1911.03.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40.

Τῆς 3ης Μαρτίου 1911

(Πέμπτη)

Προεδρία κ. Νικολάου Στράτου.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5 μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 201 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν· 1) Ἡ ἐν Ἀθήναις σηροτροφικὴ ἑταιρεία ἐξαιτεῖται παρὰ τῆς Βουλῆς, ὅπως τῇ χορηγηθῇ βοήθημα ἀνάλογον πρὸς τὸ δοθὲν δυνάμει εἰδικοῦ νόμου εἰς ἄλλην ὁμοίαν. Παρέχω τὴν πληροφορίαν πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν λήξασαν Περίοδον τῆς Βουλῆς ἐδόθη βοήθημα εἰς τὴν ἐν Κύμῃ σηροτροφικὴν ἑταιρείαν. Ἐνῷ δὲ ἐδόθη εἰς τὴν ἐν Κύμῃ ἐλησμονήθη νὰ δοθῇ καὶ εἰς τὴν ἐν Ἀθήναις, ἡ ὁποία ἔχει τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν. 2) Ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς Διονύσιος Ζαφειρόπουλος ἐκ τοῦ δήμου Μυρτουντίων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ζητεῖ τὴν παροχὴν συντάξεως λόγῳ ἀνδραγαθίας, καθ’ ἣν χρόνον ἦτο ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγός. Ὁ αἰτούμενος Ζαφειρόπουλος εἶναι ὁ ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγός, ὁ ὁποῖος ἐτραυματίσθη εἰς τὴν μάχην τῶν Πέντε Πηγαδίων, καταρρακωθεὶς ὑπὸ τῶν τραυμάτων. Αὐτὸ εἶναι ἱστορικὸν γεγονός. 3) Ἐκκαθαρισθέντες οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι ζητοῦσιν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐκκαθαρίσεως. 4) Ὁ εἰρηνοδίκης Φενεοῦ ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ λαοῦ κατὰ δεκάτης· 5) Ὁ κατάδικος τῶν φυλακῶν Παλαμηδείου Α. Δαραμοῦσκος διαμαρτύρεται διὰ καθυστέρησιν πραγμάτων του ἐν φυλακαῖς Πύργου. 6) Οἱ κάτοικοι τοῦ νομοῦ Ἠλείας ζητοῦσι προστασίαν τῆς καθαρευούσης· 7) Ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων πέμπει ψήφισμα τοῦ Δημ. Συμβουλίου συγχαίροντος διὰ τὴν λύσιν τοῦ γλωσσικοῦ ζητήματος καὶ εὐχομένου ὅπως ἡ ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ τῆς διατάξεως λέξις «ἐπέμβασις» ἀντικατασταθῇ διὰ σαφεστέρας· 8) Ὁ λαὸς τοῦ Βόλου ἐκφράζει συγχαρητήρια διὰ τὴν λύσιν τοῦ γλωσσικοῦ ζητήματος· 9) Ὁ Γ. Καπετανάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὴν περὶ γλώσσης διάταξιν τοῦ Συντάγματος· 10) Οἱ ἐκ Νησίου μέτοχοι «Ἀμοιβαίας» ζητοῦσιν ἀνάκλησιν Β. Διατάγματος ἱδρύσεως αὐτῆς· 11) Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Μαρινάκι, Σκληροῦ καὶ Κολοκύθας τοῦ δήμου Πηνειίων ζητοῦσιν, ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς ἐρανικοὺς καταλόγους πρὸς ἀποστολὴν μηχανικοῦ πρὸς σύνταξιν σχεδίου πρὸς συνοικισμόν· 12) Ὁ ἀπόστρατος ἐνωμοτάρχης Ν. Μίσχος διαμαρτύρεται, διότι δὲν τῷ δίδεται σύνταξις, καίπερ ἐπὶ 23 ἔτη ὑπηρετήσαντι, ἐπειδὴ τυγχάνει θυρωρὸς τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης. 13) Οἱ γεωργοκτηματίαι Καζακλὰρ κηρύσσονται κατὰ τῆς δεκάτης καὶ τοῦ περὶ ἀπαγορεύσεως ἀμβύκων νόμου, ὑπὲρ δὲ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων. 14) Ἐπιτροπὴ τῶν ἐκκαθαρισθέντων ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τοῦ δυνάμει τοῦ νόμου ΓΝΧΙʹ συσταθέντος στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. 15) Οἱ κάτοικοι Ἀετοῦ κηρύσσονται κατὰ τῆς δεκάτης. 16) Κτηματίαι περιχώρων Ἀθηνῶν ζητοῦσιν, ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ νομὴ τῶν ποιμνίων ἐν τῇ περιφερείᾳ ἀπὸ Θυμαράκι μέχρις Ἁλυσίδας καὶ ἀπὸ Βασιλικοῦ μέχρι Βαρουξῆ. 17) Οἱ πρόεδροι τῶν σωματείων Τριπόλεως παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ μέση ἐκπαίδευσις ἐξακολουθήσῃ δωρεὰν παρεχομένη. 18) Ὁ τελειόφοιτος τῆς ἰατρικῆς Α. Δημητρίου ζητεῖ προνόμιον ἐφευρέσεως παντοσκοπικοῦ σφαιρικοῦ πρίσματος. 19) Ὁ ἐξ Ἀστακοῦ Δ. Καροῦσος ζητεῖ, ὅπως ἀπαγορευθῶσιν αἱ ἠλεκτροκίνητοι σιγαροποιητικαὶ μηχαναί. 20) Τὸ σωματεῖον σιγαροποιῶν καὶ καπνεργατῶν Ἀθηνῶν Πειραιῶς ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ σιγαροποιητικῶν μηχανῶν. 21) Οἱ Η. Σκλήκας, Γ. Σούκας, Π. Μπουρνάζος, Ν. Παπαδόγιαννης, Χ. Παρασκευόπουλος, Ι. Γκίκας ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ πωλήσεως λαχείων τοῦ Στόλου. 22) Ὁ βουλευτὴς Τρικκάλων κ. Βαβυλόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ διαθηκῶν νόμου διὰ τὰς ἐν ἀλλοδαπῇ συντασσομένας πράξεις διαθέσεως τῶν ἐν Ἑλλάδι κειμένων ἀκινήτων». Θέλει ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. 23) Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δημοκωστούλας, Μωραΐτης, Ἀποστολίδης, Ξηρός, Χρυσοχοΐδης, Φραγκίστας καὶ Δεδούσης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν δήμων Μηλεῶν καὶ Ἀμαλιαπόλεως εἰς τὸν νομὸν Λαρίσης κλπ.» Θέλει ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ἰδὲ προτάσεις ἐν Παραρτήματι Βʹ Ἀναθ. Βουλῆς). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Π. Ἀλεξάκης ἐπὶ τοῦ θέματος «διατί δὲν ἀπήντησεν ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας εἰς ἐρώτημά του περὶ διευθυντοῦ τῆς σχολῆς Βυτίνης».

§2Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κατωρθώθη, κύριοι Βουλευταί, μετὰ πάροδον ἀρκετοῦ χρόνου νὰ δυνηθῶ λόγῳ τῶν διατυπώσεων τοῦ Κανονισμοῦ καὶ λόγῳ τῆς βραδύτητος τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἀλλὰ τέλος πάντων ἦλθεν ἡ ὥρα, ἵνα ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀπὸ τῆς 14 παρελθόντος μηνός. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφεώρα δύο θέματα, τὸ πρῶτον ὅτι ἡ δασικὴ σχολὴ Βυτίνης μένει καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ σχολικοῦ ἔτους, ἤτοι ἀπὸ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου μέχρι σήμερον, ἄνευ διευθύνσεως. Ἡ δὲ δευτέρα ἐπερώτησίς μου ἀφεώρα τὸν καταρτισμὸν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου, τοῦ ὁποίου προΐσταται ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ τὸ ἐρώτημά μου ἦτο σαφὲς καὶ καθαρόν· «Συνεκροτήθη νομίμως τὸ περὶ οὗ πρόκειται συμβούλιον;» Παρῆλθε τὸ ἑξαήμερον ἀπὸ τῆς ἐπερωτήσεώς μου, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶχεν εὐδοκήσει νὰ δώσῃ καμμίαν ἀπάντησιν.

§3ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας). Ἀπὸ τῆς 16 τοῦ μηνὸς ἔδωκα τὴν ἀπάντησιν.

§4Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Παρῆλθε, λέγω, ἡ προθεσμία καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶχεν εὐδοκήσει νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας, ὅτε κατὰ τὸν Κανονισμὸν δικαιωματικῶς εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου. Καὶ ἀφοῦ, λέγω, παρῆλθεν ἡ προθεσμία χθές, καθ’ ἣν ὥραν εὑρισκόμην ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συνεδριαζούσης τῆς Βουλῆς, ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς μοὶ ἔφερε μίαν ἀπάντησιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία φέρει ἡμερομηνίαν 16 Φεβρουαρίου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπόθεσις ἔχει ὡς ἑξῆς. Ὁ κ. συνάδελφος ἐζήτησε μίαν πληροφορίαν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας, καὶ μετὰ πάροδον ἡμερῶν τινων μὴ λαβὼν τὰς πληροφορίας ἐζήτησε συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν νὰ ἀναγραφῇ σήμερον ὡς ἐπερωτῶν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, διατί δὲν ὑπεβλήθησαν ἐμπροθέσμως αἱ ζητηθεῖσαι πληροφορίαι, διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἡ ἐπερώτησίς του ἐτέθη συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν ἐκ τῶν πρώτων. Ἀνεκοίνωσα ἐγὼ αὐτὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ὁ κ. Ἀλεξάκης ὑπέβαλε τοιαύτην ἐπερώτησιν καὶ ὅτι ἦτο ὀρθὸν νὰ δοθῇ ἀπάντησις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ εἶπεν ὅτι ἔδωκεν ἀπάντησιν. Μετέβην ἀμέσως αὐτοπροσώπως καὶ ἐξήλεγξα τὸ πρωτόκολλον τῆς Βουλῆς καὶ εἶδον ὅτι τοιαύτη ἀπάντησις δὲν εἶχε πρωτοκολληθῆ. Ἀνεκοίνωσα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦτο, καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι ἐστάλη ἡ ἀπάντησις ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, ἐπροθυμοποιήθη δὲ νὰ ἀποστείλῃ ἀμέσως καὶ ἑτέραν, ἐγὼ ὅμως τὸν συνεβούλευσα νὰ ὑποβάλῃ οὐχὶ ἄλλην, ἀλλ’ ἀντίγραφον τῆς πρώτης, ἥτις εἶχε διεκπεραιωθῆ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας. Χθὲς ὅμως τὴν ἑσπέραν ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς ἀνεῦρε τὴν ἀποσταλεῖσαν ὄντως ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία εἶχεν ἀναμιχθῆ μὲ τὰς διαφόρους ἀναφοράς, ἐπέδωκε δὲ ταύτην ἀμέσως εἰς τὸν κ. Ἀλεξάκην. Ὥστε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἐν τάξει ὡς ἐγκαίρως παρασχὼν τὰς πληροφορίας ταύτας καὶ ὁ κ. Ἀλεξάκης ὡς εἰσαγαγὼν τὴν ἐπερώτησιν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ἀλεξάκης δὲν ἠθέλησε νὰ πεισθῇ εἰς τὰς ἐξηγήσεις ταύτας χθὲς τὸ βράδυ, ἐπεζήτησε δ’ ἵνα ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς δῆθεν παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ ἀναπτύξῃ τὴν κατ’ οὐσίαν ἐπερώτησίν του. Νομίζω ὅτι, καίτοι τὸ ὀρθὸν ἦτο, ὅπως ἡ ἐπερώτησις περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ διατί δὲν ἀπήντησεν ἐμπροθέσμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν ζητηθεισῶν πληροφοριῶν, ἐν τούτοις, ἐπειδὴ πάλιν ὁ κ. Ἀλεξάκης θὰ ἐγγραφῇ, ἵνα ἀναπτύξῃ τὴν ἐπερώτησίν του, διὰ τοῦτο ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται ὅπως ὁ κ. Ἀλεξάκης ἀναπτύξῃ τὴν κατ’ οὐσίαν ἐπερώτησίν του;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῆς Βουλῆς ἀποδεχθείσης, ὁ κ. Ἀλεξάκης δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἀναπτύσσων τὴν κατ’ οὐσίαν ἐπερώτησίν του.

§8Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν ἐγὼ νὰ δώσω πληροφορίας περισσοτέρας. Ἕκαστος ἐξ ὑμῶν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐννοήσῃ. Δὲν θέλω ἐγὼ νὰ ἐμμείνω πλέον ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι νομίζω ὅτι εἶναι ματαιοπονία νὰ θελήσω νὰ ἐξηγήσω πρὸς ὑμᾶς τί ἔλαβε χώραν.

§9ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ ἐξηγεῖ τὸ μειδίαμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ βεβαιῶ ὑπευθύνως ὅτι τὸ λάθος εἶναι τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς καὶ ὄχι τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ζητῶ συγγνώμην παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου διὰ τὴν γενομένην παράβασιν.

§11Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἄς θεωρηθῇ λῆξαν τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ ἤδη ἔρχομαι ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ ἀπήντησεν ἐγγράφως διὰ τὴν ἔλλειψιν τοῦ διευθυντοῦ τῆς δασικῆς σχολῆς Βυτίνης. Τί μοὶ ἀπήντησεν, ἄς εἴπῃ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργός.

§12ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Γεωργίας). (Ὅρα Παράρτημα).

§13Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὡρίμασεν ἡ κοινὴ γνώμη νὰ μεταρρυθμισθῇ ἡ σχολὴ Βυτίνης, ὅπως σκέπτεται ὁ κ. Ὑπουργός, κατὰ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλε πρὸς ἐμέ· ἀλλ’ εἶχον καὶ ἔχω τὴν ἀξίωσιν ἐγὼ καὶ οἱ φοιτῶντες ἐκεῖ μαθηταὶ καὶ ἡ κοινωνία τῆς Βυτίνης, ὅπως ἡ σχολὴ ἡ λειτουργοῦσα μέχρι τοῦδε λειτουργῇ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, δηλαδὴ οἱ συγκεντρωθέντες ἀπὸ ὅλης τῆς Ἑλλάδος καὶ σπουδάζοντες ἐκεῖ δασικὰ μαθηταὶ νὰ ἔχωσι τὸν ἁρμόδιον νὰ διδάσκῃ αὐτούς. Πρωτάκουστον αἰτιολογίαν ἀκούω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι διευθύνεται ἡ σχολὴ ὑπὸ τοῦ κ. διευθυντοῦ τῆς γεωργικῆς σχολῆς. Τοῦτο εἶναι ὡς νὰ εἴπῃ τις, ὅτι εἰς τὸν Ἅγιον Μητροπολίτην ἀνετέθη ἡ διδασκαλία τῆς ναυπηγικῆς! Οὐδεμίαν εἴδησιν, οὐδεμίαν ἰδέαν, ὁ ἄλλως ἔντιμος αὐτὸς ὑπάλληλος διευθυντὴς τῆς γεωργικῆς σχολῆς ἔχει περὶ δασῶν, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπορῶ πῶς, ἀφοῦ δὲν εἶχε δασικοὺς ὑπαλλήλους, δὲν ἔστειλε κανένα ἱεροκήρυκα νὰ διδάξῃ ἐκεῖ τοὺς μαθητὰς τὰ δασικά! Ἀλλά, Κύριοι, περὶ τοὺς 60 μαθητὰς ἔχει ἡ σχολὴ ἐν διδασκαλίᾳ, καὶ μετ’ ὀλίγους μῆνας θὰ τοὺς παραλάβῃ ἡ Πολιτεία, ἵνα ἐκτελέσωσι καθήκοντα πρὸς αὐτήν. Καὶ ἐρωτῶ: ποίαν μόρφωσιν θὰ ἔχωσιν οἱ μαθηταὶ αὐτοί, ἀφοῦ ἐντελῶς ἀδίδακτοι θὰ ἐξέλθωσιν ἐκ τῆς Σχολῆς; Δὲν συμβαίνει μόνον τοῦτο τὸ ἀτόπημα. Οἱ μαθηταὶ ἐκεῖνοι ἄνευ ἐπιτηρήσεως καὶ διευθύνσεως ἔχουσιν ἐκτραπῆ. Ποία πειθαρχία πλέον θὰ συνδέῃ καὶ θὰ συγκρατῇ αὐτούς, ἵνα χρησιμεύσῃ αὐτή, ἡ ὁποία εἶναι τὸ πρῶτον ἀναγκαῖον στοιχεῖον, ὅταν παραλάβῃ αὐτοὺς ἡ Πολιτεία, ἵνα τοὺς χρησιμοποιήσῃ μετ’ ὀλίγους μῆνας, ὡς εἶπον, εἰς τὰς ὑπηρεσίας αὐτῆς; Καὶ δὲν ἀνομολογεῖ καὶ δὲν ἀναγνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὅτι τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον διέπραξεν, εἶναι κακόν, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ διορθωθῇ; Ἀλλὰ τίνα τάχα ἐπιρροὴν ἔχει ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν μᾶς δίδει, ὅτι διανοεῖται νὰ μεταρρυθμίσῃ τὰ τῆς σχολῆς τῆς Βυτίνης; Ἀκούω, Κύριοι, ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν, ἢ πρὸ μηνῶν δύο νὰ μελετᾶται στραγγαλισμὸς τῆς σχολῆς ἐκείνης, ἀκούω ὅτι τινὲς ἐκ τῶν κ. κ. δασολόγων, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ζῶσι μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν, θέλουσι νὰ μεταφέρωσι τὴν σχολὴν ἐν Ἀθήναις.

§14ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλα, ὅλα!

§15Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας εὗρον ἀγνοοῦντα ἴσως τὰ κατὰ τὴν Ἑλλάδα, καὶ εὗρον πρόθυμον αὐτὸν ἴσως—διότι δὲν ἔχω ἀκόμη δεδηλωμένην τὴν διάνοιαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ—εὗρον, λέγω, αὐτὸν πρόθυμον ἴσως νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰς ὀρέξεις καὶ τὰ θελήματα αὐτῶν. Ἀλλά, ἂν τοιοῦτόν τι ἀπεφάσισεν, εὑρισκόμεθα ἐδῶ καὶ ἔχομεν νὰ ἐλέγξωμεν πράξεις πλέον τετελεσμένας καὶ οὐχὶ ὑπονοίας, ὅπως εἶναι σήμερον. Ποιοῦμαι ὅμως μίαν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν παρατήρησιν, ὅτι ἡ σχολὴ ἐν Βυτίνῃ δὲν ἱδρύθη εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, οὐχὶ ἄνευ λόγου, ἀλλὰ μετὰ λόγου σοβαροῦ καὶ σπουδαίου, καὶ θὰ θεωρηθῇ οἱοσδήποτε καὶ ἄν ποτε διανοηθῇ νὰ πράξῃ τι κατὰ τῆς σχολῆς ἐκείνης ὡς....παραλείπω νὰ τὸ εἴπω. Εἶναι γνωστόν, Κύριοι, καὶ ἀγνοῶ ἂν εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι οἱ σταθμοὶ οἱ γεωργικοὶ πάντες ἐν Ἑλλάδι ἀφετηρίαν ἔχουσι κληροδότημα τοῦ ἀοιδίμου Τριανταφυλλίδου, Βυτινιώτου. Πρὸς τιμὴν λοιπὸν ἐκείνου ἱδρύθη ἡ σχολὴ αὐτή, ἥτις διατηρεῖται μὲ χρήματα προερχόμενα ἀπὸ τὰ κληροδοτήματα τὰ γενναῖα τοῦ εὐγενοῦς ἐκείνου πολίτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λοιπὸν παρέλειψε στοιχειῶδες καθῆκον νὰ στερήσῃ τὴν σχολὴν ἐπὶ τόσους μῆνας τοῦ μόνου ὀργάνου, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ εἰς μόρφωσιν τῶν σπουδαζόντων ἐκεῖ νέων. Αἱ αἰτιολογίαι, τὰς ὁποίας ἔφερεν, εἴδετε, Κύριοι, ὅτι οὐδαμῶς συμβιβάζονται μὲ τὴν λογικὴν καὶ τὸν ὀρθὸν λόγον. Ἀλλ’ εἶναι ἀληθὲς ἆρά γε τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει, ὅτι δὲν ἔχει δασολόγους; Δύο, Κύριοι, μένουσιν ἀπὸ ἔτους ἐνταῦθα, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐννοοῦσι νὰ ὑποστῶσι τὰς κακουχίας τῆς ὑπηρεσίας ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἀλλ’ ἐννοοῦσι νὰ ἀπολαύωσι τῶν Ἀθηνῶν. Οἱ δύο οὗτοι δασολόγοι εἰσὶ—διότι, ὅ,τι λέγω, νομίζω ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ τὸ ἀποδεικνύω παραχρῆμα—οἱ κ. κ. Σπηλιόπουλος καὶ Δαβερώνας.

§16Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὸν κ. Σπηλιόπουλον δὲν ἔχετε δίκαιον νὰ τὸν κακίζητε ὅτι μένει ἐδῶ διαρκῶς, διότι ὁ κ. Σπηλιόπουλος τελευταίως ἐκλήθη εἰς τὸ κέντρον καὶ ὑπηρετεῖ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ἔχει ὑπηρετήσει ἐπὶ πολὺ εἰς τὰς Πάτρας, εἰς τὰ Καλάβρυτα καὶ ἀλλαχοῦ. Συνεπῶς δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἀπολαύωσι τῶν θελγήτρων τοῦ Ἀττικοῦ ὁρίζοντος.

§17Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὁμιλῶ περὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ὁ κ. Σπηλιόπουλος ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου καὶ ἐντεῦθεν κατοικεῖ καὶ μένει ἐν Ἀθήναις· μάλιστα παρ’ ὀλίγον νὰ μοῦ διαφύγῃ τῆς μνήμης καὶ σᾶς εὐχαριστῶ ὅτι μοὶ ὑπενθυμίσατε σπουδαῖόν τι γεγονός.

§18ΑΛ. ΓΙΑΝ. ΤΑΚΗΣ. Ποῖον εἶναι τὸ παράπονόν σας;

§19Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ παράπονόν μου δὲν εἶναι κατὰ τοῦ κ. Σπηλιοπούλου, εἶναι κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· οὔτε ὁ κ. Σπηλιόπουλος οὔτε ἄλλος τις, Κύριοι, ἔχει εὐθύνην ἀπέναντι τῆς Βουλῆς. Τὴν εὐθύνην φέρει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλά, ἐπειδὴ ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν ἔχει δασολόγον, δι’ αὐτὸ κάμνω μνείαν τῶν δασολόγων, οἱ ὁποῖοι κάθηνται ἐν Ἀθήναις. Ἀλλ’ ὁ κ. ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος συνάδελφος μὲ ἔφερε νὰ ἐνθυμηθῶ τὸν κ. Σπηλιόπουλον τί πράττει ἐδῶ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημά μου. Τὸ συμβούλιον τῆς διοικητικῆς ὑπηρεσίας, λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπετελέσθη ἐκ 4 καθηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, ὑποδειχθέντων ὑπὸ τῶν οἰκείων σχολῶν, καὶ τριῶν τμηματαρχῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας, ἐν οἷς καὶ ὁ τῶν δασῶν, ὅστις ἀναπληροῦται πρὸς τὸ παρὸν ὑπὸ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δασῶν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου δεῖνα τοῦ 1893 Βασιλικοῦ Διατάγματος. Ἀκούσατε, Κύριοι, καί, ἂν θέλητε, μὴ γελάσητε, ἢ μὴ ἀγανακτήσητε ἢ μὴ φρίξητε. Ὅτε, κύριοι Βουλευταί, πρὸ ἔτους καὶ πλέον ἡ τότε Βουλὴ ἐψήφιζε νόμον περὶ ὀγδόου Ὑπουργείου, τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ τοῦ Ἐμπορίου, ἔχαιρεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τὴν ἰδέαν αὐτὴν καὶ ἐνόμιζεν, ὅτι καὶ τὰ τοῦ Ἐμπορίου καὶ τὰ τῆς Γεωργίας ἤθελον βελτιωθῆ. Ἀλλ’ ὅτε ἐπληροφορήθη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ὅτι Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Γεωργίας θὰ εἶναι ὁ ἔντιμος κ. Μπενάκης, προέβη καὶ εἰς χειροκροτήματα· καὶ ἐδέχθη ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ αὐτῇ τὸ μέγα ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ διαπομπεύηται, ἐδέχθη καὶ ὠνόμαζεν Ὑπουργὸν μὴ Ὑπουργόν, ἀλλ’ ἀντιποιούμενον ἔργα Ὑπουργοῦ καὶ παριστάμενον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς γεύματα ἐπίσημα ἐπισήμως πανταχοῦ καὶ ἀποκαλούμενον πανταχόθεν Ὑπουργόν. Ἐὰν τοιοῦτόν τι συνέβαινεν ἐν ἄλλῃ ἐποχῇ, ἤθελεν ἐξεγερθῆ ἡ κοινὴ συνείδησις καὶ κατὰ τοῦ δῆθεν κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἐζήτει ὁ εἰσαγγελεὺς νὰ ἀπαγγείλῃ κατηγορίαν ἐπὶ ἀντιποιήσει ἀρχῆς. Ἀλλ’ ἡ πεποίθησις, τὴν ὁποίαν ἐμπνέει τὸ ἄγνωστον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν—ὁ κ. Μπενάκης—ἐκράτει τὸν λαὸν ἐν ἐνθουσιασμῷ καὶ δὲν ἐπέτρεπε καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐδοκίμαζον νὰ γελάσωσι διὰ τὰ συμβαίνοντα, νὰ γελάσωσιν. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν, Κύριοι, συνεκροτήθη τὸ συμβούλιον, ὡς ὁ νόμος διατάσσει, ἢ παρέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸν νόμον; Καὶ δὲν πρόκειται περὶ παρωνυχίδος· πρόκειται περὶ παραβάσεως νόμου, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, ὡς λέγεται, διὰ τὸν κ. Μπενάκην. Ἔχομεν, Κύριοι, τὸν νόμον τῆς 28 Ἀπριλίου παρελθόντος ἔτους, ὁ ὁποῖος ἐν ἄρθρῳ 24 διαγράφει πῶς συγκροτεῖται τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἔχητε ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε, διὰ νὰ σχηματίσητε γνώμην τὴν προσήκουσαν περὶ τῆς παραβάσεως τῆς χονδροειδοῦς, τὴν ὁποίαν διέπραξε κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ συμβουλίου ὁ κ. Ὑπουργός· (Ἀναγινώσκει:) «Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καθίσταται διοικητικὸν συμβούλιον ἀποτελούμενον ἐκ δύο καθηγητῶν τῆς ἐν τῷ Ἐθν. Πανεπιστημίῳ νομικῆς Σχολῆς, ὁριζομένων ὑπὸ ταύτης μεταξὺ τῶν καθηγητῶν τοῦ Διοικητικοῦ Δικαίου, τῆς Δημοσιονομίας, τοῦ Ἐμπορικοῦ Δικαίου καὶ τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, ἔτι δὲ καθηγητῶν τῆς ἐν τῷ Ἐθν. Πανεπιστημίῳ Σχολῆς τῶν φυσικῶν καὶ μαθηματικῶν ἐπιστημῶν καὶ ἐκ τριῶν τμηματαρχῶν τοῦ Ὑπουργείου». Καὶ ἴδωμεν· συνεκροτήθη τὸ συμβούλιον κατὰ τοιοῦτον τρόπον; Οὐχί, Κύριοι. Διότι βλέπω νὰ λαμβάνωσι καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ἐκτελεῖται ὁ νόμος ὡς πρὸς τοὺς καθηγητάς, ἐκτελεῖται ὁ νόμος ὡς πρὸς τοὺς δύο τμηματάρχας, ἀλλ’ ὡς ἕβδομον μέλος βλέπω ποῖον; τὸν κ. Σπηλιόπουλον, τὸν ὁποῖον μοὶ ὑπενθύμισεν ὁ κ. συνάδελφος. Τί ἐστὶ Σπηλιόπουλος δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφέρω. Ἀλλὰ τίνα ὑπηρεσίαν ἐκτελεῖ; τίνα βαθμὸν κατέχει; Εἶναι ἐπιθεωρητὴς δευτέρας τάξεως τῶν δασῶν.

§20ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἐπιστήμων πρώτης γραμμῆς.

§21Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τμηματάρχης.

§22Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἶδον τὸν ἔντιμον φίλον ἐκ Πατρῶν δυσφοροῦντα. Ἐγὼ δὲν ἔρχομαι νὰ κατηγορήσω τὸν Σπηλιόπουλον, οὔτε νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιστήμων. Ἀλλ’ ἔχει τὰ προσόντα τοῦ νόμου; Ἔχομεν τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νόμου, κατὰ τὸ ὁποῖον μόνον πρώτης τάξεως δασονόμος δύναται νὰ προαχθῇ εἰς τὴν θέσιν τμηματάρχου, καὶ πότε; μετὰ διετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ βαθμῷ πρώτης τάξεως ἐπιθεωρητοῦ δασῶν. Αὐτὸς οὔτε κἂν τὸν βαθμὸν πρώτης τάξεως ἔχει· ἀλλ’ εἶναι δευτέρας τάξεως ἐπιθεωρητὴς καὶ ἡ παρανομία εἶναι προφανής.

§23ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει πρώτης τάξεως ἐπιθεωρητής;

§24Γ. ΠΩΠ. Ὑπάρχουσι δύο.

§25Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ ζητούμενον εἶναι, Ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Σπηλιόπουλος νὰ ἀποτελῇ μέλος τοῦ συμβουλίου τοῦ διοικητικοῦ; Οὐχί. Καὶ ἀπορῶ πῶς διακεκριμένοι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, πῶς τμηματάρχαι συνεδρίασαν ἐπὶ πολὺ μετ’ αὐτοῦ καὶ προέβησαν εἰς ἀποφάσεις. Καὶ ἔτυχε, Κύριοι, νὰ λάβωσι γνῶσιν τῆς παρανομίας, τὴν ὁποίαν διέπραττον, ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἐμῆς, ἵνα πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν ἀποβάλωσιν ἐκεῖθεν τὸν παρανόμως μετ’ αὐτοῦ συνεδριάζοντα. Οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι πληροφορηθέντες τὴν ἔλλειψιν τῶν προσόντων, ὡς πρὸς αὐτὸ ἀκριβῶς, τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην ἀπέβαλον αὐτὸν καὶ τῷ εἶπον: Δὲν ἔχεις δικαίωμα νὰ συνεδριάζῃς μεθ’ ἡμῶν, διότι δὲν ἔχεις τὰ ἐκ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Καὶ ἐρωτᾶται ἤδη: αἱ πράξεις αἱ τελεσθεῖσαι πρὸ τῆς Πέμπτης καὶ ἐκεῖθεν τί γίνονται; Εἶναι ἔγκυροι, εἶναι ἄκυροι; Ἐγεννήθησαν δικαιώματα ἐκ τῶν πράξεων ἐκείνων καὶ ὑποχρεώσεις. Τίς θὰ εὐθύνηται διὰ τὰς πράξεις αὐτάς; Ἀκούσατε καὶ καμαρώσατε τὸν προϊστάμενον τοῦ νέου Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον ὑπὸ τόσον καλοὺς οἰωνοὺς συνεστάθη. Δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ἀπαρατήρητον καὶ μίαν οὐχὶ στρεψόδικον, ἀλλὰ ἐλεεινήν, τολμῶ εἰπεῖν, δικαιολογίαν, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργοῦ. Καὶ σᾶς παρακαλῶ, ἀκούσατε καὶ αὐτό, καὶ θὰ τελειώσω τὸν λόγον μου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου Β. Διατάγματος ἔχει τὸ συμβούλιον καταρτισθῆ νομίμως. Ἀλλὰ ὁ εὐλογημένος, ἂν ἀνεγίνωσκε τὴν τελευταίαν διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ περυσινοῦ, τοῦ 1910, ἤθελεν ἰδεῖ ὅτι πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου καταργεῖται. Ἐκεῖνος ὁ νόμος ἀπέθανε καί, ἂν θέλητε νὰ τὸν κάμητε νὰ ζήσῃ, πρέπει νὰ τὸν ἐπαναφέρητε ἐδῶ εἰς τὸ χυτήριον· ἂν δὲν τὸν ἐπαναφέρητε ἐδῶ, εἶναι τεθνεώς, εἶναι πτῶμα· καὶ τί πτῶμα, νομίζετε, ὅτι εἶναι, κύριε Ὑπουργέ; ὀδωδός!

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἰτήσει τῶν βουλευτῶν κ. κ. Φ. Νέγρη, Κ. Ζαβιτσάνου, Π. Ἠλιοπούλου, Ἀθ. Παπαχελᾶ, Δ. Ῥούσου, Ἐπ. Σουλτάνη, Δ. Βινιεράτου, Λ. Ῥούφου Κανακάρη, Ν. Χαριτάτου καὶ Σπ. Θεοδωροπούλου ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως γενικεύεται.

§27Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσθη κατηγορία ἐπὶ ῥητῇ παραβάσει νόμου κατὰ Ὑπουργοῦ. Νομίζω ὅτι δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ παρέλθῃ χωρὶς νὰ ἀξιώσῃ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ἁρμοδίου κυρίου Ὑπουργοῦ.

§28ΕΜΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ Ἐμπορίου). Ἡ ὑπόθεσις παρεπέμφθη εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον.

§29Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τί θὰ εἰπῇ παρεπέμφθη;

§30Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον;

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§32Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποδίδονται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας παραβάσεις ῥητοῦ νόμου, ἀποδίδονται παραβάσεις γενόμεναι ἀπὸ πολλῶν μηνῶν καί, ἀντὶ νὰ λάβωμεν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ἁπλούστατα ἐγείρεται οὗτος καὶ λέγει: «παρεπέμφθη ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον»! Ὁποίαν ἐπιρροὴν θὰ ἔχῃ ἡ τοιαύτη ἢ τοιαύτη γνώμη τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου πρὸς κάλυψιν τῆς εὐθύνης τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅταν ὁ Ὑπουργὸς ἀνέχηται ἐν τῷ παραπλεύρῳ δωματίῳ ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐργάζεται, νὰ παραβαίνωνται οἱ νόμοι τόσον ἀδιαφόρως; Κατηγορήθη ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὅτι ἐν τῷ τμήματι τῶν Δασῶν ἔχει ἄνδρα διοικοῦντα αὐτό, λαμπρὸν ἐπιστήμονα, διακεκριμένον δασολόγον, μὴ ἔχοντα ὅμως τὰ προσόντα τοῦ τμηματάρχου, διότι κατὰ ῥητὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ὅπως διευθύνῃ τις τὸ τμῆμα τῶν δασῶν, πρέπει νὰ εἶναι τμηματάρχης δευτέρας τάξεως, διὰ νὰ ἔχῃ δὲ τὰ προσόντα τμηματάρχου δευτέρας τάξεως, ἔπρεπε νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν πρώτης τάξεως καὶ νὰ ἔχῃ διετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀπεκαλύφθη ὅτι τὰ τοιαῦτα προσόντα ὁ ἀξιότιμος κύριος, ὁ διακεκριμένος δασολόγος δὲν ἔχει νὰ διευθύνῃ τὸ τμῆμα τῶν δασῶν. Ὁ Τμηματάρχης δὲ τοῦ τμήματος τῶν δασῶν κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν πρὸ ἑνὸς ἔτους, λαμβάνει μέρος εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου, αἱ ἀποφάσεις τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλουσιν ὑποχρεώσεις καὶ δημιουργοῦσι δικαιώματα, ὑποχρεώσεις διότι πρόκειται περὶ πειθαρχικῆς τιμωρίας τῶν ὑπαλλήλων, καὶ, ἐὰν αἱ πειθαρχικαὶ τιμωρίαι τῶν ὑπαλλήλων δὲν ἐνασκῶνται κατὰ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, βεβαίως τὸ Δημόσιον ἀναλαμβάνει ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῶν τιμωρουμένων.

§33Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ποῖον ζήτημα ἐγενικεύθη, κύριε Πρόεδρε; τῆς ῥητίνης ἢ τοῦ τμηματάρχου;

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἤρχισεν ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς Βυτίνης, ὄχι τῆς ῥητίνης. Τὸ θέμα, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀλεξάκης, δὲν εἶχεν ἀναγραφῆ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ὁ κ. Ἀλεξάκης ὑπέβαλε δύο ἐπερωτήσεις συγχρόνως· τὴν μίαν ἐλησμόνησα νὰ τὴν ἀναγράψω εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἐκ τῆς πρώτης μετέβη εἰς τὴν δευτέραν, καὶ τότε ἠγέρθη ἡ συζήτησις καὶ ἠρώτησα τὴν Βουλὴν καὶ ἐπέτρεψε νὰ συζητηθῶσι καὶ αἱ δύο, διὰ νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ ἔλθῃ τὴν Δευτέραν, δὲν βλάπτει νὰ περατωθῇ σήμερον. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς. Ἐν τάξει ὑμεῖς εἶσθε ἐρωτῶντες, ἀλλὰ οὕτω τὰ πράγματα ἐγένοντο.

§35Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῆς παρανόμου, ἐπανέρχομαι, συνθέσεως τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας θέλομεν ἔχει ἀποφάσεις ἀφορώσας ἀτομικὰ συμφέροντα καὶ θέλομεν ἔχει ἀποφάσεις δημιουργούσας ὑποχρεώσεις πρὸς τὸ Δημόσιον· μετὰ λύπης μου δὲ ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον προαγορεύσαντα νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκ τοῦ συμβουλίου ἐκείνου τοῦ διοικητικοῦ τῆς Γεωργίας ἀπεδιώχθη ὑπὸ τῶν ἄλλων μελῶν ὁ ἀξιότιμος ἄλλως τε διευθύνων τὸ τμῆμα τῶν δασῶν νῦν, καὶ ἀντὶ νὰ λάβωμεν ἀπάντησιν καὶ ἐξηγήσεις πρὸς καθησύχασιν τῶν ἐξανισταμένων πρὸς προστασίαν τοῦ νόμου, ἐν ἡμέραις ἀνορθώσεως, βλέπομεν κατάφωρον παράβασιν νόμου, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη πρὸς ἀνόρθωσιν αὐτοῦ τοῦ Κράτους! Ἀναμένομεν τὴν ἀπόφασιν τῶν ἑπτὰ σοφῶν, τῶν νομικῶν συμβούλων! Δὲν γνωρίζω ποίαν ἐπιρροὴν θέλει ἔχει ἡ ἀπόφασις ὡς πρὸς τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐὰν βεβαιωθῇ διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ὅτι παράνομον εἶναι ὅ,τι ἐνεργεῖται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας.

§36Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅστις ἤκουσε τοὺς προλαλήσαντας καὶ εἶδε τὴν ἱερὰν ἀγανάκτησιν, μεθ’ ἧς οὗτοι ὡμίλησαν διὰ τὰς παραβάσεις τάχα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, θὰ ἐνόμιζεν ὅτι τοιαῦται εἶναι αἱ παραβάσεις αὗται, ὥστε ἡ ὑπόστασις τοῦ Κράτους νὰ συγκλονίζηται. Ἀλλὰ ποῖαι εἶναι αἱ παραβάσεις αὗται; Ὅτε ἱδρύθη τὸ νέον Ὑπουργεῖον, δὲν κατωρθώθη καὶ διὰ τὴν ἀτέλειαν τοῦ νόμου καὶ δι’ ἄλλους ἀκόμη λόγους νὰ εὑρεθῶσι πρόσωπα κατάλληλα πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ καὶ δὲν κατωρθώθη ἐπίσης νὰ εὑρεθῇ ὁ κατάλληλος διὰ τὴν θέσιν τμηματάρχου τοῦ δασικοῦ τμήματος. Ὑπῆρχεν ὅμως ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν, περὶ οὗ ὡμίλησαν οἱ προλαλήσαντες, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ ἄριστος ἐκ πάντων τῶν παρουσιασθέντων ὑποψηφίων καὶ εἰς τὸν ὁποῖον διὰ τοῦτο ἀνετέθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὄχι δὲ καὶ τοῦ τμηματάρχου. Ὥστε καὶ κατὰ τύπους καὶ κατ’ οὐσίαν οἱ νόμοι ἐξεπληρώθησαν. Ποῦ λοιπὸν αἱ παρανομίαι; Ἀλλὰ, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας εὑρέθη εἰς τὴν δυσκολίαν τοῦ νὰ συμπληρώσῃ τὸ Συμβούλιον, ἐγένετο εἰς αὐτὸν ἡ εἰσήγησις ὅτι ἠδύνατο νὰ μετάσχῃ τοῦ Συμβουλίου ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν. Καὶ μετέσχεν οὗτος ἄνευ διορισμοῦ μιᾶς καὶ μόνης συνεδριάσεως τοῦ Συμβουλίου, καθ’ ἣν παμψηφεὶ τοῦτο ἐνήργησε τρεῖς μεταθέσεις. Βραδύτερον ὁ κ. Ὑπουργὸς λόγῳ τῶν γεννηθεισῶν ἀμφιβολιῶν ἀπέστειλεν ἐρώτημα εἰς τὸ νομικὸν Συμβούλιον, ἂν δύναται κατὰ νόμον ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν ν’ ἀντικαθιστᾷ τὸν τμηματάρχην. Βεβαίως ἡ ἀπάντησις τοῦ νομικοῦ Συμβουλίου, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι, δὲν πρόκειται νὰ συγκαλύψῃ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Φρονῶ ὅμως ὅτι πρὸ πάσης συζητήσεως πρέπει ν’ ἀναμείνωμεν τὴν ἀπάντησιν ἐκείνην.

§37ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀναμφιβόλως ἱερὰ ὑπῆρξεν ἡ ἀγανάκτησις τῶν ἀξιοτίμων ἐκείνων συναδέλφων, ἀλλ’ ἀναμφιβολώτατα ἱερωτάτη ὑπῆρξεν ἡ ἀγανάκτησις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν εἶναι ἄγνωστον εἴς τινα ἐξ ὑμῶν, Κύριοι, ὅτι πάντες ἡμεῖς οἱ ἄλλοι πολῖται εὐθυνόμεθα μόνον ὅταν παραβαίνωμεν τοὺς νόμους, ἀλλ’ οἱ Ὑπουργοὶ ἐξαιρετικῶς εὐθύνονται, ὅταν βλάπτωσι τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τηροῦντες τοὺς νόμους. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, τῆς Βιομηχανίας καὶ τοῦ Ἐμπορίου, καίτοι δὲν παρέβη νόμον τινά, ἐν τούτοις ἀναμφιβόλως βλάπτει τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους μὴ συμπληρῶν τὴν θέσιν τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Δασικῆς ἐκείνης Σχολῆς. Καὶ βλάπτει τοῦτο μᾶλλον τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, καθόσον παραβαίνει ἓν ἀπὸ τὰ κεφάλαια τοῦ προγράμματος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διότι εἰς οὐδένα ἐξ ἡμῶν εἶναι ἄγνωστον, ὅτι, ὅτε νικητὴς καὶ τροπαιοῦχος ἐπάτει τὸ ἔδαφος τῆς Ἀττικῆς ὁ νῦν Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐξήγγελλε τὸ πρόγραμμα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἐξώστου τοῦ Μεγάλου Ξενοδοχείου, εἰσηγήθη καὶ περὶ μέλλοντος νόμου δασῶν, κατ’ ἐξοχὴν μάλιστα. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ μέτρα! Ὡρίμασεν ἡ κοινὴ γνώμη νὰ ἀνατρέψωμεν διὰ τὸ μέλλον μίαν συνταγματικὴν διάταξιν, καταρτίζομεν ἀπὸ τοῦδε μίαν ἄλλην· ἀδιάφορον πῶς. Οὕτω θέλομεν! Ὡρίμασεν ἐν τῇ γνώμῃ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου νὰ διαρρυθμίσῃ ἄλλως τὰ τῆς σχολῆς Βυτίνης· τὴν ἐγκαταλείπει εἰς τὴν τύχην της, χωρὶς νὰ συλλογίζηται, ἂν οἱ φοιτῶντες ἤδη, χωρὶς νὰ διδάσκωνται, αὔριον θὰ χειρίζωνται σπουδαιότατα συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ἐν τούτοις διὰ ταῦτα ἐγὼ δὲν θὰ ἤμην διατεθειμένος ν’ ἀπευθύνω μομφὴν κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, διότι ἀληθῶς δὲν προέλαβε νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ἀσχοληθῇ εἰς συμπλήρωσιν τῆς θέσεως ἐκείνης· ἦτο ἀπησχολημένος εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ προσχεδίου τοῦ Συντάγματος, εἰς ἐργασίαν πολὺ σπουδαιοτέραν καὶ ἑπομένως δὲν εἶχε τὸν καιρὸν ν’ ἀσχοληθῇ εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτάς! (διαμαρτυρίαι).

§38ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί εἶναι αὐτά!

§39Δ. ΛΑΖΑΡΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ εἰρωνεύησθε.

§40ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε συνάδελφε. Λυποῦμαι, σεῖς ἀφωσιωμένος ὀπαδὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ νομίζητε τοῦτο εἰρωνείαν, διότι βεβαίως ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὸ προσχέδιον ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου καὶ Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον, ἀπετέλει εἰρωνείαν.

§41Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἂν πρέπει νὰ θεωρηθῇ λήξασα ἡ συζήτησις (ἀντιρρήσεις).

§42ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀκούσατε ἄλλην γνώμην, κύριοι συνάδελφοι, προερχομένην ἀπὸ τὰ σπλάγχνα τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τουτέστι τοῦ κόμματος τῆς ἀνορθώσεως. Ὅταν τις ἐλέγχῃ ἕνα Ὑπουργόν, διότι δὲν ἐξετέλεσε νόμον, διότι παρέβη νόμον, τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἤγειρε ζήτημα προσωπικὸν μεταξὺ τοῦ Βουλευτοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ.

§43Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὑβρίζετε, καὶ ὑβρίζετε καθαρά.

§44ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀνακαλέσητε τὸν κ. Βουλευτὴν εἰς τὴν τάξιν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐννοεῖ νὰ σᾶς προσβάλῃ, κύριε συνάδελφε. Τὴν λέξιν «ὑβρίζετε» θεωρῶ ὅτι ἠθέλησε νὰ τὴν ἑρμηνεύσῃ ὡς ἔλεγχον, διότι ὁ κ. Καρασεβδᾶς διακρίνεται ἀκριβῶς διὰ τὴν ἁβρότητα τῆς ἐκφράσεώς του.

§46ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀπορῶ, Κύριοι, καὶ ἐξίσταμαι πῶς σεῖς, τοὺς ὁποίους πάντας βεβαίως σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ, ἐξηγέρθητε διότι ἀνέφερα ἔγγραφον ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου καὶ Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας.

§47Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Βλέπω ὅτι ἐξακολουθεῖ ἀκόμη νὰ ὑβρίζῃ.

§48ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέτητε ὑμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὅτι δὲν ἠσχολήθη εἷς Ὑπουργὸς τοῦ Κράτους εἰς τὴν ἐργασίαν ἐκείνην;

§49ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τίνα σχέσιν ἔχει;

§50ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πῶς δὲν ἔχει σχέσιν; Ἄλλως τε δὲν ἐπρόκειτο περὶ σχέσεως. Ἀλλ’ ἔχει βεβαίως μεγάλην σχέσιν. Διότι εἷς Ὑπουργὸς τοῦ Κράτους ἀσχολούμενος νὰ συντάσσῃ προσχέδιον Συντάγματος βεβαίως ἠσχολήθη ἐπὶ μακρόν, βεβαίως κατηνάλωσε πολλὰς ἡμέρας καὶ πολλὰ νύκτας, διότι ἀλλοίμονον, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ ὁπωσδήποτε ὅτι εἷς Ὑπουργὸς τοῦ Κράτους, εἷς Βουλευτής, ἀσχολούμενος ἢ μᾶλλον μὴ ἀσχοληθεὶς εἰς τὴν ἐργασίαν ἐκείνην, ἔθηκε τὴν ὑπογραφήν του χωρὶς νὰ ἔχῃ παντάπασι γνῶσιν τῶν περιεχομένων ἐν τῷ ἐγγράφῳ ἐκείνῳ. Ἀγνοῶ πῶς δικαιολογεῖσθε ἀπέναντι τῆς συνειδήσεως ὑμῶν, ἐὰν ἔχητε τοιαύτην γνώμην, ἀκολουθοῦντες καὶ ὑποστηρίζοντες τοιαύτην Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἔρχεται τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπιτιμήσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Σπηλιόπουλος εἶναι ἄριστος δασολόγος. Συνομολογῶ. Ὁ κ. Σπηλιόπουλος εἶναι ἐπιθεωρητὴς δευτέρας τάξεως τῶν δασῶν. Συνομολογῶ. Ὁ κ. Σπηλιόπουλος ἀναπληροῖ τμηματάρχην. Συνομολογῶ. Ἀλλ’ ὁ κ. Σπηλιόπουλος δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι μέλος τοῦ συμβουλίου, διότι ῥητὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ νόμου. Τὸ συμβούλιον ἀποτελεῖται ἐκ τριῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τριῶν τμηματαρχῶν. Ὁ δὲ νόμος λέγει, ὅτι τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας διορίζεται ὁ διατελέσας ἐπὶ διετίαν ἐπιθεωρητὴς πρώτης τάξεως ἢ ἐκεῖνος, ὅστις διετέλεσε τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ συμβούλιον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἐκείνῳ ἀποτελεῖται ἐκ τριῶν καθηγητῶν καὶ τριῶν τμηματαρχῶν. Τμηματάρχης δὲ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Γεωργίας διορίζεται ὁ διατελέσας τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Τμηματάρχης τῶν δασῶν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ ἐκείνῳ εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῇ ἢ ὁ διατελέσας τμηματάρχης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ὁ διατελέσας ἐπὶ διετίαν ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν πρώτης τάξεως. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὁ κ. Σπηλιόπουλος δὲν ἐχρησίμευσε τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐχρημάτισεν ἐπιθεωρητὴς πρώτης τάξεως ἐπὶ διετίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῇ τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐμπορίου.

§51Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Εἶναι διωρισμένος;

§52ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι. Ἰδοὺ τί εἶναι, φίλτατε συνάδελφε. Εἶναι μέλος τοῦ συμβουλίου. Δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ εἶναι μέλος τοῦ συμβουλίου, διότι τὸ συμβούλιον χειρίζεται σπουδαίαν ὑπηρεσίαν. Καὶ ἤκουσα προηγουμένως, ὅτι προέβη εἰς μεταθέσεις ἐπὶ μεταθέσεων, καὶ ἤκουσα ἀκόμη, ὅτι ὑπὸ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου πληροφορηθέντων, ὅτι παρανόμως κατέχει θέσιν μεταξὺ αὐτῶν, ἀπεδιώχθη ἐκ τῆς συνεδριάσεως.

§53Μ. ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις;

§54ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις. Ἐνῷ διὰ τοιαῦτα καταφώρως παράνομα ἐλέγχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐλέγχεται διὰ παρανομίας ἀφορώσας πρόσωπα, διὰ παρανομίας ἀφορώσας σπουδαῖα ἔργα, διότι τὸ συμβούλιον αὐτὸ ἀναλαμβάνει σπουδαῖα δικαιώματα καὶ ἐπιτελεῖ σοβαρὰ καθήκοντα, τί ἀπαντᾷ ὁ κ. Ὑπουργός; Παρέπεμψα, λέγει, τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Καί, ὅταν ἀποφανθῇ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον ἡμῶν καὶ θὰ εἴπῃ· ὅστις θέλει ἂς ἀναγνώσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Καὶ μετὰ τοῦτο λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι τὸ ζήτημα λύεται.

§55Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν εἶπε τοιοῦτόν τι.

§56ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀναμφιβόλως εἶπεν ὅτι τὸ ζήτημα λύεται. Καὶ λέγει τοῦτο ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν τοιαῦτα δέχεται ῥαπίσματα, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§58Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Δὲν δύναται νὰ διεξαχθῇ συζήτησις, διότι τὸ ζήτημα εἶναι προσωπικόν. Πρόκειται περὶ τῆς σχολῆς τῆς Βυτίνης.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις.

§60Γ. ΠΩΠ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἐντίμου ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτοῦ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἡ ὑπόθεσις προσέλαβε καθαρῶς πολιτικὸν χαρακτῆρα. Ἀπορῶ δ’ ἀληθῶς πῶς ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ἠκούετο πανταχόθεν ὑπὸ φίλων αὐτοῦ διαθέρμων, ἐχόντων τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν νὰ περιφρουρήσωσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, δὲν ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ βήματος νὰ παρακαλέσῃ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξέλθῃ ἐντεῦθεν Ὑπουργὸς κοινοβουλευτικοῦ Κράτους φέρων δεινὰς κατηγορίας παρανομιῶν; Διότι πρόκειται περὶ παραβιάσεως νόμων, καὶ σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἠρκέσθητε εἰς τὰς βεβαιώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δύνασθε νὰ θεωρῆτε αὐτὰς ἐπαρκεῖς; Ἡμεῖς δικαιούμεθα νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὰς γνώμας ὑμῶν καὶ ἐπικαλούμεθα τὴν προσοχὴν ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, διότι νομίζομεν, ὅτι ἀγωνιζόμενοι ὑπὲρ τῶν νόμων οὐδὲν ἄλλο πράττομεν παρὰ νὰ ὑποβοηθῶμεν τὸ ἔργον τῆς ἀνορθώσεως, τοῦ ὁποίου τὴν ἐπιτέλεσιν θέλει νὰ φαίνηται ὅτι ἀντιπροσωπεύει ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, ὡς αὐτοκαλεῖται. Κατηγγέλθησαν παρανομίαι δειναί, καὶ εἰς ἀπάντησιν τῶν καταγγελιῶν αὐτῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μὲ ὕφος γλωσσικὸν ἁπλῶς, διότι ἦτο δισύλλαβον, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἠκούσθη εἰς ἀπολογίαν Ὑπουργοῦ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ, ἀπήντησεν, ὅτι θὰ ἐρωτήσῃ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης γεννᾶται πολιτικὸν ζήτημα. Ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ τούτου ζητήματος πρόκειται νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις, καὶ οὐχὶ ἁπλῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἂν ὁ κ. Σπηλιόπουλος, ἐὰν δὲν μὲ πλανᾷ ἡ μνήμη ὅτι οὕτω καλεῖται, εἶναι καλὸς ἢ κακὸς δασικός. Διὰ τοῦτο ἐπὶ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου ἀνέμενον τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμολόγησεν, ὅτι κατ’ οὐσίαν, διότι περὶ τοιαύτης οὐσίας εἶπε, κατ’ οὐσίαν ποιοτικὴν τοῦ δασάρχου καλῶς παρενόησεν ὁ κ. συνάδελφός του ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ὑπάρχουσιν ὄντως νόμοι καὶ ἂν ἰσχύουσιν αὐτοὶ ἢ δὲν ἰσχύουσι καὶ ποῖα τὰ ὅρια τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους ἐψήφισαν αἱ Βουλαί. Ὡσεὶ ἡμεῖς ἐδῶ νὰ μὴ εἴμεθα Σῶμα καὶ νομοθετοῦν, καὶ Σῶμα ἑρμηνεῦον τοὺς νόμους, καὶ Σῶμα ἔχον τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ, πρὸ πάντων νὰ ἐλέγχῃ, τὰς παραβάσεις τῶν Ὑπουργῶν ἰδίᾳ τῶν Ὑπουργῶν, τοὺς ὁποίους περιφρουρεῖ παμμεγίστη πλειονοψηφία. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Σπηλιόπουλος δὲν εἶναι τμηματάρχης, ἀλλ’ εἶναι ἐπιθεωρητὴς δασῶν. Δηλαδὴ ὡμολόγησεν ὅτι ὁ κ. Σπηλιόπουλος δὲν εἶχε κατὰ τὸν νόμον τὰ προσόντα νὰ εἶναι ἐπιθεωρητὴς δασῶν. Ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις τοῦ νόμου, ἥτις λέγει, ὅτι ἐπιθεωρηταὶ δασῶν δὲν δύνανται νὰ ὑπάρχωσιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ εἰ μὴ ὑπὸ ὡρισμένας περιστάσεις. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου, ἐφ’ ὅσον αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας δὲν καλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν ἔξω τοῦ Ὑπουργείου ὑπηρεσίαν, δὲν δύνανται νὰ παραμένωσιν ἐν τῷ κέντρῳ. Ἤδη δὲ καὶ ὑπὸ τὴν ἐκδοχὴν ταύτην ἄλλη παράβασις τοῦ νόμου, ἀφοῦ ῥητῶς ἔρχονται καὶ καταγγέλλουσιν οἱ ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφοι καὶ ὁμολογεῖ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου δὲν ἔχει διευθυντὴν ἡ μοναδικὴ δασονομικὴ σχολή, τὴν ὁποίαν μελετᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ μεταφέρῃ ἐκ Βυτίνης εἰς Ἀθήνας, διὰ νὰ μεταφέρῃ ἴσως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἰς Βυτίνην. (Ἱλαρότης).

§61ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Γεωργίας). Δὲν τὸ εἶπον αὐτό.

§62Γ. ΠΩΠ. Αὐτὸ θὰ ἦτο τὸ ὀλιγώτερον.

§63Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναται νὰ μεταφερθῇ ἡ σχολὴ τῆς Βυτίνης, διότι εἶναι Τριανταφυλλίδειος σχολή. Ὁ Τριανταφυλλίδης πληρώνει.

§64ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ. Αὐτὸ τὸ εἶπεν ὁ κ. Ἀλεξάκης.

§65Γ. ΠΩΠ. Ἀντὶ νὰ ταράττησθε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, τὸ πρακτικώτερον εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα εἶναι οἱ Ὑπουργοὶ ὁσάκις ἔχουσιν ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ ἀπαντῶσιν ὀφείλουσι νὰ ἀπαντῶσιν. Ἀντὶ νὰ ταράττησθε ἔπρεπε νὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ἀπαντήσητε προσηκόντως ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν, αἵτινες σᾶς ἐπιρρίπτονται.

§66ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ λέγητε πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον.

§67Γ. ΠΩΠ. Δὲν ἐπαναλαμβάνω πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἴπετε, διότι οὐδέποτε εἴπετέ τι. (Ἱλαρότης).

§68ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἦλθον ἐδῶ διὰ νὰ ὁμιλῶ· ἦλθον νὰ κάμω ἔργα.

§69Γ. ΠΩΠ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ δ’ ἐπίσης νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι ἔχετε κακίστην ἀντίληψιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Δὲν σᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὁμιλῆτε κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐνώπιον κοινοβουλευτικοῦ Σώματος. Δὲν ματαιοπονοῦσιν ἐδῶ οἱ ὁμιλοῦντες, καὶ ὅταν ὁμιλῶσι πρὸ τοιούτου Σώματος ὀφείλετε ὑμεῖς ἐγκαλούμενοι νὰ ἀπολογῆσθε.

§70ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔργα, ἔργα.

§71Γ. ΠΩΠ. Περὶ τῶν ἔργων σᾶς ὁμιλῶ. Θὰ ἀκούσητε τὰ ἔργα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, διότι ὑπάρχουσι καὶ ἔργα καὶ ἐπ’ αὐτῶν ὁμιλῶ, αὐτὰ δ’ ἀποτελοῦσι τὴν παράβασιν τοῦ νόμου.

§72Δ. ΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶναι ὅλο ἔργα.

§73Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ποῦ τὰ εἴδετε;

§74Δ. ΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ τὰ ἴδητε.

§75Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐννοῶ νὰ ὑποστηρίζητε τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι ὅμως μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου, νὰ μὴ ἀφήνητε καὶ ἡμᾶς νὰ λέγωμεν τὴν γνώμην μας.

§76Γ. ΠΩΠ. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μέλος τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, χαρακτηριζόμενος τμηματάρχης ὑπὸ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ἀφοῦ ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 24 τοῦ ἰδίου νόμου, τὸ ὁποῖον λέγει: «Καὶ εἷς τῶν τριῶν τμηματαρχῶν τοῦ Ὑπουργείου». Ὁρίζει δὲ τὰ προσόντα τοῦ τμηματάρχου ἄλλο ἄρθρον τοῦ αὐτοῦ νόμου, ὁ δὲ διορισθεὶς δὲν ἔχει ταῦτα, ἐνῷ ἐξ ἄλλου σεῖς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς σιγῆς καὶ τῶν ἔργων ἠνέχθητε, ὅπως καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου οἱ ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ ὁριζόμενοι ἀποβάλλωσι τῶν συνεδριάσεων τοῦ συμβουλίου τὸν ἀναρμόδιον παρείσακτον ἀδιαφόρως τῆς ἐπιστημονικῆς αὐτοῦ ἀρετῆς, καὶ δὴ ἀφοῦ καὶ ὡμολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὅτι ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ συμβουλίου πράξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιβαρύνωσι τὸ εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ καταγινόμενον, ἀλλὰ καὶ μὴ σιωπῶν ἀλλὰ καὶ διαμαρτυρόμενον Κράτος, ὅταν τὸ Κράτος θὰ ἀναγκασθῇ νὰ καταβάλῃ τὰς δαπάνας τῶν ἔργων ὑμῶν. Ἔχομεν δὲ προφανὲς γεγονὸς ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, τὸ ὁποῖον μοὶ ἐπέδωκε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀρκαδίας καὶ ὅπερ ἀνέγνωσα πρὸς ὑμᾶς ἀναιροῦν τὰς νεωτέρας δηλώσεις καὶ Ὑπουργοῦ καὶ Πρωθυπουργοῦ. Εἰς τὸ ἔγγραφον δ’ αὐτὸ στηρίζεται ἡ πρᾶξις αὐτή, τὴν ὁποίαν τώρα παραπέμπει εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον καὶ τὴν παραπέμπει μετὰ τὴν ἀποπομπὴν τοῦ ὑπαλλήλου ἀπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τοῦ ἑδρεύοντος ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, τοῦ ὁποίου προΐσταται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Φέρει τὸ ἔγγραφον χρονολογίαν 16 Φεβρουαρίου καὶ λέγει ὅτι στηρίζεται πᾶσα ἡ ἐνέργεια ἐπὶ διατάξεως μὴ κειμένης πλέον.

§77Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπὶ Διατάγματος.

§78Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ Διατάγματος τοῦ 1893.

§79Γ. ΠΩΠ. Εἶναι τάχα μόνον αὐτὴ ἡ παρανομία καὶ αὐτὸ τὸ ἔργον, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐπικαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ τὸν θαυμασμόν; Ἔχω ἐνώπιόν μου ἔγγραφον ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μοναδικὴν ἱστορίαν διὰ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Ἔγγραφον ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἦτο καὶ δὲν ἦτο Ὑπουργός. Ἐνῷ δὲν ἦτο, ἐσκέπτετο νὰ ἐνεργῇ ὡς Ὑπουργός. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι δασοκόμου τινὸς τῆς Κηφισίας. Ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς δασοκόμος εὑρέθη ἐνώπιον ἑνὸς Ὑπουργοῦ παρακαθημένου, ὅπως ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀρκαδίας, εἰς γεύματα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παρακάθηται ἄλλος, παρὰ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουσιν εἴτε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Στέμματος εἴτε τοῦ Κοινοβουλίου, παρευρισκόμενος καὶ εἰς Ὑπουργικὰ Συμβούλια χωρὶς νὰ εἶναι Ὑπουργός. Εὑρέθη ἐνώπιον τοιούτου Ὑπουργοῦ ὁ ἀτυχὴς ἐκεῖνος ὑπάλληλος τοῦ Κράτους, ὁ ἀσθενής, καὶ εὑρέθη ὑπὸ τὰς ἑξῆς περιστάσεις. Ἀκούσατε τὸ ἔγγραφον τοῦ δασοκόμου τὸ ἀποσταλὲν ἐκ Κηφισίας τὴν 24 Δεκεμβρίου 1910, μίαν ἑβδομάδα πρὶν κυρωθῇ ἡ δίμηνος ἄνευ χαρτοφυλακίου ὑπουργία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ὁ πτωχὸς ἐκεῖνος χωροφύλαξ λέγει: «Πρὸς τὸν δασάρχην Ἀττικῆς», εἰς Ἀθήνας. Λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω, κ. δασάρχα, ὅτι μεταβὰς εἰς τὸν παρὰ τὸ Κεφαλάρι τῆς Κηφισίας πευκῶνα τοῦ Δημοσίου παρετήρησα ὅτι ἐν αὐτῷ ἐνεργεῖται καθαρισμὸς διὰ τῆς ἐκκοπῆς μικρῶν στρεβλῶν πευκῶν καὶ ἀχρήστων κλάδων πρὸς καλλωπισμὸν αὐτοῦ. Τὸν καθαρισμὸν δὲ τοῦτον ἐνεργεῖ ὁ Ἀλ. Πολυχρόνης, ὅστις τυγχάνει ἐνοικιαστὴς τῶν κτημάτων τοῦ Ὑπουργοῦ κ. Μπενάκη, εἰς ἐρώτησίν μου δὲ ἂν ἔχει ἄδειαν, μοὶ εἶπεν ὅτι ἔγγραφον ἄδειαν δὲν ἔχει, ἔχει ὅμως προφορικὴν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ ἄδειαν, ὅπως προβῇ εἰς τὸν καθαρισμὸν ὅλων τῶν πέριξ καὶ ἐντὸς τῆς Κηφισίας πευκώνων καὶ λοιπῶν δένδρων, τὰ δὲ ἐκ τοῦ καθαρισμοῦ τούτου προκύπτοντα καυσόξυλα θέλει μεταφέρει εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἵνα κατόπιν πωληθῶσι διὰ δημοπρασίας. Ὅθεν παρακαλῶ, ὑμᾶς, κ. δασάρχα, ὅπως εὐαρεστούμενοι διατάξητε τί ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐνεργήσω».

§80Ε. ΜΠΕΝΑΚΗΣ. Εἶναι ψεῦδος αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει τὸ ἔγγραφον.

§81Γ. ΠΩΠ. Μὴ τὸ λέγετε σεῖς αὐτό. Συνεζητήθη χθές, καὶ αὔριον θὰ ψηφισθῇ συνταγματικὴ διάταξις, καθ’ ἣν εἶναι δικαίωμα τὸ ἀναφέρεσθαι εἰς τὰς Ἀρχάς, ἀνήκει εἰς πάντα πολίτην ὡς δικαίωμα, διότι ἀνήκει εἰς πάντα ὑπάλληλον ὡς ὑποχρέωσις. Καὶ τί ἄλλο ἔπραξεν οὗτος ἢ ἀνεφέρθη εἰς προϊσταμένην Ἀρχήν; Δὲν εἶναι δὲ ἐπιτετραμμένον εἰς ἕνα Ὑπουργὸν νὰ λέγῃ περὶ ἑνὸς δημοσίου ὑπαλλήλου πρὶν ἢ ἐξακριβώσῃ τὴν ἀλήθειαν τῆς καταγγελίας ἐπὶ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἐγένετο πρὶν ἢ αὐτὸς γίνῃ Ὑπουργός, νὰ λέγῃ ὅτι ὁ ὑπάλληλος οὗτος ψεύδεται. Εἶναι ὕβρις βαρυτάτη, τὴν ὁποίαν εἰς οὐδένα ἐπιτρέπεται νὰ λέγῃ περὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, πολὺ δὲ μᾶλλον εἰς ὑμᾶς, ὅστις ἔτυχε νὰ εἶσθε ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Μὴ μὲ διακόπτετε λοιπόν, ἵνα μὴ εὑρίσκησθε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σᾶς διαφεύγωσι πράγματα, τὰ ὁποῖα εἷς Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ, καὶ ἵνα μὴ συνταράσσωνται οἱ θέλοντες νὰ περιφρουρήσωσιν ὑμᾶς. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι σειρὰ παρανομιῶν, διότι ὁ νόμος καθορίζει ὅτι αἱ πράξεις αὗται αἱ γενόμεναι ὑπάγονται εἰς κανόνας ἀπαραβάτους, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι, ὅπως καθωρίσθησαν πευκῶνες, κατὰ παρόμοιόν τινα τρόπον πληρώνονται 30 λεπτὰ κατὰ ζύγιον καὶ ἀπαιτεῖται ἄδεια ἔγγραφος καὶ γραμμάτιον ταμίου βεβαιοῦντος τὴν καταβολὴν καὶ πρωτόκολλον ἐξελέγξεως. Δὲν θέλω δὲ νὰ σᾶς ἀναπτύξω ἐπὶ πλέον τὰς παραβάσεις ταύτας ἐν ταῖς λεπτομερείαις των, ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον τοῦτο εὑρίσκετο παρὰ τῷ δασάρχῃ, τὸ ἔγγραφον τοῦτο ὁ δασάρχης κατεχόμενος ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, καθ’ ἃ μοὶ καταγγέλλεται, φόβου, μετεβίβασε πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος μετὰ μίαν ἑβδομάδα ἦτο αὐτὸς ὁ κύριος νῦν Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος, λέγω, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐν αὐτῷ, ἐὰν θὰ ἠρώτα τὸν πρότερον καὶ τὸν τότε ἁρμόδιον συνάδελφόν του Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ ποῖος ὑπάλληλος θὰ τολμήσῃ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀκρίβειαν τοῦ πράγματος; Ὅταν δυσφορῆτε καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὁσάκις πρόκειται νὰ ἀκούσητε τὸν ἐμφανισθέντα πρὸ μικροῦ συνάδελφον καὶ καταγγέλλοντα πρὸς ὑμᾶς παρανομίας, πῶς θέλετε ὁ πτωχὸς χωροφύλαξ ἢ δασάρχης νὰ μὴ φρικιάσῃ ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι θὰ καταγγείλῃ παρανομίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ στρεφομένην κατ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ Ὑπουργοῦ;

§82ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀντίγραφον εἶναι αὐτό;

§83Γ. ΠΩΠ. Εἶναι ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς ἐμέ.

§84ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ τὸ εὕρετε;

§85Γ. ΠΩΠ. Ἀλλ’ εἶναι μόνον ἡ παράβασις αὐτή, ἡ ὁποία ἐκπλήσσει ὑμᾶς; Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν δὲν κατήγγειλαν ὑμῖν διαπρεπεῖς συγκάθεδροι ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ παράβασιν ῥητῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 81 ἕως 92 τοῦ ΒΗʹ νόμου ἐν τῷ κεφαλαίῳ ζʹ τῷ ἀφορῶντι τὴν περισυλλογὴν τῆς ῥητίνης; Ἔλαβε τὸν κόπον ἔκτοτε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς καταγγελίας ταύτης νὰ ἐρωτήσῃ, ἂν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ παραβάσεις αὗται;

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι θέμα εἰδικώτερον. Εἶναι εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων ὑπ’ ἀριθ. 4.

§87Γ. ΠΩΠ. Τὸ γνωρίζω καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε ὅτι περὶ τῶν παρανομιῶν αὐτῶν ὁμιλῶ διὰ γενικῶν γραμμῶν, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀποτείνομαι πρὸς Βουλὴν γινώσκουσαν σαφῶς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, οὐδεμίαν δ’ ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Γεωργίας κατὰ τὸ δίμηνον χρονικὸν διάστημα, καθ’ ὃ ὑπῆρξεν Ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου, κατεγίνετο εἰς τὴν ἐκμάθησιν τῶν νόμων τούτων καὶ τὰς συνεπείας τῶν παραβάσεών των, οὔτε ἡμεῖς θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταγγέλλωμεν παραβάσεις τοιαύτας βαρείας, νὰ λαμβάνωμεν ἀπαντήσεις βαρυτέρας ἔτι μορφῆς καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν Ὑπουργόν, ὅστις νὰ πιστεύῃ, ὅτι τὸ παρανομεῖν εἶναι καθήκοντος ἔργον. (Τὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Ἀντιπρόεδρος κ. Παπαιωάννου).

§88Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Πρόεδρος). Ζητῶ συγγνώμην παρὰ τῆς Βουλῆς, διότι ἐγκαταλιπὼν τὸ καθῆκόν μου ἀνῆλθον ἐπὶ τὸ βῆμα, ἀλλὰ δικαιολογῶ τὴν παρέμβασίν μου εἰς τὴν συζήτησιν μόνον ἐκ τούτου τοῦ λόγου, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐψηφίζετο ὁ ἰσχύων νόμος περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, εἶχον διατελέσει εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, εἰς ἣν εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ σύνταξις τοῦ οἰκείου νομοσχεδίου καὶ τὸ ὅλον νομοσχέδιον ὀφείλεται εἰς ἐμέ, πλὴν μεταβολῶν τινων ἐπὶ τὸ χεῖρον.

§89Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Λησμονεῖτε ὅτι ὁ εἰσηγητὴς ἀπέθανεν;

§90Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αἱ ὁποῖαι μεταβολαὶ εἰσήχθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν τῆς Βουλῆς. Θεωρῶ δὲ ὅτι αἱ μεταβολαὶ αὗται ἦσαν ἐπὶ τὸ χεῖρον οὐχὶ ἐξ ἐγωισμοῦ, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλήν, ἔχει δύο φάσεις. Πρῶτον κατηγγέλθη ὁ διορισμὸς τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δασῶν κ. Σπηλιοπούλου ὡς τμηματάρχου τῶν δασῶν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν ἐγένετο διορισμὸς τμηματάρχου, ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἐγένετο τοιοῦτος διορισμός, δὲν ὑπάρχει παρανομία κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου.

§91ΕΜΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας). Ἐκ τῶν 5 τμηματαρχῶν τοῦ Ὑπουργείου δύο ὑπῆρχον, τρεῖς δὲ δὲν διωρίσθησαν.

§92Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ γνωρίζω. Λοιπὸν ὁ κύριος Σπηλιόπουλος ἀναμφισβητήτως δὲν διωρίσθη τμηματάρχης τῶν δασῶν.

§93Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἐκεῖ ἡ παρανομία, ἀλλ’ εἰς τὸν διορισμόν του ὡς συμβούλου.

§94Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Κουλουμβάκη, ὡς Πρόεδρος σᾶς προστατεύω κατὰ τῶν διακοπῶν· δὲν θὰ συγκατανεύσητε καὶ σεῖς νὰ μὲ ἀφήσητε ἥσυχον νὰ τελειώσω μὲ δύο λέξεις;

§95Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ σᾶς ἐκδικηθῶμεν τώρα ποῦ κατεβήκατε εἰς τὸ βῆμα.

§96Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐκδίκησις θὰ εἶναι κατὰ τοῦ διακόπτοντος. Ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς προστατεύω κατὰ τῶν διακοπῶν. Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι κακία μόνον, ἀλλὰ δὲν μὲ ταράσσει.

§97Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ γνωρίζομεν.

§98Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας ἐν ἄρθρῳ 5, ἔνθα καθορίζεται ὁ ὀργανισμὸς τοῦ τμήματος τῶν δασῶν, ὁρίζεται τοῦτο: «Τὸ προσωπικὸν τοῦ τμήματος τῶν δασῶν ὁρίζεται ὡς ἑξῆς: Τμηματάρχης Αʹ τάξεως, προϊστάμενος τοῦ τμήματος. Γραφεῖον Αʹ. Εἷς γραμματεὺς Αʹ ἢ Βʹ τάξεως, εἷς γραφεὺς Αʹ ἢ Βʹ τάξεως, εἷς ἀρχιφύλαξ δασῶν καὶ εἷς δασοκόμος. Γραφεῖον Βʹ. Εἷς ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν, ἐφ’ ὅσον αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας δὲν καλοῦσιν αὐτὸν εἰς τὴν ἔξω τοῦ Ὑπουργείου ὑπηρεσίαν, εἷς δασονομικὸς μηχανικός, δύο γεωμέτραι Αʹ καὶ Βʹ τάξεως καὶ εἷς σχεδιαστής. Γραφεῖον Γʹ κλπ.». Κατὰ συνέπειαν τοῦ δευτέρου γραφείου τοῦ τμήματος τῶν δασῶν προϊστάμενος γίνεται ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν τοποθετούμενος ἐν τούτῳ, ἐφ’ ὅσον αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας δὲν καλοῦσιν αὐτὸν ἔξω τῶν Ἀθηνῶν. Τίς εἶναι ὁ ἐκ τοῦ νόμου τεταγμένος, ὅπως ἐκτιμήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας; Τίς ἄλλος ἢ ὁ κ. Ὑπουργός; Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκτιμῶν τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ κυριαρχικῷ δικαιώματι, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐν τῇ διοικήσει τοῦ Ὑπουργείου, θεωρεῖ ὅτι ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας δὲν καλοῦσι τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν δασῶν ἔξω τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοποθετεῖ τὸν ἐπιθεωρητὴν ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Ὑπουργείου ὡς προϊστάμενον τοῦ δευτέρου γραφείου τῶν δασῶν, ὁ Ὑπουργὸς οὗτος παρανομεῖ, διότι ποιεῖται χρῆσιν τοῦ διακριτικοῦ δικαιώματος τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν παρέχει εἰς αὐτὸν ὁ νόμος; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας οὐδὲν ἕτερον ἔπραξεν ἢ νὰ τοποθετήσῃ τὸν ἐπιθεωρητὴν κ. Σπηλιόπουλον, ἔχοντα τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ πρὸ τοῦ νόμου περὶ συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἐτοποθέτησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸν ἐπιθεωρητὴν ὡς προϊστάμενον τοῦ δευτέρου γραφείου τοῦ τμήματος τῶν δασῶν, εὑρίσκετο ἐν τάξει ἀπέναντι τοῦ νόμου, διότι εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἀπόκειται ποιούμενος χρῆσιν τῆς διακριτικῆς ἐξουσίας αὐτοῦ ὡς Ὑπουργοῦ νὰ τοποθετήσῃ, ἐὰν ἔκρινεν ὅτι αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας δὲν ἐκάλουν ἔξω τῶν Ἀθηνῶν τὸν Ἄλφα ἢ Βῆτα ἐπιθεωρητήν, νὰ τὸν τοποθετήσῃ ἀνεξελέγκτως ὡς προϊστάμενον τοῦ δευτέρου γραφείου. Δεύτερον ζήτημα, παραρτηματικὸν τούτου, γεννᾶται· δύναται ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν ὡς προϊστάμενος τοῦ δευτέρου γραφείου νὰ συνεργάζηται μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ ὡς τμηματάρχης; Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὁ νόμος σιωπᾷ, δυστυχῶς δὲ ὁ νόμος σιωπᾷ, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγένετο ὁ νόμος καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν γίνονται ἐν Ἑλλάδι οἱ νόμοι ὑπάρχουσι καὶ τὰ πρόσωπα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Κατὰ τὸν χρόνον λοιπὸν αὐτὸν ὑπῆρχεν ὁ τμηματάρχης τῶν δασῶν. Ἐπῆλθεν ὅμως ἡ ἐκκαθάρισις, ἥτις ἀπέβαλε τῆς ὑπηρεσίας καὶ τὸν τμηματάρχην τῶν δασῶν, παρουσιάσθη δ’ ἔλλειψις προσώπων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν νόμον εἶχον τὰ προσόντα νὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν ταύτην. Ἀλλ’ ὑπῆρχε Διάταγμα παλαιὸν τοῦ 1893, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὰ τῆς ἀναπληρώσεως τοῦ τμηματάρχου τοῦ τμήματος τῶν δασῶν. Τὸ Διάταγμα τοῦτο ἔχει ἐκδοθῆ πρὸς ἐκτέλεσιν ὁμολογουμένως τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΒʹ, ὀργανικοῦ νόμου τῶν δασῶν. Τὰ δάση ἐλειτούργουν τότε ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁρίζει δ’ ἐν ἄρθρῳ 2 τὸ Διάταγμα ὅτι τὸν τμηματάρχην κωλυόμενον ἢ ἀπόντα ἢ ἐλλείποντα ἀναπληροῖ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἑνὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν δασῶν. Ἐντεῦθεν ἐξήχθη τὸ συμπέρασμα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Γεωργίας ὅτι ἦτο δυνατὸν εἰς ἕνα τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν δυνάμει τοῦ ὀργανικοῦ νόμου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ὑπηρετούντων ἐν τῷ τμήματι τῶν δασῶν νὰ ἀνατεθῇ ἡ ἀναπλήρωσις τοῦ ἐλλείποντος τμηματάρχου. Εἰς τὸ Διάταγμα λοιπὸν τοῦτο ἐστηρίχθησαν καὶ ἀνέθεσαν δυνάμει αὐτοῦ εἰς τὸν κ. Σπηλιόπουλον τὴν διαχείρισιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ τμηματάρχου χωρὶς νὰ ἔχῃ οὗτος διορισμὸν τμηματάρχου καὶ τὰς ἐκ τοῦ διορισμοῦ πηγαζούσας εὐθύνας ὅσον ἀφορᾷ τὸν νόμον περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν· τοῦτο δὲ εἶναι τὸ ζήτημα.

§99Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι.

§100Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Πρόεδρος). Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὰ ἄλλα. Τὸ Διάταγμα τοῦτο εἶναι τὸ κανονιστικὸν τοῦ νόμου περὶ δασῶν, δὲν φρονῶ δὲ ὅτι ἔχει καταργηθῆ ἐν τῷ συνόλῳ τῶν διατάξεων αὐτοῦ, διότι ὁ νόμος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ἔχει μὲν διάταξιν ῥητὴν ὅτι πᾶσα διάταξις ἀντίθετος πρὸς τὰς περιλαμβανομένας ἐν τῷ νόμῳ καταργεῖται· ἀλλὰ ποῖαι εἶναι αἱ διατάξεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἀντίκεινται εἰς τὸν νόμον τοῦτον καὶ ἑπομένως καταργοῦνται; Ἐκεῖναι αἱ διατάξεις τῶν ἄλλων νόμων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὀργανικαὶ τῶν τμημάτων τῶν Ὑπουργείων τῶν προσαρτηθέντων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας καὶ ἀποτελεσάντων αὐτό. Ἡ διάταξις λοιπὸν τοῦ νόμου τούτου ἐπεκτείνεται ἐπὶ τοσοῦτον μόνον, ὅτι καταργοῦνται ὅλαι αἱ διατάξεις περὶ προσόντων τῶν τμηματαρχῶν καὶ γραμματέων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τῶν σχετιζομένων πρὸς τὸ δασικὸν τμῆμα, ἐφ’ ὅσον αὗται συγκρούονται πρὸς τὰς τοῦ νόμου περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ἀλλ’ οἱ ἄλλοι νόμοι οἱ σχετικοὶ πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τῶν δασῶν δὲν κατηργήθησαν διὰ τοῦ νόμου περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Γεωργίας, διότι ὁ νόμος οὗτος δὲν ἀναφέρεται ποσῶς εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς ἐν γένει δασικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ εἰδικῶς μόνον εἰς τὴν σύνθεσιν τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν τῆς περιλαμβανομένης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ. Τὸ διάταγμα τὸ ἐκτελεστικὸν τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΒʹ ἀφορᾷ οὐχὶ μόνον εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας· εἶναι ἰσχυρόν, ἐφ’ ὅσον στηρίζεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τὰς μὴ καταργηθείσας. Ἀκριβῶς δὲ διὰ τοῦτο ἀναφέρομαι εἰς τὸ Διάταγμα τοῦ 1893, διότι κανονίζει τὰ προσόντα καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἐπιθεωρητῶν, περὶ τῶν ὁποίων ὁ νόμος περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Γεωργίας δὲν περιλαμβάνει τίποτε. Καὶ ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ζήτημα, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες ἔδωκαν μείζονα προσοχὴν καὶ ἐτόνισαν περισσότερον τὸν ἔλεγχον αὐτῶν, θεωρῶ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι τὸ σπουδαιότερον, διότι ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ὑπάρχει διωρισμένος ὡς τμηματάρχης ὁ κ. Σπηλιόπουλος, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ νόμος ἔχει τοποθετημένον ἐπιθεωρητὴν τῆς γεωργίας ἐν τῷ δευτέρῳ γραφείῳ τοῦ τμήματος τῶν δασῶν δὲν ὑπάρχει ἡ παρανομία, ἀφοῦ ὁ κ. Σπηλιόπουλος δὲν διωρίσθη τμηματάρχης. Τώρα πρόκειται περὶ τοῦ ἑτέρου ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Δὲν θέλω νὰ εἴπω οὔτε νὰ ὑποστηρίξω οὔτε ὑπεστήριξέ τις ἐνταῦθα ὅτι ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν ὁ τοποθετημένος ἐν τῷ τμήματι τῶν δασῶν καὶ μὴ δυνάμενος νὰ εἶναι διωρισμένος τμηματάρχης ἐλλείψει προσόντων, ἢ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν ὁ κατ’ ἐμὲ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Διατάγματος τοῦ 1893 δυνάμενος νὰ ἀναπληρώσῃ τὸν τμηματάρχην, ἀλλὰ μὴ ὢν τμηματάρχης, δὲν ὑπεστήριξέ τις, λέγω, ὅτι δύναται νὰ ᾖ νομίμως μέλος τοῦ Συμβουλίου τοῦ διοικητικοῦ, οὔτε ἐγὼ θὰ ὑποστηρίξω τοῦτο. Ἀλλ’ ἐλέγχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι κατήρτισε τὸ Συμβούλιον καὶ δι’ αὐτοῦ, καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: ἂν ἀποδειχθῇ ἐνώπιον αὐτῆς ὅτι ὁ Ὑπουργὸς εὑρέθη ἐν καταστάσει ἀνάγκης ἕνεκα τῆς ἀτελείας τοῦ νόμου καὶ ἐν καλῇ πίστει ἅμα, εἶναι ὀρθὸν νὰ ζητηθῇ ἡ κεφαλὴ τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ πίνακι, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσῃ ἄλλως τὸν νόμον; Καὶ ἀκούσατε, Κύριοι, ποία ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ νόμου. Ὁ νόμος ὁρίζει ἓξ τμήματα, τὸ τμῆμα τῶν δασῶν, τὸ τμῆμα τῆς γεωργίας, τὸ τμῆμα τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας, τὸ τμῆμα τῶν μεταλλείων, τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς καὶ τὸ τμῆμα τοῦ Εἰδικοῦ Λογιστηρίου. Διὰ τὸ τμῆμα τοῦ Εἰδικοῦ Λογιστηρίου εὐθὺς ἐξ ὑπαρχῆς ὁ νόμος ὥριζεν ὅτι δὲν δύναται νὰ τοποθετηθῇ τμηματάρχης ἐπὶ μίαν πενταετίαν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου. Τοῦτο ἐγένετο τότε, ἵνα διευκολυνθῇ ἡ ἵδρυσις τοῦ τμήματος τῆς Στατιστικῆς· παρουσιάζοντο ἀνάγκαι μέγισται οἰκονομικαὶ καὶ ὑπῆρχε φόβος ἐν τῇ τότε Βουλῇ ὅτι ἡ προσθήκη ἑνὸς τμηματάρχου ἔτι θὰ ἐξώγκου τὸ κονδύλιον τοῦ ἱδρυομένου Ὑπουργείου. Διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν, ἐγὼ ἰδίως διὰ νὰ ἐπιτύχω τὴν σύστασιν τοῦ τμήματος τῆς Στατιστικῆς, τὴν ἵδρυσιν τοῦ ὁποίου ἐθεώρουν ἀπαραίτητον, διηυκόλυνα διὰ τοιαύτης διατάξεως τὴν ἐπί τινα χρόνον ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τμηματαρχῶν καθ’ ἕνα καὶ τὴν ἀνάθεσιν τῆς διευθύνσεως τοῦ τμήματος τοῦ Εἰδικοῦ Λογιστηρίου εἰς ἕνα τῶν ἄλλων τμηματαρχῶν. Ἀλλὰ τμηματάρχης τῆς Γεωργίας εὑρέθη ἀμέσως, διότι ὑπῆρχον οἱ ἐν τῷ κλάδῳ ἔχοντες τὰ προσόντα· τμηματάρχης τῶν μεταλλείων ἐπίσης εὑρέθη, διότι ὑπῆρχεν ἐπίσης ὁ ἔχων τὰ προσόντα· τμηματάρχαι ὅμως τοῦ τμήματος τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας καὶ τοῦ τμήματος τῆς Στατιστικῆς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι, διότι κατὰ τὴν τελευταίαν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου τὴν τελευταίαν στιγμὴν δὲν γνωρίζω τίς ἐκ τῶν τότε κ. συναδέλφων εἰσηγηθεὶς ἐν τῷ θορύβῳ, ὁ ὁποῖος ἐπεκράτει, τροποποίησίν τινα ἐπέτυχε τὴν ψήφισιν τῆς τροποποιήσεως, καὶ οὕτω κατέστη ὁ νόμος ἀνεφάρμοστος διὰ τὸ ἀδύνατον τῆς εὑρέσεως τμηματαρχῶν διὰ τὰ δύο τμήματα· διότι ὡρίσθη ὅτι, διὰ νὰ διορισθῇ τις τμηματάρχης, ἔδει οὐ μόνον νὰ ἔχῃ τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐκείνου ἀπαιτούμενα προσόντα, ἀλλὰ νὰ ὑποστῇ καὶ διαγωνισμόν. Ἐπειδὴ διὰ τὴν διεύθυνσιν τῶν τμημάτων τούτων δὲν ὑπῆρχε πληθώρα προσώπων, μεταξὺ τῶν ὁποίων νὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμός, ἀλλ’ ἀπεναντίας σπάνις προσώπων, καὶ ἔπρεπε νὰ καταγίνῃ τις εἰς τὴν ἀναζήτησιν καταλλήλων καὶ μεμορφωμένων ἁρμοδίως προσώπων, ὅπως τὰ τοποθετήσῃ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν τμημάτων τούτων, δὲν κατωρθώθη νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου, διότι δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ πραγματοποίησις τοῦ διαγωνισμοῦ. Εὑρέθη οὕτω τὸ Ὑπουργεῖον ἔχον δύο τμηματάρχας μόνον, τὸν τμηματάρχην τῆς Γεωργίας καὶ τὸν τμηματάρχην τῶν Μεταλλείων, ἐπίσης δὲ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν δασῶν ἀναπληροῦντα τὸν τμηματάρχην τῶν δασῶν. Ἀλλ’ ὁ νόμος ἔλεγε καὶ ἕτερόν τι. Τὸ διοικητικὸν Συμβούλιον ἀπαρτίζεται ἐκ τεσσάρων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τριῶν τμηματαρχῶν· τρίτος τμηματάρχης δὲν ὑπῆρχεν, ἀλλὰ μόνον ἀναπληρωτὴς τμηματάρχου. Ἐνταῦθα λοιπὸν ὑπῆρξε μία κατάστασις ἀνάγκης προελθοῦσα ἐκ τῆς ἐλλείψεως τρίτου τμηματάρχου, οὗ ἄνευ ἀδύνατος ἀπέβαινεν ἡ νόμιμος σύνθεσις τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου. Ἀλλ’ ὑπῆρξε καὶ καλὴ πίστις προελθοῦσα ἐκ τῆς ἑρμηνείας τοῦ Διατάγματος τοῦ 1893· παρακαλῶ δέ, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἀναλογισθῆτε πῶς δίδονται αἱ ἑρμηνεῖαι οὐχὶ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, ἀλλ’ ὑπὸ τῶν νομικῶν Συμβούλων τῶν τεταγμένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε πόσοι ἐκ τῶν προκατόχων τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας δὲν ὑπέστησαν πλάνας τοιαύτας εἰς πράγματα πολὺ περισσότερον σπουδαῖα ἢ τὸ παρόν, διότι ἐνταῦθα πρόκειται περὶ μιᾶς ἑρμηνείας ἐντελῶς εὑρισκομένης ἐγγὺς πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Ἐγὼ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἠδύνατο εὐκολώτατα νὰ ὑποστῇ τις τὴν ἐκ τοῦ Διατάγματος τοῦ 1893 πλάνην καὶ νὰ θεωρήσῃ ὅτι ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν, εἰς ὃν ἦτο ἀνατεθειμένη ἡ ἀναπλήρωσις τοῦ ἐλλείποντος τμηματάρχου, ἠδύνατο νὰ μετέχῃ τοῦ Συμβουλίου. Τοῦτο εἶχε λυθῆ καὶ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ὁμοιομόρφως ἐπὶ σπουδαιοτέρου θέματος, καὶ ὁ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν διεχειρίζετο τὴν θέσιν τοῦ τμηματάρχου προσυπογράφων ὑπευθύνως μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ ἀποφάσεις παραγούσας δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις. Ἀφοῦ τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ τάξις ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ σειρὰν 18 ἐτῶν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1893, μὴ αἰτιᾶσθε, κύριοι συνάδελφοι, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, ὅστις εὑρεθεὶς ἐνώπιον ὁμοιομόρφου ἑρμηνείας τοιούτου Διατάγματος κανονίζοντος τὰ κατὰ τὸ θέμα τοῦτο προέβη εἰς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, διότι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἀπὸ τὸν κ. Μπενάκην ζητεῖτε εὐθύνας διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Διατάγματος τούτου, ἀπὸ τὸν κ. Μπενάκην εὑρεθέντα ἐν ἀπορίᾳ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον, ἔπρεπε νὰ ζητήσητε εὐθύνας παρ’ ὅλων τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοῦ 1893 καὶ ἐντεῦθεν, Ὑπουργῶν δὲ διακεκριμένων διὰ τὴν νομομάθειάν των.

§101Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ παρελθόν. Μὴ τὸ μεταχειρίζεσθε ὡς δικαιολογίαν.

§102ΙΩ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ παρελθὸν ἐσαρώθη!

§103Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Πρόεδρος). Δὲν πρόκειται περὶ σαρώματος οὔτε εἶπον ὅτι παρενόμησαν ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ Ὑπουργοί· ἐγὼ εἶπον μόνον καὶ λέγω ὅτι ὑπῆρξεν ἑρμηνεία τοῦ Διατάγματος ὁμοιόμορφος, τὴν ὁποίαν ἐγὼ θεωρῶ ὀρθήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας εὑρεθεὶς ἐπὶ πλέον εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς συγκροτήσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον.

§104Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑπῆρχε τὸ Συμβούλιον πρότερον;

§105Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρότερον ὑπῆρχε σπουδαιότερόν τι, ὅτι ὁ ἀναπληρῶν τὸν τμηματάρχην τῶν δασῶν ὑπεβάλλετο εἰς τὴν ἐκ τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν εὐθύνην δι’ ἑνὸς ἁπλοῦ Β. Διατάγματος.

§106Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Σεῖς μᾶς ἐβοηθήσατε, διότι νομίζω ὅτι περισσοτέρας εὐθύνας ἐζητήσατε σεῖς ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν.

§107Ν. ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Ἐνόμιζον, κύριοι Βουλευταί, ὅτι κατόπιν τῶν σαφῶν ἐξηγήσεων, τὰς ὁποίας ἐπὶ τοῦ πράγματος ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐπερίττευε πᾶσα ἐπὶ πλέον συζήτησις. Μὲ ἀναγκάζει ὅμως νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τὸ βῆμα ἡ ὁμιλία τῶν μετὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλησάντων. Εἶμαι ὑπερβέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς ἀνορθώσεως δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀρνηθῇ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, οὐδ’ ἐκείνη, ἡ ὁποία, κατόπιν τῶν ὅσα ὅλοι γνωρίζομεν, θὰ ἠδιαφόρει περὶ τὴν εὐλαβῆ ἐκτέλεσιν καὶ ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Ἀλλὰ παρ’ ὅλην τὴν περὶ τούτου πεποίθησιν ἐξεπλάγην, ὅτε εἶδον ἀξιοτίμους, νοημονεστάτους καὶ πεπειραμένους συναδέλφους νὰ ἀνέλθωσιν ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ νὰ ἀπασχολήσωσι τὴν Βουλὴν διὰ παρατηρηθείσας ἀνωμαλίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦτο ἴσως ἀπολύτως ὀρθὸν νὰ ἀπασχολήσωσι τὴν Βουλὴν ἐπὶ τόσον χρόνον. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἡ Συνέλευσις αὕτη ἔρχεται νὰ οἰκοδομήσῃ ἐπὶ ἀληθοῦς νεκροταφείου νόμων, νεκροταφείου τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις αὕτη διεδέχθη, ὅταν τοῦτο συμβαίνῃ, νομίζω ὅτι δὲν ἦτο ἐπίκαιρον καὶ δίκαιον νὰ ἀποδίδωμεν μομφὰς ἐπὶ ἀγνώστοις ἐγκλήμασι δὲν ἠξεύρω ποίας φανταστικῆς βαρύτητος! Πρόκειται, Κύριοι, περὶ γεγονότων, τῶν ὁποίων καὶ ἡ συνείδησις τῶν ὁμιλησάντων ἀξιοτίμων συναδέλφων δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ κατ’ οὐσίαν νὰ ἐκτιμᾷ δεόντως τὸν βαθμὸν τῆς σπουδαιότητος. Πρόκειται, λέγουσι, περὶ παρανομίας. Δέχομαι ὅτι τοῦτο εἶναι ἀληθές, γνωρίζει δὲ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν συνάδελφος ὑπὲρ πάντα ἄλλον, ἂν εἶμαι καὶ ἐγὼ μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι περιφρουροῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§108Γ. ΠΩΠ. Θέλω ἀπὸ σᾶς νὰ περιφρουρήσητε τὸν νόμον.

§109Ν. ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Ὡμιλήσατε περὶ περιφρουρούντων τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἀγνοῶ τί μὲ τοῦτο ἐννοεῖτε. Γνωρίζω ἐν τούτοις ὅτι καλῶς γνωρίζετε, ὅτι δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι περιφρουροῦσι τὸν κ. Ὑπουργόν, καὶ διὰ τοῦτο μετὰ περισσοτέρου θάρρους δύναμαι νὰ ἐκδηλώσω τὴν γνώμην μου. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς συμμετοχῆς τοῦ κ. Σπηλιοπούλου εἰς τὸ Συμβούλιον ἐκεῖνο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πᾶς γνωρίζων τὸν τρόπον, καθ’ ὅν, τοὐλάχιστον κατὰ τὸ παρελθόν, προετείνοντο καὶ ἐψηφίζοντο οἱ νόμοι, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐξηγήσῃ καλῶς. Εἶναι ἀπαράλλακτον τὸ ζήτημα μὲ πλῆθος δυστυχῶς ἄλλων. Ἰδοὺ δὲ ἓν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, σχετικῶς πρὸς στρατιωτικὸν νόμον, τὸν περὶ προτάσεως καὶ προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Τὴν πρότασιν κατὰ τὸν νόμον πρέπει νὰ κάμωσιν οἱ τρεῖς Μέραρχοι ὑποστράτηγοι. Ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτὸς ἀπεδείχθη μετ’ ὀλίγον ἀνεφάρμοστος, ἕνεκα λόγου φυσικωτάτου. Δὲν ἦτο λογικὸν νὰ ὑποτεθῇ ὅτι πάντοτε οἱ τρεῖς Μέραρχοι θὰ εἶναι καὶ ὑποστράτηγοι, καὶ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν εὑρέθη καὶ θὰ εὑρεθῇ εἷς τῶν Μεράρχων νὰ εἶναι μόνον συνταγματάρχης, μὴ ὑπάρχοντος δι’ ἕνα οἱονδήποτε λόγον ἄλλου ὑποστρατήγου, ὁ νόμος ἐδείχθη καὶ θὰ δειχθῇ ἀπολύτως ἀτελὴς καὶ ἀνεφάρμοστος. Τοῦτο συνέβη καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἁπλῶς τοῦτο, εἶναι καὶ κάτι περισσότερον, διότι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιτίθενται κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἰς στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν, κατόπιν τῆς ἱδρύσεως τοῦ ὀγδόου Ὑπουργείου, ὁ περὶ τούτου νόμος ἐπαρουσίασε χιλίας ἀτελείας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του καὶ εἰς στιγμήν, καθ’ ἣν ἡ ἕναρξις τῆς λειτουργίας τοῦ νόμου κατ’ ἀνάγκην θὰ προσκρούσῃ εἰς πλείστας τυπικὰς δυσχερείας, ὡς λεπτομερῶς ἄλλως ἐξέθηκε καὶ ὁ προλαλήσας κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ὁ νόμος οὔτε πλήρης εἶναι οὔτε ἀρκετὰ προνοητικός· δὲν εἶναι ἑπομένως παράδοξον ἄν, κατόπιν τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ, ἀνεπτύχθησαν καὶ παρετηρήθησαν δυσχέρειαι, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ θεωρηθῶσιν ὡς βαρύνουσαι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Θὰ ἐλέγξῃ ἀναμφιβόλως ἡ Βουλή, ὑπὲρ δὲ τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκήσῃ ἡ Βουλή, θὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ θὰ ἀναμείνωμεν τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἐπὶ τῶν σημείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἐλεγχθῶσι, θὰ ἀναμείνωμεν τοὺς καρποὺς τῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἐλπίζομεν ὅτι θὰ προσκομίσῃ, μὴ νομίζοντες ἀφ’ ἑτέρου ὅτι ἐλάττωμα τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι ἡ ἀδυναμία αὐτοῦ πρὸς εὐχερεῖς ἀπαντήσεις. Οὐδὲ νομίζομεν ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἡ ἀδυναμία αὐτὴ ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ἀδυναμία μὴ ἀποτελοῦσα λόγον δυνάμενον νὰ μειώσῃ τὴν θέσιν αὐτοῦ ὡς Ὑπουργοῦ, ἡ ἀδυναμία, λέγω, αὕτη δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ χρησιμεύῃ ὡς ἀφορμὴ εἰρωνειῶν. Δὲν ἦλθεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, διὰ νὰ δημηγορῇ ἐν τῇ Βουλῇ, ἦλθε διὰ νὰ ἐργασθῇ, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι θὰ ἀναμείνωμεν πρὸ παντὸς ἐλέγχου τὴν ἐργασίαν του. Νομίζων ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν συνάδελφος ἔχει πεποίθησιν ὅτι μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐλέγξωσι τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἐπὶ τοῦ ἔργου αὐτοῦ, συγκαταλέγομαι καὶ ἐγὼ καὶ ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὅστις ἤθελε παρίδει τὴν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἢ καὶ οἱουδήποτε, μὴ ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ ἀπέναντι τῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας ὑφιστάμεθα, λέγω καὶ τονίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν συνάδελφος, ὡς καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ὁμοφρονοῦντες, παρ’ ὅλην τὴν ἁβρότητα, μετὰ τῆς ὁποίας προσεπάθησαν νὰ περιβάλωσι τὰς εἰρωνείας των, νομίζω ὅτι ὑπερέβησαν τὰ ἐσκαμμένα. Ὅταν εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους θέλων νὰ ἐλέγξῃ κυβερνητικὴν πρᾶξιν δὲν ἔχῃ τι, διὰ νὰ βάλῃ εὐθέως ἐπὶ τὸν σκοπόν, ὅταν εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους δὲν ἔχῃ πραγματικὴν ἀφορμήν, ἵνα νομίσῃ ὅτι ἡ βολή του θέλει ἐπιτύχει τοῦ σκοποῦ, ὅτι δὲν ἔχει λαβήν, τὴν ὁποίαν κρατῶν νὰ δυνηθῇ νὰ κτυπήσῃ, νομίζω ὅτι ὀφείλει ν’ ἀναμείνῃ τὴν εὐκαιρίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δοθῇ αὐτῷ ἡ λαβή. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἡ Βουλὴ ἔχει λόγους νὰ ἐλπίζῃ καὶ πιστεύῃ ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς καὶ ἡ ἀνορθωτικὴ Κυβέρνησις θὰ προσκομίσωσιν ἐν καιρῷ τὴν παρ’ ὅλου τοῦ ἔθνους ἀναμενομένην γεωργικήν, ἐργατικὴν καὶ λοιπὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἔχει ὅλον τὸν καιρόν, ἵνα ἐλέγξῃ τὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν ὡς καὶ οἱονδήποτε ἄλλον, νομίζω ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ἄριστα ἐξήγησεν ἐν λεπτομερείᾳ ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχει θέσιν πλέον.

§110ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Μὲ προέλαβε, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος ἔντιμος Βουλευτής. Ἀκριβῶς ἐξ ὅλης τῆς συζητήσεως αὐτῆς ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν συγχωροῦσιν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὸ ἀσυγχώρητον σφάλμα νὰ μὴ εἶναι ἐκ τῶν εὐγλωττοτέρων ῥητόρων, ὥστε νὰ δύναται ἑκάστοτε διὰ λογοκοπημάτων καὶ πλατειασμῶν καὶ ῥητορικῶν πυροτεχνημάτων ν’ ἀπαντᾷ εἰς αἰτιάσεις ἀνυπάρκτους, διὰ νὰ δίδῃ περισσοτέρας ἀφορμὰς εἰς συζητήσεις καὶ ἀπώλειαν χρόνου. Δὲν γνωρίζω ἂν τὸ σφάλμα τοῦτο ὑπάρχει καὶ ἐν τῇ διευθύνσει τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἴσως θὰ ἐφρόνουν ὅτι καταλληλότερος δὲν ἔπρεπε νὰ κριθῇ ἱκανός τις περὶ τὸ λογοκοπεῖν, ἀλλ’ ἴσως οὐχὶ ἱκανὸς καὶ περὶ τὸ πράττειν. Δὲν λέγω ὅτι ὁλόκληρος ἡ σοφία εἶναι δεδομένη εἰς τὸν κ. Μπενάκην. Κάθε ἄλλο. Ἀλλὰ λέγω ὅτι πάντως εἶναι πολύτιμος ἀρετὴ νὰ ἔχῃ τις πεφωτισμένην ἐμπειρίαν καὶ νὰ συνεισφέρῃ τὴν ἐκ τῶν πραγμάτων γνῶσιν. Τὸ ζήτημα ὁλόκληρον, Κύριοι, εἶναι ὅπως ἐτέθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ὁ Σπηλιόπουλος αὐτὸς νομίμως ἦτο διωρισμένος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ὁ Σπηλιόπουλος νομίμως ἀνεπλήρου τὸν μὴ ὑπάρχοντα τμηματάρχην. Ἐρωτᾶται: ὁ ἀναπληρῶν τὸν μὴ ὑπάρχοντα τμηματάρχην ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου δύναται νὰ ἀναπληρώσῃ καὶ τὸν μὴ ὑπάρχοντα τρίτον τμηματάρχην ἐν τῇ συγκροτήσει τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου; Δὲν εἶμαι παρεσκευασμένος εἰδικῶς περὶ τὸ θέμα, ἵνα ῥιψοκινδυνεύσω γνώμην τινά, ἀλλ’ ἐξ ὅσων ἤκουσα παρατηρῶ ὅτι, καὶ ἂν εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦ 1903 δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἰσχῦον, ἐν τούτοις κατὰ γενικὴν ἀρχὴν κρατοῦσαν καὶ ἐφαρμοζομένην πάντοτε, ὁσάκις δὲν ὑπάρχει ἢ ὑπάρχων κωλύεται ὁ προϊστάμενος ἑνὸς τμήματος ἢ ἑνὸς κλάδου, πάντοτε καλεῖται εἰς προσωρινὴν ἀναπλήρωσιν ὁ ἐν τῷ τμήματι ἀρχαιότερος ἢ ἱκανώτερος τῶν ὑπαλλήλων. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνθυμοῦμαι ὅτι προεκλήθη ἐπὶ πολλῶν ὑποθέσεων καὶ ἐλύθη καθ’ ἣν γνώμην ἔχω. Ὅτε δέ, Κύριοι, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἶναι εἰς κατάστασιν, δύναμαι νὰ εἴπω, δημιουργίας ἀκόμη, καὶ ὅτε τὸ καθεστὼς τοῦτο τοῦ τμήματος τῶν δασῶν παρέλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τόσων ἐτῶν ἐφαρμοζόμενον, δὲν εἶναι διόλου ἄπορον ὅτι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη εἰς τὰς πρώτας ἐπερωτήσεις τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, ἐδόθη πρὸς μελέτην καὶ ἑρμηνείαν εἰς τὸ νομικὸν συμβούλιον, ἡ ἀπόφασις τοῦ ὁποίου βεβαίως δὲν θὰ καλύψῃ τὴν εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ θὰ παρουσιάσῃ τὸ ζήτημα κεκαθαρμένον, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν ἀσφαλῆ γνώμην καὶ μὴ ἀποφαινώμεθα, ὅπως ἐγὼ πράττω, προχείρως. Ἡ γενικὴ κατάστασις ἐγέννησε καὶ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον κατὰ κόρον εἶπον καὶ ἔγραψαν καὶ κατειρώνευσαν, τουτέστι τὴν ὑπὸ ἀνεπίσημον ἰδιότητα μετοχὴν εἰς ἐπίσημα γεύματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Εἶναι ἀληθές, ὅτι παραξενεύομαι μὲ τὴν ὄρεξιν τῶν κ. συναδέλφων ν’ ἀνακοινῶσι ζητήματα γευμάτων, τὰ ὁποῖα ἐν τούτοις εἶναι ζητήματα ἁπλῆς πέψεως.

§111Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἶμαι εὐτυχής, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πάντες συνεφώνησαν μαζί μου διὰ τὸν χαρακτηρισμόν, τὸν ὁποῖον ἔδωκα εἰς τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας ἐνήργησεν ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς συνεφώνησαν, ἀλλ’ ἡ διαφορὰ εἶναι ἐν ταῖς λεπτομερείαις. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶπεν, ὅτι ἔχει διορισθῆ νομίμως ὁ Σπηλιόπουλος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἀφήσωμεν τὰ παρελθόντα καὶ νὰ ἀποστείλῃ αὐτὸν ἐκεῖ, ὅπου ὁ νόμος διατάσσει, διότι ὁ νόμος ἐν ἄρθρῳ 5 ὑποχρεοῖ τὸν Ὑπουργόν, ὅταν ὑφίσταται ἐξωτερικὴ ὑπηρεσία, ὁ ἐπιθεωρητὴς νὰ εἶναι εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ὑπηρεσίαν καὶ μὴ καθεύδῃ ἐνταῦθα. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲ ὁμολογεῖ, ὅτι τὸ δασαρχεῖον Βυτίνης καὶ ἡ σχολὴ ἡ δασικὴ εἶναι ἄνευ δασάρχου καὶ ἄνευ διευθυντοῦ. Λοιπὸν τοῦτο εἶναι παράλειψις, κύριε Ὑπουργέ, καὶ πρέπει νὰ σπεύσητε νὰ διατάξητε τὸν Σπηλιόπουλον νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, ὅπου ὁ νόμος παραγγέλλει καὶ ὅπου εἶναι χρήσιμος, διότι, ὅταν τὸ δάσος μείνῃ ἄνευ δασάρχου, τὸ μοναδικὸν δάσος ἐξ ὅσων ἔχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅταν ἡ σχολή, ἡ ὁποία παρασκευάζει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ προστατεύσωσι τὰ δάση, μένῃ ἄνευ διδασκάλου, πῶς θὰ προστατευθῶσι τὰ δάση; Ἐπίσης καὶ εἰς τὴν ἄλλην λεπτομέρειαν διαφωνῶ, ὅτι, ἐπειδὴ εἶναι διωρισμένος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντικαταστήσῃ αὐτὸς τὸν τμηματάρχην. Δὲν διευθύνει τμῆμα κατὰ τὸν νόμον ὁ ἐπιθεωρητής, ἀλλὰ γραφεῖον, καὶ τότε ἐπιτρέπεται νὰ διευθύνῃ τὸ γραφεῖον, ὅταν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐργασθῇ ἔξω τῶν Ἀθηνῶν.

§112ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας). Γνωρίζετε ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῶν μαθητῶν εἰς τὴν σχολήν;

§113Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι τοιαῦτα, ὁποῖα θὰ εἶναι μαθητῶν μὴ διδασκομένων. Πρὸς τούτοις ἔχουσιν ἀναστατώσει ἐκεῖ τὴν κοινωνίαν. Τελευτῶν λέγω, ὅτι εἶναι μέγας καὶ πολὺς ἐκεῖνος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου μέγαν δεικνύουσι ζῆλον οἱ ἐξυμνοῦντες αὐτόν. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ εἴπω τί εἶναι· λέγω μόνον, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκατόχου Ὑπουργείου εἶχε τιμωρηθῆ διὰ παύσεως τριμήνου ἐπὶ ἀσυμβιβάστῳ διαγωγῇ ὡς δημόσιος ὑπάλληλος.

§114Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἐτιμώρησε τὸν ὑπάλληλον αὐτόν, ἀνῃρέθη δι’ ἄλλης ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως Ῥάλλη.

§115Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἔπαυσε διὰ τοῦτο ἡ πρώτη νὰ εἶναι ἀπόφασις; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα, ἐὰν ἐδήλου, ὡς ἄλλοτε ἐδήλωσε Πρόεδρος ἄλλης Κυβερνήσεως ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς δι’ Ὑπουργόν του, ὅτι ἐπλανήθη ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας διαπράξας ταῦτα, θὰ ἔδιδον τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν καὶ τότε ἔδωκα, ὅτε κατηγόρησα ἐπὶ ὁμοίας πράξεως τὸν Ὑπουργὸν ἐκεῖνον. Τί εὐθύνεται καὶ τί πταίει ὁ κ. Ὑπουργός; Οἱ διενεργήσαντες αὐτά, οἱ σύμβουλοι αὐτοῦ, ἐκεῖνοι πταίουσιν. Ἐγὼ οὐδεμίαν ζητῶ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εὐθύνην.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοζίκης παρῃτήθη τοῦ λόγου. Κατόπιν ἔρχεται ὁ κ. Τάκης.

§117Α. ΤΑΚΗΣ. Διὰ νὰ γίνωσι δασοκόμοι, πρέπει νὰ διδαχθῶσιν ἀπὸ διδασκάλους. Ἀπὸ 6 μηνῶν ἡ Σχολὴ στερεῖται διευθυντοῦ δασοκόμου, ἤδη δὲ μᾶς ὑπολείπονται τρεῖς μῆνες μέχρι τῆς ἡμέρας τῶν ἐξετάσεων. Οἱ ἄνθρωποι κατὰ τὸ διάστημα τῶν τριῶν αὐτῶν μηνῶν δὲν πρέπει νὰ γίνωσι δασοκόμοι, διότι δὲν ἔμαθον τίποτε. Ἀλλ’ εἶναι ἄδικον, διότι κατὰ τί ἔπταισαν αὐτοί; Δὲν εἶχον καθηγητήν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ τοῖς δώσωμεν διπλώματα, δὲν πρέπει νὰ τοὺς κάμωμεν δασοκόμους ἐπιστήμονας ὡς διδαχθέντας; Καὶ ποία εἶναι ἡ ἐργασία αὐτῶν; Νὰ διευθύνωσιν 8,000,000 στρεμμάτων δάση, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Ἑλλάς. Φρονῶ ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς πρέπει νὰ διατάξῃ παραχρῆμα ἕνα ἐκ τῶν τεσσάρων δασοκόμων νὰ μεταβῇ, ἵνα τοὺς διδάξῃ τοὐλάχιστον τοὺς τρεῖς ὑπολοίπους μῆνας. Καὶ ποῖος ἔχει δικαίωμα νὰ ἀρνηθῇ νὰ ὑπάγῃ νὰ διδάξῃ, διότι προτιμᾷ νὰ μένῃ εἰς Ἀθήνας; Ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἔχουσιν ὑποχρέωσιν ὡς ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἐσπούδασαν εἰς τὴν Εὐρώπην δαπάναις τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἔχω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ διατάξῃ ἕνα τούτων ἀμέσως νὰ ὑπάγῃ.

§118Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Δι’ ὀλίγων λέξεων ὀλίγας στιγμὰς θὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Μάτην κατηναλώθη τοσοῦτος χρόνος καὶ ἄνθρακες εἶναι ὁ θησαυρὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὴν κεφαλὴν ἐπὶ πίνακι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ἐάν, Κύριοι, οἱ κατηγοροῦντες τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐλάμβανον τὸν κόπον νὰ μελετήσωσι τὸ ἄρθρον 24 μέχρι τέλους, θὰ ἐπείθοντο ὅτι οὔτε παρενόμησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, οὔτε αἱ ἀποφάσεις τοῦ συμβουλίου τοῦ καταρτισθέντος ἐξ ἑπτὰ μελῶν, συμπράξαντος καὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δασῶν, εἰσὶν ἄκυροι. Κατὰ τὴν ῥητὴν καὶ σαφεστάτην τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ νόμου διάταξιν (ἀναγινώσκει): «Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἀποτελεῖται ἐκ δύο καθηγητῶν τῆς ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ Νομικῆς Σχολῆς, ὁριζομένων ὑπὸ ταύτης μεταξὺ τῶν καθηγητῶν τοῦ Διοικ. Δικαίου, τῆς Δημοσιονομίας, τοῦ Ἐμπορικοῦ Δικαίου καὶ τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, ἐκ δύο καθηγητῶν τῆς ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ Σχολῆς τῶν Φυσικῶν καὶ Μαθηματικῶν Ἐπιστημῶν καὶ ἐκ τριῶν τμηματαρχῶν τοῦ Ὑπουργείου. Τοὺς καθηγητὰς ὁρίζουσι κατὰ Ἰανουάριον ἑκάστου ἔτους αἱ οἰκεῖαι σχολαί, ὁρίζουσαι ἅμα καὶ ἕνα ἀναπληρωτὴν καθ’ ἑκατέραν τῶν Σχολῶν. Ἐπίσης κατὰ Ἰανουάριον ἑκάστου ἔτους ὁρίζει τοὺς τμηματάρχας καὶ ἕνα τούτων ἀναπληρωτὴν ὁ Ὑπουργός». Κατὰ τὴν ῥητήν, Κύριοι, διάταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ καὶ ἕνα ἀναπληρωτὴν ἐκτὸς τῶν τριῶν τμηματαρχῶν, καὶ τοῦτο ἐκ προνοίας τοῦ νόμου, διότι, ἐὰν συμπέσῃ νὰ ὑπάρχῃ κώλυμα δι’ οἱονδήποτε λόγον εἰς ἕνα τμηματάρχην, ἀναπληροῖ αὐτόν, δι’ ὅλας αὐτοῦ τὰς πράξεις, ὁ ἀναπληρωτής. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λοιπόν, ὡς ἀναπληρωτήν, διὰ τὴν ἔλλειψιν ἄλλου προσώπου περιβαλλομένου ὑπὸ τῶν τοῦ νόμου προσόντων, διώρισε τὸν κ. Σπηλιόπουλον. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῶν περὶ προσόντων διατάξεων τοῦ νόμου, διότι ἴσως εἴπῃ τις, ὅτι ὁ διορισμὸς προσώπου μὴ ἔχοντος τὰ προσόντα δὲν ἐκπληροῖ τὰς ἀξιώσεις καὶ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐὰν τοῦτο ἤθελεν ὑποτεθῆ ἀληθές, ἄλλη διάταξις τοῦ νόμου τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ὑπάρχει λέγουσα, ὅτι συνεδριάζει τὸ συμβούλιον ἐν ἀπαρτίᾳ ἀποτελούμενον ἐκ πέντε μελῶν. Ὅθεν πᾶσα ἀπόφασις τοῦ συμβουλίου ἀποτελουμένου ἐκ πέντε μελῶν εἶναι νόμιμος καὶ ἔγκυρος. Ἐὰν λοιπὸν συνέπραξεν εἰς τὸ συμβούλιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἕξ νόμιμα μέλη, καὶ μέλος ἕβδομον, εἶναι μόνον κατὰ τύπους ἡ ἀπόφασις πλημμελής, οὐδέποτε ὅμως ἔκνομος, ὡς ἐχαρακτήρισαν αὐτὴν οἱ κατηγοροῦντες τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Αἱ ἀποφάσεις λοιπὸν αἱ ληφθεῖσαι ὑπὸ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου μέχρι σήμερον, συμπράττοντος ἔστω καὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δασῶν, εἰσὶν ὅλαι νόμιμοι, συνεπῶς δὲ καὶ ὅλαι αἱ πράξεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας εἰσὶ νόμιμοι.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς.

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔληξεν, ἔληξεν ἡ συζήτησις.

§121Γ. ΠΩΠ. Ἀφήσατέ το πλέον τὸ ζήτημα αὐτό. Ὡμολογήθη ἡ παρανομία ὡς πλάνη καὶ ὡς κατάστασις ἀνάγκης.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Γενικεύω τὴν συζήτησιν, διότι βλέπω πρόθεσιν μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῷ ὅτι δῆθεν προσέλαβον εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου ἄνδρα μὴ ἁρμόδιον. Προσέλαβον ὡς συνεργάτας μου ὄχι τοὺς ἀρίστους τῶν φίλων μου, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἐν αὐτοῖς ἀρίστων· ὄχι ἐκ τῶν δυναμένων νὰ ἐξυπηρετήσωσι τελεσφορώτερον κομματικῶς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τοὺς κρινομένους ὡς εἰλικρινέστερον διερμηνεύοντας τὸ πνεῦμα τοῦ κόμματος καὶ θεωρουμένους ἐπαρκεστέρους ἀπὸ τὴν κοινὴν συνείδησιν. Ἐνέδειξα διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἄνθρωπον μὴ ἔχοντα μὲν τὸ χάρισμα τοῦ λόγου, ἀλλ’ ἁρμοδιώτατον διὰ τοὺς κλάδους τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Οὔτε ἠδυνάμην νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν, ἂν τυχὸν ὁ πλοῦτος αὐτοῦ θὰ ἐφαίνετο ἴσως εἴς τινας οὐχὶ ὡς προσόν. Συνεκόμιζε πλοῦτον εἰς τὴν ξένην, ἀλλὰ καὶ ἐτίμα ἐν αὐτῇ τὸ ἑλληνικὸν ὄνομα καὶ ἦν κοινωφελέστατος. Δὲν ἐθεώρησα ποτέ, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς λαός, στραφεὶς ἀπό τινος ἐναντίον τῆς πλουτοκρατίας, ὡς νεμομένης τὰ δημόσια καὶ ἐγκαθιδρυούσης ὀλιγαρχίαν, ἐστράφη καὶ ἐναντίον τοῦ πλούτου. Δὲν ἠδύνατό τις νὰ πιστεύσῃ τόσον ὀλίγον μορφωμένον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Πλουτοκράται ἀληθῶς λέγονται ὅσοι, εἴτε ἔχοντες πλοῦτον εἴτε μή, χρησιμοποιοῦσι καὶ ἐκμεταλλεύονται τὰ πιστωτικὰ ἱδρύματα καὶ τὰς οἰκονομικὰς ἑνώσεις πρὸς χρηματισμὸν οὐχὶ πάντοτε θεμιτόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ τοῦ Ἐμπορίου ἀπέκτησε τὸν πλοῦτον δι’ ἐντίμου ἐργασίας, τιμῶν τὸ ἐθνικὸν ὄνομα. Ἐπροτίμησα αὐτὸν μόνον ὡς ἄνθρωπον τῶν ἔργων. Ἔπρεπε δὲ νὰ φανῶσι τοὐλάχιστον γενναῖοι οἱ ἐλέγχοντες, ὁρμήσαντες ἀνεπιφυλάκτως κατ’ αὐτοῦ πρὶν ἢ θέσῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν τὴν ὁλικὴν πραγματικὴν ἐργασίαν του. Προκειμένου δὲ περὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος, αὕτη ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι, μὴ συμπληρωθεισῶν ἀκόμη ὅλων τῶν θέσεων τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὑπάρχοντος ὑπαλλήλου αὐτοῦ, ὅστις εἶναι καὶ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν καί, κατὰ τὸν νόμον, καλεῖται εἰς ἀναπλήρωσιν τοῦ ἀπόντος τμηματάρχου, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔσχε τὴν γνώμην ὅτι δύναται ν’ ἀναπληρώσῃ τὸν τμηματάρχην καὶ ἐν τῇ συνθέσει τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου. Μόλις ὅμως ἠγέρθη ἡ γνώμη ὅτι τοῦτο πιθανὸν νὰ μὴ προσαρμόζηται ἐντελῶς πρὸς τὸν νόμον, ἡ μετοχὴ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ εἰς τὸ συμβούλιον ἀνεστάλη καὶ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον θ’ ἀποφανθῇ ὁριστικῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§123ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παρακαλῶ εὐλαβῶς τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ, ὅπως ἀπορῶ ἐξ ὅλης ψυχῆς διὰ τὸ ὕφος, μὲ τὸ ὁποῖον ἐλάλησεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Διότι νομίζω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐκεῖνος, ὅστις παρέχει διδάγματα γενναιότητος, ἀλλ’ ἡγεῖται τῆς παμψηφίας μιᾶς Βουλῆς, πρὸ παντὸς ὑποχρέωσιν ἔχει νὰ εἶναι γενναῖος ἀπέναντι τῶν ἐλαχίστων ἐκείνων μονάδων, ἀπέναντι τῶν ἐλαχίστων ἐκείνων, οἵτινες ἵστανται ἀπέναντι αὐτοῦ ἐκπληροῦντες καὶ ἐκεῖνοι καθῆκον, εἰς τὸ ὁποῖον πιστεύουσιν ἀκραδάντως. Καὶ δὲν εἶναι γενναῖος ὁ ἀρχηγὸς μιᾶς παμψηφίας, ὅτε μὲ τοιοῦτον ὕφος ἔρχεται καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς ἡμᾶς ἀπευθύνει παρατηρήσεις. Δεύτερον δέ, κύριοι συνάδελφοι, οὐδεμία ἀνάγκη ὑπῆρχεν ἐγκωμίων ἐκ μέρους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, διότι ἀρκετὸν ἐγκώμιον ἦτο ὅτι διωρίσθη Ὑπουργός. (Διαμαρτυρίαι τινές). Παρακαλῶ, διότι δὲν ἐγενόμην ἀντιληπτός. Ὅταν τις γίνηται ἀρχηγὸς ἑνὸς Κράτους, ποίων ἐγκωμίων πλέον ἔχει ἀνάγκην; Δὲν ὑπάρχει προϋπόθεσις ὅτι ἀξίζει ἐγκωμίων πολλῶν; Ποία ὑπῆρχεν ἡ ἀνάγκη, ὅτε ἐγένετο Ὑπουργὸς τοῦ Κράτους, νὰ ἀκούσῃ καὶ ἐγκώμια λόγων; Ἀλλὰ διαφωνοῦμεν ἡμεῖς, λέγει ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὴν χρησιμότητα — διότι δὲν εἶναι εὐπρεπὲς νὰ εἴπωμεν περὶ τῆς ἀξίας τῶν προσώπων — τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας. Ἡμεῖς διαφωνοῦμεν ὡς πρὸς τὴν χρησιμότητα ὅλων τῶν Ὑπουργῶν, διότι, ἐὰν δὲν εἴχομεν τοιαύτην γνώμην, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν δὲν εἴχομεν τὴν γνώμην ὅτι δὲν ὠφελοῦσι πολιτευόμενοι ὡς πολιτεύονται ἅπαντες οἱ Ὑπουργοί, δὲν θὰ ἀνήκομεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀλλ’ εἰς τὴν Συμπολίτευσιν. Ποία ἑπομένως ἀνάγκη ὑπῆρχε καὶ περὶ τούτου νὰ γένηται λόγος, ὅτι ἡμεῖς ἀμφισβητοῦμεν τὴν χρησιμότητα τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας; Ἔχομεν τὰς γνώμας ἡμῶν. Σεβόμεθα τὰς γνώμας ὑμῶν. Ἀλλὰ σέβεσθε καὶ σεῖς τὰς γνώμας ἡμῶν. Ἡμεῖς ἀμφισβητοῦμεν τὴν χρησιμότητα, ἐπαναλαμβάνω, ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι νομίζομεν, ὅτι δὲν συντελοῦσι πρὸς ὠφέλειαν τοῦ Κράτους καὶ αἱ συνταγματικαὶ αὐτῆς γνῶμαι καὶ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα προσεκόμισεν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἐφαρμόζει τοὺς νόμους μέχρι σήμερον. Ἐὰν δὲν εἴχομεν, λέγω, τὴν γνώμην ταύτην, δὲν θὰ ἀνήκομεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀλλ’ εἰς τὴν Συμπολίτευσιν. Ποία ἑπομένως ὑπῆρχεν ἀνάγκη τοιούτου ὕφους ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως; Ποία ὑπῆρχεν ἀνάγκη τῶν ἐγκωμίων, ἀφοῦ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διατελῇ ἐν ἀγνοίᾳ ὅτι ἡμεῖς διαφωνοῦμεν πρὸς τὰς γνώμας αὐτοῦ, ἀφοῦ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διατελῇ ἐν ἀγνοίᾳ, ὅτι ἡμεῖς διαφωνοῦμεν πρὸς τὴν χρησιμότητα αὐτοῦ; (Θόρυβος).

§124Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ἐπιτρέπετε; Διότι συζητεῖτε ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ὑφίστανται καὶ μᾶς ἀπασχολεῖτε ἐπὶ δύο ὥρας. Δὲν πρέπει, Κύριοι, νὰ ἀσχολώμεθα εἰς τοὺς τύπους. Οἱ τύποι μᾶς ἔφαγον. Ἀποβλέψατε εἰς τὴν οὐσίαν. Παρέβη ὁ Ὑπουργὸς τὴν οὐσίαν; αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§125ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι, ἐγὼ ὡμίλησα διὰ βραχυτέρων παρ’ ὅσον ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων (διαμαρτυρίαι).

§126Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιβάλλετε ἡσυχίαν;

§127Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ὅταν τις ἀνέρχηται καὶ συζητῇ περὶ γευμάτων, δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ ἐπίπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει.

§128ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, θὰ συντάξητε τὴν κατήχησιν τοῦ τρόπου τοῦ ἀγορεύειν εἰς τὸν πολιτικὸν σύλλογον τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, πῶς, λέγω, πρέπει τις ν’ ἀγορεύῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τότε θὰ συμμορφωθῶμεν, ἀλλὰ μέχρι τότε ἡμεῖς θὰ σᾶς λέγωμεν ὅτι οὕτως ἐμάθομεν νὰ ὁμιλῶμεν. Ἐὰν δὲν ἀρέσκῃ εἰς ὑμᾶς, τί πρὸς ἡμᾶς; Εἰς ἄλλο ἀνήκετε σεῖς κόμμα, εἰς ἄλλο ἡμεῖς. Ἀλλὰ τὸ βῆμα τοῦτο δὲν ἀνήκει εἰς ὑμᾶς. Τὸ βῆμα τοῦτο ἀνήκει ἐξ ἴσου καὶ εἰς ἡμᾶς.

§129Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Νὰ μὴ μᾶς πασαλείφητε.

§130ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡμεῖς θὰ ὁμιλῶμεν ἐφ’ ὅσον νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλῶμεν, καὶ σεῖς δὲν θὰ πράττητε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ διακόπτητε ἐν οὐ δέοντι, νὰ διακόπτητε ἀκαίρως καὶ ἀτόπως καὶ νὰ ἐμποδίζητε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, νὰ διαψεύδητε δηλαδὴ τὸν τίτλον τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸν ὁποῖον ἄλλως τε διαψεύδετε, σᾶς βεβαιῶ, καθ’ ἑκάστην συνεδρίασιν. Ἀλλὰ μετὰ τὰ ἐγκώμια ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμολόγησε καὶ μίαν ἀδυναμίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ· ὡμολόγησεν, ὅτι δὲν εἶναι χειριστὴς τοῦ λόγου. Ἀλλ’ εἰς Κράτη κοινοβουλευτικά, κύριε Πρωθυπουργέ, οἱ Ὑπουργοί, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ συνεργασθῶσι μετὰ τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι Ὑπουργοί.

§131Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αἱ διάφοροι φάσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ συζήτησις, παρουσιάζουσι περίεργον φαινόμενον κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, δι’ ἐμὲ ἀσύνηθες, ἀλλὰ διὰ πάντα θέλοντα νὰ εἶναι κοινοβουλευτικός, ἄγνωστον. Ἐλέγχομεν πράξεις τοῦ Ὑπουργοῦ. Εἶναι τὸ ζήτημα ἂν ὁ ἔλεγχος εἶναι βάσιμος ἢ μή. Ἀλλ’ ἐν τῇ συζητήσει ἐξεγείρονται οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως ἀγανακτοῦντες καθ’ ἡμῶν, διότι ἐλέγχομεν, καὶ διακόπτουσιν ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν.

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§133Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ὄχι δι’ ὑμᾶς, ἀλλὰ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκπίπτουσι τοῦ ἐπιπέδου τῆς συζητήσεως.

§134Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Χαρακτηρίζεται τὸ ζήτημα προσωπικόν, καὶ ἀγανακτεῖ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅσον δὲν θὰ ἠγανάκτει ποτὲ προκειμένου περὶ τῶν πράξεων αὐτοῦ τοῦ ἰδίου· ἐπικαλεῖται δέ, διὰ νὰ σταματήσῃ τὸν ἔλεγχον, τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἐπρότεινεν εἰς τὸν Βασιλέα διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Μπενάκη—διὰ τοὺς ὁποίους ἡμεῖς δὲν ἐνδιαφερόμεθα, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη, διότι περὶ τοῦ προσώπου τοῦ κ. Μπενάκη δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ δευτέρα γνώμη—, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀδυναμίαν τὴν κοινοβουλευτικὴν τοῦ κ. Μπενάκη κατηγόρησε δὲ τὴν ἀντιπολίτευσιν, δηλαδὴ τὰ ἄτομα τὰ μὴ ἀνήκοντα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Βενιζελικὸν κόμμα, ὅτι καταχρώμενοι ταύτης τῆς ἀδυναμίας τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἐπιτίθενται κατ’ αὐτοῦ διά τινας σκοπούς, τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω. Βεβαίως ἐγὼ δὲν νομίζω ὅτι προσὸν ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ ἑνὸς Ὑπουργοῦ κοινοβουλευτικοῦ εἶναι τὸ νὰ εἶναι ῥήτωρ, καὶ θὰ προετίμων τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν ἔργων καὶ ὄχι τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν λόγων, προσὸν δὲ θὰ ἐθεώρουν τὸ νὰ εἶναι καὶ ῥήτωρ ὁ Ὑπουργός, ὅταν εἶναι Ὑπουργὸς τῶν ἔργων, ἐλάττωμα δέ, ἐὰν ἦτο μὲν τῶν λόγων καὶ δὲν ἦτο τῶν ἔργων. (Εὖγε, εὖγε). Ἀλλά, ὅπως ἔχετε ὑμεῖς τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ ἐπιτιθέμεθα κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ μεταχειρίζησθε τὴν ἀδυναμίαν ταύτην ὡς ὅπλον κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἐπικαλούμενοι τὴν ἀδυναμίαν τὴν ῥητορικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ζητεῖτε ἡμεῖς νὰ σταματήσωμεν πάντα ἔλεγχον, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ.

§135Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἀρνεῖσθε ὅτι πολλοὶ τῶν συναδέλφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐξῆλθον τῶν ὅρων τῆς εὐπρεπείας ἐπιτιθέμενοι κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§136Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι θέλω νὰ ἔχωσι τεθῇ αὐταὶ αἱ βάσεις. Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ γίνηται κατάχρησις τῆς ἀδυναμίας ταύτης, ἀλλ’ οὔτε νὰ γίνῃ κατάχρησις τῆς ἀδυναμίας ταύτης κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως πρὸς παράλειψιν τοῦ ἐλέγχου.

§137ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεμίαν παντάπασιν ἐπιείκειαν ἐπεκαλέσθην διὰ τοῦτο, οὔτε παράλειψιν τοῦ ἐλέγχου. Ἀλλ’ εἶσθε ἱκανῶς γνώστης τῶν κοινοβουλευτικῶν πραγμάτων, διὰ νὰ γνωρίζητε ὅτι κάτωθεν τῆς ἐπιθέσεως κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὡς διατυποῦται, ὑπῆρχεν ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς ὅλης Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ζητήσαντος νὰ προσλάβῃ συνεργάτην, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο ὁ ἁρμόδιος. Εἰς τοῦτο ἀπήντησα. Οὐδαμῶς δὲ οὐδεμίαν ἐπεκαλέσθην ἐπιείκειαν διὰ τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεων, οὔτε τῶν ἰδικῶν μου οὔτε τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§138Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐγὼ μάλιστα, ὁ ὁποῖος ἔφερα τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν Βουλήν, εἶπον καταλήγων τὸν λόγον μου ὅτι ὄχι μόνον δὲν εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Πρωθυπουργός, ἀλλ’ εἶπον ὅτι οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εὐθύνεται, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν πραγμάτων. Λοιπὸν μὴ μετατρέπετε τὰ πράγματα. (Θόρυβος).

§139Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους ὑπώπτευσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐνεῖχεν ἡ ἐπερώτησις. Ἐγώ, καθὼς ἀκούω κρίνω, καὶ καθὼς ἀκούω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἤκουσα καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Ἀνδρέου, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κ. Κουτογούρη, καὶ ἀκόμη αὐτοῦ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, κατακρινόντων ἡμᾶς ὅτι κάμνομεν κατάχρησιν τῆς δυνάμεως ἡμῶν καὶ ἐπιτιθέμεθα κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας μὴ ἔχοντος τὴν ῥητορικὴν δύναμιν· ἐζήτησαν δέ, ἤκουσα αὐτῶν, μονονουχὶ τὴν παῦσιν τῆς συζητήσεως ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου. Τοῦτο ἤθελον νὰ καθορίσω, διότι τοῦτο, λέγω, ἐὰν τεθῇ ὡς βάσις, ἀποκλείει τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, ἔλεγχον διὰ τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ αὕτη ὤφειλε νὰ τὸν προκαλῇ· ἔχω δὲ τὴν ἰδέαν ὅτι οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως ὀφείλουσι, καὶ ὅταν ἀκόμη ἔχωσι δίκαιον, νὰ μὴ παρενοχλῶσι διὰ διακοπῶν ἢ θορύβων τὸν ἔλεγχον, διότι δεικνύουσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται ὅτι θέλει νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἔλεγχον, ἐνῷ ἴδιον κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ διευκολύνῃ τὸν ἔλεγχον, καὶ ὅταν διευκολύνητε ὑμεῖς τὸν ἔλεγχον, καὶ ὁ ἔλεγχος θὰ γίνεται κανονικώτερος καὶ τὰ πορίσματα θὰ εἶναι ἀσφαλῆ. Καθ’ ὃν τρόπον ὑμεῖς θέλετε νὰ γίνεται ὁ ἔλεγχος, εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ ἡ ἀλήθεια, θὰ καταλήγωμεν δὲ πάντοτε εἰς προσωπικά, χωρὶς οὔτε ἡμεῖς ἐντεῦθεν οὔτε ὑμεῖς ἐκεῖθεν νὰ θέλητε νὰ καταλήξητε εἰς αὐτά.

§140Δ. ΑΝΔΡΕΟΥ. Οἱ ἰδικοί σας τὰ προκαλοῦσι, Κύριε, αὐτά.

§141Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ. Ταῦτα εἶναι, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λεχθῶσιν εἰς ὅσα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀγανακτῶν ἐδευτερολόγησεν. Ἀλλά, ἐὰν ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα, θέλομεν ἴδει ὅτι καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλοι φίλοι τῆς Κυβερνήσεως ὡμολόγησαν, ὅτι ὁ διορισμὸς τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δασῶν, ὡς μέλους τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου, μὴ διατελοῦντος τμηματάρχου, ἦτο παράνομος.

§142ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει διορισμός, κύριε Βουλευτά, κἄν. Μετέσχε τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου.

§143Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Βοζίκη, ἡ συμμετοχὴ δὲν ἦτο γόνιμος.

§144Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις ἔπρεπε νὰ διορισθῇ, διὰ νὰ συμμετάσχῃ. Τὸ ὁρίζει ὁ νόμος. Καὶ ἀφοῦ δὲν διωρίσθη, ἂν δὲν διωρίσθη, ἡ συμμετοχή του δὲν ἦτο σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον. Ταύτην τὴν παράνομον πρᾶξιν, ἡ ὁποία βέβαια δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ ἀγάγῃ εἰς τὸ ἰκρίωμα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ἡ ὁποία ἀξίζει τὸν κόπον νὰ καταγγελθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ταύτην οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, ταύτην αὐτὸς ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐθεώρησαν ἀναξίαν λόγου. Ἐνόμισαν ὅτι αἱ παρανομίαι δύνανται νὰ μετρῶνται μὲ τὸν πῆχυν, καὶ ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ γίνηται λόγος μόνον περὶ παρανομιῶν μεγάλων κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου, οὐχὶ δὲ καὶ μικρῶν, ὅταν αὐτοὶ μὲ τὸν πῆχύν των τὰς κρίνωσι μικράς. Ἔσπευσαν δέ τινες τῶν ῥητόρων νὰ ἐπικαλεσθῶσι καὶ τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον πάντοτε κατηγοροῦσι, διὰ νὰ δείξωσιν ὅτι καὶ ἐν τῷ παρελθόντι ἔγιναν παρανομίαι, καὶ νὰ ἐξαγάγωσι τὸ συμπέρασμα ὅτι καὶ τώρα συγχωρεῖται νὰ γίνωνται, καὶ ἤθελον συμβουλεύσει τὸ κόμμα τὸ ἐν τῇ Κυβερνήσει, τουλάχιστον ἐν τούτῳ, νὰ προφυλάσσηται, διότι, ἐὰν ἐπικαλῆται πρὸς δικαιολόγησιν τῶν καταγγελλομένων παρανομιῶν παρανομίας τοῦ παρελθόντος, δεικνύει ὅτι ἀποτελεῖ συνέχειαν τοῦ παρελθόντος, ἐνῷ ὁ προορισμός του εἶναι, ὡς λέγει, νὰ καταργήσῃ τὸ παρελθὸν καὶ νὰ ἀνορθώσῃ τὰ κακῶς ἔχοντα. Ἐνόμισα ὅτι πρέπει νὰ εἴπω τὰ ὀλίγα ταῦτα, χάριν μόνον τῆς συζητήσεως καὶ οὐχὶ χάριν τοῦ ζητήματος, διότι ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ πράξεις, διὰ τὰς ὁποίας κατηγοροῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἐτελέσθησαν ἐν ἀγνοίᾳ του· δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ εἶναι γνώστης τῶν λεπτομερειῶν τῶν νόμων καὶ τῆς ἐννοίας αὐτῶν ἐκ τοῦ προχείρου ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ οἱοσδήποτε· δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ γνωρίζῃ ἐν ταῖς λεπτομερείαις τὰ συμβαίνοντα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ· τῷ εἰσηγήθησαν οὕτω πως τὴν ὑπόθεσιν, τὴν ἐνέκρινε καὶ ὑπέγραψεν. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως ἔλαβε γνῶσιν τῆς παρανομίας, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας φέρει τὴν πραγματικὴν εὐθύνην. Ἀλλ’ ἔχομεν βεβαιωμένον ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ἀφ’ ἧς ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔλαβε γνῶσιν τῆς παρανομίας, ἔλαβε καὶ μέτρον νὰ τὴν σταματήσῃ. Τούτων οὕτως ἐχόντων, νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἡ περαιτέρω δύναται νὰ παύσῃ, χωρὶς νὰ δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ἐλεγχθῶμεν, ὅτι κακῶς κατηγορήσαμεν τὴν γενομένην παρανομίαν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κυρίου Μανέτα ὑποβάλλεται τροπολογία ἐπὶ τοῦ 19 ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, ἥτις θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος ἐπιτροπήν. (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς).

§146Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βεβαίως ἀληθές, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο πολὺ ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς καὶ βέβαιον, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ ταύτην, διὰ νὰ καταδειχθῇ κατὰ πόσον ὁ εἰρημένος Ὑπουργὸς πράγματι παρέβη τὸν σχετικὸν νόμον καὶ συνεπῶς εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν παράβασιν ταύτην. Πάντες γνωρίζομεν καὶ ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τελευταίως ἡ Ἐπανάστασις προέβη εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν διαφόρων προσώπων σχετιζομένων μὲ τὰς ὑπηρεσίας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων. Καὶ ἐφ’ ὅσον προέβη εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν σχετικῶν αὐτῶν προσώπων ἦτο φυσικὸν ἐπακολούθημα νὰ ἐπέλθῃ καὶ ἡ σχετικὴ ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων εἰς ὅλους τοὺς κλάδους. Καὶ πρὸς στιγμὴν ἠγανακτήσαμεν πάντες διατί ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος εἶναι κατωτέρας βαθμίδος ἐν τῇ ἱεραρχίᾳ του, πολλάκις κατέχει ἀνωτέραν θέσιν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν οἱ ἀνώτεροι αὐτοῦ κατέχουσι. Καὶ ἐφ’ ὅσον, Κύριοι, ἔχομεν ὡς δεδομένον, ὅτι χηρεύουσι θέσεις ὑπαλληλικαὶ εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα τοῦ Κράτους κατὰ φυσικὸν λόγον κατόπιν τῆς γενομένης ἐκκαθαρίσεως δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ χηρεύσωσι πολὺ περισσότεραι θέσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤδη συνεστήθη. Καὶ εἶναι πρᾶξις ἐγκληματική, καὶ εἶναι πρᾶξις, ἡ ὁποία συνεπάγεται τὴν παράβασιν τοῦ νόμου τόσον καταφώρως καὶ τόσον ἐν ἀγανακτήσει, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ ὅλη ἐπίθεσις κατὰ τοῦ ἐν λόγῳ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας; Ἐλέχθη ἐκ μέρους τοῦ κ. ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας Βουλευτοῦ κ. Ν. Στράτου μία μεγάλη ἀλήθεια, ὅτι ἡ Πολιτεία εὑρεθεῖσα πρὸ τῆς δυσυπερβλήτου ἀνάγκης λόγῳ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν σχετικῶν ὑπαλλήλων εὑρέθη, λέγω, ἐν καταστάσει ἀνάγκης, οὕτως ὥστε ἐν τῇ θέσει ἐκείνῃ, ἐν ᾗ εἶχε ταχθῆ ὁ ἐκκαθαρισθεὶς ἀνώτερος ὑπάλληλος, νὰ ἔλθῃ ὁ κατὰ σειρὰν ἴσως μὴ κατὰ βαθμὸν κατώτερος, πάντως ὅμως κατ’ ἀξίαν, ἂν ὄχι ἀνώτερος, ἀσφαλῶς ὅμως ἴσος, καίτοι κατὰ βαθμὸν κατώτερος. Ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὁ σχετικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος διέπει ἤδη τὰ τοῦ δασικοῦ τμήματος, ὁ κ. Σπηλιόπουλος, ἀπελύθη ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλά, ὅτε ἐλέχθη ἐκ μέρους τοῦ ἐντίμου ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ, ὅτι ἀπελύθη ὁ ἐν λόγῳ ὑπάλληλος, δὲν ἠθέλησεν ὅμως νὰ εἴπῃ καὶ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ὁ ἐν λόγῳ Ὑπουργὸς προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν τούτου. Πάντες γνωρίζομεν, Κύριοι, ὅτι ὁ κ. Σπηλιόπουλος μετέβη καὶ ἐσπούδασε τὴν δασολογίαν ἐν Ἑσπερίᾳ κατόπιν μάλιστα συμβάσεως μετὰ τοῦ Κράτους ὑπὸ τὸν ὅρον πάντοτε, ὅτι, ὅταν ἐπανέλθῃ ἐκ τῆς Ἑσπερίας ἐν Ἑλλάδι, νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ἦλθεν ὁ ἐν λόγῳ ὑπάλληλος, ἐπαρουσιάσθη εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ν. Καλογερόπουλον, ἐζήτησε παρ’ αὐτοῦ τρίμηνον ἄδειαν, ἵνα ἐπανέλθῃ καὶ ὑπηρετήσῃ συνεπείᾳ τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία εἶχε συναφθῆ μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ὅτε ἔληξεν ἡ τρίμηνος ἄδεια, τὴν ὁποίαν εἶχε λάβει, καὶ ὅτε ἐζήτησεν ἐκ μέρους τοῦ οἰκείου Ὑπουργείου νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του, ὁ ἐν λόγῳ Ὑπουργός, καίτοι εἶχε ὑποχρέωσιν, συνεπείᾳ τῆς ῥηθείσης συμβάσεως, δὲν ἠθέλησε δυστυχῶς νὰ συμπεριλάβῃ τοῦτον εἰς τὸ οἰκεῖον τμῆμα τὸ δασονομικόν. Ἡ αἰτία, Κύριοι, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ὁ ἐν λόγῳ Ὑπουργὸς προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ, δὲν ἦτο ἄλλη παρὰ διότι....

§147ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐνδιαφερόμεθα δι’ αὐτό.

§148Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ· ὑβρίσθη ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος οὔτε διὰ τῆς δημοσιογραφίας ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἀντεπεξέλθῃ δυστυχῶς οὔτε ἐκ τοῦ βήματος τούτου.

§149Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Λέγετε ὁ ἐν λόγῳ Ὑπουργός· νὰ λέγητε, ὁ ἐν ἔργῳ Ὑπουργός.

§150Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐγὼ λέγω διὰ τὸν κ. Καλογερόπουλον. Καὶ προέβη ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ἐν λόγῳ ὑπαλλήλου, διότι ἔκαμεν αὐτὸς πᾶν ὅ,τι θὰ ἔκαμνε καὶ ὁ τελευταῖος ὑπάλληλος. Ἐπειδὴ παρεβιάσθη καταφώρως μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ Κράτους ἡ σύμβασις, ὑπέβαλεν αἴτησιν θεραπείας, καὶ τοῦτο ἐθεωρήθη μεγάλη ἀσέβεια ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ν. Καλογεροπούλου, καὶ ὁ ἐν λόγῳ Ὑπουργὸς ἀντὶ ἄλλης ἀμοιβῆς προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ. Ἰδοὺ ἡ αἰτία, ἰδοὺ τὸ μέγα ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον διέπραξεν ὁ ἐν λόγῳ ὑπάλληλος, συνεπείᾳ τοῦ ὁποίου ὁ τότε Ὑπουργὸς προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν ὑμῶν, εἶναι αἱ δηλώσεις αἱ γενόμεναι ἐκ μέρους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι εἰς τὸ μέλλον καὶ εἰς τὸ ἐνεστὼς οἱ διαχειριζόμενοι τὰς ὑποθέσεις τοῦ Κράτους, οἱ ἀναλαμβάνοντες χαρτοφυλάκια δὲν θὰ δημιουργῶνται συνεπείᾳ τῆς φιλίας πρὸς τὸν ἀρχηγόν, ἀλλὰ θὰ προκύπτωσιν ἐκ τοῦ Κοινοβουλίου. Εἶναι πράγματι, Κύριοι, παρήγορον τὸ φαινόμενον τοῦτο, διότι μέχρι τοῦδε δυστυχῶς Ὑπουργοὶ ἐγίνοντο ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν ἐπὶ σειρὰν μακρὰν ἐτῶν τοὺς ἑκάστοτε Πρωθυπουργοὺς τῆς χώρας· ἐπίσης Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἔφερον μεθ’ ἑαυτῶν καὶ ἀρκετοὺς ἀντιπροσώπους δυστυχῶς τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους. Τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, διότι πράγματι ἐγκαινίζομεν μίαν νέαν πολιτικὴν λεωφόρον διὰ τὸ ἀτυχὲς τοῦτο Κράτος. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ῥητόρων. Εἶμαι τῆς ἰδέας Κύριοι, ὅτι, ὅταν ἡ ῥητορεία σοφιστεύηται καὶ δικολαβῆται, θὰ ἔλεγον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει· ἐρρέτω ἡ τοιαύτη ῥητορεία, ἡ ὁποία καταντᾷ δικολαβία καὶ σοφιστεία. Προκειμένου περὶ Ὑπουργείου ὄντως πρακτικοῦ, Ὑπουργείου, εἰς τὸ ὁποῖον μᾶλλον ἡ πεῖρα καὶ οὐχὶ ἡ ῥητορεία ἀπαιτεῖται, πρὸ παντὸς πρέπει νὰ εἴπωμεν ἀδιστάκτως, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ Ὑπουργὸς ἐπαξίως κατέχει τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει. Ὑπῆρξα πάντοτε θιασώτης τῆς ἰδέας, ὅτι, ὁσάκις δὲν κατέχουσι τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ κατέχωσι, δὲν πρέπει νὰ καταλαμβάνωσι καὶ χαρτοφυλάκιον. Ἀλλ’ εἰδικῶς προκειμένου περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν διέπει τὸ πρακτικὸν πνεῦμα, δὲν δύναμαι παρὰ νὰ εἴπω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι ἐπαρκῶς καὶ ἐπαξίως κατέχει τοῦτο ὁ ἐν λόγῳ Ὑπουργός. Ἄς ἀφήσωμεν πλέον τὰ ῥητορικὰ σχήματα καὶ ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὸν θετικισμόν. (Εὖγε).

§151Γ. ΠΩΠ. Ἐνόμιζον ὅτι ἡ συζήτησις θὰ εἶχε λήξει ἀφ’ ἧς στιγμῆς παρακαλῶν ἔντιμον συνάδελφον, ἐγειρόμενον ἵνα ἀπαντήσῃ, ἤκουον ὡς ἀληθὲς συμπέρασμα τῶν πραγμάτων ἐκείνων τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν τῷ διετύπουν. Ἀντὶ τούτου εἴδομεν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἀνερχόμενον ἐπὶ τοῦ βήματος μὲ ὁρμὴν καὶ ὀργὴν ἀσυνήθη, ἵνα ἐξαγγείλῃ πανηγυρικὸν ἀπαιτοῦντα ὡς συνήθως τὸ ὕφος καὶ τὸ ἦθος ἱλαρόν. Δὲν θὰ θελήσω νὰ ἐγκαλέσω ἐπὶ τοῦ πανηγυρικοῦ τούτου τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, οὗτινος καὶ ἐγὼ σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ τὰς περὶ τὰ πρόσωπα ἐκτιμήσεις, οὔτε ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῆς ὁρμῆς καὶ τῆς ὀργῆς ν’ ἀνταγωνισθῶ. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ἤλθομεν οὔτε νὰ τιμωρήσωμεν οὔτε νὰ καταδικάσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὡς ἄτομον. Ἤλθομεν καὶ κατηγγείλαμεν ῥητὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι, ἐὰν ἠλήθευον, θὰ μᾶς ἐφόβιζον μήπως ἀκριβῶς συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπέσπασεν οὗτος διαπρεπῆ ὁμογενῆ συνδυάσαντα ἐν Αἰγύπτῳ τὴν θέσιν του μὲ ὑπερόχους πράξεις ὑπὲρ τοῦ ἔθνους καὶ μᾶς ἐκόμισεν εἰς Ἑλλάδα κακόν, κάκιστον Ὑπουργόν. Αὐτὴν τὴν ἀνησυχίαν ἔχομεν καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀνησυχίας διεμαρτυρήθημεν καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἠθέλομεν τὴν ἀπάντησιν. Ἀπάντησιν ὅμως τοιαύτην δὲν ἐλάβομεν. Ὡμολογήθη τοὐναντίον ὅτι ὁ νόμος δὲν ἐγένετο σεβαστός. Δὲν ἐγένετο δὲ σεβαστός, ὡς ἠθέλησαν ν’ ἀποδείξωσιν οἱ συνηγορήσαντες κατὰ σειρὰν ὑπὲρ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας, τοῦ ἀτυχῶς στερουμένου τοῦ χαρίσματος τοῦ ὁμιλεῖν. Ἀπεδείχθη, ὅτι ὄντως παρανομίαι ἐγένοντο, ἀλλ’ ὅτι αἱ παρανομίαι ἐγένοντο ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων, ὅτι αἱ παρανομίαι ἐγένοντο, διότι ὑπῆρξεν, ἀφ’ ἑνὸς «κατάστασις ἀνάγκης», ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπῆρχε «πλάνη». Κατόπιν τοιαύτης ὁμολογίας δὲν ἦτο δυνατὸν εἰμὴ ὄντως νὰ παράσχωμεν τὴν αἰτηθεῖσαν ὑπὲρ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας συγγνώμην διὰ τὴν ἄγνοιαν τῶν γενομένων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ αὐτοῦ παρανομιῶν. Θλίβομαι ὅμως ἰδιαιτέρως, ὅτι ἔλεγχον τοιαύτης φύσεως ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ ὁποίου τὴν φωνὴν μετ’ εὐλόγου εὐλαβείας ἤκουσεν ἡ ἀκολουθοῦσα αὐτὸν συμπαγὴς πλειονοψηφία, θέλει νὰ θεωρήσῃ ὡς ἁπλᾶ μικροπειράγματα. Δὲν εἶναι μικροπειράγματα, ὅταν ἐλέγχηται εἷς Ὑπουργὸς ἐπὶ τοιαύταις παραβάσεσιν, οὔτε δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν ἂν τὰς παραβάσεις ταύτας διέπραξεν ὁ Ὑπουργὸς ἐν γνώσει ἢ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νέων θεωριῶν τῆς καταστάσεως τῆς ἀνάγκης ἢ τῶν παλαιῶν θεωριῶν τῆς πλάνης. Ἡμεῖς ἐπὶ τῶν δεδομένων τούτων ἀσχοληθέντες μόνον ὑπὲρ τῶν νόμων ἠθελήσαμεν νὰ μεριμνήσωμεν καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἐζητήσαμεν ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἐκεῖναι, αἵτινες διετυπώθησαν. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἐπαρκὲς διὰ τὸν κατέχοντα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ τοῦ Ἐμπορίου, βεβαίως εἶναι ἐπαρκέστατον δι’ ἡμᾶς τοὺς διαμαρτυρηθέντας ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ.

§152Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Τρία εἶναι τὰ σημεῖα ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι Βουλευταί, τὰ ὁποῖα μὲ ἠνάγκασαν νὰ λάβω τὸν λόγον. Πρῶτον εἶναι τὸ ὀργίλον τοῦ ὕφους μετὰ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε πρὸς τὴν Βουλήν, τὸ δεύτερον εἶναι ὅτι ἐξέλεξε τοὺς συνυπουργούς του μεταξὺ τῶν ἀριστέων καὶ τὸ τρίτον εἶναι ἡ κοινὴ συνείδησις, τὴν ὁποίαν πάντοτε ἐπεκαλέσθη καὶ ἐπικαλεῖται ὁσάκις λαμβάνει αὐτῆς ἀνάγκην. Ἐπὶ τοῦ πρώτου, κ. Βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ, ἀλλὰ μόνον νὰ ὑπομνήσω τοῦτο καὶ μόνον εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Μεθ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον τρέφω, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τῷ εἴπω, διότι εἶναι δευτέρα φορά, καθ’ ἣν ἐπαναλαμβάνει τοῦτο, ἐγὼ ὁ ὁποῖος τὸν τιμῶ καὶ τὸν ἀγαπῶ, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τῷ παρατηρήσω εὐλόγως ὅτι «τῇ ὀργῇ ἕπεται ἡ ἀξυνεσία» καὶ ὅτι «ὁ θυμὸς ἡ τ’ ἀξυνεσία, δύο κακὰ τοῖς χρωμένοις» καὶ μόνον τοῖς χρωμένοις.

§153ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σεῖς εἶσθε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὠργισμένος περισσότερον.

§154Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Τὸ δεύτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον μὲ ἠνάγκασε νὰ ἀνέλθω ἐνταῦθα, ἦτο ἡ φράσις ὅτι ἐξέλεξε τοὺς συνυπουργούς του μεταξὺ τῶν ἀριστέων. Δὲν θὰ θελήσω νὰ ἀμφισβητήσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ οἱ λοιποὶ συνηγορήσαντες ὑπὲρ τοῦ κ. Μπενάκη εἶπον, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν θὰ ἐλησμόνησεν, ἀξιότιμοι κύριοι, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατ’ ἐπανάληψιν ἐγὼ κατήγγειλα συνυπουργὸν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν λόγον ὅτι μετέβη εἰς Κωνσταντινούπολιν δαπάναις τῆς Κυβερνήσεως.

§155Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§156Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ μὲ διακόπτητε.

§157Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔθηκεν ἢ δὲν ἔθηκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ζήτημα ἐμπιστοσύνης;

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ ἀκούσητε ἀργότερον, διότι ἡ συζήτησις δὲν ἔληξεν ἀκόμη.

§159Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀπεστάλη εἰς Κωνσταντινούπολιν ὁ κ. Ὑπουργὸς δαπάναις τῆς Κυβερνήσεως δι’ ἐργασίαν ὡρισμένην, καὶ αὐτὸς ἐκεῖ ἐξετέλεσεν ἄλλας. Εἶναι μικρὰ ἡ κατηγορία αὐτή, Κύριοι; Τί ἐγένετο ἐπ’ αὐτῆς; Οὐδὲν μέχρι σήμερον.

§160Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἄλλην ἐπερώτησιν κάμνετε;

§161Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Τί εἶσθε σεῖς;

§162Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Τί εἴπετε, Κύριε;

§163Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὅταν ἀποτείνησθε πρὸς ἐμέ, νὰ εἶσθε εὐλαβέστερος.

§164ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὴ θυμώνετε.

§165Δ. ΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ εἶναι ἀσυνεσία, ὡς σεῖς τὴν ὡρίσατε.

§166Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος κατ’ ἐπανάληψιν πράττει αὐτὸ καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ἄλλους. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζῃ ὅτι ....

§167Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ὁρίσητε ποῖοι εἶναι οἱ ἀστυνόμοι τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ γνωρίζωμεν νὰ ὑποκύπτωμεν εἰς αὐτούς.

§168Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀποτείνωμαι πρὸς ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἢ ὄχι; Ἐγὼ κατήγγειλα παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§169Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Πρέπει νὰ ἀπαγορεύσητε τὰς διακοπάς, πρὸ παντὸς δὲ, ὅταν γίνωνται ἀπὸ ὡρισμένα ἄτομα.

§170Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὅτι οἱ παλληκαρισμοὶ δὲν ἔχουσι πέρασιν εἰς ἡμᾶς. Τοῦτο τονίζω ἅπαξ διὰ παντός. Κατήγγειλα, ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως μόλις προχθές ὅτι εἶναι μαλλιαρός, καὶ μάλιστα ὅτι εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς τῶν μαλλιαρῶν.

§171Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§172Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ὁμιλῶ διὰ τὴν φράσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἐξέλεξεν ἐκ τῶν ἀριστέων τοὺς συνυπουργούς του; Λοιπὸν κατήγγειλα τὸν Ὑπουργὸν καὶ δὲν παρέστη ἐνταῦθα, ἵνα ὑποστηρίξῃ τὸν ἑαυτόν του, αὐτὸς ὁ «κατὰ παραγγελίαν ἀσθενής».

§173Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀσθενεῖ δυστυχῶς.

§174Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Μὴ συκοφαντεῖτε οὕτω.

§175Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Καλῶς θὰ πράξητε, κ. Μπρισιμιτζάκη, ἂν καταπίνητε τὰς φράσεις πρὶν ἐξέλθωσι τοῦ στόματός σας. Ἐγὼ λοιπὸν τὸ δέχομαι, κ. Πρωθυπουργέ, ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι κατὰ διαβολικὴν σύμπτωσιν συνέβη νὰ ἀσθενήσῃ τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ἔπρεπε νὰ εἶναι παρών, ἔστω καὶ ἀσθενής. (Γέλωτες). Καὶ τρίτον εἶναι ἡ κοινὴ συνείδησις, τὴν ὁποίαν πάντοτε ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἀλλ’ ἡ κοινὴ συνείδησις τί ἔλεγεν, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ καταβιβάσωμεν τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, διότι οὕτω συνέφερεν, ἀπὸ 30 εἰς 25 ἔτη; Καὶ ἐν τούτοις ἐκεῖ μόνον ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ κοινὴ συνείδησις. Τίνα γνώμην ἔχετε διὰ τὴν κοινὴν συνείδησιν ὡς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας προκειμένου νὰ αἱματοκυλίσῃ τὸ ἔθνος, ἡ ὁποία βοᾷ: «κάτω ὁ ἀνάξιος Ὑπουργός»; Καὶ ἐν τούτοις ἡ κοινὴ συνείδησις δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, κύριε Πρωθυπουργέ, τοῦτο. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι, ἐὰν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς σᾶς περιέβαλε διὰ τοιαύτης κοινοβουλευτικῆς παντοκρατορίας, τοῦτο τὸ ἔπραξε δι’ ἕνα, καὶ μόνον δι’ ἕνα λόγον, διότι ἐνόμιζεν ὅτι θὰ πατάξητε πᾶσαν παρανομίαν, πᾶσαν κατάχρησιν, πάντα καταχραστήν, ὁπουδήποτε εὑρισκόμενον καὶ ὁσονδήποτε ὑψηλὰ ἱστάμενον. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσωμεν Πολιτείαν εὐνομουμένην, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσωμεν Πολιτείαν, ἡ ὁποία νὰ μὴ ὑπακούῃ εἰς ἄλλον οἱονδήποτε τιμαριοῦχον ἢ αὐθέντην, ἀλλὰ μόνον εἰς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν δύναμιν τοῦ Κράτους.

§176Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, κύριοι Βουλευταί, οἵτινες πάντοτε ἐσεβάσθησαν τὴν ὑπομονὴν τῆς Βουλῆς· εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες οὐδέποτε ἠθέλησαν νὰ καταπονήσωσι τὴν Βουλὴν, εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ἔχουσι τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκωσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ἀνήκω εἰς τὰς τάξεις τοῦ κόμματος αὐτοῦ ἐν πεποιθήσει, διότι τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι προωρισμένον νὰ δώσῃ τὴν νέαν σταδιοδρομίαν ἐν τῷ ἐθνικῷ καὶ πολιτικῷ ἡμῶν βίῳ. Εὐτυχῶς μέχρι σήμερον αἱ ἐλπίδες μου καὶ αἱ βλέψεις μου ἐκεῖναι οὔτε τὸ παράπαν διεψεύσθησαν. Ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας παρερχόμενος ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο, ἵνα τονίσω πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς ἐκείνους, οἵτινες συνήθως λάβροι κατὰ τῶν Ὑπουργῶν ἐπιτίθενται, νὰ τονίσω πρὸς ἐκείνους, οἵτινες νομίζουσιν ὅτι ἔχουσιν ἐκεῖνοι καὶ μόνοι εἰς τὰ στήθη των τὸν πατριωτισμόν, ὅτι κακὴν προσφέρουσιν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Κράτος, κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ ἔθνος, ὅταν παρερχόμενοι ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο ἀσκῶσι κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον μὴ ἐκ τῶν προτέρων προμελετημένον καὶ λελογισμένον· ὅταν παρερχόμενοι ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο ἁπλῶς καὶ μόνον ἐκφράζουσιν εἰρωνείας πρὸς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἄξια δὲ πάσης τιμῆς καὶ ὑπολήψεως, πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐτίμησαν τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα ἐν τῇ ξένῃ, πρόσωπα παρὰ τῶν ὁποίων τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος περιμένει τὴν ὀργάνωσιν μιᾶς νέας ὑπηρεσίας, ἥτις πρόκειται νὰ δώσῃ τόσον ἀγλαοὺς καρποὺς εἰς τὸν τόπον. Ὅταν λέγω παρερχόμενοι ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο δι’ εἰρωνειῶν καὶ διὰ μομφῶν δῆθεν θέλωσι νὰ καταρρίψωσι τὰ πρόσωπα ταῦτα, ἂς μοὶ ἐπιτρέψωσι νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία των ἐκείνη, ὁ ἔλεγχός των ἐκεῖνος δὲν εἶναι σοβαρός. Ὁ ἔλεγχός των εἶναι αὐτόχρημα ἀστεῖος. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἐπέβαλον εἰς τὴν συνείδησίν μου σιωπήν, καὶ ἐπὶ πολὺ προσεπάθησα νὰ μὴ τὰ εἴπω, ἀλλ’ ἡ συνείδησίς μου ἐπὶ τέλους ἐξηγέρθη. (Χειροκροτήματα).

§177Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ἦτο, κύριοι Βουλευταί, ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπιβεβλημένη, διότι ἔπρεπε τέλος νὰ τεθῇ τέρμα εἰς μίαν συζήτησιν, ἥτις ἦλθεν ἐν ἀκαίρῳ. Ἦλθον νὰ ῥίψωσι μομφὴν ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἵνα τὸν κατηγορήσωσιν ὅτι δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις εἶναι ἐνδεδειγμένος διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο. Ἡ κοινὴ συνείδησις εἶναι εἴπερ ποτὲ ἥσυχος, ὅτι αὐτὸς οὗτος εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις εἶναι δυνατὸν νὰ διοικήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, ἐκ τῆς ὅλης μέχρι τοῦδε ἐθνικῆς δράσεως, τὴν ὁποίαν γνωρίζομεν. Ἀλλ’ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω πρός τινα προαγορεύσαντα, ὅστις ἤθελε καὶ ἦλθεν ἐνταῦθα νὰ κατηγορήσῃ ἕνα ἐκ τῶν συνυπουργῶν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι αὐτὸς εἶναι μαλλιαρός. Ὄχι, Κύριοι· μεγαλειτέρα βλασφημία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀπὸ τὴν δυσφημίαν αὐτήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι μαλλιαρός, ἀφοῦ ἄλλως τε τὸ ἔχει διαψεύσει. Τοὐναντίον, εἶναι ὁ μόνος, ὅστις περισσότερον παντὸς ἄλλου ἔχει ἀγωνισθῆ ὑπὲρ τῆς καθαρευούσης. Τὸ γνωρίζομεν ὅλοι, καὶ ἡμεῖς πρωτίστως ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε δημοσιογραφικῆς δράσεώς του, καὶ τῆς ἄλλης πολιτείας του, ὅτι δὲν εἶναι μαλλιαρός, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ὑπέρμαχος τῆς καθαρευούσης.

§178Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἡ ὑπογραφή του τὸ διαψεύδει.

§179Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Ἀλλά, ἐὰν νομίζητε ὅτι ἡ κοινὴ συνείδησις ἐξηγέρθη κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι αἱ ὑστερικαὶ ἐκεῖναι κραυγαὶ δὲν ἦσαν ἐκδήλωσις πραγματικὴ τῆς κοινῆς συνειδήσεως, ἀλλὰ παραπλάνησις, ἀλλ’ ἐκμετάλλευσις τοῦ ἱεροῦ ζητήματος, καθ’ ἣν στιγμὴν ἓν καὶ μόνον καθῆκον ἐπεβάλλετο εἰς πάντας, ἡ κατάπαυσις τοῦ ἐγερθέντος διὰ τὴν γλῶσσαν θορύβου καὶ τῆς ἀδίκου κατηγορίας κατὰ Ὑπουργοῦ, ὅστις διέψευσε τὴν κατηγορίαν καὶ ὅστις, γνωρίζομεν πάντες, ἔχει τὴν συνείδησίν του καθαρὰν ὅτι δὲν εἶναι μαλλιαρός, ἀλλ’ ὑπέρμαχος τῆς καθαρευούσης.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου ἐγγεγραμμένου ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ κ. Ἀνδρέου ἔχουσα οὕτως: «Ἡ Βουλή, μετὰ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐκφράζει τὴν ἀπόλυτον αὑτῆς ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν».

§181Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ «ἀπόλυτον» τίνα θέσιν ἔχει; Νομίζω ὅτι χάριν αὐτῆς τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ.

§182ΙΩ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ «ἀπόλυτον» σημαίνει ἀντίθετον τοῦ περιωρισμένου.

§183Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τοὐλάχιστον νὰ διαγραφῇ τὸ «μετὰ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως».

§184Δ. ΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ γίνῃ ἐπίκρισις ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἰδικῆς μου;

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασις. Θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν λέγουσι «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσι «ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Κυταριόλος καὶ Μᾶνος. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία.

§186Γ. ΠΩΠ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία.

§188Γ. ΠΩΠ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος δὲν δυνάμεθα νὰ ὁμιλήσωμεν;

§189Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡμεῖς εἴπομεν καὶ ἐδηλώσαμεν ὅτι δὲν θέτομεν ζήτημα τοιοῦτον. Ἄν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, ἄς ψηφίσῃ ὅ,τι θέλει καὶ ἂς εἴπωσιν οἱ φίλοι της ὅτι ἦτο νόμιμος ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργοῦ. (Ἐνεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 227. Ἐκ τούτων 213 ὑπὲρ τῆς προτάσεως, 7 κατ’ αὐτῆς, 5 παρόντες καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον. Κατὰ συνέπειαν ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή. (Χειροκροτήματα).

§191Γ. ΠΩΠ. Οἱ κύριοι συνάδελφοι εἶχον ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ ἀποτελέσματος καὶ ἐχειροκρότησαν;

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ἀλλ’ ἐχειροκρότησαν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν νὰ φέρωσι τοιοῦτον ἀποτέλεσμα. Δευτέρα ἐπερώτησις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σχινᾶς.

§193ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκεῖ, κύριε Πρόεδρε.

§194Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα πολὺ κουρασμένοι, καὶ θὰ ἦτο καλὸν νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, ὥστε νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν κατόπιν.

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8,30′ μ. μ.