν προεκάλεσε διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Διότι, ὅπως ἡ θέσις τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως διαγράφεται, ὄχι μόνον δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀποτελοῦσα πολυτέλειαν διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, ἀλλὰ δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀποτελοῦσα καὶ διατάραξιν τῆς καλλιτέρας λειτουργίας τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ὅταν πάντοτε ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς θὰ καταλαμβάνῃ ἓν τῶν τμημάτων τοῦ Ὑπουργείου. Καὶ ἐδηλώθη μάλιστα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τὰ δύο εἶναι τὰ τμήματα, τὰ ἀπειλούμενα ἐκ τῆς ἐπιδρομῆς τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως· εἶναι τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς καὶ τὸ τμῆμα τοῦ ἐμπορίου. Ἐάν, Κύριοι, ἀνεγνωρίζομεν ὡς ἀρχήν, ὅτι πρέπει αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι νὰ διευθύνωνται ὑπὸ προσώπων εἰδικῶν καὶ μονίμων, πρὸς τὴν ἀρχὴν ταύτην, τὴν ὁποίαν καὶ συνταγματικῶς ἐκυρώσαμεν, ἀντίκειται τὸ νὰ δημιουργῶμεν θέσεις προσώπων, τὰ ὁποῖα, ἐνῷ δὲν εἶναι μόνιμα, καταλαμβάνουσι πλὴν τῆς μὴ μονίμου θέσεώς των καὶ θέσιν μόνιμον. Ὅταν ὁ Γενικὸς Γραμματεύς, ἐκ τῆς ἰδιότητος τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως, λαμβάνῃ καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ τμηματάρχου, καὶ ὅταν ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς δὲν εἶναι μόνιμος, ἀλλὰ μεταλλάσσηται κατὰ τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις, βεβαίως ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἤδη συνταγματικῶς ἐκυρώσαμεν, δὲν ἐπιβραβεύεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως διευθυνομένου τμήματος τοῦ Ὑπουργείου. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπεραμυνόμενος τοῦ νομοσχεδίου, ἠθέλησε νὰ προκαλέσῃ τοὺς συζητητὰς δηλαδὴ ἡμᾶς, καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα «προσόντα προτείνετε;». Δὲν διστάζομεν νὰ προτείνωμεν ἡμεῖς, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἠθέλησε νὰ τὰ καθιερώσῃ. Προτείνοντες δὲ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα προεκλήθημεν νὰ προτείνωμεν, ὀφείλομεν νὰ δηλώσωμεν, ὅτι οὐδεμίαν ἔχομεν δυσπιστίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· ἀλλ’ ἀφοῦ ἐρωτᾶται ἡ γνώμη ἡμῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἐκφέρομεν τὴν ἰδίαν ἡμῶν γνώμην. Ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην, ἡμεῖς δὲν ἀναλαμβάνομεν εὐθύνην, ἡμεῖς θὰ ἔχωμεν τότε καὶ μόνον ἠθικὴν εὐθύνην, ἐὰν δὲν ὑπεδεικνύομεν τὰ ἀληθῆ. Θὰ ἔχωμεν εὐθύνην, ἐὰν δὲν ἐλέγομεν γνώμην ἡ ὁποία νὰ εἶναι ἐντελῶς ἀμερόληπτος καὶ ἀπροσωπόληπτος. Δυστυχῶς ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν ἀπουσίᾳ αὐτοῦ, ἐνῷ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἦτο παρών, ὅπως ἠκροᾶτο τῆς ἀπαντήσεώς μου. Διότι ἀκριβῶς, ὡς προεῖπον, ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ ἔβαλεν εἰς τὸν κόπον νὰ σκεφθῶ νὰ ὑποβάλω διὰ τροπολογίας ἐμπεριστατωμένης, ποῖα εἶναι τὰ κατὰ τὴν κρίσιν μου προσόντα τῶν προσώπων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκλέξῃ τοὺς δυναμένους νὰ διευθύνωσι τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου. Προτείνω λοιπὸν νὰ μεταβληθῇ ἡ παράγραφος 6 ὡς ἑξῆς: «ἐντὸς τριῶν μηνῶν (ἀναγινώσκει) ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου δύναται κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ διορισθῇ τμηματάρχης Αʹ ἢ Βʹ τάξεως τοῦ μὲν τμήματος τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας ὁ ἔχων δίπλωμα οἰκονομικῶν ἐπιστημῶν εὐρωπαϊκοῦ Πανεπιστημίου, ἢ δίπλωμα τῆς Νομικῆς τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου, ἐπὶ διετίαν τοὐλάχιστον σπουδάσας οἰκονομικὰς ἐπιστήμας ἐν εὐρωπαϊκῷ Πανεπιστημίῳ καὶ ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον ἑξάμηνα ἐργασθεὶς ἐν οἰκονομικῷ φροντιστηρίῳ τοιούτου Πανεπιστημίου· τοῦ δὲ τμήματος τῆς στατιστικῆς ὁ ἔχων δίπλωμα οἰκονομικῶν ἐπιστημῶν εὐρωπαϊκοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον ἑξάμηνα ἐργασθεὶς ἐν στατιστικῷ φροντιστηρίῳ τοιούτου Πανεπιστημίου, ἢ ὁ ἔχων δίπλωμα Νομικῆς τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου, ἐπὶ διετίαν δὲ τοὐλάχιστον σπουδάσας οἰκονομικὰς ἐπιστήμας ἐν εὐρωπαϊκῷ Πανεπιστημίῳ καὶ ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον ἑξάμηνα ἐργασθεὶς ἐν στατιστικῷ φροντιστηρίῳ τοιούτου Πανεπιστημίου». (Θόρυβος). Θὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλους ὑμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἐξεγείρεσθε.

§107Ν. ΞΗΡΟΣ. Ποῖος εἶναι;

§108Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Σᾶς ὑποδεικνύω ποῖοι εἶναι. Ὑποδεικνύω κατηγορίαν προσώπων, μεταξὺ τῶν ὁποίων δύνασθε νὰ ἐκλέξητε. Πρέπει νὰ σέβησθε τὴν πρότασίν μου, καὶ ἐὰν θέλητε δύνασθε νὰ τὴν ἀντικρούσητε κατόπιν.

§109Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀσέβεια ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον.

§110Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Μὲ ἠρωτήσατε ποῖος εἶναι. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ περὶ προσώπων, ἐγὼ ὑποβάλλω σκέψεις. Δὲν ἔχω δὲ πρόσωπον ὑπ’ ὄψει μου, ἀλλ’ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου κατηγορίαν προσώπων μὲ τοιαῦτα προσόντα.

§111Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἐπιστήμονες καὶ φροντιστήρια διὰ νὰ καταρτίζωσι τοὺς ὑπαλλήλους.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§113Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἡ πρότασίς μου ὡρμήθη ἐκ τῆς ἀρχῆς ὅτι ἡ διεύθυνσις δύο εἰδικῶν τμημάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸν ἔχοντα ἁπλῶς δίπλωμα Νομικῆς, ἀλλὰ εἰς πρόσωπα οἰκονομικῶς μεμορφωμένα, εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐνδιατρίψει εἰς τὰς πολιτικὰς καὶ οἰκονομικὰς ἐπιστήμας. Καὶ διὰ νὰ εἶναί τις, κ. συνάδελφε, μεμορφωμένος κατὰ τοιοῦτον τρόπον, πρέπει νὰ ἔχῃ παρακολουθήσῃ ἐπὶ δύο ἔτη τοὐλάχιστον .... καὶ νὰ ἔχῃ καὶ κάποιαν πεῖραν. Ὅλα τὰ γνωρίζομεν αὐτά, διότι ἐν Ἱερουσαλὴμ παροικοῦμεν. Βλέπετε ὅτι ὑποβάλλω τὸ minimum τῶν συνήθων πιστοποιήσεων εἰδικῆς οἰκονομικῆς μορφώσεως. Ταῦτα ὡς πρὸς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸ Προεδρεῖον. Διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης ἀφίεται ἐλεύθερον τὸ στάδιον τῆς ἐκλογῆς μεταξὺ πολλῶν προσώπων, κεκτημένων εἰδικὴν οἰκονομικὴν μόρφωσιν. Καὶ ὑπάρχουν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἰδικῶς ἐσπούδασαν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εὑρίσκονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἶναι δὲ γνωστὰ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἦσαν ὑπότροφοι αὐτῆς. Μεταξὺ αὐτῶν τῶν προσώπων ἔχει ἠθικὸν καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκλέξῃ. Δέν θὰ εἰσέλθω, Κύριοι, εἰς τὰ λοιπὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐξήντλησαν οἱ προαγορεύσαντες συνάδελφοι· ὁμιλῶν ὅμως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος τῆς μεταβολῆς τῆς ὀνομασίας τοῦ Ὑπουργείου, ὡς εἰσηγεῖται μάλιστα ταύτην ἡ σημερινὴ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλιόπουλος.

§115Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Καποδιστρίου, Κύριοι, ἐζητεῖτο ἡ ἵδρυσις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ἡ ἔλλειψις Ὑπουργείου τοιούτου ἐπέφερε τὴν ἀποψίλωσιν τῆς Ἑλληνικῆς χώρας, τὴν ἐγκατάλειψιν καὶ τὴν ἐκμηδένισιν αὐτῆς τὴν πολιτικήν, διότι, ὅταν ὁ λαὸς δὲν εὐημερῇ, δὲν δύναται νὰ σκέπτηται ὑγιῶς καὶ νὰ πολιτεύηται κοινωφελῶς. Τέλος πρὸ δύο ἐτῶν συνεκροτήθη ἐν Ἀθήναις Πανελλήνιον Γεωργικὸν Συνέδριον, εἰς τὸ ὁποῖον συμμετέσχον ἀντιπρόσωποι ὅλων τῶν δήμων τοῦ Βασιλείου, ὡς καὶ ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ· εὐρυτάτη ἐγένετο ἐν αὐτῷ συζήτησις περὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ Ὑπουργείου τούτου, καὶ τέλος ἡ Πολιτεία ηὐδόκησε νὰ δώσῃ κῦρος νομοθετικὸν εἰς τὰ πορίσματα τοῦ Συνεδρίου ἐκείνου καὶ νὰ ἱδρύσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματά του ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως αὐτοῦ εἶναι γνωστὰ εἰς πάντας ἡμᾶς. Ὁ λαὸς τῆς Πελοποννήσου, ὑποθέτω δὲ καὶ συμπάσης τῆς Ἑλλάδος, εὐγνωμονεῖ τὴν Πολιτείαν διὰ τὴν ἵδρυσιν τοιούτου Ὑπουργείου. Ἀλλ’ ἵνα ἀκριβῶς ἡ ἐπὶ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας ἡμῶν καὶ τὴν διαπαιδαγώγησιν τοῦ λαοῦ ἐπίδρασις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας εἶναι ὅσον οἷόν τε τελεσφόρος, ἀνάγκη νὰ ἐπιμεληθῶμεν ὥστε αἱ ὑπηρεσίαι αὐτοῦ νὰ διαρρυθμισθῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν τελειότερον. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς, Κύριοι, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἵνα παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως μεταξὺ τῶν ἄλλων ἱδρυθῇ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ καὶ ἴδιον τμῆμα σταφιδικόν, διότι οὕτως εἰμὶ βέβαιος ὅτι θὰ ἔχωμεν εὐαρεστότερα ἀποτελέσματα εἰς τὴν ὅλην κίνησιν τοῦ σταφιδικοῦ ἐμπορίου, καὶ ἀποτελεσματικὴν συνδρομὴν πρὸς τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον τροφοδοτεῖ τὸ μέγιστον μέρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Καλὸν δὲ θὰ ἦτο ἂν ἀνεγράφοντο καὶ εἰδικὰ προσόντα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ τμήματος τούτου· ἡ Κυβέρνησις ἴσως φοβεῖται ὅτι δὲν ὑπάρχουν παρ’ ἡμῖν εἰδικοὶ διὰ νὰ καταλάβωσι τὰς τοιαύτας θέσεις. Ἔχω ὅμως ἐγὼ τὴν ἰδέαν ὅτι δύνανται νὰ εὑρεθῶσι τοιοῦτοι, φθάνει μόνον καταλλήλως νὰ ζητηθῶσι, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θέλουσιν ἀρνηθῆ νὰ προσφέρωσιν εἰς τὸ Κράτος τὰς ὑπηρεσίας των, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τοὺς προτιμήσῃ. Ἐκτὸς δὲ τῶν ἄλλων προσόντων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Κουτούπης καὶ ὁ κ. Πετμεζᾶς, καλὸν θὰ ἦτο ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 6 προστεθῇ καὶ τοῦτο· «καθηγητὴς τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας ἐν Δημοσίᾳ ἐμπορικῇ Σχολῇ». Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει λάβει τὴν σύστασίν μου ταύτην ὑπ’ ὄψιν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀραβαντινός.

§117Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς τὸ βῆμα μὲ φέρουσι δύο παρατηρήσεις τοῦ ἐντίμου ἐξ Ἀρκαδίας συναδέλφου κ. Βοζίκη, πρὸς τὰς ὁποίας δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω. Ἠθέλησεν οὗτος νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν πρότασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν ἐκ μέρους τῶν ἐκ Λακωνίας καὶ ἐκ Τρικκάλων προαγορευσάντων συναδέλφων τὴν τείνουσαν εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ τὴν εἰς τὸ μέλλον μὴ πρόσληψιν εἰς αὐτὸ ἀνθρώπων ἐχόντων ἐκπεφρασμένην γνώμην ἐπὶ τοῦ θεσσαλικοῦ ζητήματος ἀντίθετον πρὸς τὰς ἀρχὰς καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ θεσσαλικοῦ λαοῦ, ἠθέλησε, λέγω, τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ τὸ χαρακτηρίσῃ ὡς ζήτημα πολιτικόν, ἐνῷ ἥκιστα εἶναι πολιτικόν. Εἶναι δικαίωμα τῶν Βουλευτῶν, ὅταν εὑρίσκωνται πρὸ Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει κόμμα ἀρχῶν μὲ κεκηρυγμένον πρόγραμμα, νὰ ἐφιστῶσι τὴν προσοχὴν αὐτῆς ὅτι, ἂν δὲν ληφθῇ μέριμνα διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ προβῇ εἰς διορισμὸν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδείξωσιν ἀφοσίωσιν εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Εἶχον δὲ δίκαιον οἱ Θεσσαλοὶ συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον ἐρρίφθη τὸ ὄνομα ἑνὸς κυρίου Φίλωνος, νὰ ἐξεγερθῶσι, διότι δὲν λανθάνει βεβαίως τὴν Κυβέρνησιν ὅτι οἱ τσιφλικιοῦχοι τῆς Θεσσαλίας ἔχουσι καταρτίσει συνδικᾶτον καὶ πολεμοῦσι τὴν λύσιν τοῦ θεσσαλικοῦ ζητήματος. Πρό τινων ἡμερῶν, εἰς συζήτησιν μιᾶς ἀναφορᾶς, ἀπεκαλύφθη ὅτι ἓν ζήτημα, τὸ ζήτημα τῆς Τσόμπας, εἶχε προκαλέσει πανούργως ἀπὸ τὴν Θεσσαλικὴν ὁμάδα, ἕνωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν. Δικαίως λοιπὸν οἱ Θεσσαλοὶ Βουλευταὶ λέγουν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διατυπωθῇ ῥητῶς ἐν τῷ νόμῳ ὅτι δὲν δύναται νὰ διορισθῇ εἰς θέσιν ἐμπιστευτικὴν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἰδέας ἄντικρυς ἀντικειμένας εἰς τὸ ἐκπεφρασμένον πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ δευτέρα παρατήρησις τοῦ κ. ἐξ Ἀρκαδίας συναδέλφου, πρὸς τὴν ὁποίαν διαφωνῶ, εἶναι, ὅτι δυνατὸν τοιοῦτον πρόσωπον ἔχον τοιαῦτα ἀρνητικὰ προσόντα νὰ μὴ εἶναι ἱκανὸν διὰ τὴν διεύθυνσιν τῆς ὑπηρεσίας του ἐν σχέσει πρὸς τὴν Θεσσαλίαν, νὰ εἶναι ὅμως ἱκανὸν διὰ τὴν Πελοπόννησον. Ὀφείλω, ὡς ὁρμώμενος ἐκ Πελοποννήσου, νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸν τοιοῦτον ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Βοζίκη. Τὸ ζήτημα τὸ θεσσαλικὸν δὲν εἶναι ζήτημα τοῦ θεσσαλικοῦ λαοῦ, εἶναι ζήτημα ὅλης τῆς Ἑλλάδος.

§118Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ὑπεστήριξα τὸ ἐναντίον. Ἐπικουρικῶς τὸ εἶπον. Ἐγὼ ὑπεσχέθην μάλιστα καὶ νὰ δώσω ψῆφον.

§119Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ εἰς ἐμὲ τὸν ὁρμώμενον ἐκ Πελοποννήσου κινεῖται μέγιστον τὸ ἐνδιαφέρον ἵνα μὴ διὰ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου καταστῇ δυνατὸν ὥστε ἐκ πλάνης τῆς Κυβερνήσεως νὰ δοθῇ ἐμπιστοσύνη περὶ σπουδαιοτάτων δημοσίων ὑποθέσεων εἰς πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ βλάψῃ, καὶ θὰ βλάψῃ ἀσφαλῶς, τὴν λύσιν τοῦ θεσσαλικοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τὸ τρίτον ζήτημα, ὅτι ἀπολύτως πρέπει νὰ λείψῃ ἡ θέσις τοῦ γενικοῦ γραμματέως, διότι ἀποτελεῖ μεγάλην πολυτέλειαν. Χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν ἔχομεν πρόσωπον κατάλληλον διὰ τμηματάρχην. Ἀλλά, ἐὰν δὲν ἔχητε πρόσωπον κατάλληλον διὰ τμηματάρχην, πῶς θὰ εὕρητε πρόσωπον κατάλληλον διὰ Γενικὸν Γραμματέα ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἔχῃ ὅλας τὰς εἰδικότητας καὶ νὰ δύναται νὰ δώσῃ μίαν γενικὴν κατεύθυνσιν εἰς ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου; Μήπως δὲν ἔχομεν σήμερον ἄλλο μέγα Ὑπουργεῖον, ὡς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἄνευ γενικοῦ γραμματέως; Ἢ μήπως φαντάζεσθε ὅτι εἶναι δυνατόν ποτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ δέχηται εἰσηγήσεις περὶ τῆς κατευθύνσεως τῶν νομοθετικῶν του μέτρων ἀπὸ τὸν γενικόν του γραμματέα! Οἱ γενικοὶ γραμματεῖς, ὅπως τοὺς ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι καὶ ὅπως θὰ μείνουν, δὲν θὰ εἶναι παρὰ μόνον παράγοντες πολυτελείας, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι παράγοντες τοῦ κόμματος.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοδωρόπουλος.

§121Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ συστήσω νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία μου.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νέγρης.

§123Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν εἶχον δώσει προσοχὴν εἰς τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἐδαφίου εʹ τοῦ ἄρθρου 24· ἀλλά, εὐθὺς ὡς ἔδωκα προσοχήν, εὗρον ὅτι δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀθῴα ἡ ἀπάλειψις αὐτοῦ, διότι τὸ ἐδάφιον τοῦτο λέγει «ὅτι αἱ ἀποφάσεις κτλ.» εἰσὶν ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸν Ὑπουργὸν καὶ ἐκτελοῦνται ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτὸν κοινοποιήσεως»· ὥστε εἶχεν ὑποχρέωσιν ὁ Ὑπουργὸς νὰ παραδεχθῇ ταύτας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ Σύνταγμα ὁρίζει γενικῶς τὰ τοιαῦτα, ἀλλ’ ἔχει τάξει τὸν χρόνον ἀφ’ οὗ θέλει ἰσχύει ἡ διάταξις αὕτη λέγον: «Μετὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας». Ὥστε δὲν θὰ ἰσχύωσιν πρὶν ἢ συσταθῇ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἄγνωστον πότε θὰ γίνῃ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἄνευ λόγου προτείνεται ν’ ἀπαλείψωμεν μίαν διάταξιν. Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἀπαλειφθῇ. Προτείνω νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 14. Ἀλλ’ ἀνελθὼν ἅπαξ εἰς τὸ βῆμα θὰ εἴπω δύο λέξεις καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἀνεπτύχθη ἐπὶ μακρὸν ἐπὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ τμηματάρχου. Εἶναι ἄτοπον νὰ διορίζηται τμηματάρχης αʹ τάξεως ὁ ἔχων ὑπηρεσίαν διετῆ, καὶ βʹ τάξεως ὁ ὑπηρετήσας ὑπὲρ τὸ ἔτος. Ὅπως οἰκονομήσωμεν τὰς περιστάσεις, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι διορίζεται τμηματάρχης αʹ τάξεως ὁ ὑπηρετήσας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ τριετίαν, καὶ ἔπειτα ὁ διατελέσας τμηματάρχης βʹ τάξεως ὑπὲρ τὸ ἔτος. Συγχρόνως δὲ σημειῶ μίαν παράλειψιν ἡ ὁποία πρέπει νὰ διορθωθῇ, διότι μεθαύριον τὸν τμηματάρχην βʹ τάξεως θὰ τὸν προαγάγητε εἰς τμηματάρχην αʹ τάξεως. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ ἐδάφιον ὅτι προάγεται εἰς τμηματάρχην αʹ τάξεως ὁ διατελέσας ἐπὶ διετίαν τμηματάρχης βʹ τάξεως· τοῦτο εἶναι μία παράλειψις καὶ ἂν δὲν τὸ πράξητε θὰ εὑρεθῆτε εἰς δύσκολον θέσιν τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν θὰ θελήσητε τὸν τμηματάρχην βʹ τάξεως νὰ τὸν προαγάγητε εἰς τμηματάρχην αʹ τάξεως.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἐπερατώθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται),

§125Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, τῶν ἐχόντων τὴν τιμὴν νὰ παρακάθηται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἔχει διπλῆν ἐντολὴν νὰ ἐκτελέσῃ, ἐντολὴν ἐπιτακτικήν. Ἡ πρώτη εἶναι νὰ συμμορφωθῇ μὲ τὴν γνώμην τῶν ἐντολέων του, ἂν δὲ τυχὸν παραλείψῃ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἐντολῆς αὐτῆς, ὅταν αὔριον λογοδοτήσῃ εἰς τοὺς ἐντολεῖς αὐτοῦ, θὰ ἔχωσιν οὗτοι πολὺ δίκαιον νὰ μεμφθῶσιν αὐτοῦ, ὅτι δὲν ἐξεπλήρωσε τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν τῷ ἀνέθεσαν· ἡ δὲ δευτέρα ἐντολὴ εἶναι ὁσάκις ἤθελε μορφώσει γνώμην νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος, ἂν ὄχι τὴν εὐγλωττίαν τὴν ἀπολήγουσαν εἰς σοφιστείαν, νὰ διατυπώσῃ αὐτὴν ἀπὸ τοῦ βήματος μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ τὰς ἀκούσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ τὰς δεχθῇ. Χθὲς εἶχον σκοπὸν νὰ ὑποβάλω ἁπλῆν τινα παρατήρησιν ἐπὶ νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐδέχθη νὰ ἀκούσῃ αὐτὴν καὶ εἶπεν ὅτι ἴσως παρακαίρως τὰς ὑποβάλλω. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ὑπομνήσω εἰς αὐτὸν τὸ ἀκόλουθον ἀνέκδοτον, τὸ ὁποῖον καὶ εἰς αὐτὸν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸν μετέπειτα βίον. Ὁ Ῥῶσσος στρατηγὸς Σκοβελώφ, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐπικληθῆ ὁ ἀνδρεῖος τῶν ἀνδρείων, πολιορκῶν πόλιν τινὰ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ ἐκτεθειμένος εἰς προσβολὰς τῶν ἐχθρῶν ἀφῆκε τοὺς στρατιώτας αὐτοῦ νὰ κατακόπτωνται μὴ γνωρίζων τίνα τρόπον ἀμύνης νὰ μεταχειρισθῇ κατὰ τῶν ἐχθρῶν. Ἑσπέραν τινὰ περιελθὼν τὰς τάξεις τοῦ στρατοπέδου ἐζήτει νὰ μάθῃ μήπως οἱ στρατιῶται ἔχουσι γνώμην ἐπὶ τῆς ἀμύνης τῆς φοβερᾶς τὴν ὁποίαν οἱ πολέμιοι ἀντέτασσον κατὰ τοῦ στρατοῦ του. Ἐνῷ λοιπὸν ἐβάδιζεν ἄγνωστος μεταξὺ τῶν στρατιωτῶν, ἤκουσεν ἕνα λέγοντα πρός τινα συνάδελφόν του· «Δὲν μοῦ λὲς ὅτι ὁ στρατηγὸς Σκοβελὼφ εἶναι βλάξ!» — «Πῶς εἶναι βλάξ;» — «Διότι μᾶς ἀφήνει κάθε βράδυ νὰ κατακοπτώμεθα ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν, ἐνῷ ἦτο προσφορώτερον μέσον ἀντὶ νὰ γίνηται αὐτὸ νὰ ἀνορύσσωμεν χάνδακας καὶ ὅταν θὰ κάμνωσι τὴν ἐπίθεσιν οἱ πολέμιοι νὰ ἐμπέσωσιν εἰς αὐτοὺς καὶ τότε πλέον αὐτοὶ θὰ εἶναι ἀμυνόμενοι καὶ θὰ τοὺς καταβάλωμεν». Ὁ στρατηγὸς εὗρε πρόσφορον τὴν γνώμην αὐτὴν τοῦ ἀσήμου, τοῦ ἀμορφώτου στρατιώτου, ἐφήρμοσεν αὐτὴν καὶ ἐπέτυχεν. Ἤθελον παρακαλέσει λοιπὸν τὰς γνώμας ἡμῶν τῶν ἀμορφώτων, τῶν ἀσήμων, τῶν μὴ ἐχόντων κοινοβουλευτικὴν πεῖραν νὰ μὴ θεωρῶσιν ὡς μὴ ἐχούσας στοιχεῖα φρονήσεως καὶ ἐγκρατείας. Ὅτε οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐκ Θεσσαλίας ὡμίλουν περὶ τῆς θέσεως τοῦ γενικοῦ γραμματέως, ἐξετέλουν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν εἶχον, διότι ἄλλως τί θὰ ἐλέγομεν πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς ἠρώτων· «πῶς ἐπετρέψατε νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν αὐτὴν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶναι πολέμιον πρὸς τὰ συμφέροντα ἡμῶν;». Δι’ αὐτὸ οἱ κ. συνάδελφοι ὑπέβαλον τὴν τροποποίησιν μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις καταλλήλως σκεπτομένη ἠδύνατο νὰ δώσῃ μίαν κατάλληλον λύσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μετονομασίαν τοῦ Ὑπουργείου, εἰς Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο. Εἰς μὲν τὴν Γαλλίαν τὰ Ὑπουργεῖα εἶναι δύο, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐμπορίας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας· ἡμεῖς βεβαίως μὴ δυνάμενοι νὰ δημιουργήσωμεν τόσα πολλὰ Ὑπουργεῖα τοὺς δύο κλάδους συνεχωνεύσαμεν καὶ ἔχομεν ἓν Ὑπουργεῖον. Τώρα εὑρέθη ὅτι ὁ τίτλος εἶναι μακρὸς καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ συμπτυχθῇ καὶ ἐφευρέθη ἀντ’ αὐτοῦ νὰ τεθῇ ἡ λέξις «Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». Ἀλλ’ ἡ λέξις αὐτὴ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἀποστολὴν τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ, διότι αὕτη θὰ ἐσήμαινε τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον παρακατατίθενται τὰ ἀποταμιεύματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἂν ἐπρόκειτο νὰ κάμωμεν ἓν Ὑπουργεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς νὰ ἐναποθέτῃ ὅ,τι ἀπεκόμισεν ἐκ τῆς ἐργασίας αὑτοῦ, θὰ ἦτο ὁ τίτλος ἀκριβής, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ ἔχει προορισμὸν ὄχι νὰ συγκρατήσῃ τὰ ἀποταμιεύματα, ἀλλὰ νὰ δώσῃ ἀλλοίαν ὤθησιν εἰς τὴν ἐργασίαν καὶ τὴν παραγωγὴν ἐκείνης ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν. Ἀφ’ ἑτέρου ἡ μετονομασία τοῦ Ὑπουργείου εἰς Ὑπουργεῖον τῆς Οἰκονομίας δύναται νὰ δώσῃ χώραν εἰς παρεξηγήσεις εἰς τὸ μέλλον, διότι ἄν τινα ἐξ ἡμῶν τῶν ἁπλοϊκῶν ἐπαρχιωτῶν παραπέμψωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Οἰκονομίας, εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβῶμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀντὶ τοῦ κ. Μπενάκη νὰ εὕρωμεν τὸν κ. Κορομηλᾶν. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὀνομασθῇ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ τῆς παραγωγῆς.

§126ΙΩ. ΜΑΜΑΗΣ. Χθὲς ὑπέβαλον τροπολογίαν, τῆς ὁποίας ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ εἶδον μετ’ εὐχαριστήσεώς μου ὅτι μετέβαλε τὸν τίτλον εἰς «Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». Δὲν γνωρίζω νὰ εἶναι πλέον ἁρμόζων ὁ τίτλος «Οἰκονομίας» ἀπὸ τὸν τίτλον «Ἐργασίας». Νομίζω ὅτι ὁ τίτλος «Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας» συμβολίζει πᾶν ὅ,τι χρειάζεται. Ἐργασία θὰ εἴπῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἱδρύσαμεν, δηλαδὴ ἐμπορία, βιομηχανία, ναυτιλία, γεωργία, οἰνοποιία καὶ τὰ λοιπά. Νομίζω δ’ ὅτι αὐτὴ ἡ συμβολικὴ λέξις «ἐργασία» εἶναι πολὺ καλλιτέρα ἀπὸ τὴν λέξιν «Οἰκονομία», διότι οἰκονομίαν πολλοὶ κάμνουσιν, ἐργασίαν ὅμως ὀλίγοι.

§127Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τάσσομαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου καὶ προτείνω, ὅπως ὀνομασθῇ «Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς ἐργασίας». Τοῦτο θὰ ἦτο προσφυέστερον ἀπὸ τὴν ὀνομασίαν τῆς «Ἐθνικῆς Οἰκονομίας», διότι ἄλλως ἀντὶ νὰ εἴπωμεν «Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας» θὰ ἠδυνάμεθα ἀξιόλογα νὰ εἴπωμεν «Ἐθνικὸν ταμιευτήριον».

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Μαμάη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μαμάη προτείνοντος ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον μετονομασθῇ εἰς «Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας» παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 2).

§129Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Προτείνω ὡς τελευταίαν παράγραφον τὰ ἑξῆς: «Ἡ ὑπηρεσία καὶ ἐκμετάλλευσις τῶν ἰχθυοτροφείων, ἰχθυοτρόφων ὑδάτων, θυννείων καὶ κοραλλίων διὰ Β. διατάγματος ὁρισθήσεται τὸ τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὁποίου ὑπάγονται τὰ ἀντικείμενα ταῦτα. Ἐπιτρέπεται ἡ μετάκλησις ἀλλοδαποῦ ἰχθυολόγου πρὸς μελέτην περὶ τῆς κρείττονος ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀνωτέρω πλουτοφόρων πηγῶν, ἐγκρινομένης ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ δαπάνης δι’ ἔξοδα τῆς μετακλήσεως καὶ ἀμοιβῆς αὐτοῦ καὶ τῶν βοηθῶν του, ὡς καὶ δι’ ὁδοιπορικὰ διὰ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν ἰχθυοτροφείων, θυννείων καὶ κοραλλιοφόρων κοιτασμάτων δραχ. 14.000».

§130Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἑξῆς ἔτι τροποποίησις τοῦ νόμου εἰς τὸ ἄρθρον 2, § 2, ἐδαφ. βʹ., στίχ. 14· πρὸ τῆς λέξεως συν«εργατικῶν ἑταιρειῶν» νὰ προηγηθῶσιν αἱ λέξεις «ἀλληλοβοηθητικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν ἐργατικῶν ἑνώσεων». Εἰς τὸν αὐτὸν στίχον ἀφαιροῦνται αἱ λέξεις «ἐν τῷ μέλλοντι εἰσαχθησομένοις».

§131Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἰδιαιτέρα λαμβάνεται μέριμνα διὰ τὴν εὐμάρειαν τῶν ἐν τοῖς περιχώροις κατοικούντων. Ἆρά γε μόνον δημόσιοι κῆποι εἰς τὰ περίχωρα τῶν Ἀθηνῶν εὑρίσκονται; Δὲν εἶναι δημόσιοι κῆποι εἰς τὰ λοιπὰ περίχωρα τοῦ Κράτους; Μόνον διὰ τὰ περίχωρα τῶν Ἀθηνῶν θὰ πληρώνωσιν αἱ ἐπαρχίαι τοὺς φόρους; Καὶ ἐννοῶ τὴν Κηφισίαν.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κῆποι τῆς Κηφισίας ἀνήκουσιν εἰς τὴν ἑταιρείαν τῶν σιδηροδρόμων Ἀττικῆς.

§133Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Ἤδη ἀνήκουσιν· ἀργότερα θὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος τὴν συντήρησιν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κανονίσητε τώρα τὴν μέλλουσαν περίπτωσιν πτωχεύσεως τῆς Ἑταιρείας;

§135Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Προτείνω ὅπως ἀπαλειφθῇ ἡ εἰδικὴ πρόνοια περὶ τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ περιχώροις, καὶ νὰ μείνῃ ἡ γενικὴ διάταξις.

§136Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ σᾶς δοθῇ ἡ πληροφορία, ὅτι χάριν οἰκονομίας ἐγένετο τοῦτο. Ἤδη ἀναγράφονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ δαπανῶνται χρήματα δι’ ἰδιαιτέραν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ τοιαύτη ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τὴν προτεινομένην ὑπὸ τοῦ κ. Συγγούρη, ταύτην θεωρῶ ὀρθὴν καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ γένηται δεκτή.

§137Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Παρακαλῶ εἰς τὸ ἄρθρον 2 νὰ προστεθῇ ἐν τῇ διατάξει περὶ ἐποπτείας καὶ συντηρήσεως τῶν δημοσίων δενδροστοιχιῶν καὶ κήπων «ὡς καὶ τῆς ἐν τῷ ζωολογικῷ κήπῳ Παλαιοῦ Φαλήρου φυτείας».

§138Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. Φρονῶ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἄνευ εἰδικοῦ νόμου δὲν δύναται τὸ Δημόσιον ν’ ἀναλάβῃ τὴν συντήρησιν τῶν δενδροστοιχιῶν, κήπων ἰδιωτικῶν, ὡς εἶναι ὁ ἐν Παλαιῷ Φαλήρῳ ζωολογικὸς κῆπος.

§139Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Καὶ σήμερον τὸ Δημόσιον καταβάλλει διὰ τὸν ζωολογικὸν κῆπον. Πρόκειται μόνον περὶ τακτοποιήσεως τῆς δαπάνης.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει οὕτως: «Ἡ ὑπηρεσία καὶ ἐκμετάλλευσις τῶν ἰχθυοτροφείων, θυννείων καὶ κοραλλίων διὰ Β. Διατάγματος ὁρισθήσεται τὸ τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὁποίου ὑπάγονται τὰ ἀντικείμενα ταῦτα. Ἐπιτρέπεται ἡ μετάκλησις ἀλλοδαποῦ ἰχθυολόγου πρὸς μελέτην περὶ τῆς κρείττονος ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀνωτέρω πλουτοφόρων πηγῶν, ἐγκρινομένης ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ δαπάνης δι’ ἔξοδα τῆς μετακλήσεως καὶ ἀμοιβῆς αὐτοῦ καὶ τῶν βοηθῶν του, ὡς καὶ δι’ ὁδοιπορικὰ διὰ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν ἰχθυοτροφείων, θυννείων καὶ κοραλλιοφόρων κοιτασμάτων δραχ. 14.000».

§141Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐννοεῖται ὅτι εἰς τὰ ἰχθυοτροφεῖα περιλαμβάνονται καὶ τὰ ἰχθυοτρόφα ὕδατα.

§142Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ἐννοεῖται ὅτι ὁλόκληρος ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, μεταβιβάζεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε εἰς τὴν τροπολογίαν σας προστίθεται «ἰχθυοτρόφα ὕδατα», ὡς ἔχει ὁ νόμος. (Ἀπορρίπτεται εἶτα δι’ ἀναστάσεως ἡ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 τροπολογία τοῦ κ. Σ. Θεοδωροπούλου καὶ ψηφίζονται αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Ψηφίζεται ἐπίσης τὸ ἄρθρον, 2 ὡς ἐτροπολογήθη, καὶ τὸ ἄρθρον 3).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ἔχει διαφόρους τροπολογίας. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5ην ὥραν μ. μ. Μετὰ τὴν διακοπήν. (ὥρᾳ 5 καὶ 50′ μ. μ.)

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§146Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρὸ τοῦ ἄρθρου 4 παρακαλῶ νὰ παρεμβληθῇ ἄρθρον 3 δίς, ἢ ἄρθρον 4, μεταβαλλομένης τῆς σειρᾶς τῶν ἑπομένων ἄρθρων, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Τὸν τμηματάρχην τῆς Γεωργίας ἀπόντα ἢ κωλυόμενον ἀναπληροῖ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς Γεωργίας». Δύναται μάλιστα νὰ προστεθῇ ὡς τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ προηγουμένου ἄρθρου 3, ἵνα μὴ μεταβληθῇ ἡ ἑπομένη σειρὰ τῶν ἀριθμῶν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, διότι τὸ ἄρθρον 3 ἐψηφίσθη ἤδη. Θὰ γίνῃ ἴδιον ἄρθρον 4. Λοιπὸν προστίθεται ὡς ἄρθρον 4 τὸ ἑξῆς: «Τὸν τμηματάρχην τῆς Γεωργίας ἀπόντα ἢ κωλυόμενον ἀναπληροῖ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς Γεωργίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου μεταβάλλεται εἰς ἄρθρον 5. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§148Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πρὸ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω δύο λέξεις. Προσεθέσαμεν εἰς τὸ ἄρθρον 2 δύο περιπτώσεις ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὴν ἐποπτείαν καὶ συντήρησιν τῶν δημοσίων δενδροστοιχιῶν, καὶ τὰ ἰχθυοτροφεῖα. Πρέπει νὰ ἀναγράψωμεν καὶ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον νὰ κανονίζῃ εἰς ποῖον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου θὰ ὑπάγωνται αἱ ὑπηρεσίαι αὗται, διότι ἄλλως τὰς ἀφήνομεν εἰς τὸ κενόν. Νομίζω δὲ ὅτι ἐδῶ εἶναι ἡ θέσις τοῦ ἄρθρου τούτου.

§149Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ διὰ Διατάγματος δύνανται νὰ κανονισθῶσι.

§150Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τότε νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ τέλος τοῦ νόμου ὅτι διὰ Διατάγματος θὰ κανονισθῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπαχθῶσιν ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§151ΕΜΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας). Αἱ δενδροστοιχίαι ὑπάγονται εἰς τὸ τμῆμα τῆς Γεωργίας.

§152ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ τμῆμα τῆς Γεωργίας. Λέγω ὅτι πρέπει κάπου νὰ τὰς κατατάξωμεν.

§153Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ λεπτομέρεια τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων κανονίζεται διὰ Διατάγματος.

§154Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐν τούτοις εἰς τὰ ἄρθρα 5, 6 καὶ 7 κανονίζονται τοιαῦται λεπτομέρειαι, δηλαδὴ ἡ ἁρμοδιότης τῶν τμημάτων.

§155Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐταὶ θὰ μείνωσιν ὡς εἶναι κεκανονισμέναι.

§156Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἐγὼ ἀμύνομαι, ἵνα μὴ θεωρηθῇ ὅτι ἡ παρατήρησίς μου ἔχει ἄλλον τινὰ σκοπόν.

§157Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό, ἀλλὰ λέγω ὅτι προχείρως δὲν δύναται νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, καὶ ἂς τὸ ἀφήσωμεν νὰ λυθῇ διὰ Διατάγματος.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 λαμβάνοντος θέσιν 6 ὁ κ. Συγγούρης ἔχει τὸν λόγον.

§159Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Ὑπέβαλον πρὸ ἡμερῶν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὅπως ἐν τῷ τμήματι τοὐλάχιστον τοῦ Ἐμπορίου προσλάβῃ ὡς ὑπαλλήλους ὄχι ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀπολυτήριον Γυμνασίου, ἀλλὰ τοὺς ἀποφοίτους τῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν. Παρομοίαν παράκλησιν καὶ σήμερον ἀπευθύνω πρὸς αὐτόν, καὶ τὸν παρακαλῶ ὅπως ἀπαλείψῃ ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου τὴν διάταξιν «Ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου», καὶ νὰ ἀφήσῃ μόνον «Ὁ ἔχων ἀπολυτήριον δημοσίας Ἐμπορικῆς Σχολῆς». Κύριε Ὑπουργέ, ἐν τῷ τμήματι τοῦ Ἐμπορίου εἰδικῶς δὲν νομίζετε ὑμεῖς ὁ γηράσας ἐν τῷ ἐμπορίῳ ὅτι πρέπει νὰ διορισθῶσιν ὑπάλληλοι οἱ ἔχοντες εἰδικὰς γνώσεις; Ἢ νομίζετε ὅτι καὶ ἐν τῷ τμήματι τούτῳ πρέπει νὰ διορισθῶσι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν σχέσιν θὰ ἔχωσι μὲ τὸ ἐμπόριον;

§160ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δύναται νὰ συμβῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Βοζίκης, ὅτι θὰ χαρακτηρισθῶσιν αἱ Ἐμπορικαὶ Σχολαὶ ὡς φυτώρια ὑπαλλήλων.

§161Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ζητῶ νὰ περιληφθῶσι μόνον οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν δι’ ὅλας τὰς θέσεις τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλ’ εἰδικῶς διὰ τὸ τμῆμα τοῦ Ἐμπορίου, ἵνα δοθῶσιν εἰς τοῦτο ὑπάλληλοι εἰδικοί. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως, κύριε Ὑπουργέ, ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν, ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτύχωσιν ἐν τῷ διαγωνισμῷ οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν, οἱ ὁποῖοι ἐφοίτησαν καὶ εἰς ἄλλας ξένας ἐμπορικὰς σχολάς, νὰ ἔχωσι καὶ αὐτοὶ προαγωγήν τινα εἰσερχόμενοι εἰς τὸν κλάδον τοῦτον, διότι ἄλλως θὰ εἰσέλθωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι οὐδένα ἔχουσι ζῆλον μὲ τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο. Ζητῶ δηλονότι νὰ προάγωνται κατ’ ἐκλογὴν εἰς γραφεῖς πρώτης τάξεως, ἐὰν ἔχωσιν ἀπολυτήριον δημοσίας Ἐμπορικῆς Σχολῆς, εὐδοκίμως δὲ ὑπηρέτησαν ἐπὶ διετίαν ὡς γραφεῖς δευτέρας τάξεως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ. Λέγω τοῦτο, διότι ὑπάρχουσι πολλοὶ ἀπόφοιτοι τῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν, οἱ ὁποῖοι ἤκουσαν καὶ μαθήματα καὶ τῶν σχολῶν τῆς Μασσαλίας καὶ ἄλλων, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ προσέλθωσιν εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ἀλλ’ ἂν τοῖς ἀποκλείσητε τὸ στάδιον τῆς προαγωγῆς, βεβαίως δὲν θὰ προσέλθωσιν. Ἡ σύστασις εἶναι δικαία καὶ δὲν ἐπιβαρύνει τὸν Προϋπολογισμόν, δίδεται δὲ μία διέξοδος εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὴν τροπολογίαν μου ταύτην.

§162ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν, νὰ προάγωνται κατ’ ἐκλογὴν εἰς γραφεῖς αʹ τάξεως; Οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει ὅτι θὰ εἰσήγετο τοιοῦτο νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ὅτε εἰσήρχοντο εἰς τὰς ἐμπορικὰς σχολάς.

§163Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχετε νὰ χάσητε τίποτε, κύριε Ὑπουργέ (διάλογοι). Δὲν ἔχει ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ ἑπομένως δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ προαχθῇ ὁ ἀπόφοιτος τῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς.

§164ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἀποκλείονται.

§165Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Τοὺς ἀποκλείετε, κύριε Ὑπουργέ. Δι’ αὐτὸ ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν αὐτὴν μετ’ ἄλλων συναδέλφων.

§166Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ὑπέβαλον μετὰ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 4 ἄρθρου τοῦ προνοοῦντος περὶ προσόντων καὶ διορισμοῦ, δι’ ἧς νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προαχθῇ εἰς γραμματέα δευτέρας τάξεως ὁ βοηθὸς τοῦ νομικοῦ συμβούλου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ. Διὰ νὰ εἶμαι εἰλικρινής, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὄντως ἡ τροπολογία αὕτη εἶναι προσωπική. Πρόκειται περὶ δικηγόρου ἀπελαθέντος κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1910 ἐκ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀπηλάθη δέ, ἀφοῦ ὑπέστη τὰ μεγαλείτερα τῶν δεινοπαθημάτων.

§167ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔπρεπε νὰ τὴν προτείνητε τὴν προτελευταίαν ἀνάγνωσιν, διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς καιρὸν νὰ τὴν μελετήσωμεν.

§168Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Τὴν ὑπεβάλομεν ἀπὸ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐξετυπώθη καὶ διενεμήθη καὶ τὴν ἀνέπτυξα.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὑποβεβλημένη ἡ τροπολογία;

§170Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Μάλιστα. Ἀπηλάθη πέρυσι τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1910 χωρὶς νὰ τῷ δοθῇ ὁ χρόνος οὔτε αὐτὰ τὰ εἴδη τοῦ γραφείου του οὔτε αὐτὰ τὰ ἔπιπλα τοῦ οἴκου του νὰ μεταφέρῃ. Ὑπέστη τελείαν καταστροφήν. Ὁ δὲ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κύριος Μπενάκης, ὁ διακρινόμενος διὰ τὰ πατριωτικὰ αὐτοῦ αἰσθήματα, ἀνέλαβεν ὑπὸ τὴν προστασίαν του τὸν δικηγόρον τοῦτον καὶ τὸν διώρισεν ὡς βοηθὸν τοῦ νομικοῦ συμβούλου μὲ δραχμὰς 120 κατὰ μῆνα, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ τοῦ δώσῃ μεγαλειτέραν θέσιν, δεσμευόμενος ὑπὸ τοῦ νόμου, διότι κατὰ τὸν νόμον ͵ΓΣΟΘʹ περὶ βοηθῶν νομικῶν συμβούλων οὗτοι προάγονται εἰς γραμματεῖς βʹ τάξεως μετὰ τριετῆ ὑπηρεσίαν, ὁ δὲ νομοθέτης εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τοὺς ἀπείρους δικηγόρους, τοὺς μόλις λαβόντας τὸ δίπλωμα νομικῆς. Ἐπειδὴ δὲ νομίζω ὅτι ἡ ὀκταετὴς ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος εἶναι ἀρκοῦσα ὥστε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν προαγωγήν του εἰς γραμματέα βʹ τάξεως—διότι, διὰ νὰ προαχθῇ τις εἰς γραμματέα πρώτης τάξεως τοῦ δικαστικοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπαιτεῖται ἑξαετὴς ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ δικηγόρου, προσέτι δὲ ὅλοι οἱ βοηθοὶ τῶν νομικῶν συμβούλων ὑπηρετήσαντες ἐπὶ τετραετίαν ἔχουσι προαχθῆ εἰς γραμματεῖς βʹ τάξεως—δίκαιον ἤθελεν εἶναι ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην προκειμένου νὰ συντρέξωμεν δικηγόρον ἐξασκήσαντα τὸ ἐπάγγελμα ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐπὶ 15 ἔτη ἀπελαθέντα καὶ καταστραφέντα τελείως. Εἶναι ἐν γνώσει καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Γρυπάρης, ὁ ὁποῖος διετέλει τότε πρεσβευτὴς ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ γνωρίζει περὶ τῆς ἀκριβείας καὶ ἀληθείας τῶν πραγμάτων. Δὲν εἶναι προσωπικόν, κύριοι Βουλευταί, εἶναι φιλάνθρωπον, διότι ἐδεινοπάθησεν ὁ δυστυχὴς ἐκεῖνος, κατεστράφη τελείως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ 120 δραχμὰς νὰ ζήσῃ ἐν Ἀθήναις, ἀφοῦ ἔχασεν ὅλην του τὴν πελατείαν, ὅλην του τὴν περιουσίαν. Οὔτε ἀφαιροῦνται προσόντα. Προστίθενται προσόντα. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ διακρινόμενος ἐπὶ φιλανθρωπίᾳ, θὰ συναινέσῃ.

§171ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὰ λεγόμενα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν γνωστά. Ὡρισμένον πρόσωπον ὑπέστη ἐν Κωνσταντινουπόλει δεινοπαθήματα καὶ κατεστράφησαν τὰ ἰδιαίτερα αὐτοῦ συμφέροντα πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἄλλων σκοπῶν γενικωτέρων. Διὰ τοῦτο ὁμολογῶ τὸ δίκαιον τῆς συστάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ καὶ ποιοῦμαι τὴν δήλωσιν περὶ λήψεως προνοίας.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτητις κηρύσεται περατωμένη μὴ ἔχοντος ἑτέρου τὸν λόγον. Ἡ συζήτησις εἶναι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 μετονομασθέντος 5. Ἐπὶ τοῦ 5ου ἔχετε τὸν λόγον, κύριε Φλαμῆ.

§173ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 5 μεταξὺ τοῦ δευτέρου καὶ τρίτου ἐδαφίου παρακαλῶ νὰ παρεμβληθῇ ἡ τροπολογία ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν Μεσσηνίας κυρίων Χ. Δικαίου, Ε. Μπαρδοπούλου, Ν. Κάβουρα καὶ τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. Ν. Δελακοβία, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἡ τελευταία περικοπὴ τοῦ 15 ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 12 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Διορίζεται δὲ ἐπίσης γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τοῖς τμήμασι τότε ὁ ἔχων δίπλωμα Νομικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου τινὸς καὶ προϋπηρετήσας ὑπὲρ τὴν διετίαν ἐν τοῖς εἰδικοῖς λογιστηρίοις τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν, Ἐσωτερικῶν, Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὡς γραφεῖς αʹ ἢ βʹ τάξεως ἢ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ».

§174Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ποῖον εἶναι τὸ τμῆμα;

§175ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ παρεμβληθῇ ἡ τελευταία περικοπὴ τοῦ 10 ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 12.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Εἶναι τὸ κεφάλαιον περὶ προσόντων ἐν γένει.

§177ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. «Διορίζεται ἐπίσης γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τῷ τμήματι τούτῳ ὁ ἔχων δίπλωμα νομικῆς σχολῆς Πανεπιστημίου τινὸς καὶ προϋπηρετήσας ὑπὲρ τὴν διετίαν ἐν τοῖς εἰδικοῖς λογιστηρίοις ...».

§178Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ ἐν συνόλῳ πενταετῆ ὑπηρεσίαν.

§179ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία.

§180Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὴν ἔχω, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ ἤθελον νὰ ἴδω.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε, κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία αὐτὴ ὁλόκληρος θὰ γίνῃ δεκτή;

§182ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετὰ τὰ εἰσαγωγικὰ ἔχει μίαν φράσιν, «ὑπὲρ τὴν πενταετίαν», ἡ ὁποία καὶ ἐν συνόλῳ δὲν προσυπολογίζεται». Αὐτὸ νὰ διαγραφῇ, διότι δὲν δύναμαι νὰ τὴν ἐννοήσω. Εἶναι καὶ ἀπροσδιόριστος καὶ λεκτικῶς ἀκόμη. Ὥστε αἱ μετὰ τὰ εἰσαγωγικὰ λέξεις νὰ διαγραφῶσι.

§183Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι αὐτό· διότι, ἐὰν λείψῃ τὸ σύνολον τῆς πενταετοῦς ὑπηρεσίας, θὰ δυνάμεθα νὰ διορίσωμεν ὑπουργικὸν γραμματέα βʹ τάξεως τὸν ἔχοντα ὑπὲρ τὴν διετίαν ὑπηρεσίαν γραφέως βʹ τάξεως, ὅπως ἔχει διατυπωθῆ ἡ πρότασις.

§184ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί πενταετία θὰ εἶναι αὐτή;

§185Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰς ὅλους τοὺς βαθμούς.

§186ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ ἔχων πενταετῆ ἐν συνόλῳ ὑπηρεσίαν.

§187Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ θὰ διερμηνευθῇ, διότι διορίζεται γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τῷ σώματι τούτῳ ὁ ἔχων δίπλωμα καὶ προϋπηρετήσας ὑπὲρ τὴν διετίαν ἐπὶ τίνι βαθμῷ;

§188ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν τῷ εἰδικῷ λογιστηρίῳ εἶναι γραφεὺς πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως.

§189Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὡς γραφεὺς βʹ τάξεως εἶναι μόνον νόμῳ, διότι ὑπηρεσία βʹ τάξεως εἶναι καὶ γραμματέως βʹ τάξεως, χωρὶς νὰ ὑπηρετήσῃ γραμματεὺς αʹ τάξεως· παραδείγματος χάριν, χωρὶς νὰ ὑπηρετήσῃ γραφεὺς πρώτης, ἀπὸ γραφεὺς δευτέρας γίνεται γραμματεὺς δευτέρας καὶ ὑπερπηδᾷ ἕνα βαθμὸν καὶ ἐν συνόλῳ ἔχει ὑπερπενταετῆ ὑπηρεσίαν.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τελευταία περικοπὴ τοῦ ἄρθρου 55 ἔχει: «διορίζεται ἐπίσης γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τῷ τμήματι τούτῳ ὁ ἔχων δίπλωμα νομικῆς σχολῆς Πανεπιστημίου τινὸς καὶ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ». Εἶναι μία διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας εἰσάγεται ἀπ’ εὐθείας ἄνευ προϋπηρεσίας ὁ ἔχων δίπλωμα καὶ διαγωνισθείς. Τώρα ζητεῖται ἡ εἰσαγωγὴ γραμματέως βʹ τάξεως: «ὁ ἔχων δίπλωμα καὶ ὑπηρετήσας εἰς γραφεῖον ἄλλου Ὑπουργείου». Αὐτὸ δύναται νὰ προστεθῇ ὡς ἄλλη διάταξις καὶ χωρὶς νὰ τεθῇ ἡ διάταξις τοῦ διαγωνισμοῦ.

§191ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρώτης τάξεως.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ νὰ φύγῃ ὁ διαγωνισμός.

§193ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ «δευτέρας τάξεως». Ὥστε ἀπὸ πρώτης τάξεως ἐψηφίσθη.

§194Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα ἢ διαγωνισμὸν νὰ κάμῃ ἢ νὰ εἶναι προϋπηρετήσας ὡς γραμματεὺς αʹ τάξεως.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀφήσητε ἀκεραίαν τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, καθ’ ἣν δύναται νὰ εἰσαχθῇ ὡς γραμματεὺς βʹ τάξεως κατόπιν διαγωνισμοῦ καὶ ἄνευ προϋπηρεσίας, προσεθέσατε δὲ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔχετε, «ἄνευ διαγωνισμοῦ», δηλονότι προστίθεται ἓν ἐδάφιον ἀκόμη, ὅτι διορίζεται γραμματεὺς βʹ τάξεως ὁ προϋπηρετήσας γραφεὺς βʹ τάξεως, ἔχων δίπλωμα, ἄνευ διαγωνισμοῦ.

§196ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὕτω καλλιτέρα εἶναι ἡ διατύπωσις: «ὁ προϋπηρετήσας ὑπὲρ τὴν διετίαν ἐν τοῖς εἰδικοῖς λογιστηρίοις δύναται νὰ διορισθῇ γραμματεὺς βʹ τάξεως».

§197ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, τοῦτο ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν μὲ τὴν διάταξιν ἀκριβῶς τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου τοῦ ὑφισταμένου, ἐδάφ. 15 κατὰ τὸ ὁποῖον «προάγεται εἰς γραμματέα ὁ διατελέσας γραφεὺς ἐπὶ δεκαετίαν».

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ναί, ἀλλὰ ἄνευ διπλώματος, κύριε Ὑπουργέ.

§199Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἄνευ διπλώματος.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι οἱ γραφεῖς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας δὲν θέλουσι δίπλωμα, ἀλλὰ μόνον ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Ὥστε γίνεται δεκτὸν οὕτω;

§201ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§202Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. «Ὁ ὑπηρετήσας ὡς γραφεὺς αʹ τάξεως».

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§204Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τώρα ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὸ ἄρθρον 5.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τώρα τὴν παρατήρησιν!

§206Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Λέγει: «Διορίζεται γραμματεὺς αʹ ἢ βʹ τάξεως ὁ μὴ ἔχων δίπλωμα τοιοῦτο, προϋπηρετήσας δὲ ὡς γραφεὺς πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως ὑπὲρ τὴν τριετίαν ἐν ταῖς αὐταῖς ὑπηρεσίαις». Εἶναι τὸ κείμενον. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς θὰ δύνανται νὰ διορισθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὡς γραμματεῖς βʹ τάξεως πρῴην ὑπάλληλοι ἐκκαθαρισθέντες κατὰ τὸν νόμον τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἀλλ’ ἔχοντες βαθμὸν πρὸ τῆς ἐκκαθαρίσεώς των ἀνώτερον ἢ θὰ χρειασθῇ ἡ γνωμοδότησις; Ὅπως ἔχει τώρα τὸ ἄρθρον οἱ ἐκκαθαρισθέντες — καὶ εἶναι ἕν μέτρον, περὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις—δύνανται νὰ ἀναδιορισθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἕνα βαθμὸν κατώτερον δι’ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου.

§207ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ναί.

§208Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ταῦτα ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τοῦ Ὑπουργείου των. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται νὰ διορισθῶσιν εἰς ἄλλο Ὑπουργεῖον, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἡ διάταξις περὶ γνωμοδοτήσεως τοῦ νομικοῦ συμβουλίου;

§209ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νὰ τεθῇ «μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ νομικοῦ Συμβουλίου».

§210Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην ὁ Ὑπουργός.

§211Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Χωρὶς νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου.

§212Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διὰ τὸν διορισμόν; Διατί;

§213ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δηλαδὴ παρέχεται μεγαλειτέρα ἐλευθερία.

§214Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ θὰ ἔχω ἕνα ὑπεύθυνον.

§215ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς, δεχόμεθα.

§216Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἶναι ὑπεύθυνος ὁ Ὑπουργὸς τότε.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη λοιπόν, καὶ βαίνω ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν. Πρώτη τροπολογία: «Εἰς τὸ ἐδάφιον 15 τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νόμου ΓΨΚΔʹ προστίθεται ἡ ἀκόλουθος διάταξις· «Διορίζεται ἐπίσης γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τῷ τμήματι τούτῳ ὁ ἔχων δίπλωμα Νομικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου τινὸς καὶ προϋπηρετήσας ὑπὲρ τὴν διετίαν ἐν τοῖς εἰδικοῖς λογιστηρίοις τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Οἰκονομικῶν, Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὡς γραφεὺς αʹ τάξεως». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τροπολογία τῶν κυρίων Θ. Θεοδωροπούλου καὶ Ἰ. Χριστοδουλιά· «Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἑξῆς παράγραφος πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου περὶ βοηθῶν νομικῶν συμβούλων: Ὁ ἐπὶ ὀκταετίαν ἀσκήσας τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα βοηθὸς δύναται νὰ προαχθῇ καὶ ἀμέσως εἰς γραμματέα βʹ τάξεως».

§218Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄρθρον πέμπτον τώρα.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ τροπολογία τῶν βουλευτῶν Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κυρίων Ἰ. Παπαθανασιάδου, Γ. Ἰατρίδου, Ἰ. Ἀκρίδα καὶ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος Γ. Συγγούρη· «Εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου τοῦ ἄρθρου 5 νὰ προστεθῇ· «προάγεται κατ’ ἐκλογὴν κ.τ.λ.». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἡ τροπολογία τῶν βουλευτῶν κυρίων Θ. Παπαϊωάννου καὶ Ἰ. Ξηροῦ· «Ἐκ τοῦ ἐδαφίου 3 ἀπαλείφονται αἱ λέξεις «τοῦ ἀρχείου... ὑπὲρ τὴν πενταετίαν.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ἀπορρίπτονται εἶτα αἱ τροπολογίαι τῶν κυρίων Ἐ. Μπαρδοπούλου κ. Σ. Θεοδωροπούλου). (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5ον).

§220Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μὲ τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δύναται νὰ διορίσῃ ἄνευ γνωμοδοτήσεως τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον γινόμενον 6ον (ἀναγινώκεται).

§222Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ περικοπή, τὴν ὁποίαν παρενέβαλον εἰς τὸ ἄρθρον 5ον, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Βοζίκης, ἀνήκει ἐνταῦθα, μεταξὺ τοῦ βʹ καὶ γʹ ἐδαφίου.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§224Λ. ΦΛΑΜΗΣ. Διέφυγε τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἡ κατάργησις τῆς 4ης παραγράφου τοῦ 12ου ἄρθρου. Ἡ παράγραφος αὕτη, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, παρενεβλήθη εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἢ μᾶλλον εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς γʹ ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου λαθροχείρως, καὶ διὰ γνωστὸν πρόσωπον.

§225ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά. Δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὴν ὥραν.

§226Λ. ΦΛΑΜΗΣ. Νὰ καταργηθῇ, διότι αὔριον ἠμπορεῖ νὰ παρουσιασθῇ τμηματάρχης δευτέρας τάξεως· λέγω δὲ τοῦτο, καθότι εἰς τὸ 6ον ἄρθρον τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου, διαλαμβάνεται ὁ τρόπος, καθ’ ὃν δύναται νὰ προαχθῇ τμηματάρχης.

§227ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἄς διαγραφῇ.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχουν τροπολογίαι τῶν κυρίων Σ. Θεοδωροπούλου, Π. Πολυχρονιάδου, Π. Ἀλεξάκη, καὶ Π. Βουρλούμη. (Ἀπορρίπτονται). (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6ον).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6ον γινόμενον 7ον (ἀναγινώσκεται).

§230ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ 4ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ἐκ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Νέγρη ἡ ἑξῆς πρότασις: «προάγεται δὲ εἰς τμηματάρχην πρώτης τάξεως ὁ διατελέσας ἐπὶ διετίαν τμηματάρχης δευτέρας τάξεως».

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Νέγρη. (Γίνεται δεκτή). Ὑπάρχει ἐπίσης τροπολογία τοῦ κ. Πετμεζᾶ. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτῆς ὑπάρχει πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§232ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ὁ κ. Πετμεζᾶς εἰς τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Ἡ τύχη τῆς προτάσεως εἶναι γνωστὴ καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κατόπιν τῆς μακρᾶς συζητήσεως ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι σκόπιμον νὰ χάσωμεν τόσον χρόνον. Ἐὰν ἀμφιβάλλητε περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, τότε νὰ γίνῃ.

§233Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας, ἀλλὰ δὲν θέλω καὶ ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν.

§234ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀφοῦ ἀποκρούει ἡ Κυβέρνησις τὴν πρότασιν, αὐτὴ φέρει καὶ τὴν εὐθύνην. Πρόκειται περὶ μεταβατικῆς διατάξεως. Τὰ κανονικὰ προσόντα φέρονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Πρόκειται νὰ μᾶς συνδράμητε εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ ἔπειτα νὰ μᾶς κρίνητε.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν τὴν ἀποσύρουσι;

§236ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσύρεται ἡ πρότασις. Ἄρθρον 8ον πρώην 7ον (ἀναγινώσκεται). [Ὁ κ. Βοζίκης ἔχει τὸν λόγον.

§238Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ ἕκτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 21 τροποποιεῖται. Τὸ ζήτημα εἶναι σχετικὸν μὲ τὴν διαγραφὴν τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 24, ἡ ὁποία λέγει (ἀναγινώσκει)· «ἡ προσωρινὴ παῦσις ὑποβάλλεται....

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· πειθαρχικὴ ἐξουσία.

§240Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μάλιστα. Τὸ ζήτημα εἶναι σχετικόν. Χρειάζεται εἰδικὴ ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου, διὰ ν’ ἀπολυθῇ ὁριστικῶς ὁ ὑπάλληλος. Ἀλλὰ διὰ τῆς καταργήσεως τῆς διατάξεως τῆς πέμπτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 24 ἡ εἰδικὴ αὐτὴ ἀπόφασις δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν. Τὸ ζήτημα ἐπανέρχεται καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ὑπενθυμίζω, διότι ὑπάρχει ἀντίφασις. Θὰ ὑποχρεοῖ ἡ ἀπόφασις τὸν Ὑπουργὸν ἢ ὄχι; Ἢ ἡ τοιαύτη ἀπόφασις θὰ εἶναι ἀπολυτικὴ ἢ θὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀπολύῃ καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον;

§241Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀντὶ τοῦ «μετὰ εἰδικὴν» νὰ θέσωμεν «μετὰ σύμφωνον ἀπόφασιν».

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ «μετὰ εἰδικὴν» εἶναι κατ’ ἀντιγραφὴν τοῦ Συντάγματος καὶ διὰ τοῦτο ἐτέθη.

§243Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ «μετὰ σύμφωνον» εἶναι συνταγματικόν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ σύμφωνον γνωμοδότησιν καὶ μετὰ εἰδικὴν ἀπόφασιν· πόσας φορὰς θὰ τὸ εἴπωμεν.

§245Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς παύσεως εἶναι ζήτημα ἀνεξάρτητον τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς εἰσάγει τὴν ὑπόθεσιν.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον· «ἡ δὲ ὁριστικὴ τοιαύτη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ μετὰ εἰδικὴν ἀπόφασιν διοικητικοῦ συμβουλίου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ».

§247Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχει ὀρθῶς.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος λέγει ὅτι δὲν ἔχει ὀρθῶς;

§249Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ λέγω.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει διαφωνία. Εἶναι ἀπόφασις.

§251Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι ἀπόφασις, ἡ ὁποία θὰ ἐκτελεσθῇ.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαιότατα· ποῖος ἀντιλέγει.

§253Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 14 θὰ ἴδωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνεκινήσατε.

§254Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ψηφιζομένης τῆς διατάξεως αὐτῆς, φοβοῦμαι μήπως ἀντίκειται αὕτη εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο. Ὁ Ὑπουργὸς ἀπολύει μετὰ διοικητικὴν ἀπόφασιν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Τὸ ἐρώτημα εἶναι, ἐὰν τὸ συμβούλιον ἀποφαίνηται ὅτι ὁ ὑπάλληλος εἶναι ἀπολυτέος, δύναται ὁ ὑπουργὸς νὰ τὸν ἀπολύσῃ;

§255Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὡς ἔχει ἡ διάταξις ὄχι.

§256Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀπορῶ πῶς γίνεται καὶ συζήτησις περὶ τοιούτου ζητήματος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως ὑπαλλήλου, τὸ ὁποῖον τὸ Σύνταγμα ἔχει ἀναθέσει εἰς τὸν Βασιλέα δι’ ἑνὸς νόμου, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατεθῇ εἰς ἓν συμβούλιον; Διότι, ἐὰν ὁ Ὑπουργός, κατ’ ἀπόφασιν τοῦ συμβουλίου, ἀπολύσῃ τὸν ὑπάλληλον, τότε τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολύσεως τῶν ὑπαλλήλων. Ἀπορῶ πῶς ἐγείρεται τοιοῦτον ζήτημα.

§257Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀπορῶ.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἡ διάταξις τοῦ ὑπάρχοντος νόμου ἐπαναλαμβάνεται μὲ τὴν παρεμβολὴν τῆς φράσεως «μετὰ εἰδικὴν ἀπόφασιν», διὰ νὰ συμφωνῇ μὲ τὸ Σύνταγμα.

§259Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη διάταξις.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητήσητε ἐκεῖ εἰς τὸ ἄλλο ἄρθρον.

§261Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰς τὸν ὑπάρχοντα νόμον ἔχουσι συνδυασθῆ αἱ δύο διατάξεις, ἡ διάταξις αὐτὴ μὲ τὴν τοῦ πέμπτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 24. Ἤδη ἐπαναλαμβάνομεν τὴν μίαν διάταξιν καὶ καταργοῦμεν τὴν ἄλλην. Ἐγὼ κάμνω τὴν δήλωσιν αὐτὴν καὶ θὰ ἀποδεχθῶ οἱανδήποτε λύσιν, χωρὶς νὰ κάμω λόγον πλέον.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου τροποποιουμένη ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ προσωρινὴ καὶ ἡ ὁριστικὴ παῦσις κλπ.». Δηλαδὴ δὲν προστίθεται ἄλλο τι παρὰ ἡ λέξις «εἰδική», διὰ νὰ προσαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ μὲ τὸ Σύνταγμα, εἰς τὸ ἄρθρον δὲ 14 συζητοῦμεν. Ἄλλος τις δὲν ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8ου. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ὑπάρχει τροπολογία τῶν βουλευτῶν κυρίων Μ. Σφακιανάκη καὶ Ν. Παπαϊωάννου.

§263Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τώρα θὰ εἶναι 9ον.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θὰ γίνῃ 9ον.

§265Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἀφήσατε τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου νὰ τὴν κάμωμεν αὔριον.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαιότατα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9ον (ἀναγινώσκεται).

§267ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοῦ νομοσχεδίου 8ου.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· τοῦ νομοσχεδίου 8ου.

§269Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ πρότασις τῶν κυρίων Μ. Σφακιανάκη καὶ Ν. Παπαϊωάννου εἶναι νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «ὁμοιόβαθμοι».

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῶν κυρίων Μ. Σφακιανάκη καὶ Ν. Παπαϊωάννου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9ον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10ον, πρώην 9ον (ἀναγινώσκεται): Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Χαριτᾶτος ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 27 προστίθενται δύο ἐδάφια ἔχοντα οὕτω (ἀναγινώσκει): «Παρὰ τῷ ἐπιθεωρητῇ τῶν μεταλλείων ὑπηρετεῖ κλπ.». Ὁ κ. Γαρδικιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§271Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§272Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν παρακαλῶ νὰ μοι εἴπῃ ποῖα προσόντα ἔχει ὁ βοηθὸς τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων; Τίνα βαθμὸν ἔχει; Διότι θὰ τῷ ἀναθέσωμεν τὴν ἀναπλήρωσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὑπομηχανικός, καὶ ἀπεσπάσθη ἐκ τοῦ σώματος τῶν δημοσίων ἔργων. Μὲ συγχωρεῖτε διότι παρεμβαίνω, ἐπειδὴ τοῦ νόμου τούτου εἰσηγητὴς εἶμαι ἐγώ.

§274Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δύναται ν’ ἀναπληρώσῃ τὸν ἐπιθεωρητήν.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλύτερον εἶναι νὰ τὸν ἀναπληροῖ ὁ τμηματάρχης. Τοῦτο εἶναι ἀσφαλέστερον.

§276Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος δὲν διευθύνει τὰς συζητήσεις, ἀλλὰ μετέχει αὐτῶν.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Ἔχει τις τὸν λόγον; Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χαριτάτου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 11ον, πρώην 10ον (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ κ. Θεοδωροπούλου, ἡ ὁποία λέγει ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ἄρθρον 10ον αἱ λέξεις ἢ καὶ μή.

§278Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ προσωπικὸν τοῦ τμήματος τῆς δημοσίας οἰκονομίας τί γίνεται; Θὰ παραμείνῃ καὶ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ τμῆμα τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας;

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει.

§280Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τίνα λόγον ἔχει ὑπάρξεως τὸ τμῆμα ἐκεῖνο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν;

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει ἄλλην ἐργασίαν τὸ τμῆμα τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας;

§282Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀφοῦ τὰ καθήκοντά του ἀναθέτομεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν βλέπω τίνα λόγον ἔχει ἡ ὕπαρξις αὐτοῦ.

§283ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι εἰδικὸν τμῆμα τὸ τμῆμα τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας. Δὲν ἔχει ἁπλῆν ὑπηρεσίαν, διὰ δὲ τῆς διατάξεως αὐτῆς τοῦ νομοσχεδίου ἀνατίθεται μία τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτοῦ, εἰδικώτερον τὰ τῆς στατιστικῆς καθήκοντα, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, χωρὶς τὸ τμῆμα τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔχῃ τὰ εἰδικὰ καθήκοντά του.

§284Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ἔχει, φαίνεται.

§285ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι κακὴ ἡ διατύπωσις.

§286Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς μένει ἄνευ δικαιοδοσίας, διότι λέγει: «Ἅπαντα τὰ διὰ νόμων ἢ Β. Διαταγμάτων εἰς τὸν Γεν. Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τὸν τμηματάρχην τοῦ ἐν τῷ αὐτῷ Ὑπουργείῳ τμήματος τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας ἀνατεθειμένα καθήκοντα, τὰ ἀφορῶντα εἰς ἀντικείμενα ὑπαγόμενα ἤδη εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας».

§287ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διατί ἀναγινώσκετε τὸ πρῶτον μέρος. Προχωρήσατε εἰς τὴν ἀνάγνωσιν. Αὐτὸ δὲν εἶναι παρὰ διασάφησις σκοποῦσα τὴν ἄρσιν ἀμφιβολίας τινὸς γεννηθείσης ἐκ τοῦ ὑφισταμένου νόμου. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου δὲν λέγει «ὅλα τὰ καθήκοντα ἀνατίθενται εἰς τὸ τμῆμα τοῦτο». Ἐγεννήθη ἀμφισβήτησις περὶ τῶν καθηκόντων τοῦ ὑφισταμένου τμήματος δημοσίας οἰκονομίας τῶν ἀνατιθεμένων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Τίνα ἀνατίθενται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ὑπάρχει ἡ διάταξις αὕτη ἡ καὶ τὸ θέμα ὁρίζουσα, λέγουσα ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἅπαντα τὰ διὰ νόμων ἢ Β. Διαταγμάτων εἰς τὸν Γεν. Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τὸν τμηματάρχην τοῦ ἐν τῷ αὐτῷ Ὑπουργείῳ τμήματος τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας ἀνατεθειμένα καθήκοντα, τὰ ἀφορῶντα εἰς ἀντικείμενα ὑπαγόμενα ἤδη εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας — προσέχετε, παρακαλῶ — ἐφεξῆς ἀνατίθενται εἰς τὸν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ Γενικὸν Γραμματέα ἢ τὸν τμηματάρχην τοῦ παρὰ τῷ αὐτῷ Ὑπουργείῳ τμήματος τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας».

§288Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι μεθ’ ὅλας τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι σόλοικον, ὑπάρχοντος Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ὀνομασίαν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ ὑπάρχῃ εἰς ἄλλο Ὑπουργεῖον τμῆμα τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας. Ὑποθέτω ὅτι εἶναι σόλοικον, διότι ἡ δημοσία οἰκονομία περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἐθνικήν. Πιθανὸν τὸ τμῆμα ἐκεῖνο νὰ ἔχῃ ἄλλον λόγον ὑπάρξεως· ἀλλὰ τμῆμα δημοσίας οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ὑπάγηται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἶναί τι σόλοικον.

§289ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἡ πρότασις ὑμῶν ἀφορᾷ εἰς μετονομασίαν τοῦ τμήματος τοῦ ὑφισταμένου. Αὐτὸ εἶναι ἀντικείμενον σκέψεως καὶ μελέτης διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν πρέπει τὸ τμῆμα τῆς δημοσίας οἰκονομίας νὰ λάβῃ ἄλλην ὀνομασίαν.

§290Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ οἰκονομήσωμεν καὶ τὰ δύο. Νὰ λέγηται ἐκεῖνο τμῆμα ἐργασίας καὶ αὐτὸ δημοσίας οἰκονομίας. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§292Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Προτείνω ἀμοιβαίαν μετάθεσιν τῶν ἄρθρων 10 καὶ 11. Διὰ τοῦ ἄρθρου 10 ὁρίζονται τὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ γραμματέως. Διὰ τοῦ ἄρθρου 11 ὅτι δύναται νὰ διορισθῇ γραμματεὺς κτλ. καὶ ἐπίσης διὰ τοῦ ἄρθρου 11 ὁρίζεται ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ γραμματέως καθορισθήσονται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε εἶναι περιττὸν τὸ 11.

§294Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν μείνῃ ὡς ἔχει, περιττεύει.

§295ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς κάμνω καὶ αὐτὴν τὴν μεταβολήν.

§296Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλ’ ὅταν ὁρίσωμεν εἰς τὸ τέλος τὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ γραμματέως, τὸ «τὰ λοιπὰ καθήκοντα» ζητῶ νὰ μείνῃ, ὄχι διότι ὑπάρχουν καὶ ἄλλα καθήκοντα, ἀλλὰ διότι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν διάταξιν ὁμοίαν πρὸς ἐκείνην, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Νὰ ὑπογράφῃ τὴν ἐργασίαν τῆς διεκπεραιώσεως ἐκεῖνος, ἀπαλλάσσων τὸν Ὑπουργὸν ἀπὸ γραφικῆς καὶ ἄλλης ἐργασίας.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποφάσει τῆς Βουλῆς προηγεῖται ἡ ψήφισις τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νομοσχεδίου.

§298ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 11.—Παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὰ καθήκοντα Γενικοῦ Γραμματέως δύνανται ν’ ἀνατεθῶσιν εἰς ἕνα τῶν Τμηματαρχῶν τοῦ Ὑπουργείου, ὡς ἐπίσης δύναται νὰ διορισθῇ Γενικὸς Γραμματεύς, διευθύνων ἢ καὶ μή, ἴδιον τμῆμα, ὅστις ὅμως δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν μονιμότητα, ἧς ἀπολαύουσιν οἱ ἄλλοι τοῦ Ὑπουργείου ὑπάλληλοι. Τὰ καθήκοντα τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως ὁρισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος».

§299ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἑξῆς τροπολογία θὰ γίνῃ· «ὡς ἐπίσης δύναται νὰ διορισθῇ γενικὸς γραμματεὺς διευθύνων ἓν τῶν τμημάτων». Ἐλλείπει τὸ «ἢ καὶ μὴ ἴδιον τμῆμα».

§300Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ φράσις «Ἧς ἀπολαύουσιν οἱ ἄλλοι τοῦ Ὑπουργείου ὑπάλληλοι» εἶναι περιττή. «Ὅστις ὅμως δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν μονιμότητα κατὰ τὸ Σύνταγμα», διότι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι μὴ ὑπαγόμενοι εἰς τὴν μονιμότητα.

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως νὰ φύγῃ ἡ τελευταία φράσις, διότι αὕτη ἔχει ἱστορικὴν ἀξίαν μόνον.

§302Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. «Τὰ λοιπὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ γραμματέως».

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Τὰ καθήκοντα».

§304Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλ’ εἰς τὸ ἄρθρον 10 λέγομεν· «τὰ καθήκοντα τοῦ τμηματάρχου τῆς δημοσίας οἰκονομίας».

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἴπετε ὅτι θὰ ἔλθῃ κατόπιν.

§306Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ συνδυασθῇ τὸ ἐδάφιον περὶ διατάγματος πρὸς ἐκεῖνο.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δυνάμεθα νὰ συμπτύξωμεν τὰ δύο ἄρθρα εἰς ἓν μόνον.

§308ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ καθήκοντα αὐτὰ θὰ ἀνατίθηνται εἰς τὸν Γενικὸν Γραμματέα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν τμηματάρχην. Ἄς μείνῃ ἰδιαίτερον ἄρθρον.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Θεοδωροπούλου.

§310Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπεσύρθη.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Διάφοροι Βουλευταὶ ἔχουσιν ὑποβάλει πρότασιν ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ Βουλευταὶ οὗτοι εἶναι οἱ κύριοι Π. Ἀραβαντινός, Ἀλ. Παπαναστασίου καὶ ἄλλοι περὶ τοὺς 15.

§312ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπαναλαμβάνω τὴν ἰδίαν παράκλησιν. Ἀγορεύουν οἱ Κύριοι εἰς ὅλα τὰ ἄρθρα καὶ εἰς ὅλας τὰς συζητήσεις. Παρακαλοῦνται νὰ τὴν ἀναβάλωσι, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν χρόνον.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε, Κύριοι;

§314ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μάλιστα.

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καλῶς. Ὁ κ. Γκλαβᾶς καλεῖται ψηφολέκτης. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11 λέγουσι «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι».

§316Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Ἡμεῖς δηλοῦμεν ὅτι ἀποσύρομεν τὰς ὑπογραφάς μας.

§317Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐμμείνωμεν ἡμεῖς οἱ ἄλλοι.

§318ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ναί· ἀλλὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν εἶσθε ἀρκετοί.

§319Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς δὲν ἐμμένομεν.

§320ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συγγνώμην· ἐνόμισα ὅτι θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι ἐμμένετε.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 ἐγένετο δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως. Ἄρθρον 12, πρώην 10, μετατιθέμενον (ἀναγινώσκει): «Ἅπαντα τὰ διὰ νόμων ἢ Β. Διαταγμάτων εἰς τὸν Γεν. Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τὸν τμηματάρχην τοῦ ἐν τῷ αὐτῷ Ὑπουργείῳ τμήματος τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας ἀνατεθειμένα καθήκοντα, τὰ ἀφορῶντα εἰς ἀντικείμενα ὑπαγόμενα ἤδη εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐφεξῆς ἀνατίθενται εἰς τὸν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ Γενικὸν Γραμματέα ἢ τὸν τμηματάρχην τοῦ παρὰ τῷ αὐτῷ Ὑπουργείῳ τμήματος τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας». Οὐδεὶς ἔχει ζητήσει τὸν λόγον· ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13, πρώην 12 (ἀναγινώσκεται). Οὐδεὶς ἔχει ζητήσει τὸν λόγον. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Εἰς τὸ ἄρθρον 13 ὑπάρχει τροπολογία τῶν βουλευτῶν κυρίων Ἰ. Παπαθανασιάδου, Γ. Ἰατρίδου, Ἰ. Ἀκρίδα καὶ Γ. Συγγούρη, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: Ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ τρεῖς τελευταῖαι § τοῦ 12 ἄρθρου καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς: «Δὶς δὲ τοῦ σχολικοῦ ἔτους, ἐντολῇ τοῦ Ὑπουργοῦ ἢ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου, ἐνεργεῖται ἰδιαιτέρα ἐπιθεώρησις τῶν δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν τοῦ Κράτους ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἀπαρτιζομένης ἐκ τοῦ τμηματάρχου τοῦ τμήματος τοῦ Ἐμπορίου, τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς, οἵτινες ὑποβάλλουσι τὰς σχετικὰς ἐκθέσεις των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας». Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἐπίσης ἑτέρα τροπολογία τῶν κυρίων Γ. Ἐξαρχοπούλου, Κ. Καλομενοπούλου, Ἀ. Φραγκίσκου, Ν. Καμπάνη καὶ Κ. Ἀλαβάνου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: Εἰς τὸ ἄρθρον 12 προστίθεται ἐδάφιον ὡς ἑξῆς: «Διευθυντὴς τῶν σμυριδωρυχείων Νάξου διορίζεται ὁ ἔχων πτυχίον φυσικῶν ἐπιστημῶν ἢ μεταλλειολόγου, τοὐλάχιστον δ’ ἐπὶ διετίαν παραμείνας ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ χάριν σπουδῆς τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν ἢ τῆς μεταλλευτικῆς καὶ ἐν ἐλλείψει τοιούτων ἐπὶ ἔτος ὑπηρετήσας ὡς ἐπιστάτης σμύριδος καὶ ἔχων πενταετῆ μεταλλευτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ δίπλωμα Πολυτεχνικῆς Σχολῆς. Ἐπιστάτης διορίζεται ὁ ἔχων πενταετῆ ὑπηρεσίαν ἐν μεταλλείοις, εἰς ἃ ὑπάρχουσιν ἐργασίαι ὑπογείως, ἢ ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος τῶν Φυσικῶν Ἐπιστημῶν». Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14, πρῴην 13 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχουν τροπολογίαι τῶν κυρίων Ν. Ξηροῦ καὶ Θ. Παπαϊωάννου, ὡς καὶ τοῦ κ. Θεοδωροπούλου. (Ἀπορρίπτονται ἀμφότεραι αἱ τροπολογίαι). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15, πρῴην 14 (ἀναγινώσκεται).

§322ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ναί· ἀλλὰ νὰ τεθῇ—εἶναι τροπολογία τοῦ κ. Φλαμῆ—«ἡ παράγραφος 4 τοῦ ἄρθρου 12 καταργεῖται».

§324ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§326ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15ον τότε, κ. Πρόεδρε, θὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς: «Ἡ βʹ § τοῦ ἄρθρου 26 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: Αʹ ἐν τῷ τμήματι τῆς Γεωργίας συμβούλιον ἀποτελούμενον ἐξ ἑνὸς τῶν ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ καθηγητῶν τῆς χημείας, διοριζομένου διὰ Β. Διατάγματος, τοῦ τμηματάρχου τῆς Γεωργίας, τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς Γεωργίας, τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἑλλην. Γεωργικῆς Ἑταιρείας, τοῦ μετέχοντος τοῦ Β. Ἰατροσυνεδρίου κτηνιάτρου, τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γεωπονικοῦ χημείου καὶ τῶν γεωργικῶν βιομηχανιῶν, ἑνὸς μεγαλοκτηματίου, διοριζομένου διὰ Β. Διατάγματος καὶ τοῦ ἐν τῷ τμήματι τῆς γεωργίας ὑπηρετοῦντος κτηνιάτρου».

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὡς ἄρθρον 16ον θὰ τεθῇ, μετὰ τοῦτο, ἡ δεκτὴ γενομένη τροπολογία τῶν κυρίων Φλαμῆ καὶ Νέγρη.

§328ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὡς ἄρθρον δὲ 17ον, κύριε Πρόεδρε, νὰ προστεθῇ ὅτι: «Ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως».

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτάσει τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προστίθεται ἄρθρον 17ον ἔχον ὡς ἑξῆς: «Ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου τούτου ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσιεύσεως αὐτοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὰ ἄρθρα 16ον καὶ 17ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ κ. Βοζίκη, ὅπως προσαρτηθῇ ὡς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι «τοὺς διοριζομένους ἐκ τῶν τυχὸν ἐκκαθαρισθέντων ἔχει δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς νὰ διορίζῃ καὶ ἄνευ γνωμοδοτήσεως τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου». (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη). Ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἐπερατώθη. Παρακαλῶ νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλή, ὅπως ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβληθῇ, ἵνα συναρμολογηθῇ.

§330ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§331ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐνεργείας τῆς ψηφοφορίας πρὸς ἐκλογὴν τῶν νέων δημοτικῶν Ἀρχῶν», διὰ τῆς ὁποίας καθορίζονται τὰ τῆς διαχειρίσεως τῶν δήμων κατ’ ἐκδηλωθεῖσαν εὐχὴν ὑπὸ συμπάσης τῆς Βουλῆς.

§332ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ἐπαρχίας Ἰθάκης εἰς τὴν Ἐπισκοπὴν Κεφαλληνίας».

§333ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω μετὰ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ νομοσχέδιον «περὶ θήρας». Ἕτερον ἐπίσης νομοσχέδιον «περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῆς γεωργικῆς στατιστικῆς». (Ὅρα Παράρτημα Β. Ἀναθ. Βουλῆς, Τεῦχος Αʹ).

§334ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλήν, ὅπως δεχθῇ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ διανεμηθὲν σήμερον νομοσχέδιον «περὶ Ἀντιβασιλείας καὶ διαχειρίσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐν περιπτώσει ἀποδημίας τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως», διότι αὐτὸ θὰ ψηφισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου Συντάγματος καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. (Ψηφίζεται τὸ ἀνωτέρω νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§335ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ θὰ γίνωσι δύο ἀναγνώσεις κατ’ ἄρθρον πλέον.

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ σχηματισθῇ ἐννεαμελὴς ἐπιτροπὴ πρὸς παραπομπὴν εἰς αὐτὴν τοῦ νομοσχεδίου;

§337ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΘʹ τοῦ 1893» «περὶ καταδιώξεως ἀρουραίων καὶ ἀκρίδων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου).

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τάξις ἤδη τῆς συζητήσεως καὶ ψηφίσεως εἶναι ἡ ἑξῆς. Συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβεβλημένον ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν, ὡς τροπολογίαι δὲ αὐτοῦ αἱ προτάσεις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς συσταθείσης.

§340Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βάσις νὰ εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς.

§341Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ποῖαι εἶναι περισσότεραι, αἱ ἀκρίδες ἢ αἱ τροπολογίαι;

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖνοι οἵτινες θ’ ἀγορεύσουν, φοβοῦμαι. Ἄρθρον 1 τῆς ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκεται).

§343ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Ἐν τῷ καταλόγῳ τούτῳ δὲν περιλαμβάνονται οἱ τρέφοντες πεντήκοντα τοὐλάχιστον ἰνδιάνους, χρησιμοποιουμένους ἀποκλειστικῶς πρὸς καταδίωξιν τῆς ἀκρίδος κατὰ τὸν χρόνον τῆς συντάξεως τοῦ καταλόγου, ἀπαλλασσόμενοι πάσης ἐκ τοῦ νόμου τούτου ὑποχρεώσεως». Διότι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τοὺς χρησιμοποιῶσι.

§344Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ συγκαταλέξῃ καὶ ἐμὲ μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη ἡ μελέτη τῶν τροπολογιῶν τοῦ νομοσχεδίου. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι εἰργάσθησαν πολὺ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι κύριοι Γόντικας καὶ Λαγοπάτης. Τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἔδωκα παρὰ ὑποδείξεις ἐκ τῆς πείρας καὶ τῆς διαμονῆς μου ἐν Θεσσαλίᾳ, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουσιν αἱ μάστιγες αὐταί. Ὀφείλω λοιπὸν νὰ ἐπεξηγήσω διατάξεις τινὰς τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἡ Βουλὴ πεπεισμένη, ὅτι αἱ διατάξεις αὗται ὀφείλουσι νὰ ἐφαρμοσθῶσι κατὰ γραμμήν, ὅπως οὕτως, εἰ δυνατόν, πολεμηθῶσιν οἱ δύο οὗτοι φοβεροὶ ἐχθροὶ τῆς γεωργίας, ἀλλ’ ἰδίως τῆς γεωργίας ἐν Θεσσαλίᾳ. Μέχρι τοῦ 1893 δὲν ὑπῆρχε νόμος περὶ καταδιώξεως ἀρουραίων καὶ ἀκρίδων. Ὁ ἀοίδιμος Τρικούπης κατιδὼν τὴν ἔλλειψιν ταύτην, εἶναι ὁ εἰσηγητὴς τοῦ πρώτου περὶ καταδιώξεως τῶν ἀρουραίων καὶ ἀκρίδων νόμου, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι οἱ πόροι τοῦ συσταθέντος ταμείου πρὸς καταπολέμησιν τῶν πληγῶν αὐτῶν ἐφευρέθησαν διὰ φορολογίας ἐπιβληθείσης εἰς τὰ θεσσαλικὰ προϊόντα. Οἱ ἀρουραῖοι — καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ προσέξῃ — εἶναι τρωκτικὸν ἰδιαζόντως ἀναπτυσσόμενον ἐν Θεσσαλίᾳ. Πρὸ 55 ἐτῶν εἴχομεν τὴν πρώτην τρομακτικὴν ἐμφάνισιν, ὁπότε κατεστράφη σχεδὸν ὅλη ἡ ἐσοδεία τῶν δημητριακῶν καρπῶν. Ἔκτοτε ἀναφαίνονται κατὰ περιόδους· ἐφέτος ἀνεφάνησαν ἀπειλητικώταται καὶ ἐφοβήθημεν πρὸς στιγμήν, μὴ ἡ ἐσοδεία θὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν τύχην· ἀλλ’ εὐτυχῶς ἐφευρέθη ἡ διὰ φυτοσικάλεως καταδίωξις, ἡ ὁποία ἔφερεν ἀποτελέσματα ἀρκετὰ εὐάρεστα εἰς ὅσους τὴν μετεχειρίσθησαν. Ἀλλ’ ἔχει δυσκολίας, διότι ἡ προετοιμασία αὐτῆς μὴ γενομένη μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς ἀπεδείχθη ἀνεπιτυχής.

§345ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αἱ δοκιμαί, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπέτυχον πληρέστατα· ἂν ὑπάρχουσιν ἀρουραῖοι εἰς τὴν Θεσσαλίαν, αἰτία τούτου εἶναι ὅτι ὅπου ὑπῆρχον λιβάδια δὲν ἀφέθη ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς φυτοσικάλεως.

§346Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἐδαπάνησα ἐγὼ 1200 δραχμάς.

§347ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐδαπάνησεν 100,000 δραχμῶν.

§348Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Οἱ μικροὶ ἰδιοκτῆται, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην 5 ὀκάδων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωσιν ἕνα σάκκον. Δεύτερον ἀπεδείχθη ὅτι ἡ φυτοσίκαλις δὲν ἔφερεν ἀποτελέσματα ὅπως τὴν μεταχειρίζονται· τρώγεται ἀπὸ τὰ πτηνὰ καὶ διὰ τοῦτο κάποιος εἰδικὸς εἶπεν ὅτι προτιμότερον εἶναι νὰ τοποθετῆται ἐντὸς χωματίνων σωλήνων. Εἶναι παρατήρησις σοφωτάτη, τὴν ὁποίαν δύναται ἡ ὑπηρεσία νὰ ἐρευνήσῃ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω περὶ τῶν ἀρουραίων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταδίωξιν τῆς ἀκρίδος νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἕτοιμοι ὁμάδες, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχωσιν ἐντολήν, ὅταν ἐμφανίζηται ἡ ἀκρὶς νὰ τὴν καταδιώκωσι, διότι, ὅταν προχωρήσῃ ἡ ἡλικία τῆς ἀκρίδος, εἶναι δυσκολωτέρα ἡ δίωξις. Καὶ οἱ Τοῦρκοι καὶ οἱ Βούλγαροι τὸ αὐτὸ σύστημα ἔχουσιν ἀκολουθήσει. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρωθυπουργός, ἐκ πείρας γνωρίζω ὅτι τὰ πτηνὰ αὐτὰ ἀποτελεσματικώτερον καταδιώκουσι καὶ καταστρέφουσι τὰς ἀκρίδας, εἶναι δὲ μυριάδες τούτων ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἀλλὰ καὶ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις τελευταίως ἐξέδωκεν ἰδιαίτερον βιβλίον συνιστῶν τὸν τρόπον τῆς ἐκτροφῆς των, διότι εἶναι πτηνά, τὰ ὁποῖα συχνάκις πάσχουσιν ἀπὸ ἀσθενείας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μελετήσῃ τὸ βιβλιάριον τοῦτο καὶ νὰ τὸ ἐκδώσῃ εἰς πολλὰ ἀντίτυπα, διότι πέρυσιν ἐν Θεσσαλίᾳ ἔθανον κατὰ χιλιάδας ἐξ ἐλλείψεως καταλλήλου θεραπείας. Δὲν ἔχω ἄλλο τι νὰ προσθέσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἰμὴ νὰ ἐξάρω τὸν παραδειγματικὸν ζῆλον τοῦ ἀξιοτίμου νομάρχου Λαρίσης κ. Ἀργυροπούλου εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ὀφείλω ἐξ εὐγνωμοσύνης νὰ ἐκφράσω καὶ δημοσίᾳ τὰς πολλάς μου εὐχαριστίας.

§349Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὄντως ἐπαινετὴ ἡ πρόνοια τῆς Πολιτείας διὰ τὴν καταστροφὴν τῶν ἀρουραίων καὶ ἀκρίδων καὶ δὲν θὰ μᾶς παρουσιασθῇ καὶ ἐφέτος τὸ λυπηρὸν φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἐπαρουσιάσθη πέρυσι, ὥστε ἐκ τοῦ πλήθους αὐτῶν νὰ σταματήσῃ καὶ ὁ σιδηρόδρομος. Εὐτυχῶς εἰς τὴν Κηφισίαν ὁ κ. Μπενάκης ἐδαπάνησεν ἀρκετὸν ποσόν. Ἔχει ὅμως τὸ νομοσχέδιον μίαν ἔλλειψιν, ἐκλαμβάνον ὅλον τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν ὡς ἰδιοκτήτας, ὡς κτηματίας, ἐνῷ δὲν εἶναι τοιοῦτοι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν, ἀλλ’ εἶναι ἐντελῶς ἀκτήμονες· ἐπιβάλλει δηλ. εἰς αὐτοὺς μεγάλας ποινάς. Θὰ ἐπεθύμουν, ἂν ἦτο δυνατόν, ὅπως καθορίζονται αὐστηραὶ ποιναί, νὰ δίδωνται καὶ ἀμοιβαί, νὰ μιμηθῶμεν δηλ. τὴν γείτονα Ἐπικράτειαν, ἡ ὁποία γνωρίζετε πολὺ καλά, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὁποίας ἀμοιβὰς παραχωρεῖ εἰς τοὺς πολίτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καταστρέφουσι τοὺς ἀρουραίους. Βλέπω ἐδῶ ὅτι οὐδεὶς ὑποχρεοῦται εἰς τὴν παροχὴν πλέον τῶν δέκα ἡμερομισθίων· ἡ Ἀττικὴ διαιρεῖται εἰς 4 τσιφλίκια· τί θὰ στοιχίσῃ εἰς τὸν ἔχοντα τὸ τσιφλίκιον, ἂν ὁρισθῇ ἀμοιβὴ ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καταστρέφουσιν ὅλως ἑκουσίως τὴν ἀκρίδα;

§350Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιβάλλεται ὑποχρέωσις.

§351Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλληται ὑποχρέωσις καὶ εἰς τοὺς ἀκτήμονας ὡς εἰς τοὺς ἔχοντας κτήματα, καὶ δι’ αὐτὸ λέγω νὰ ὁρισθῇ μία ἀμοιβή. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον τοῦτο).

§352Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τῶν ἄρθρων 2, 3 καὶ 4 κανονίζονται ποιναί τινες κατὰ τῶν ἀμελησάντων ὅπως συντρέξωσι τὴν καταστροφὴν τῶν ἀκρίδων καὶ τῶν ἀρουραίων. Διὰ μὲν τοῦ 2ου ἄρθρου κανονίζεται τὸ ἑξῆς. «Οἱ κατὰ τὰ προηγούμενα ἄρθρα ἀρνηθέντες ἢ ὁπωσδήποτε μὴ ἐκπληρώσαντες ἀδικαιολογήτως, μὴ παρασχόντες τὴν κανονισθεῖσαν δι’ ἕκαστον ἐργασίαν, ἢ ἀντίστοιχον χρηματικὸν ποσόν, εἰσάγονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Πταισματοδικεῖον αὐτεπαγγέλτως ἢ ἐπὶ τῇ μηνύσει παντὸς πολίτου καὶ ὑποβάλλονται ὑπὲρ τοῦ δημοσίου εἰς πρόστιμον δραχμῶν ἕξ δι’ ἑκάστην ἡμέραν ἀπουσίας». Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρχε πρόστιμον δραχμῶν 30. Νομίζω ὅτι τὸ πρόστιμον τοῦτο εἴτε τῶν δραχμῶν 30 εἴτε τῶν δραχμῶν 6 δι’ ἑκάστην ἡμέραν ἀπουσίας εἶναι ποινὴ καὶ αἱ διατάξεις αἱ ἐπιβάλλουσαι βαρείας ποινὰς δυσκόλως ἐφαρμόζονται. Ἡ διάταξις δὲ αὕτη εἶναι αὐστηροτέρα τῆς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν γνωρίζει τις πότε θὰ καταγγελθῇ καὶ διὰ πόσας ἡμέρας.

§353Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Οὐδεὶς ὑποχρεοῦται νὰ παρέχῃ ἐργασίαν πλέον τῶν 10 ἡμερῶν ἢ ἡμερομίσθια πλέον τῶν 10.

§354Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρόστιμον λοιπὸν θὰ εἶναι 60 δραχμαί. Βεβαίως, ὅταν προσάγεται ἐνώπιον τοῦ δικαστοῦ εἷς ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἠμέλησε νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του, ἠμέλησε νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομήν του, βεβαίως νὰ τῷ ἐπιβληθῇ τὸ πρόστιμον αὐτό. Ἐὰν ὅμως προσαχθῇ εἷς δυστυχὴς ῥακενδύτης, ὁ ὁποῖος εἴτε διὰ τὸν ἕνα εἴτε διὰ τὸν ἄλλον λόγον δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ὑποχρέωσίν του, πρέπει νὰ ἀφίηται εἰς τὸν δικαστὴν κατώτατον ὅριον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ κατέλθῃ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ δικαστοῦ νὰ ἀπαγγέλλῃ τὸ πρόστιμον, νὰ ὁρίζηται δ’ ἐλάχιστος καὶ μέγιστος ὅρος. Ἵνα μὴ λάβω καὶ πάλιν τὸν λόγον, παρατηρῶ ὅτι καὶ εἰς τὸ 3 ἄρθρον ὁ καθορισμὸς τῆς χρηματικῆς ποινῆς πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ δικαστοῦ, διότι εἷς πταισματοδίκης, ὅταν βλέπῃ ἕνα πτωχὸν ἱστάμενον ἐνώπιόν του, θὰ διστάσῃ νὰ τῷ ἀπαγγείλῃ ποινὴν 60 δραχμῶν καὶ μὲ τὰ ἔξοδα 100. Ὅταν δὲ ἕνεκα οἱουδήποτε λόγου ἀπαλλαγῶσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον δύο ἢ τρεῖς κατηγορούμενοι, ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου ματαιοῦται ἐντελῶς. Καὶ τριῶν δραχμῶν χρηματικὴν ποινὴν ἂν ἐπιβάλῃ ὁ δικαστὴς εἰς τὸν παραβάτην τοῦ νόμου τούτου, τρόμος καὶ φόβος θὰ συνέχῃ πάντας, καὶ πάντες θὰ συντρέχωσιν εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ἀκρίδος. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 λέγεται ὅτι: «ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, τοῦ ἀξιωματικοῦ ἀστυνόμου καὶ τοῦ δημάρχου ἑκάστης περιφερείας θὰ καταλογίζῃ εἰς βάρος τῶν ἀμελησάντων τὴν δαπάνην τῆς καταδιώξεως τῶν ἀρουραίων, ἀκρίδων κλπ.», ἀλλ’ ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος, ὡς γνωρίζετε, ὑπάρχει μόνον εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Πρέπει ἑπομένως νὰ ὁρισθῇ τίς θὰ ἀναπληροῖ τὸν ἀξιωματικὸν εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους. Ἐὰν λοιπὸν ἀφήσητε τὸν καθορισμὸν τῶν ποινῶν εἰς τὸν δικαστὴν καὶ ὁρίσητε τὸ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους ἀντὶ τοῦ ἀστυνόμου, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἔχῃ καλῶς καὶ ὁ σκοπός του θὰ ἐκπληρωθῇ ὡς ἄριστα.

§355Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, νομίζω, νὰ τεθῇ κάτω τῶν 6 δραχμῶν ἡμερησίως πρόστιμον, διότι ὑπολογίζεται ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον εἶναι τριῶν δραχμῶν, πάντως δὲ ὡς πρόστιμον πρέπει νὰ τεθῇ ποσόν τι μεγαλείτερον. Ὡς ποινὴ δὲ δὲν εἶναι βαρὺ τὸ πρόστιμον αὐτό, ἀφοῦ μάλιστα εἰς τὴν σχετικὴν διάταξιν ἐτέθη καὶ ἡ λέξις «ἀδικαιολογήτως» ἡ ὁποία δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἀξιωματικὸν ἀστυνόμον ἐτέθη οὗτος ἀπὸ σκοποῦ ὡς ἐγγύησις, διότι προκειμένου περὶ 100 συνεχομένων στρεμμάτων, ὅτε θὰ παρεμβῇ ἡ ἐπιτροπή, θὰ ὑπάρχῃ μεγάλη ἰδιοκτησία, καὶ θὰ μεταβῇ ὁ ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος.

§356ΙΩ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δικαιολογικὴ βάσις, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Γόντικας, τοῦ ἑξαδράχμου προστίμου, πίπτει αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἐκ τοῦ ἄρθρου 4. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον ἔχει δραχμὰς 3 καὶ πρέπει ὁ παραβάτης νὰ πληρώνῃ τὸ διπλάσιον· ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 4 δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐνεργῇ τὴν καταδίωξιν εἰς βάρος τοῦ παραβάτου· θὰ πληρώνῃ λοιπὸν ὁ παραβάτης τὰ ἡμερομίσθια τὰ ὁποῖα αἱ ἀρχαὶ διὰ λογαριασμόν του θὰ δαπανήσωσι πρὸς καταδίωξιν τῶν ἀρουραίων καὶ προσέτι τὸ πρόστιμον. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§357ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θεοδωρίδης.

§358Α. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι δὲν εἶναι σκόπιμος ἡ καινοτομία ἡ ὁποία εἰσάγεται διὰ τοῦ ἄρθρου 3, τουτέστιν ἡ πρὸς καταδίωξιν τῶν ἀκρίδων κτλ. ὑποχρέωσις τῶν ἰδιοκτητῶν ὡς τοιούτων. Κατὰ τὸν πρῶτον νόμον εἴχομεν ὑποχρεώσει ἐν γένει τοὺς πολίτας νὰ συντρέχωσιν εἰς τὴν καταδίωξιν· τώρα εἰσάγεται μία νέα ἀρχή, ὅτι ὑποχρεοῦνται καὶ οἱ ἰδιοκτῆται οἱ ἔχοντες ἄνω τῶν 100 στρεμμάτων εἰς τὴν ἐντὸς τῶν κτημάτων των καταδίωξιν. Νομίζω ὅτι ἡ ἀρχὴ αὐτή, τὴν ὁποίαν εἰσάγομεν σήμερον, εἶναι ἀμφιβόλου σκοπιμότητος. Δὲν εἶναι τῶν γνώσεων καὶ τῶν δυνάμεων ἑκάστου ἡ καταδίωξις. Ἔπειτα, διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τις ὑποχρέωσιν εἰς ἕνα ἄνθρωπον καὶ ποινὴν μάλιστα, πρέπει νὰ εἶναι ὡρισμένον τί πρέπει νὰ κάμῃ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος. Ἡ ἔκφρασις τῆς διατάξεως, «ὅστις δὲν καταδιώκει ἢ ἀμελῶς καταδιώκει», εἶναί τι τόσον ἀόριστον, ὥστε ἀπορῶ πῶς δύναται νὰ στηριχθῇ ἐπ’ αὐτῆς ἐπιβολὴ ποινῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐνόουν εἶναι νὰ ἐπεβάλλετο εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν τοιούτων ἐκτάσεων πρόσθετός τις φόρος, 5 ἢ 10 ἡμερομίσθια π. χ. περισσότερον εἰς τὴν πρὸς καταδίωξιν εἰσφοράν, οὕτω δὲ πάντοτε θὰ ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς ὠργανωμένης καταδιώξεως, διότι τὸ σπουδαῖον εἶναι ἡ καταδίωξις νὰ εἶναι ὠργανωμένη ὅπως ἐπιβάλλεται ἀπὸ τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης. Τί θὰ κάμῃ ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔχει τὰ 100 στρέμματα ἐντὸς τοῦ κτήματός του, αὐτὸ εἶναι κυρίως τὸ ζήτημα. Ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν εἶναι ὡρισμένον τί θὰ κάμῃ; Οὐδαμῶς. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι ὁ ἔχων ἀγροτικὸν κτῆμα ἐκτάσεως τοὐλάχιστον 100 συνεχομένων στρεμμάτων πρέπει νὰ εὐθύνηται ἂν δὲν καταδιώκῃ ἢ παραλύῃ τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα τῆς ἀρχῆς, ὅτε τιμωρεῖται κλπ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι μόνον τὸ δεύτερον μέρος, ἂν παραλύῃ δηλαδὴ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὴν ἐν τῷ κτήματί του καταστροφήν, ἀφορᾷ τὸν ἰδιοκτήτην, ἀλλὰ νὰ ἐπιβάλλεται εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τῶν 100 στρεμμάτων (καὶ διατί ὄχι τῶν 90;), νὰ μαντεύσῃ ποία εἶναι ἡ καταδίωξις ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ, δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι σκόπιμον, καὶ προτείνω νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ πρῶτον μέρος.

§359ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον ὁρίζει ποία θὰ εἶναι ἡ καταδίωξις.

§360Α. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Δὲν λέγει τίποτε. Ἐγὼ δέ, ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ μίαν κατηγορίαν οἱ πολῖται χωρὶς νὰ πταίωσιν εἰς τίποτε, καὶ ἐπειδὴ φρονῶ ὅτι ἡ καταδίωξις πρέπει νὰ εἶναι συστηματική, ζητῶ τὴν διαγραφὴν τῆς περιόδου ταύτης.

§361Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ πρὸς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, διότι αὐτὸ γίνεται καὶ τώρα ἐν Θεσσαλίᾳ. Οἱ κτηματίαι πληρώνουσι περισσότερα. Αἴφνης ἰδικός μου συγγενὴς ἐπλήρωσε 300 δραχμάς, ἄλλοι ἐπλήρωσαν 200 καὶ ἄλλοι ὀφείλουσι νὰ πληρώωσι. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ μείνῃ ἀόριστος ἡ ὑποχρέωσις. Νομίζω ὅτι δύνανται οἱ κτηματίαι νὰ πληρώνωσι περισσότερα ἡμερομίσθια, ὄχι ὅμως νὰ καταδιώκωνται.

§362Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἄρθρου 4 ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου. Ἀφορᾷ αὕτη τὸ ζήτημα πῶς ὁ ἰδιοκτήτης, ὁσάκις ἔχει ἐνοικιαστήν, εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ ἂν καταζητεῖται. Ἐνδέχεται ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ἀποδημῇ.

§363Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις λέγει ἀδικαιολογήτως.

§364Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τότε θεραπεύεται τὸ κακόν. Ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας νομίζω ὅτι σώζομεν τὸ ζήτημα.

§365Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια.

§366Ι. ΦΟΥΡΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς, ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου παρετήρησα αὐτὰς τὰς δύο ἐλλείψεις ἐπὶ τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3, καὶ ὑπέβαλον σχετικὰς τροπολογίας. Καὶ εἰς μὲν τὸ ἄρθρον 2 ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία μου καὶ ἐτέθη ἡ λέξις «ἀδικαιολογήτως»· εἰς τὸ ἑπόμενον ὅμως ἄρθρον, διὰ τοῦ ὁποίου ἔλεγον ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ μόνον «ὅσοι παρακωλύουσι τὴν καταστροφὴν τῶν ἀκρίδων νὰ τιμωρῶνται» καὶ ὄχι «ὅσοι παραλείπουσι», αὕτη δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν. Νομίζω ὅτι μεθ’ ὅσα εἶπον οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, καὶ ἂν μελετηθῇ καλῶς τὸ ἄρθρον τοῦτο, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι λογικόν, ἐφ’ ὅσον ὁ κτηματίας ἐκεῖνος καταβάλλει τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ κανονισθῇ, ἢ τὰ ὡρισμένα ἡμερομίσθια, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐνεργήσῃ αὐτὸς ὁ ἴδιος καὶ ἄνευ συστήματος τὴν καταστροφὴν τῶν ἀκρίδων. Εἶναι λογικώτατον νὰ ληφθῇ μόνον τὸ «ἐὰν παρακωλύωσι τὴν καταστροφὴν τῶν ἀκρίδων», νὰ λείψῃ δὲ τὸ «ἂν παραλείπωσι», διότι τοῦτο θὰ δημιουργήσῃ κατηγορίας ἐναντίον πολλῶν ἀνθρώπων ἀδικαιολογήτως καὶ ἀσκόπως.

§367Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἕν τυπογραφικὸν λάθος εἶναι ἐδῶ. Ἀντὶ τῆς λέξεως παρακωλύωσι, ἔχει τεθῇ ἡ λέξις παραλύουσι· παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§368Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· θὰ διορθωθῇ αὐτό.

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4, 5 καὶ 6, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τοῦ νόμου ͵ΓΤΟΑʹ (3371) τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1909 «περὶ διοικήσεως τοῦ στρατοῦ».

§370Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριοι Βουλευταί, ἔχει σχέσιν πρὸς τὸ ἀκολουθοῦν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως θέσεως γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τοῦ στρατοῦ», ὥστε νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τοῦδε καὶ περὶ τῶν δύο. Θὰ ὑπάρξῃ ἀπαραιτήτως ὠφέλεια, ἐὰν ὁ Διάδοχος ἀναμιχθῇ εἰς τὰ τοῦ στρατοῦ. Βεβαίως, κατόπιν τῶν συμβάντων, ἐπιθυμοῦμεν ὅλοι νὰ μὴ ἔλθῃ εἰς καμμίαν προστριβὴν ὁ Γεν. Ἐπιθεωρητὴς τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ οὐδεὶς θὰ ἀρνηθῇ ὅτι οὐ μόνον δυνάμει τοῦ τίτλου καὶ τοῦ δικαιώματος ὡς Διαδόχου καὶ ὡς μέλλοντος Βασιλέως, ἀλλά, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν εἶχε τὰ προσόντα ταῦτα, αἱ στρατιωτικαί του γνώσεις θὰ ἐπέβαλλον εἰς τὴν Πολιτείαν, ὅπως χρησιμοποιήσῃ αὐτὸν πρὸ πάντων τώρα, ὅτε τοιούτους ἀξιωματικοὺς ἔχομεν πολὺ ὀλίγους, καὶ τόσον ὀλίγους ἐκ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ὅπως συμπληρώσωμεν τὰς κενὰς αὐτῶν θέσεις. Ὑπαρχούσης τῆς ἀνάγκης ταύτης ὅπως ἀνατεθῇ ἡ γενικὴ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ εἰς τὸν Διάδοχον, ἴσως μὲ μέριμνάν τινα ἐπὶ πλέον παρ’ ὅ,τι φροντίζει τὸ νομοσχέδιον, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ δυσαρέσκειά τις καὶ καταστῇ ἀντιδημοτικὸς ὁ ὀφείλων νὰ εἶναι δημοτικώτατος μέλλων τῆς Ἑλλάδος Βασιλεύς, ὑπάρχει ἀνάγκη ὅπως, διὰ νὰ ἐξοικονομηθῇ ὁ θεσμὸς τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἀνατεθῶσιν αἱ ἐπιθεωρήσεις εἰς ἄλλα πρόσωπα, καί, ἐὰν ὑπάρχωσιν, εἰς εἰδικοὺς ἐπιθεωρητάς, περὶ ὧν μεριμνᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἕν μόνον πρᾶγμα θὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ παρατηρήσω. Ἐὰν ἐπιθυμῶμεν νὰ ἔχωμεν ἐπιθεωρήσεις ὡς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐνήργησεν αὐτὸς ὁ Διάδοχος, ὡς ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐνήργησαν οἱ στρατηγοὶ Μαυρομιχάλης καὶ Δημόπουλος, πρέπει ἀπαραιτήτως οἱ ἐπιθεωρηταὶ νὰ ἐπισκεφθῶσι τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ τὰς ὑπηρεσίας ἐκείνας, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ κρίνωσι. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει μίαν διάταξιν εἰς τὴν προτελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2, διὰ τῆς ὁποίας λέγει ὅτι: «οἱ διοικηταὶ σωμάτων καὶ οἱ διευθυνταὶ καταστημάτων καὶ ὑπηρεσιῶν δὲν ἐκτελοῦσιν εἰδικὴν πρὸς τοῦτο ἐπιθεώρησιν, ἀλλὰ στηρίζονται ἐπὶ τῆς ἐν γένει ὑπηρεσίας ἑκάστου ἀξιωματικοῦ, ἣν δέον νὰ παρακολουθῶσιν». Ἐννοεῖται ὅτι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι νεκρά. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ δὲν δύνανται νὰ παρακολουθῶσιν ἕκαστον ἀξιωματικόν, ἐφ’ ὅσον δὲ ὑπάρχουσιν ἀπόκεντροι ὑπηρεσίαι, ὡς εἰς τὴν Τρίπολιν, εἰς τὴν Ἄρταν, εἰς τὸν Καρβασσαρᾶν· ἔπρεπε νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις περὶ τούτου, καθόσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφεύγωσι τὴν ἐπιθεώρησιν, ἢ καὶ νὰ γίνωνται θύματα κακῆς ἐκτιμήσεως ἀπὸ τοὺς ἐπιθεωρητάς, οἱ ὁποῖοι, ἐπαναλαμβάνω δὲν θὰ ἦσαν ἱκανοὶ νὰ παρακολουθῶσι τὸ ἔργον των, ἀφοῦ ἄλλως τε εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον νὰ γίνηται τοῦτο. Συνεπῶς νομίζω ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐλάμβανε πρόνοιάν τινα περὶ τούτου, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τόσον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς καὶ τὸ ἄλλο, μὲ πλήρη τὴν πεποίθησιν ὅτι παρέχομεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν στρατόν.

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§372Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν παρατήρησιν ὑποβάλλω πρὸς τὴν Βουλήν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν παρατήρησίν μου ταύτην. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἐπιθεωρήσεως ἐκ μέρους τῶν Μεράρχων, ταξιάρχων, γενικῶν ἐπιθεωρητῶν, διοικητῶν σωμάτων καὶ διευθυντῶν καταστημάτων καὶ ὑπηρεσιῶν ἀνατίθεται εἰς πάντας τούτους ἡ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατεύματος, δὲν λέγεται ὅμως ἂν ἡ ἐπιθεώρησις αὕτη εἶναι ὑποχρεωτική, καὶ ἂν τελεῖται περιοδικῶς. Θὰ ἐνόμιζον ἀναγκαῖον, ἵνα ὁρισθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι περιοδικῶς καθ’ ἑξαμηνίαν, ἢ κατὰ τριμηνίαν τοὐλάχιστον, ἐπαναλαμβάνεται ἡ τοιαύτη ἐπιθεώρησις.

§373ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου λέγεται ὅτι αἱ λεπτομέρειαι ὁρισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος.

§374Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ Διάταγμα ἀνατίθεται νὰ κανονίσῃ τοῦτο;

§375ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§376Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀρκετόν.

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). (Εἶτα ἀναγινώσκονται ὡσαύτως καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως θέσεως γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τοῦ στρατοῦ».

§378Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ νομίζω ὅτι εἰργάσθη ἐπ’ ἀρκετόν· ὁ καύσων εἶναι ἀφόρητος, ὁ κάματος καταφανής, τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο θὰ προκαλέσῃ συζήτησιν καὶ εὐρεῖαν καὶ ἴσως καὶ πεισματώδη. Νομίζω ὅτι εἶναι ὥρα νὰ διακόψωμεν· δὲν εἶναι δυνατὸν μετὰ τοιοῦτον κάματον νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοιούτου νομοσχεδίου.

§379ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἶναι καύσων, δὲν δέχομαι ὅμως ὅτι εἰργάσθημεν παρὰ πολὺ σήμερον, ὥστε νὰ διακόψωμεν.

§380Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἦτο ὀχληρὰ ἡ ἐργασία σήμερον.

§381ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διευκολύνατε καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἔχουσαν ἀνάγκην νὰ ψηφίσῃ ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια. Ἐὰν θέλητε, τὸ πρᾶγμα διευκολύνεται, ψηφιζομένου σήμερον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐπιφυλαχθῆτε δὲ νὰ συζητήσητε τοῦτο εἰς τὰς δύο ἄλλας ἀναγνώσεις.

§382Λ. ΦΛΑΜΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ ὁμιλήσω.

§383ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ψηφίζεται μὲ τὸν παλαιὸν Κανονισμόν, καὶ ἑπομένως, καὶ ἐὰν ψηφίσωμεν αὐτὸ σήμερον, δύνασθε καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἀναγνώσεις νὰ συζητήσητε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς.

§384Λ. ΦΛΑΜΗΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν νὰ ψηφισθῇ.

§385ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δηλαδὴ νὰ μὴ γίνῃ νόμος. Κάμετέ μας ἐν τούτοις τὴν χάριν, ἀφήσατε νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἂν ἡ γνώμη σας γίνῃ ἀποδεκτή, ἀπορρίπτεται εἰς τὴν δευτέραν.

§386ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως τῆς § 2 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΓΨΙΕʹ (3715) τῆς 7 Ἀπριλίου 1910 «περὶ προσθήκης ἐδαφίων εἰς τὸ ἄρθρον 32 τοῦ νόμου ͵ΓΦΝϚʹ (3556) τῆς 11 Φεβρουαρίου 1910 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΨΙϚʹ (3716) τῆς 7ης Ἀπριλίου 1910 «περὶ συστάσεως Ἀνωτάτου Μικτοῦ Ἐπιτελείου». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀδείας εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν Γυθείου πρὸς συνομολόγησιν δανείου ὑπὸ τοῦ οἰκείου δήμου πρὸς ὕδρευσιν τῆς πόλεως». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀνεγέρσεως δικαστικοῦ μεγάρου ἐν Ἀργοστολίῳ».

§387Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, παρακαλῶ, ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως αὐτῆς διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην, διὰ νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§388ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην. (Ψηφίζεται εἶτα δι’ ἀναστάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, κατ’ ἄρθρον καὶ κατὰ τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δραχ. 10,578.273 καὶ 35)00 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων τῶν Οἰκονομικῶν, τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1910». Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τοῦ ͵ΓΥΛΒʹ νόμου περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ.» (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§389ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθοῦν τὰ 11ον 12ον, 13ον, 14ον, 16ον νομοσχέδια, τὸ δὲ 15ον νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ λάβῃ μέρος καὶ ὁ κ. Διομήδης, ὁ ὁποῖος εἰσηγεῖται τὴν ἀνάγκην ταύτην. Εἰς τὸ 17ον πρόκειται περὶ ἀποστολῆς εἰς τὴν Ἑσπερίαν ἀνθρώπων, μελλόντων νὰ σπουδάσωσι τὴν δασολογίαν.

§390Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαίως εἶναι ὀρθὸν νὰ σταλοῦν, ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλονται εἰς Εὐρώπην, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ζῶσι πλουσιώτατα. Δύναται νὰ κατανεμηθῇ τὸ ποσὸν εἰς τρόπον ὥστε ἡ παρὰ τοῦ Κράτους χορηγία νὰ εἶναι ὡς βοήθημά τι εἰς αὐτούς.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποστολῆς εἰς Ἑσπερίαν ὑποτρόφων πρὸς σπουδὴν τῆς δασολογίας».

§392Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἤθελον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἑξῆς σκέψιν: Ὑπάρχουν καὶ ἤδη νέοι, σπουδάζοντες δασολογίαν ἐν Εὐρώπῃ· θὰ ἦτο λογικόν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐπὶ τῇ βάσει πιστοποιητικῶν, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς ἁρμοδίας πρεσβείας θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ προμηθευθῇ, νὰ ἐξετάσῃ ἂν αὐτοὶ οἱ νέοι ἐσπούδασαν ἕως τώρα καλῶς καὶ νὰ συνεχίσωσι τὰς σπουδάς των.

§393Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νέοι μὴ ἀποσταλέντες ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν;

§394Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ διευκολυνθῇ ἡ σπουδή.

§395Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ νέοι θ’ ἀποσταλῶσι κατόπιν διαγωνισμοῦ.

§396Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ λέγω ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§397Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτοὺς θὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ ἅπαξ ἡ Πολιτεία, ὅταν ἔλθωσι.

§398Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Προκειμένου περὶ τῆς ἀποστολῆς ὑποτρόφων εἰς Ἑσπερίαν πρὸς σπουδὴν τῆς δασολογίας, ἡ ὁποία θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ γίνῃ εὐρυτάτη—αὐτὸ κάμνουσιν οἱ Ἰάπωνες καὶ αὐτὸ καὶ οἱ Τοῦρκοι σήμερον— ἀναμφιβόλως συμφωνῶ. Διὰ νὰ δυνάμεθα ὅμως ν’ ἀποστείλωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν πλείονας, θὰ ἦτο ἴσως εὐκαιρία νὰ ὑποβάλω μίαν σκέψιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δηλαδὴ νὰ μελετήσῃ κατὰ πόσον δὲν θὰ ἦτο εὐκολώτερον ἀντὶ ν’ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος ὅλην τὴν δαπάνην, νὰ μετάσχῃ εἰς πολὺ μέρος τῆς δαπάνης δι’ ἐπιχορηγήσεως. Πλεῖστοι θὰ ἦσαν τότε διατεθειμένοι νὰ διαθέσωσιν ἓν μέρος, ὥστε διὰ τοῦ αὐτοῦ κονδυλίου ἡ Κυβέρνησις νὰ στείλῃ μέγαν ἀριθμόν, δηλαδή, ἐὰν θέλωμεν νὰ μορφώσωμεν μίαν ὑπηρεσίαν, πρέπει νὰ στείλωμεν δέκα, διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν ἐλπίδα ν’ ἀποκτήσωμεν ἕνα καλόν.

§399Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ πρέπει νὰ δώσωμεν ἐπαρκῆ πίστωσιν.

§400Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαιότατα. Νὰ ἐξασφαλίσωμεν καλὴν διαμονὴν ἐκείνων, ἀλλά, εἰ δυνατόν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσί τινες οἱ ὁποῖοι ἀνελάμβανον ἓν μέρος τῆς δαπάνης— πάντοτε ἂν ἐπληροῦντο ὅλαι αἱ ἄλλαι διατάξεις τοῦ νόμου—βεβαίως ὅλοι οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι θὰ μεταβῶσι νὰ σπουδάσωσι δὲν εἶναι τελείως πένητες. Πάντες θὰ ἐδέχοντο νὰ μετάσχωσι. Λέγω τοῦτο διὰ νὰ μετάσχωσιν, ἀντὶ πέντε, δέκα εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχωμεν δύο – τρεῖς καλούς.

§401Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν ἦτο δυνατόν, Κύριοι, νὰ ἔχωμεν κατάλογον ὅλων τῶν ἀποσταλέντων ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ὑποτρόφων εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ σπουδαζόντων καὶ νῦν, θὰ ἔφριττε σύμπαν τὸ ἔθνος, διότι θὰ ἐπληροφορεῖτο ὅτι ἐστάλησαν ὑπότροφοι ἄνθρωποι πλουσιώτατοι, ὅτι ἐστάλησαν ὑπότροφοι ἄνθρωποι πολιτευόμενοι, ὅτι ἐστάλησαν ὑπότροφοι ἄνθρωποι ἀμαθέστατοι, ὅτι ἐστάλησαν ὑπότροφοι ἄνθρωποι πανηλίθιοι, συνηθέστατα δὲ οἱ διαγωνισμοὶ διεξήγοντο οὕτω.

§402Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ παλαιὸν καθεστὼς κατελύθη.

§403Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ ἱστορία εἶναι συνεχὴς καὶ εἶναι παντελῶς ἀνιστόρητος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος νομίζει ὅτι δύναται νὰ κόψῃ μὲ μιὰ μαχαιριὰ τὴν ἱστορίαν καὶ νὰ ἀρχίσῃ νέαν.

§404Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Συμφωνῶ. Καὶ πρέπει νὰ ληφθῶσιν ἐγγυήσεις.

§405Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ φθάσω εἰς μίαν πρότασιν καὶ θὰ ζητήσω νὰ διατυπωθῇ διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον. Συνηθέστατα, λέγω, ἀπεστέλλοντο κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον· προεκηρύσσετο διαγωνισμός, ἀνεγράφετο τοῦτο εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τὸ φύλλον δὲν ἐκυκλοφόρει! Ἔλεγεν 20 Μαρτίου, ἀλλὰ τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ἐκυκλοφόρει τὴν 19 Μαρτίου παραδείγματος χάριν, καὶ τὴν 20 Μαρτίου ἐγίνετο διαγωνισμὸς καὶ ὁ διαγωνιζόμενος ἦτο εἷς! (Αἴσθησις). Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ μελετηθῇ τὸ πρᾶγμα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης, καὶ ἐὰν μελετηθῇ, νομίζω, ὅτι θὰ καταλήξωμεν πάντοτε εἰς τὸ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι περὶ διατάξεως τοιαύτης· δὲν ἐνεργεῖται διαγωνισμός, ἐὰν δὲν ὑποβληθῶσι δέκα αἰτήσεις· ἐὰν δὲν εἶναι δέκα οἱ ἐξεταζόμενοι, διαγωνισμὸς νὰ μὴ ἐνεργῆται. Τὴν διάταξιν αὐτὴν διατί τὴν θέλω κυρίως; Διὰ νὰ γίνῃ μία καλὴ ἀρχὴ οὕτως ὥστε καὶ ἄλλοι διαγωνισμοὶ ὅταν θὰ προκηρύσσωνται νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει τοιαύτην τινὰ διάταξιν· νὰ δοθῇ δηλαδὴ μία κατεύθυνσις εἰς τοιαύτην ἐργασίαν.

§406Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὁ νόμος περὶ κληροδοτημάτων.

§407Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχω νὰ εἴπω ὅτι θέλω δεχθῆ πᾶσαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ ἔτεινεν ὅπως ἀσφαλίσῃ τὴν ἐνέργειαν τοῦ διαγωνισμοῦ κατὰ τρόπον ἐγγυώμενον, ὅσον τὸ δυνατὸν πληρέστερον, ὅτι οἱ καλοὶ θὰ ἐκλεχθῶσι, διότι οὐδὲν ὑπάρχει διαφθεῖρον περισσότερον τὰ ἤθη τοῦ λαοῦ παρὰ μόνον ὅταν βλέπῃ ὅτι καλοῦνται εἰς διαγωνισμὸν διὰ νὰ ἐκλεχθῶσι δῆθεν οἱ καλλίτεροι, ἐνῷ παρασκευάζονται τὰ πράγματα ἐκ τῶν προτέρων ὅπως ὡρισμένα πρόσωπα ἀναδειχθῶσιν ὡς ἐπιτυχόντες. Δηλῶ λοιπὸν ὅτι θέλω δεχθῆ πᾶσαν τοιαύτην τροπολογίαν. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ βοηθήσωσι τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον ἐξέλθῃ ἀρτιώτερον ἐκ τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, λαμβανομένης προνοίας ὅπως ἀσφαλισθῶμεν ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς Κυρίους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι νὰ ἐκπληρώσωσιν ὑποχρέωσιν, νὰ μείνωσιν ἐδῶ νὰ ἐκτελέσωσι τὴν ὑποχρέωσίν των ταύτην, καὶ νὰ μὴ συμβαίνῃ νὰ τοὺς σπουδάζωμεν δαπανῶντες, καὶ ὅταν συμβῇ νὰ ζητηθῶσιν ὑπὸ τοῦ Κράτους νὰ δώσωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλουσι, διότι εὑρέθησάν τινες ἐξ αὐτῶν καλλίτερον παρεσκευασμένοι.

§408Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ Πολιτεία δὲν τοὺς ἐχρησιμοποίησεν.

§409Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἡ Πολιτεία ὑπῆρξεν ἄστοργος. Νὰ λάβωμεν πρόνοιαν, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιτύχωμεν νὰ γίνῃ ὅ,τι καλύτερον.

§410Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι πρέπει νὰ σταλῶσι διὰ νὰ σπουδάσωσιν εἰς τὴν Εὐρώπην τόσοι ὑπότροφοι, ὅσοι εἶναι ἀναγκαῖοι διὰ νὰ ἀνακαινισθῇ ὁλόκληρον τὸ προσωπικὸν τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας. Ἐφ’ ὅσον στέλλομεν κατὰ τμήματα ἕνα ἢ δύο, οὐδὲν ἄλλο κάμνομεν παρὰ νὰ προπαρασκευάζωμεν ὑποψηφίους τμηματάρχας ἢ ὑποψηφίους ἐπιθεωρητάς, νὰ μὴ ἔχωμεν δὲ δασολόγους καὶ δασοκόμους, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ παραδώσωμεν τὴν διαχείρισιν καὶ διοίκησιν τῶν δασῶν, καὶ τοιουτοτρόπως, ἐνῷ ἔχομεν στείλει ἀρκετοὺς καὶ ἔχουσιν ἐπανέλθει ἀπὸ τὰς σπουδάς των ἀρκετοὶ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς τῶν δασῶν, τὰ δάση τὰ διαχειρίζονται διάφοροι ἀστυνόμοι. Τί δὲ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαχειρίσεως; Εἶναι περιττὸν νὰ τὸ ἀναπτύξω ἐγώ, οὐχὶ θέλων νὰ κατηγορήσω τοὺς ἀστυνόμους, ἀλλὰ διότι οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶναι ἁρμόδιοι πρὸς τοῦτο. Προκειμένου ὅμως νὰ ἀποστείλωμεν εἰς τὴν Εὐρώπην ὑπαλλήλους νὰ σπουδάσωσι τὴν δασικήν, θὰ εἶναι ἀνάγκη — καὶ ταύτην τὴν γνώμην ἔχω νὰ διατυπώσω διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως — νὰ μὴ γίνῃ εἷς καὶ μόνος διαγωνισμός· θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνωσι πολλοὶ τμηματικῶς.

§411ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τρία ἔτη, τὸ πρῶτον ἔτος δέκα, τὸ δεύτερον ἔτος ἕξ καὶ τὸ τρίτον τέσσαρες.

§412Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ ὑποδιαιρεθῇ ὁ ἀριθμός, διότι μὲ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν, εἶναι πιθανὸν νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸν διαγωνισμὸν μόνον τόσοι ὅσοι θὰ εἶναι αἱ θέσεις καὶ θὰ συμβῇ ὥστε νὰ γίνωσιν ὅλοι δεκτοὶ καὶ νὰ μὴ ἐκλεχθῶσιν οἱ καλύτεροι ἐξ αὐτῶν· θέλω ὥστε ὁ διαγωνισμὸς νὰ προκαλέσῃ ὑποψηφίους κατ’ ἀριθμὸν πολλαπλάσιον τῶν θέσεων.

§413Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ θέσωμεν διάταξιν, ἥτις λέγει ὅτι ἐκ τῶν προσελθόντων τὰ ⅔ μόνον στέλλονται.

§414Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑποχρέωσιν τῶν ὑποτρόφων διὰ νὰ ὑπηρετήσωσι — ἐπανέρχομαι — πρέπει, νομίζω, ἀπὸ τοῦδε ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὸν νόμον κατὰ βαθμὸν ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν θὰ καταλάβωσιν ἐπανερχόμενοι, διότι, ὅταν ἐπανέρχωνται, εὑρίσκουσι τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας τοῖς προσφέρει τὸ Κράτος, μικράς, καὶ δὲν τὰς δέχονται· δὲν ὑπάρχει δὲ τρόπος νὰ ἐξαναγκασθῶσι νὰ δεχθῶσι τὰς θέσεις. Ἐὰν ἀναγραφῇ εἰς τὸν νόμον ἀπὸ τοῦδε ὁ βαθμός, γνωρίζει τότε ὁ ὑπότροφος τίνα θέσιν θ’ ἀναλάβῃ καὶ ἐπανερχόμενος.

§415Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§416Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ συντάξῃ δὲ καὶ συμβόλαιον καὶ νὰ προσφέρῃ καὶ ἐγγυητὴν διὰ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος, ἐὰν δὲν δεχθῇ τὴν θέσιν, νὰ ἐπιστρέφῃ τὸ καταβληθὲν αὐτῷ ποσόν.

§417Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησιν, τήν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ἀραβαντινός. Ἔχω συμπολίτην, ὁ ὁποῖος σπουδάζει ἤδη δασονομικά.

§418ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει χρήματα νὰ σπουδάσῃ. Τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους εἶναι νὰ στείλῃ καὶ ἄλλους.

§419Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διαγωνισθῇ ἐδῶ;

§420ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς ὄχι;

§421ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγνωσθέντα γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἐν Ἀθήναις κτηνιατρικοῦ μικροβιολογικοῦ ἐργαστηρίου. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν διὰ τὴν γεωργικὴν καὶ δασικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους». Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὁ κ. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον.

§422ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπε νὰ σταματήσωμεν.

§423ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τίποτε. Πρώτη ἀνάγνωσις εἶναι.

§424ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι καὶ αὐτὸ χρήσιμον.

§425Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ἔχω ἀντιρρήσεις.

§426ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν εἶναι σύντομοι, ὑποβάλετέ τας, παρακαλῶ.

§427Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Συντομώταται, διότι νομίζω ὅτι ἀρκετοὺς ἀλλοδαποὺς ὀργανωτὰς ἔχομεν...

§428Σ. ΣΙΜΟΣ. Εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν.

§429Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι, λέγει ὁ κ. συνάδελφος, διὰ τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν ἀπαραίτητος, ἀφοῦ ἤδη ἐψηφίσαμεν νομοσχέδιον, ὅπως ἀποσταλῶσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν νέοι, διὰ νὰ σπουδάσωσι τὴν δασικήν.

§430Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἔχομεν μετακαλέσει καὶ Δανοὺς καὶ Γερμανούς.

§431Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ καλέσωμεν διὰ τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν ἀλλοδαποὺς ἀγνοοῦντας τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν.

§432Σ. ΣΙΜΟΣ. Γνωρίζουσι τὴν γλῶσσαν τῶν δένδρων.

§433Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ γλῶσσα τῶν δένδρων δύναται νὰ ἐννοηθῇ εἰς ἓν ἄρθρον ἐφημερίδος, εἰς ἓν ποίημα, εἰς ἓν ῥωμάντζον, ἀπὸ τοῦ βήματος ὅμως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου ἡ γλῶσσα τῶν δένδρων εἶναι ἀκατανόητος. Παρακαλῶ, ἡσυχάσατε. Αὐτὸ πράττετε συνήθως καὶ ἰδίως εἰς ἐμέ. Ἡ γλῶσσα τῶν δένδρων τί εἶναι;

§434Σ. ΣΙΜΟΣ. Νὰ σᾶς εἴπω τί εἶναι ἡ γλῶσσα τῶν δένδρων. Μετὰ δύο ἢ τρία ἔτη δὲν θὰ ὑπάρχωσι δάση. Ὅταν ὅμως ἔλθῃ ἐξ Εὐρώπης ὁ ἀλλοδαπός...

§435Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παρακαλῶ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ ἀλλοδαπὸς ὀργανωτὴς τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, θὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ τμηματάρχου τῶν δασῶν. Ὁ τμηματάρχης τῶν δασῶν δύναται νὰ ἀναγνώσῃ καὶ διάφορα βιβλία, ἀλλὰ τὸν ὀργανωτὴν τὸν θέλω ἐγὼ καὶ ὅλοι μας, νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα καὶ νὰ διδάξῃ κυρίως τὸ κατώτερον προσωπικὸν τῶν δασῶν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι δὲν ἔχομεν τοὺς καταλλήλους διὰ νὰ διδάξωσιν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θὰ ἀντικαταστήσωμεν μόλις θὰ ἔλθωσιν οἱ ὑπότροφοι ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, τοὺς ὁποίους θὰ ἀποστείλωμεν κατὰ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον. Θὰ διδαχθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθωσι τῆς ὑπηρεσίας;

§436Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θὰ διδάξωσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσιν ἀπὸ τὴν Εὐρώπην.

§437Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαίως ὄχι. Θὰ διδάξωσι τὸ ὑπάρχον προσωπικόν;

§438Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζετε, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὴν Εὐρώπην, εἶναι ὅλον τὸ προσωπικὸν τῆς ὑπηρεσίας;

§439Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι. Τὸ προσωπικὸν θὰ τὸ διδάξωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὴν Εὐρώπην.

§440Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἂς ἀναπτύξῃ ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν γνώμην του, διὰ νὰ ἴδωμεν ποία εἶναι.

§441Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ, ὅτι εἰς πλείστους κλάδους ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μετακαλέσωμεν ξένους.

§442Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ ξένος ὀργανωτὴς τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας δὲν ἔχει οὐδ’ ἐλάχιστον λόγον νὰ ἔλθῃ νῦν παρ’ ἡμῖν, διότι ὁ ὀργανωτὴς αὐτὸς θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν θὰ πράξῃ ἄλλο τι παρὰ νὰ λάβῃ χρήματά τινα καὶ νὰ διεξαγάγῃ συζητήσεις τινὰς μετὰ ὑπαλλήλων εἴτε τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἴτε ἄλλων τινῶν Ἑλλήνων, γινωσκόντων τὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν θὰ ὁμιλῇ αὐτός. Τὸ κατώτερον προσωπικόν, οἱ δασάρχαι, οἱ δασοκόμοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην διδασκαλίας, εἶναι ἀδύνατον νὰ διδαχθῶσι παρ’ αὐτοῦ· θὰ διδαχθῶσιν ὑπὸ τῶν ὑποτρόφων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὅταν θὰ ἔλθωσιν. Ἐκτὸς τούτου θὰ συμπέσῃ ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀρχίσῃ ὁπωσδήποτε ὁ ὀργανωτὴς νὰ προσανατολίζηται πρὸς τὰ παρ’ ἡμῖν πράγματα, πρὸς τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἔλθωσιν οἱ ὑπότροφοι. Ὁ ξένος ὀργανωτής, ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔχει ἀνάγκην νὰ ἴδῃ τὰ δάση, νὰ συγκεντρώσῃ τὰς παρατηρήσεις του, νὰ ἐξαγάγῃ τὰ συμπεράσματά του, ἀλλὰ νὰ ἀρχίσῃ νὰ διδάξῃ ποίους; Τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν, ἢ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσιν ἀπὸ τὴν Εὐρώπην;

§443Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ὀργάνωσις τῶν ὑπηρεσιῶν εἶναι ἄσχετος μὲ τὴν διδασκαλίαν. Αὐτὸς θὰ ἴδῃ τὰ δάση καὶ θὰ πράξῃ ὅ,τι δεῖ.

§444Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ὑπερβολῆς, διὰ νὰ μὴ εἴπω περὶ μιᾶς ψυχώσεως. Ἐπειδὴ ἐπαρουσιάσθη ἀνάγκη εἴς τινας ὑπηρεσίας ὀργανωτῶν, δὲν δικαιολογεῖται ἡ καθολικὴ ἀπελπισία ὅτι ἐξ ἡμῶν αὐτῶν δὲν θὰ βελτιωθῶμεν· τοῦτο θὰ ἦτο ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον. Καὶ ἐν τούτοις ἐλέχθη ὑπό τινων καὶ λέγεται καὶ τοῦτο τὸ ἀκατονόμαστον καὶ ἀχαρακτήριστον, ἵνα μὴ εἴπω ἄλλην λέξιν, ὅτι πρέπει νὰ ἔλθωσιν Αὐστριακοὶ νὰ μᾶς διοικήσωσι. Τίς δὲν ἤκουσεν ἀπὸ πολίτας χρηστοὺς κατὰ πάντα τὰ ἄλλα, ἀλλὰ ἀπὸ πολίτας φθάνοντας μέχρι τοῦ ἀκατονομάστου, μέχρι τοῦ ἀχαρακτηρίστου, νὰ λέγωσιν, ὅτι ἀπαιτεῖται μία ξενικὴ κατάληψις; Ἀπ’ ἐκεῖ ἀρχίζει ἡ τακτική, νὰ φέρωμεν διὰ πάσας τὰς ὑπηρεσίας ἀλλοδαποὺς ὀργανωτάς.

§445Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει ἡ ἔλευσις ξένων ὀργανωτῶν πρὸς τὰς ἰδέας αὐτάς.

§446Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Δὲν φαντάζεσθε ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ ἵππου του καὶ θὰ μεταβῇ εἰς τὰ δάση διὰ νὰ τὰ ἐπισκεφθῇ καὶ διὰ νὰ ἴδῃ, ἂν καλλιεργοῦνται ὅπως πρέπει καὶ νὰ διατάξῃ νὰ γίνῃ ὅ,τι πρέπει; Ἢ μήπως φαντάζεσθε, ὅτι ὁ ξένος ὀργανωτὴς θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ ἴδῃ πῶς λειτουργεῖ τὸ πρωτόκολλον καὶ πῶς διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία καὶ πῶς αὕτη ἔχει ταξινομηθῆ; Ἐγὼ τὸν φαντάζομαι τὸν ὀργανωτήν, ὅτι θὰ ἔλθῃ νὰ καταλύσῃ ἔξω, διὰ νὰ βλέπῃ τὰ πράγματα ἐκ τοῦ πλησίον. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἔλθῃ νὰ ἐργασθῇ ἀπὸ μέσα ἀπὸ τὸ γραφεῖον, ἐγὼ φρονῶ ὅτι οὔτε μετὰ μίαν δεκαετίαν δὲν θὰ εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀντιληφθῇ τῶν πραγμάτων.

§447Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι μέγα ἐμπόδιον, Κύριοι, ἡ ἄγνοια τῆς γλώσσης καὶ πρέπει νὰ τὸ σκεφθῶμεν. Δὲν εἶναι τὸ αὐτὸ πρᾶγμα αἴφνης μὲ τοὺς ὀργανωτὰς τοῦ στρατοῦ, διότι ὑπάρχουσι πλεῖστοι ἀξιωματικοὶ Ἕλληνες, γινώσκοντες τὴν Γαλλικήν, διότι ὅλοι οἱ κανονισμοὶ εἶναι μεταπεφρασμένοι ἐκ τοῦ Γαλλικοῦ, διότι ἄλλο εἶναι ὁ κανονισμὸς ἑνὸς στρατεύματος καὶ ἄλλο ἡ μελέτη μιᾶς χώρας, διότι οἱ κανονισμοὶ τῶν στρατευμάτων εἶναι κανονισμοὶ σχεδὸν οἱ αὐτοὶ εἰς ὅλους τοὺς στρατούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι καθιερώσει μερικοὺς κανόνας, κατὰ τοὺς ὁποίους ἀσκοῦνται τὰ στρατεύματα ὅλων τῶν Κρατῶν. Ὁ ὀργανωτὴς ὅμως μιᾶς γεωργικῆς ὑπηρεσίας ἔχει ἀνάγκην νὰ μελετήσῃ τὴν χώραν ἡμῶν ὑπὸ πλείστας ὅσας ἐπόψεις, καὶ νὰ διδάξῃ πράγματα παντελῶς ἄγνωστα, καὶ νὰ καταρτίσῃ ὑπηρεσίαν ἀπέναντι ἀνθρώπων μετὰ τῶν ὁποίων δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεννοηθῇ. Δὲν πρόκειται ἤδη νὰ διδάξῃ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν ὑπηρεσιῶν, διότι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ὑπηρεσιῶν, εἶναι εὔκολον πρᾶγμα αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπῃ προφορικῶς εἰς αὐτούς, διότι δὲν θὰ τοὺς μεταφέρῃ ἐκεῖ εἰς τὸν τόπον νὰ τοὺς διδάξῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ εἴπῃ εἰς αὐτοὺς προφορικῶς, εἶναι δυνατὸν εὐχερῶς νὰ τὰ μελετήσωσιν εἰς διάφορα συγγράμματα. Νομίζω, ὅτι γίνεται πάντως ὑπερβολή τις, καὶ ὑποβαλλόμεθα ἀφ’ ἑνὸς εἰς δαπάνας σπουδαίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἔχομεν καὶ μίαν ἄλλην ζημίαν σπουδαιοτάτην, χάνομεν ὁπωσδήποτε τὴν πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς πεποίθησιν, ἐμποδίζομεν μερικοὺς ὑπαλλήλους τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, εἴτε ἀνωτέρους εἴτε κατωτέρους, εἰς τὸ νὰ χρησιμοποιήσωσιν ὅλον τὸ πνεῦμα τῆς πρωτοβουλίας, τὸ ὁποῖον ἔχουσι. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔχωμεν σπουδαίας ζημίας, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§448ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§449Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§450ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοζίκης ἔχει τὸν λόγον.

§451Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§452Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κ. Πρόεδρε, δὲν εἰσάγεται τὸ πρῶτον εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ἄλλοτε ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐψηφίσθη νόμος περὶ μετακλήσεως ξένων ὀργανωτῶν τῶν δασῶν, καὶ ἦλθον δύο, ὁ μὲν Γερμανός, ὁ δὲ Δανός, καὶ διωργάνωσαν τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν, μείναντες ἐν Ἑλλάδι ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Τὰ ἀποτελέσματα δὲν τὰ εἴδομεν, διότι κατὰ τὸν ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον συνέταξαν οἱ ξένοι ὀργανωταί, ἀπαιτεῖται τόσον προσωπικόν, ὅσον προσωπικὸν ἔχει ὁ Πρωσσικὸς στρατός. Τὰ δάση δὲν φυλάσσονται ἐν ταῖς πλατείαις τῶν πόλεων, τὰ δάση φυλάσσονται ἐν τοῖς δάσεσιν ἂν εἶναι δυνατὸν ἡ Πολιτεία νὰ διοργανώσῃ δασονομικὸν σῶμα τόσῳ πολυάριθμον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἑδρεύῃ ἐν τοῖς δάσεσιν. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου ἐκτίσθησαν καὶ δασικοὶ σταθμοὶ ἐν τοῖς ὄρεσι, καὶ τότε ἔλεγον ἐγὼ ὅτι θὰ κρημνισθοῦν μετ’ ὀλίγον· πράγματι τώρα εἶναι ἐρείπια. Μόνον λοιπὸν περὶ διοργανώσεως τῶν δασῶν ἔχομεν ἀνάγκην προτώπων, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποστολῆς εἰς τὴν Εὐρώπην πρὸς σπουδὴν δὲν ἀντιτείνω, ἀλλ’ εἰς τὴν μετάκλησιν δασονόμων ξένων ἀνθίσταμαι, διότι οὗτοι ἦλθον καὶ δὲν ἔφερον οὐδὲν ἀποτέλεσμα.

§453ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ συνεννοηθῶμεν ἐπί τινων ζητημάτων, καὶ νὰ μελετήσωμεν τὰ πράγματα βαθύτερον. Τί νὰ διοργανώσουν οἱ διευθυνταὶ τῶν γεωργικῶν σταθμῶν ἐν Ἑλλάδι; μὲ τί νὰ διοργανώσουν; Λάβετε τοὺς προϋπολογισμοὺς αὐτῶν καὶ ἴδετε ἂν παρείχετο εἰς αὐτοὺς καὶ μία δραχμὴ πέρα τοῦ μισθοῦ τὸν ὁποῖον ἐλάμβανον, ἵνα τὴν χρησιμοποιήσωσιν εἰς διοργάνωσιν οἱασδήποτε ἐργασίας. Τί θέλετε νὰ διοργανώσουν; Οἱ γεωργικοὶ σταθμοὶ δι’ οὐδὲν ἄλλο ὑπῆρχον, παρὰ διὰ νὰ λαμβάνωσιν οἱ διευθυνταὶ αὐτῶν τὸν μισθόν. Τί ἠδύναντο νὰ πράξωσι πέραν αὐτοῦ; Τί νὰ πράξωσιν, ὅταν, διὰ νὰ λάβωσι πίστωσιν 25 δραχμῶν, ἔπρεπε νὰ ὑποβάλουν 200 ἔγγραφα; Πῶς νὰ διοργανώσουν λοιπόν; Ποία ἐπίβλεψις ὑπῆρχεν; Ἀπέτυχον οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἰδικοί μας; Ὄχι. Ἀπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν παρεῖχεν εἰς αὐτοὺς οὐδ’ ἐλάχιστα μέσα. Καὶ ἡ ἀποτυχία αὐτὴ θὰ ἀντικατασταθῇ ὑπὸ ἐπιτυχίας, διότι θὰ ἔλθῃ εἷς ὑπάλληλος ἐξ Εὐρώπης; Εἶναι αὐτὸ μία κατάστασις παθολογική, τὸ νὰ νομίζωμεν ὅτι πᾶς ὅστις ἔρχεται ἐξ Εὐρώπης εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς μεταδώσῃ ὅλους τοὺς ὀργανισμοὺς τοὺς εὐρωπαϊκοὺς καὶ πᾶσαν τελειότητα, νὰ μᾶς μεταφέρῃ τὴν πρόοδον τὴν γεωπονικὴν τῆς Εὐρώπης, ὡσανεὶ ἡ πρόοδος ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ δίκην ἐμπορεύματος. Ἡ πρόοδος ἐπέρχεται ἐκ τῆς ψυχικῆς καὶ ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς ἔτι μεταβολῆς ἐν τῷ συνόλῳ τοῦ ἔθνους, τοῦτο δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ, διότι θὰ ἔλθῃ εἷς ὀργανωτὴς τῶν δασῶν ἔξωθεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ συζητῶνται σοβαρῶς. Πρόκειται περὶ ἐπιπολαιοτήτων.

§454ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ εἶναι κοινοβουλευτικὴ ἡ ἔκφρασίς σας.

§455Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι κοινοβουλευτική, διότι δὲν ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐγὼ ὡμίλησα περὶ ἐθνικῆς συνειδήσεως, οὔτε δύνασθε νὰ ἰσχυρισθῆτε ὅτι εἶσθε ἀνώτερος τοῦ περιβάλλοντος. Εὕρετε μάλιστα αὐτὴν τὴν τάσιν, ἐλθόντες ἐνταῦθα, τῆς ξενομανίας, καὶ ἐνομίσατε καθῆκόν σας, παρὰ τοὺς ἰσχυρισμούς σας ὅτι ἔχετε τόσην ψυχικὴν δύναμιν ὥστε νὰ ἀντιτάσσησθε εἰς αὐτήν, νὰ παρασυρθῆτε καὶ σεῖς ὑπὸ τοῦ περιβάλλοντος. Πρόκειται, λοιπόν, περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου καὶ περὶ ἄλλων ἀκόμη, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ παύσωσιν ἐρχόμενα εἰς τὴν Βουλήν, διότι οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἔχουν παρὰ νὰ μᾶς ὑποβάλλωσιν εἰς δαπάνας, καὶ νὰ μᾶς κρατῶσιν εἰς μίαν κατάστασιν ἐλλείψεως θάρρους εἰς τὸ νὰ καταστῶμεν καλλίτεροι ἡμῶν αὐτῶν. Αὐτὸ μᾶς κατέστρεψεν, ὅτι μέχρι σήμερον ἔχομεν ἕνα Προϋπολογισμὸν ὀγκωδέστατον εἰς τὸ Κράτος, χωρὶς νὰ ἀφορᾷ πάντοτε ὁ Προϋπολογισμὸς εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν συμφερόντων κομματικῶν ἢ τὴν ἐξυπηρέτησιν ἐμπειρισμῶν καὶ φαντασιοπληξιῶν.

§456Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποδείξατε σεῖς καλύτερον Προϋπολογισμόν.

§457Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶμαι ἀρχηγὸς κόμματος. Νομίζετε, ὅτι εἶναι προσῆκον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συχνάκις γίνεται ὑπό τινων συναδέλφων, νὰ ἔρχωνται ἐνταῦθα ὄχι διὰ νὰ περιορίζωνται εἰς ἐπίκρισιν, ἀλλὰ νὰ ἐκτείνωνται εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἰδίων γνωμῶν; Ταῦτα πράττουσιν οἱ ἡγούμενοι τοῦ τόπου; ἡμεῖς συζητοῦμεν ἐπὶ τῶν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων, καὶ ἐκφράζομεν τὴν γνώμην μας καὶ τὰς ἀντιρρήσεις ἡμῶν, καὶ ἡ γνώμη ἡμῶν καὶ ἡ ἀντίρρησις εἶναι ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ ἡ παραγωγὴ νομοσχεδίων μετακαλούντων ἀλλογλώσσους Κυρίους ἄνευ λόγου, ἀνωφελῶς ἢ καὶ ἐπιβλαβῶς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§458ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως κτηνιατρικῶν περιφερειῶν καὶ διορισμοῦ δημοσίων κτηνιάτρων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§459ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ αὐριανὴ Ἡμερησία Διάταξις εἶναι ἀναφορῶν καὶ ἐπερωτήσεων. Ἤδη θὰ ἀνακοινώσω τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Ἀντιβασιλείας». Ἀποτελεῖται αὕτη ἐκ τῶν κυρίων Γ. Ἰατρίδου, Π. Ἀραβαντινοῦ, Χ. Βοζίκη, Κ. Δεμερτζῆ, Ἰ. Τσιριμώκου, Ἀ. Διομήδους, Π. Ἀποστολίδου καὶ Ἀγ. Σλῆμαν. Ἡ ἑτέρα ἐπίσης ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταλλείων ἀπετελέσθη ἐκ τῶν κυρίων Γ. Ἰατρίδου, Κ. Ῥακτιβάν, Π. Ἀραβαντινοῦ, Χ. Βοζίκη, Κ. Δεμερτζῆ, Ἰ. Τσιριμώκου, Ἀ. Διομήδους, Π. Ἀποστολίδου καὶ Ἀγ. Σλῆμαν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 μ. μ.).