1911.01.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 11.

Τῆς 22 Ἰανουαρίου 1911

(Σάββατον)

Προεδρία προσωρινὴ κ. Ἀθ. Κατριβάνου.

(Εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ περὶ ὥραν 11 π. μ.

παρόντων 186 Βουλευτῶν, ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ ἔρχονται μετ’ ὀλίγον, ὅτε καὶ θὰ ἀναγνωσθῶσιν. Ἐπίσης θὰ προσέλθῃ μετ’ ὀλίγον καὶ ὁ ἱερεύς, ἵνα ὁρκισθῶσιν οἱ μὴ ὁρκισθέντες ἔτι Βουλευταί. Ἤδη δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν Κερκύρας. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται ν’ ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος.

§2ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). (Ἴδε ἔκθεσιν τμήματος ἐκλογῆς Κερκύρας ἐν παραρτήματι Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφετζόπουλος ἔχει τὸν λόγον. Ἀλλὰ πρὸ τούτου παρακαλῶ νὰ προσέλθωσιν οἱ μὴ ὁρκισθέντες ἔτι κ. κ. Βουλευταί. (Προσέρχονται καὶ ὁρκίζονται ἐπὶ τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθωρισμένον ὅρκον οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Στασινόπουλος, Ν. Χαρδούβαλης, Μ. Πιπιλῆς, Θ. Ψυχαληνὸς καὶ Ι. Καναβός). Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καφετζόπουλος.

§4Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐπειδὴ καὶ ἐμὲ καταπονεῖ ἡ μακρηγορία, θὰ εἶμαι ὅσον καὶ φαίνομαι βραχύς. Τὸ ζήτημα τοῦ ἀσυμβιβάστου τῶν καθηκόντων τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ ἀξιώματος τοῦ Βουλευτοῦ ἔρχεται πάλιν νὰ ἀπασχολήσῃ διὰ πολλοστὴν φορὰν τὴν Βουλήν. Εὐτυχῶς διὰ τὴν προκειμένην ἐκλογὴν δὲν ἀμφισβητεῖται, ὅτι ἐπέτυχε Βουλευτὴς Κερκύρας ὁ κ. Κεφαληνὸς φέρων τοὐλάχιστον μέχρι τῶν ἐκλογῶν τὴν ἰδιότητα τοῦ γυμνασιάρχου, κατὰ συνέπειαν τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐμμίσθου δημοσίου ὑπαλλήλου. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θ’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν, παρουσιάζει νέαν ὅλως μορφήν, τουτέστιν, ἂν καὶ κατὰ πόσον ἡ μετὰ τὴν ἐκλογὴν γενομένη παραίτησις τοῦ ἐν λόγῳ δημοσίου ὑπαλλήλου ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ γυμνασιάρχου ἐπιφέρει ἐκ τῶν ὑστέρων, οὕτως εἰπεῖν, τὴν ἰσχυροποίησιν αὐτῆς, καὶ οὕτω πως διὰ τῆς βραδυτέρας καὶ ἐκπροθέσμου ταύτης παραιτήσεως προσδίδεται κῦρος εἰς τὴν ἐξ ὑπαρχῆς ὑπάρχουσαν ἀκυρότητα τῆς ἐκλογῆς. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετάσωμεν, εἶναι, ἂν ἡ βραδύτερον γενομένη παραίτησις τοῦ ἐν λόγῳ δημοσίου ὑπαλλήλου ἐξουδετεροῖ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς, τὸ ὁποῖον συνάγεται ἐκ τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖ τὴν πρὸ 20 ἡμερῶν παραίτησιν τοῦ ὑπαλλήλου πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Κατὰ τὴν γνώμην μου φρονῶ, χωρὶς νὰ ἀνατρέξω εἰς ξένας νομοθεσίας πρὸς ἐπίδειξιν γνώσεων καὶ καταπτόησιν τῶν ἁπλουστέρων, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ ἀντίθετος γνώμη, ὅτι ἡ βραδύτερον γενομένη παραίτησις δὲν δύναται νὰ ἐξιλεώσῃ τὸ ἄκαμπτον τοῦ νόμου, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι τὸ ἀσυμβίβαστον τῶν καθηκόντων τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ Βουλευτοῦ δημιουργεῖται οὕτως εἰπεῖν ἐκ τῶν προτέρων καὶ οὐχὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, τουτέστιν ὁ νομοθέτης δὲν ἀπέβλεψε τόσον εἰς τὴν δυσχέρειαν τῆς ἐκπληρώσεως ἀμφοτέρων τούτων τῶν καθηκόντων, τουτέστι τοῦ Βουλευτοῦ καὶ τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου λόγῳ τῆς ἀμέσου αὐτοῦ ἐξαρτήσεως παρὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας καὶ τῆς ἐντεῦθεν ἀπειλουμένης πιέσεως περὶ τὴν ἐλευθέραν ἐνάσκησιν τῶν βουλευτικῶν αὐτοῦ καθηκόντων, ἀλλ’ ἀπέβλεψε πρὸς τούτοις καὶ κυρίως πρὸς τὴν ἐπίδρασιν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἀσκήσῃ κατὰ τὸ προεκλογικὸν στάδιον ὁ ὑποψήφιος δημόσιος ὑπάλληλος ποιούμενος κατάχρησιν τῆς δημοσίας αὐτοῦ λειτουργίας πρὸς ἐπηρεασμὸν τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων, ἣν ἠθέλησε νὰ προλάβῃ νομοθετικῶς. Καὶ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο, Κύριοι, δὲν ἀσπάζομαι τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ ἔγκριτος κατὰ τὰ λοιπὰ συνάδελφος κ. Μιχαλακόπουλος, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε χθὲς τὴν γνώμην, ὅτι ἡ μὲν ἐκλογὴ τοῦ τοιούτου δημοσίου ὑπαλλήλου εἶναι ἔγκυρος καὶ μόνον χορηγεῖται δικαίωμα εἰς τὸν ἑκάστοτε προϊστάμενον αὐτοῦ Ὑπουργὸν νὰ τὸν ἀπολύσῃ μετὰ τὴν ὁρκοδοσίαν, διότι ἡ θεωρία αὕτη εἶναι ἄκυρος ὄχι μόνον εἰς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος, ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν σκοπιμότητα τοῦ νόμου, ἀξιοῦντος τὴν πρὸ 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς παραίτησιν παντὸς ἀποδυομένου εἰς τὸ ἐκλογικὸν στάδιον δημοσίου ἐμμίσθου λειτουργοῦ. Ἐπίσης δὲν παραδέχομαι καὶ τὴν ἄλλην θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἐπίσης ἔγκριτος νομομαθὴς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος κ. Ἀραβαντινὸς ὑπεστήριξε, τουτέστι τὴν θεωρίαν τῆς ὑπερπηδήσεως τοῦ νόμου, διότι ἐγὼ ἔχων βραχὺ τὸ σῶμα δὲν ἔχω τὰ σκέλη ἱκανὰ οὔτε τοῦ ἑνὸς οὔτε τοῦ ἄλλου, ὥστε νὰ ἐπιτυγχάνω εἰς τοιαῦτα ὑπερπηδήματα, τοὐναντίον μάλιστα φρονῶ, ὅτι οὔτε ὑπερπηδήσεις τῶν νόμων πρέπει νὰ κάμνωμεν, οὔτε καλπονοθεύσεις ὁλοκλήρων τμημάτων νὰ καταπίνωμεν, οὔτε νὰ καμμύωμεν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ νὰ βύωμεν τὰ ὦτα εἰς ἐξοφθάλμους οὕτως εἰπεῖν ἐνστάσεις περὶ ἀνηλικότητος, ἀλλὰ νὰ ὦμεν πιστοὶ καὶ εὐλαβεῖς τηρηταὶ τῶν κειμένων διατάξεων, διότι ἔχω ἀδιάσειστον τὴν πεποίθησιν, ὅτι μόνον οὕτω βουλευόμενοι καὶ πολιτευόμενοι θὰ πραγματώσωμεν τὴν διὰ τυρρηνικῶν σαλπίγγων ἐπαγγελθεῖσαν ἀναστήλωσιν τῶν νόμων. Παρόμοιον ζήτημα, Κύριοι, ἀπησχόλησε καὶ τὴν ἀρτίως διαλυθεῖσαν Βουλὴν προκειμένου περὶ τῆς ἐκλογῆς Λαρίσης ἐπὶ τῷ προσώπῳ τοῦ τότε ἐπιτυχόντος δημάρχου κ. Κουτσοπούλου. Ὁ ἐν λόγῳ δήμαρχος ἐν ἀγνοίᾳ μάλιστα αὐτοῦ ἀνακηρυχθεὶς ὑποψήφιος ὑπέβαλε κατὰ τὸ στάδιον τῆς προεξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς παραίτησιν ἀπὸ τοῦ δημαρχικοῦ ἀξιώματος. Ἐν τούτοις τὸ μωσαϊκὸν ἐκεῖνο τῆς Βουλῆς, τὸ συγκείμενον ἀπὸ τὸ συνοθύλευμα νέων καὶ παλαιῶν μεθόδων νέου καὶ παλαιοῦ πνεύματος, δὲν ἠδυνήθη νὰ παρακάμψῃ τὸν νόμον καὶ ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Κουτσοπούλου. Ἀκριβῶς δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ, Κύριοι, ὅτι δυστυχῶς ἡ ἀσθένεια τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κεφαληνοῦ εἶναι ἀθεράπευτος, καὶ διὰ τοῦτο θὰ προτείνω τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Κεφαληνόν.

§5Λ. ΜΑΒΙΛΗΣ. Ὅτε ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν, Κύριοι, καὶ ἔλαβον μέρος εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ τρίτου τμήματος, εἶχον καὶ ἐγὼ σταθερὰν ἀπόφασιν νὰ ὑποστηρίξω ἀντὶ πάσης θυσίας τὸν νόμον καὶ ὑπῆρξα ἀκυρωτικὸς σχεδὸν εἰς ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ ὑποβληθέντα εἰς τὸ τμῆμα. Καὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν, μετὰ τὴν ἐπίδοσιν τῶν ἐκθέσεων, ἤμην ἐπίσης ἀκυρωτικὸς καὶ εἰς τὰ ζητήματα νοθειῶν καὶ καλπονοθεύσεων καὶ δωροδοκίας, καθὼς καὶ εἰς τὰ πρῶτα προσωπικὰ ζητήματα τὰ παρουσιασθέντα τοῦ κ. Σκούφου καὶ τοῦ κ. Δάλλα. Κατόπιν ὅμως εἶδον, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἐτήρησε τὴν αὐτὴν νομιμοφροσύνην, τὴν ὁποίαν ἐσκόπουν ἐγὼ νὰ τηρήσω ἀπαρεγκλίτως καθ’ ὅλον τὸ στάδιόν μου ὡς Βουλευτοῦ. Εἶδον, ὅτι, ἐνῷ ἐξειλίχθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς αἱ εἰδεχθέστεραι εἰκόνες παρανομιῶν δυναμένων νὰ ἔχωσι πολὺ σπουδαιοτέρας συνεπείας ἢ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Βουλὴν ἑνὸς παρατύπως ἐκλεχθέντος Βουλευτοῦ, εἶδον, λέγω, ὅτι δὲν ἐπαρουσιάσθησαν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου οἱ πολλοὶ κοινωνιολόγοι, πολιτειολόγοι, νομικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουσι τὴν Βουλὴν ταύτην, διὰ νὰ ἐξαναστῶσι μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης ἀγανακτήσεως ἐναντίον τῶν τελεσθέντων.

§6ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι δεδικασμένον.

§7Λ. ΜΑΒΙΛΗΣ. Δὲν θίγω τὸ δεδικασμένον, Κύριοι· ὁπωσδήποτε εἶναι ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα. Εἰς τὰ σπουδαιότατα ἐκεῖνα ζητήματα ἀφέθησαν μόνα τὰ ἐνδιαφερόμενα μέρη, τὰ ἀλληλοσυγκρουόμενα μέρη νὰ ἀλληλοσπαράσσωνται, ἀλλ’ οὐδένα ἤκουσα ἀφ’ ὑψηλοῦ νὰ κρίνῃ τὰ ζητήματα ἐκεῖνα καὶ παραστήσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν πόσον βλάπτουσιν ὁλόκληρον τὸ ἔθνος τὰ ὄργια ἐκεῖνα τὰ τελούμενα ὄχι μόνον εἰς ἐκείνας τὰς ὡρισμένας ἐπαρχίας, ἀλλὰ δυστυχῶς εἰς ὅλον τὸ Κράτος ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Βασιλείου μέχρι σήμερον. Εἶδον μόνον εἰς δευτερεύοντα ζητήματα, εἰς ζητήματα τυπικά, συζητοῦντας σπουδαίους νομομαθεῖς καὶ ἀναφέροντας Συντάγματα, ἀναφέροντας νόμους καὶ λεπτολογοῦντας. Ἀπέναντι τῆς ἀμφιβόλου αὐτῆς νομιμοφροσύνης τῆς Βουλῆς ἐσκέφθην ἂν ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσω νὰ εἶμαι ἀμείλικτος καὶ ἐγὼ εἰς τὴν καταψήφισιν πάσης παρουσιαζομένης, ἔστω καὶ τυπικῆς, παρανομίας, καὶ ἐσκέφθην ἂν πρέπει νὰ καταψηφίσω τὸν ἀδελφικόν μου φίλον, τὸ μέλος τοῦ συνδυασμοῦ μου, τὸν κ. Κεφαληνόν, ἂν ἔπρεπε νὰ πέσῃ αὐτὸς θῦμα αὐτῆς τῆς νομιμοφροσύνης. Μία φωνὴ μοὶ ἔλεγε: «Κατεψήφισες σὺ τὸν κ. Δάλλαν». Ἐσκέφθην ὅμως, ὅτι ὑπάρχει μία οὐσιώδης διαφορὰ μεταξὺ τῆς περιπτώσεως τοῦ κ. Σκούφου καὶ τοῦ κ. Δάλλα καὶ τῆς περιπτώσεως τοῦ κ. Κεφαληνοῦ. Ἂν καὶ δὲν εἶμαι οὔτε νομομαθὴς οὔτε συνταγματολόγος, ἐνόησα, ὅτι ὁ μὲν κ. Δάλλας καὶ ὁ κ. Σκοῦφος ἐπρόκειτο νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Βουλήν, κατέχοντες τὰ ἀξιώματά των, τὰ συγκρουόμενα πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ Βουλευτοῦ. Ὁ δὲ κ. Κεφαληνὸς μόνον ὡς ὑποψήφιος ἤρχετο εἰς σύγκρουσιν ἢ μᾶλλον ἡ ἰδιότης του, τοῦ καθηγητοῦ, ἤρχετο εἰς σύγκρουσιν πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑποψηφίου. Καὶ ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ Βουλευτοῦ δὲν δύναται νὰ κριθῇ ἐκ τῶν προτέρων, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀποφασισθῇ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἂν ἡ ἰδιότης του δύναται νὰ εἶναι ἀσυμβίβαστος πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ Βουλευτοῦ, ἐνῷ ἡ ἰδιότης τοῦ ὑποψηφίου δύναται νὰ κριθῇ ἐκ τῶν ὑστέρων ἂν πράγματι ἦλθεν εἰς σύγκρουσιν ἡ ἰδιότης τοῦ ὑπαλλήλου πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑποψηφίου, ἐπειδὴ ἐπείσθην καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, καὶ τοῦτο δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐπισήμως, ὅτι ὁ κ. Κεφαληνὸς οὐδόλως ἀνεμίχθη, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, νομίζω, τὸ ὁποῖον, ὡς ὁ ἀξιότιμος κ. προλαλήσας ἀνέπτυξεν, εἶναι νὰ μὴ δύναται ὁ ὑπάλληλος νὰ ἐπιδράσῃ διὰ τοῦ ὄγκου τοῦ ἀξιώματός του εἴτε ὑπὲρ ἑαυτοῦ εἴτε ὑπὲρ τῆς μισθοδοτούσης αὐτὸν Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων, καὶ ἐπειδὴ ἐκ τῶν ὑστέρων ἐπείσθην, ὅτι οὐδόλως ἐπέδρασεν ὁ κ. Κεφαληνός, διότι ἔμενε μακρὰν τοῦ τόπου του κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐκλογῶν, καὶ τὸν ἐχώριζον θάλασσαι καὶ ὄρη χιονοσκεπῆ ἀπὸ τὴν γλυκεῖάν του ἰδιαιτέραν πατρίδα καὶ πρόκειται ἄρα ὄχι πλέον περὶ τῆς οὐσίας τοῦ νόμου, ἀλλὰ περὶ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον παρεβιάσθη εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, καὶ προκύπτει ἐκ τῶν ὑστέρων σαφέστατα, ὅτι δὲν παρεβιάσθη ὁ νόμος κατὰ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ὅτι ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ὁ νόμος, ἐπετεύχθη, καὶ μένει ἀνόθευτος καὶ ἁγνὴ ἡ ἐκδήλωσις τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, διὰ ταῦτα πάντα ἀπεφάσισα νὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐνώπιον ὑμῶν, ἂν καὶ δὲν εἶμαι ῥήτωρ, καὶ νὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς πείσω ὅπως ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ συναδέλφου μου κ. Κεφαληνοῦ παραβιάζοντες τὸ γράμμα τοῦ νόμου, ἀφοῦ παρεβιάσατε ἐπανειλημμένως καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν. Ὅτε ὁλόκληρος νομός, καὶ οὐχὶ ὁ ἔσχατος τῶν νομῶν τοῦ Κράτους, νομὸς διακρινόμενος διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν μόρφωσιν τῶν κατοίκων του, διακρινόμενος ἐπὶ φιλοπατρίᾳ, ὅστις οὐχὶ ἅπαξ ἀπέδειξεν, ὅτι δύναται νὰ θέσῃ ὑπεράνω τῶν ἰδίων του τοπικῶν συμφερόντων τὸ συμφέρον μεγάλης πατρίδος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς 8 Αὐγούστου ἀπέδειξε τοῦτο, καὶ ἔτι περιφανέστερον καὶ λαμπρότερον κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς 28 Νοεμβρίου, ὅτε, ἵνα τεθῇ ἐν ἁρμονίᾳ μὲ τὸν λοιπὸν πληθυσμὸν τοῦ Βασιλείου, ἀνέδειξεν οὐχὶ τοὺς κυβερνήσαντας αὐτὸν ἐπὶ δεκατριετίαν, οὐχὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ τὰ ἀναδειχθέντα καὶ τὰ ἀναβάντα εἰς τὰς ὑψίστας θέσεις τοῦ Κράτους, ἀλλὰ νέους — ὄχι ὅλους κατὰ τὴν ἡλικίαν — ἐνστερνισθέντας τὴν ἱερὰν ἐπαναστατικὴν ἰδέαν τῆς ἀνορθώσεως, θυσιάσας πᾶν ὑλικὸν ὄφελος, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ πορισθῇ εἰσέτι, ἐὰν ἐξηκολούθει τὸ πρῴην καθεστώς, ὅτε τοιοῦτος νομός, λέγω, σᾶς στέλλει Βουλευτὴν τὸν κ. Ἀνδρέαν Κεφαληνὸν ἐν γνώσει ὅτι παραβιάζεται τὸ γράμμα τοῦ νόμου, διότι οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν, Κύριοι, (καὶ εἴχομεν ἀντιπάλους) εἶχον φροντίσει νὰ πληροφορήσωσι περὶ τούτου τὸν λαόν — καὶ ἡμεῖς εἴχομεν φροντίσει περὶ τούτου, ἀλλ’ οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν εἶχον διαδώσει περιερχόμενοι τὰ χωρία τῆς Λευκάδος, Κερκύρας, καὶ Παξῶν, ὅτι αὐτοὶ εἶχον τὰ πιστὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ— ἐδείκνυον πανταχοῦ ἐπιστολὰς γραφείσας ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἵνα ὑποστηρίξῃ τούτους, καὶ αὐτοὶ ἐβεβαίουν, ὅτι ὁ κ. Κεφαληνός, εἴτε παραιτούμενος εἴτε μή, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ εἶναι κρῖμα νὰ χάσωσι τὴν ψῆφόν των καὶ ὅτι πρέπει νὰ τὸν καταψηφίσωσιν, ὁ λαός, λέγω, ἐν γνώσει ἐψήφισε τοῦτον, καὶ τὸν ἐψήφισε δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας, καὶ δὲν ὑπάρχει οὕτως οὐδὲ παραπλάνησις τοῦ λαοῦ. Τὸν ἔστειλε, καὶ διατί τὸν ἔστειλεν; Ἐγνώριζεν ὁ λαός, καὶ περὶ τούτου εἶχον φροντίσει οἱ δημοδιδάσκαλοι, ὅτι θὰ συζητηθῶσι σπουδαιότατα ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια ἐν τῇ Βουλῇ, ἐκτὸς τῆς μεγάλης ἀγάπης, τὴν ὁποίαν τρέφει ὁ λαὸς πρὸς τὸν κ. Κεφαληνόν, ἐγνώριζεν ὁ λαός, ὅτι σήμερον ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην αὐτοῦ, ἐγνώριζεν, ὅτι ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ἀπαρτίζεται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀπὸ δικηγόρους, ἐγνώριζε πόσον πολυσχιδεῖς ἱκανότητας ἔχει ὁ Ἕλλην δικηγόρος, καὶ δύναται νὰ εἶναι καὶ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἐγνώριζεν ὡσαύτως, ὅτι ἀπαιτοῦνται εἰδικότητες, ἵνα λύωσι ζητήματα ὑψίστης, πανυψίστης σημασίας διὰ τὸ μέλλον τοῦ ἔθνους, ὡς τὸ ζήτημα τὸ ἐκπαιδευτικόν, καὶ ἐγνώριζεν, ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὸν νομὸν δὲν ὑπῆρχε καταλληλότερος πρὸς τοῦτο ἀπὸ τὸν Ἀνδρέαν Κεφαληνόν, ὁ ὁποῖος ἐκτὸς τῶν ἄλλων αὐτοῦ προσόντων ἔχει καὶ πολυετῆ πεῖραν, εἰκοσιπενταετῆ, διδακτικήν, ὁ ὁποῖος ἐν Ἰταλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ ἔχει ἀκολουθήσει, ἐκτὸς τῶν ἐπιστημονικῶν καὶ φιλολογικῶν, καὶ παιδαγωγικὰ μαθήματα, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰ τοῦ δημοδιδασκαλικοῦ κλάδου κάλλιον παντὸς ἄλλου, διότι ἔχει χρηματίσει καὶ ἐπιθεωρητὴς ἐν Ἀρκαδίᾳ καὶ μέλος τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καθὸ γυμνασιάρχης ἐπὶ πολλὰ ἔτη, ἐγνώριζεν ἡ Κέρκυρα τὴν λογοτεχνικὴν αὐτοῦ μόρφωσιν καὶ εἶπεν, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ὑπὲρ πάντα ἄλλον κατάλληλος νὰ τὸν ἀντιπροσωπεύσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ταύτην, καθ’ ἣν πρόκειται νὰ τεθῶσιν αἱ βάσεις ἀναπλάσεως πνευματικῆς τοῦ ἔθνους. Τί θὰ ἀπαντήσητε εἰς τὸν λαὸν τοῦ νομοῦ Κερκύρας, Κύριοι; Θὰ εἴπητε, ὅτι, ἐπειδὴ ὁ νόμος ἀπαιτεῖ νὰ ὑποβληθῇ 20 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἡ παραίτησις τοῦ ὑπαλλήλου καὶ ὁ κ. Κεφαληνὸς δὲν ἔπραξε τοῦτο, καὶ δὲν τὸ ἔπραξε, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ τὸ πράξῃ, διότι ἐν ἀγνοίᾳ του ἐξετέθη ἡ ὑποψηφιότης του, καὶ διότι, ἐὰν παρῃτεῖτο, εὐθὺς ὡς τὸ ἔμαθε, πάλιν παρανόμως θὰ ὑπεβάλλετο ἡ παραίτησις, διότι ὁ νόμος ἀπαιτεῖ ὑποβολὴν παραιτήσεως πρὸ 20 ἡμερῶν, τί θὰ εἴπητε, λέγω, εἰς τὸν λαὸν αὐτὸν ἐκλέξαντα οὕτω τὸν κ. Ἀνδρέαν Κεφαληνόν, καὶ ὅστις Κεφαληνός, εὐθὺς ὡς ἐξελέγη, ἀμέσως ἐνήργησεν ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεώς του, ἥτις καὶ τῷ ἐδόθη πολὺ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, καὶ σήμερον ἔρχεται μὲ οὐδὲν τὸ ἀσυμβίβαστον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν; Ἐὰν δὲν ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν ταύτην, ὁ κ. Κεφαληνὸς θὰ ἐπανέλθῃ, καὶ θὰ ἐπανέλθῃ πανίσχυρος μετὰ τὴν ἐπαναληπτικὴν ἐκλογήν. Ἀλλ’ ἡ ἀκύρωσίς σας θὰ γίνῃ δημιουργὸς βλάβης καὶ τῶν συμφερόντων τῶν ἐκλογέων του, οἵτινες πάλιν θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς περιπετείας τῶν ἐκλογικῶν ἀγώνων, ἀλλὰ καὶ βλάβης τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, τὰς ὁποίας διὰ πεφωτισμένων αὑτοῦ γνώσεων θὰ δυνηθῇ κατὰ πολὺ νὰ προαγάγῃ εἰς τὸ σπουδαιότατον ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα. Δὲν πιστεύω νὰ θελήσητε καὶ ὑμεῖς νὰ λείψῃ εἷς τοιοῦτος παράγων, διότι ἡ αἰσία λύσις τοῦ ζητήματος ἐκείνου θὰ εἶναι σωτηρία διὰ τὴν φιλτάτην ἡμῶν πατρίδα. (Χειροκροτήματα).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν;

§9Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Γόντικα εἶπον, ὅτι ἀπορῶ πῶς ἐγένετο συζήτησις, ἂν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ ἐν τῷ σταδίῳ τῆς ἐξελέγξεως νὰ διορίσῃ ἐπιτροπήν, ἀφοῦ τὸ δικαίωμα τοῦτο δὲν ἠμφισβητήθη οὐδὲ εἰς αὐτὰ τὰ τμήματα. Ἐπὶ πλέον θεωρῶ, ὅτι τὰ Πρακτικὰ εἶναι πλημμελῆ κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν ἀποφαίνονται τίνα ἀπόφασιν ἔλαβεν ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν κατάρτισιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συμπληρωθῶσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀνέβαλε τὴν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἀπόφασίν της ὡς πρὸς τοὺς κ. κ. Πύρρον Καραπάνον καὶ Ἀντ. Γαρουφαλιᾶν μέχρις οὗ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ ὅλα ἀναφέρονται εἰς τὰ ἐστενογραφημένα Πρακτικά.

§11ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ὅσα εἶπον ἐγὼ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος δὲν διετυπώθησαν καλῶς. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν μικραί τινες τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ὑποβάλλω. Εἶπον, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θὰ ὁρίσῃ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας πέρα τοῦ 25ου ἔτους, καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ψηφίσω κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Φωτήλα.

§12ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὰ Πρακτικὰ εἶναι ἀτελῆ, διότι πολλῶν Βουλευτῶν τὰ ὀνόματα δὲν ἀναφέρονται παντάπασι. Δὲν εἶναι σημαντικὸν τὸ πρᾶγμα διὰ σήμερον, ἀλλά, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ, ἴσως γίνῃ σημαντικόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται μετὰ τὰς γενομένας διορθώσεις. Ὁ κ. εἰσηγητὴς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, ἐὰν ἀντιλέγῃ, ἂς ἔλθῃ.

§14Τ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ζαβιτσᾶνος εἶναι ὁ ἀντιλέγων.

§15Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Ἀποτεινόμενος, κύριοι Βουλευταί, πρὸς ὑμᾶς τοὺς ἐκπροσωποῦντας τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θεωρῶ, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ἄσκοπον, ἂν ἤθελον διὰ μακρῶν ὑποστηρίξει τὴν σοβαρότητα, τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἔχει ἀπόφασις τείνουσα εἰς τὴν ἀκύρωσιν λαϊκῆς ἐτυμηγορίας. Καὶ τοῦτο, διότι ἅπασαι αἱ ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ὑμεῖς ἐνταῦθα, δυνάμει τῶν κειμένων νόμων, δυνάμεθα νὰ λάβωμεν, ὡς καὶ ἅπασαι αἱ νομικαὶ διατάξεις, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν, μίαν μόνην ἔχουσι πηγήν, μίαν καὶ μόνην δικαιολογίαν εὑρίσκουσιν, ἐπὶ μιᾶς καὶ μόνης βάσεως στηρίζονται. Καὶ ἡ μοναδικὴ αὕτη πηγὴ καὶ βάσις καὶ δικαιολογία ἔγκειται ἐν τῇ λαϊκῇ θελήσει. Λέγων ὅμως τὰ τοιαῦτα καὶ ὑποστηρίζων τὴν σοβαρότητα, τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἔχει ἡ ἀκυρωτικὴ ἀπόφασις, δὲν ἐννοῶ νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἀρχὴν ὅτι πρέπει νὰ ἐπικυρῶνται ὁπωσδήποτε ἅπασαι αἱ ἐκλογαί, καὶ τοῦτο, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ διακρίνωμεν, ὅτι μεταξὺ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα τίθενται ἐν ἐνεργείᾳ κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ὑπάρχουσι τῳόντι καὶ μέσα τείνοντα εἰς τὴν καταδολίευσιν τοῦ φρονήματος καὶ νοθείαν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος. Βεβαίως τὰ μέσα ταῦτα πρέπει πρωτίστως μετὰ μεγάλης προσοχῆς νὰ ἐξετάζῃ ἡ Βουλή, ἀκριβῶς διότι ταῦτα τείνουσιν εἰς τὴν ἀλλοίωσιν καὶ καταδολίευσιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Ἡ ἔνστασις ὅμως κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς Κερκύρας, ἡ ὁποία σήμερον προβάλλεται, δὲν ἔχει τοιαύτην βάσιν, διότι ἐγὼ πρῶτος, ἂν εἶχε τοιαύτην βάσιν, ἤθελον σᾶς παρακαλέσει νὰ εἶσθε ἀμείλικτοι καὶ αὐστηροί. Λέγω, ὅτι ἡ προσβαλλομένη ἐκλογὴ Κερκύρας δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν βάσιν, διότι προσβάλλεται ἡ ἐκλογὴ πολυτίμου συνεργάτου καὶ συναδέλφου, τοῦ ὁποίου ἐν ἀγνοίᾳ ἐτέθη ὑποψηφιότης καὶ ὁ ὁποῖος ἐξελέγη διὰ καταπληκτικῆς πλειονοψηφίας, διότι Γυμνασιάρχης ὢν ἐν Καλαβρύτοις δὲν ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του εἴκοσιν ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, ὡς ὁρίζει ὁ νόμος. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι καταφαίνεται ἀμέσως ἡ σοβαρότης μιᾶς τοιαύτης ἐνστάσεως καὶ τὸ ἐκ ταύτης συμπέρασμα, κατὰ τὸ ὁποῖον καταδεικνύεται, ὅτι ἡ ἀκυρωτικὴ ἀπόφασις θὰ ἀντέκειτο προφανῶς εἰς τὴν λαϊκὴν θέλησιν, ἡ ὁποία ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Κεφαληνοῦ πανηγυρικῶς ἐξεδηλώθη, καὶ ἑπομένως τοιαύτη ἀπόφασις θὰ εἶχεν ὑψίστην σημασίαν. Ἔστε βέβαιοι, ὅτι ἀντίθετος ἀπόφασις τῆς διὰ τῆς ἐνστάσεως ὑποβαλλομένης, μακρὰν τοῦ νὰ ἀντίκειται εἰς νομικήν τινα διάταξιν, θὰ ἦτο σύμφωνος πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, τοῦθ’ ὅπερ θὰ ἤρκει διὰ τὴν νομικὴν βάσιν καὶ τὸ πλῆρες νομικὸν αὐτῆς κῦρος. Ἐὰν ἐπὶ τῆς σκέψεως ταύτης ἐρειδομένη θὰ ἦτο ὀρθὴ οἱαδήποτε ἀπόφασις οἱασδήποτε τακτικῆς Βουλῆς, ἡ πεποίθησις ἐπὶ τοῦ νομικοῦ αὐτῆς κύρους ἐνισχύεται ἐκ τῆς παρατηρήσεως ὅτι τὴν ἀπόφασιν ταύτην πρόκειται νὰ λάβῃ ἡ παροῦσα διπλῆ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή, ἡ ὁποία ὡς ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν κατηρτίσθη, οὐδένα περιορισμὸν ἀντλεῖ ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ κατὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς ὁποίας ἔδει πρὸ παντὸς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ποία εἶναι ἡ ἀληθὴς καὶ γνησία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θέλησις, ἀφοῦ τὸ συνέδριον τοῦτο ἤδη συνέρχεται, ὅπως δώσῃ νέαν ζωὴν καὶ νέαν διεύθυνσιν ἐπὶ τῶν πολιτειακῶν αὐτοῦ περιστάσεων, χωρὶς νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τυπικαὶ διατάξεις τείνουσαι ὁπωσδήποτε νὰ ἀποστερήσωσιν ἡμᾶς τῆς συνεργασίας πολυτίμων στοιχείων, εἰς ἃ μετὰ πεποιθήσεως ἀπέβλεψεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐμπιστευθεὶς εἰς αὐτὰ πανηγυρικῶς τὴν ἀναγέννησιν τοῦ ἔθνους καὶ τὴν ἀνόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων. Ἀλλ’ ἐξεταστέον, ἀντίκειται τῳόντι εἰς τὰς ὑφισταμένας νομικὰς διατάξεις ἡ προσβαλλομένη ἐκλογὴ ἢ τοὐναντίον ἐν πλήρει ἁρμονίᾳ πρὸς ταύτας διατελεῖ; Ὁ ἡμέτερος νομοθέτης, ἀφοῦ ἐφρόντισε προηγουμένως νὰ ἀναγράψῃ μετὰ μεγάλης σπουδῆς τὰ προσόντα τῶν ἐκλογέων, δεχθεὶς ὅτι τοιοῦτοί εἰσι μόνοι οἱ ἱκανοί, δὲν ἐνεπιστεύθη ἀπολύτως τὴν ἐξαίρεσιν τῶν ἐκλογίμων εἰς μόνην τὴν ἀναγνωρισθεῖσαν ἱκανότητα τούτων, μολονότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ ἐκλογεὺς ἐκλέγων διὰ τὸ Κράτος, διὰ τὸν νόμον του, δι’ αὐτὸν τέλος τὸν ἴδιον οὐδένα ἴσως ἔδει νὰ ὑφίσταται περιορισμὸν ἐπὶ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα οὗτος θεωρεῖ κατάλληλα, ἵνα ἀναθέσῃ τὴν ἐκπροσώπησιν αὐτοῦ. Ἡ σκέψις ὅμως, ὅτι ὁ ἐκλογεὺς ἐκλέγων τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτοῦ δὲν ἐξασκεῖ μόνον δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ εἰς ὑποχρέωσιν ὑποβάλλεται, συνδυαζομένη μετὰ τῆς ἀρχῆς ὅτι ἡ πολιτειακὴ ἐντολὴ δὲν συγχέεται μετὰ τῆς ἀστικῆς, συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀναγραφὴν τῶν ἄρθρ. 70 καὶ 71 τοῦ ἡμετέρου Συντάγματος, δι’ ὧν ἐκανονίσθησαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰ προσόντα τῶν ἐκλογίμων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος πρὸς ἄλλα τοιαῦτα. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα ῥητῶς καθορίζονται ἔνια τούτων, ἀφίεται δὲ διὰ τοῦ ἄρθρου 70 πλῆρες τὸ δικαίωμα εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν περὶ τῶν ἀναγραφῶν καὶ ἑτέρων προσόντων, διὰ τὸ ἀσυμβίβαστον ὅμως τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος πρὸς ἄλλα τοιαῦτα προνοεῖ τὸ ἄρθρον 71 τοῦ Συντάγματος, ἐνῷ περιοριστικῶς ἀπαριθμοῦνται ποῖα τὰ ἀξιώματα, ἅτινα δὲν συμβιβάζονται πρὸς τὸ τοῦ Βουλευτοῦ. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους παρατηροῦμεν ἀληθῶς, ὅτι μεταξὺ τῶν ἀξιωμάτων, ἅτινα κηρύσσονται ὡς ἀσυμβίβαστα πρὸς τὸ τοῦ Βουλευτοῦ, εἶναι καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἐμμίσθου ὑπαλλήλου, καὶ βεβαίως ἐν τῇ κατηγορίᾳ ταύτῃ συμπεριλαμβάνεται καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ Γυμνασιάρχου. Ἀλλά, Κύριοι, ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν πρόκειται νὰ συμβιβασθῶσι καὶ συμβαδίσωσι τὸ ἀξίωμα τοῦ Βουλευτοῦ παρὰ τὸ τοῦ Γυμνασιάρχου, καθόσον ὁ κ. Κεφαληνός, καθ’ οὗ ἡ ἔνστασις προβάλλεται, ἔπαυσε διατελῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀπὸ τῆς 22 Δεκεμβρίου π. ἔ. συνεπείᾳ ἀποφάσεως τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, σᾶς ἐρωτῶ, ποῦ ὑπάρχει τὸ ἀξίωμα τοῦ Γυμνασιάρχου, ὅπερ ὑφιστάμενον δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ συνυπάρξῃ πρὸς τὸ τοῦ Βουλευτοῦ; Ὁσάκις τὰ συντάγματα ὡμίλησαν περὶ ἀσυμβιβάστου, ἡρμηνεύθησαν σταθερῶς, ὅτι ὁ διὰ πλειόνων ἀξιωμάτων τιμώμενος ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιλογῆς μεταξὺ τῶν διαφόρων τούτων ἀξιωμάτων. Ἀλλ’ ἐνταῦθα οὔτε περίστασις ἐπιλογῆς ὑπάρχει, διότι δὲν ἔχει τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, κατὰ τοῦ ὁποίου σχετικὴ ἔνστασις προβάλλεται. Ὅτι δέ, Κύριοι, τοιαύτη εἶναι ἡ ἔννοια, προκύπτει καὶ ἐκ τοῦ σκοποῦ τοῦ Συντάγματος, διότι ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ ἡμέτερον Σύνταγμα, ὅπως καὶ κατὰ τὰ λοιπὰ Συντάγματα, τὰ ὁποῖα αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ἔθεσαν, σκοπὸς τῆς διατάξεως αὑτῆς εἶναι τὸ μὲν ἡ ἀπόλυτος διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν, τὸ δὲ ἡ ἐπιθυμία καὶ ἡ ἰδέα τοῦ νομοθέτου, ὅπως μὴ ὑπάρξῃ ἐξάρτησις τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἀλλ’ ἀμφότεροι οἱ σκοποὶ οὗτοι, Κύριοι, ἱκανοποιοῦνται ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Βεβαίως ἱκανοποιοῦνται, διότι οὔτε ὁ εἷς κίνδυνος συντρέχει οὔτε ὁ ἕτερος. Ἀλλά, Κύριοι, ἴσως ἤθελεν ὑποστηρίξει τις, ὅτι ἀνεξαρτήτως τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως δὲν προσβάλλεται, προσβάλλεται ὅμως ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπεχρέου τὸν ἐκλεχθέντα νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του εἴκοσιν ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλ’ ὁ νόμος οὗτος, δυνάμενος νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν τὸ πολὺ εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ὁ ἴδιος ὁ ὑποβαλὼν προκαλεῖ τὴν ὑποψηφιότητά του, δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι ἔχει δύο οὐσιώδεις ἐλλείψεις· πρῶτον διότι εἶναι ἀντισυνταγματικὸς καὶ δεύτερον διότι εἶναι ἀνακόλουθος. Καὶ ἀναμφισβητήτως, Κύριοι, ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἀντισυνταγματικός, διότι, ἀφοῦ τὴν περίστασιν τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου τὴν προεῖδε τὸ Σύνταγμα καὶ ὥρισε καὶ τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰς συνεπείας, πᾶς νόμος, ἐπιλαμβανόμενος τοῦ αὐτοῦ ζητήματος καὶ ὁρίζων ἄλλας συνεπείας καὶ ἄλλας ὑποχρεώσεις, ἀναμφισβητήτως ἀντίκειται πρὸς τὰς διατάξεις τὰς θεμελιώδεις τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι, Κύριοι, μόνον ἀντισυνταγματικὸς ὁ νόμος· εἶναι καὶ ἀνακόλουθος· ἐὰν ἡ θεμελιώδης βάσις τοῦ νόμου εἶναι, ὅτι ἡ ὑποψηφιότης ἵσταται ἐν ἀπολύτῳ ἀνεξαρτησίᾳ ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τοῦ προτεινομένου καὶ εἶναι ὑποχρεωτικὴ δι’ αὐτὸν ἐκ μόνου τοῦ λόγου ὅτι ὑπεβλήθη, ἐρωτῶ· πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν μεγάλην ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς ἐξασκήσεως τῶν καθηκόντων του, νὰ πληροφορηθῇ, ὅτι οἱ ἐκλογεῖς τοῦ νομοῦ του σκέπτονται νὰ ὑποβάλωσι δι’ αὐτὸν ὑποψηφιότητα, διὰ νὰ παραιτηθῇ καὶ νὰ εἶναι οὕτω συνεπὴς πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου; Βεβαίως λοιπόν, Κύριοι, ὁ νόμος εἶναι ἀνακόλουθος, καὶ ὑμεῖς μετὰ μεγάλης σοβαρότητος πρέπει νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα τοῦτο, καθὸ Σῶμα κυρίαρχον. Ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου αὐτοῦ ἕπεται ἀμέσως καὶ ἀσφαλῶς ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου. Σκοπὸς τοῦ νόμου ἐκείνου ἦτο ὁ κίνδυνος, ὅτι ὁ ὑπάλληλος ἠδύνατο νὰ καταχρασθῇ τῆς ὑπαλληλικῆς αὑτοῦ ἰδιότητος ἐπὶ ἀδικαιολογήτῳ ἐπηρεασμῷ τῶν ἐκλογέων καὶ ἐπὶ ζημίᾳ ἴσως τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἔχετε δεδομένον τοιοῦτον σκοπόν, ὑποβάλλω τὸ ἑξῆς ἐρώτημα· δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσῃ ἂν ἐν προκειμένῳ παρεβιάσθη καὶ προσεβλήθη ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου; Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, Κύριοι, νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Βουλή, καθὸ Σῶμα κυρίαρχον, οὐχὶ μόνον νομικήν, ἀλλὰ καὶ ἠθικὴν στοιχειώδη ὑποχρέωσιν ἔχει, ὅπως ἐξετάσῃ ἂν ἀληθῶς παρεβιάσθη ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δικάσῃ, διότι, ἐὰν ὁ σκοπὸς δὲν παρεβιάσθη, δὲν ὑπάρχει καμμία δικαιολογία τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, οὗτινος ὁ σκοπὸς καὶ ἡ πρόθεσις δὲν παρεβιάσθη. Τοῦτο πράττουσα ἡ Βουλὴ καὶ ἐκτιμῶσα τὰς περιστάσεις τὰς πραγματικάς, αἱ ὁποῖαι συνοδεύουσι τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν, θὰ ἴδῃ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Κεφαληνοῦ διεξήχθη κατὰ τρόπον νόμιμον, τοσοῦτον νόμιμον, ὥστε δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι οὐδενὸς ἐξ ἡμῶν ἡ ἐκλογὴ διενηργήθη ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους. Ὁ κ. Κεφαληνὸς εὑρίσκετο εἰς τὰ Καλάβρυτα· πρωτοστατούντων δὲ τῶν δημοδιδασκάλων Κερκύρας ὑπεβλήθη ἡ ὑποψηφιότης του, ἐν ἀγνοίᾳ τελείᾳ αὐτοῦ· εἶναι ζήτημα ἂν ἔλαβε γνῶσιν οὔτε τῆς ὑποβολῆς τῆς ὑποψηφιότητος· καὶ ἐνεργήθη, Κύριοι, ἡ ἐκλογὴ τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου εὑρισκομένου πολὺ μακρὰν τῆς Κερκύρας καὶ οὔτε τὴν ὑπαλληλικὴν αὑτοῦ ἰδιότητα θέσαντος εἰς ἐφαρμογὴν οὔτε τὰ συνήθη, ἔστω καὶ ἀθῳότερα, πρὸς ἐπηρεασμὸν τῶν ἐκλογέων μέσα. Τοιαύτη εἶναι ἡ ἐκλογή, Κύριοι, τὴν ὁποίαν ὑμεῖς σήμερον πρόκειται νὰ δικάσητε. Ἐφ’ ὅσον ἔχετε δεδομένον, ὅτι δὲν ἐγένετο καμμία κατάχρησις τῆς ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος, εἰμὶ βέβαιος, ὅτι ἡμεῖς ὡς ἀποτελοῦντες Σῶμα κυρίαρχον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς οὐσίας τῶν πραγμάτων καὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὰ συμπεράσματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ὑποδεικνύω. Ἐὰν ὁ κ. Κεφαληνὸς ἐξετέλει τὰ καθήκοντα αὐτὰ ἐν Κερκύρᾳ, βεβαίως θὰ ὑπῆρχε κἄποιος κίνδυνος, ὅτι αὐτὸς κατεχράσθη τῆς ὑπαλληλικῆς του ἰδιότητος· μία τοιαύτη ὑπόθεσις ἠδύνατο νὰ διέλθῃ τοῦ νοῦ οἱουδήποτε τῶν συναδέλφων· ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν ὑπάρχει· δι’ αὐτό, Κύριοι, πολὺ διάφορος ὑπῆρξεν ἡ περίστασις αὕτη πρὸς τὰς λοιπὰς τὰς δικασθείσας. Ὁ πρῶτος τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων ἐμνήσθη τῆς περιστάσεως μιᾶς ἀκυρωτικῆς ἀποφάσεως τῆς παρελθούσης Βουλῆς κατὰ ἑνὸς δημάρχου. Ἀλλά, Κύριοι, ἐκτὸς τοῦ ὅτι αὐτὸς ἦτο δήμαρχος καὶ ἐξήσκει πράγματι τὰ καθήκοντα τοῦ δημάρχου καὶ ἑπομένως ἀναμφισβητήτως ἐπηρέασε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, δὲν εἶχεν ὑποβάλει οὔτε μετὰ τὴν ἐκλογὴν τὴν παραίτησιν αὑτοῦ, διὸ νομίμως ἠκυρώθη ἡ ἐκλογή, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι τὸ θέμα ἐκεῖνο εἶναι ὅμοιον πρὸς τὸ ἤδη δικαζόμενον. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, Κύριοι, νομίζω ὅτι ἡ κρίσις σας πρέπει νὰ εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων καὶ πρὸς τὴν καλῶς ἐννοουμένην νομικὴν αὐτῶν θέσιν· οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ ἐπιχείρημα ὑπὲρ τοῦ συστήματος τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἐκλογῶν ὑπ’ αὐτῶν τῶν Βουλῶν, τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο ὡς ἐκ τοῦ τρόπου τῆς καταρτίσεως αὑτοῦ, ὡς ἐκ τῆς ἀντιλήψεως, ὑπὸ τὴν ὁποίαν συνέρχεται, δύναται νὰ ἐξετάσῃ κατ’ οὐσίαν τὰ ζητήματα καὶ ὄχι ἀπὸ τῆς τυπικῆς αὐτῶν ἀπόψεως. Εἶναι δὲ τόσον σοβαρὸν τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, ὥστε ἀπετέλεσε τὴν κυρίαν ἀφορμὴν τῆς τε καθιερώσεως καὶ τῆς διατηρήσεως τοῦ συστήματος, καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἰσοφαρίζει πρὸς ὅλα τὰ λοιπά, τὰ ὁποῖα εἶναι μειονεκτήματα τοῦ συστήματος τούτου. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, Κύριοι, τολμῶ νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς ὑμᾶς, ὅπως ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ γίνῃ σεβαστὴ ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ τοῦ νομοῦ τῆς Κερκύρας, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Κεφαληνοῦ κατὰ τρόπον πανηγυρικόν, καὶ τολμῶ, Κύριοι, νὰ κάμω τοιαύτην ἔκκλησιν, ἀφοῦ ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου δὲν παρεβιάσθη, ἀφοῦ ἡ οὐσία δὲν παραβιάζεται, ἀφοῦ ἐγένετο μία ἐκλογὴ ἀπολύτως νόμιμος· καὶ ποιοῦμαι τοιαύτην ἔκκλησιν, ὅπως μὴ στερηθῶμεν καὶ τῆς συνεργασίας πολυτίμου συναδέλφου, ἀνθρώπου περιωπῆς, εἰς τὰ προσωπικὰ προτερήματα τοῦ ὁποίου καὶ ὁ νόμος τῆς Κερκύρας ἀπέβλεψεν, ἐν γνώσει τῆς ὑπαλληλικῆς αὑτοῦ ἰδιότητος, ὅπως διὰ μακρῶν ἀνέπτυξεν ὁ πρὸ μικροῦ λαλήσας ἔντιμος συνάδελφός μου. Πέποιθα δέ, Κύριοι, ὅτι ἤδη, ὅτε πᾶσα καταβάλλεται προσπάθεια πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων, θὰ ἀντιληφθῶμεν ἡμεῖς πρῶτοι, ὅτι ἡ ἀνόρθωσις αὕτη δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὴ ἐφ’ ὅσον ἐγκαταλείπομεν τὴν οὐσιαστικὴν ἔρευναν τῶν ζητημάτων καὶ παρασυρόμεθα ἀπὸ τυπικὰς διατάξεις. Ἔχω δὲ προσφάτους τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλοῦντος ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἡλικίας καὶ διατυπώσαντος πολὺ ὀρθῶς κατὰ λέξιν τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰς τυπικὰς ἐρεύνας καὶ νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τῶν ζητημάτων, καὶ κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς συνεπὴς πρὸς τὰς δηλώσεις ἐκείνας θὰ διαγνώσῃ καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν, ὅτι ἀληθῶς περὶ τυπικῆς ὁπωσδήποτε παραλείψεως θὰ πρόκειται, ἀλλ’ ὅτι ἡ οὐσία οὐδὲν ἔχει νὰ πάθῃ.

§16ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ὁμοίου θέματος ἔχει ἐκπεφρασμένην γνώμην.

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι ὅμοιον.

§18Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἐντελῶς ὅμοιον.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§20Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ λησμονήσω, ὅτι ὡς δικαιολογίαν τῆς γνώμης αὑτοῦ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔφερε καὶ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι μάταιος ἤθελεν εἶσθαι ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν ἀνηλίκων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνεπλήρωσαν τὸ 25ον ἔτος, διότι λέγει, ὅτι, μεταρρυθμιζομένης ἐν τῷ μεταξὺ τῆς διατάξεως τῆς συνταγματικῆς, αὐτοὶ ἤθελον εἶσθαι ὑποψήφιοι πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα θὰ δημιουργηθῶσιν ἐκ τῆς ἀκυρώσεως. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος, εἶμαι βέβαιος, ὅτι μετ’ ἐμοῦ θὰ συμφωνήσῃ· μήπως καὶ εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα δὲν θὰ συμβῇ τοιοῦτόν τι; Ὑπῆρχεν ἐμπόδιον διὰ τὸν κ. Σκοῦφον, διὰ τὸν κ. Δάλλαν, νὰ ἐκτεθῶσιν ὑποψήφιοι, διότι συνεδέοντο μὲ τὴν ἰδιότητα αὐτῶν τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, ἀλλ’ ὁ κ. Κεφαληνὸς εἶχε κανὲν ἐμπόδιον νὰ ἐκτεθῇ; Ἑπομένως, κύριε Πρωθυπουργέ, ἡ δικαιολογία, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐφέρατε, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ δέχομαι ὡς ὀρθήν, ὀρθοτάτην, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ματαιοπονία τοῦ Σώματος τούτου νὰ ἀκυρώσῃ ἐκλογάς, διὰ νὰ φέρῃ ὑποψηφίους ἐκείνους, τῶν ὁποίων αἱ ἐκλογαὶ ἠκυρώθησαν. Ἡ δικαιολογία αὕτη κατὰ μείζονα λόγον τίθεται ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι ὁ ὑπάλληλος, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ προσβάλλεται, δὲν θὰ ἔχῃ βεβαίως κανὲν ἐμπόδιον ἐν καιρῷ ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκτεθῇ. Ἀλλὰ δὲν πρέπει, Κύριοι, νὰ σᾶς διαφύγῃ, διότι εἶναι γεγονὸς ὑψίστης σημασίας τὸ ἀναμφισβήτητον περιστατικόν, ὅτι οὐδεμία ἔνστασις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς προβάλλεται ὑφ’ ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ Κερκύρας. Δὲν εὑρέθη πολίτης εἰς τὸν νομὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος νὰ θεωρήσῃ ἄδικον καὶ ἀσυμβίβαστον τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Κεφαληνοῦ, καὶ διὰ τοῦτο οὐδεμία ἀπολύτως ἔνστασις προβάλλεται, ἀλλὰ τὸ τμῆμα αὐτεπαγγέλτως ἐπελήφθη καὶ ἡ Βουλὴ θέλει συζητήσει τὴν νομιμότητα τῆς ἀποφάσεως τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον αὐτεπαγγέλτως ἐπελήφθη, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ μοὶ διαφύγῃ ἡ σοβαρότης τοῦ ζητήματος, ὅτι οὐδεὶς ἐκλογεὺς ἐκ τοῦ νομοῦ Κερκύρας παρέστη ἐνώπιον ἡμῶν ἢ τοῦ τμήματος, ὅπως ὑποβάλῃ τοιαύτην ἔνστασιν, διότι ὁ τόπος ἐκεῖνος ἐπιθυμεῖ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Κεφαληνοῦ.

§21Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κατὰ τοῦ κ. Κανάρη δὲν ὑπεβλήθη ἔνστασις, ἀλλὰ ἠκυρώθη (Διάλογοι).

§22ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ φρονῶ ὅτι ἐμόρφωσε γνώμην, καὶ παρατηρῶ μετὰ μεγάλης μου εὐχαριστήσεως, ὅτι τὸ πνεῦμα αὐτῆς εἶναι ἐπικυρωτικόν· συνεπῶς περιττὸς ὁ λόγος.

§23ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά, ὄχι δά!

§24Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, Κύριοι, ποιοῦμαι ἔκκλησιν ἐκ νέου πρὸς τὰ ὑμέτερα αἰσθήματα καὶ τὴν ἐπιεικῆ κρίσιν ὑμῶν, διότι τῳόντι οὐδεμία οὐσιαστικὴ παράβασις ὑπάρχει, οὐδεμία νομικὴ ἔλλειψις ὑφίσταται, ἀλλὰ πρόκειται μόνον νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ πανηγυρικῶς ἐκδηλωθεῖσα θέλησις τοῦ λαοῦ τοῦ νομοῦ Κερκύρας, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτός, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι, δύναται νὰ λέγῃ, ὅτι ἐπρωτοστάτησεν ἐν τῷ ἀγῶνι τῆς γενικῆς ἀνορθώσεως, περιφρονήσας ἀείποτε τὰ ἀτομικὰ αὑτοῦ συμφέροντα χάριν τῶν γενικῶν.

§25Τ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συμμερίζομαι πληρέστατα, Κύριοι, τὴν λύπην τῶν συναδέλφων τοῦ κ. Κεφαληνοῦ. Ἀλλ’ εὑρεθεὶς ἀπέναντι ῥητῆς διατάξεως τοῦ νόμου καὶ ἔχων βεβαιωμένον τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. Κεφαληνὸς διετέλει δημόσιος ὑπάλληλος κατὰ τὰς ἐκλογάς, δὲν ἠδυνάμην εἰμὴ νὰ προτείνω τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, καὶ τὸ τμῆμα ἀπεδέχθη ὁμοφώνως, πλήν τινων ἐπιφυλαχθέντων, τὴν πρότασίν μου ταύτην. Ἀληθῶς κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας ἠκούσαμεν πολλὰς θεωρίας ἐκφερομένας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, σκοπὸν ἐχούσας πῶς νὰ εὑρεθῇ διέξοδος πρὸς ἀποφυγὴν ὡρισμένων διατάξεων τοῦ νόμου. Οἱ ἀναπτύξαντες τὰς θεωρίας ταύτας, ὅτε εὑρέθησαν ἀπέναντι ῥητῆς διατάξεως τοῦ νόμου, προσέβαλον ταύτην ὡς ἀντιβαίνουσαν εἰς τὸ Σύνταγμα. Ὅτε δὲ πάλιν εὑρέθησαν ἀπέναντι διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ὑπεστήριξαν, ὅτι δὲν ἔχει ἰσχὺν ἡ διάταξις αὕτη, διότι κατηργήθη δι’ ἀχρηστίας ἢ δι’ ἐθίμου. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι, εἰθισμένος νὰ ἀτενίζω πάντοτε μετ’ ἄκρας εὐλαβείας πρὸς τοὺς νόμους, δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ τὰς θεωρίας ταύτας. Ἡ διάταξις τοῦ νόμου εἶναι ῥητή, σαφὴς καὶ κατηγορηματική, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν δημόσιον ὑπάλληλον, πρὶν ὑποβάλῃ τὴν παραίτησιν αὐτοῦ, νὰ ἐκθέσῃ ὑποψηφιότητα. Ὁ προλαλήσας ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ περίπτωσις τοῦ κ. Κεφαληνοῦ δὲν ὑπάγεται εἰς τὸ ἄρθρον 71ον τοῦ Συντάγματος, διότι ὁ κ. Κεφαληνὸς ὑπέβαλε παραίτησιν, ἢ μᾶλλον ἀπελύθη μετὰ τὰς ἐκλογάς, καὶ ἑπομένως δὲν ὑφίσταται τὸ ἀσυμβίβαστον, ὅπερ προϋποθέτει δύο συγκρουομένας ἰδιότητας. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται ἐνταῦθα περὶ ἀσυμβιβάστου· πρόκειται περὶ ἐλλείψεως προσόντων, πρόκειται περὶ μὴ ἐκλογίμου. Ὁ νόμος ἀρνεῖται τὸ ἐκλόγιμον εἰς τὸν δημόσιον ὑπάλληλον, ὅστις δὲν ὑπέβαλε παραίτησιν 20 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Καὶ ἡ περίπτωσις αὕτη παρουσιάζεται ἐνταῦθα. Ἕτερον ἐπιχείρημα, ὅπερ ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ζαβιτσᾶνος, εἶναι ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, διότι ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν παρουσιάζεται ὁ σκοπός, δι’ ὃν ἐτέθη ὁ νόμος. Ἀλλά, Κύριοι, νομίζω, ὅτι, ὅτε ἔχομεν πρὸ ἡμῶν νόμον σαφῆ καὶ ῥητόν, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἀναζήτησιν τοῦ σκοποῦ. Ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου ἀναζητεῖται, ὅταν ὁ νόμος εἶναι σκοτεινός, καὶ ἑπομένως ὑπάρχῃ ἀνάγκη ἑρμηνείας αὐτοῦ. Τότε εὑρίσκοντες τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου ὁδηγούμεθα ἐξ αὐτοῦ, ἵνα ἐννοήσωμεν τίς ἡ ἔννοια τοῦ νόμου. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ νόμου, οὗτινος ἡ ἔννοια εἶναι σαφεστάτη, οὐδαμῶς ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸν σκοπόν. Καὶ θὰ ἦτο, Κύριοι, λίαν ἐπικίνδυνος ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς ὅτι παύοντος τοῦ σκοποῦ τοῦ νόμου παύει καὶ ὁ νόμος. Τοιαύτη ἀρχὴ βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ.

§26Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Οὔτε τὴν ὑπεστήριξα.

§27Τ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτά, νομίζω, εἶναι τὰ σπουδαιότερα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν ὑπὸ τῶν προλαλησάντων. Ἐλέχθη προσέτι, ὅτι ἡ παροῦσα Βουλὴ οὐδένα ἔχει περιορισμὸν ἐν ταῖς ἀποφάσεσιν αὑτῆς, ὅτι οὐδένα ἀναγνωρίζει νόμον. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη ἀντικρούσεως τοῦ ἐπιχειρήματος τούτου. Καὶ ἡ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ ὑπόκειται εἰς ὅλας τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων καὶ τοὺς ἐκ τούτων ἀπορρέοντας περιορισμούς, ὡς καὶ πᾶσα ἄλλη Βουλή. Ἀλλ’ ἡ λαϊκὴ θέλησις, εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἡ λαϊκὴ θέλησις πρέπει νὰ εἶναι σεβαστή· δὲν πρέπει νὰ παραβλέψωμεν τὴν ἔκφρασιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως τοῦ νομοῦ Κερκύρας. Ἡ λαϊκὴ θέλησις, Κύριοι, βεβαίως πρέπει νὰ εἶναι σεβαστή, ἀλλὰ καὶ ἡ λαϊκὴ θέλησις ὑπόκειται εἰς τοὺς περιορισμοὺς τῶν νόμων, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν ἐκδήλωσιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως εἰμὴ τότε καὶ μόνον, ὅταν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον. Αὐτά, Κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη μείζονος ἀναπτύξεως, ἵνα καταδειχθῇ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κεφαληνοῦ, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐμμένω εἰς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὸ τμῆμα καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο ἀποδεκτὴ ὑπ’ αὐτοῦ.

§28ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀναγνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὡς ἀληθῆ καὶ ἀναμφισβήτητα ὅλα τὰ πραγματικὰ γεγονότα, ἅτινα ἀφορῶσι τὴν οὐσιαστικὴν ὄψιν τοῦ ζητήματος τοῦ κ. Κεφαληνοῦ. Ἔλαβον τὸν λόγον μόνον, ὅπως δι’ ὀλίγων λέξεων ἀντικρούσω ἕνα ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ζαβιτσάνου περὶ ἀντισυνταγματικοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δυνάμει τοῦ ὁποίου οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παραιτῶνται ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Βεβαίως τὸ μὴ ἐκλέξιμον καὶ τὸ ἀσυμβίβαστον εἶναι δύο διάφοροι ἔννοιαι. Ὁ καθορισμὸς τοῦ μὴ ἐκλεξίμου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων σκοπὸν ἔχει νὰ ἐμποδίσῃ ἐπηρεασμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπὶ τῶν ἐκλογέων, ὁ δὲ καθορισμὸς τοῦ ἀσυμβιβάστου ἔχει ἄλλον σκοπόν, τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ μὴ ἐπηρεασμοῦ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν Βουλευτῶν, τὸν χωρισμὸν τῶν ἐξουσιῶν. Ἀλλὰ δυστυχῶς οἱ νομοθέται τοῦ 1864 δὲν εἶχον σαφῆ ἀντίληψιν τῆς διακρίσεως αὐτῆς. Ἀναφέρουσιν εἰς τὸ ἄρθρον 71ον περὶ ἀσυμβιβάστου, ἀλλὰ λέγοντες ἀσυμβίβαστον εἶχον ὑπ’ ὄψει τῶν συγχρόνως καὶ τὸ μὴ ἐκλέξιμον. Τοῦτο ἐξάγεται σαφῶς ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν Κουμουνδούρου, ὁ ὁποῖος, ἀποκρούων πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ καθορισμοῦ τοῦ ἀσυμβιβάστου εἰς τὸν νόμον περὶ ἐκλογῶν, εἶπεν, ὅτι τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον θὰ παραπεμφθῇ νὰ καθορισθῇ εἰς τὸν νόμον περὶ ἐκλογῶν, εἶναι τὸ ζήτημα ἂν τὸ ἀσυμβίβαστον θὰ χωρῇ ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς καὶ κατόπιν, ἢ πρὸ τῆς ἐκλογῆς καὶ κατόπιν, ἢ πρὸ τῆς ἐκλογῆς καὶ πόσον χρόνον πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Πράγματι δὲ ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1864, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ὑπ’ αὐτῶν τῶν ψηφισάντων καὶ τὸ Σύνταγμα, καθώρισεν, ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι ὑπόχρεοι νὰ παραιτῶνται ὡρισμένον χρόνον πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Τὸ γεγονὸς δὲ τοῦτο ἀκριβῶς, ὅτι οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν τὸ Σύνταγμα, ἐψήφισαν καὶ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, εἶναι εἷς ἐπὶ πλέον λόγος, ὅπως πεισθῶμεν, ὅτι οἱ συντάκται τοῦ Συντάγματος δὲν εἶχον κάμει σαφῆ διάκρισιν τῶν δύο ὅρων, τοῦ ἀσυμβιβάστου καὶ τοῦ μὴ ἐκλεξίμου. Ὡς ἐκ τούτου μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ζαβιτσάνου περὶ τοῦ μὴ συνταγματικοῦ τοῦ νόμου. Βεβαίως δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ συστήσω τὴν σχολαστικὴν ἑρμηνείαν τοῦ Συντάγματος, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἑρμηνεύωμεν ἐντελῶς αὐθαιρέτως ῥητὰς καὶ κατηγορηματικὰς συνταγματικὰς διατάξεις. Ἐὰν χθές, προκειμένου περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ μὴ συμπληρώσαντος τὴν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένην ἡλικίαν κ. Φωτήλα, ὑπεστήριξα τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῆς, ἔπραξα τοῦτο, ὅπως καὶ τὸ ἐδήλωσα, διότι διὰ τῆς μακρᾶς συνηθείας ἐδημιουργήθη ἀντίθετον ἔθιμον, θαυμάζω δὲ πῶς ὁ κ. Ἠλιόπουλος, ὁ ὁποῖος διακρίνεται διὰ τὴν νομομάθειάν του, ἀντέκρουσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι καὶ τὸ ἔθιμον εἶναι πηγὴ δικαίου. Ἀπορῶ δὲ πῶς δὲν ἐνεθυμήθη, ὅτι ἀκριβῶς καὶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ καθορισμοῦ τῆς ἡλικίας, εἰς τὴν κοιτίδα τοῦ κοινοβουλευτικοῦ θεσμοῦ, τὴν Ἀγγλίαν, εἶχε δημιουργηθῆ παρόμοιον ἔθιμον, διὰ τοῦ ὁποίου κατηργήθη ῥητὴ διάταξις.

§29Τ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ πῶς θέλετε νὰ ὑποστηρίξητε, ὅτι δι’ ἐθίμου δύναται νὰ καταργηθῇ συνταγματικὴ διάταξις. Δι’ ἐθίμου δὲν δύναται οὐδὲ νεώτερος νόμος νὰ καταργηθῇ κατὰ τὸν νόμον ἡμῶν, πολλῷ μᾶλλον δὲν δύναται νὰ καταργηθῇ συνταγματικὴ διάταξις.

§30ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπορῶ πῶς σεῖς ἰσχυρίζεσθε, ὅτι δι’ ἐθίμου δὲν δύναται νὰ καταργηθῇ συνταγματικὴ διάταξις, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι οὐσιωδέστατος συνταγματικὸς θεσμός, ὁ θεσμὸς τῆς κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως ἰσχύει οὐχὶ δυνάμει συνταγματικῆς διατάξεως, ἀλλὰ δυνάμει ἐθίμου.

§31ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε; Ὡμιλήσατε περὶ τῆς γενέσεως συνταγματικῶν ἐθίμων ἐν τῇ κοιτίδι τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος. Φρονῶ, ὅτι ὑπὲρ πάντα ἄλλον εἶσθε εἰς θέσιν νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ, ἥτις εἶναι ἡ κοιτὶς τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος, δὲν ὑφίσταται Συνταγματικὸς Χάρτης καὶ ὅτι ὁ πολιτικὸς βίος καὶ ἡ ἐξέλιξις τῆς Ἀγγλίας συνίσταται ἐπὶ τῆς γενέσεως συνταγματικῶν ἐθίμων.

§32ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐν Ἀγγλίᾳ ὑφίστανται συνταγματικοὶ νόμοι.

§33ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν Ἑλλάδι ὑφίσταται Συνταγματικὸς Χάρτης.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί, κύριε Βουλευτά.

§35ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μοὶ ἐπέτρεψεν ὁ ῥήτωρ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω ἐγώ.

§37ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι πολὺ σωστὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. Βουλευτής, καὶ πρέπει νὰ ἀκουσθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§38ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος μοὶ ἐπέτρεψε νὰ τὸν διακόψω καὶ θὰ τῷ ἀπαντήσω. Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα ὄχι μόνον ἐν Ἀγγλίᾳ, ἀλλὰ καὶ εἰς ἅπαντα τὰ ὑπὸ τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος διεπόμενα Κράτη γεννῶνται ἄλλα τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ἄλλα τὰ συνταγματικὰ ἔθιμα. Συνταγματικὰ ἔθιμα εἰς οὐδὲν Κράτος τοῦ Κόσμου ὑφίστανται καὶ μόνον εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὑπάρχουσι. Δι’ αὐτὸ εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ διαφωνήσω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἡ κοινὴ γνώμη ὡρίμασε καὶ τὸ α ἢ β ἄρθρον κατηργήθη ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης. Τὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος δὲν καταργοῦνται ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης, ἀλλὰ μόνον ὑπὸ τῶν Συνελεύσεων.

§39ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα τί θὰ ἀφορῶσι; Θὰ ἀφορῶσι συνταγματικὰς διατάξεις, ναὶ ἢ ὄχι;

§40ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Συνηθείας τοῦ κοινοβουλευτικοῦ βίου.

§41ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἔχετε δίκαιον, ἐπειδὴ δὲ θέλετε νὰ σᾶς εἴπω περὶ Ἀγγλίας, σᾶς λέγω καὶ τοῦτο, ὅτι ὄχι μόνον δι’ ἐθίμου κατηργήθη ὁ συνταγματικὸς νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου τὸ ὅριον ἦτο τὸ 21ον ἔτος τῆς ἡλικίας, ἀλλ’ ἐδημιουργήθη καὶ ἄλλο ἔθιμον, καθ’ ὃ οἱ μὴ ἐνήλικες Βουλευταὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ παρακάθηνται εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίζωσιν.

§42ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ γνωρίζω, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ μόνον ἐν Ἀγγλίᾳ γίνεται, διότι δὲν ὑπάρχει Καταστατικὸς Χάρτης.

§43ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἀρνοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ πραγματικὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Μαβίλης καὶ ὁ κ. Ζαβιτσᾶνος, δύνανται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐπηρεάσωσι τὴν γνώμην αὐτῆς ὑπὲρ τοῦ κ. Κεφαληνοῦ, ἀλλά, διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ προσδώσῃ τὸ Σῶμα εἰς ἑαυτὸ χαρακτῆρα ἄλλον παρ’ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον προσδίδει μέχρι σήμερον, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ θεωρήσῃ ἑαυτὸ ὡς μὴ δεσμευόμενον ὑπ’ οὐδεμιᾶς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, τῶν νόμων καὶ τῶν κανονισμῶν τῆς Βουλῆς καὶ διὰ ψηφισμάτων νὰ εἰσαγάγῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θεωρεῖ ὅτι νομίμως ἀπέστειλεν ἐνταῦθα ἡ ἐλευθέρα θέλησις τοῦ λαοῦ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταμούλης ἔχει τὸν λόγον.

§45Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, προκειμένου ἐν τῇ προκειμένῃ ἐνστάσει νὰ κριθῇ ἡ ἄποψις, καθ’ ἣν τὸ θέμα τοῦτο παρεντίθεται, δηλαδὴ ποία πρέπει νὰ ᾖ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ τὸ μὲν Σύνταγμα διὰ τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου σαφέστατα καθορίζει τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ ἐμμίσθου δημοσίου ὑπαλλήλου πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ Βουλευτοῦ, ὁ δὲ κρινόμενος ὑπάλληλος ἔχει ἤδη παραιτηθῆ τῆς θέσεώς του, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, διότι, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ἐν τῇ διαλυθείσῃ....

§46ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί εἶναι αὐτά;

§47ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν λέξιν; Δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι ἀρκετὸν νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὅτι δὲν χρησιμεύει καθόλου νὰ προκαλῆται τόσον ἀηδὴς εἰδωλολατρεία; Δὲν εἶναι πράγματα αὐτά!

§48Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἔπρεπε νὰ περιμείνητε νὰ ἀκούσητε, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἐν τῇ διπλῇ Βουλῇ, ἥτις διελύθη, ἦλθε καὶ πάλιν τὸ ζήτημα ἐν τῇ ἐκλογῇ τοῦ δημάρχου κ. Κουτσοπούλου ὡς βουλευτοῦ τοῦ νομοῦ Λαρίσης, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἀκυρωτικός. Διὰ τοῦτο ἤθελον νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην του, ἵνα καὶ ἐγὼ ἀποφασίσω. Καὶ εἶπον ταῦτα, διότι ὁ νῦν κρινόμενος εἶναι φίλος τῆς Κυβερνήσεως.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαγοπάτης ἔχει τὸν λόγον.

§50ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Θὰ μοὶ ἦτο εὐάρεστον, Κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἠδυνάμην νὰ συμφωνήσω πρὸς τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ζαβιτσάνου, καὶ διότι προσωπικῶς θὰ ἤμην εὐτυχής, ἂν ἀπέβαινον ἀρεστὸς πρὸς αὐτόν, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ συνετέλουν εἰς ἐπικύρωσιν ἐκλογῆς Βουλευτοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου τόσα ἀγαθὰ ἐβεβαιώθησαν καὶ τὰ ὁποῖα ἄνευ ἐπιφυλάξεως πιστεύω. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι συνεπὴς πρὸς ἐμὲ αὐτόν, ὅστις χθὲς ἀκόμη ἔδωκα ψῆφον ἀκυρωτικὴν διὰ τὸν κ. Δάλλαν, περὶ τοῦ ὁποίου μία ὑπάρχει γνώμη, ὅτι εἶναι χρηστότατος χαρακτὴρ καὶ ἱκανώτατος εἰς τὴν διάγνωσιν τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα σοβαρῶς θέλουσιν ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν μετ’ ὀλίγον. Δὲν θέλω λοιπόν, ἐφ’ ὅσον θὰ ἦτο εἰς ἐμὲ δεδομένον, νὰ ἀφήσω νὰ ἐπικρατήσῃ γνώμη ἀντίθετος, ἐνῷ δὲν ἐπείσθην περὶ τῆς ὀρθότητος αὐτῆς, ἀλλ’ ἡ ὁποία πάντως θὰ μοὶ παρεῖχε τὴν λύπην, ὅτι δὲν εἶχον ἀκριβέστερον μελετήσει τὰ πράγματα, καὶ συνετέλεσα καὶ ἐγὼ εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν Βουλευτοῦ ἐξ ἴσου πολυτίμου πρὸς τὸν ὑπὸ κρίσιν, ἴσως καὶ πολυτιμοτέρου, τοσούτῳ δὲ μᾶλλον, ὅσῳ διότι τὸ ζήτημα ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐπικράτησιν θεσμοῦ κεφαλαιώδους, καθ’ ἑαυτὸν δ’ οὐσιωδεστάτου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ Σύνταγμα διαστέλλει τὰ προσόντα πρὸς ἐκλογὴν ἀπὸ τὸ συμβιβαστὸν πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ Βουλευτοῦ, καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε νόμος καθορίζων ὡς κώλυμα πρὸς ἐκλογὴν τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, θὰ εὑρίσκετο ἐν τῷ δικαίῳ ὁ κ. Ζαβιτσᾶνος εἰς τὸν ἰσχυρισμόν, καθ’ ὃν θὰ ἦτο δεδομένον εἰς τὸν κ. Κεφαληνὸν ἐγκύρως πλέον ἐκλεγέντα νὰ ἐπιλέξηται μίαν τῶν δύο θέσεων, ἕν ἐκ τῶν δύο ἀξιωμάτων. Ἀλλ’ ὁ ἐκλογικὸς νόμος τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου ἐθεώρησε καὶ κώλυμα πρὸς ἐκλογήν. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι ὑπάρχει τι τὸ ἀντισυνταγματικὸν εἰς τὸν νόμον, καὶ τὸ ζήτημα ἠγέρθη, καίτοι δι’ εἶχον καὶ ἔχω ἀντίθετον γνώμην, δὲν παύω νὰ ὁμολογῶ, ὅτι ἠγέρθη καὶ ὑπεστηρίχθη μετ’ ἐπιχειρημάτων πολλῆς σοβαρότητος καὶ βασιμότητος καὶ μόνον μακρὰ σκέψις μὲ ἔκαμε νὰ μὴ τὸ ἀποδεχθῶ. Ἠγέρθη ὡς πρὸς τὸν κ. Δάλλαν, διότι τὸ ἔμμισθον μόνον τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου τάσσεται ἐν τῷ Συντάγματι ὡς ἀσυμβίβαστον καὶ θὰ ἠδύνατό τις νὰ συναγάγῃ τὸ συμπέρασμα, ὅτι, ἐφ’ ὅσον τὸ Σύνταγμα καθιεροῖ κατ’ ἀφοριστικὸν τρόπον τὸ ἔμμισθον ὡς ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ Βουλευτοῦ, δὲν θὰ ἠδύνατο ὁ ἐκλογικὸς νόμος δι’ ἄλλης ὁδοῦ καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν ἀφορῶν εἰς τὸ ζήτημα νὰ τάξῃ καὶ ἕτερον ἀσυμβίβαστον ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ κωλύματος πρὸς ἐκλογήν. Ἀλλά, ἂν ἐκεῖ ἠγείρετο, ἐνταῦθα οὐδὲν ὑπάρχει ζήτημα, διότι τὸ ἀσυμβίβαστον διὰ τὴν θέσιν τοῦ Βουλευτοῦ δύναται ἄριστα νὰ θεωρηθῇ καὶ κώλυμα πρὸς ἐκλογήν, ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος τὸ θεωρεῖ ὡς τοιοῦτον, νόμος κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ Συντάγματος ἐκδεδομένος. Διότι τὸ Σύνταγμα εἰς τὴν διάταξιν περὶ προσόντων τῶν Βουλευτῶν ἀπαριθμεῖ ταῦτα, δίδωσι δὲ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ ἀποδεχθῇ καὶ ἄλλα. Ὁ κ. ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφος διεκινδύνευσε μίαν παράδοξον θεωρίαν, ἣν δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ἀπαρατήρητον, ὅτι κοινοβουλευτικὰ ἢ συνταγματικὰ — κατὰ διαφωνίαν ἄλλου συναδέλφου — ἔθιμα ἴσχυσαν εἰς τὰς Ἀγγλίας, καὶ δὲν ἠξεύρω ποῦ ἀλλοῦ...

§51Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ παντοῦ.

§52ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Κύριοι, εἶναι μία πλάνη πολὺ ἐπικίνδυνος, πλάνη δικαιολογουμένη μόνον ἐκ τῆς προσπαθείας νὰ νεωτερίζωμεν εἰς τὰς ἰδέας χωρὶς νὰ προσέχωμεν εἰς τὴν σοβαρότητα αὐτῶν. Οὐδὲν κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον καὶ οὐδὲν συνταγματικὸν ἔθιμον ἴσχυσεν οὐδαμοῦ τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου νὰ καταργήσῃ ῥητὴν διάταξιν.

§53Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἰς τὴν Γαλλίαν κατὰ τὸ 1823 ἡ Βουλὴ ἀπεστέρησε Βουλευτὴν τοῦ δικαιώματος νὰ εἰσέρχηται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ μετέχῃ τῶν συνεδριῶν, διότι ἠσέβησε πρὸς τὴν Βουλήν.

§54ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι διατάξεις Κανονισμοῦ αὐταί. Πρέπει νὰ καταπέσωσιν αἱ θεωρίαι αὐταὶ ἅπαξ διὰ παντός. Τὰ ἀναρχικὰ διδάγματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τόπον, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην ἡσυχίας.

§55ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἔλεγον λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κεφαλαιώδεις διατάξεις, ἀναφερομένας εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ Συντάγματος, εἶναί τι ἀνευλαβὲς νὰ λέγωμεν ὅτι ἔθιμον ἰσχύει νὰ τὰς καταργήσῃ.

§56Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν λέξιν;

§57ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Παρακαλῶ.

§58Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Λέγει ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ὅτι ὁ ὑπάλληλος πρέπει νὰ παραιτῆται. Τὰς συνεπείας τὰς ὁρίζει; Ὁρίζει ὡς συνέπειαν τὴν ἀκυρότητα τῆς ἐκλογῆς;

§59ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Κακῶς ἀνακηρύσσονται· δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀνακηρυχθῶσιν.

§60Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ· ποῖος νόμος ὁρίζει, ὅτι τὰ προσόντα ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς θὰ κριθῶσι κατὰ τὸν χρόνον τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως καὶ ὄχι κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκδικάσεως, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς ὑποστηρίξω, ὅτι ὑπάρχει θεωρία πολὺ μεγάλου συγγραφέως ὑποστηρίζοντος ὅτι τὰ προσόντα θὰ ἐξετάζωνται ἀκριβῶς, ὅταν θὰ ἐκδικάζηται ἡ ἐκλογή, ἂν ταῦτα ὑπάρχουσιν ἢ δὲν ὑπάρχουσιν. Καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς ἐρωτήσω· ποῖος νόμος ὁρίζει, ὅτι συνέπεια εἶναι ἡ ἀκυρότης; Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ σᾶς ἀποκρύπτω, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ Ἀκαδημαϊκὴ περὶ νόμων συζήτησις ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ οὐσία εἶναι ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ ταύτην ἐπικαλοῦμαι.

§61ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἄν ὑπάρχῃ τοιαύτη τις θεωρία, θὰ ἔχῃ τὸ πλεονέκτημα τῆς εὐφυΐας περὶ τὴν ἐφεύρεσιν, θὰ ἔχῃ ὅμως πάντοτε τὸ ἐλαττωματικόν, ὅτι δὲν εἶναι καὶ ἐξ ἴσου σοβαρὰ καὶ βάσιμος. Ἔλεγον λοιπόν, ὅτι, ἂν ταῦτα εἶναι ἀληθῆ, τίσι ποτὲ λόγοις ἤχθημεν εἰς τὴν ἐπικύρωσιν ἐκλογῆς ἀνηλίκων, περὶ τῶν ὁποίων πάλιν ῥητὴ ὑπάρχει διάταξις τοῦ Συντάγματος, καὶ δὲν θὰ περιεπίπτομεν, ἢ τοὐλάχιστον ἐγὼ προσωπικῶς δὲν θὰ περιέπιπτον, εἰς ἀντίφασιν, ὅτε χθὲς ἤμην ἕτοιμος νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Φωτήλα, ὅτε θὰ ἐπειθόμην, ὅτι εἶχε συμπεπληρωμένον τὸ 25ον ἔτος τῆς ἡλικίας; Ἀλλὰ περὶ τούτου ἐσχημάτισα τὴν γνώμην, ὅτι τὰ προσόντα διαστέλλονται, ὅπως ὁ κ. Μιχαλακόπουλος ὀρθῶς διαστέλλει αὐτὰ εἰς οὐσιώδη καὶ μή.

§62ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ εἶναι πολὺ χειρότερον.

§63ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἢ, ἀκριβέστερον εἰπεῖν, εἰς προσόντα περὶ τὴν ἱκανότητα τοῦ βουλεύεσθαι καὶ εἰς προσόντα ἀναφερόμενα εἰς τὴν ἱκανότητα τοῦ παρίστασθαι. Καὶ προσόντα ἀναφερόμενα εἰς τὴν ἱκανότητα τοῦ βουλεύεσθαι εἶναι ἡ καταγωγή, ἡ ἐγκατάστασις, διὰ νὰ ὑπάρχῃ τὸ τεκμήριον ὅτι ἔχει ὁ βουληφόρος τὴν γνῶσιν τοῦ τόπου ἄμεσον, ὅτι ἐμελέτησε τὰς ἀνάγκας καὶ δύναται νὰ ἀποβῇ ἄξιος τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβε, τὸ δὲ προσὸν τῆς ἡλικίας εἶναι ὅτι κατὰ τὴν γενομένην τότε ἀποδεκτὴν ἐκδοχὴν ὁ μήπω συμπληρώσας τὸ 30ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας δὲν δύναται εὐσυνειδήτως νὰ βουλεύηται, δὲν εἶναι εἰσέτι ὥριμος. Τὰ προσόντα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὰς προσωπικὰς ἰδιότητας ἀναμφισβητήτως δὲν εἶναι θεμελιώδη, εἶναι μᾶλλον ἐνδεικτικά, καὶ δὲν διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ λεχθῇ, ὅτι καταργοῦνται ἐξ ἀντιθέτου ἐθίμου· ὅταν δ’ ἐξετάζωνται κατ’ οὐσίαν, δύναται νὰ ἐπιτραπῇ ἐλευθερία σκέψεως, καὶ δὴ ὅταν ἐκ τῶν πραγμάτων ἑκάστοτε συνάγωνται λόγοι πείθοντες, ὅτι τὸ τεκμήριον τῆς ἀνικανότητος περὶ τὸ βουλεύεσθαι ἀνατρέπεται. Ἀλλὰ προσόντα ἐξ ἀντικειμένου δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τὰ θίγωμεν χωρὶς τὸν κίνδυνον νὰ ξεσχίζωμεν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους. Τὰ ἐξ ἀντικειμένου προσόντα, οἷόν ἐστὶν ἡ ἔλλειψις τῆς ἱκανότητος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, εἶναι προσόντα δημοσίας τάξεως. Δὲν ἐπιτρέπεται δὲ νὰ παροραθῶσι, καὶ ὅτε εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ὁ ὑπάλληλος δὲν ἠδυνήθη ἢ δὲν ἠθέλησε νὰ ἀσκήσῃ ἐπιρροήν, διότι τάχα αὐτὴ μόνη ἡ σκέψις εἶναι ἡ βάσις τοῦ νόμου. Πρῶτον δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι μόνον ἡ σκέψις αὕτη ὑπηγόρευσε τοιαύτην διάταξιν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἡ σκέψις τοῦ εἶναι ἐξαρτώμενον τὸν δημόσιον ὑπάλληλον ἐκ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, τοῦ ἀποβαίνειν ἀνίκανον νὰ ὑπηρετῇ εὐσυνειδήτως καὶ ἐπιμελῶς, ἐνῷ ταυτοχρόνως ἐκτίθεται καὶ ὡς ὑποψήφιος. Ἡ ἰδιότης τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου εἶναι σημαντική, καὶ τὸ ἐντεῦθεν ἀσυμβίβαστον εἶναι θεμελιῶδες. Εἶναι ἀληθέστατον, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν ὁ κ. Κεφαληνὸς δὲν μετέσχεν ἐνεργῶς εἰς τὴν ἐκλογήν, ἐκ τούτου ὅμως δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν παράδοξον γνώμην τοῦ ἐκ Κερκύρας συναδέλφου, ὅτι πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Ὀφείλομεν νὰ σεβασθῶμεν τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, ἐφ’ ὅσον εἶναι νομίμως ἐκπεφρασμένη, ἀλλὰ δὲν πρέπει τὴν πρὸς τὴν βούλησιν τοῦ λαοῦ εὐλάβειαν νὰ ἐκτείνωμεν μέχρι τοῦ νὰ παρασυρώμεθα καὶ εἰς ἐκνόμους ἀποφάσεις τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ τότε δὲν πρόκειται περὶ ἀποφάσεων κἂν τοῦ λαοῦ, ὅταν οὗτος δὲν τηρῇ τὴν ὑπερτάτην αὑτοῦ ὑποχρέωσιν νὰ εὐλαβῆται τὸ Σύνταγμα.

§64Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Κύριοι, οὐδόλως μὲ ἐνδιαφέρει ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς τίς θὰ εἶναι, ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ κ. Κεφαληνοῦ. Δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ τὸν γνωρίζω ποσῶς, οὔτε γνωρίζω, ἂν παρακάθηται ἢ οὐ μεταξὺ ἡμῶν. Μὲ ἐνδιαφέρει μόνον ἡ ἐπιστημονικὴ λύσις τοῦ ζητήματος καὶ ἂν οἱ νόμοι οἱ ἐκλογικοί, καὶ ὁ νόμος τῆς 19 Μαρτίου, ὅστις παρεστάθη κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μ. Δάλλα ὡς ἀντισυνταγματικός, εἰσὶν ἀντισυνταγματικοὶ ἢ εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὸ Σύνταγμα. Μὲ ἐνδιαφέρει, ἂν ἡρμηνεύθη ἐπιστημονικῶς ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῶν ἄρθρων 70 καὶ 71 τοῦ Συντάγματος. Εἶχον ζητήσει, Κύριοι, διὰ τοῦτο ἀκριβῶς, καὶ προχθὲς τὸν λόγον, ἀλλὰ παρῃτήθην, διότι εἶδον, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶχε καταληφθῆ ὑπὸ ἀνίας, ἵνα μὴ γίνω καὶ ἐγὼ ὀχληρός, ἀκριβῶς σήμερον εἰς τοῦτο καὶ μόνον θὰ περιορισθῶ. Προφανῶς καὶ οἱ σήμερον προλαλήσαντες καὶ οἱ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μ. Δάλλα λαλήσαντες καὶ ἑρμηνεύσαντες τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 70 καὶ 71 τοῦ Συντάγματος, προφανῶς, λέγω, παρηρμήνευσαν αὐτό. Ἐπίστευσαν, ὅτι τὰ ἄρθρα 70 καὶ 71 ἐδημιούργησαν διττὰ ἐφόδια τοῦ ἐκλεξίμου, τουτέστιν ἀπῄτησαν, ἵνα ἔχῃ προσόντα καὶ μὴ ἀσυμβίβαστα. Ἐπίστευσαν, ὅτι ἄλλα εἶναι τὰ προσόντα καὶ ἄλλα τὰ ἀσυμβίβαστα. Τὸ ἄρθρον 70 τοῦ Συντάγματος, Κύριοι, ὁρίζει τίνα προσόντα πρέπει νὰ ἔχῃ τις, διὰ νὰ ἐκλεγῇ Βουλευτής. Πρέπει δηλαδὴ νὰ εἶναι πολίτης Ἕλλην, ἐκ τῆς ἐπαρχίας, ὑφ’ ἧς ἐκλέγεται, νὰ ἔχῃ συμπεπληρωμένον τὸ 30ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του. Ἔχει δὲ — καὶ προσέξατε εἰς τοῦτο, — καὶ τελευταῖον ἐδάφιον, ἐκτὸς τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ὁρίζει κατηγορηματικῶς ἐν ταῖς διατάξεσιν αὑτοῦ, καὶ πρὸς τούτοις τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου τῶν ἐκλογῶν ἀπαιτούμενα προσόντα. Τὸ δὲ ἄρθρον 71, περὶ τοῦ ὁποίου ἐπιστεύθη ὅτι κανονίζει ἄλλα προσόντα, τουτέστιν ὅτι ὁρίζει ἰδιαίτερον ἀσυμβίβαστον, δὲν ὁρίζει τίποτε ἰδιαίτερον, ἀλλά, διότι ἐν ἄρθρῳ 70 ἀφέθη εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἵνα δι’ ἐκλογικοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἤθελε ψηφίσει, θέσῃ καὶ οἱονδήποτε ἄλλο προσόν, αὐτὴ ἔκρινεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ θέσῃ διὰ τὸν ἐκλόγιμον, ἐκ προνοίας μήπως ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία παρασυρομένη ἀφήσῃ ἀναπεπταμένας τὰς πύλας εἰς τὸ νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, εἶπεν· «Ἀπαγορεύω ῥητῶς εἰς τοὺς ἐμμίσθους δημοσίους ὑπαλλήλους νὰ εἶναι Βουλευταί, διότι τὰ καθήκοντα αὐτῶν τὰ θεωρῶ ἐντελῶς ἀσυμβίβαστα». Τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦτο δὲν εἶναι ἰδιαίτερον προσόν, ἰδιαίτερον ἐφόδιον, τὸ ὁποῖον ἠξίωσεν ὁ νόμος· ἐτέθη ἡ διάταξις αὐτή, ἵνα μὴ παραβιασθῇ ἀπὸ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν παραλείπουσαν νὰ ὁρίσῃ τί πρέπει νὰ πράξωσιν οἱ ἔμμισθοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ἀξιοῦντες νὰ ἐκλεγῶσιν· ἔθεσε τὸ Σύνταγμα ῥητὴν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται εἰς αὐτοὺς νὰ ἐκλέγωνται καὶ ἐθεώρησεν ἀσυμβίβαστον τὴν ἐκλογήν των πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ Βουλευτοῦ. Ἡ νομοθετικὴ λοιπὸν ἐξουσία ὀρθῶς ποιήσασα διετύπωσεν ἐν ῥηταῖς τοῦ νόμου διατάξεσιν, ὅτι, ἵνα ἐκλεχθῇ ὁ δημόσιος ὑπάλληλος ὡς Βουλευτής, ἀπαιτεῖται πρὸ ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος νὰ παραιτηθῇ.

§65Σ. ΣΙΜΟΣ. Πρὸ πόσων ἡμερῶν;

§66Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν, κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν κατὰ τὸν νέον.

§67Σ. ΣΙΜΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀσυμβίβαστον;

§68Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ἀρνεῖσθε τὸ δικαίωμα, κ. συνάδελφε, εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ περιορίσῃ τὸν χρόνον τῆς παραιτήσεως; Ἀφοῦ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ὥρισεν ἅπαξ 40 ἡμέρας, εἶτα διὰ τοῦ νόμου τῆς 19 Μαρτίου 1910 20 ἡμέρας, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα, φρονεῖτε, νὰ εἴπῃ, πρὸ δέκα ἡμερῶν ἢ πρὸ εἰκοσιτεσσάρων ὡρῶν; Ποῦ εὑρίσκεται τὸ ἀσυμβίβαστον μεταξὺ τῶν νόμων;

§69Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἰς τὸ ἀδύνατον ὑπάρχει τὸ ἀσυμβίβαστον. Ὁ νόμος ὁρίζει τὴν ἀνακήρυξιν πρὸ δέκα πέντε ἡμερῶν, ὁρίζει δὲ καὶ τὴν παραίτησιν τῶν ὑπαλλήλων πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν. Πῶς θὰ συμβιβασθῶσιν αὐτὰ τὰ δύο; Αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ μοὶ εἴπητε, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως ἐξεταστέον.

§70Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῆς οὐσίας.

§71Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα τῆς οὐσίας, διότι ὑπάρχει ῥητὸν ἀξίωμα. Δὲν δυνάμεθα δὲ ἡμεῖς ἀποφασίζοντες νὰ ὑπαγάγωμεν εἰς τὰ ἀδύνατα τοὺς ὑπαλλήλους, ἀφοῦ γνωρίζομεν, ὅτι ἡ ὅλη οἰκονομία καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι, ὅτι ἡ ὑποψηφιότης δὲν προβάλλεται ὑπ’ αὐτῶν, ἀλλ’ ὑπὸ τῶν ἐκλογέων.

§72Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Λέγω λοιπόν, Κύριοι, ὅτι ὁ νόμος ὁ ἐκλογικός, τόσον ὁ τοῦ 1877, ὅσον καὶ ὁ μεταρρυθμίσας τινὰς τῶν διατάξεων αὐτοῦ νόμος τῆς 19 Μαρτίου 1910, εἰσὶ συνταγματικώτατοι· ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἶχε τὸ δικαίωμα διὰ τῶν νόμων ἐκείνων νὰ ἀπαιτήσῃ, ὥστε ὁ δημόσιος ὑπάλληλος νὰ παραιτηθῇ πρὸ ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, ἄλλως νὰ κηρύξῃ τὴν ἐκλογὴν αὐτοῦ ἄκυρον. Ἐάν, Κύριοι, τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον ἐτάχθη πρὸς παραίτησιν, δὲν εἶναι ἐπαρκές, ὡς ἠξίωσεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅστις μὲ διέκοψε, τότε δύναται ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα τοῦτο νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἦτο ἀδύνατον εἰς τὸν ὑποψήφιον αὐτὸν νὰ ὑποβάλῃ ἐντὸς τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένου χρονικοῦ διαστήματος τὴν παραίτησίν του, καὶ ὀχυρούμενος ὄπισθεν τῆς ἀδυναμίας νὰ εἴπῃ· «Πρέπει νὰ κρίνωμεν ἐπιεικῶς τὸν ὑποψήφιον ἐκεῖνον δεχόμενοι, ὅτι ἐξ ἀδυναμίας δὲν ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του». Αἱ θεωρίαι, Κύριοι, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν ἐνταῦθα, ὅτι πρέπει νὰ παρακάμψωμεν τὴν μίαν διάταξιν τοῦ νόμου ἐντεῦθεν καὶ τὴν ἄλλην διάταξιν ἐκεῖθεν, δὲν πρέπει νὰ γίνωσιν ἀσπασταί, διότι δὲν ἤλθομεν ἐνταῦθα, ἵνα καταλύσωμεν τοὺς νόμους, ἀλλ’ ἤλθομεν νὰ ἀναστηλώσωμεν αὐτούς. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει, Κύριοι, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῆς διπλῆς ταύτης Βουλῆς θὰ χρησιμεύσωσιν ὡς διδάγματα εἰς τὰς μελλούσας Βουλάς, καὶ ἑκάστη Βουλή, ἐπὶ παντὸς ἀντικειμένου, θὰ λέγῃ: «Οὕτως ἀπεφάνθη καὶ ἡ Ἀναθεωρητικὴ διπλῆ Βουλή». Ἐπὶ πλέον, Κύριοι, πρέπει νὰ ἐνθυμηθῶμεν, τί εἶπεν ὁ Σωκράτης, ὅτε κατεδικάσθη νὰ πίῃ τὸ κώνειον, προτρεπόμενος ὑπὸ τῶν μαθητῶν του νὰ ἀποδράσῃ ἐκ τῶν φυλακῶν: «Θὰ ἐξαναστῶσιν, εἶπεν, ἐναντίον μου οἱ νόμοι»· τὸ αὐτὸ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι θὰ ἐξαναστῶσιν ἐναντίον ἡμῶν οἱ νόμοι, ἐὰν παραβιάζωμεν αὐτούς.

§73Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν παραβίασιν ἔχω, ὡς εἶπεν ὁ Βουλευτὴς Λαρίσης κ. Μ. Μπουφίδης· ἐπὶ τῶν ἀδυνάτων οὐδεμία ἐνοχὴ δύναται νὰ γίνῃ. Οὐδεμία διάταξις, οὐδεὶς νόμος παραβιάζεται, ἐὰν ἐπικυρώσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Κεφαληνοῦ, διότι, ὡς ἀπεδείχθη, οὐδόλως διὰ τοῦ ἀξιώματός του ἐπέδρασεν ἐπὶ τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων. Ἐκτὸς δὲ τούτου εἴμεθα καὶ διπλῆ Βουλὴ μὴ περιοριζόμενοι ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ.

§74Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Παραιτοῦμαι τοῦ λόγου χάριν τῆς Βουλῆς. Οὐχ ἧττον ὅμως θὰ προσθέσω, ὅτι δὲν εὑρίσκω τι τὸ ἀσυμβίβαστον οὐδὲ θεωρῶ τὸν νόμον ἀντισυνταγματικόν, διότι δικαίωμά του ἦτο νὰ ὁρίσῃ μίαν διάταξιν διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ὁ νόμος αὐτὸς θεωρῶ ὅτι δὲν ἐπιτελεῖ τὴν γενικὴν βούλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι ἐψηφίσθη ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν λογχῶν τῶν στασιασάντων ἀξιωματικῶν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις θεωρεῖται περατωμένη, θὰ ἐρωτήσω δὲ τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Βουλευτὰς ἐκτὸς τοῦ κ. Κεφαληνοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας, πλὴν τοῦ κ. Κεφαληνοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἑπομένως ἀνακηρύσσονται νόμιμοι Βουλευταὶ ὡς ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προσόντα οἱ κ. κ. Κ. Ζαβιτσᾶνος, Ν. Βάρθης, Α. Σκιαδαρέσης, Σ. Χαντζάρης, Π. Μανωλίτσης, Σ. Κογεβίνας, Σ. Βλαντής, Ε. Βελλιανίτης, Χ. Καποδίστριας, Α. Κρητικός, Λ. Μαβίλης, Κ. Κατηφόρης, Σ. Λάσκαρις, Β. Πουλιάσης καὶ Κ. Ἀρβανιτάκης. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Κεφαληνόν, ἂν ἔχει τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προσόντα. Παρακαλοῦνται οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ὕπαρξιν τῶν νομίμων προσόντων καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Κεφαλληνὸν νὰ ἐγερθῶσιν.

§78ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§79ΑΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§80ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐρωτήσατε καὶ ἀντιθέτως, ἵνα διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα.

§81Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη κατὰ πρωτοφανῆ τρόπον.

§82ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§83Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίζῃ ὁμοίως περὶ ἀντιθέτων πραγμάτων ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἑβδομάδος.

§84ΠΛΕΙΣΤΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθίσατε κάτω. Θὰ ἐρωτήσω ἀντιθέτως: Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ὕπαρξιν νομίμων προσόντων ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Κεφαληνὸν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Ἐπειδὴ δὲν διευκρινίσθη τὸ ζήτημα, ἔχω δικαίωμα νὰ προτείνω ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§86ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν καὶ ἡ ψηφοφορία νὰ γίνῃ τὸ ἀπόγευμα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 12 καὶ 45′ τῆς ἡμέρας). Μετὰ τὴν διακοπήν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Θὰ ἐνεργηθῇ ψηφοφορία ἂν ὁ κ. Κεφαληνὸς ἔχει τὰ προσόντα νὰ ἐκλεγῇ Βουλευτής. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἔχει τὰ προσόντα λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§89ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς ὁμοίαν περίπτωσιν, προκειμένου νὰ ψηφίσω ἐπὶ ὁμοίου ζητήματος καὶ θέλων νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου, εἶπον σχεδὸν ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: Ὡς ἔχει ἡ συνταγματικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 71 κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν ἔχει πολὺ ὀρθῶς, ἀλλά, ὡς ἔχει, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ψηφίσω ἀδιστάκτως ναί.

§90ΑΛ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Πεπεισμένος, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει συντρέχουσιν ἥ τε οὐσία καὶ οἱ νόμοι ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ὑπὸ κρίσιν ἐκλογῆς, διότι τόσον ἡ ἔννοια τοῦ Συντάγματος ὡς καὶ τοῦ εἰδικοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, εἶναι, ὅτι δικαιοῦται ἡ Βουλὴ νῦν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν νὰ ἐξετάζῃ τὰ προσόντα τῶν ἐκλεχθέντων καὶ ἑπομένως δικαιοῦται νὰ ἐξετάσῃ, ἐὰν αἱ ἐλλείψεις τῶν προσόντων αἱ ὑπάρχουσαι τυχὸν κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν καὶ ἐκλογὴν ἑνὸς ὑποψηφίου ἐξακολουθοῦσιν ὑφιστάμεναι καὶ ἤδη κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, ἂν δὲ ἤρθησαν, νὰ κυροῖ τὸ πληρεξούσιον τοῦ ἐκλεγέντος, καθ’ ὅσον, ἐὰν ἦτο ἀποκλειστικὴ ἡ ἔννοια τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων, καὶ ἀπηγόρευεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν νεωτέραν ἐξέτασιν, ἠδύνατο καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ νόμος νὰ ὁρίσῃ τοῦτο κατηγορηματικῶς, ὡς ἔπραξε θέλων νὰ ἀπαγορεύσῃ ἀπολύτως εἴς τινα περίπτωσιν τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀξιωματικῶν, πρὸς οὓς δὲν ἐπέτρεψε τὴν ἀνακήρυξιν, ἐὰν δὲν συμμορφῶνται πρὸς τὸν νόμον, πεπεισμένος, λέγω, ὅτι καὶ ἡ οὐσία καὶ οἱ νόμοι ἐπιτρέπουσι τὴν ἐπικύρωσιν, δηλῶ, ὅτι εἶμαι ἐπικυρωτικός. Κληθέντων ἐνταῦθα ὡς ψηφολεκτῶν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῶν κ. κ. Α. Καφετζοπούλου καὶ Χρ. Μεϊτάνη, ἐνεργεῖται, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν αὐτῶν, ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον:

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 207· ναὶ εἶπον 58. ὄχι εἶπον 145· καὶ 4 ἠρνήθησαν. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ὅτι ὁ κ. Κεφαληνὸς δὲν ἔχει τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀκυροῦται ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς αὐτόν. Τώρα ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ Κεφαλληνίας. (Ἀναγινώσκεται ὑπὸ τοῦ Γραμματέως κ. Ἀθ. Χριστοπούλου ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§93Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἡ ἀναγνωσθεῖσα ἔκθεσις τοῦ τμήματος, κύριοι Βουλευταί, ὑπῆρξε μακρά, ἐκ τούτου δὲ μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ εἶμαι σύντομος. Πάντες οἱ ἐξωτερικοὶ τύποι τῆς ἐκλογῆς Κεφαλληνίας ἐτηρήθησαν, ὡς συνάγεται ἐκ τῶν ἰδιαιτέρων ἐκθέσεων τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων καὶ ὅλων τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα εἶχε τὸ τμῆμα ὑπ’ ὄψει του. Ὑπάρχουσιν ἐνστάσεις τινές, αἵτινες ὑπεβλήθησαν, ὡς ἐπιτρέπει ὁ ἐκλογικὸς ἡμῶν νόμος, κατὰ τὸ στάδιον τῆς ψηφοφορίας, ἐνώπιον τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Αὗται, ἐξελεγχθεῖσαι μετὰ πάσης ἐπιμελείας, ἀπεδείχθη ὅτι ἐστεροῦντο σοβαρότητος. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ τμήματι τῆς Βουλῆς ὑπεβλήθησαν δύο ἐνστάσεις ἐκ μέρους δύο ἐπιλαχόντων· ἡ μία ἔνστασις ἀφορᾷ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Κατωγητῶν. Τὴν ἔνστασιν ταύτην ὑπεστήριξεν ὁ δεύτερος ἐπιλαχὼν κ. Συνοδινός, συνίσταται δὲ ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἠσκήθη δωροδοκία, ἧς ἕνεκα ἐνοθεύθη τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου ἐκείνου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἐγένετο παρεμπόδισις βιαία τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου Κατωγητῶν ἀπὸ τῆς ψηφοφορίας. Πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐνστάσεως ταύτης ὑπεβλήθη μία ἀνεπίσημος ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Ἀνωγητῶν καὶ Κατωγητῶν, ἡ ὁποία πιστοποιεῖ τὰ γεγονότα ταῦτα. Παρ’ ὅλον τὸ ἀνεπίσημον, τὸ τμῆμα ἔλαβε καὶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην ὑπ’ ὄψιν, ἀλλ’ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οὐδὲν ὡρισμένον γεγονός, δεκτικὸν ἐκτιμήσεως, ἐξετίθετο, ἵνα δὲ σχηματίσῃ πεποίθησιν, ἀνέτρεξεν εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς 8ης Αὐγούστου. Ἐὰν ἠλήθευεν ἡ ἔνστασις, ὅτι ἠμποδίσθησαν ἐκλογεῖς κατὰ τὴν 28 Νοεμβρίου, φυσικὸν θὰ ἦτο νὰ παρατηρήσωμεν ἐκ τῶν Πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς τῆς 8 Αὐγούστου, κατὰ τὴν ὁποίαν λόγῳ τοῦ μήκους τῆς ἡμέρας ὑπῆρχε περισσότερον στάδιον, ὥστε νὰ ψηφίσωσι περισσότεροι ἐκλογεῖς, φυσικόν, λέγω, θὰ ἦτο νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς 8ης Αὐγούστου εἶχον ψηφίσει πολὺ πλείονες τῶν ψηφισάντων κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς 28ης Νοεμβρίου. Παρετηρήθη ὅμως τὸ ἀντίστροφον, ὅτι, ἐνῷ συνετμήθη ὁ χρόνος τῆς ἡμέρας κατὰ τέσσαρας ὥρας, ἐψήφισαν κατὰ τὴν 28 Νοεμβρίου 148 ἐκλογεῖς ἐπὶ πλέον. Δὲν ἠξίωσεν ἑπομένως σπουδαιότητος τὸ τμῆμα τὴν ἔνστασιν ταύτην καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν ὑπεστηρίζετο διὰ τῆς προτάσεως ὡρισμένων γεγονότων, ἐθεώρησε ταύτην ἀπορριπτέαν. Ἡ δευτέρα ἔνστασις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος κ. Κοντομιχάλου, ἀφορᾷ δὲ εἰς τὸ δεύτερον ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ δήμου Θηναίας. Ὁ κ. Κοντομίχαλος παρετήρησεν, ὅτι ἐν τῷ δευτέρῳ τούτῳ ἐκλογικῷ τμήματι Θηναίας πρέπει νὰ εἶχον ψηφίσει ἐκλογεῖς ἀνύπαρκτοι, καὶ προσήγαγε τοιοῦτον κατάλογον ἀνυπάρκτων ἐκλογέων περὶ τοὺς 18 ἢ 20, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξηγήσῃ τὴν εἰς ὡρισμένας κάλπας ἔλλειψιν ψήφων ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας φερόμενον ὡς ὁλικὸν ἀριθμὸν ψηφοφορησάντων ἐκλογέων. Οὐσιαστικοποίησεν ὁ κ. Κοντομίχαλος τὴν ἔνστασίν του εἰς τὸ ἑξῆς, ὅτι ὡρισμένοι ἐκλογεῖς ἀναγραφόμενοι ἐν καταλόγῳ, ὃν μᾶς ἐνεχείρισε, καὶ φερόμενοι ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ ψηφοφορίας ὡς ψηφοφορήσαντες, οἱ μὲν ἀπεδήμουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, οἱ δὲ εἶχον ἀποβιώσει. Ἀπόδειξις οὐδεμία προσήγετο. Τὸ γεγονὸς ὅμως ὅτι εἰς ὡρισμένας κάλπας ὑπελείποντο, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῷ Πρακτικῷ τῆς διαλογῆς, ψῆφοι ἀπὸ τὸ ἄθροισμα τοῦ ναὶ καὶ τοῦ ὄχι, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν ὁλικὸν ἀριθμὸν τὸν ἀναφερόμενον ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας, μᾶς ἔκαμε νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, ἐκεῖ δὲ ἀνεκαλύψαμεν, ὅτι ὁ ὁλικὸς αὔξων ἀριθμὸς τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας ἦτο ηὐξημένος κατὰ 20 εἴτε ἐκ προθέσεως εἴτε ἀπὸ λάθος γραφικόν, ἐκ τοῦ λάθους δὲ τούτου ὠφελήθησαν ὡρισμέναι κάλπαι, διότι δὲν ἀφηρέθησαν ἐκ τῶν πλεοναζουσῶν ψήφων τόσαι, ὅσαι ἔδει. Τὴν ἐργασίαν ταύτην ἐνήργησε τὸ τμῆμα, μεταξὺ δὲ τῶν καλπῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὠφεληθῆ, ἦτο καὶ ἡ κάλπη τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος κ. Δρακούλη, μεταξὺ δὲ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον ὠφεληθῆ, ἦτο καὶ ἡ κάλπη τοῦ κ. Κοντομιχάλου. Ἀποκατέστησε λοιπὸν τὸ τμῆμα διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν ἐπὶ πλέον ψήφων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνταπεκρίνοντο εἰς ὑπαρκτοὺς ἐκλογεῖς, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι ὠφείλοντο εἰς τὸ λάθος τοῦ γραμματέως τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀποκατέστησε τὰ πράγματα, καὶ προέκυψε μετὰ ἐπανειλημμένας ἀθροίσεις, εἰς τὰς ὁποίας εἶχον τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ μὲ συντρέξωσιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι κ. κ. Παρασκευόπουλος καὶ Κουκουλέτσος, ὥστε νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ ἰδέα λάθους λογιστικοῦ, ὅτι ὁ τελευταῖος ἐπιτυχὼν κ. Δρακούλης δὲν εἶναι ὁ τελευταῖος ἐπιτυχών, διότι ἔλαβεν ἥσσονας ψήφους ἢ ὁ κ. Κοντομίχαλος.

§94Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πῶς ἐξάγεται ὅτι ἔλαβε μόνον 147 καὶ ὄχι 167; Μὲ ἄλλους λόγους πόσας ψήφους εἶχεν εἰς τὸ ὄχι, πόσας εἰς τὸ ναὶ καὶ ποία ἀφαίρεσις ἐγένετο;

§95Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὁ κ. Δρακούλης εἶχεν εἰς τὸ ναὶ 187, εἰς τὸ ὄχι 55, ἐν συνόλῳ 242. Ἐξ αὐτῶν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀφήρεσεν 20, τὸ δὲ τμῆμα πιστοποιῆσαν τὸ ἕτερον λάθος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐψήφισαν ἐκλογεῖς ὀλιγώτεροι κατὰ 20, ἀφήρεσεν ἑτέρας 20. Τὸ τελικὸν δὲ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι ὁ κ. Κοντομίχαλος ἔλαβε ψήφους 6231, ὁ δὲ κ. Δρακούλης 6219.

§96ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὰς κάλπας τῶν ἄλλων ὑποψηφίων εὑρέθη ἡ αὐτὴ διαφορὰ ψήφων;

§97Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ναί· σᾶς εἶπον, εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ἀντύπα αἱ 20 ἐπὶ πλέον ψῆφοι ὑπῆρχον, ἐπίσης καὶ εἰς ὡρισμένας ἄλλας κάλπας, ἐνῷ ἐξ ἄλλων καλπῶν ἐλλείπουσιν αἱ ψῆφοι αὗται.

§98ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διότι πιθανὸν νὰ ἐρρίφθησαν ἢ ἀπὸ φιλικὴν ἢ ἀπὸ ἐχθρικὴν χεῖρα.

§99ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὸ τμῆμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἐξελέγξῃ αὐτά, κύριε συνάδελφε.

§100Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Ποῖος τὸ βεβαιώνει, ὅτι αἱ ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι ἐρρίφθησαν ἐπὶ πλέον, ἐρρίφθησαν εἰς τὸ ναὶ καὶ ὄχι εἰς τὸ ὄχι;

§101ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὁ νόμος τὸ βεβαιοῖ. Ὁ νόμος διατάσσει νὰ ἀφαιρῆται ἀπὸ τὸ ναί. Διὰ τὸ δικαστικὸν ἔργον ἡμῶν δὲν ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ἐρρίφθησαν ὑπὸ φίλης ἢ ἐχθρικῆς χειρός· ἀρκεῖ, ὅτι εὑρέθησαν πλεονάζουσαι ψῆφοι· ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἔχομεν γεγονότα νὰ ὑποθέτωμεν, ὅτι ἐνεφιλοχώρησε νοθεία τις, ἐφαρμόζοντες τὸν νόμον, ἀφαιροῦμεν αὐτὰς ἐκ τοῦ ναί. Ἐὰν ἐνεφιλοχώρησε νοθεία τις, εἶναι μᾶλλον ἁρμόδιοι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἔφεραν οἱ ἐκλογεῖς Κεφαλληνίας ὡς ἀντιπροσώπους των νὰ ἐκθέσωσι ταύτην· ἡμεῖς πιστοποιοῦμεν τὸ γεγονός, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ἐθεώρησε τὸ τμῆμα, ὅτι ὤφειλε νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Σώματος, ὅτι πρέπει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ Κεφαλληνίας, λαμβανομένης ὅμως ὑπ’ ὄψιν τῆς ἀληθοῦς θελήσεως τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Κεφαλληνιακοῦ λαοῦ. Ἡ ἀληθὴς δὲ θέλησις τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Κεφαλληνιακοῦ λαοῦ ἡ προκύπτουσα ἐκ τῶν ἐγγράφων τῶν ὑποβληθέντων ἐν τῷ τμήματι, εἶναι, ὅτι οἱ ἀνακηρυχθέντες ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας νομίμως ἐξελέγησαν, ἀλλ’ ὅτι ἀντὶ τοῦ τελευταίου κ. Δρακούλη ἐπέτυχεν ὁ κ. Κοντομίχαλος.

§102ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Εἰς τὰ ἄλλα τμήματα παρετηρήθη τὸ αὐτό;

§103ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα, κύριε συνάδελφε· εἶχον τὴν ὑπομονὴν νὰ ἐξετάσω καὶ τὸ ζήτημα αὐτό, καί...

§104ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἐξητάσατε ὅλα τὰ Πρακτικὰ ὅλων τῶν τμημάτων καὶ εὕρετε, ὅτι μόνον εἰς αὐτὸ τὸ τμῆμα ἐγένετο λάθος;

§105ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα· αὐτὸ τὸ τμῆμα ἐπηρεάζει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα. Εἰς τὸ τμῆμα Θηναίας εὑρέθησαν 90 ἐπὶ πλέον, ἀλλ’ αὗται ἀφῃρέθησαν ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ λάθος εἶναι καταφανὲς εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας· εἰς τὴν τρίτην σελίδα, ἐνῷ τελειώνει 130, ἀρχίζει ὄπισθεν εἰς τὴν τετάρτην σελίδα μὲ τὸν ἀριθμὸν 151.

§106Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Εἰς ἄλλα τμήματα ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τῆς κάλπης τοῦ κ. Π. Δρακούλη πλεονάζουσαι ψῆφοι;

§107ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν εἶδον, διὰ νὰ προσέξω εἰς αὐτό, ἂν ἀφῃρέθησαν, οὔτε δύναμαι νὰ πιστοποιήσω, ἂν νομίμως ἀφῃρέθησαν.

§108Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ἂν ἡ ἐπιτροπὴ ἀφῄρεσεν εἰς ἄλλα τμήματα ψήφους πλεοναζούσας ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Δρακούλη;

§109ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀπὸ πολλὰς κάλπας ἀφῃρέθησαν.

§110Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ἴσοι ἀριθμοὶ ἀπὸ ὅλους;

§111ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν εἶχον τὴν ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσω λεπτομερέστερον. Ἐγὼ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀριθμὸν τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀφαιρέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Εἰς ἓν τμῆμα τοῦ πρωτοκόλλου ἦτο λελανθασμένος μὴ διορθωθείς, εἰς ἄλλο ἦτο λελανθασμένος, ἀλλὰ διορθωθείς...

§112Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἕν γεγονός, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας τοῦ δευτέρου τμήματος τοῦ δήμου Θηναίας ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 130 ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ μετεπήδησεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 150. ἑπομένως ὑπάρχει παράλειψις ἐγγραφῆς 20 ἐκλογέων ἢ μᾶλλον ὑπάρχει αὔξησις τοῦ αὔξοντος ἀριθμοῦ κατὰ 20 ἀριθμούς. Κατὰ συνέπειαν ὅλοι οἱ ἐκλογεῖς τοῦ πρωτοκόλλου εἶναι πράγματι 202. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον φρονῶ ὅτι δέον νὰ ἀπασχολήσῃ ἡμᾶς, εἶναι οὐχὶ ἂν συνετελέσθη τὸ λάθος ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας, ἀλλὰ ποία πρέπει νὰ εἶναι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἡ ἔκβασις τῆς συζητήσεως καὶ ποία ἡ ἀπόφασις αὐτῆς τῆς Βουλῆς. Τὸ τμῆμα προτείνει, ὅπως ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ διὰ πάντας τοὺς Βουλευτὰς Κεφαλληνίας, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ κ. Κοντομιχάλου ὡς τελευταίου ἐπιτυχόντος. Ὁ κ. Κοντομίχαλος τελευταῖος ἐπιτυχὼν δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ Βουλευτής. Τὸ Πρωτοδικεῖον ἔχει δικαίωμα μόνον νὰ ἀπαριθμῇ τὰς ψήφους ἐπὶ τῇ βάσει τῶν Πρακτικῶν τῆς διαλογῆς, τοῦτο δ’ ἐξετέλεσε τὸ Πρωτοδικεῖον συμφώνως μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον.

§113Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι.

§114Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον ἀποστέλλονται κατὰ τὸν νόμον τὰ Πρακτικὰ τῆς διαλογῆς, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν Πρακτικῶν τῆς διαλογῆς προβαίνει εἰς τὴν ἀρίθμησιν τῶν ψήφων.

§115Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι.

§116Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀποβάλετε, παρακαλῶ, τὰς παλαιὰς συνηθείας τοῦ διακόπτειν. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπῆρχε λάθος ἢ ἀσάφειά τις ἐν τῇ ἀποφάσει τοῦ Πρωτοδικείου, τότε βεβαίως ἠδύνατο τὸ λάθος αὐτὸ νὰ ἀποκατασταθῇ ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου, ἀλλ’ ἐνταῦθα πρόκειται περὶ διαφορᾶς μεταξὺ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας καὶ τοῦ Πρωτοκόλλου τῆς διαλογῆς. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἠδύνατο τὸ Πρωτοδικεῖον νὰ ἐξετάσῃ, διότι δὲν εἶχε δικαίωμα· τοῦτο τὸ ἔργον ἀνήκει μόνον εἰς τὴν Βουλήν. Τώρα ἡ Βουλὴ εἰς ποίαν ἀπόφασιν θὰ προβῇ; Θὰ εἰσαγάγῃ τὸν κ. Κοντομίχαλον ἀφαιροῦσα 20 ψήφους ἀπὸ τὸ σύνολον τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ κ. Δρακούλη ἢ θέλει προβῆ εἰς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ὅπως αὕτη ἐπαναληφθῇ; Ἡ πρώτη λύσις ζητεῖται ὑπὸ τοῦ τμήματος, ἀλλ’ ἐάν τις ἀνατρέξῃ εἰς τὰ Πρακτικὰ καὶ ἐπισκοπήσῃ τὸν τρόπον τῆς διεξαγωγῆς τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ τμήματι τοῦ δήμου Θηναίας, θέλει πεισθῆ, ὅτι πρόκειται περὶ ἐκλογῆς γενομένης ἐν τῷ συνόλῳ ἀτάκτως. Ὅταν τοιαύτη παρουσιάζηται ἐκλογή, ἡ ὁποία ἀπ’ ἀρχῆς παρέχει εἰκόνα ἀταξίας, δὲν φρονεῖτε, ὅτι ἐπὶ τοιαύτης ἀταξίας δὲν πρέπει νὰ σχηματισθῇ πεποίθησις, καὶ νὰ εἰσαγάγωμεν ἕνα Βουλευτὴν ἀντὶ ἄλλου Βουλευτοῦ; Ἀλλὰ ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ἀταξία; Ἐν πρώτοις τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, τὸ ὁποῖον δέον νὰ παρέχῃ τὴν βεβαίωσιν περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων, δὲν ἔχει τηρηθῆ κατὰ νόμον, διότι ἐλλείπει ἀπὸ τούτου ἡ ὑπογραφὴ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Εἶναι ἀνυπόγραφον.

§117Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι καὶ ἀνάγκη νὰ εἶναι ὑπογεγραμμένον.

§118Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ῥητῶς ἀναγράφει ὁ νόμος, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ὑπογεγραμμένον. Ὑπάρχει τοιοῦτον πρωτόκολλον καὶ δὲν ὑπεγράφη. Τοῦτο εἶναι παρατυπία μεγάλη. Ἔχομεν τώρα τὸ δεύτερον ζήτημα. Θὰ παρακαλέσω νὰ προσέξητε εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔχουσι λάβει οἱ διάφοροι ὑποψήφιοι. Ἠρίθμησα ἐκ περιεργίας τὸ σύνολον ὅλων τῶν ψήφων τοῦ ναὶ καὶ ὄχι καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀκούσῃ τοὺς ἀριθμούς, διὰ νὰ ἴδῃ, ἂν ὑπάρχει μία κάλπη συμφωνοῦσα μὲ τὴν ἄλλην ἐν τῷ συνόλῳ τῶν ψήφων· ἰδοὺ οἱ ἀριθμοί: «Ἀλιβιζᾶτος 201... (Ἀναγινώσκει κατάλογον τῶν ἀποτελεσμάτων ὅλων τῶν ὑποψηφίων, ἐξ οὗ ἐμφαίνεται, ὅτι οὐδεμία κάλπη συμφωνεῖ πρὸς ἄλλην). Τί ἄλλο ἀποδεικνύει ἡ διαφορὰ αὐτὴ τῶν ἀριθμῶν ἐν τῷ συνόλῳ παρὰ ὅτι ὑπῆρξεν ἀταξία περὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐκ τούτου κατωρθώθη, ὥστε οὐδεμία κάλπη ἐκτὸς 5 ἢ 6 καλπῶν νὰ ἔχῃ σύμφωνον τὸν ἀριθμὸν πρὸς τὸ σύνολον;

§119ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρὸ τῆς ἀφαιρέσεως πάντοτε παρουσιάζεται ἀταξία.

§120Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδαμοῦ ὅμως παρουσιάζεται τὸ παράδειγμα νὰ εἶναι ἀνάγκη ἀφαιρέσεως εἰς πάσας τὰς κάλπας. Ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ δὲν ὑπῆρχε προσοχὴ καὶ μάλιστα, ὡς φαίνεται, ὑπῆρξε μία ὁμὰς προσώπων, τὰ ὁποῖα εἶχον ὡρισμένας κάλπας ὡς σημεῖα βολῆς. Εἰδικῶς διὰ τὸν κ. Δρακούλην τί ἔχει συμβῆ; Ἐὰν ὁ κ. Π. Δρακούλης εἶχε λάβει ἀριθμὸν ψήφων δικαιολογουμένων ὑπὸ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας, συμφωνοῦντα τουλάχιστον μὲ τὸ σφαλερὸν πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκαταστήσῃ τις τὴν ἀλήθειαν, ἀφαιρουμένων αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐνταῦθα πρόκειται περὶ ἀποκαταστάσεως ἀληθείας μετὰ καλπονόθευσιν, ἡ ὁποία εἶχε γίνει προφανῶς. Διότι βεβαίως ὁ νόμος ἀναγνωρίζει ὡς τεκμήριον, ὅτι, προκειμένου περὶ ὑπάρξεως πλειόνων σφαιριδίων εἰς τὸ ναί, ῥίπτονται αἱ πλείονες ψῆφοι, καὶ διὰ τοῦτο διατάσσει τὴν ἐκ τοῦ ναί ἀφαίρεσιν τῶν πλεοναζουσῶν ψήφων. Ἐνταῦθα ὅμως ἔχομεν μίαν καταφανῆ αὔξησιν ἀριθμοῦ ψήφων χωρὶς οὐδαμόθεν νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μαρτυρηθῇ ἢ νὰ καταδειχθῇ ἢ νὰ καταγγελθῇ, ὅτι ἐγένετο ὑπὸ προσώπου συμπαθοῦντος πρὸς τοὺς ὑποψηφίους. Ἐνταῦθα ἔχομεν ἀριθμὸν ἐξισούμενον πρὸς τὸ ἓν πέμπτον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων, τὸ λάθος δ’ ἔγκειται εἰς τοῦτο, ὅτι ἀφῃρέθησαν τὰ ἡμίση πλεονάζοντα ἀπὸ τοῦ ναί, καὶ πρὸς διόρθωσιν τούτων ζητεῖται τώρα νὰ ἀφαιρεθῶσι τὰ ἕτερα ἡμίση. Λέγω ταῦτα, ὅπως συντελέσω εἰς μόρφωσιν γνώμης τῆς Βουλῆς δικαίας, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπῆρξεν ἀταξία περὶ τὴν ἐκλογὴν πιστοποιουμένη ἐκ τῆς ἀνισότητος τῶν ψήφων κατὰ κάλπην καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Δρακούλη εἶναι ἐρριμμέναι πλείονες τῶν 40 ψήφων, δὲν νομίζω δέ, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ βραβεύσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ καλπονοθεύσωσιν.

§121Ν. ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐναντίον συνέβη. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§122ΔΙΟΝ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§123Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅτε γίνεται λόγος περὶ καλπονοθεύσεως, νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνηται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον χθὲς ἠκούσθη, διότι οὐδεὶς κατηγορεῖ τινα ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων, ὅτι συνετέλεσεν εἰς τὴν καλπονόθευσιν. Γνωρίζομεν, ὅτι ὑπάρχουσι κακοὶ φίλοι πράττοντες τοιαῦτα ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ὑποψηφίων, νομίζοντες, ὅτι πράττουσι κάτι τι. Εἶναι πιθανόν, ὅτι ἡ πρᾶξις, ἥτις ἐγένετο, ἐγένετο ὑπό τινος ἀποτυχόντος, διότι ἡ διαφορὰ τῶν λοιπῶν ἐπιτυχόντων ὑπὲρ τοὺς κ.κ. Δρακούλην καὶ Κοντομίχαλον εἶναι μεγάλη. Δὲν ὑπῆρχε λοιπὸν συμφέρον τι, ὥστε νὰ βεβαιώσῃ τις ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων τις ἐζήτησε νὰ προβῇ εἰς τοιαύτην πρᾶξιν. Τοῦτο τονίζω μόνον, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ κάλπη τοῦ κ. Δρακούλη εὑρέθη ἐν τοιούτῳ ἐλλείμματι, τὸ ὁποῖον δὲν προεκλήθη ὑπὸ τοῦ ἰδίου κ. Δρακούλη εἰς βάρος του, ἐφ’ ὅσον τοιοῦτον ὑπάρχει, δὲν θεωρῶ προσῆκον καὶ δίκαιον νὰ ἐπεκτείνῃ ἡ Βουλὴ τὸ γενόμενον ἀφαιροῦσα καὶ τὸ ὑπόλοιπον τῶν ψήφων δι’ ἀποφάσεώς της. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν ἡ Βουλὴ τῆς ἐκλογῆς, ἀκριβῶς διὰ νὰ πιστοποιηθῇ ἡ ἀληθὴς βούλησις τοῦ λαοῦ. Ὅταν τοιαύτη πρόκειται ἀταξία, νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ αὐστηρὸν δίκαιον συνάδει ὑπὲρ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ. Δὲν πρόκειται νὰ κοπιάσῃ ὁ λαὸς τῆς Κεφαλληνίας, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψήφων εἶναι 210. Ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἐπαναληφθῇ εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, θέλει ἀποκατασταθῆ πλήρως τὸ δίκαιον, καὶ θέλομεν ἔχει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας τῆς ἐκλογῆς.

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ νόμος δὲν ἐφαρμόζεται; Αὐτὸ προτείνετε σεῖς;

§125Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι· ἐγὼ προτείνω, ὅπως ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή.

§126Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§127ΑΝΔΡ. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μολονότι πανταχοῦ τῆς Κεφαλληνίας ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο ἐν τάξει, μολονότι ἔχομεν λόγους νὰ πεισθῶμεν ἀκραδάντως, ὅτι ἡ ὑπερπήδησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων δὲν ἐγένετο ἀπὸ σκοποῦ, δὲν ἔχω λόγους, ἵνα ἀναφέρω τοῦτο πρὸς ὑμᾶς καὶ σᾶς καταπονήσω ματαίως, διότι εἴτε ἀπὸ σκοποῦ εἴτε τυχαίως ἐγένετο, εἶναι ὅλως ἀδιάφορον δι’ ὑμᾶς. Τὸ πρᾶγμα παρουσιάζεται ὑπὸ ὅλως ἁπλουστάτην μορφήν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπικαλεσθῇ τις νομικὰ ἐπιχειρήματα, οὔτε ξένους συγγραφεῖς, οὔτε τὸν ἐκλογικὸν νόμον, οὔτε τὸ Σύνταγμα. Πρόκειται περὶ λογιστικοῦ λάθους, ὅπερ κοινοτάτη ἀντίληψις ἀρκεῖ νὰ ἀναγνωρίσῃ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἐκρίθη συνεπείᾳ τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφισάντων ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ, ὅστις, ὡς ἐπείσθητε ὑπὸ τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, ὑπερέβαινε τὸν πραγματικὸν ἀριθμὸν κατὰ 20, τὸ δὲ τελικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ψηφοφορίας ὑπῆρξεν ἡ ὑπεροχὴ τοῦ κ. Δρακούλη ἀπὸ τοῦ κ. Κοντομιχάλου κατὰ ἑπτὰ ψήφους, αἵτινες δὲν εἶναι πραγματικὴ ὑπεροχή, διότι, ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰς ψήφους, τὰς προστεθείσας εἰς τὸν κ. Δρακούλην συνεπείᾳ τοῦ λάθους ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ, θὰ ἔχητε τότε ὑπεροχὴν ὑπὲρ τοῦ κ. Κοντομιχάλου. Καὶ περὶ τούτου δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς καταπονῶ, ἀλλ’ ἔρχομαι νὰ ἀπαντήσω εἰς τινα τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Στράτου περὶ τῆς ἀκυρότητος τοῦ τμήματος. Δὲν δύνανται νὰ ἐνδιαφέρωνται προσωπικῶς οἱ κύριοι συνάδελφοι οἱ ἐν τῷ συνδυασμῷ τοῦ κ. Βινιεράτου ἐκτεθειμένοι, ὅπως ἀκυρωθῇ τὸ τμῆμα τοῦτο, διότι τὸ ἀποτέλεσμα δὲν θὰ εἶναι διάφορον, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν ὁμιλῶν περὶ τοῦ πραγματικοῦ τούτου γεγονότος ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Στράτος ὑπεστήριξε τοιαῦτα. Ἀνεῦρεν ἀταξίαν εἰς τὸ τμῆμα τοῦτο; Ἀλλ’ ἡ ἀταξία αὕτη δὲν ὁμολογεῖται ὑπὸ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὅστις ὑπέβαλεν ἔκθεσιν. Ἀλλ’ ἔμαθεν, ὅτι ὑπῆρχεν ἀταξία; Ὁποία ἀταξία ὁμολογεῖται ὑπὸ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου;

§128Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν ἔχει ψήφους εἰς τὸ μηδὲν ἴσας μὲ τὸν ἄλλον;

§129ΑΝΔΡ. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Τοῦτο παρατηρεῖται πανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος. Συμβαίνει δέ, εἴτε ἐκ προθέσεως εἴτε ἐκ λόγων τυχαίων, εἴτε διότι πίπτει τὸ σφαιρίδιον, εἴτε διότι δὲν γνωρίζει ὁ ἐκλογεὺς νὰ ψηφίσῃ καὶ νομίζει, ὅτι ἐψήφισεν, ἐνῷ ἔπεσε τὸ σφαιρίδιον, νὰ ψηφίζῃ δίς. Πανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος σχεδὸν εὑρίσκονται σφαιρίδια πλειότερα τῶν ψηφοφορησάντων. Τὰ περισσότερα δὲ εὑρέθησαν ὅπως σᾶς ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος· τινὲς δηλαδὴ τῶν σφαιριδιοδοτῶν ἀντιληφθέντες ὅτι ἐγένετο ὑπερπήδησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων ἐξεμεταλλεύθησαν τὴν περίστασιν καὶ ἔρριψαν πλείονα σφαιρίδια, ὅπως συμπληρώσωσιν ἀριθμὸν ἴσον μὲ τὸν ἀναφερόμενον εἰς τὸ πρωτόκολλον. Οὗτοι δέ, ὡς ἠκούσατε, ἦσαν δύο ἢ τρεῖς.

§130Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλοιοῦσι τὸ ἀποτέλεσμα;

§131ΑΝ. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μόνον διὰ τὸν κ. Κοντομίχαλον καὶ τὸν κ. Δρακούλην. Φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡμᾶς νὰ ἀποτρέψωμεν ἐπανάληψιν ἐκλογῆς καὶ λόγῳ τοῦ ὑπερόγκου τῶν δαπανῶν καὶ λόγῳ τῆς ἀκάρπου ἐνασχολήσεως τῶν πολιτῶν.

§132ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔπειτα ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ κριθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς 28ης Νοεμβρίου.

§133ΑΝΔΡ. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐπ’ αὐτῶν στηριζόμενος εὑρίσκω λογιστικὸν λάθος τοῖς πᾶσιν ἀντιληπτόν.

§134Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ὅλο τὸ σπίτι εἶναι χαλασμένο, τὸ κεραμίδι θὰ διορθωθῇ;

§135Ν. ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖτε;

§136ΑΝΔΡ. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐννοεῖ ὅλον τὸ Κράτος. (Θόρυβος).

§137ΑΝΔΡ. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν ἀνῆλθον ἐπὶ τοῦ βήματος, κύριοι συνάδελφοι, ἵνα συνηγορήσω ὑπὲρ τοῦ κ. Κοντομιχάλου ἢ τοῦ κ. Δρακούλη, ἀλλ’ ἵνα τὸ ἀληθὲς φρόνημα τοῦ λαοῦ τῆς Κεφαλληνίας γίνῃ σεβαστόν, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, πρόκειται μόνον περὶ λογιστικοῦ λάθους, τὸ ὁποῖον ἐξ ἐπιεικείας ἠθέλησα νὰ ἀποκρύψω ὅτι προέρχεται ἐκ προθέσεως ἴσως τῶν φίλων τοῦ κ. Δρακούλη καὶ οὐχὶ ἐξ ἀμελείας. Νομίζω δέ, ὅτι, προκειμένου περὶ λάθους τοιούτου, τὸ ὁποῖον δύναται καὶ μαθητὴς τοῦ Δημοτικοῦ σχολείου νὰ ἀνεύρῃ, περιττεύει πᾶσα συζήτησις. Ὀφείλομεν κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος νὰ φέρωμεν ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου τὸν κ. Κοντομίχαλον, ἀφοῦ τὰ πράγματα καὶ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ὑπὲρ αὐτοῦ.

§138ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἐκ τοῦ σημειώματος τοῦ ὀφειλομένου εἰς τὴν φιλοπονίαν τοῦ κ. Στράτου παρατηρῶ, ὅτι ἐκ τῶν 47 ἐν συνόλῳ ὑποψηφίων 30 ἔλαβον ψήφους ὑπὲρ τοὺς πραγματικῶς ψηφοφορήσαντας. Δεκτοῦ δὲ γενομένου, ὅτι ἐψήφισαν περὶ τοὺς 222, ὡς τὸ τμῆμα ἀποκαθιστᾷ τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων...

§139ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὑπὲρ τοὺς 222.

§140Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Σημαντικὸν ἀριθμὸν πλεοναζόντων δὲν ἔχομεν.

§141ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Σημαντικὸν ἀριθμόν, καὶ τοιοῦτον θεωρῶ τὸν ὑπερβαίνοντα τοὺς 222, ἔλαβον 10, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ὁ κ. Δρακούλης.

§142Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω, ὅτι μεταξὺ τῶν λαβόντων πλείονας τῶν 222 εἶναι καὶ ὁ κ. Κρασᾶς, ὅστις δὲν εἶναι σοσιαλιστὴς ἔχων ἕδραν τὴν Κεφαλληνίαν.

§143Ν. ΞΗΡΟΣ. Μεταξὺ τῶν 10 εἶναι καὶ ὁ κ. Δρακούλης.

§144ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εὑρίσκετε τολμηρόν, ὅτι, ἐπειδὴ ἦτο μεταξὺ τῶν 10, εἶναι καὶ ὁ ἐνεργήσας τὴν καλπονόθευσιν;

§145Ν. ΞΗΡΟΣ. Πρόκειται περὶ λάθους.

§146ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι τί θὰ γίνωσι; Θὰ ἀφαιρεθῶσιν ἢ ὄχι; Καὶ πόθεν;

§147ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἔχετε ἀνυπομονησίαν ἀξιοπαρατήρητον. Ἵνα ὦμεν ἐν ἠθικῇ τάξει, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον μήτε ὡς ὑπόνοιαν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ἐν τοῖς Πρακτικοῖς ὑπερπήδησις τοῦ ἀριθμοῦ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ὑπὸ τοῦ κ. Δρακούλη οὐδὲ ἄλλου ὑποψηφίου ἐν Κεφαλληνίᾳ, διότι τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον ὁ κ. συνάδελφος ὁ ἐντεῦθεν ἀγορεύσας ἐπεκαλέσθη, παρατηρεῖται, ἂν ἀληθεύῃ, διὰ δέκα. Ἐν τοῖς δέκα δὲ τούτοις εἶναι ὁ κ. Δρακούλης ὁ λαβὼν τὰς περισσοτέρας ψήφους. Τούτου δεδομένου, δύναταί τις νὰ σκεφθῇ, ὅτι τὸ τεκμήριον τὸ ἐκ τοῦ νόμου ὑπάρχον, ὅτι αἱ ἐπὶ πλέον παρατηρούμεναι ψῆφοι, αἱ πλέον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πράγματι ψηφορησάντων, ἐρρίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρός, δὲν ἀληθεύει πάντοτε ἐν τοῖς πράγμασιν.

§148Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ ἀπόδειξις περὶ τοῦ ἐναντίου.

§149ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἡ νομικὴ μορφὴ τοῦ ζητήματος, Κύριε συνάδελφε· τὸ τεκμήριον εἶναι, ὅτι αἱ ψῆφοι ἐρρίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρός, μέχρις οὗ δὲν ἀποδεικνύεται τὸ ἐναντίον, καὶ διὰ τοῦτο ἀφαιροῦνται ἀπὸ τοῦ ναί, καὶ συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον δὲν φέρεται ῥητὴ περὶ τοῦ ἐναντίου ἀπόδειξις, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἀκολουθοῦντες τὸ τεκμήριον νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰς ψήφους ἀπὸ τοῦ ναί. Ἄν τις ὅμως, λέγω, λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς πράγματι ἐνεργεῖται ἡ ἐκλογὴ ὑπὸ τὸ κρατοῦν ἐκλογικὸν σύστημα, συνθήκας, αἱ ὁποῖαι δὲν φαίνεται πιθανὸν νὰ εἶναι διάφοροι ἐν Κεφαλληνίᾳ, δύναται νὰ παρατηρήσῃ καὶ νὰ συναγάγῃ, ὅτι οἱ ὑποψήφιοι ῥίπτουσιν ἔστιν ὅτε ἀληθῶς διὰ φιλικῆς χειρὸς πλείονας τῶν πράγματι ψηφοφορούντων, ἵνα καλύψωσιν ἐκείνους τοὺς ψηφοφόρους, οἱ ὁποῖοι ἐκ σφάλματος θὰ παρέλθωσιν ἐκ τῆς κάλπης ἢ θὰ κάμωσιν οἱ ἀντιπρόσωποι νὰ παρέλθωσι χωρὶς νὰ ψηφίσωσιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀσύνηθες νὰ ῥίπτωνται ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρός. Τὸ ἐπιχείρημα δέ, ὅτι τὴν τοιούτου εἴδους νοθείαν θὰ ἠδύνατο νὰ προλάβῃ ἡ ἄγρυπνος προσοχὴ τοῦ ἀντιπροσώπου, δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι καὶ ὁ μᾶλλον ἔμπειρος τῶν ἀντιπροσώπων δύναται νὰ σφαλῇ καὶ νὰ ἀφήσῃ νὰ ῥίπτωνται περισσότεραι ψῆφοι ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρός. Τοῦτο δὲν τὸ δέχομαι ὥς τι ἀποδεδειγμένον ἐν προκειμένῳ, ἀλλά, νὰ σᾶς εἴπω, ἄγομαι ἀπό τινα ἀδυναμίαν. Ἔχομεν τὸν κ. Δρακούλην ἀνακεκηρυγμένον Βουλευτήν· ἔχομεν τὸν κ. Κοντομίχαλον διεκδικοῦντα τὴν θέσιν αὐτοῦ. Δὲν εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐν τῷ συνόλῳ καθ’ ὅλον τὸν νομὸν Κεφαλληνίας ἐγένετο οὕτως ὥστε τὰς ἐπὶ πλέον 13 ψήφους, τὰς ὁποίας φέρεται λαβὼν ὁ κ. Κοντομίχαλος, νὰ τὰς δεχθῶμεν ὡς ἀντικρυζούσας τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν κατὰ συνείδησιν ἀποδέχομαι, ὅτι οὐδεμία ἐκλογὴ εἰς κανὲν διαμέρισμα ὑπὸ τὰς κρατούσας συνθήκας ἀντικρύζει ἀκριβῶς τὸν ἐκ τῶν ἐγγράφων φερόμενον ἀριθμόν, ἄγομαι νὰ συμφωνήσω πρὸς τὴν γνώμην τοῦ ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἐκ λόγων, τοὺς ὁποίους ἐκ τοῦ τμήματος συνήγαγεν, ἀλλὰ καὶ ἐκ λόγων, τοὺς ὁποίους θὰ ἐπερρώννυεν ἐν τῇ συνειδήσει του, ἂν ἤθελε νὰ συναγάγῃ τὰ συμπεράσματα αὐτὰ ἐκ τῆς ἐκλογῆς, ἤχθη νὰ προτείνῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ἵνα, ἐπαναλαμβανομένης τῆς ἐκλογῆς ὑπὸ μείζονα ἐπιτήρησιν καὶ ἀναμφισβήτητον προσοχήν, διότι θὰ ἔχωσι τὸ συμφέρον καὶ οἱ δύο ὑποψήφιοι, ἔχωμεν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἤθελεν εἶσθαι ὁ γνήσιος ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ.

§150ΠΑΝ. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Παρακαλῶ.

§151ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Διὰ νὰ τελειώσω καὶ νὰ ἡσυχάσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι ταῦτα, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζω, δὲν ἀξιῶ ὅτι εἶναι ἀνεπίδεκτα ἀμφισβητήσεως. Ἀποτελοῦσι προσωπικὴν καθαρῶς γνώμην, τὴν ὁποίαν θὰ ἔσπευδον νὰ θεωρήσω ἐσφαλμένην εἰς τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν οἱ πλείονες τῶν κ. συναδέλφων δὲν τὴν ἀπεδέχοντο. Ὡς γνώμην τὴν ὑποβάλλω καὶ ἀναμένω ἐξ ὑμῶν αὐτῶν καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως νὰ πεισθῶ ἂν ἔχω δίκαιον.

§152Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Ἐκ τῆς ἀποφάσεως τῶν ἄλλων;

§153ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἐκ τῆς συζητήσεως, εἶπον, ἀλλ’ εἶσθε συνηθισμένοι νὰ ἀκούητε συναδέλφων ἐχόντων πολὺν ἀτομισμὸν εἰς τὰς πεποιθήσεις των. Ἔχω τὸ σφάλμα νὰ μὴ σχηματίζω εὐκόλως πεποιθήσεις, καὶ μάλιστα τοιαύτας, ὥστε νὰ ἀξιῶ νὰ τὰς ἀποδεχθῆτε, χωρὶς νὰ ἐπιφυλάσσωμαι νὰ ὁμολογῶ τὸ ἴδιον σφάλμα, ὅταν μὲ κάμητε νὰ πεισθῶ περὶ τούτου. Σκέψεις ἔχω καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ τὰς ὑποβάλω, παρ’ ὑμῶν δ’ ἀπεκδέχομαι νὰ ἀκούσω ἂν σκέπτομαι καλῶς ἢ ὄχι. Θὰ ἤμην πολὺ εὐχαριστημένος, ἂν ἔτρεπον τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἀπὸ τοιαύτης ἐπόψεως ἐπισκόπησιν τοῦ ζητήματος, καὶ δὲν θὰ ἤμην καθόλου δυσηρεστημένος, ἄν μοι εἴπητε, ὅτι δὲν ἀποδέχεσθε τὴν γνώμην μου.

§154Ν. Δ. ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§155ΠΟΛ. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἡ φράσις, ὅτι οἱ ἀντίθετοι τοῦ κυρίου προλαλήσαντος κινούμεθα ἐκ συμπαθειῶν καὶ ἀντιπαθειῶν βεβαίως ἐξέφυγε τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, ὅπως τῷ ἐξέφυγον καὶ ἄλλα τινά, καὶ διὰ τοῦτο παρέρχομαι πρὸ αὐτῶν.

§156Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα)

§157ΙΩ. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Δὲν ἔχω, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω πολλὰ πράγματα· ἐγώ, Κύριοι, ἀπορῶ διατί νὰ προκληθῇ τόσῳ μεγάλη συζήτησις διὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην τοῦ τμήματος, καθ’ ἧς οὐδεμία ἐγένετο κατηγορία. Μόνον λάθος ὑπάρχει ἀριθμητικόν, δηλαδὴ μετὰ τὸν ἀριθμὸν 130, ἀντὶ νὰ γράψῃ ὁ γραφεὺς 131, ὑπερεπήδησε καὶ ἔγραψεν 151. Ἐὰν τὴν ἑσπέραν, προτοῦ νὰ ἀρχίσῃ ἡ διαλογή, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ μετὰ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου ἐξεπλήρουν εἰλικρινῶς τὸ καθῆκόν των καὶ ὡς ἔδει, θὰ εὕρισκον κατὰ τὴν ἀρίθμησιν εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τὴν ὑπερπήδησιν τῶν 20 ψήφων, θὰ ἐσημείουν εἰς τὸ Πρακτικὸν ἐκεῖνο, ὅτι διαγράφονται 20 ἀριθμοί, καὶ ἑπομένως τὸ λάθος θὰ διωρθοῦτο. Ἐκεῖνο λοιπόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἔκαμεν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή, ἔρχεται σήμερον ἐκ καθήκοντος νὰ τὸ πράξῃ ἡ Βουλή. Δὲν ἔχει λοιπὸν τίποτε ἄλλο νὰ πράξῃ ἢ νὰ ἀναπληρώσῃ μίαν παράλειψιν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὁπότε ἀντὶ τοῦ κ. Δρακούλη θέλει εἰσέλθει ἐν τῇ Βουλῇ ὁ νόμιμος ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ Κεφαλληνίας κ. Κοντομίχαλος.

§158ΠΛ. ΔΡΑΚΟΥΛΗΣ. Δὲν ἐγείρομαι νὰ ὑπερμαχήσω τῆς ἐκλογῆς, διὰ τὴν τύχην τῆς ὁποίας ὀλίγον ἐνδιαφέρομαι· ἀλλ’ ἐγείρομαι νὰ ἀναφέρω μερικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀκούσητε, ἵνα μορφώσητε γνώμην περὶ τῆς ψυχολογίας τοῦ πράγματος καὶ ἰδίως νὰ μορφώσητε γνώμην περὶ τῆς ψυχολογίας τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ τμήματος τοῦ δικάσαντος τὴν ἐκλογήν. Ἐγείρομαι νὰ καταδείξω, ὅτι ἡ προσβολή της εἶναι ἀποτέλεσμα σκευωρίας. Ἔχω σχηματίσει τὴν πεποίθησιν, ὡς νὰ εἶμαι ἐγὼ ἄλλος, ὄχι ἐγὼ ὁ ἴδιος, ἀλλ’ ἄλλο μέλος τοῦ συνεδρίου τούτου· ἔχω σχηματίσει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐξελέγην βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης νομίμως, καὶ ὅτι καλῶς τὸ Πρωτοδικεῖον ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Δυνάμει τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ἡ ὁποία εἶναι ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ, ἡ Βουλὴ αὕτη δὲν δύναται νὰ ἐκφέρῃ ἀντίθετον ἐτυμηγορίαν εἰμὴ ἐπὶ τῷ κινδύνῳ νὰ θεωρηθῇ ὡς διυλίζουσα τὸν κώνωπα. Οὐδεμία ὑπῆρξε παρανομία, ὑπῆρξε μόνον μία γραφικὴ παραδρομή. Ὑπῆρξαν δέ, ὡς ἀντελήφθην καὶ ὡς ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Στράτος, καὶ ἄλλαι γραφικαὶ παραδρομαὶ εἰς ἄλλα τμήματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐξετάσει, ἀντιγραφικὰ παροράματα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ φέρωσιν ἐντελῆ ἀλλοίωσιν τοῦ ἀποτελέσματος. Προσβάλλεται μόνον τὸ τμῆμα Θηναίας, ἀλλ’ ἡ ἔρευνα τῶν λοιπῶν τμημάτων ἀποκαλύπτει, ὅτι μοὶ ὀφείλονται ἀκόμη 64 ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνεγράφησαν, ὥστε πλειονοψηφῶ τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος κατὰ 30 τουλάχιστον ψήφους. Ἡ Βουλὴ πρακτικῶς καὶ σωφρόνως σκεπτομένη δὲν δύναται παρὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀντιρρόπους ταύτας πράξεις καὶ δὲν δύναται ἢ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ Πρακτικόν, τὸ ὁποῖον ὁ κ. εἰσηγητὴς εὗρε νὰ προσβάλῃ, στερεῖται τῆς ὑπογραφῆς καὶ τοῦ διοικητικοῦ ἀντιπροσώπου καὶ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Καὶ τοῦτο μὲ φέρει ἀκριβῶς εἰς τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἠγέρθην νὰ ὁμιλήσω. Ἠγέρθην νὰ καταγγείλω τὸν κ. εἰσηγητήν, ὡς μὴ ἐκτελέσαντα τὸ καθῆκόν του, καὶ τονίζω τοῦτο ἐμφαντικῶς, διότι ἐτόνισε καὶ οὗτος ἐμφαντικῶς, ὅτι ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του. Δὲν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του, ἀλλ’ ἀπεναντίας ἔδρασεν ὡς δικηγόρος τῶν ἀντιπάλων μου Κεφαλλήνων.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσωπικὰ δὲν ἐπιτρέπονται. Παρακαλῶ, ἐντὸς τοῦ θέματος.

§160ΠΛ. ΔΡΑΚΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Ὁ εἰσηγητὴς ἐφρόντισε νὰ τὸ καταστήσῃ προσωπικόν. Σᾶς ἔλεγον λοιπόν, ὅτι ἡ τύχη τῆς ἐκλογῆς δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει, εἶναι νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ εἰσηγητὴς ἐνδιαφέρεται κυρίως νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν ταύτην, κατὰ τῆς ὁποίας οὐδεμία ἔνστασις ὑπεβλήθη, διότι ποθεῖ νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ θέλημα ἐνίων, οἱ ὁποῖοι ἀπεφάσισαν, ὅτι πρέπει ν’ ἀπομακρυνθῶ τῆς παρούσης Βουλῆς. Ὁ κ. εἰσηγητὴς ἠθέλησε προσέτι νὰ δημιουργήσῃ μίαν ὑπόθεσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ βασισθῇ, ἵνα πείσῃ τὴν Βουλὴν ταύτην, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ λαοῦ, ἀλλ’ ὁ πρῶτος ἐπιλαχών, ἵνα τοιουτοτρόπως παράσχῃ ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς πλουτοκράτας, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσι τὴν παρουσίαν μου ἐν τῇ Βουλῇ. Δὲν φρονεῖτε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁ Βουλευτής, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ προσβάλλεται καὶ μάλιστα ἐκ τοιούτων ἐλατηρίων, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ εὕρῃ τὸν εἰσηγητὴν καὶ νὰ τὸν ἐξετάσῃ ἂν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του; Ἔχων τὸ δικαίωμα τοῦτο ἠθέλησα νὰ ἐρωτήσω τὸν εἰσηγητὴν πῶς κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξε, καὶ πῶς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἓν παρόραμα ἱκανὸν νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἀποκλείσῃ. Ὅτε τὸν προσεκάλεσα νὰ εὕρῃ τὴν ἀλήθειαν, ὁ κ. εἰσηγητὴς δὲν ἐδίστασε νὰ δημοσιεύσῃ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τὸν παρεκάλεσα νὰ κρύψῃ τὴν ἀλήθειαν. Τοῦτο ὀφείλω νὰ εἴπω ἐνώπιον ὑμῶν, διότι τοῦτο ἀποδεικνύει ἀκριβῶς τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ὤθει τὸν εἰσηγητὴν νὰ ἀποφανθῇ, ὅπως ἀπεφάνθη. Ὁ κ. εἰσηγητὴς εἶναι νεαρὸς κοινωνιολόγος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἰδιάζοντα πόθον νὰ καταστήσῃ τὸ ὄνομά του περιβόητον, καὶ τὸ ἐχρησιμοποίησε τὴν στιγμὴν ταύτην, καὶ τόσον εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὥστε καὶ εἰς μονομαχίαν μὲ ἐκάλεσε, διότι διέψευσα τοῦτον. Πόθεν ἔρχεται ὁ κ. εἰσηγητής; Μήπως ἔρχεται ἀπὸ τὴν κεντρώαν Ἀφρικὴν καὶ δὲν ἐγνώριζεν, ὅτι ἐγὼ δὲν μονομαχῶ, ὅτι ἔχω πλειστάκις γράψει κατὰ τοῦ γελοίου καὶ βαρβάρου ἐθίμου τῆς μονομαχίας; Ὄχι, δὲν ἀγνοεῖ τοῦτο· τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἔκαμε τοῦτο, ὄχι διότι αὐτὸς μονομαχεῖ, οὔτε διότι ἠγνόει, ὅτι ἐγὼ δὲν μονομαχῶ, ἀλλὰ ἀκριβῶς διότι ἐγνώριζεν, ὅτι δὲν μονομαχῶ, ὥστε ἐπεζήτησεν εὐθηνὴν ῥεκλάμαν, διὰ νὰ θαυμάσουν τὸν ἡρωισμόν του οἱ ἐκλογεῖς του, καὶ οὕτως αὐτοκλεισθῇ, ἢ διὰ νὰ σαγηνεύσῃ τὴν καρδίαν καμμιᾶς Δουλτσινέας! (γέλωτες). Δὲν πιστεύω ν’ ἀγνοῇ ὁ Κύριος οὗτος, ὅτι ἐγὼ ἀποστρέφομαι τὴν χύσιν τοῦ αἵματος, ὥστε καὶ ν’ ἀπέχω τῆς κρεοφαγίας ἀπὸ εἰκοσιπέντε ἐτῶν, καὶ τουλάχιστον χίλιοι ἐν Ἑλλάδι ἀκολουθοῦσι τὸ παράδειγμά μου. Καὶ νομίζετε, ὅτι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀποστέργει νὰ χύσῃ τὸ αἷμα ἑνὸς ζῴου, θὰ ἔστεργε νὰ χύσῃ τὸ αἷμα ἑνὸς ἀνθρώπου; Μοὶ εἶπε κἄποτε ὁ κ. Ἀραβαντινός, ὅτι εἶναι σοσιαλιστής. Εἰς ποίαν σχολὴν τοῦ σοσιαλισμοῦ ἀνήκει δὲν γνωρίζω. Γνωρίζω μόνον, ὅτι οὐδαμοῦ τῆς Οἰκουμένης ὑπάρχουσι σοσιαλισταί, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ ἀποστρέφωνται τὴν μονομαχίαν καὶ νὰ μὴ τὴν θεωρῶσι γελοῖον καὶ βάρβαρον ἔθιμον. Βεβαίως δὲν ἀγνοεῖ ταῦτα ὁ κ. Ἀραβαντινός, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἦλθε τώρα ἀπὸ τὴν κεντρῴαν Ἀφρικήν, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ θαυμασθῇ ὡς μονομάχος! Ἠθέλησε νὰ φανῇ ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων του ὡς ἥρως! Βλέπετε λοιπὸν ποία εἶναι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηριχθεὶς ἠθέλησε νὰ μοὶ διαμφισβητήσῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐρωτήσω πῶς ἐξήτασε τὰ Πρακτικά. Εἰς τὴν προηγουμένην ἐκλογήν, ὅτε ἐξελέγην εἰς δύο νομοὺς ὡς Βουλευτής, ἤτοι εἰς τὸν τῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ τὸν τῆς Κεφαλληνίας, καὶ προσεβλήθη ἡ ἐκλογή μου, καὶ πάλιν μετέβην εἰς τὸν οἶκον τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, ὅστις τότε ἦτο ὁ κ. Ἀλεξανδρῆς, ὁ νῦν Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας, ὅστις εὐγενέστατα μοὶ ἐπέδειξεν ὅλα τὰ Πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς καὶ τὰ ἔθεσεν εἰς τὴν διάθεσίν μου. Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ὅμως δὲν ἐδίστασε νὰ διακηρύξῃ urbi et orbi, ὅτι μετέβην εἰς τὸν οἶκόν του καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ ἀποκρύψῃ τὴν ἀλήθειαν. Βεβαίως ὁ νεαρὸς κοινωνιολόγος ἔχει τοὺς λόγους του νὰ δρᾷ ὡς δρᾷ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ διάκειμαι οἰκτιρμόνως πρὸς αὐτόν, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἀγανακτῇ τις μὲ τὴν αὐθάδειαν μερικῶν νεανιῶν, οἱ ὁποῖοι, θέλοντες νὰ ἀρχίσωσι στάδιον ὅπως ὅπως, τολμῶσι νὰ θεωρῶσι τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν φυλὴν ἠλιθίων, οἱ ὁποῖοι ἀκούοντες περὶ ἀρειμανίων μονομάχων προθυμοποιοῦνται νὰ τοὺς ψηφίζωσι κατόπιν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ θέματος νὰ περιορισθῆτε· δὲν ἐπιτρέπονται ὕβρεις καὶ προσωπικαὶ συζητήσεις.

§162ΠΛ. ΔΡΑΚΟΥΛΗΣ. Οὐδένα ὑβρίζω, λέγω τὴν ἀλήθειαν. Κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ παρ’ οὐδενὸς ἐζήτησά ποτε ψῆφον, οὐδ’ ἐπεζήτησά ποτε ὑποψηφιότητα. Ποσῶς δὲν ἐτύρβασα κἂν περὶ τῆς ἐπιτυχίας μου, ἀλλ’ ὁσάκις ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω πρὸς τὸν λαὸν ἐξέφραζον ἁπλῶς τὰ φρονήματά μου, ἀδιαφορῶν περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν λόγων μου. Πρώτη σκέψις μου ἐν ταῖς ἐκλογαῖς ἦτο ἡ ὑπηρεσία τῆς Ἐργατικῆς Ἰδέας. Ἡ ἐκλογή μου καὶ ἡ ἐπιτυχία μου ἦτο πάντοτε ἡ τελευταία μου σκέψις. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ἑπομένως, Κύριοι, ἂν θὰ ἐπικυρώσητε ἢ θὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν μου. Ἐπανῆλθον πρὸ ἑνὸς ἔτους ἐξ Ἀγγλίας, καὶ ἦλθον πρὸς τὸν σκοπὸν ἵνα καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν, ἵνα ἀποβῶ ὅσον τὸ δυνατὸν χρήσιμος εἰς τὸ δυστυχὲς τοῦτο ἔθνος, τὸ ὁποῖον καταφενακίζουσιν, ἐμπαίζουσι καὶ παρασύρουσιν οἱ πολιτευόμενοι ἀπὸ τριῶν γενεῶν. Δὲν ἔκρινα ἐγώ, ὅτι θὰ ἤμην χρησιμώτερος ἐντὸς ἢ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Ἐνέδωκα ὅμως εἰς τὰς παροτρύνσεις πολλῶν νὰ μὴ ἀποκρούσω τὴν ὑποψηφιότητα, καὶ δὲν τὴν ἀπέκρουσα. Ἐξελέγην διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας ἐν τῷ νομῷ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ ταυτοχρόνως ἐν τῷ νομῷ Κεφαλληνίας, ἐξελέγην δὲ χωρὶς νὰ προβῶ εἰς οἱανδήποτε ψηφοθηρευτικὴν ἐνέργειαν, χωρὶς νὰ μετέλθω τὰς μεθόδους, τὰς ὁποίας μετέρχονται οἱ πολιτευόμενοι. Ἐξελέγην καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην, μολονότι δὲν ἀνῆκον εἰς τὸν κυβερνητικὸν συνδυασμόν, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐκθέτων κάλπην ἁπλοῦ σοσιαλιστοῦ. Ἤδη διεξάγεται ἀγὼν ὑπὸ τῆς πλουτοκρατίας, ὅπως ἀποκλεισθῶ ἀπὸ τῆς Βουλῆς. Εἶναι δὲ ὁ ἀγὼν οὗτος συνέχεια τοῦ λυσσώδους ἀγῶνος, ὃν διεξήγαγεν ἡ πλουτοκρατία, ὅπως, εἰ δυνατόν, μὴ ἐκλεχθῶ. Τὸ ἂν θὰ εἶμαι Βουλευτὴς μετὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ ἐμέ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀφορᾷ σᾶς, κύριοι Βουλευταί. Ὅ,τι ἀφορᾷ ἐμὲ εἶναι ἁπλῶς νὰ ἐξακολουθήσω καταβάλλων τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας καταβάλλω ἀπὸ 25 ἐτῶν, ὅπως συντελέσω εἰς τὴν ἀνύψωσιν τοῦ ἐθνικοῦ μας χαρακτῆρος, εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τῶν δικαίων τοῦ ἐργάτου καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Ἀείποτε ἔπραξα τοῦτο ἀθορύβως. Καὶ δὲν φρονῶ, ὅτι πράττω ἄλλο τι εἰμὴ τὸ καθῆκόν μου. Δὲν ἐπιζητῶ τίποτε διὰ τὸν ἑαυτόν μου, οὔτε κἄν ν’ ἀναγνωρισθῇ ὑπὸ οἱουδήποτε, ὅτι πράττω τὸ καθῆκόν μου. Εἰς αὐτὸ εἶμαι ὁλοψύχως ἀφωσιωμένος, εἴτε σεῖς οἱ οἰκοδομοῦντες μὲ ἐπιδοκιμάσητε, εἴτε μὲ ἀποδοκιμάσητε. Περὶ τοῦ προσώπου μου οὐδόλως φροντίζω, ἀλλὰ φροντίζω μόνον περὶ τῆς ἀνθρωπιστικῆς καὶ ἀντιπλουτοκρατικῆς ἐκείνης τάσεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει εὐτυχῶς ἀπό τινων ἐτῶν ἐν τῇ χώρᾳ μας καὶ μὲ τὴν ὁποίαν θεωροῦμαι ὑπὸ πολλῶν, καὶ εἶμαι ταυτισμένος.

§163Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσω ἐντελῶς ἄνευ ἀπαντήσεως ὅσα εἶπε περὶ ἐμοῦ ὁ προλαλήσας. Ἐκφράζω ὅμως τὴν λύπην μου, ὅτι ἡ αὐστηρά μου κρίσις ὡς δικαστοῦ θὰ στερήσῃ τὴν Βουλὴν ἑνὸς συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ τόσον ἐπαγωγῶς, καὶ ὅταν θέλῃ νὰ ἅπτηται τῆς ὑπολήψεώς μου.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν πρῶτον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς διὰ τοὺς 13 κ. κ. Βουλευτάς. Κατόπιν θὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα ἂν πρέπει νὰ εἰσέλθῃ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ὁ κ. Κοντομίχαλος ἢ θὰ μείνῃ ὁ κ. Δρακούλης. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τοὺς 13 Βουλευτάς.

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπικυροῦται ὡς πρὸς τούτους ἡ ἐκλογὴ Κεφαλληνίας καὶ ἀνακηρύσσονται ὡς νόμιμοι Βουλευταὶ οἱ κ.κ. Δ. Βενιεράτος, Π. Λιβιεράτος, Σ. Ἰγγλέσης, Ν. Χαριτᾶτος, Α. Μονοκροῦσος, Π. Βασιλόπουλος, Α. Βαλσαμάκης, Ν. Ἀλιβιζᾶτος, Σ. Φορέστης, Ν. Ῥαφτόπουλος, Ὄθ. Τετενὲς καὶ Σωκρ. Ἄν. Καβαλλιεράτος. Τώρα οἱ παραδεχόμενοι ὅπως εἰσέλθῃ ὁ κ. Κοντομίχαλος ἀντὶ τοῦ κ. Δρακούλη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§167ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ζητήματος ὁμολογουμένως λίαν λεπτοῦ, ἐπειδὴ δὲν ἔχει ὑποβληθῆ πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως, νομίζω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον δύναται μόνον νὰ ὁρίσῃ, ὅπως ἡ ψηφοφορία γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§168ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει πρότασις. Παρακαλῶ νὰ παρακληθῶσιν οἱ κ. κ. Βουλευταὶ νὰ ἔλθωσι νὰ καθίσωσιν, ἵνα λύσωμεν τὸ ζήτημα δι’ ἀναστάσεως.

§169Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τὴν Βουλὴν Βουλευτὴς εἶναι μέχρις ὥρας ὁ ἐγκριθεὶς ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου. Ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφανθῇ τώρα ἂν ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ οὔ, ὑπάρχει δὲ ἡ πρότασις τοῦ τμήματος περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς Βουλευτοῦ τοῦ κ. Κοντομιχάλου.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν πρώτη πρότασις εἶναι ἂν πρέπει νὰ διορθωθῇ τὸ πρωτόκολλον.

§171Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἔχομεν πρότασιν θετικὴν καὶ ὡρισμένην, τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος. Ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς θὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλλήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ κανονικόν, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ὅτι Βουλευτὴς κατὰ τὰ Πρακτικὰ εἶναι ὁ κ. Κοντομίχαλος ἢ ὁ κ. Δρακούλης, τότε θὰ ἐρωτηθῇ ἂν ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τὸν τελευταῖον εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος. Δὲν δύνασθε νὰ φύγητε ἀπὸ τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος.

§172ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ ἄρθρον 73 τοῦ Συντάγματος «ἡ Βουλὴ (ἐπὶ λέξει) ἐξετάζει τὰ πληρεξούσια τῶν Βουλευτῶν καὶ ἀποφασίζει περὶ τῶν ἀναφυομένων ἀμφισβητήσεων». Ἐξετάζει ἡ Βουλὴ λοιπὸν πρῶτον τὰ πληρεξούσια τῶν Βουλευτῶν. Ἕκαστος Βουλευτὴς δέον νὰ ἔχῃ τὸ πληρεξούσιόν του. Τὸ πληρεξούσιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Βουλευτής, εἶναι ἡ ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου, ἡ ὁποία ἀνακηρύσσει τοὺς πλειονοψηφοῦντας Βουλευτάς. Κατόπιν ἀποφασίζει ἐπὶ τῶν ἀναφυομένων ἀμφισβητήσεων. Ἠμφισβητήθη τὸ κῦρος τοῦ πληρεξουσίου τοῦ κ. Δρακούλη· πρόκειται λοιπὸν νὰ ἀποφανθῶμεν περὶ τοῦ κύρους τοῦ πληρεξουσίου τοῦ κ. Δρακούλη· πρόκειται νὰ ἀναπληρώσωμεν τὴν ἀπόφασιν τὴν δικαστικήν. Πρόκειται λοιπὸν νὰ ἀποφανθῶμεν πρῶτον τίς ἔχει πληρεξούσιον νὰ παρίσταται ἐνώπιον ἡμῶν, ὁ κ. Δρακούλης ἢ ὁ κ. Κοντομίχαλος. Ἀφοῦ ἀποφανθῶμεν πρῶτον τίς ἔχει πληρεξούσιον νὰ παρίσταται ἐνώπιον ἡμῶν, τότε θέλομεν εἴπει ἂν εἶναι ἔγκυρον ἢ ἄκυρον τὸ πληρεξούσιον αὐτό.

§173Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ πρῶτον ἔργον τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ ἐξέλεγξις τῶν πληρεξουσίων τῶν Βουλευτῶν· ἔχομεν ἤδη ἀνακεκηρυγμένον Βουλευτὴν τὸν κ. Δρακούλην· ἑπομένως περὶ τοῦ κύρους τοῦ πληρεξουσίου τοῦ κ. Δρακούλη καλεῖται ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή. Ἀλλ’ εὑρισκόμεθα ἀπέναντι προτάσεως τοῦ τμήματος, καὶ καλεῖται ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προτάσεως ταύτης νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της, νὰ εἴπῃ ἂν ἀποδέχεται ἢ δὲν ἀποδέχεται τὴν γνώμην τοῦ τμήματος. Ἐδῶ ὑπάρχει ἀντίθεσις γνωμῶν· ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὀφείλει νὰ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ κύρους τοῦ πληρεξουσίου τοῦ κ. Δρακούλη, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὀφείλει νὰ τηρήσῃ τὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ὁ Κανονισμός, ὅπως ἀποφανθῇ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μέσον συμβιβασμοῦ ἀμφοτέρων. Τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν κ. Δρακούλην καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς Βουλευτοῦ τοῦ κ. Κοντομιχάλου. Τὸ τμῆμα προτείνει, ἵνα ἀναγνωρίσῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι πλειονοψηφῶν δὲν εἶναι ὁ κ. Δρακούλης, ἀλλ’ ὁ κ. Κοντομίχαλος. Τοῦτο δὲν εἶναι μία πρότασις, τοῦτο εἶναι δύο προτάσεις, τοῦτο ἀποτελεῖ πρότασιν σύνθετον, ἡ ὁποία κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ χωρισθῇ. Πῶς θὰ χωρισθῇ; Ὅταν ἔχωμεν προτάσεις συνθέτους, τὸ Προεδρεῖον χωρίζει αὐτάς, ὅπως ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὴν ἀπωτέραν. Ποία δὲ εἶναι ἡ ἀπωτέρα; Εἶναι ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἂν πλειονοψηφῶν εἶναι ὁ κ. Δρακούλης ἢ ὄχι. Ὅταν δὲ ἡ Βουλὴ εἴπῃ, ὅτι πλειονοψηφῶν δὲν εἶναι ὄντως ὁ κ. Δρακούλης, τότε θὰ ἐρωτηθῇ ἂν πλειονοψηφῇ ὁ κ. Κοντομίχαλος.

§174ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ ἔννοια τῆς ψηφοφορίας ὑποθέτει ὅρον συγκρίσεως· σχετικῶς πρὸς τίνα θὰ ἀποφανθῶμεν ἂν πλειονοψηφεῖ ἢ ὄχι ὁ κ. Δρακούλης;

§175Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς οἱονδήποτε ἄλλον. Ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ εἴπῃ, ὅτι δὲν πλειονοψηφεῖ ὁ κ. Δρακούλης, τότε θὰ ἐρωτηθῇ ἂν πλειονοψηφεῖ ὁ κ. Κοντομίχαλος.

§176ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅταν λέγητε ὅτι πλειονοψηφεῖ, πρέπει νὰ λέγητε καὶ τίνος πλειονοψηφεῖ.

§177Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Συμφώνως πρὸς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Μερλοπούλου, τὴν ὁποίαν εἶχον ζητήσει τὸν λόγον ἵνα διατυπώσω, ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς πρότασιν (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλή, θεωροῦσα ἐσφαλμένην τὴν ἀνακήρυξιν τοῦ κ. Π. Δρακούλη ὡς τελευταίου ἐπιτυχόντος Βουλευτοῦ Κεφαλληνίας, ἀναγνωρίζει ὡς τοιοῦτον τὸν κ. Θεόδ. Κοντομίχαλον».

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Στράτου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἡ Βουλή, θεωροῦσα ἐσφαλμένην τὴν ἀνακήρυξιν τοῦ κ. Π. Δρακούλη ὡς τελευταίου ἐπιτυχόντος Βουλευτοῦ Κεφαλληνίας, ἀναγνωρίζει ὡς τοιοῦτον τὸν κ. Θεόδ. Κοντομίχαλον». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ ἀναγνωρίζεται ὡς νόμιμος Βουλευτὴς Κεφαλληνίας ὁ κ. Θ. Κοντομίχαλος. Τώρα ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Κοντομιχάλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὴν ἐκλογὴν Μεσσηνίας. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας;

§180Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμήν, ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας, ἵνα καταστήσω γνωστὴν τὴν ἐξελεγκτικὴν προδικασίαν, ἥτις ἐγένετο ἐνώπιον τοῦ Εʹ τμήματος. Ἐνώπιον τοῦ Εʹ τμήματος ὑπεβλήθησαν δύο ἔγγραφοι ἐνστάσεις καὶ ἡ προφορικῶς ἀναπτυχθεῖσα τοιαύτη τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Παπαχελᾶ. Ἡ μία ἐξ αὐτῶν, ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Γ. Οἰκονομοπούλου, ἀφεώρα τὸ κῦρος ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἐπιτυχόντος βουλευτοῦ κ. Ντολιοπούλου, τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς, λόγῳ ἀνηλικότητος· ἡ ἑτέρα ἔγγραφος ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ἀναστ. Μιχαλοπούλου ἐνώπιον τοῦ τμήματος, καὶ δι’ αὐτῆς ἐζήτει ὁ ἐνιστάμενος, ὅπως ἀντὶ τοῦ ἐπιτυχόντος κ. Μερλοπούλου ἔλθῃ ὡς ἐπιτυχὼν ὁ κ. Ἀναστασόπουλος Δημήτριος Θεοδώρου, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἐγένετο λάθος, καὶ αἱ ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι ἐγράφησαν ἐν τοῖς Πρακτικοῖς διὰ τὴν κάλπην τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημητρίου Θεμιστοκλέους, ἐρρίφθησαν εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημητρίου Θεοδώρου. Τὸ τμῆμα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔνστασιν τῆς ἀνηλικότητος τοῦ κ. Ντολιοπούλου, ἔκρινεν, ὅτι τὸ ὑποβληθὲν ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι ἐπαρκές, ἵνα πιστοποιήσῃ τὴν ἀνηλικότητα τοῦ κ. Ντολιοπούλου.

§181Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Τί λέγει, παρακαλῶ, τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν;

§182Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. (Ἀναγινώσκει:) «Ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τηρουμένου βιβλίου ἀρρένων τοῦ δήμου Πλαταμώδους τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας, ἔχον οὕτως: «Αὔξων ἀριθμὸς Μητρῴου 864. Ντολιόπουλος Σπήλιος Ἀλεξίου, ἔτος γεννήσεως χίλια ὀκτακόσια ὀγδοήκοντα ἑπτά (1887)» Ἀκριβὲς κτλ.».

§183Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. 1887;

§184Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Μάλιστα· τὸ τμῆμα κατὰ πλειονοψηφίαν ἢ μᾶλλον παμψηφεὶ ἔκρινεν, ὅτι τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο δὲν εἶναι ἐπαρκές, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ πιστοποιητικὰ τὰ δημοτικά, καὶ ἰδίως ἀποσπάσματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εἶναι πάντοτε ἀκριβῆ, καθόσον αἱ δηλώσεις, ὡς γίνονται, ἐνίοτε δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Τὸ τμῆμα μὴ εὑρισκόμενον ἐνώπιον ἐπισήμου ληξιαρχικῆς πράξεως, πιστοποιούσης τὸ ἀνήλικον τοῦ κ. Ντολιοπούλου, ἀπέρριψε τὴν ἔνστασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ τοῦ πιστοποιητικοῦ τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀπεδέχθη παμψηφεὶ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς διὰ τὸν κ. Ντολιόπουλον. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ἡ Βουλὴ πάντοτε κατὰ τὴν κρατήσασαν κοινοβουλευτικὴν νομολογίαν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὑπῆρξεν εὐλαβὴς οὐχὶ πρὸς τὰ πιστοποιητικὰ τὰ δημοτικὰ ἢ τὰ ἀποσπάσματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ πρὸς τὰς ληξιαρχικὰς πράξεις. Τοῦτο πιστοποιεῖται καὶ ἐκ τῆς νομολογίας τῆς κοινοβουλευτικῆς, διότι κατὰ τὸ παρελθὸν ἐπὶ πολλῶν ἐκλογῶν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν οὐχὶ πιστοποιητικὰ τοῦ δήμου, ἀλλὰ πιστοποιητικὰ ληξιαρχικῆς πράξεως. Ὁ κ. Ντολιόπουλος πρὸς τούτοις κατέθηκεν ἐνώπιον τοῦ τμήματος τὸ στρατιωτικὸν ἀτομικὸν βιβλιάριόν του, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐμφαίνεται ὅτι ἐγεννήθη τὴν 1 Ἰανουαρίου 1887. Κατὰ τὴν καθιερωθεῖσαν ἑπομένως νομολογίαν τῆς σημερινῆς Βουλῆς, ἄγων τὸ 25ον ἔτος τῆς ἡλικίας του θεωρεῖται πλέον νόμιμος Βουλευτής. Ταῦτα περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ντολιοπούλου. Ἡ σπουδαιοτέρα ὅμως, Κύριοι, ἔνστασις εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν σύγχυσιν, ἥτις ἐπῆλθε μεταξὺ δύο ὁμωνύμων ὑποψηφίων. Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ ἔνστασις αὕτη εἶναι οὐ μόνον πρωτοφανὴς εἰς τὰ ἐκλογικὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ πρωτότυπος. Ὑπῆρχον δύο ὀνόματα φέροντα τὸ αὐτὸ ἐπίθετον, τὸ αὐτὸ κύριον ὄνομα καὶ ὅμοιον ἀρχικὸν γράμμα πατρός, ἤτοι Θεμιστοκλέους καὶ Θεοδώρου· ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὴν συνήθειαν ἐπὶ τῆς πινακίδος τῶν καλπῶν ἔθετον τὸ ἐπίθετον, τὸ κύριον ὄνομα, καὶ τὸ ἀρχικὸν ὄνομα μόνον τοῦ πατρός, ἐπῆλθε σύγχυσις περὶ τὸ ὄνομα καὶ ἐκ ταύτης πλάνη περὶ τὴν ἐκλογὴν τῶν δύο ὑποψηφίων Ἀναστασοπούλων.

§185Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ἀπόδειξιν, ὅτι ἔθετον τὸ πατρικὸν ὄνομα;

§186Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Τεκμήριον μόνον.

§187Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πόθεν τὸ ἔχετε;

§188Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς τὰ Πρακτικὰ φαίνεται;

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε. Λάβετε τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσητε. Ὅταν διακόπτητε οὕτω, δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ.

§190Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Εἰς τὰ Πρακτικὰ δὲν μνημονεύεται ἂν ἐπὶ τῆς πινακίδος τῆς κάλπης ὑπῆρχε τὸ «Θεμιστοκλέους» ἢ τὸ «Θεοδώρου» ἢ μόνον τὸ γράμμα Θ.

§191Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅτε ἔγινεν ἡ διαλογή, λέγεται: «ἀνεῴχθη ἡ κάλπη τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου», καὶ ἔπειτα: «ἀνεῴχθη ἡ κάλπη τοῦ Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου»;

§192Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ὅταν θὰ ἔλθω εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, θέλω σᾶς εἴπει καὶ περὶ τούτου. Ἐμὲ δὲν συνδέει τίποτε μὲ τὰ πρόσωπα τῆς ἐκλογῆς. Ἔχω καθῆκον νὰ ἀνακοινώσω μόνον τὰ γενόμενα ἐνώπιον τοῦ τμήματος καὶ τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν, καὶ τίποτε ἄλλο.

§193Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διαρκῶς ἐνταῦθα αὐτὸ ἐπαναλαμβάνεται! Δὲν μὲ συνδέει μὲ τὸν ἕνα καὶ δὲν μὲ συνδέει μὲ τὸν ἄλλον! Μᾶς συνδέει πάντας δεσμὸς στενὸς μὲ τὸ καθῆκον.

§194Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Κ’ ἐγὼ ἀκριβῶς τὸ καθῆκόν μου πράττω γνωρίζων οὐχὶ ὑποθέσεις ἀλλὰ πράγματα, ὡς τὰ ἀντελήφθην ἐκ τῆς ἐρεύνης τῶν Πρακτικῶν.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀγορεύων δὲν δέχεται διακοπάς, Κύριοι, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτητε, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ τελειώσωμεν!

§196ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Εἰς τὸ Πρακτικὸν τῆς τοποθετήσεως τῶν καλπῶν πῶς φαίνονται τὰ ὀνόματα;

§197Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ἐν τάξει. Προσβάλλεται ἤδη τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς καὶ ζητεῖται ἀντὶ τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος κ. Μερλοπούλου νὰ ἔλθῃ ὁ ἀποτυχὼν Ἀναστασόπουλος Δημήτριος Θεοδώρου, λόγῳ ὅτι ἡ κάλπη τοῦ κ. Ἀναστασοπούλου ἐψηφίσθη οὐχὶ ὡς ἡ κάλπη αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, ἀλλ’ ὡς ἡ κάλπη τοῦ ὁμωνύμου Ἀναστασοπούλου Δημητρίου Θεμιστοκλέους. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι ἐκ τῆς ἐρεύνης, τὴν ὁποίαν ἔκαμον εἰς τὰ Πρακτικά, εἶδον, ὅτι οὐδεμία παρατυπία τῆς ἐκλογῆς ἐγένετο. Ὁμολογῶ, ὅτι μὲ ὅλην τὴν ἔρευναν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον, δὲν εὗρον ἐκθέσεις δικαστικῶν ἀντιπροσώπων τῶν τμημάτων, ὧν ἠμφισβητήθη τὸ κῦρος, διότι δυστυχῶς ἐλλείπουσι τῶν τμημάτων αὐτῶν, μολονότι ὑπάρχουσι 48 ἐκθέσεις δικαστικῶν ἀντιπροσώπων ἄλλων τμημάτων. Ἡ ἐκλογὴ καθόλου ἔχει γίνει ἐν τάξει. Αἱ κάλπαι ἐτέθησαν ὅπως ἔλεγε τὸ πρόγραμμα τοῦ κ. Νομάρχου. Ὑπὲρ τῆς ἐνστάσεως ὑπάρχει μόνον τεκμήριον, ἀλλ’ ἀσφαλές; Ὁμολογῶ δὲ καὶ ἐγὼ ὡς εἰσηγητής, ὅτι ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν—προσωπικὴν γνώμην πάντοτε—, ὅτι συνέβη πλάνη καὶ ὅτι ὁ λαὸς ὁ Μεσσηνιακός, προσερχόμενος νὰ ψηφίζῃ, ἐψήφιζε τὴν μίαν κάλπην ἀντὶ τῆς ἄλλης, ὁδηγούμενος ἐκ τοῦ σήματος, ὅπερ ὑπῆρχεν ἐπὶ τῶν καλπῶν. Ἵνα πείσω ἐμαυτόν, προσεπάθησα ἐκ τοῦ βιβλίου τῶν πράξεων νὰ ἐξαγάγω ἓν πόρισμα, διότι, ὅπως σᾶς εἶπον, οὔτε ἐκ τῶν ἐκθέσεων οὔτε ἐκ τῶν Πρακτικῶν ἀποδεικνύεται ἐπισήμως, ὅτι ἔγινε παρατυπία. Εἰς τὴν Μεσσηνίαν ἐξετέθησαν δύο χρωματισμένοι συνδυασμοί, ὁ μὲν Βενιζελικός, ὁ δὲ ὑπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Μερλόπουλον. Ὁ Βενιζελικὸς συνδυασμὸς εἶχε τὸν κ. Ἀναστασόπουλον Θεοδώρου Δημήτριον, ὁ Μερλοπουλικὸς εἶχε τὸν Ἀναστασόπουλον Θεμιστοκλέους Δημήτριον. Εἰς τρία τμήματα ἀμφισβητεῖται ὅτι ἐγένετο πλάνη τῶν ἐκλογέων, τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Κολωνίδων, τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος. Ἡ μόνη σκέψις, ἐκ τῆς ὁποίας ἐνόμιζον ὅτι δύναμαι νὰ ἐξαγάγω πόρισμα ὁπωσδήποτε, εἶναι νὰ ἀντιγράψω ἀπὸ τὸ ἐπίσημον Πρακτικὸν τῆς ἐκλογῆς τὰ ὀνόματα τῶν ὑποψηφίων καὶ τὰς ψήφους τῶν συνδυασμῶν δι’ ἕνα ἕκαστον χωριστά, ὅπως ἴδω κατὰ πόσον τοῦτο ἐπιτυγχάνεται. Πρόκειται πάντοτε περὶ τεκμηρίου, διότι ἡ ἐκλογή, ὡς εἶπον ἀνωτέρω, καθ’ ὅλα ἔγινε νομίμως καὶ ἐν τάξει. Ὁμολογῶ λοιπόν, ὅτι ἐπείσθην ὅτι ἔγινε πλάνη τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, ἀλλὰ κατὰ τὴν γνώμην μου ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ἀντιπροσώπων ἀμφοτέρων τῶν ὑποψηφίων, οἵτινες ἔστησαν κατὰ πλάνην ἀντιθέτως· ὁ Βενιζελικὸς συνδυασμὸς εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα Κολωνίδων, ὅπου ἐψήφισαν 658, οἱ Αἰλιανός, Βακαλόπουλος, Ἀναστασόπουλος....

§198ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν λέγεται «Φιλελεύθερος συνδυασμὸς» ἢ «τῶν Φιλελευθέρων»;

§199Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Μάλιστα· τῶν Φιλελευθέρων. Ὅλοι αὐτοὶ λαμβάνουσι 400–500 ψήφους· δηλαδὴ ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς ἐψήφισε κατὰ τὴν γνώμην μου οὐχὶ πρόσωπα, ἀλλὰ ἰδέας. Ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐψήφιζε τὸν συνδυασμόν του ἀδιαφορῶν πρὸς τὰ πρόσωπα, ὅπως ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς. Λοιπὸν εἰς τὸ τμῆμα αὐτὸ ὁ Αἰλιανὸς λαμβάνει 487 ψήφους, ὁ Ἀναστασόπουλος τοῦ συνδυασμοῦ τῶν Φιλελευθέρων λαμβάνει 67, ὅλοι δὲ οἱ ἄλλοι λαμβάνουσι 459. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι πάντες λαμβάνουσιν ἀπὸ 459 ἕως 550. Μόνον δὲ ὁ Ἀναστασόπουλος ὁ ἀνήκων εἰς τὸν συνδυασμὸν τῶν Φιλελευθέρων ἔλαβε μόνον 67, ὁ δὲ ἄλλος ἔλαβε 469. Αὐτὸς εἶναι ὁ συνδυασμὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ἐρχόμεθα εἰς τὸν συνδυασμὸν τοῦ κ. Μερλοπούλου. Ὁ συνδυασμὸς αὐτὸς λαμβάνει: Ἀναστασόπουλος 469, Γ. Καντιάνης 301, Κεφαλᾶς 45, Λάλωσης 140, Λυκουρέζος 190 καὶ οὕτω καθεξῆς.

§200Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως εἶναι κάτοικος τοῦ τμήματος ὁ Ἀναστασόπουλος;

§201Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ὄχι· εἶναι ἀπὸ τὴν Τριφυλίαν. Ἐρχόμεθα εἰς τὸν δῆμον Σκιλλοῦντος, τὸ ἕτερον τμῆμα τοῦ ὁποίου ἀμφισβητεῖται ἡ ἐκλογή. Ἔχομεν τὸν συνδυασμὸν τῶν Φιλελευθέρων: Αἰλιανὸς 542, Ἀναστασόπουλος 150. Εἰς τὸ ἕτερον τμῆμα ὁ Ἀναστασόπουλος ὁ μόνιμος 563, ἐνῷ ὅλοι οἱ ἄλλοι λαμβάνουσι 162, 163.

§202ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος πόσας ἔλαβεν;

§203Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. 245 εἰς τὸ πρῶτον τμῆμα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος. Ἐπίσης εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος, ὅπου ἐψήφισαν 336, ἔλαβον ὁ Αἰλιανὸς 301, Ἀναστασόπουλος τῶν Φιλελευθέρων 304, Βακαλόπουλος 242, Π. Μερλόπουλος 216. Ὁ Μερλοπουλικὸς συνδυασμὸς λαμβάνει: ὁ μὲν Ἀναστασόπουλος 254, Μοσχούλας 253, Λυκουρέζος 109, Λούφας 122, Παπαγεωργίου 267, Παπαδιαμαντόπουλος 104, καὶ οὕτω καθεξῆς. Ὥστε νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἐκ τοῦ καταλόγου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἐλήφθη ἀπὸ τὰ ἐπίσημα Πρακτικά, ἔχομεν ἓν σπουδαιότατον τεκμήριον, ὅτι ὄντως ἐγένετο πλάνη καὶ σύγχυσις τῶν ὀνομάτων καὶ ἑπομένως πλάνη τοῦ λαοῦ τοῦ Μεσσηνιακοῦ, ὁ ὁποῖος προσερχόμενος ἐψήφιζε τὴν μίαν κάλπην ἀντὶ τῆς ἄλλης. Κατὰ τὴν γνώμην μου οἱ σφαιριδιοδόται μὴ γνωρίζοντες λεπτομερῶς ἂν ἡ μία ἢ ἡ ἄλλη εἶναι ἡ κάλπη τοῦ Θεμιστοκλέους ἢ Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου ἐγένοντο ἀφορμὴ τῆς πλάνης.

§204Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Τὸ σῆμα ὑπῆρχε.

§205Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Βεβαίως. Εἶχον τὴν εἰκόνα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ ὁποίου ἐγίνετο ἡ ἐκλογή.

§206ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πληροφορίας ἔχετε;

§207Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ἐκ τῶν ἐπισήμων Πρακτικῶν φαίνεται, ὅτι εἶχον τὴν εἰκόνα, ἐνῷ ὁ Μερλοπουλικὸς συνδυασμὸς εἶχε σημεῖον ἐλαίας, νομίζω.

§208ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγένετο καλπονόθευσις;

§209Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ὄχι· αὐτὸ τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι, ὅτι ὄντως ἐπεκράτησε καὶ εἰς τὰ τρία τμήματα ἡ ἀταξία, τὴν ὁποίαν ἀνέφερον οἱ κ. συνάδελφοι καὶ δι’ ἄλλας ἐκλογάς, διότι δυστυχῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς ὅλον τὸ Κράτος, ἐπεκράτησε καὶ ἐνταῦθα μεγάλη ἀταξία κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς. Διὰ τοῦτο καὶ παρετήρησα πολλὰς ψήφους εἰς πολλὰ τμήματα νὰ ἀφαιρῶνται διαρκῶς ἀπὸ τοῦ ναί· τοῦ κ. Γ. Ῥάλλη ἀφαιροῦνται 130 ψῆφοι, τοῦ κ. Τριγγέτα 31 ψῆφοι, τοῦ κ. Παπαδοπούλου 116, καὶ οὕτω καθεξῆς. Ἐκ τῆς συγχύσεως ταύτης ἐπῆλθε κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἐνισταμένων ἡ ἑξῆς διαφορά, ὅτι ὁ Ἀναστασόπουλος Θεμιστ. Δημήτριος καὶ εἰς τὰ τρία τμήματα ἔλαβε 1036, ὁ τῶν Φιλελευθέρων Ἀναστασόπουλος μόνον 411. Εἶναι ὄντως μεγάλη διαφορά, καὶ γνωρίζετε κατὰ πόσον αἱ ἰδέαι τῶν Φιλελευθέρων εἶχον ἐπικρατήσει εἰς τὸν Μεσσηνιακὸν λαόν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐγένετο αὐτὴ ἡ σύγχυσις, καὶ ἑπομένως ἡ πλάνη τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι διὰ τὴν ἀκύρωσιν μιᾶς ἐκλογῆς ἀπαιτοῦνται δύο κατηγορίαι ἀκυρότητος· αἱ κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι λόγῳ τῆς ἀκυρότητος ἡνωμέναι μὲ τὸ πρόσωπον, καὶ αἱ κατηγορίαι αἱ ἀφορῶσαι τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ταύτην, διὰ τὰς ὁποίας κατηγορίας ἡ ἑρμηνεία τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου λέγει, ὅτι συνηθέστερον ἀνάγονται εἰς παραβίασιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου (ἀναγινώσκει)· «καθ’ ἣν ἀκυροῦται ἡ ἐκλογή, λόγῳ ἀταξιῶν ὁθενδήποτε περὶ τὴν ψηφοφορίαν, ἐξ ὧν κρίνει ἡ Βουλή, ὅτι ἡ διεξαχθεῖσα ἐκλογὴ δὲν ἐκπροσωπεῖ τὴν ἔκφρασιν τῆς ἀληθοῦς βουλήσεως τῆς πλειονοψηφίας τῶν ἐκλογέων». Ὁμολογῶ, ὅτι οὐδεμίαν ἐκ τῶν δύο κατηγοριῶν εὗρον κατὰ τὴν μελέτην τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὅτι οὐδεμία παράλειψις τοῦ νόμου ἐγένετο καὶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο ὄντως καθ’ ὅλα ἐν τάξει. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία κατόπιν τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐνώπιον τοῦ τμήματος καὶ τῆς ὁποίας τὸ πόρισμα ὅσον ἠδυνήθην μετέδωκα εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως, ἥτις θὰ ἐπακολουθήσῃ, δύναται νὰ μορφώσῃ γνώμην κατὰ πόσον δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ τὰς ψήφους ἀπὸ τὴν μίαν κάλπην καὶ νὰ τὰς ῥίψῃ εἰς τὴν ἄλλην, ἀναγνωρίζουσα ὡς Βουλευτὴν ἀντὶ τοῦ κ. Μερλοπούλου τὸν κ. Ἀναστασόπουλον. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι, μολονότι ἐπείσθην, ὅτι ἐγένετο ἡ πλάνη, ὅτι αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας εἶχεν ἡ κάλπη τοῦ κ. Δ. Ἀναστασοπούλου, ἀνήκουσιν εἰς τὴν κάλπην τοῦ Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου καὶ ὅτι αἱ ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι εὑρέθησαν τοῦ Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου ἀνήκουσιν εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημ. τοῦ Θεοδώρου· ὁμολογῶ, λέγω, ὅτι μολονότι ἐπείσθην, οὐχ ἧττον δὲν τολμῶ νὰ ταχθῶ μὲ τὴν γνώμην τῶν μελῶν τοῦ τμήματος, τὰ ὁποῖα ἀπεφάσισαν καὶ ἔκριναν, ὅτι πρέπει νὰ ἀνακηρυχθῇ ἀντὶ τοῦ κ. Π. Μερλοπούλου Βουλευτὴς ἐπιτυχὼν ὁ κ. Ἀναστασόπουλος. Διὰ τοῦτο ἐνώπιον τοῦ τμήματος, μολονότι ἤμην εἰσηγητής, ὑπῆρξα ἐπιφυλακτικός, καὶ τὸν δισταγμόν μου τοῦτον ὀφείλω εἰς τὴν ἑξῆς σκέψιν, ὅτι: εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ 469 ψῆφοι τοῦ Ἀναστασοπούλου ἀνήκουσιν εἰς τὸν Ἀναστασόπουλον, ὁ ὁποῖος ἔλαβεν 67. Προκειμένου ὅμως νὰ τὰς ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν μίαν κάλπην καὶ νὰ τὰς ῥίψωμεν εἰς τὴν ἄλλην, θὰ προβῶμεν εἰς τὸ τόλμημα, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ὑπολογίσωμεν ἀκριβῶς κατὰ πόσον οἱ ἐκλογεῖς οἱ προσερχόμενοι εἰς τὴν κάλπην τοῦ Δ. Ἀναστασοπούλου θὰ ἔδιδον ἓν ποσόν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ διαφορά. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι θὰ εἶναι τολμηρὰ μία τοιαύτη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§210ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἄν ἐγένετο ἐξέλεγξις δι’ ὅλον τὸν νομόν;

§211Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὅλης τῆς ἐκλογῆς, βεβαίως αἱ σκέψεις καὶ αἱ ἀποφάσεις θὰ ἦσαν διαφορετικαὶ τότε καὶ τοῦ τμήματος καὶ τῆς Βουλῆς.

§212Δ. ΛΑΖΑΡΗΣ. Τὰ σήματα ἦσαν εἰς τὰς κάλπας;

§213Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Μάλιστα. Τὸ ἀναφέρουν τὰ Πρακτικά.

§214Δ. ΛΑΖΑΡΗΣ. Ἐφαίνετο τὸ σῆμα τοῦ ἑνὸς ἀπὸ τὸ σῆμα τοῦ ἑτέρου;

§215Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Μάλιστα· ἐπειδὴ ἔβλεπον εἰς τὸ σῆμα Δ. Θεοδ. Ἀναστασόπουλος καὶ ὄχι Θεμιστοκλέους, θὰ ἐνόμιζον, ὅτι ἦτο ἰδικόν του· δὲν ἔδιδον σημασίαν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρός.

§216Δ. ΛΑΖΑΡΗΣ. Ἐτέθη ὅμως τὸ σῆμα;

§217Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Μάλιστα.

§218ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσας ψήφους ἔλαβεν ὁ κ. Μερλόπουλος;

§219Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. 8215. Ἐὰν ἡ Βουλὴ λάβῃ ἀπόφασιν νὰ μεταφέρῃ τὰς ψήφους ἀπὸ τῆς μιᾶς κάλπης εἰς τὴν ἄλλην, τότε ὁ κ. Ἀναστασόπουλος θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν πρώτην δεκάδα, καὶ ἑπομένως τελευταῖος θὰ εἶναι ἀντὶ τοῦ κ. Μερλοπούλου ὁ κ. Καραβίτης.

§220Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ποία ἡ διαφορὰ τοῦ ἐπιτυχόντος καὶ ἐπιλαχόντος;

§221Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. 217 ψῆφοι.

§222Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Μεταξὺ τῶν δύο Ἀναστασοπούλων ὑπάρχει διαφορὰ εἰς τὰ τμήματα;

§223Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Ὁ μὲν Δ. Θεοδ. Ἀναστασόπουλος ἔλαβε 1236, ὁ δὲ Δ. Θεμ. Ἀναστασόπουλος 1311.

§224Ν. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶχον τοποθετηθῆ νομίμως αἱ κάλπαι; Προηγεῖτο δηλαδὴ ἡ τοῦ Δ. Θεοδ. Ἀναστασοπούλου καὶ εἵπετο ἡ τοῦ ἄλλου;

§225Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ἀκριβέστατα, σύμφωνα μὲ τὸ πρόγραμμα τοῦ κ. Νομάρχου.

§226Ν. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὥστε ποῦ νομίζετε ὅτι ἐπῆλθεν ἡ σύγχυσις; Εἰς τοὺς ἐκλογεῖς ἢ εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι ἐκάθισαν ἐπὶ διαφόρων καλπῶν;

§227Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ἡ σύγχυσις τῶν ἀντιπροσώπων παρέσυρεν ἀσφαλῶς καὶ τοὺς ἐκλογεῖς κατὰ τὴν γνώμην μου.

§228Ν. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ ἀντιπρόσωπος δηλαδὴ τοῦ ἑνὸς ἐκάθισεν εἰς τὴν κάλπην τοῦ ἄλλου νομίζων ἕκαστος ὅτι ἦτο ἡ κάλπη τοῦ ὑποψηφίου του;

§229Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Μάλιστα, αὐτὸ συνέβη.

§230ΙΩ. ΜΑΜΑΗΣ. Καὶ ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος ὀνομάζονται μὲ τὰ ἴδια ὀνόματα. Ποῦ εὑρίσκετε σεῖς ὅτι ἐπῆλθεν ἡ διαφορά, ὡς ἐκ τοῦ ὀνόματος ἢ τοῦ σήματος;

§231Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ἐκ τοῦ σήματος, διότι ὁ λαὸς δὲν ἐψήφιζε τὸν Ἀναστασόπουλον, ἀλλὰ τὸν κ. Βενιζέλον. Τὰς λεπτομερείας τῆς ἐκλογῆς θὰ γνωρίσωσιν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ ἐνιστάμενοι. Ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ Βουλὴ τὰς ἐνστάσεις ταύτας, κατ’ ἐμὲ βασίμους, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, θὰ ἦτο δικαιότερον οὐχὶ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν μίαν κάλπην ἀντὶ τῆς ἄλλης, ἀλλὰ νὰ ἀκυρώσῃ τὰ τρία τμήματα διὰ τοὺς δύο τελευταίους, κ. κ. Μερλόπουλον καὶ Καραβίτην, καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς ἐκ νέου ἂν ἐπλανήθη, καὶ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συγκεντροῖ τὰς περισσοτέρας ψήφους, διότι τότε ὑπάρχει εἷς σεβασμὸς πρὸς τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν. Δύνανται νὰ ἐπλανήθησαν, ἀλλ’ αὐθαιρέτως νὰ λάβωμεν τὰς ψήφους ἀπὸ τὴν μίαν κάλπην καὶ νὰ τὰς ῥίψωμεν εἰς τὴν ἄλλην, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι οὔτε ὀρθὸν οὔτε δίκαιον· ἑπομένως ἐγὼ προσωπικῶς προτείνω τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν τμημάτων, ὅπου ἔλαβε χώραν ἡ πλάνη.

§232Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ποία ἔνστασις προηγεῖται, ἡ τῆς ἀνηλικότητος τοῦ κ. Ντολιοπούλου ἢ τοῦ λάθους τοῦ κ. Μερλοπούλου;

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ κ. Ντολιοπούλου.

§234Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Τότε ἔχω ἐγὼ τὸν λόγον.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὅλη ἡ ἐκλογὴ εἰς συζήτησιν καὶ προηγεῖται ἄλλος, ὁ κ. Παπαχελᾶς.

§236ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι, καὶ διαβλέπω ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκουράσθη καὶ ἐκορέσθη ἀκούουσα διαφόρους ἐνστάσεις ὑποβαλλομένας ἐνώπιον αὐτῆς περὶ τοῦ κύρους τῶν διαφόρων ἐκλογῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος ὅμως νὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἔστασιν κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μερλοπούλου, διότι ὅ,τι ἔλαβε χώραν ἐν Μεσσηνίᾳ, σπανίως ἀπαντᾶται. Ἐν Μεσσηνίᾳ ἐσχηματίσθησαν τρεῖς συνδυασμοί· ὁ εἷς ἐκ τούτων ἦτο ὁ λεγόμενος συνδυασμὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀνεγνωρισμένος καὶ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως· ἕτερος ἦτο ἐπίσης συνδυασμὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ λεγόμενος τῶν ἀδιαλλάκτων, καὶ τρίτος συνδυασμὸς κατηρτίσθη ἀπὸ τὸν κ. Μερλόπουλον καὶ ὠνομάσθη συνδυασμὸς Φιλελεύθερος τῶν ἐλευθεροφρόνων. Καὶ ὁ μὲν συνδυασμὸς ἡμῶν κατηρτίσθη τρεῖς ἢ τέσσαρας ἡμέρας πρὸ τῶν ἀνακηρύξεων, οἱ δὲ ἄλλοι τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ἐπιδόσεως τῶν δηλώσεων. Ὁ κ. Μερλόπουλος, ἀσχολούμενος εἰς τὴν εὕρεσιν προσώπων, ἵνα συμπράξωσι μετ’ αὐτοῦ κατὰ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα τῆς 28 Νοεμβρίου, καὶ εὑρισκόμενος ἐν ἀπορίᾳ τοῦ νὰ εὕρῃ τοιαῦτα, ἐξέλεξεν, εἴτε κατὰ σύμπτωσιν εἴτε προβεβουλευμένως, τέσσαρας ὑποψηφίους φέροντας τὸ αὐτὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον μὲ ὑποψηφίους, οἵτινες συνέπραττον μεθ’ ἡμῶν, ἤτοι: Κανελλόπουλος καὶ Κανελλόπουλος, Παπαλέξης καὶ Παπαλέξης, Ἀναστασόπουλος καὶ Ἀναστασόπουλος, Τριγγέτας καὶ Τριγγέτας. Μετὰ τὴν ἀνακήρυξιν ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου ἐστάλη ἡ ἀπόφασις εἰς τὴν Νομαρχίαν, ἥτις, κατὰ τὸν νόμον, ἐξέδωκε τὸ διοικητικὸν αὐτῆς πρόγραμμα πρὸς τοὺς δημάρχους, γνωρίζουσα πρὸς αὐτοὺς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνακηρυχθέντων καὶ τὴν τάξιν, καθ’ ἣν ὤφειλον νὰ τεθῶσιν αἱ κάλπαι. Καὶ ὄντως ἡ τάξις αὕτη ἐτηρήθη ἐν τοῖς πεντήκοντα τμήμασι τοῦ νομοῦ, ἐν τοῖς τρισὶν ὅμως τμήμασιν, ἤτοι εἰς τὰ δύο τμήματα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Κολωνίδων ἐκ πλάνης καὶ συγχύσεως ἐτέθησαν αἱ κάλπαι ἀντιθέτως, διότι οἱ Ἀναστασόπουλοι οὐ μόνον ἔφερον τὸ αὐτὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον, ἀλλὰ καὶ τὸ αὐτὸ πατρικὸν ὄνομα· πάντες δὲ γνωρίζετε, ὅτι ἐπὶ τῆς πινακίδος γράφεται τὸ ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον καὶ τὸ ἀρχικὸν γράμμα τοῦ πατρικοῦ ὀνόματος. Ἐντεῦθεν ἐγεννήθη ἡ πλάνη καὶ ἡ σύγχυσις μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων, καὶ εἰς τὰ τρία ἐκεῖνα τμήματα, τὰ ὁποῖα προανέφερα, ἀντὶ νὰ καθίσῃ εἰς τὴν πρώτην κάλπην τοῦ Ἀναστασοπούλου ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἀντιθέτου ἡμῶν συνδυασμοῦ ἐκάθισεν ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ φίλου ἡμῶν. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν καλπῶν ἐτέθη καὶ τὸ σῆμα τοῦ συνδυασμοῦ ἡμῶν, τὸ σῆμα δὲ τοῦτο ἦτο δύο σημαῖαι χιαστὶ ἐρυθραὶ καὶ εἰς τὸ μέσον τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ ἐπὶ τῶν καλπῶν τῶν ἀντιθέτων ἐτίθετο σῆμα ἐκ τοῦ φυτικοῦ Βασιλείου. Ἐξηκολούθησεν ἡ ψηφοφορία καὶ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ἐντεταλμένοι τὰ τῆς διαλογῆς κατεχώρισαν τὰ ἀποτελέσματα οὐχὶ ὅπως ταῦτα ἐδόθησαν εἰς τὰ τρία τμήματα, ἀλλ’ ὅπως ἀναγράφει ἡ ἀπόφασις τοῦ Νομάρχου, ὅτι ἔπρεπε νὰ τεθῶσιν αἱ κάλπαι. Καὶ ἐνῷ ἔπρεπε νὰ λάβωμεν εἰς τὰ τρία τμήματα τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς ἔδωκε πρὸς ἡμᾶς, αἱ ψῆφοι αὗται ἐδόθησαν εἰς τὰς κάλπας τοῦ Δημ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου. Ἰδοὺ πῶς ἐξηγεῖται ἡ διαφορὰ αὕτη τῶν ψήφων, ἡ καταπληκτικὴ μεταξὺ τοῦ συντρόφου ἡμῶν καὶ τοῦ ἄλλου. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἄλλος λόγος, ὥστε ἡμεῖς νὰ πάρωμεν 2000 ψήφους, ὁ δὲ σύντροφός μας νὰ λάβῃ μόνον 300. Ἡ πλάνη αὕτη ἐγένετο ἀντιληπτὴ εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ ὑπάρχει ἐν τοῖς Πρακτικοῖς κατακεχωρισμένη ἔνστασις τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἀντιθέτου ἡμῶν, ὅστις κατὰ τὴν διαλογὴν εἶπεν, ὅτι αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας θέλετε νὰ ἀναγράψητε ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου μου, δηλαδὴ τοῦ Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου, δὲν ἀνήκουσιν εἰς αὐτόν, ἀλλ’ ἀνήκουσιν εἰς τὸν Δ. Θεοδ. Ἀναστασόπουλον.

§237Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ αὐτό, σᾶς παρακαλῶ.

§238ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Μάλιστα νὰ ἀναγνωσθῇ. Ἀκούσατε (ἀναγινώσκει): «Ἐνταῦθα προκειμένου νὰ γίνῃ ἡ διαλογὴ τῆς κατόπιν ἕκτης κάλπης ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς προηγουμένης τῆς ἀνηκούσης εἰς τὸν Ἀναστασόπουλον Δημ. Θεμιστοκλέους (ὅτι αὕτη ἡ τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημ. Θ. ἀνήκει εἰς τὸν ταγματάρχην τοῦ Μηχανικοῦ διαγράφονται δεκατρεῖς λέξεις) καὶ ἥτις κάλπη παρουσίασε τὸ ἀνωτέρω ἀποτέλεσμα, ὅπερ κατεχωρίσθη ἐν τῇ προηγουμένῃ πράξει, ἔφερε τὴν ἔνστασιν ὅτι αὕτη ἀνήκει εἰς τὸν Ἀναστασόπουλον Δημ. Θ. ἢ Στρατηγόπουλον, καὶ τοῦτο πρὸς διάκρισιν ἀπὸ τῆς ἑπομένης κάλπης. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ Ι. Βούλγαρης, Γ. Ἀναστασόπουλος, Χ. Πρῖνος, Ἀλέξ. Λαμάκης, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων Δ. Παπαδιαμαντόπουλος, ὁ ἀντιπρόσωπος ὁ φέρων τὴν ἔνστασιν Θ. Παπαπολυχρονόπουλος». Τοῦτο εἶναι τὸ μόνον ἐπίσημον τεκμήριον, τὸ ὁποῖον προσάγομεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα ἀποδείξωμεν, ὅτι ἐνεφιλοχώρησε πλάνη περὶ τὴν τοποθέτησιν τῶν καλπῶν, πλάνη μεταβαλοῦσα τὸ ἀποτέλεσμα οὐσιωδῶς. Ὅτε δὲ τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἐκλογῆς ἤρχισαν καταφθάνοντα εἰς τὴν Νομαρχίαν τὰ ἀποτελέσματα τῶν διαφόρων τμημάτων τοῦ νομοῦ, παρετηρήθη ὅτι εἰς τὸν δῆμον Σκιλλοῦντος, ἐνῷ ὅλος ὁ συνδυασμὸς ἐλάμβανε τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ὁ κ. εἰσηγητὴς προανέφερεν, ὁ κ. Δημ. Θεοδ. Ἀναστασόπουλος, ὁ μεθ’ ἡμῶν συμπράττων, εἶχε λάβει ἐν ὅλῳ ψήφους 240. Ἐγεννήθη εἰς τὴν Νομαρχίαν ἡ ἀπορία, καθὼς καὶ εἰς ἄλλους φίλους ἡμῶν παρισταμένους ἐν τῇ Νομαρχίᾳ, καὶ παρεκλήθη ὁ Νομάρχης νὰ τηλεγραφήσῃ πρὸς τὸν δήμαρχον Σκιλλοῦντος, ἵνα γνωρίσῃ πρὸς αὐτὸν πόσας ψήφους ἔλαβεν εἰς τὸν δῆμόν του ὁ Δ. Θεοδ. Ἀναστασόπουλος, ὁ δὲ δήμαρχος, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο φίλος ἡμῶν, ἀλλὰ φίλος τῶν ἀντιθέτων, ἀπήντησε πρὸς τὸν Νομάρχην ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀναστασόπουλος Θεοδ. Δημ. ταγματάρχης ἔλαβε πρῶτον τμῆμα ἐκλογικὸν δήμου μας ψήφους λευκὰς 543. Δεύτερον 254. Δήμαρχος Σκιλλοῦντος Κουκόπουλος». Εἶναι φανερὸν λοιπὸν τὸ γεγονός, ἐνῷ εἰς τὸ ἐπίσημον Πρακτικὸν τῆς διαλογῆς φερόμεθα ὡς λαβόντες εἰς τὸ πρῶτον τμῆμα 150 καὶ εἰς τὸ δεύτερον 90. Ὑπάρχει τις ὁ ἀμφιβάλλων ὅτι ἐνεφιλοχώρησε πλάνη μεταβαλοῦσα οὐσιωδῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἐναντίον τοῦ Ἀναστασοπούλου; Ὅτε ἔχετε τὸν κατάλογον ὅλων τῶν ὑποψηφίων τοῦ ἑνὸς συνδυασμοῦ καὶ τοῦ ἄλλου καὶ παρατηρεῖτε ὅτι εἰς τὸν δῆμον Σκιλλοῦντος ὁλόκληρος ὁ συνδυασμὸς ἡμῶν ἀποτελούμενος ἐξ 28 προσώπων λαμβάνει τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων πλὴν ἐλαχίστων δοθεισῶν ἐπὶ πλέον εἰς τοὺς καταγομένους ἐξ Ὀλυμπίας καὶ ὅτε βλέπετε ἀντιθέτως ὅτι ὁλόκληρος ὁ συνδυασμὸς ὁ συμπράττων μετὰ τοῦ κ. Μερλοπούλου ἔλαβεν ὡσαύτως τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν ψήφων, ἀλλὰ πολὺ ἥσσονα, κατὰ τὸ τρίτον ἢ τέταρτον ὀλιγώτερον ἡμῶν, δύνασθε νὰ ἀμφιβάλλητε τί ἐγένετο καὶ πῶς μετεβλήθη τὸ ἀποτέλεσμα ἐναντίον τοῦ Δημ. Θεοδ. Ἀναστασοπούλου; Ὅτι ἐγένετο εἰς τὸν δῆμον Σκιλλοῦντος, τὸ αὐτὸ ἐγένετο δυστυχῶς καὶ εἰς τὸ 2ον τμῆμα τοῦ δήμου Κολωνίδων, ἡ αὐτὴ πλάνη περὶ τὴν τοποθέτησιν τῶν καλπῶν, τεθείσης πρώτης τῆς τοῦ Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου ἀντὶ τῆς τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου· διότι ἐνόμισεν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ ὁ δικαστικὸς καὶ διοικητικὸς ἀντιπρόσωπος ὅτι ὤφειλον νὰ ἀκολουθήσωσι τὴν τάξιν τὴν ἐν τῷ προγράμματι τοῦ κ. Νομάρχου, διότι ἐφρόνουν ὅτι, ἐὰν ἔπραττον ἄλλως, ἴσως θὰ διέτρεχον τὸν κίνδυνον νὰ κατηγορηθῶσιν ἐπὶ πλαστογραφίᾳ.

§239Δ. ΛΑΖΑΡΗΣ. Ὁ κ. εἰσηγητὴς προηγουμένως εἶπεν ὅτι καλῶς ἐτοποθετήθησαν αἱ κάλπαι.

§240Α. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ὁ κ. εἰσηγητὴς παρ’ ὅλην τὴν ἐπιμονήν, ἣν κατέβαλε νὰ μελετήσῃ τὰ πράγματα, δὲν ἐχώνευσε καλῶς τὸ ζήτημα. Διότι ἔχομεν ἔνστασιν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ 2ον τμῆμα Σκιλλοῦντος καὶ τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἀπέστειλε τὴν ἐπιοῦσαν ὁ δήμαρχος Σκιλλοῦντος πρὸς τὸν Νομάρχην.

§241Γ. ΚΟΣΟΝΑΣ. Σεῖς καὶ ὁ κ. Μιχαλόπουλος ἐνίστασθε ὅτι ἡ σύγχυσις τῶν καλπῶν ἐγένετο κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν ψήφων καὶ ὄχι κατὰ τὴν τοποθέτησιν, ὡς τώρα ἰσχυρίζεσθε.

§242Α. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Σᾶς ἀναγινώσκω τὴν ἔνστασιν: «Ὁ ὑπογεγραμμένος κάτοικος τοῦ χωρίου Σαρατσᾶ τοῦ δήμου Κολωνίδων, διορισθεὶς ὑπὸ τοῦ κυρίου Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου ἀντιπρόσωπος ἐπὶ τῆς κάλπης αὐτοῦ ἐν τῷ Βʹ ἐκλογικῷ τμήματι Κολωνίδων, ἀντεπροσώπευσα αὐτὸν καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν τῆς 28 Νοεμβρίου ἐ. ἔτους, δίδων σφαιρίδια καὶ ἐκφωνῶν τὸ ὄνομα τοῦ Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου ὡς ὑποψηφίου βουλευτοῦ. Εἶχον δὲ οὕτως, ὅτε πρὸς τὰ ἀριστερά μου ἦτο ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημητρίου Θεμ. Ἀναστασοπούλου, ὁ Εὐστάθιος Μιχελῆς, ὅστις καὶ παρέμεινε καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν ἐκφωνῶν τὸ ὄνομα τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου, ἥτις εἶχε τὸ σημεῖον τοῦ κόμματος, εἰς ὃ οὗτος ἀνῆκεν, ἐνῷ ἡ προηγουμένη αὐτῆς κάλπη ἡ ὑπ’ ἐμοῦ ἀντιπροσωπευομένη ἔφερε τὸ Βενιζελικὸν σῆμα. Κατὰ τὴν διαλογὴν κατεμετρήθησαν τακτικῶς αἱ ψῆφοι τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης, ἤτοι ἡ ἐμὴ κάλπη ἔλαβε τὰς 469 λευκὰς καὶ ἡ τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου τὰς ἑξήκοντα ἑπτά. Οὕτω γενομένης τῆς καταμετρήσεως, ἐξηκολουθήσαμεν σχολιάζοντες τὸ ἀποτέλεσμα ἑκάστου. Παραδόξως ὅλως ἐκοινολογήθη μετὰ τὴν περάτωσιν τῆς ψηφοφορίας ὅτι εἰς τὰ Πρακτικὰ ἀνεγράφοντο ἀντιθέτως αἱ ψῆφοι, ὅτι τὰς 469 ἔλαβεν ὁ Θεμιστοκλέους καὶ τὰς 67 ὁ Θεοδώρου. Συζήτησις δὲ διεξήχθη τί συνέβη. Οἱ μὲν ἰσχυρίζοντο, ὅτι ἡ ὑπ’ ἐμοῦ ἀντιπροσωπευομένη πρώτη κάλπη τοῦ Δημητρίου Ἀναστασοπούλου ἔφερε μὲν τὸ σῆμα Βενιζελικόν, δὲν ἦτο ὅμως ἡ κάλπη τοῦ Θεοδώρου· οἱ δὲ ὅτι ἡ κάλπη αὕτη ἡ πρώτη καὶ τὸ σῆμα ἔφερε καὶ τοῦ Θεοδώρου ἦτο καὶ ὅτι εἶχον ἀντιθέτως τοποθετηθῆ. Ἐπίσης ἠγέρθη συζήτησις, ἂν ἡ δευτέρα κάλπη Ἀναστασοπούλου, ἡ ἀντιπροσωπευομένη ὑπὸ τοῦ Εὐσταθίου Μιχελῆ, ὑπὸ Δημητρίου Θεμιστοκλέους διορισθέντος ἔφερε μόνον τὸ σῆμά του καὶ ἦτο καὶ ἡ κάλπη αὐτοῦ, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβῃτήσῃ ὅτι τὸ σῆμά μου καὶ ἐγὼ ἤμην πρῶτος, ὁ ἀντιπρόσωπος δὲ τοῦ Θεμιστοκλέους Μιχελῆς ἦτο δεύτερος καὶ ἔφερε τὸ σῆμά του. Διὰ ταῦτα Ἐνίσταμαι καὶ ἐξαιτοῦμαι, ὅπως ἀποσταλῇ ἀνακριτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ Ἀνακριτὴς καὶ ἐξετάσῃ τί συνέβη, διότι εἶναι ἄδικον ν’ ἀπολεσθῶσι διὰ τὸν Δημ. Θεοδώρου 400 ψῆφοι, ἃς ἐκφωνουμένου τοῦ ὀνόματος ἔλαβε, καὶ νὰ λάβῃ μόνον 67, ἃς ὁ ἕτερος ἔλαβεν. Ὁ ἐνιστάμενος Α. Μιχαλόπουλος»

§243ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μήπως εἶναι ἀνάδοχος αὐτός;

§244ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ὄχι, ἀλλὰ πολίτης Ἕλλην ἀρκετὰ ἔντιμος καὶ ἀξιόπιστος, οὐδένα λόγον ἔχων νὰ ψεύδηται.

§245Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μόνον Δημήτριος Θ. Ἀναστασόπουλος ἦτο ἀναγεγραμμένον εἰς τὰς πινακίδας;

§246ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Εἰς πολλὰ τμήματα.

§247ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Σᾶς πιστεύω, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ σᾶς ἐκτιμῶ, ἀλλὰ πιστεύσατέ με καὶ σεῖς ὅτι εἰς τὸν δῆμον Σπαρτιατῶν, ὅπου παριστάμην, ἦτο ἀναγεγραμμένον καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρός μου.

§248ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ἐπειδὴ καὶ τὸ Δημήτριος καὶ τὸ Ἀναστασόπουλος ἦσαν πολυσύλλαβα, δὲν ἀπέμενε τόπος ἢ μόνον διὰ τὸ Θ. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ἀδιάσειστον ὅτι, μεθ’ ὅσα ἀνεπτύχθησαν, ἡ Βουλὴ θὰ σεβασθῇ τὴν θέλησιν τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, ὅστις κατὰ τὴν 28 Νοεμβρίου ἐνόει νὰ ἀποστείλῃ ὅλους ἡμᾶς τοὺς ἀποτελοῦντας τὸν συνδυασμὸν τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς ἐνόμισεν ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ταύτην δὲν ἔπρεπε νὰ ἀντιπροσωπευθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Μερλοπούλου. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῶμεν τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ ἐκείνου προσθέτοντες εἰς τὰς ψήφους, ἃς ἔλαβεν ὁ Δημήτριος Θεοδώρου Ἀναστασόπουλος, τὰς ἐπὶ πλέον δοθείσας εἰς τὸν συνώνυμόν του, καὶ τότε θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ νόμιμος ἀντιπρόσωπος τῶν Μεσσηνίων καὶ οὐχὶ ὁ μὴ λαβὼν τοιαύτην.

§249Τ. ΠΑΠΑΔΑΜ. Ποῖος ἀντιπρόσωπος ὑπέγραψε τὰ Πρακτικὰ διὰ τὸν ἕνα καὶ ποῖος διὰ τὸν ἄλλον;

§250ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ὡς γνωστόν, μετὰ τὸ πέρας τῆς ψηφοφορίας καὶ πρὶν ἢ ἀρχίσῃ ἡ διαλογή, ἐπειδὴ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀντιπροσώπων ἦτο μέγας, διότι ἤμεθα 93 ὑποψήφιοι, ἦσαν τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος κλπ., συνεφωνήθη μεταξὺ τῶν διαφόρων ἀντιπροσώπων τῶν συνδυασμῶν, ἵνα ἐν ἑκάστῳ τμήματι παραμένωσι 2 ἢ 3 ἐξ ἑκάστου συνδυασμοῦ, ἵνα παρακολουθήσωσι τὴν διαλογήν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένωσιν ὅλοι καὶ παρακολουθῶσι τὴν διαλογήν. Ἐγὼ ἤμην ὑποψήφιος καὶ δὲν εἶχον τὴν περιέργειαν νὰ μείνω οὔτε εἰς τὴν διαλογὴν μιᾶς κάλπης. Κατὰ ταῦτα, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ ὅτι οὕτως ἐγένοντο τὰ πράγματα, ὡς ἐξετέθησαν ὑπ’ ἐμοῦ ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἀμφιβάλλῃ νὰ ἀνακηρύξῃ τὸν κ. Δημήτριον Θεοδώρου Ἀναστασόπουλον ἀντὶ τοῦ κ. Π. Μερλοπούλου, ἔχει τὴν ὑποχρέωσι νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς ἐν τοῖς τρισὶ τμήμασι μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν, ἵνα καταδειχθῇ διὰ μίαν ἐπὶ πλέον φορὰν ποία ἡ θέλησις τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ.

§251Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Εἰς ὅλα τὰ τμήματα ἦσαν κακῶς τοποθετημέναι αἱ κάλπαι τῶν δύο Ἀναστασοπούλων ἢ εἰς τὰ τρία τμήματα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε;

§252ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Εἰς ὅλα τὰ τμήματα πλὴν τῶν τριῶν, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερον, ἡ τοποθέτησις τῶν καλπῶν ἐγένετο συμφώνως τῷ προγράμματι τοῦ Νομάρχου.

§253Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι ἐγένετο παραπλάνησις.

§254ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Αὐτὸ λέγω. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἢ μᾶλλον περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ ἐπὶ ἔλαττον δοθέντος εἰς τὸν Δημήτριον Θεοδώρου Ἀναστασόπουλον. Διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Ντολιοπούλου, ἥτις προσεβλήθη λόγῳ ἐλλείψεως προσόντων, εἶναι περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, διότι καὶ ἐκ τῶν προσκομισθέντων ἐγγράφων καὶ ἐκ τῆς νομολογίας, ἥτις ἐπικρατεῖ ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, πᾶς λόγος περιττεύει. Ὁ κ. Ντολιόπουλος συνεπλήρωσεν ἤδη τὸ 25ον ἔτος τῆς ἡλικίας του, ἐπὶ πλέον δὲ ὁ κ. Ντολιόπουλος ἦτο βουλευτὴς κατὰ τὴν 8 Αὐγούστου, ὑπεβλήθη δὲ καὶ τότε ἔνστασις ἀκυρότητος καὶ ὅμως ἡ ἐκλογή του παμψηφεὶ ἐπεκυρώθη.

§255Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἐν πρώτοις, κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐπειδὴ προχθὲς συνέβη ἐπεισόδιόν τι καὶ φοβοῦμαι ὡς ἐκ τοῦ χαρακτῆρός μου νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ αὐτό, νὰ μὴ ἐπιτρέψητε διακοπήν, δηλῶ δ’ ὅτι δὲν δέχομαι διακοπὰς παρ’ οὐδενός.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μὴ διακόπτηται ὁ ἀγορεύων, διότι οὔτε ὁ ἴδιος τὸ θέλει οὔτε ὁ Πρόεδρος τὸ ἐπιτρέπει.

§257Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἐχάρην, Κύριοι, πολύ, ὅτε προχθὲς ἤκουσα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἰπόντος ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ γράμμα τοῦ νόμου ὡς πρὸς τὰς ὄντως ἁμαρτωλὰς ἐκλογάς· ἐχάρην πολὺ ὡσαύτως, Κύριοι, ὅτε τὴν ἑπομένην ἀκριβῶς ἡμέραν ἤκουσα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰπόντος ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ γράμμα τοῦ νόμου αὐστηρῶς μάλιστα διὰ τὰς ἀποδεδειγμένως ἁμαρτωλὰς ἐκλογάς. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν, Κύριοι, κατὰ πόσον τοῦτο εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν πραγματικότητα. Ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω οὐχί, καὶ ἰδοὺ διατί· ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προχθὲς ἀγορεύων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπεν ὅτι θὰ ἀκυρωθῶσιν, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπ’ αὐτοῦ, ὅλαι αἱ ἁμαρτωλαὶ ἐκλογαί, καὶ ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν βεβαίως. Ἀλλὰ ποίαν ἡλικίαν, παρακαλῶ; Μήπως τὴν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τοῦ ἤδη ἐν ἰσχύϊ ὁριζομένου; Ὄχι βεβαίως, διότι τὸ ἤδη ἐν ἰσχύϊ Σύνταγμα λέγει σαφῶς, ὅτι κατώτατον ὅριον τῆς ἡλικίας θεωρεῖ τὸ 30ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας συμπεπληρωμένον, ὁ δὲ κ. Πρωθυπουργὸς τί εἶπε, παρακαλῶ; Εἶπεν, ὅτι θεωρεῖ ὡς ἔτος ἡλικίας διὰ τὸν ἐκλόγιμον τὸ 25ον συμπεπληρωμένον. Τώρα ποῦ δύναται νὰ ἀγάγῃ, εἰς ποῖα καὶ πόσα ἄτοπα, ἡ καθιέρωσις τοιαύτης τακτικῆς, ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, Κύριοι, δύναται νὰ συμπεράνῃ. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, Κύριοι, ἤθελον νὰ ἐρωτήσω· εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀνακόλουθος ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρὸς ὅσα εἶπεν;

§258ΣΠ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν, παρακαλῶ;

§259Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὄχι. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀνακόλουθος πρὸς ἑαυτόν, ὅτε διακηρύσσων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ αὐστηρῶς τὸ γράμμα τοῦ νόμου παραβιάζει αὐτὸν τοῦτον τὸν Συνταγματικὸν Χάρτην, τὸν ἤδη ἐν ἰσχύϊ; Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶπεν ὅτι πρόκειται νὰ θεσπισθῇ τοιαύτη τις διάταξις, προσέθηκεν ὅτι ἀποβλέπει εἰς τὴν οὐσίαν καὶ ὄχι εἰς τοὺς τύπους, θὰ συμφωνήσω πρὸς τὴν γνώμην ἐκείνου καὶ θὰ ἀντιπαρέλθω τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ θὰ ἔλθω εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν καὶ μὲ ὀλίγας λέξεις θὰ ἐρωτήσω ποίαν γνώμην ἔχει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὡς πρὸς τὸν κ. Ντολιόπουλον, ὅστις ἀποδεδειγμένως ἔχει ἡλικίαν κατωτέραν τῶν 25 ἐτῶν.

§260ΣΠ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν στηρίζεσθε ἐπὶ τῶν πιστοποιητικῶν, ὅτε λέγετε ὅτι ἔχω ἡλικίαν κάτω τῶν 25 ἐτῶν.

§261Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μοὶ εἴπῃ ποίαν γνώμην ἔχει περὶ τοῦ κ. Ντολιοπούλου, ὁ ὁποῖος ἀποδεδειγμένως ἔχει ἡλικίαν κατωτέραν τῶν 25 ἐτῶν.

§262ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς;

§263Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Βλέπετε ὅτι βιάζεσθε. Σταθῆτε νὰ τὸ ἀκούσητε, Χριστιανοί! (γέλωτες). Ὁ κ. εἰσηγητής, ἐὰν καλῶς ἐνθυμῶμαι, προσεκόμισεν ἔγγραφον τοῦ ἐνισταμένου, τὸ ὁποῖον σαφῶς ἔλεγεν ὅτι ὁ κ. Ντολιόπουλος ἐγεννήθη τὸν Αὔγουστον τοῦ 1887· ὁ κ. Ντολιόπουλος προσεκόμισε τὸ στρατιωτικόν του βιβλιάριον, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἐγεννήθη κατὰ τὸ 1887. Ποίαν ἡλικίαν ἄγει, παρακαλῶ, ἀφοῦ θέλετε ἐπίσημα ἔγγραφα; Μετρήσατε, κάμετε πρόσθεσιν καὶ θὰ τὸ εὕρητε.

§264ΣΠ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς εἶσθε καθηγητής, κύριε συνάδελφε, καὶ δύνασθε νὰ κάμητε πρόσθεσιν.

§265Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀπέναντι αὐτῆς τῆς ὡρισμένης ἀποδείξεως τί προσεκόμισε, Κύριοι, ὁ κ. εἰσηγητής; τὴν γνώμην ὅτι νομίζει ὅτι εἶναι 25 ἐτῶν ὁ κ. Ντολιόπουλος, τὴν γνώμην του τὴν ἀτομικήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπίσημον, τὸ ὁποῖον προσεκόμισεν ὁ κ. εἰσηγητὴς καὶ ἀπεφήνατο ὡς Κομφούκιος γνώμην ὅτι ὁ κ. Ντολιόπουλος εἶναι νόμιμος ἀντιπρόσωπος καὶ ἐναντίον αὐτοῦ ὁ ἐνιστάμενος σᾶς προσκομίζει ἐπίσημον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ὁ Ντολιόπουλος ἐγεννήθη κατὰ τὸ 1887. Ἔχει λοιπὸν τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου συμπεπληρωμένην ἡλικίαν ἢ μᾶλλον τὴν ὑπὸ τοῦ Συνταγματικοῦ Χάρτου τοῦ ἤδη ἐν ἰσχύϊ συμφώνως πρὸς τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀποβλέποντος εἰς τὴν οὐσίαν καὶ οὐχὶ εἰς τοὺς τύπους, οἱ ὁποῖοι τύποι ἀντιστρατεύονται ἄντικρυς πρὸς τὴν οὐσίαν; Ἐν τούτοις ἐγὼ παραδέχομαι τὴν οὐσίαν καὶ λέγω μάλιστα: ὁ Α Βουλευτὴς νὰ εἰσέλθῃ, ἂν ἔχῃ συμπεπληρωμένον τὸ 25ον ἔτος τῆς ἡλικίας του, ὅπως καὶ τὸ Σύνταγμα ἔλεγεν, ἂν ἔχῃ συμπεπληρωμένον τὸ 30ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας.

§266ΣΠ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 25ον τὸ ἔχω συμπεπληρωμένον.

§267Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Λοιπόν, ἀφοῦ δὲν ἔχει συμπεπληρωμένον τὸ 25ον, πῶς δύναται νὰ παρακαθήσῃ εἰς τὰ ἑδώλια ταῦτα; Ἀλλὰ καὶ πάλιν θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μοὶ εἴπῃ—καίτοι, σᾶς βεβαιῶ, λυποῦμαι πολύ, διότι φέρω ἀντιμέτωπον διὰ τῆς ἐρωτήσεώς μου τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὸν κ. Δημητρακόπουλον, πρὸς τὸ ἄτομον—, τὸν ἐρωτῶ λοιπὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ποίαν γνώμην ἔχει περὶ τοῦ κ. Ντολιοπούλου, ὅστις ἀποδεδειγμένως ἔχει ἡλικίαν κατωτέραν τῶν 25 ἐτῶν. Δὲν ἔχω, Κύριοι, νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῶ ὡς κωλυσιεργὸς ἀπὸ κανένα—καὶ δὲν ἐννοῶ κανένα ἐξ ὑμῶν—ἐπιτήδειον, εἰμὴ τοῦτο, ὅτι ἐκ τῆς ἀποφάσεώς σας ταύτης ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς ἄτομον καὶ ὡς Βουλευτὴς Λακωνίας θέλω κρίνει—ἂς μὴ προσθέσω τὴν φράσιν—ἂν διὰ τῆς ἀποφάσεώς σας οὐχὶ πλέον θὰ παραβιασθῇ ὁ ἤδη ἐν ἰσχύϊ Συνταγματικὸς Χάρτης, ἀλλὰ—σημειώσατέ το καλῶς—ἂν θὰ καταρρακωθῇ.

§268Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Κατ’ ἀρχήν, Κύριοι, εἶμαι κατὰ τῶν λόγων καί, ἂν ἦτο δυνατόν, οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐκστομίζονται ἐνταῦθα νὰ μὴ ἐξέρχωνται τοῦ χώρου τούτου, βεβαίως δὲν θὰ ὡμίλουν. Θὰ παρεκάλουν, Κύριοι, τοὺς ἀγορεύσαντας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ κοπτομένους ὑπὲρ τοῦ Συντάγματος καὶ ἰδίᾳ ἐκείνους, οἵτινες εἰδικῶς ἀσχολοῦνται περὶ τὰ νομικά, νὰ μᾶς εἴπωσιν ἂν ὑπῆρχε καὶ ἂν ὑπάρχει Σύνταγμα.

§269ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί εἶναι αὐτά;

§270Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Εὑρίσκετε, ὅτι σᾶς ἐνοχλῶ, λέγων τὴν ἀλήθειαν; Ἂν ὑπῆρχε Σύνταγμα, θὰ παρεκαθήμεθα ἐνταῦθα πλεῖστοι κορυδαλλοί, οἵτινες ἱπτάμενοι διὰ τῆς φαντασίας, ὡς ἐκεῖνοι διὰ τῶν πτερύγων των, πιστεύομεν ὅτι εἴμεθα ἀετοί; Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, Κύριοι, ποῦ ἦτο τὸ χαριτωμένον σας Σύνταγμα, περὶ οὗ τόσον κόπτεσθε, ὅτε ἡ Δυναστεία ὑπέστη ὅσα ὑπέστη, καὶ τὸ Σύνταγμα ἐδοκίμασεν ὅσα ἐδοκίμασεν;

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, παρακαλῶ.

§272Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἐκλογῆς.

§274Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Θὰ καταλήξω ἐκεῖ. Καὶ κατόπιν μιᾶς ἐπαναστάσεως, τῆς ὁποίας ὁ ὁδοστρωτὴρ διῆλθεν ἐπὶ τοῦ ῥάκους αὐτοῦ, ἔρχονται ἄνθρωποι ἀξιοῦντες τὴν σύμπηξιν καὶ ἡγεσίαν κόμματος καὶ λέγουσιν ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καταπατεῖ τὸ Σύνταγμα. Εἶμαι θιασώτης καὶ φίλος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀλλὰ θιασώτης οὐχὶ κολακεύων, διότι τὴν γλῶσσάν μου ὁ ῥύπος τῆς κολακείας οὐδέποτε ἐρρύπανεν, ἀλλὰ φίλος...

§275Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Οὐδένα ἔχει ἐχθρὸν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§276Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. ... Ἐκ τῶν φίλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι οὐδέ ποτε ἐψιθύρισαν οὔτε θὰ τῷ ψιθυρίσωσι τίποτε εἰς τὸ οὓς του. Διατί, Κύριοι, ἔρχονται ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης καὶ ἐκστομίζουσιν ἀπειλάς, ἐκστομίζουσι μομφὰς ἐναντίον ἑνὸς προσώπου καὶ ἐναντίον μιᾶς πλειονοψηφίας; Καὶ εἰς στιγμὴν, καθ’ ἣν ἡ πολιτικὴ ἡμῶν κατάστασις τοιαύτην παρουσιάζει θλιβερὰν εἰκόνα, εἰς στιγμὴν, καθ’ ἣν ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους διακυβεύονται, καὶ πολλαπλοῖ κίνδυνοι, ἐξωτερικοὶ καὶ ἐσωτερικοὶ μᾶς ἀπειλοῦσι, καθ’ ὃν χρόνον αἱ δαπάναι τοῦ Κράτους αὐξάνουσι, τὰ εἰσοδήματα ἐλαττοῦνται, τὸ ἐμπόριον ἐνεκρώθη, ἡ βιομηχανία ἐγονάτισεν, ὁ λαὸς μαστίζεται ὑπὸ ἀφορήτου πενίας, εἰς ἐποχήν, λέγω, τοιαύτην ἔρχεσθε νὰ μᾶς ὁμιλῆτε περὶ Συντάγματος καὶ περὶ Συνταγματικοῦ Χάρτου, καταναλίσκοντες χρόνον πολύτιμον πρὸς ἐπίδειξιν γνώσεων καὶ εὐφραδείας; Ἡμεῖς, Κύριοι, οἵτινες ἐγεννήθημεν, ἀνετράφημεν καὶ ἐδιδάχθημεν νὰ ἀντικρύζωμεν γυμνὴν τὴν ἀλήθειαν, λέγομεν, ὅτι Σύνταγμα οὔτε ὑπάρχει οὔτε ὑπῆρχε, διότι, ἂν ὑπῆρχε Σύνταγμα, δὲν θὰ παρεκαθήμεθα σήμερον εἰς τὰς ἕδρας ταύτας, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ ἦτο ἐδῶ, ὅπως δὲν θὰ ἦσαν καὶ πολλοὶ ἐξ ἡμῶν.

§277ΔΙΟΝ. ΚΛΑΔΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ἐν ὀνόματι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διαμαρτύρομαι. Τὸ Σύνταγμα ὑφίσταται καὶ τὸ ἐσεβάσθη ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων).

§278Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Λησμονεῖτε σεῖς, οἵτινες μετὰ τόσης εὐλαβείας ὁμιλεῖτε περὶ Συντάγματος, ὅτι τοῦτο κατελύθη ὑπὸ σύμπαντος τοῦ Ἑλλ. λαοῦ; Λησμονεῖτε, ὅτι ἐν ὀνόματι τοῦ Συντάγματός σας τόσα διέπραξεν ὄργια ἡ φατρία τῶν κομμάτων; Ἐν ὀνόματι καὶ ἐξ αἰτίας τοῦ Συντάγματος, ὑπὲρ τῆς παρθενίας τοῦ ὁποίου τόσον κόπτεσθε, δὲν ἐγονάτισε, δὲν ἐξηυτελίσθη, δὲν ἐτέθη ὑπὸ κηδεμονίαν τὸ Κράτος; Ἡ σύγκλησις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως δὲν ἐγένετο παρὰ τὸ Σύνταγμα;

§279ΔΙΟΝ. ΚΛΑΔΗΣ. Διαμαρτύρομαι. Διὰ τῆς θαυμασίας στάσεώς του ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐνέκρινεν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο, διότι, ἂν δὲν τὰ ἐνέκρινε, δὲν θὰ μᾶς ἔστελλεν ἐνταῦθα. Ἦτο λάθος, ὅτε δὲν ἠρωτήθη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δι’ ὅλα τὰ ἔκτροπα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο· ἀλλ’ ἐκ τῶν ὑστέρων ἠρωτήθη καὶ τὰ ἐνέκρινεν. Ἔχομεν Σύνταγμα ἐν ἰσχύϊ.

§280Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Πότε ὑπῆρξε τὸ Σύνταγμα; Ποῦ ἦτο τὸ Σύνταγμα, ὅτε διωρίζοντο καὶ ἐπαύοντο οἱ Ὑπουργοὶ ἀπὸ μίαν ὁμάδα; Θέλω λοιπὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἀντὶ νὰ χανώμεθα εἰς ἀνωφελεῖς συζητήσεις παρουσιάζοντες τὸ θέαμα Βυζαντινῆς αἰθούσης, ἐθνικὸν καθῆκον ἐπιβάλλει καὶ ἐθνικὰ συμφέροντα ὕψιστα ἐπιτάττουσιν, ὅπως ἔχωμεν ὀλιγώτερον πεῖσμα καὶ περισσότεραν μετριοπάθειαν, ὀλιγώτερον ἐγωισμὸν καὶ περισσοτέραν φιλοπατρίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης).

§281Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, Κύριοι—δὲν τολμῶ νὰ σᾶς ὀνομάσω συναδέλφους, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐν ἀμφιβόλῳ ἡ ἐκλογὴ — Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, σᾶς παρακαλῶ, νὰ θεραπεύσω μίαν ἀδυναμίαν. Καὶ ἀληθῶς μὲν ἡ αἴθουσα αὕτη δὲν εἶναι στάδιον θεραπείας ἀδυναμιῶν καὶ πόθων ἀτομικῶν, εἶναι στάδιον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐπεξεργάζεσθε τὸ ἐθνικὸν ἔργον, ἀλλ’ ἐνίοτε οἱ ἀτομικοὶ πόθοι καὶ αἱ ἀτομικαὶ ἀδυναμίαι εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἡ θεραπεία αὐτῶν ἐπιβάλλεται. Προκειμένου δ’ ἀληθῶς περὶ θεραπείας ἀδυναμίας, διότι θὰ ἠδυνάμην, προκειμένου περὶ τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας, νὰ ἀφεθῶ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε τὴν ἐπικυρωτικὴν πρότασίν του εἰς τὴν Βουλήν, θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀφεθῶ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος, τὴν ὁποίαν ἐξέθηκεν ὁ κ. εἰσηγητὴς πρὸ ὀλίγου, θὰ ἠδυνάμην ἐπὶ πλέον νὰ ἀρκεσθῶ καὶ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ συμπολίτης μου κ. Παπαχελᾶς, διότι πάντα ταῦτα, καίτοι ἐναντία φαινόμενα, συνηγοροῦσι, φρονῶ, ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς μου. Ἀλλ’ ἐν ὅσῳ ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ τμήματος βλέπω ἀναγεγραμμένα ὀνόματά τινα Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι εἴτε ἀκυρωτικῶς ἀπεφάνθησαν, εἴτε ἠθέλησαν νὰ ἐπιφυλάξωσι τὴν γνώμην αὑτῶν, ἵνα τὴν ἐκθέσωσιν ἐν τῇ ὁλομελείᾳ τῆς Βουλῆς, μοὶ ἐπιβάλλεται, λέγω, πρὸς ἱκανοποίησίν μου νὰ μὴ σιωπήσω, ἀλλὰ νὰ προσπαθήσω κατὰ πάντα τρόπον — καὶ εἶμαι βέβαιος περὶ τούτου — καὶ νὰ κατορθώσω νὰ ἄρω πάντα δισταγμὸν καὶ ἀπὸ τὴν ψυχὴν ἐκείνων, οἵτινες ἀκυρωτικῶς ἀπεφάνθησαν ἐν τῷ τμήματι, καὶ ἀπὸ τὴν συνείδησιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπεφυλάχθησαν, καὶ ἀπὸ τὴν ψυχὴν τῶν παρόντων κυρίων Βουλευτῶν, οἵτινες τυχὸν αἰσθάνονται ἐν ἑαυτοῖς δισταγμὸν περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς μου. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι πρόκειται νὰ θεραπεύσω ἀδυναμίαν ἀτομικὴν καὶ ἱκανοποιήσω τὴν ὑπερηφάνειαν καὶ τὴν φιλοτιμίαν μου, διότι περὶ ἱκανοποιήσεως τῆς ὑπερηφανείας καὶ τῆς ἀτομικῆς μου φιλοτιμίας ἀμύνομαι, ὅτε θέλω νὰ διαπιστώσω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἀποδείξω εἰς αὐτήν, ὅτι νομίμως καὶ καλῶς εὑρίσκομαι ἐν τῷ μέσῳ ὑμῶν, βουλευόμενος περὶ τῶν δημοσίων πραγμάτων, ὅτι δὲν παρεισέφρησα ἐδῶ οἰκειοποιούμενος ξένην δύναμιν ψήφων δοθεισῶν οὐχὶ εἰς ἐμέ, ἀλλ’ εἰς ἀντίπαλον ἐμοῦ, διότι, ἂν καὶ ἐπὶ μίαν στιγμὴν ἤθελεν ἐμφιλοχωρήσει ἐν τῇ ψυχῇ ὑμῶν καὶ ὁ ἐλάχιστος δισταγμός, ὅτι οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα, δηλῶ ἀνεπιφυλάκτως, ὅτι θέλω ἀπέλθει ἐντεῦθεν, ἵνα ἀφήσω ἐνταῦθα τοὺς ἀληθεῖς ἀντιπροσώπους, νὰ μ’ ἀντικαταστήσωσι. Τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ πολιτεία μου ἀπὸ τοῦ 1890, ἀφ’ ὅτου ἐκτίθεμαι εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἀγῶνας, καὶ οὕτω πολιτευόμενος ἐδημιούργησα τὴν πολιτικὴν ἐπιρροήν, τὴν ὁποίαν κέκτημαι ἐν τῷ τόπῳ μου, δὲν ὀφείλω δὲ αὐτὴν εἰς κυβερνητικὰς παροχὰς καὶ ἄλλας ὑποστηρίξεις. Ἐδημιούργησα ἀτομικὴν ἐπιρροὴν ἐν τῷ τόπῳ εἰς τὴν ἀγάπην τῶν συμπολιτῶν μου ἐρειδόμενος καὶ τὰ συμφέροντα αὐτῶν τὰ ἔννομα, τὰ εὔλογα, ὑπηρετῶν. Οὐδέποτε δὲ κατεδέχθην νὰ οἰκειοποιηθῶ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνῆκεν εἰς ἐμέ, ἀλλ’ ἀνῆκεν εἰς ἄλλον, καὶ οὐδέποτε ἐδέχθην νὰ κάμω οἱανδήποτε συγκατάβασιν εἰς τὰς ἀρχάς μου καὶ τὰς ἰδέας μου τὰς πολιτικὰς χάριν πολιτικῆς κερδοσκοπίας, χάριν ἐξασφαλίσεως εὐνοίας, ὅσον δήποτε πολυτίμου. Ἐὰν ἤθελον νὰ κάμω τοιαύτην συγκατάβασιν, εὔκολον μοὶ ἦτο νὰ πράξω καὶ ἐγὼ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξάν τινες τῶν κ. κ. συμπολιτῶν μου, οἱ θητεύσαντες μέχρι τῆς χθὲς εἰς τὰ κόμματα καὶ ἀποσκορακίζοντες τὰ κόμματα σήμερον καὶ δηλοῦντες φιλίαν καὶ ὑποταγὴν εἰς τὸν κ. Ἐλευθέριον Βενιζέλον, ἵνα τύχωσι τῆς εὐνοίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ χρίσματος αὐτοῦ, ὅπως δυνάμει τοῦ χρίσματος καὶ μὲ τὴν ἔγκρισιν αὐτοῦ ἐξέλθωσι νικηταὶ ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος. Ἐπιμαρτύρομαι δ’ αὐτὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, μετὰ τῶν ὁποίων κατὰ τύχην συνέβη — μὲ τὸν πρῶτον μάλιστα προτοῦ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔλθῃ ἐν Ἑλλάδι, πολὺ προτοῦ ἀνατεθῇ εἰς αὐτὸν ὁ σχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως, νὰ συναντηθῶ καὶ συνομιλήσω καὶ δηλώσω πρὸς αὐτοὺς ὁποίαν γνώμην εἶχον περὶ τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ περὶ τῆς ἀποστολῆς αὐτοῦ ἐν τῷ ἔθνει. Εἰς ἀμφοτέρους δὲ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐδήλωσα τότε ποίαν γνώμην εἶχον καὶ ὡς Βουλευτὴς ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου, γνώμην πρόθυμον εἰς ὑποστήριξιν Κυβερνήσεως, ἐνδεικνυομένης ἐκ τῆς Πανελληνικῆς θελήσεως, ἵνα διέπῃ τὰ κοινά, ὅτι εἶχον πρόθυμον καὶ εἰλικρινῆ καὶ εὔνουν τὴν διάθεσιν, ὅπως ὑποστηρίξω αὐτὴν εἰς τὴν διάπραξιν παντὸς ἀγαθοῦ, εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς δημοσίας διοικήσεως, καὶ τοῦτο ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιπαροχῆς, ἄνευ οὐδενὸς ἀνταλλάγματος, ἄνευ οὐδενὸς χρίσματος καὶ ἐγκρίσεως, ἀπὸ τῆς ὁποίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἐπιτυχία καὶ ἐμοῦ καὶ τοῦ συνδυασμοῦ μου. Ἀλλὰ δὲν παρεῖδον μόνον τὰς παροχὰς ταύτας, ἀλλὰ παρεῖδον παροχὰς πολὺ ἴσως σημαντικωτέρας τούτων, καὶ τὰς παρεῖδον, ἵνα μείνω πιστὸς εἰς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχον, ὅτε κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 8 Αὐγούστου κατηρχόμην εἰς τὸν ἀγῶνα. Καὶ παρέμεινα πιστὸς εἰς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας καὶ τότε ἐπρέσβευον καὶ νῦν πρεσβεύω. Καὶ χάριν αὐτῶν, ἐν ᾧ ἀνῆκον τὸ πρὶν εἰς κόμμα, διέρρηξα τοὺς δεσμούς, οἵτινες μὲ συνεῖχον μὲ τὸ κόμμα ἐκεῖνο, ἐν τῷ ὁποίῳ, δύναμαι νὰ εἴπω, διαπρεπῆ κατεῖχον θέσιν. Δὲν ἐδέχθην δὲ νὰ συνάψω οἱονδήποτε νέον κομματικὸν δεσμόν, ἵνα παραμείνω πιστὸς εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς βουλευτικῆς συνειδήσεως, καὶ ἐκ τῆς ἀφετηρίας αὐτῆς ὁρμώμενος, ὅτε μετὰ τὰ πρωτόκολλα τῆς ἀποχῆς τὰ ἐν Ἀθήναις γενόμενα, πολιτευταὶ ἠγγυημένης ἐπιρροῆς καὶ δυνάμεως ἐκ Μεσσηνίας προσεπάθησαν νὰ συμπράξωσι μετ’ ἐμοῦ ὑπὸ ἄλλα ὀνόματα ὑποψηφίων, παρέχοντες δὲ τὴν δύναμιν αὑτῶν τὴν κομματικὴν εἰς τὸν συνδυασμόν μου, ἀδιστάκτως καὶ χωρὶς κἂν νὰ θέσω ὑπὸ συζήτησιν τὸ δυνατὸν τοῦ πράγματος, ἀπέρριψα τὴν τοιαύτην πρότασιν. Καὶ οὕτως οὐ μόνον τὴν συνδρομὴν τῶν κομμάτων ἐκείνων ἐστερήθην, τὴν συνδρομὴν κομμάτων τοσοῦτον ἰσχυρῶν ὡς τὸ τοῦ κ. Σ. Κουμουνδούρου ἐν Μεσσήνῃ, τοῦ κ. Κ. Κουμουνδούρου ἐν Καλάμαις, τοῦ κ. Μισυρλῆ καὶ Σάκκη ἐν Πυλίᾳ, τοῦ κ. Πονηροπούλου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Τριφυλίας καὶ ἄλλων ἀκόμη, ἀλλ’ ἡ ἄρνησίς μου αὕτη πρὸς τοιαύτην σύμπραξιν ἔδωκεν ἀφορμήν, ἵνα καὶ ῥῆξις ἐπέλθῃ μεταξὺ ἐμοῦ καὶ ἐκείνων, οἵτινες συνέπραττον μέχρι τῆς ὥρας μετ’ ἐμοῦ καὶ συνεξελέγησαν μετ’ ἐμοῦ ὡς ἀνεξάρτητοι Βουλευταὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς 8 Αὐγούστου. Ἐγένετο ἀφορμή, ἵνα ἐπέλθῃ ῥῆξις μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τῶν κ. κ. Καραπαύλου καὶ Ἠλ. Μαυρομιχάλη, καὶ ἐγένετο ἀφετηρία τὸ γεγονός, ἵνα ἀπομακρυνθῶσι καὶ ἄλλοι κομματάρχαι ἀπὸ τὴν φιλίαν μου καὶ τὸν συνδυασμόν μου καὶ τὴν πολιτικὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν διέγραφον εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 28 Νοεμβρίου. Κατήρτισα τὸν συνδυασμόν, οὐχὶ Φιλελευθέρων, ὡς ὠνομάσθη ἐντεῦθεν, ἀλλὰ συνδυασμὸν ἀνεξαρτήτων καὶ μὴ κομματικῶν ὑποψηφίων, καὶ τοῦτο ὄχι διότι ἀποδοκιμάζω τὸν τίτλον τοῦ Φιλελευθέρου, ἀλλὰ διότι δὲν ἤθελα νὰ ὑποτεθῇ ποσῶς, ὅτι διὰ προσχωρήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπεδίωκον τὴν ἐπιτυχίαν.

§282ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς τὸν ὠνομάσατε.

§283Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἡ ὀνομασία τοῦ συνδυασμοῦ, κύριε συμπολῖτα, οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει· ἀξίαν ἔχει ἡ ἐπαγγελία ἡ πολιτικὴ τῶν ἀποτελούντων τὸν συνδυασμόν, καὶ τὰς ἐπαγγελίας τὰς πολιτικὰς καὶ τὸ φρόνημα τὸ πολιτικὸν τοῦ συνδυασμοῦ μου τὸ γνωρίζετε, ὡς τὸ γνωρίζω καὶ ἐγώ, ὡς τὸ γνωρίζει καὶ ὁ λαὸς τῆς Μεσσηνίας, διότι τὸ πρόγραμμα τοῦ συνδυασμοῦ μου ἐν χιλιάσιν ἀντιτύπων ἐκυκλοφόρησεν ἐν Μεσσηνίᾳ. Καὶ εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦτο, συμπολῖτα, εἶχον τὴν τόλμην οἱ ὑπογράψαντες αὐτὸ νὰ περιλάβωσιν ὅ,τι ὑμεῖς δὲν εἴχετε τὴν τόλμην νὰ διακηρύξητε. (Ἀναγινώσκει:). «Τὸ φρόνημα ἡμῶν ἀπόρροια σκέψεων ἀνεπηρεάστων ἐξ οἱουδήποτε λόγου ἀλλοτρίου πρὸς τὰς ἐθνικὰς ἀνάγκας καὶ ὑπαγόρευσις εἰλικρινοῦς πεποιθήσεως περὶ τῆς σκοπιμότητός του ἀναμένει τὴν κύρωσιν αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἐπικειμένην ἐκλογικὴν κρίσιν, ἐπὶ τῆς ἐλευθέρας σκέψεως καὶ ἀνεπηρεάστου βουλήσεως τοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο τὴν ἐπικράτησιν αὐτοῦ δὲν ἐστηρίξαμεν οὔτε εἰς ὑπερόχους κομματικὰς δυνάμεις, οὔτε εἰς τὰς γνωστὰς κατὰ τὸ παρελθὸν μεθόδους, οὔτε εἰς ἄλλην τινὰ ἐπικουρίαν ἔξωθεν ἐρχομένην καὶ οὐχὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων καὶ τῆς ἀσφαλοῦς ἐκτιμήσεως αὐτῶν ἀπορρέουσαν, ἀλλ’ ἐπιζητουμένην εἰς ἀναγνωρίσεις καὶ υἱοθετήσεις κυβερνητικὰς δυναμένας νὰ ἐπιδράσωσιν ἐπιβλαβῶς διὰ συσκοτισμοῦ τῆς δημοσίας γνώμης· διότι ἀδιστάκτως πιστεύομεν, ὅτι τότε μόνον τὰ ἐκλογικὰ δεδομένα εἶναι πιστὴ ἐκδήλωσις τοῦ ἐλευθέρου καὶ ὀρθοῦ λαϊκοῦ φρονήματος καὶ ὅτι μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων δεδομένων δύναται νὰ ἑδραιωθῇ γνησία ἀντιπροσωπεία, ἱκανὴ νὰ προνοήσῃ περὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων». Καὶ περαιτέρω (ἀναγινώσκει): «Ἀποστέργομεν ἀνεπιφυλάκτως τὴν σύναψιν παντὸς δεσμοῦ κομματικοῦ καὶ οἱανδήποτε ἐξάρτησιν τῆς ἡμετέρας γνώμης ἀπ’ ἄλλων, ὡς ἐπίσης ἀποστέργομεν πᾶσαν προσωπικὴν συνάφειαν πρὸς οἱουσδήποτε κυβερνήτας τῆς χώρας καὶ πᾶσαν ἀντιπαροχὴν ἐξ αὐτῶν προερχομένην ἐπ’ ἀνταλλάγματι τῆς ἡμετέρας συνδρομῆς εἰς τὸ κυβερνητικὸν ἔργον». Ταῦτα ἐλέγομεν ἐν τῷ προγράμματι ἡμῶν, ἡ ὀνομασία δὲ τοῦ συνδυασμοῦ οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν· ἀξίαν ἔχει μόνον διὰ τὴν διάκρισιν ἀπὸ τοῦ ὑμετέρου συνδυασμοῦ. Ἀλλὰ μὴ τυχὸν ὁ συνδυασμὸς ἔλαβε τὴν προσωνυμίαν του, ἵνα προσοικειωθῇ τὸ ἐκδηλωθὲν ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐν Μεσσηνίᾳ συνεπῶς, λαϊκὸν φρόνημα ὑπὲρ τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου; Βεβαίως οὐχί, διότι τοῦτο ἀνῆκεν εἰς ἄλλους νὰ τὸ πράξωσιν. Εἰς ἡμᾶς ἤρκει ἡ γνώμη τοῦ λαοῦ ἡ ἐλευθέρα, ἡ ἀπροκατάληπτος, καὶ ἡ ἰδία ἡμῶν γνώμη περὶ τῶν πολιτικῶν πραγμάτων, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἡμεῖς εἰς ἐποχὴν πολὺ προγενεστέραν τοῦ χρόνου, καθ’ ὅν τινες ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου, δουλεύοντες πρὶν εἰς τὰ κόμματα, προσήρχοντο εἰς τὴν θύραν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἀλλεπαλλήλως ἔκρουον αὐτὴν καὶ ἀνέμενον ν’ ἀνοίξῃ εἰς αὐτούς, διὰ νὰ λάβωσιν ἐκεῖθεν ἔγκρισιν, ἐπιτρέπουσαν εἰς αὐτούς, τὴν εἴσοδόν των ἐνταῦθα. Πολύ, λέγω, πρὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐγὼ ἐρωτώμενος, τὴν ἐπιοῦσαν τῶν ἐκλογῶν τῆς 8 Αὐγούστου, ὑπὸ δημοσιογράφου Καλαμίου, ἵνα εἴπω εἰς αὐτὸν ἣν εἶχον γνώμην ἐπὶ τῶν πολιτικῶν πραγμάτων καὶ πρόβλεψιν περὶ τοῦ κυβερνητικοῦ ζητήματος, πολὺ ἀκόμη προτοῦ γνωρίσω τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ἀλλὰ καὶ πολὺ πρὶν ἀκόμη παραχθῇ ἡ πεποίθησις, ὅτι ὁ κ. Ἐλ. Βενιζέλος ἤθελεν ἀναλάβει τὴν κυβέρνησιν τῆς χώρας, ἔλεγον εἰς τὸν δημοσιογράφον ἐκεῖνον....

§284ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος αὐτά.

§285Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἠπόρουν, Κύριοι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐνόμιζεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ μοὶ παρεμποδίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Καὶ δὲν θὰ ἠπόρουν ἐγὼ μόνον, ἀλλὰ καὶ ὁ ἱστορικός, ὅστις θὰ γράψῃ μίαν ἡμέραν τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, θὰ εὑρίσκετο ἐν μεγάλῃ ἀπορίᾳ, ὅτε θὰ ἦτο ἠναγκασμένος νὰ ἐξηγήσῃ τὸ παράδοξον φαινόμενον, ὅτι ἡ Βουλὴ αὐτὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, προερχομένη ἐκ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἰς ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀμυνόμενον οὐχὶ ὑπὲρ τῶν ἰδίων δικαίων, ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν δικαίων αὐτοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἠρνήθη τὴν στοιχειώδη ἐλευθερίαν, τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§286ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶμαι ὑποχρεωμένος, διότι γεννᾷ ζήτημα προσωπικὸν ὁ ῥήτωρ, νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§287Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι προσωπικόν, κύριε Πρόεδρε.

§288ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἐζήτησεν οὐδὲ πόρρωθεν νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Ἐὰν σᾶς διέκοψεν εἷς τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι ὁ κ. οὗτος Βουλευτὴς ἐξεπροσώπει τὴν γνώμην τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, μολονότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκρίθη ἀπὸ πλείστους τῶν κ. κ. συναδέλφων ὡς σκόπιμος. Ἐν τούτοις δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ διαμαρτύρησθε ὅτι περιορίζομεν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§289Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ὁ ἱστορικὸς θὰ εὑρίσκετο ἐν ἀπορίᾳ, ὑπὸ τὴν αἵρεσιν ἂν ἡ Βουλὴ ἐσκόπει νὰ περιορίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Ἔλεγον λοιπὸν τὴν 17 Αὐγούστου 1910 πρὸς τὸν συντάκτην τοῦ «Θάρρους» (ἀναγινώσκει): «Ἀλλ’ οἱαδήποτε καὶ ἂν προκύψῃ ἐν τῇ Συνελεύσει ἡ κατανομὴ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ κατὰ φρονήματα πολιτικά, ἓν πρᾶγμα δύναται ἀπὸ τοῦδε νὰ θεωρηθῇ βέβαιον καὶ ἀσφαλές, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καταδηλώσας διὰ τῆς ψηφοφορίας τὴν σφοδρὰν ἐπιθυμίαν του πρὸς ἀλλαγὴν τρόπου διακυβερνήσεως τῆς χώρας καὶ εἰσαγωγὴν νέων πολιτικῶν μεθόδων, εὐχαρίστως θὰ ἀποδεχθῇ Κυβέρνησιν ὑπὸ ἄνδρας ἐξασφαλίζοντας τὰ ἀγαθὰ ταῦτα καὶ δὴ ὑπὸ τὸν κ. Βενιζέλον, τοῦ ὁποίου ἀναντίρρητος εἶναι καὶ ἡ ἄκρα φιλοπατρία καὶ ἡ πολλὴ ἱκανότης. Ἡ τοιαύτη ὅμως διέξοδος ἐκ τῆς ἀβεβαίας καταστάσεως δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀδιαφιλονείκητος καὶ βεβαία, ἐνόσῳ δὲν πληροῦνται ὅροι τινὲς ἀπαραίτητοι πρὸς αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν ὕπαρξιν σχετιζόμενοι. Φρονῶ δηλαδή, ὅτι ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία καθὼς καὶ ἡ Βασιλεία, προτοῦ στέρξωσιν εἰς τοιαύτην κυβερνητικὴν μεταβολήν, θὰ ἀξιώσωσι νὰ παρασχεθῇ πλήρης ἀσφάλεια ἀπὸ παντὸς κινδύνου διεθνοῦς περιπλοκῆς καὶ τελεία βεβαιότης ὅτι ἡ Δυναστεία καὶ τὰ προνόμια τοῦ Στέμματος θέλουσι παραμείνει ἄθικτα, ὑπὸ τοιούτους ὅρους φρονῶ ὅτι καὶ δυνατὴ εἶναι καὶ ἐπιβάλλεται ἡ ἀνάθεσις τῆς κυβερνήσεως τῆς χώρας εἰς τὸν κ. Βενιζέλον». Ταῦτα ἐλέγοντο ὑπ’ ἐμοῦ, καὶ δὴ τὴν 17ην Αὐγούστου π. ἔ., δηλαδὴ εἰς ἐποχήν, καθ’ ἣν πολλοὶ τῶν νῦν Βουλευτῶν Μεσσηνίας οὐδ’ ἐσκέπτοντο κἂν ἂν ὑπάρχει Βενιζέλος τις προωρισμένος νὰ κυβερνήσῃ τὴν Ἑλλάδα. Κατηρτίσθη, Κύριοι, ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων ὁ συνδυασμός μου ἀποτελούμενος ἐξ 27 ὑποψηφίων. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ὁ συνδυασμὸς οὗτος περιέλαβεν ὡς μέλη αὑτοῦ τὸν κ. Πέτρον Κανελλόπουλον ἰατρὸν ἐξ Ὀλυμπίας, τὸν κ. Δημήτριον Θεμιστοκλέους Ἀναστασόπουλον κτηματίαν ἐκ Τριφυλίας, τὸν κ. Νικόλαον Τριγγέταν δικηγόρον ἐκ Πυλίας, καὶ ὑπῆρχεν ἀληθῶς ἡ συνωνυμία αὐτῶν πρὸς ἑτέρους ὑποψηφίους τοῦ κεχρισμένου κυβερνητικοῦ συνδυασμοῦ. Καὶ βεβαίως μὲν οὐχὶ ἐκ συμπτώσεως ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ τῶν προσώπων, διότι τὰ τοιαῦτα δὲν γίνονται κατὰ σύμπτωσιν, οἱ συνδυασμοὶ δὲν εἶναι τυχαῖα γεγονότα, εἶναι γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι μίαν αἰτίαν ἐν τῇ συνθέσει αὐτῶν, ἡ αἰτία δὲ τῆς συνυπάρξεως τῶν ὑποψηφίων τούτων ἐν τῷ συνδυασμῷ εἶναι εὐεξήγητος· τοιαύτη ὑπῆρξε τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ κ. Δ. Θεμιστ. Ἀναστασόπουλος ἀσκεῖ ἰσχυροτάτην ἐπιρροὴν ἐν Τριφυλίᾳ, ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος, ἀνεψιὸς τοῦ κ. Νικολάου Χριστοπούλου, τοῦ πρώην Βουλευτοῦ, ἀδελφοῦ τοῦ μακαρίτου Ἀσημάκη Χριστοπούλου, ἀσκεῖ τὴν ἐπιρροήν, ἣν καὶ ὁ μακαρίτης Ἀσημάκης ἤσκει, καὶ ὁ κ. Ν. Τριγγέτας ὁμοίαν ἔχει ἐπιρροήν. Παράγοντας λοιπὸν κομματικοὺς τοιούτους, ὁμόφρονας δὲ πρὸς ἐμέ, ὑπογράφοντας μετ’ ἐμοῦ κοινὸν πολιτικὸν πρόγραμμα ἑπόμενον ἦτο νὰ συμπεριλάβω ἐν τῷ συνδυασμῷ. Καὶ ἐν τῇ ἀποφάσει μου οὐδεὶς ἄλλος ὑπολογισμὸς ὑπῆρχεν εἰς τὴν συνωνυμίαν στηριζόμενος, διότι, ἂν τοῦτο ἐδεχόμεθα, θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω τὰ αὐτὰ πρὸς τοὺς ἀντιπάλους μου καὶ νὰ ἐξελέγξω αὐτούς, ὅτι ἐκ τοιαύτης προνοίας συνέπραξαν μετὰ τοῦ κ. Δημητρ. Θεοδ. Ἀναστασοπούλου, Δημ. Κανελλοπούλου καὶ Κων. Τριγγέτα. Μετὰ δὲ τὴν ἀνακήρυξιν ἐγένετο τὸ πρόγραμμα τοῦ κυρίου Νομάρχου. Θὰ διεξέλθω ἤδη, Κύριοι, ἀπ’ ἀρχῆς τὰ πράγματα, ὡς ἐγένοντο, διότι διεῖδον καθήμενος ἐκεῖ ἀμφιβολίαν τινὰ ἐν τῇ ψυχῇ τινων, καὶ νομίζω ὅτι αὕτη προέρχεται ἐκ τῆς μὴ πλήρους καὶ ἀκριβοῦς ἀντιλήψεως τῶν πραγμάτων. Διὰ τοῦτο εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐξ ὑπαρχῆς νὰ διεξέλθω τὰ γεγονότα. Λοιπὸν ἀνεκηρύχθησαν ἐν ὅλῳ ὑποψήφιοι 93. Ὁ Νομάρχης Μεσσηνίας κατήρτισε τὸ πρόγραμμα αὐτοῦ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, τὸ πρόγραμμα δὲ τοῦτο, Κύριοι, καὶ ἐτύπωσε καὶ ἀπέστειλε τὸ ἔντυπον τοῦτο εἰς πάντας τοὺς δημάρχους, ἵνα δοθῇ εἰς ὅλα τὰ ἐκλογικὰ τμήματα, καὶ λάβῃ τὴν προσήκουσαν δημοσιότητα κατὰ τὸν νόμον. Τὸ πρόγραμμα δὲ τοῦτο τὸ ἔντυπον ἰδοὺ πῶς ἔχει εἰς ὃ μέρος ἐνδιαφέρει ἡμᾶς (ἀναγινώσκει): «Ὑποψήφιοι ἀνακηρυχθέντες: 1. Αἰλιανὸς Ἀθ. Γ., 2) Ἀλιφέρης Περικλῆς, 3) Ἀναγνωστόπουλος Σωτ. Δημητρ., 4) Ἀναστασιάδης Γ. Κ., 5) Ἀναστασόπουλος Δ. Θεμ., 6) Ἀναστασόπουλος Δ. Θεοδ.». Καὶ οὕτω καθεξῆς τὸ πρόγραμμα προβαίνει περαιτέρω κατονομάζον τοὺς ὑποψηφίους μέχρι τοῦ 93ου μὲ τὸ ἴδιον ἑκάστου ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον καὶ τὸ πατρικόν». Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προγράμματος τούτου παρηγγέλθη ἡ τοποθέτησις τῶν καλπῶν, τὸ ὁποῖον ἄλλως τε πρόγραμμα ἦτο ὑπαγόρευσις αὐτοῦ τοῦ νόμου διακελεύοντος ἵνα ἡ τοποθέτησις τῶν καλπῶν γίνηται κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν, ἡ δὲ ἀλφαβητικὴ τάξις ἐπέβαλλεν, ἵνα πέμπτη ταχθῇ ἡ κάλπη τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου καὶ ἕκτη ἡ τοῦ Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου. Οὕτως ἐγένετο, Κύριοι, ἡ τοποθέτησις, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως δι’ ἀνθρώπους πολλάκις διευθύναντας ἐκλογάς, δι’ ἀνθρώπους ζωηρῶς—ὅσον ζωηρῶς οἱ Μεσσήνιοι ἐνδιαφέρονται—ἐνδιαφερομένους περὶ τῶν ἐκλογῶν, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν νὰ γίνῃ λάθος, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ ἀνατροπὴ ἐν τῇ τοποθετήσει τῶν καλπῶν. Ὅτι δὲ τοιαύτη τάξις ἐτηρήθη ἐν τῇ κατατάξει τῶν καλπῶν, προκύπτει ἐκ τῶν Πρακτικῶν τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν 53 ἐν ὅλῳ ἐκλογικῶν τμημάτων, ὅσα ἔχει ὁ νομὸς Μεσσηνίας, διότι εἰς πάντα τὰ Πρακτικὰ ταῦτα βεβαιοῦται, ὅτι κατὰ τὴν τάξιν τοῦ προγράμματος ἐτοποθετήθησαν αἱ κάλπαι. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὰ ἀμφισβητούμενα ἀποτελέσματα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ τοῦ δευτέρου τμήματος Κολωνίδων, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν καὶ ἐκεῖ ἐτηρήθη ἡ τάξις, ἢ παρεβιάσθη αὕτη, καθ’ ἃ ἰσχυρίζονται οἱ ἐνιστάμενοι. Πόθεν θὰ ἀρυσθῶμεν, Κύριοι, τὴν πληροφορίαν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας θὰ κρίνωμεν; Ἢ μᾶλλον θὰ ἐρωτήσω ὑμᾶς, ἀφοῦ ἤδη ἐφηρμόσθη ἐν μέρει, καὶ ἦτο ὁ νόμος ἐψηφισμένος, τὸ προσχέδιον τὸ παρασκευασθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν μεταρρυθμιστέων διατάξεων τοῦ Συντάγματος, θὰ ἐρωτήσω ὑμᾶς, ἐάν ποτε ἐδεχόμεθα, ὅτι ἔχει ὡριμάσει ἡ γνώμη, ἵνα ἀφαιρεθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ κρίνειν περὶ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀνατεθῇ εἰς εἰδικόν τι Δικαστήριον, ὅπερ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη καὶ ἀνέγραψεν ἐν τῷ σχεδίῳ της, πόθεν τὸ Δικαστήριον ἐκεῖνο, ἀλλὰ καὶ πόθεν αὐτὴ ἡ Βουλή, ἡ ἀσκοῦσα τὸ δικαστικὸν ἔργον τοῦτο, θὰ ἤντλει τὴν πληροφορίαν καὶ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἐτηρήθη ἡ τάξις ἡ ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ προγράμματι; Ὑποθέτω, ὅτι ἄλλοθεν δὲν θὰ ἐσχημάτιζε τὴν πεποίθησιν εἰμὴ ἐκεῖθεν, ὅθεν μόνον δύναται νὰ ἀντληθῇ πᾶσα ἀκριβὴς καὶ βεβαία πληροφορία, ἐκ τῶν ἐπισήμων Πρακτικῶν. Ἄν δὲ ἔρχονται σήμερον καὶ προσάγουσι φύλλα χάρτου ἄγραφα —διότι ἀγράφου χάρτου ἀξίαν ἔχουσιν αἱ ἐνστάσεις—δὲν ἠξεύρω τίνος Μιχαλοπούλου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν θέλουσι νὰ ἀποδείξωσιν ὅτι πέμπτη δῆθεν ἦτο ἡ κάλπη τοῦ Δημ. Θεοδ. Ἀναστασοπούλου, καὶ ἕκτη τοῦ Δημητρίου Θεμιστ. Ἀναστασοπούλου, ταῦτα εἶναι ἀνάξια τῆς προσοχῆς τῆς Βουλῆς καὶ ἀνάξια ὅπως τύχωσι καὶ ὑπ’ ἐμοῦ αὐτοῦ ἀνασκευῆς. Ἐν τούτοις ἂς ἴδωμεν τὰ Πρακτικά. Ἀρχίζω ἀπὸ τὰ Πρακτικὰ τοῦ δευτέρου τμήματος τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος, ἐν τοῖς ὁποίοις ἡ μὲν πρώτη πρᾶξις αὐτῶν πιστοποιεῖ τὴν τοποθέτησιν τῶν καλπῶν συμφώνως πρὸς τὸ πρόγραμμα τοῦ Νομάρχου, καὶ ἔχω ἐντεῦθεν τὴν βεβαιότητα, ὅτι οὕτως, ὡς τὸ ἔγγραφον τοῦτο διαλαμβάνει, ἐτοποθετήθησαν αἱ κάλπαι. Ἀλλὰ προβαίνω περαιτέρω καὶ βλέπω ἐν τῇ συνεχείᾳ τῶν πράξεων τῆς Ἐφορ. Ἐπιτροπῆς ἑτέραν πρᾶξιν περὶ ἀναγνωρίσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων. Ποία δὲ εἶναι ἡ τάξις τῆς ἀναγνωρίσεως; Πάντες οἱ ἀσχολούμενοι περὶ τὰ ἐκλογικὰ γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ ἀναγνωρίσει τῶν ἀντιπροσώπων ἀκολουθεῖ τὴν τάξιν τῆς τοποθετήσεως τῶν καλπῶν. Καὶ ἐνταῦθα ὁμοίως, ἀκολουθοῦσα τὴν τάξιν τῆς τοποθετήσεως τῶν καλπῶν, λέγει· «Ἀναγνωρίζει ἀντιπρόσωπον τοῦ Αἰλιανοῦ τὸν Α., τοῦ Ἀλιφέρη τὸν Β., τοῦ Ἀναστασοπούλου τὸν Γ., τοῦ Ἀναστασιάδου τὸν Δ., τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημ. Θεμιστοκλέους τὸν δεῖνα καὶ τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημ. Θεοδώρου τὸν δεῖνα». Ἑπομένως εἶναι προφανές, Κύριοι, διὰ πάντα ἄνθρωπον ἔχοντα ἀνοικτοὺς τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων, καὶ προκύπτει ἐντεῦθεν σαφῶς καὶ ἀναντιρρήτως, ὅτι τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ τοποθέτησις τῶν καλπῶν, οἵα ἐκτίθεται ἡ σειρὰ ἀναγνωρίσεως τῶν ἀντιπροσώπων. Ἀλλὰ προβαίνω περαιτέρω. Ἀρχίζουσιν αἱ πράξεις τῆς διαλογῆς καὶ γίνεται ἡ πρώτη πρᾶξις, ἡ ὁποία λέγει· «Ἠνοίχθη ἡ κάλπη ἡ ἀνήκουσα εἰς τὸν ὑποψήφιον Αἰλιανὸν κ.τ.λ». Κατόπιν περαιτέρω καταχωρίζονται αἱ πράξεις διαλογῆς τῆς δευτέρας κάλπης, τῆς τρίτης, τῆς τετάρτης καὶ περαιτέρω πρᾶξις πέμπτη· «Ἠνοίχθη εἶτα ἡ πέμπτη κάλπη, ἡ ἀνήκουσα εἰς τὸν ὑποψήφιον Ἀναστασόπουλον Δημ. Θεμιστοκλέους», ὡς τὸ ὄνομα εἶναι ἀναγεγραμμένον καὶ ἐν τῷ προγράμματι, «ἐξ ἧς προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα· Ἀναστασόπουλος Θεμιστοκλέους Δημήτριος, ναὶ 254, ὄχι 134, ἤτοι ἐν συνόλῳ κλπ.». Ἐξεφωνήθη τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο εἰς τὸ κοινὸν καὶ ὑπεγράφη ἡ παροῦσα πρᾶξις. Ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπή». Αἱ 4 ὑπογραφαί, ὁ Διοικητικὸς ἀντιπρόσωπος, καὶ ἕπεται ἡ ὑπογραφή του.

§290ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ὑποψηφίου εἶναι ὑπογεγραμμένος;

§291Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Περαιτέρω παρατηροῦμεν, Κύριοι, ἕκτον σχέδιον πράξεως διαλογῆς, ἕβδομον σχέδιον πράξεως διαλογῆς, σχέδια πράξεως ὅμως, εἰς τὰ ὁποῖα οὔτε ὄνομα ὑποψηφίου ἀναφέρεται, οὔτε ἀριθμὸς ψήφων. Τοῦτο δὲ εἰς τοὺς γινώσκοντας τὰς ἐκλογικὰς ἡμῶν συνηθείας φανερώνει κατὰ τρόπον οὐδεμίαν ἀφήνοντα ἀμφιβολίαν, ὅτι αἱ πράξεις αὗται ἐγένοντο ὡς συνήθως, ὑπὸ τοῦ γραμματέως, ἐφ’ ὅσον ἐγένετο ἡ ἀρίθμησις τῆς ἑπομένης κάλπης, ὅτε προχωρεῖ ὁ γραμματεὺς κάμνων νέον σχέδιον. Ἐνταῦθα λοιπὸν ἔχομεν διαγραφὰς τῶν σχεδίων αὐτῶν καὶ ὑπογράφει ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἐπακολουθεῖ μία ἔνστασις μετὰ τὴν ἀρίθμησιν τῆς πέμπτης κάλπης, τῆς ἀνηκούσης εἰς τὸν σύντροφόν μου, ἡ ὁποία ἔνστασις ἔχει ὡς ἔπεται (ἀναγινώσκει): «Ἐνταῦθα, προκειμένου νὰ γίνῃ ἡ διαλογὴ τῆς κατόπιν ἕκτης κάλπης, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς προηγουμένης τῆς ἀνηκούσης εἰς τὸν Ἀναστασόπουλον Δημ. Θεμιστοκλέους, καὶ ἥτις κάλπη παρουσίασε τὸ ἀνωτέρω ἀποτέλεσμα, ὅπερ κατεχωρίσθη ἐν τῇ προηγουμένῃ πράξει, ἔφερε τὴν ἔνστασιν ὅτι αὕτη ἀνήκει εἰς τὸν Ἀναστασόπουλον Δημ. Θ. ἢ Στρατηγόπουλον, καὶ τοῦτο πρὸς διάκρισιν ἀπὸ τῆς ἑπομένης κάλπης. Ὁ φέρων τὴν ἔνστασιν ἀντιπρόσωπος Φίλιππος Κ. Παπαπολυχρονίου». Τοῦτο δὲν εἶναι ἔνστασις, Κύριοι, ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω, εἶναι ὁμολογία. Ὁμολογεῖ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου, ὅτι αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ τῷ κατελόγισεν εἰς τὸ ἐνεργητικόν του—ἵνα εἴπω οὕτω— καὶ ἀνεγράφησαν ὑπὲρ αὐτοῦ, αἱ 254, δὲν ἀνῆκον εἰς αὐτόν, ἀλλ’ ἀνῆκον εἰς τὸν ἄλλον Ἀναστασόπουλον, τὸν ἀνήκοντα εἰς τὸν ἀντίθετον συνδυασμόν. Ἔχομεν μίαν ὁμολογίαν, καὶ βεβαίως μία ὁμολογία τοιαύτη εἶναι ἱκανὴ νὰ κλονίσῃ τὴν πίστιν οἱουδήποτε καὶ νὰ κάμῃ τινὰ νὰ ἀμφιβάλλῃ, πῶς τάχα, ἀφοῦ ὁ ἀντιπρόσωπος ὁ δικαιούμενος, ὁ ὀφείλων νὰ κήδηται ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου, ὃν ἐκπροσωπεῖ, κάμνει τοιαύτην ὁμολογίαν ἐπὶ ζημίᾳ αὐτοῦ. Ἂν καὶ θὰ ἠδύνατά τις νὰ ἀμφισβητήσῃ—ὡς βασίμως ὑποθέτω, ἢ μᾶλλον πιστεύω—ὅτι τοῦ ἀντιπροσώπου ἡ ἐξουσία δὲν φθάνει μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ, ὥστε νὰ κάμῃ τοιαύτας ἐκχωρήσεις ψήφων γνησίως ἀνηκουσῶν εἰς τὸν ὃν ἀντιπροσωπεύει ὑποψήφιον, ἐν τούτοις θέλω καὶ ἐγὼ νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι ἡ ὁμολογία ἔχει ἀξίαν. Ὁ ἀντιπρόσωπος ἀληθῶς ἓν μόνον ἔχει ἔργον, νὰ παρίσταται ἐκεῖ καὶ προστατεύῃ τὴν κάλπην, ἵνα μὴ γίνῃ νοθεία τις· πέρα τούτου δὲν ἔχει καμμίαν ἐξουσίαν, ἵνα κάμῃ τοιαύτας ἀναγνωρίσεις καὶ παραχωρήσεις ψήφων γνησίως ἀνηκουσῶν εἰς τὸν ὃν ἀντιπροσωπεύει. Ἀλλ’ ἂς ὑποθέσωμεν πρὸς στιγμήν, ὅτι εἶχε τοιαύτην ἐξουσίαν, τὸ γεγονὸς δὲ τοῦτο, ὅτι ἔχομεν ὁμολογίαν ἐκ μέρους τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ὑποψηφίου τοῦ λαβόντος 254 ψήφους, εἶναί πως ἐνδεικτικὸν νοθείας τινὸς καὶ ἀταξίας, καὶ τοῦτο βεβαίως προεβλήθη ἐνώπιον τοῦ τμήματος, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διαλάθῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἐνισταμένων ἡ ἀξία τοῦ ἐπιχειρήματος. Καὶ προεβλήθη τὸ ἐπιχείρημα, καὶ μετὰ στόμφου μάλιστα, καὶ ὑπεστηρίχθη, καὶ ἠντλήθη ἐντεῦθεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἔχομεν ὁμολογίαν τοῦ ἀντιπροσώπου, ἄρα αὐτοῦ τούτου τοῦ Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου, ὅτι αἱ 254 ψῆφοι δὲν ἀνήκουσιν εἰς αὐτόν, ἀλλ’ εἰς τὸν ἄλλον. Ἀλλ’ εἶναι ἆρά γε ἀληθὲς τοῦτο; Εἶναι ἆρά γε ἀληθές, ὅτι ἔχομεν ὁμολογίαν τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου; Εἶναι ψευδέστατον, Κύριοι, διότι ὁ Φίλιππος Παπαπολυχρονίου δὲν ἦτο, ἀλλὰ καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ εἶναι, ἀντιπρόσωπος τοῦ Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου, ὑποψηφίου ἀνήκοντος εἰς τὸν συνδυασμόν μου, διότι ὁ Φ. Παπαπολυχρονίου, Γορτύνιος τὴν καταγωγήν, εἶναι τρόφιμος καὶ μισθωτὸς καὶ οἰκόσιτος τοῦ κ. Ν. Παπαλέξη, ἐπιστάτης τῶν κτημάτων αὐτοῦ ἐν Σκιλλοῦντι, ὁ δὲ κ. Ν. Παπαλέξης ἀνῆκεν εἰς τὸν ἀντίθετον συνδυασμὸν καὶ ἦτο εἰς τῶν θερμοτέρων ὑποστηρικτῶν τοῦ Δημ. Θεοδ. Ἀναστασοπούλου· ἑπομένως ὁ Φ. Παπαπολυχρονίου δὲν ἠδύνατο νὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος συντρόφου ἰδικοῦ μου.

§292ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν παρίστατο ἡ ἐπιτροπὴ καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου διετύπου αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις. Ἔχει προσυπογράψει;

§293Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§294ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐγνώριζεν ἑπομένως ἂν ἦτο ἢ δὲν ἦτο ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτός; Ἀναμφισβητήτως.

§295Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑπογραφὴ τῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τὴν ἔνστασιν ταύτην μαρτυρεῖ καθ’ ὑμᾶς ἀναγνώρισιν τῆς ἀληθείας τοῦ πράγματος;

§296ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μάλιστα.

§297Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θαυμάζω τὸν συλλογισμόν, ἀφοῦ οὐδεμίαν ἀναγνώρισιν τῆς ὁμολογίας ποιεῖται ἡ ἐπιτροπή, καὶ βεβαιοῖ μόνον διὰ τῶν ὑπογραφῶν, ὅτι ὑπεβλήθη ἔνστασις. Ἀλλὰ καὶ θὰ ἀναιρέσω ἀμέσως τὸν ἰσχυρισμόν σας. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἦτο οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος ὑποψηφίου τοῦ ἰδικοῦ μου συνδυασμοῦ ὁ ἐνιστάμενος, διότι ἔχω τὴν ἐπίσημον βεβαίωσιν τὴν ἐντεῦθεν ἐξαγομένην, ὅτι ἄλλος ὠνομάσθη καὶ ἀνεγνωρίσθη ἀντιπρόσωπος τοῦ ὑποψηφίου Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου. Ἐν τῇ πρώτῃ πράξει τῆς ἐπιτροπῆς, ἐν τῇ ὁποίᾳ γίνεται ἡ ἀναγνώρισις τῶν ἀντιπροσώπων, ἀντιπρόσωπος τοῦ Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου ἀναγνωρίζεται ὁ Εὐάγγελος Ζαφειρόπουλος. Εἶναι λοιπὸν τολμηρόν, ἵνα μὴ εἴπω ἀναιδές, τὸ ἰσχυρίζεσθαι, ὅτι ὁ Παπαπολυχρονίου ὑπῆρξεν ἔστω καὶ ἐπὶ στιγμὴν ἀντιπρόσωπος ὑποψηφίου τοῦ ἰδικοῦ μου συνδυασμοῦ. Μετὰ τὴν ἔνστασιν, Κύριοι, τῆς ὁποίας ἤδη διεγνώσατε τὸν σκοπόν, ἐπακολουθεῖ καταχωριζομένη ἐν τῷ βιβλίῳ ἕκτη πρᾶξις, ἡ πρᾶξις τῆς διαλογῆς τῆς κάλπης τῆς ἕκτης, τῆς τοῦ Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου, ὅστις ἔλαβεν εἰς τὸ ναὶ ψήφους 44, καὶ εἰς τὸ ὄχι 302.

§298Θ. ΠΕΡΡΟΣ. Λέγει «Θεοδώρου»;

§299Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Εἶτα ἠνοίχθη ἡ κάλπη ἡ ἕκτη ἡ ἀνήκουσα εἰς τὸν ὑποψήφιον Ἀναστασόπουλον Δημήτριον, καὶ προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα» κτλ. Τὰ περαιτέρω δὲν ἐνδιαφέρουσιν ὑμᾶς, καὶ διὰ τοῦτο τὰ παραλείπω.

§300Θ. ΠΕΡΡΟΣ. Δὲν λέγει.

§301Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγει· ὄχι. Ἀλλὰ τίνα σημασίαν ἔχει τοῦτο μετὰ τὴν διαλογὴν τῆς πρὸ αὐτῆς κάλπης; Ἐρχόμεθα, Κύριοι, εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Κολωνίδων καὶ βλέπομεν ὅτι (ἀναγινώσκει) «ἠνοίχθη ἡ πέμπτη κάλπη ἡ ἀνήκουσα εἰς τὸν ὑποψήφιον Ἀναστασόπουλον Δημήτριον Θεμιστοκλέους, καὶ ἔλαβεν οὗτος τόσας ψήφους». Ὑπογράφεται ἡ ἐπιτροπή, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων. (Ἀναγινώσκει:) «Ἀνοιχθείσης εἶτα τῆς ἕκτης κάλπης τῆς ἀνηκούσης εἰς τὸν ὑποψήφιον Ἀναστασόπουλον Δημήτριον Θεοδώρου προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα» κτλ. Ἐντεῦθεν συνάγεται προδήλως, ὅτι ἐτηρήθη ἀκριβῶς ἡ τάξις, τὴν ὁποίαν ὥριζεν ὁ Νομάρχης ἐν τῷ προγράμματι αὐτοῦ διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν καλπῶν· καὶ θὰ ἦτο πλέον ἢ τολμηρὸν τὸ διαμφισβητεῖν γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύονται οὐχὶ ἐξ ἑνὸς καὶ μόνου περιστατικοῦ, ἀλλ’ ἐκ πληθύος περιστατικῶν καὶ ἐπισήμων ἐγγράφων, συνδεομένων ἀναποσπάστως πρὸς ἄλληλα. Ἀλλ’ οἱ ἐνιστάμενοι, Κύριοι, μὴ δυνάμενοι νὰ ἀντλήσωσιν ἐπιχείρημά τι ἄξιον λόγου καὶ πιθανὸν ὁπωσδήποτε ἐκεῖθεν, ὅθεν καὶ μόνον δύναται νὰ ἀντληθῇ πᾶσα ἀσφαλὴς πληροφορία, προσέφυγον εἰς εἰκασίας καὶ προσεπάθησαν νὰ ἐπιρρώσωσι τοὺς ἰσχυρισμούς των καὶ τὰς ἐνστάσεις των διὰ πληροφοριῶν ἐξωδίκων, δι’ ἐπιστολῶν, τὰς ὁποίας ἀνεκοίνουν. Ἐπεκαλέσθησαν δὲ καὶ ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐθεώρησαν ὡς ἀποτελοῦν ἐπιχείρημα ἀκαταμάχητον ὑπὲρ τῆς ἀληθείας τῆς ἐνστάσεως αὐτῶν, καὶ σᾶς εἶπον, καὶ εἶπον καὶ ἐν τῷ τμήματι· «πῶς ἦτο δυνατὸν ὁ κ. Ἀναστασόπουλος Δημήτριος Θεμιστοκλέους, ὁ μὴ ἀνήκων εἰς τὸν συνδυασμὸν ἡμῶν, νὰ λάβῃ ἐν Σκιλλοῦντι τόσας περίπου ψήφους, ὅσας ἔλαβον οἱ ἡμέτεροι ὑποψήφιοι, ἀντιθέτως δὲ ὁ κ. Δημήτριος Θεοδώρου Ἀναστασόπουλος νὰ λάβῃ πολὺ ὀλιγωτέρας τούτων; πῶς τὸ φαινόμενον τοῦτο ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι τοῦ δήμου Κολωνίδων; Συνάγεται λοιπὸν ἐντεῦθεν τὸ πόρισμα, ὅτι ἀνατροπὴ ἐν τῇ τοποθετήσει τῶν καλπῶν ἐγένετο, ὅτι προηγήθη ἡ κάλπη τοῦ κ. Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου, εἵπετο δὲ ἡ τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου». Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, Κύριοι, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἐὰν δύναμαι νὰ εἴπω οὕτως, εἶναι ἡ Ἀχίλλειος πτέρνα τοῦ κ. Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου. Ἀλλ’ ἔπρεπεν οἱ ἐνιστάμενοι νὰ συλλογισθῶσιν, ὅτι καὶ ἡ θεραπεία τοῦ τραύματος ἦτο δυνατή, καὶ ἦτο φόβος μήπως ἡ πτέρνα στραφῇ κατ’ αὐτῶν καὶ καταπατήσῃ αὐτούς. Παρακαλῶ δὲ τοὺς κυρίους ἐνισταμένους νὰ συλλογισθῶσι τὸν εἱρμὸν τῶν σκέψεών των, καὶ νὰ μὴ λησμονήσωσιν, ὅτι, ὅταν δεήσῃ νὰ ἐνθυμηθῶσι τὸ πρᾶγμα, ὅτι ὡς γνώμονα ἀσφαλῆ, ἵνα εἰκάσωσι πόσας περίπου ψήφους εἶχε λάβει εἰς τὸ δεῖνα ἢ δεῖνα τμῆμα ὁ κ. Δημήτριος Θεοδώρου Ἀναστασόπουλος, θεωροῦσι τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ λοιποὶ ὑποψήφιοι μετ’ αὐτοῦ ἐν τῷ αὐτῷ ἐκλογικῷ τμήματι, ἢ τὸν μέσον ὅρον αὐτῶν. Ἀλλά, προτοῦ ἐπικαλεσθῶ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα τῶν ἐνισταμένων κατ’ αὐτῶν, θὰ ἀπήντων εἰς τοὺς Κυρίους, ὅτι τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ γνώμονα ἀσφαλῆ, διότι, ἐὰν διεξέλθῃ τις τὰ Πρακτικὰ τῶν 53 ἐκλογικῶν τμημάτων τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, θὰ ἴδῃ κολοσσιαίαν ἐνίοτε διαφορὰν μεταξὺ ὑποψηφίων τοῦ αὐτοῦ συνδυασμοῦ. Καὶ σᾶς εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. εἰσηγητὴς ἐρωτώμενος πόσας ψήφους ἔλαβον οἱ ἄλλοι ὑποψήφιοι εἰς τὰ τμήματα, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, ἀλλὰ παρέλειψε νὰ καταδείξῃ καὶ τὰς μεγάλας διαφοράς. Καί, ἂν ἐξετάσω τὰ τμήματα τοῦ δήμου Κολωνίδων, βλέπω ἐν αὐτοῖς ὅτι ὄχι μόνον ὁ κ. Δημήτριος Θεμιστοκλέους Ἀναστασόπουλος ἔλαβε πολλὰς ψήφους εἰς τὸ βʹ τμῆμα Κολωνίδων, ἀληθῶς πολὺ περισσοτέρας ἀπὸ ἐμέ, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν συντρόφων τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸν ἐμὸν συνδυασμόν, καὶ οὕτω βλέπω ὅτι ὁ κ. Γ. Καντιάνης ἔχει 295 ψήφους, ὁ κ. Κυριακὸς 344. Εἶναι δὲ ἀναληθέστατον, ὅτι ἐπηρέασε δῆθεν ἡ θέσις, ἣν ἔχει ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. Ἰωάν. Κυριακοῦ, τοῦ συνυποψηφίου μου, παρὰ τῇ Ἑταιρείᾳ τῇ Προνομιούχῳ, παρ’ ᾗ τυγχάνει γενικὸς ἐπιθεωρητής, διότι, ἐὰν ἐντεῦθεν προκύπτῃ ἐπηρεασμός τις ἐν τῷ δήμῳ Κολωνίδων, ὁ ἐπηρεασμὸς οὗτος ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ καθ’ ὅλην τὴν Μεσσηνίαν, διότι καθ’ ὅλην τὴν Μεσσηνίαν καὶ καθ’ ὅλας τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας δύναται νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἐπιρροὴν αὐτοῦ ὁ κ. Γεώργιος Κυριακός, ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας. Ἀλλὰ προβαίνω περαιτέρω καὶ βλέπω, ὅτι ἕτερος ὑποψήφιος ξένος ὅλως πρὸς τὸν τόπον, ἀνήκων εἰς τὸν συνδυασμόν μου, λαμβάνει 244 ψήφους. Βλέπω, ὅτι ὁ κ. Τριγγέτας ἔχει 483, ὅστις εἶναι ἐντόπιος, ἀλλὰ βλέπω ὅτι ὁ κ. Κουτσομητόπουλος, ὁ ἐκλεχθεὶς Βουλευτής, λαμβάνει 432 ψήφους ἐν τῷ βʹ τμήματι τοῦ δήμου Κολωνίδων. Πῶς λοιπὸν ἐντεῦθεν δύναμαι νὰ συναγάγω τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀσφαλῆ γνώμονα ἀποτελεῖ ὁ ἀριθμὸς τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ ἄλλοι ὑποψήφιοι ἐν τῷ ἐκλογικῷ τμήματι; Θὰ ἦτο πρωτότυπος παραδοξολογία ἡ ἐναντία θεωρία, ἀναξία τῆς προσοχῆς τῆς Βουλῆς, διότι τότε θὰ ἦτο περιττὸν νὰ ψηφοφορῶνται ὅλαι αἱ κάλπαι συνδυασμοῦ τινος, καὶ θὰ ἤρκει τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ἡ διαλογὴ μιᾶς μόνης, διὰ νὰ εὕρωμεν τὸ ἀποτέλεσμα ὁλοκλήρου τοῦ συνδυασμοῦ, τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ἐκλογικόν. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλή, Κύριοι, παραδόξως ἤθελε δεχθῆ τὰς θεωρίας, ἢ τὰς εἰκασίας, ἵνα εἶμαι ἀκριβέστερος, τῶν ἐνισταμένων, θὰ κατέληγεν εἰς τὸ πόρισμα, ὅτι ἐν τῷ ἀριθμῷ τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας φέρεται ἐν τῇ ἀποφάσει τοῦ Πρωτοδικείου ὡς λαβὼν ὁ κ. Δημήτριος Θεοδώρου Ἀναστασόπουλος, πρέπει νὰ συναριθμηθῶσι καὶ αἱ ψῆφοι αἱ ἐπὶ πλέον τῶν ὅσαι κατελογίσθησαν εἰς αὐτὸν εἰς τὰ τρία τμήματα, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα πρὸ ὀλίγου, ἤτοι ἀριθμὸς ψήφων ἱκανός, ὥστε νὰ ἀναβιβάσῃ τὸν κ. Ἀναστασόπουλον εἰς τὴν κλίμακα τῆς ἐπιτυχίας, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐγώ, ὅστις μόνος ἐξ ὅλου τοῦ συνδυασμοῦ μου περιεσώθην εἰς τὸ γενικὸν ναυάγιον, εἰς τὸν γενικὸν καταποντισμόν, κατέρχομαι εἰς τὴν τάξιν τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος, γινόμενος εἰκοστὸς ἔννατος, ἀπομένοντος τελευταίου ἐπιτυχόντος τοῦ κ. Χρίστου Καραβίτου, διότι ὑπάρχει μὲν διαφορὰ 215 ψήφων μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τελευταίου ἐπιτυχόντος καὶ τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος κ. Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου, ἀλλ’ ἡ διαφορὰ αὕτη ἐκλείπει, ἐάν, ὡς εἶπον, συναριθμηθῶσιν ὑπὲρ τοῦ κ. Ἀναστασοπούλου αἱ ψῆφοι αἱ ὑπολογισθεῖσαι ὑπὲρ τοῦ κ. Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, Κύριοι, ὑμᾶς ἐν τίνι δικαιώματι ἡ Βουλὴ θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ πῶς ὤφειλεν ἢ πῶς ἠδύνατο νὰ διερμηνευθῇ τὸ φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ περὶ τῶν ὑποψηφίων ἀντὶ νὰ περιορισθῇ νὰ ἐξετάσῃ πῶς διηρμηνεύθη τὸ φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ; Διότι τοῦτο τὸ καταλογίζειν ψήφους, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνήκουσιν εἴς τινα ὑποψήφιον, σημαίνει, ὅτι ἡ Βουλὴ οἰκειοποιεῖται ἔργα καὶ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, σημαίνει, ὅτι ἐκφράζει γνώμην πῶς ἐπιθυμεῖ νὰ διερμηνευθῇ τὸ φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, ὅτι ἡ Βουλή, λησμονοῦσα τὰ καθήκοντα εὐσυνειδήτου δικαστοῦ δὲν θὰ ἤρχετο νὰ βεβαιώσῃ πῶς ἐξεδηλώθη πραγματικῶς τὸ φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, ἀλλὰ πῶς ἤθελε νὰ ἐκδηλωθῇ, ἵνα ᾖ ἀρεστόν. Περὶ τοῦ πῶς δὲ διηρμηνεύθη τὸ φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ἄλλην πληροφορίαν εἰμὴ ταύτην, τὴν ἐνώπιον ὑμῶν κειμένην, διότι διὰ τὴν δικάζουσαν Βουλὴν ἐκλογὴ βεβαίως δὲν εἶναι οὔτε αἱ κάλπαι οὔτε τὰ σφαιρίδια οὔτε τὰ ἀβάκια· ἐκλογὴ εἶναι τὰ ἔγγραφα ταῦτα τὰ ἐπίσημα, πέρα τῶν ὁποίων δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ ἐξέλθῃ κατὰ τὸ ἔργον αὐτῆς, εἰμὴ ἂν ἄλλοθεν ἔχῃ ἐπισήμους καὶ βεβαίας πληροφορίας ἀνατρεπούσας τὴν ἐντεῦθεν, ἐκ τῶν Πρακτικῶν, προκύπτουσαν βεβαίωσιν. Ἀλλά, Κύριοι, ἵνα εἶμαι ἀρεστὸς εἰς τοὺς ἐνισταμένους, προθύμως θέλω προσχωρήσει πρὸς στιγμὴν εἰς τὰς σκέψεις των καὶ θέλω ἀκολουθήσει τὸν εἰρμὸν τῶν σκέψεων αὐτῶν, διὰ νὰ ἴδωμεν εἰς ποῖα ἀποτελέσματα δυνάμεθα νὰ καταλήξωμεν. Διότι, ἐὰν καὶ μετὰ τοιαύτην ἀπόπειραν ἐξηγήσεως τῶν πραγμάτων ἤθελον εὕρει, ὅτι ὑπολείπεται ἐν τῇ ψυχῇ ὑμῶν καὶ ὁ ἐλάχιστος δισταγμὸς περὶ τῆς νομιμότητος τῆς παραστάσεως ἐμοῦ ἐνταῦθα, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι προθύμως θὰ ἐξηρχόμην τῆς αἰθούσης ἰδιωτεύων, ὡς καὶ ἄλλοτε ἰδιώτευσα, χωρὶς οὐδὲν νὰ μειωθῇ ἐντεῦθεν οὔτε ἡ πολιτική μου ὑπόληψις οὔτε ἡ πολιτική μου ἐπιρροή. Τί σᾶς εἶπον; Τί σᾶς λέγουσι, Κύριοι, οἱ ἐνιστάμενοι; Σᾶς λέγουσιν: «ἐπειδὴ εἰς τὸ δεῖνα ἐκλογικὸν τμῆμα οἱ σύντροφοι ἡμῶν ἔλαβον περίπου τοιοῦτον ἀριθμὸν ψήφων, ἀναγκαίως τὸν τοιοῦτον περίπου ἀριθμὸν ψήφων ἔλαβε καὶ ὁ ἕτερος ὑποψήφιος ἡμῶν ὁ ἀποτυχών, ὁ Δημήτριος Θεοδώρου Ἀναστασόπουλος». Καί, ἐὰν ἡ Βουλὴ θὰ ἦτο διατεθειμένη νὰ ἀκολουθήσῃ τοιαύτην σειρὰν σκέψεων, θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν ἢ μᾶλλον θὰ ὑπεδείκνυον εἰς αὐτήν — διότι ἐν τούτῳ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη παρακλήσεως — ἵνα τὸ αὐτὸ μέτρον καὶ τὸ αὐτὸ σταθμὸν τηρήσῃ προκειμένου νὰ κρίνῃ περὶ ἄλλων ὑποψηφίων, ὅτι τὴν αὐτὴν τάξιν καὶ τὴν αὐτὴν ἀρχὴν θὰ ἐφαρμόσῃ περὶ οἱουδήποτε ὑποψηφίου ἂν πρόκειται, εἴτε περὶ κυβερνητικοῦ καὶ κεχρισμένου εἴτε περὶ μὴ τοιούτου. Δὲν ἤρκεσεν ὅλον τὸ ἀκαταγώνιστον, τὸ πανσθενὲς λαϊκὸν ῥεῦμα, τὸ ὁποῖον συνέτρεχεν ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ, κατὰ τοῦ ὁποίου ἀντεπάλαιον, δὲν ἤρκεσεν ἡ συνδρομὴ κομματικῶν δυνάμεων καὶ κομματαρχῶν, τοὺς ὁποίους ἀπεδοκίμαζεν ἡ πολιτικὴ τοῦ ἐπιτυχόντος συνδυασμοῦ ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν, τῶν ὁποίων τὴν πορείαν κατεδίκαζε στηριζομένη μόνον καὶ ἀποβλέπουσα εἰς τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ φρονήματος, καὶ ἐν τῇ σημαίᾳ ταύτῃ θέλουσα νὰ νικᾷ, νὰ κατάγῃ θριάμβους, δὲν ἠρκέσθησαν, λέγω, δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τὸ ὅτι οἱ ἀντίπαλοι εἰς τὴν συνδρομὴν τῶν κομμάτων εἶχον στηρίξει τὰς ἐλπίδας των, ἐνῷ ἐγὼ ἀντιμετωπίζων αὐτοὺς ἀπέκρουσα καὶ ἀπεμάκρυνα ἀπὸ τὸν συνδυασμὸν πᾶσαν ἄλλην κομματικὴν συνδρομήν, ἐφ’ ὅσον αὕτη ἦτο ἀσυμβίβαστος πρὸς τὸ φρόνημα ἡμῶν, δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τὸ ὠφέλημα, τὸ ὁποῖον προέκυπτεν ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι καὶ δύο πολυτίμων συντρόφων, μεθ’ ὧν συνέπραττον, τοῦ κ. Καραπαύλου καὶ τοῦ κ. Ἠλ. Μαυρομιχάλη, κολοσσῶν πολιτικῆς δυνάμεως ἐν Καλάμαις καὶ Πυλίᾳ, ἔστεργον νὰ χωρισθῶ, ἵνα παραμείνω πιστὸς εἰς τὸ πολιτικόν μου φρόνημα, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον οἱ φίλοι αὐτῶν ἐνόμισαν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποστέρξωσι καὶ ἐγκλήματα νὰ διαπράξωσι καὶ νοθείας καταφανεῖς ἀλλοιούσας τὴν ἐκδήλωσιν τῆς θελήσεως τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ.

§302Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ποῖος ἔκαμε νοθείας;

§303Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπον οἱ φίλοι ὑμῶν.

§304Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Γνωρίζετε ποῖοι εἶναι οἱ φίλοι ἡμῶν;

§305Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τινὰς μάλιστα.

§306Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Φίλοι τοῦ κυβερνητικοῦ συνδυασμοῦ ἔκαμον νοθείας.

§307Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§308Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Ἔκαμον καὶ κατ’ αὐτῶν νοθείας.

§309Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Καὶ κατὰ τοῦ κ. Κουμτάκη ἐγένετο νοθεία. Ἀλλ’ οἱ ἀριθμοὶ τῶν ψήφων τῶν ἰδικῶν μου συντρόφων εἰς ὅλον τὸν νομὸν Μεσσηνίας καὶ εἰς τὰ πεντήκοντα τρία τμήματα καὶ τὰ μηδενικὰ τὰ ἐκ καλπονοθεύσεων εἶναι ἱκανὰ νὰ παράσχωσι πλήρη ἀπόδειξιν, ὅτι συστηματικῶς ἠσκήθη καλπονόθευσις καθ’ ὅλον τὸν νομὸν Μεσσηνίας, καὶ οὕτω βλέπομεν, ὁ μὲν κ. Ζουμπούλης νὰ ἔχῃ ἑπτὰ μηδενικά, δύο δὲ μηδενικὰ ὁ κ. Δημ. Παπαλέξης ἐν αὐτῇ τῇ Ἀνδριτσαίνῃ, τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας του, τῷ τόπῳ τῆς καταγωγῆς του, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἡ οἰκογένεια ἔδρασε καὶ βαθείας ῥίζας ἔχει καὶ πολλὰς ὑπηρεσίας ἔχει προσφέρει εἰς τὸν τόπον. Καὶ ἐκεῖ ἔλαβε μηδὲν εἰς τὸ ναὶ καὶ μηδὲν ἐκ Κορώνῃ. Εἰς ἑξακοσίας δέ, Κύριοι, ὑπολογίζω τὰς ψήφους τὰς ἀφαιρεθείσας ἀπὸ τοῦ ναὶ τῶν καλπῶν μου διὰ τῆς μεθόδου τῆς ῥίψεως πλειοτέρων σφαιριδίων εἰς τὸ ὄχι. Δὲν ἔχω δυστυχῶς ἀποδείξεις προχείρους περὶ τῶν ἀδικημάτων τούτων, ἀλλ’ ὅτε ἔχετε βεβαιωμένον ἐκ τῶν Πρακτικῶν, ὅτι ἐπὶ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ ψηφοφορησάντων ὑπάρχει πλεονασμὸς κατὰ τὸ ἡμιόλιον τοῦ ἀριθμοῦ ψηφοφορησάντων εἰς τὴν κάλπην μου, ἕπεται ἐντεῦθεν προφανῶς, ὅτι διὰ καλπονοθεύσεως ἐγένετο ἡ προσθήκη αὕτη. Καὶ οὕτω, Κύριοι, βλέπομεν, ὅτι 63 ψῆφοι μοὶ ἀφηρέθησαν εἰς τὸ πρῶτον τμῆμα τοῦ δήμου Ἀνδριτσαίνης. Ἀλλὰ βλέπομεν καὶ ἐν τῷ δήμῳ Ἀριστομένους τὰ αὐτὰ καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι τοῦ δήμου Ἄριος ἀφαίρεσιν ἐκ τῆς κάλπης μου λόγῳ πλεονάσματος 106 ψήφων ἐπὶ τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ ψήφων εὑρεθεισῶν εἰς τὸ ναὶ 140. Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι ἐπὶ 140 ψήφων, αἵτινες εὑρέθησαν εἰς τὸ ναὶ, αἱ 106 εἶναι νόθοι ψῆφοι, ῥιφθεῖσαι ὑπὸ φιλικῆς χειρός;

§310ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς ποῖον τμῆμα;

§311Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν. Καὶ τοῦτο, ὅτε βλέπομεν, ὅτι οἱ λοιποὶ οἱ συνάδελφοί μου καὶ δὴ σύντροφοί μου ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν καταγόμενοι, ἐκ Τριφυλίας ἢ ἐκ Πυλίας, ἔχουσιν ἀριθμὸν ψήφων πολὺ ἀνώτερον τοῦ ἰδικοῦ μου. Καὶ οὕτω βλέπομεν, ὅτι (ἀναγινώσκει) ὁ Γ. Ἀντωνόπουλος ἔχει 185, ὁ Γρίβας 90, ὁ Ἀναστασόπουλος 92, ὁ Κανελλόπουλος 127, ὁ Καντιάνης 169, ὁ Κυριακὸς 99, ὁ Λούφας 147, ὁ Λυκουρέζος 138, ὁ Λιμπερόπουλος 329, ὁ Παπαγεωργίου 198, ὁ Παπαδιαμαντόπουλος 135, ὁ Παπαθανασόπουλος 185, ὁ Πολίτης 166, ὁ Σπηλιόπουλος 113, ὁ Τριγγέτας 147, ὁ Φωτόπουλος 346, ὁ Ψηλογαλάνης 197. Βλέπετε, λοιπόν, Κύριοι, ὅτι πάντες οἱ ὑποψήφιοι τοῦ συνδυασμοῦ μου λαμβάνουσι πολὺ περισσοτέρας ψήφους, κατὰ ἑκατοντάδας, ἀπὸ ἐμὲ τὸν ἐντόπιον σχεδόν, τὸν γνωστότατον ἐν τῷ δήμῳ Ἄριος, τὸν ἔχοντα προσφέρει καί τινας ἐκδουλεύσεις εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον. Δὲν ἄγεσθε λοιπόν, Κύριοι, εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι νοθεία ἐγένετο; Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν καὶ ἀντιθέτως τὰ πράγματα. Ἂς ἴδωμεν πόσας μελανὰς ψήφους ἔλαβον οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸν ἀντίθετον συνδυασμόν. Ἐρευνῶντες τὰ Πρακτικὰ εὑρίσκομεν, ὅτι ὁ Αἰλιανὸς ἔλαβε (ἀναγινώσκει) 238 μελανὰς ψήφους, ὁ Δ. Θεοδ. Ἀναστασόπουλος 250, ὁ Βακαλόπουλος 191, ὁ Δαζέας 129, ὁ Δικαῖος 83, ὁ Ζησιμόπουλος 191, ὁ Ἰατρόπουλος 163, ὁ Κανελλόπουλος 247, ὁ Καραβίτης 246, ὁ Καράπαυλος 159, ὁ Κασίμης 116, ὁ Κοκκέβης 218, ὁ Κουρτάκης 175, ὁ Μαγκανάρος 195, ὁ Μπαρδόπουλος 188, ὁ Μποῦτος 215, ὁ Ντολιόπουλος 108, ὁ Παπαλέξης 175, ὁ Παπαχελᾶς 194, ὁ Πετρομανιάτης 184, ὁ Πιπιλῆς 426, ὁ Ῥάλλης 290, ὁ Σπηλιόπουλος 129. Περὶ τὰς 200 ἀρνητικὰς ψήφους ἔλαβον οἱ ὑποψήφιοι τοῦ ἄλλου συνδυασμοῦ ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ. Δὲν γεννᾶται ἄρα ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν ἡ ἀπορία, πῶς ὁ Μερλόπουλος ὁ ἐντόπιος σχεδόν, ὁ καί τινας ὑπηρεσίας προσενεγκὼν εἰς τὸν τόπον, ἔλαβε μόνον 34 ψήφους, ὑπολειπόμενος τῶν συντρόφων αὑτοῦ τῶν ἀπὸ ἄλλας ἐπαρχίας καταγομένων κατὰ ἑκατοντάδας καὶ πλέον; Δὲν γεννᾶται ἡ πεποίθησις ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν, ὅτι νοθεία ἐγένετο, ὅτι ἀναιδεῖς καλπονοθεύσεις ἐγένοντο ἐν τῇ κάλπῃ μου, ἵνα ἀλλοιώσωσι τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ γνησίου φρονήματος τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ; Ποίας ἄλλας ἀποδείξεις ἠθέλετε, Κύριοι, ὅτι νοθεία ἀληθῶς ἐγένετο ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ, ὅτε ἔχετε αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς βεβαιοῦντας τὴν νοθείαν; Καὶ ἂν ἠκολουθοῦμεν τὴν τάξιν τῶν σκέψεων τῶν ἐνισταμένων καὶ ἠθέλομεν ἀρκεσθῆ εἰς τὸν μέσον ὅρον τῶν ψήφων, ὅσας οἱ σύντροφοί μου ἔλαβον ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ, 130 ψήφους ἔπρεπε νὰ ἔχω ἐν τῇ κάλπῃ μου εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος. Πῶς συνέβη λοιπὸν μόνον 34 ψήφους, μετὰ ἀφαίρεσιν 106 ψήφων, ὡς πιστοποιεῖται ἐκ τῶν Πρακτικῶν, νὰ λάβω ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ; Ἰδοὺ δὲ τί λέγει τὸ Πρακτικόν (ἀναγινώσκει): «Εὑρέθησαν εἰς τὸ ναὶ 140, εἰς τὸ ὄχι 334. Ἀφαιρεθεισῶν δὲ τῶν πλεοναζουσῶν 106 ψήφων ἀπέμειναν εἰς τὸ ναὶ ψῆφοι 34». Νομίζω, Κύριοι, ὅτι διὰ τῆς τοιαύτης ἐξηγήσεως παρέχω πλήρη τὴν ἀπόδειξιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι καλπονόθευσις ἐγένετο. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἐπικαλεσθῶ εἰς ἐπικουρίαν τὴν κατακραυγὴν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τῶν ἐντοπίων ἐφημερίδων, ὅτι καλπονοθεύσεις ἀσύστολοι ἔλαβον χώραν εἰς πλεῖστα ἐκλογικὰ τμήματα ἐναντίον τοῦ συνδυασμοῦ μου. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰς ἐγχωρίους ἐφημερίδας, αἵτινες παρώτρυναν τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς νὰ πατάξωσι τὰ ἀνομήματα ταῦτα. Δὲν θέλω ὅμως νὰ καταπονήσω ὑμᾶς, καὶ πιστεύω, ὅτι παρήγαγον ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν τὴν πεποίθησιν, ὅτι 140 γνησίας ψήφους εἶχον ἐν τῷ δευτέρῳ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Ἄριος καὶ ὄχι 34. Καὶ ἂν λοιπόν, Κύριοι, προσχωρήσω πρὸς στιγμὴν εἰς τὴν γνώμην τῶν ἐνισταμένων καὶ συνομολογήσω μετ’ αὐτῶν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦσιν, ὅτι πρέπει τὸ περιπλέον τῶν ψήφων τῶν τριῶν ἐκλογικῶν τμημάτων Σκιλλοῦντος καὶ Κολωνίδων νὰ συγκριθμηθῇ ὑπὲρ τοῦ κ. Δ. Θεοδ. Ἀναστασοπούλου, θὰ ἠξίουν ἀπὸ τὴν ὑμετέραν εὐθυκρισίαν καὶ εὐθυδικίαν τὴν ἐφαρμογὴν καὶ ἐπέκτασιν τοῦ μέτρου τούτου καὶ ὑπὲρ ἐκείνου, ὅστις οὐχὶ ἐκ λάθους, ὡς τὸ λάθος, τὸ ὁποῖον προβάλλουσιν οἱ ἐνιστάμενοι, ἐζημιώθη, ἀλλ’ ἐξ ἀδικήματος προφανοῦς καὶ χειροπιαστοῦ, τὸ ὁποῖον καὶ διὰ δημοσίας κραυγῆς ἀκόμη κατεδείχθη ἐν Μεσσηνίᾳ καὶ δὴ ἐν Καλάμαις. Καὶ ἐρωτῶ καὶ πάλιν ὑμᾶς, Κύριοι, ποίαν ἀπόδειξιν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀξιώσῃ ἡ Βουλή, διὰ νὰ πεισθῇ, ὅτι ἀληθῶς νοθεία ἐγένετο ἐναντίον ἐκείνου, τοῦ ὁποίου ἡ κάλπη ὑπῆρξε σκοποβολὴ καὶ σημεῖον ἐχθρικῆς ἐπιθέσεως πανταχόθεν, ὑπὸ τε τῶν κεχρισμένων κυβερνητικῶν ὑποψηφίων καὶ ὑπ’ ἐκείνων ἀκόμη, οἵτινες, ὑπερακοντίζοντες τοὺς κεχρισμένους ὑποψηφίους, ἐκήρυττον ὡς πολιτικὸν πρόγραμμα αὑτῶν, ὅτι δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ἔχωσιν ἰδίαν γνώμην περὶ οὐδενὸς δημοσίου πράγματος, ἀρκεῖ ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Πρόεδρος αὐτῆς ἔχουσι γνώμην περὶ ὅλων τῶν πραγμάτων; Ἔχω δὲ ἐδῶ, ἵνα πιστοποιήσω τὸ πρᾶγμα, τὰ προγράμματα ὑποψηφίων, οἱ ὁποῖοι τοιαῦτα ἀνεκοίνουν εἰς τὸν Μεσσηνιακὸν λαόν, ὡς πρόγραμμα πολιτικόν, καὶ ἐκαυχῶντο, ὅτι δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ ἔχωσιν αὐτοὶ γνώμας ἰδίας, διότι ἔχει τοιαύτας περὶ ὅλων ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἀτυχῶς τοιαύτη ἦτο ἡ ψυχολογικὴ κατάστασις τοῦ λαοῦ, ὥστε πάντα ταῦτα νὰ ἔχωσι πέρασιν, ὥστε νὰ ἴδωμεν ἀκόμη καὶ δελτία ὑποψηφίων μὲ ὀνόματα ἄγνωστα εἰς τὴν ἠχὼ τὴν Μεσσηνιακήν, οὐδέποτε ἀκουσθέντα ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς Μεσσηνίας, νὰ ἴδωμεν, λέγω, μορφὰς ὑποψηφίων τοιούτων, προβαλλόντων τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐκλεχθῶσιν ἀντιπρόσωποι τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον ἀγνοοῦσι, τοῦ ὁποίου ἡ πατρὶς ἀγνοοῦσι ποῦ κεῖται καὶ ποῖαι εἶναι αἱ ἀνάγκαι αὐτοῦ, ἐπὶ τῷ λόγῳ καὶ μόνῳ, ὅτι ὁ ὑποψήφιος Μιχ. Σαλβάγος λ.χ. εἶναι γαμβρὸς ἐπὶ θυγατρὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κ. Μπενάκη. Διότι αὐτὸς καὶ μόνος ἦτο ὁ τίτλος του καὶ τὰ δικαιώματά του πρὸς τὸν Μεσσηνιακὸν λαόν, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενος ἠξίου νὰ τύχῃ τῆς ἐμπιστοσύνης αὐτοῦ. Καὶ ὅτε, λέγω, τοιαύτη ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ δημοσίου φρονήματος, ἰσχυρὰν ἐπικουρίαν παρέχουσα εἰς τοὺς ἀντιπάλους μου, οἱ ἀντίπαλοί μου δὲν ἠρκέσθησαν εἰς πάντα ταῦτα, ἀλλ’ οὐδὲ τοῦ ἐθνικοῦ συμβόλου ηὐλαβήθησαν, καὶ παρὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὴν ἐθνικὴν σημαίαν ἀκόμη ἀνεστήλωσαν ἐπὶ τῶν καλπῶν αὐτῶν τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν, ἥτις δὲν ἔχει προορισμὸν νὰ γίνηται ὄργανον κομματικῆς ἐπικρατήσεως, καὶ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καπηλευώμεθα χάριν τοιούτων σκοπῶν. Προορισμὸς τῆς σημαίας εἶναι ἄλλος διὰ τοὺς ἁγνοὺς πατριώτας. Ὑπερηφανευόμεθα, ὅταν τὴν βλέπωμεν νὰ κυματίζῃ ὑπερηφάνως ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ τιμίου Σταυροῦ καὶ νὰ περιάγῃ εἰς τὸν κόσμον τὴν Ἑλληνικὴν τιμήν, καὶ οὐχὶ ὅταν γίνηται ὄργανον ἐκμεταλλεύσεως κομματικῆς καὶ ἐπικρατήσεως ἐκλογικῆς.

§312ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἴχομεν τὴν σημαίαν τὴν Ἑλληνικὴν ὡς σύμβολον, ἀλλὰ δύο ἐρυθρὰς χιαστί.

§313Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡμολογήσατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι εἴχετε δύο σημαίας Ἑλληνικὰς χιαστὶ ἐν εἰκόνι, καὶ μεταξὺ αὐτῶν τὴν εἰκόνα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ θαυμάζω ἀληθῶς τὴν ἐπίνοιαν τῆς διακρίσεώς σας μεταξὺ τῆς σημαίας καὶ τῆς εἰκόνος τῆς σημαίας, ὡς ἐὰν καὶ εἰς τὴν μίαν περίστασιν καὶ εἰς τὴν ἄλλην δὲν προέκυπτεν ὁ ἴδιος ἐξευτελισμὸς τοῦ ἐθνικοῦ συμβόλου. Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ πράγματα. Τὰ ὁλικὰ ἀποτελέσματα τὰ ἐκλογικὰ τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας κατὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκε τὸ Πρωτοδικεῖον Καλαμῶν, φέρουσιν 27ον ἐν τῇ κλίμακι τῆς ἐπιτυχίας τὸν κ. Καραβίτην λαβόντα ψήφους 15,634, 28ον δὲ τὸν Π. Μερλόπουλον λαβόντα ψήφους 15,598 καὶ πρῶτον ἐπιλαχόντα τὸν κ. Δ. Θεοδ. Ἀναστασόπουλον λαβόντα ψήφους 15,383. Τουτέστιν ὑπάρχει ἀπόστασις ψήφων ἀπὸ ἐμὲ εἰς τὸν κ. Ἀναστασόπουλον 215, ἀπὸ τοῦ κ. Δ. Καραβίτου εἰς ἐμὲ 36. Ἀλλ’ ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὴν μέθοδον τῶν ἐνισταμένων...

§314ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἠξεύρετε ἂν εἰς τὸ τμῆμα αὐτὸ τοῦ δήμου Ἄριος εὑρέθησαν ψῆφοι πλεονάζουσαι εἰς τὴν κάλπην τῶν ἀντιπάλων σας;

§315Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τοῦ κ. Καραβίτου οὐδεμία. Ἀλλ’ εὐχαριστῶ ὑμᾶς, διότι μὲ ὑπομιμνήσκετε, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνώσω μίαν ἔκθεσιν δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου ἐν τῷ Βʹ τμήματι τοῦ δήμου Ἀμφείας πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς ὁποίας πιστοποιεῖται ὑπὸ τίνων ἐγίνοντο αἱ καλπονοθεύσεις. Ἡ ἔκθεσις λέγει τάδε (ἀναγινώσκει): «Αἱ πλεῖσται κάλπαι, εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθησαν τὰ ἐπὶ πλέον σφαιρίδια, ἀνῆκον εἰς ὑποψηφίους τοῦ πολιτικοῦ συνδυασμοῦ τοῦ ἐλαχίστας κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὸ ναὶ ψήφους λαβόντος. Εὑρέθησαν ὅμως καὶ εἴς τινας τῶν τοῦ ἀντιπάλου συνδυασμοῦ ὑποψηφίων κάλπας πλεονάζοντα σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα φαίνεται ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ ἐκλογεῖς φίλα πρὸς τούτους φρονοῦντες ἔρριψαν διπλᾶ εἰς τὸ ναί». Βλέπετε λοιπόν, ὅτι καὶ ἐν Ἀμφείᾳ συστηματικῶς ἐνηργήθη ἡ καλπονόθευσις ἐναντίον τοῦ συνδυασμοῦ μου, ἀφοῦ ἀπὸ τὰς κάλπας ὅλων τῶν συνυποψηφίων μου ἀφῃρέθη μέγας ἀριθμὸς ψήφων πλεοναζουσῶν. Ἀλλὰ παρατρέχω ταῦτα καὶ περιορίζομαι μόνον εἰς τὸ Βʹ τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος, καὶ ἀπαντῶν εἰς τὸν συμπολίτην μου λέγω ναί, ἀφῃρέθησαν καὶ ἀπό τινας ἄλλας κάλπας σφαιρίδιά τινα ὀλιγώτερα μιᾶς δεκάδος, ὅσα εὑρέθησαν ἐν πλεονασμῷ, ἀλλ’ ἐν οὐδεμιᾷ κάλπῃ εὑρέθησαν πλεονάζουσαι 106 ψῆφοι, ὅσαι εὑρέθησαν ἐν τῇ κάλπῃ τῇ ἰδικῇ μου, καὶ ἐξ οὐδεμιᾶς κάλπης ἐγένετο τοιαύτη ἀφαίρεσις, ὥστε ὁ ὑπολειπόμενος ἀριθμὸς νὰ δηλοῖ σαφῶς καὶ ἀνενδοιάστως, ὅτι ὁ ὑποψήφιος ὁ τοσαύτας λαβὼν ψήφους ἔπρεπε νὰ εἶναι ἢ Τοῦρκος ἢ Ἑβραῖος ἢ καὶ ἄγνωστος ὅλως ἐν τῷ δήμῳ Ἄριος, ὅτε οἱ συντροφοί του λαμβάνουσιν 185, 190,130, 180 καὶ 300. Λυποῦμαι, Κύριοι, ὅτι κατεπόνησα ὑμᾶς καὶ λυποῦμαι ἐπίσης ὅτι περισπᾶται ἡ προσοχὴ ὑμῶν ὡς ἐκ τῆς διεξοδικότητος τοῦ λόγου ἀλλαχοῦ, καὶ οὐχὶ ἐπὶ γεγονότων, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ἄξια πάσης προσοχῆς, διότι μεγάλην σημασίαν ἀποδίδω εἰς ταῦτα. Καὶ ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἐὰν δὲν παρέχῃ πλήρη ἀπόδειξιν τῆς νοθείας τὸ γεγονός, ὅτι 34 ψῆφοι μοὶ ἀπέμειναν ἐν τῷ δήμῳ Ἄριος, ὅτε οἱ σύντροφοί μου ἐλάμβανον 190, 170, 150, 160, 200, ἐρωτῶ ὑμᾶς ἂν δὲν προκύπτει ἐντεῦθεν ἀδιστάκτως, ὅτι ἐγένετο νοθεία κατ’ ἐμοῦ ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ. Ἀλλ’ ὄχι, δὲν θέλω νὰ στηριχθῶ εἰς εἰκασίας μόνον. Ἔχω τὴν ἀπόδειξιν, Κύριοι, ὅτι ἡ νοθεία, ἥτις καὶ διὰ τῆς δημοσίας κραυγῆς κατεδιώχθη ἐν Καλάμαις, εὐθὺς ὡς ἀνεγνωρίσθη, καὶ πρὸς καταδίωξιν τῆς ὁποίας αἱ ἐφημερίδες τῶν Καλαμῶν προέτρεπον τὴν δικαιοσύνην νὰ ἐπεμβῇ, ὅτι ἡ νοθεία αὕτη κατηγγέλθη εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν, ἀλλ’ ἔχω ἐπὶ πλέον καὶ τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι διεπράχθη τὸ ἀδίκημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἐβεβαίουν τὴν Βουλήν, διότι διεξήχθη ἀνάκρισις καὶ ἐβεβαιώθη ἤδη διὰ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν, ὅτι νοθεία διεπράχθη ἐν τῇ κάλπῃ μου, καὶ δὴ ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι τοῦ δήμου Ἄριος διὰ προσθήκης εἰς τὸ ὄχι 107 ψήφων. Ἔχω ἐδῶ καὶ καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10 βούλευμα τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν, τὸ ὁποῖον, ἐπιτρέψατέ μοι, ἐν περιλήψει νὰ ἀναγνώσω πρὸς ὑμᾶς. Ἰδιαιτέρως δ’ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι ἐπιθυμῶ πλήρως νὰ παραχθῇ ἐν τῇ συνειδήσει αὐτοῦ ἡ πεποίθησις περὶ τοῦ δικαίου οὐχὶ τοῦ Π. Μερλοπούλου, ἀλλὰ τοῦ δικαίου τῶν συμπολιτῶν μου, τῶν ὁποίων τὴν ἐντολὴν πληρῶ ἐνταῦθα (Ἀναγινώσκει): «Τὸ Συμβούλιον τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν συγκείμενον ἐκ τῶν δικαστῶν Κ. Μωραΐτου προέδρου, Σπηλ. Σακελλαριάδου καὶ Δ. Σαχτούρη ἀνακριτοῦ, συνελθὸν τὴν 19 Ἰανουαρίου 1911 παρουσίᾳ τοῦ τε Εἰσαγγελέως Κων. Βρυάκου καὶ τοῦ ὑπογραμματέως κτλ. Οἱ Δημ. Σαραντόπουλος, Β. Κατσίνης καὶ Ἀθανάσιος Γουλιάμος κατηγγέλθησαν ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου πραχθείσῃ ὑπ’ αὐτῶν ἐν Γορτζογλίῳ τὴν 28 Νοεμβρίου 1910». Τὸ βούλευμα ἀναγράφει περαιτέρω, ὡς ὅλα τὰ βουλεύματα, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις τοῦ Εἰσαγγελέως ἔγγραφος, φθάνει εἰς τὸ σκεπτικόν, τὸ ὁποῖον ἀποδέχεται τὰς σκέψεις τοῦ Εἰσαγγελέως ὡς ὀρθάς, παραπέμπει εἰς τὸ ἄρθρον 76 τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῶν καὶ ἀποφαίνεται (ἀναγινώσκει): «Παραπέμπει ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου τοῦ Δικαστηρίου τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν τὸν κατηγορούμενον Δημ. Σαραντόπουλον, κάτοικον Γλιάτα τοῦ δήμου Ἄριος, ἵνα δικασθῇ ὡς ὑπαίτιος τοῦ ὅτι κατὰ τὴν ἐνεργηθεῖσαν ἐν Γορτζογλίῳ, ἔνθα τὸ δεύτερον ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος, ψηφοφορίαν πρὸς ἐκλογὴν Βουλευτῶν κατὰ τὴν 28ην Νοεμβρίου 1910 ἔρριψεν εἰς τὸ ὄχι τῆς κάλπης τοῦ ὑποψηφίου Π. Μερλοπούλου ἑκατὸν ἑπτὰ (107) σφαιρίδια. Ἀποφαίνεται νὰ μὴ γίνῃ κατηγορία ἐπὶ τῇ αὐτῇ ὡς ἄνω πράξει κατὰ τῶν Βασ. Κατσίνη καὶ Ἀθ. Γουλιάμου». Δὲν ἠρκέσθην, Κύριοι, νὰ στηρίξω τοὺς λόγους μου εἰς εἰκασίας ἁπλᾶς, ὡς ἔπραξαν οἱ ἐνιστάμενοι, διότι, ἂν δὲν συνέτρεχον εἰμὴ εἰκασίαι μόνον περὶ τῆς καλπονοθεύσεως, δὲν θὰ κατεδεχόμην νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ εἰκασιῶν ἑώλων, ἀλλ’ ὁμιλῶν πρὸς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν ὤφειλον νὰ εἶμαι ἐφωδιασμένος μὲ πλήρεις καὶ ἀποχρώσας καὶ ἀκαταμαχήτους ἀποδείξεις περὶ τοῦ βασίμου τῶν λόγων μου, καὶ νὰ πείσω τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἀδίκημα ἐτελέσθη, καὶ ὅτι τὸ ἀδίκημα ἐτελέσθη ἐναντίον ἐμοῦ. Καὶ ἤδη δικαιοῦμαι νὰ εἴπω ἀνακεφαλαιῶν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ εἰς ἁπλᾶς εἰκασίας, καὶ μάλιστα εἰς εἰκασίας ἀντιστρατευομένας πρὸς τὰ ἐπίσημα Πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων ἀσυστάτων σκέψεων νὰ συναριθμήσῃ ὑπὲρ τοῦ κ. Δ. Θεοδ. Ἀναστασοπούλου ὅσας ψήφους ἀποδεδειγμένως ἔλαβεν ὁ κ. Δ. Θεμιστοκλ. Ἀναστασόπουλος ἐν Σκιλλοῦντι καὶ Κολωνίδι. Εἰς τοῦτο ὅμως προσθέτω καὶ ὅτι, καὶ ἂν ἤθελέ ποτε ἀποφασίσει ἡ Βουλὴ τὸ ἐναντίον, ἡ προσθήκη εἰς τὸ ὀλικὸν ἀποτέλεσμα τοῦ κ. Ἀναστασοπούλου τῶν ἀμφισβητηθεισῶν περιπλέον ψήφων εἰς τὸν δῆμον Σκιλλοῦντος, ὅσαι κακῶς δῆθεν ἀπεδόθησαν εἰς τὸν ὁμώνυμόν μου, ἀνερχομένων δὲ εἰς 160, οὐδόλως μεταβάλλει τὸ ἀποτέλεσμα δι’ οὐδένα τῶν ἐπιτυχόντων, διότι τότε ἐγώ, ὁ 28ος καὶ τελευταῖος ἐν τῇ σειρᾷ τῆς ἐπιτυχίας, δὲν πλειονοψηφῶ τὸν κ. Ἀναστασόπουλον κατὰ 215 ψήφους, ἀλλὰ πλειονοψηφῶ πάντως κατὰ 55. Ἀλλὰ τέλος, ἂν παρὰ πᾶσαν εὔλογον σκέψιν ἡ Βουλὴ ἤθελε κρίνει ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς εἰκασίας, ὅτι καὶ αἱ συναριθμηθεῖσαι ὑπὲρ τοῦ κ. Δ. Θεμιστοκλ. Ἀναστασοπούλου ψῆφοι ἐν τῷ Αʹ τμήματι Σκιλλοῦντος καὶ τῷ Βʹ Κολωνίδων πρέπει καὶ αὗται νὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τὸν κ. Δ. Θεοδ. Ἀναστασόπουλον, ἐγὼ δὲν θὰ ἀντιλέξω εἰς τοῦτο, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ἀφοῦ ὁ αὐτὸς συντρέχει λόγος καὶ περὶ ἐμοῦ διὰ τὸ Βʹ τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος, νὰ μοὶ δώσητε τὰς πραγματικῶς εὑρεθείσας ἐν τῇ κάλπῃ μου 140 γνησίας ψήφους, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ οὐχὶ ἐκ λάθους, ὡς ὁ κ. Ἀναστασόπουλος, ἐστερήθην αὐτῶν, ἀλλ’ ἐξ ἀδικήματος. Ἀλλὰ καὶ ἐν τοιαύτῃ ἐκδοχῇ νομίμως παρίσταμαι ἐνταῦθα, διότι διὰ τῆς προσθήκης τῶν ἀφαιρεθεισῶν 106 ψήφων μου ἀνέρχομαι ὑπὲρ τὸν κ. Καραβίτην, τὸν μόνον κατὰ 36 ψήφους πλειονοψηφοῦντα ἐμοῦ, καὶ πλειονοψηφῶ αὐτοῦ κατὰ 70 ὅλας ψήφους. Καταλήγων, Κύριοι, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ προσθέσω βραχέα τινά, οὐχὶ χάριν ἐμοῦ αὐτοῦ, ἀλλ’ ἵνα διατρανώσω τὸ αἴσθημα τῆς εὐγνωμοσύνης μου πρὸς τὸν Μεσσηνιακὸν λαόν. Κατὰ τὴν προεκλογικὴν ἐνέργειαν οὐδενὸς ἐξελιπάρησα τὴν συνδρομήν, ἵνα καταρτίσω συνδυασμὸν εἴτε ἕνεκα κομματικῶν δυνάμεων—καίτοι πολλαὶ ὑπῆρχον τοιαῦται διαθέσιμοι—εἴτε ἕνεκα ὑπουργικῶν ἐγκρίσεων ἰσχυρόν. Κατήρτισα συνδυασμὸν ἐξ ἐπιλέκτων συμπολιτῶν μου, ἡ μετὰ τῶν ὁποίων σύμπραξίς μου πολλὴν μοὶ προσέδιδε τιμήν, συμπολιτῶν ἀπολύτως ὁμοφρόνων πολιτικῶς, ὅλως ἀνεξαρτήτων ἀπὸ παντὸς κομματικοῦ δεσμοῦ οἱουδήποτε, οὐδὲ στεργόντων τὴν σύναψιν τοιούτων δεσμῶν ἐπὶ οἱᾳδήποτε ἀναγνωρίσει καὶ παροχῇ ἐξ ὑποψηφίων, προθύμων ἄλλως τε ἵνα εἰλικρινῶς καὶ ἐμμόνως ὑποστηρίξωσι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἀπέβλεπεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν δημοσίων πραγμάτων. Ἔπραξα δὲ τοῦτο, καίπερ γνωρίζων τὸ ἐπικρατοῦν ἐν Μεσσηνίᾳ καὶ τῇ ἄλλῃ Ἑλλάδι πνεῦμα. Διότι φρονῶ ὅτι ὀφείλει ὁ πολιτευόμενος νὰ μὴ ἀποκρύπτῃ τὴν γνώμην του ἀπέναντι τοῦ κινδύνου τῆς ἀποτυχίας, δὲν ἐνόμισα δὲ ἐπίσης ὅτι ἔπρεπε νὰ πράξω ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ πόθοι τῶν κομμάτων τῶν ἀποσχόντων τῶν ἐκλογῶν ἀπέβλεπον, διότι καὶ τοῦτο ἀκόμη ἐνόμιζον ὅτι ἀποτελεῖ ἀντίδρασιν ἐμμέσως καὶ σιωπηρῶς καὶ ἀπὸ τοῦ ἀφανοῦς κατὰ τοῦ ἔργου τοῦ ἀνορθωτικοῦ. Ἐνόμιζον δέ, ὅτι οὕτω σκεπτόμενος καὶ βουλευόμενος, ἐὰν ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς ἤθελε μὲ τιμήσει ὡς ἀντιπρόσωπόν του, ἠδυνάμην νὰ προσφέρω πραγματικὴν καὶ εἰλικρινῆ καὶ τελεσφόρον συνδρομὴν εἰς τὸ ἔργον τῆς βελτιώσεως τῶν δημοσίων πραγμάτων, ὅπερ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Βενιζέλου ἀνέλαβεν. Οὐδένα λοιπὸν προσελιπάρησα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν, οὐδ’ ἠθέλησα νὰ ἀναρτήσω εἰκόνας οἱουδήποτε, ἵνα ἐξαρτήσω ἐξ αὐτῶν τὴν ἐπιτυχίαν. Ἐγὼ καθὼς καὶ οἱ συμμαχηταί μου ἠθελήσαμεν μὲ τὸ ὄνομά μας καὶ τὸ γνωστὸν παρελθόν μας νὰ γίνωμεν Βουλευταὶ Μεσσηνίας. Καὶ ὀφείλω ἐγὼ ἐξαιρετικῶς νὰ εἶμαι εὐγνώμων πρὸς τὸν Μεσσηνιακὸν λαόν, διότι ἐνῷ ἡ θύελλα ἡ λαϊκὴ παρέσυρε πάντας τοὺς συνυποψηφίους μου καὶ κατεπόντιζεν αὐτούς, ὁ Μεσσήνιος φθάνων εἰς τὴν κάλπην μου ἐδίσταζε νὰ τὴν μαυρίσῃ καὶ ἐθεώρει ὡς τιμήν του ἴσως νὰ δώσῃ ἐξαιρετικῶς λευκὴν ψῆφον εἰς αὐτήν. Καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε τὴν διαφορὰν τὴν ὑπάρχουσαν μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τῶν συντρόφων μου εἰς ὅλα τὰ τμήματα τὰ ἐκλογικά. Κύριοι, ἐξεπλήρωσα καθῆκον καὶ πρὸς ἐμὲ αὐτὸν καὶ πρὸς τοὺς συμπολίτας μου εἰπὼν τὰ ὅσα ἡ ἀνοχή σας μοὶ ἐπέτρεψε νὰ εἴπω, καὶ ἐνόμισα ἀπαραίτητον τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος τούτου, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο καθῆκον μόνον πρὸς τοὺς συμπολίτας μου καὶ ἐμὲ αὐτόν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν κινδυνεύουσαν νὰ στρεβλωθῇ καὶ παραποιηθῇ δι’ ὅσων φαντασιωδῶν ὅλως γεγονότων παρέστησάν τινες ἐνώπιον τοῦ τμήματος, καὶ ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας. Ἔπραξα τὸ ἐπ’ ἐμοί, ἀπόκειται δὲ ἤδη εἰς ὑμᾶς νὰ πράξητε κατὰ τὴν ἰδίαν συνείδησιν.

§316Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Καίτοι θὰ παρέλειπον καθῆκον, ὅπερ εἶχον ἀπέναντι τοῦ συνυποψηφίου μου Ἀναστασοπούλου, οὐχ ἧττον ὅμως ὁμολογῶ, ὅτι ηὐχόμην νὰ μὴ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ λάβω τὸν λόγον, προκειμένου περὶ τῆς κυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας, ἐφ’ ὅσον μάλιστα τὸ κῦρος τοῦτο ἀφορᾷ αὐτὸν τοῦτον τὸν ἰδιαίτερον συμπολίτην μου κύριον Μερλόπουλον. Ἄλλως δὲ θὰ ἦτο παράλειψις καθήκοντος ἀπέναντι τοῦ συναδέλφου μου καὶ συναγωνιστοῦ κ. Ἀναστασοπούλου, ἐφ’ ὅσον ἔχω πεισθῇ τελείως περὶ τοῦ δικαίου αὐτοῦ. Ἀλλ’ αἱ ἀνακρίβειαι αἱ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τόσον ἀσυστόλως κατατεθεῖσαι μὲ ἔφεραν εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ λάβω τὸν λόγον, ἵνα ἀναιρέσω ταύτας καὶ ὑποστηρίξω συγχρόνως τὸν συναγωνιστήν μου κ. Ἀναστασόπουλον καὶ νὰ ἀποδείξω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς δὲν ἠθέλησε κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 28 Νοεμβρίου ν’ ἀντιπροσωπευθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Μερλοπούλου, ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ κ. Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου. Νὰ ἀποδείξω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς ἀπεδοκίμασε τὴν πολιτικήν, ἣν ὁ κ. Μερλόπουλος ἠκολούθησε κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ τὴν πολιτικήν, ἣν καὶ σήμερον ἐδήλωσεν ἐνώπιόν σας ὅτι σκοπεῖ νὰ ἀκολουθήσῃ, τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν ἀπέναντι τῶν συμπολιτῶν καὶ φίλων αὐτοῦ. Καὶ κατετέθησαν ἀνακρίβειαι, αἱ ὁποῖαι μὲ κατέπληξαν, διότι εἶχε τὸ σθένος ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος νὰ ἀναφέρῃ ὁ κ. Μερλόπουλος, ὅτι ἀπεσκοράκισε τὰ κόμματα κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 8 Αὐγούστου. Τὰ ἀπεσκοράκισεν, ὅτε κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἐσύρετο μέχρι Κυπαρισσίας καὶ ὅτε μὴ γενόμενος δεκτὸς ὑπὸ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ κ. Κουμουνδούρου ἀπεφάσισε νὰ ἐκτεθῇ ὡς ἀνεξάρτητος καὶ νὰ μεταχειρισθῇ τὸ δόλωμα τῆς ἀνεξαρτησίας ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Καὶ τολμᾷ μεμφόμενος ἡμᾶς τοὺς ζητήσαντας τὴν κυβερνητικὴν προστασίαν νὰ λέγῃ, ὅτι οὐδέποτε αὐτὸς κατέφυγεν εἰς τοιαῦτα τερτίπια; ὅτι οὐδέποτε ἐνόησε νὰ πολιτευθῇ κατὰ τὴν γνωστὴν μέθοδον. Ἐλησμόνησεν ὅμως, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ λαὸς τῆς Μεσσηνίας ἐπὶ τῆς ὑπουργίας του ἔφριξαν πρὸ τῶν ῥουσφετίων, 250 τὸν ἀριθμόν. Ἔφριξεν ὁ λαὸς τῆς Μεσσηνίας ὁ γνωρίζων ὅτι ἐξεβίαζεν εἰσαγγελεῖς καὶ δικαστικὰ συμβούλια νὰ προβῶσιν εἰς ἀπόλυσιν συμβολαιογράφου ἀδελφοῦ ἀντιπολιτευομένου του, τοῦ ἀειμνήστου Μπούτου.

§317ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἔχουσι θέσιν αὐτά.

§318Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ἔχουσι, διότι ἀπέδωκε μομφὴν πρὸς ἡμᾶς. Ὁμολογῶ, ὅτι ἐκουράσθητε, ἀλλὰ δὲν πταίω ἐγώ, ἀλλ’ ὁ κ. Μερλόπουλος, ὁ ἐπὶ τρίωρον ἀγορεύσας. Εἰσέρχομαι ἀμέσως εἰς τὸ θέμα. Εἶναι βεβαιωμένον, ἡλίου φαεινότερον, ἀναμφισβήτητον ὅτι εἰς τρία τμήματα, 2 τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ 1 τοῦ δήμου Κολωνίδων τῆς Πυλίας, συνέβη σύγχυσις μεταξὺ τῶν καλπῶν τῶν δύο Ἀναστασοπούλων, ἐξ ὧν ὁ εἷς ἀνῆκεν εἰς τὸν κυβερνητικὸν συνδυασμὸν καὶ ὁ ἕτερος εἰς τὸν τοῦ κ. Μερλοπούλου. Συνέβη σύγχυσις, εἴτε διότι αἱ κάλπαι ἐτοποθετήθησαν ἐσφαλμένως, προηγηθείσης τῆς ἑπομένης, ἢ διότι ἐτοποθετήθησαν καλῶς συμφώνως πρὸς τὴν διακήρυξιν τοῦ Νομάρχου, ἀλλ’ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν δύο Ἀναστασοπούλων ἐξέλαβον τὰς κάλπας ἀντιθέτως καὶ ἐκάθισαν μὲ τὰ σήματα τὰ ἰδικά του ἕκαστος καὶ ἔδιδεν εἰς τοὺς ψηφοφόρους σφαιρίδια κατονομάζων καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Ἀναστασοπούλου. Αὐτὸ εἶναι ἀδιάφορον· τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ ἐξετάσωμεν, εἶναι ὅτι ὁ λαὸς ψηφίζων τὴν 5ην κάλπην ἐψήφιζεν ἐν συνειδήσει, ὅτι ἡ κάλπη αὕτη ἀνῆκεν εἰς τὸν ταγματάρχην Ἀναστασόπουλον. Ἡ Βουλὴ θὰ ἐξετάσῃ τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ τῶν τμημάτων ἐκείνων, καί, ἂν πεισθῇ, ὅτι ὁ λαὸς ἐκεῖ ψηφίζων τὴν κάλπην τοῦ 5ου κατὰ πλάνην ἐνόμιζεν αὐτὴν ὡς ἀνήκουσαν εἰς τὸν ταγματάρχην, τότε ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον εἰς αὐτόν. Καὶ ἐρωτηθεὶς πῶς θὰ ἀποδειχθῇ τὸ τοιοῦτον σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ἀποδεικνύεται ἀναμφισβητήτως ἐκ τῶν ἑξῆς ἐπιχειρημάτων. Ἀναμφισβητήτως, χωρὶς νὰ μένῃ οὐδ’ ὁ ἐλάχιστος δισταγμός, εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο ὁλόκληρος ὁ κυβερνητικὸς συνδυασμὸς ὁ ἀνήκων εἰς ἡμᾶς ἐλάμβανε 500 καὶ 550 ψήφους καὶ οἱ 28 ὑποψήφιοι πλὴν τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημ. τοῦ Θεοδώρου τοῦ ἀνήκοντος εἰς τὸν συνδυασμόν μας.

§319ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸν ταγματάρχην κ. Ἀναστασόπουλον τὸν ἐπολεμήσατε σεῖς οἱ ἴδιοι, διότι τοῦ ἐπήρατε τὸν ἀντιπρόσωπον καὶ τὸ σῆμα καὶ τὸ ἐθέσατε εἰς ἄλλην κάλπην.

§320Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Καθόλου· οἱ ἀντιπρόσωποί του, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν ἐκ τῆς ἐπαρχίας του, οὔτε εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν οὔτε ἐγνώριζον ποῖος εἶναι ὁ 5ος Ἀναστασόπουλος καὶ ποῖος εἶναι ὁ 6ος. Λοιπόν, Κύριοι, ὅτε ὁ συνδυασμὸς ὁ ὑπὸ τὸν κ. Μερλόπουλον ἐλάμβανεν 100 ψήφους, ὁ συνυποψήφιός του Ἀναστασόπουλος τοῦ Θεμιστοκλέους ἐλάμβανε 500. Ὅτε δὲ ὁ συνδυασμὸς ὁ ἰδικός μας ἐλάμβανε 500 ψήφους, ὁ κ. Ἀναστασόπουλος τοῦ Θεοδώρου ἐλάμβανεν 100. Διὰ νὰ συμβῇ τοῦτο, Κύριοι, πρέπει νὰ συντρέξωσι δύο τινά: πρέπει ὁ Ἀναστασόπουλος ὁ Μερλοπουλικὸς νὰ ἔχῃ ὑπέροχον θέσιν ἐν τῷ συνδυασμῷ του, νὰ ἔχῃ προσφέρει σπουδαίας καὶ σοβαρὰς ὑπηρεσίας, καὶ δὲν ἀρκεῖ τοῦτο· πρέπει ἐπίσης ὁ Ἀναστασόπουλος ὁ ἰδικός μας νὰ ἔχῃ πλείστας ἀντιπαθείας, διὰ νὰ κατέλθῃ τόσον πολύ. Ἀλλ’ ἂς συγκρίνωμεν, καίτοι ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου θὰ θεωρήσῃ τοῦτο ὡς ὕβριν, ἂς συγκρίνωμεν τὸν ταγματάρχην κ. Ἀναστασόπουλον πρὸς τὸν ἐξάδελφόν του. Ὁ Ἀναστασόπουλος ὁ εἷς εἶναι ὁ ταγματάρχης τοῦ Μηχανικοῦ, ὁ ἕτερος εἶναι ὁ γνωστὸς ἀστός, ὁ γνωστὸς ἐν τῷ δήμῳ του ὁ ἔχων ἐπιβαρυντικὸν ὅτι ἦτο ἀποθηκάριος τῆς σταφιδικῆς Ἑταιρείας, καὶ ὅτι ἐξεδόθη βούλευμα ἐναντίον του παῦον πρὸς καιρὸν ἀτυχῶς. Τοιοῦτος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τόσας ψήφους περισσοτέρας ἀπὸ τὸν κ. Μερλόπουλον.

§321ΙΩ. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Συνήθως αὐτοὶ τιμῶνται περισσότερον! (Ἱλαρότης).

§322Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ἐκεῖνος ὁ Ἀναστασόπουλος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐτόλμησε νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ δήμου του εἰς περιοδείαν, δὲν ἐτόλμησε νὰ δείξῃ οὔτε τὴν φάτσαν του εἰς τὸν Μεσσηνιακὸν λαόν, αὐτὸς εἶναι ὁ Ἀναστασόπουλος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπερτέρησε τὸν κ. Μερλόπουλον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου μήπως ὑπερτερεῖ ὁ Ἀναστασόπουλος ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του; Ἂν ὑπερτέρει ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του, ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι προσέφερεν ὑπηρεσίας οἱουδήποτε εἴδους.

§323Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐκ τῶν ἀποθηκῶν.

§324Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ἐκ τῶν ἀποθηκῶν, ὅπου ἦτο διωρισμένος. Ἀλλ’ ἐν τῷ δήμῳ Κολωνίδων, ὅπου ἦτο τελείως ἄγνωστος αὐτός, διότι διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς ὑπάγεται εἰς ἄλλην περιφέρειαν ὁ δῆμος οὗτος, τῶν Καλαμῶν, καὶ οὐχὶ ἐν τῇ Κυπαρισσίᾳ, ὅπου διαμένει ὁ κ. Ἀναστασόπουλος, ποίαν θέσιν εἶχε νὰ ὑπερτερήσῃ 300 ψήφους τὸν κ. Μερλόπουλον; Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῆς Ὀλυμπίας, μεθ’ ἧς οὐδόλως συνδέεται, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπερτερήσῃ τὸν κ. Μερλόπουλον; Καί, ἂν προσέφερεν ὑπηρεσίας, πῶς δὲν κατώρθωσεν ἐν τῷ δήμῳ αὐτοῦ νὰ ὑπερτερήσῃ οὐδὲ δεκάδα ψήφων τὸν ἀρχηγόν του κ. Μερλόπουλον; Τὰ γεγονότα ταῦτα τὰ ἀναμφισβήτητα δὲν ἀποδεικνύουσιν, ὅτι αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι, 900 τὸν ἀριθμόν, πρέπει νὰ προστεθῶσιν εἰς τὴν κάλπην τοῦ ταγματάρχου Ἀναστασοπούλου; Καὶ παρεπονέθη, Κύριοι, ὁ κ. Μερλόπουλος, ὅτι ἔλαβεν εἰς ἓν τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος μαύρας ψήφους. Ἀλλὰ τὰς μαύρας ψήφους, Κύριοι, ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ ἀναμφισβητήτως τὰς ἔρριψαν φίλοι αὐτοῦ, οἵτινες παρεσκεύασαν καὶ τὴν κατηγορίαν τὴν ψευδῆ, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐξεδόθη καὶ τὸ προσωρινὸν αὐτὸ βούλευμα. Ὁ κ. Μερλόπουλος δὲν ἦτο δυνατὸν ἐν τῷ δήμῳ Ἄριος νὰ λάβῃ ψήφους πλείονας τῶν ὅσας ἔλαβε, οὐδ’ εἶχε κομματικὸν παράγοντα, καὶ ἐξ ἄλλης ἐπαρχίας εἶναι, τοὐναντίον δὲ ὁ δῆμος Ἄριος φωνάζει κατὰ τοῦ κ. Μερλοπούλου, διότι, εἴτε δικαίως εἴτε ἀδίκως, θεωρεῖ ὅτι τὸν κατέστρεψεν εἰς τὰ σταφιδικά. Καὶ ἠθέλησεν ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος νὰ μεμφθῇ ἡμᾶς καὶ δὲν ἀνελογίσθη ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Ἑταιρεία ἦτο εἰς χεῖράς του, ὅτι ὅλοι οἱ ἀποθηκάριοι τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας ἦσαν φίλοι ἰδικοί του, ὅτι διὰ τῶν ἀποθηκαρίων ἐκείνων καὶ κατὰ τὰς δύο ἐκλογὰς ἐψηφοθήρει καὶ ὑπέσχετο θέσεις. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, Κύριοι, διότι ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω ταῦτα, καθόσον προυκλήθην καὶ ἔδει νὰ ἀμυνθῶ, τίς δὲν ἔλαβε τόσας ψήφους περισσοτέρας, αἵτινες δὲν ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὴν κάλπην του;

§325ΑΝΔΡ. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία σταφιδικὴ ἑταιρεία ἦτο; Ἡ Ἑνιαία;

§326Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ἡ Ἑνιαία.

§327ΑΝΔΡ. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐχρειάζετο αὐτὴ ἡ πληροφορία.

§328Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Καθ’ ὅλον τὸν νομόν, Κύριοι, 400 μόνον ψῆφοι ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὸν κ. Μερλόπουλον, ἐπίσης ἀπὸ τὸν κ. Ἀναστασόπουλον ἀφῃρέθησαν 287, ἐπίσης ἀπὸ τὸν κ. Καραβίτην τὸν πρὸ αὐτοῦ ἐρχόμενον ἀφῃρέθησαν 363. Ποῖαι, Κύριοι, αἱ καλπονοθεύσεις, αἵτινες ἐγένοντο εἰς τὸν κ. Μερλόπουλον; Νομίζω λοιπὸν καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς ψηφίζων τὴν 5ην κάλπην ἐψήφιζεν ἐν συνειδήσει ὅτι ψηφίζει τὸν ταγματάρχην κ. Ἀναστασόπουλον, καὶ αἱ ψῆφοι, αἵτινες εὑρέθησαν ἐν τῇ πέμπτῃ κάλπῃ, δέον νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸν κ. Ἀναστασόπουλον, καὶ τότε οὗτος θὰ ἔλθῃ ἐπιτυχὼν μὲ 800 ψήφους. Ἀρκοῦμαι, Κύριοι, εἰς ταῦτα εὐελπιστῶν ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ τὰ ἐκτιμήσῃ καλῶς. (Χειροκροτήματα).

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§330ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω τελευταῖος.

§331ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συνήθως οἱ ἡγέται τῶν κομμάτων ὁμιλοῦσι τελευταῖοι, ἐκτὸς ἂν θέλητε δι’ αὐτὸ νὰ ὁμιλήσητε τελευταῖος.

§332ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μερλόπουλος οὐδὲν θετικὸν κατετέθη. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἴπῃ θετικά τινα πράγματα εἴτε ὑπὲρ τῶν ἰσχυρισμῶν τοῦ κ. Μερλοπούλου εἴτε κατ’ αὐτῶν. Ἂν ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ὑποστηρίξητε τοὺς ἰσχυρισμοὺς αὐτοῦ· δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ λάβω τὸν λόγον, ἂν πολεμήσητε τοὺς ἰσχυρισμούς, τότε θὰ ἀναγκασθῶ νὰ εἴπω ὀλίγα, ὑπόσχομαι δὲ ὀλίγας μόνον λέξεις νὰ εἴπω.

§333ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, ὁ κ. Μερλόπουλος ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ ἐκλογή του δὲν πάσχει νοθείαν τινὰ καὶ ὅτι, ἂν ἐγένετο νοθεία, αὕτη ἐξησκήθη ἐναντίον αὐτοῦ. Καὶ ὄντως, κύριοι Βουλευταί, αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας φαίνεται λαβὼν ὁ ἀξιότιμος κ. Μερλόπουλος, ἐδόθησαν εἰς αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἐκλογέων τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, καὶ ἀναγνωρίζω ἀκόμη, ὅτι εἶναι λίαν ἐνδεχόμενον ὅτι ἠσκήθη κατ’ αὐτοῦ νοθεία εἰς τὸ Βʹ τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος. Ἀλλά, ἐνῷ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναγνωρίσω τοῦτο, λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μετ’ αὐτοῦ ὡς πρὸς τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἔχω νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ διότι, ἂν ἡ Βουλὴ μοὶ κάμῃ τὴν τιμὴν νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν γνώμην μου, ἠθέλομεν στερηθῆ συναδέλφου ὄντως ἐγκρίτου, τοῦ ὁποίου ἡ παρουσία θὰ ἦτο χρήσιμος εἰς τὸν περίβολον τοῦτον. Καὶ δὲν διστάζω νὰ εἴπω, ὅτι, ἐὰν ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς ἤθελε κατ’ ἐξουσιοδότησιν ἀναθέσει εἰς ἡμᾶς νὰ λάβωμεν τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον ἐκ τῶν διαμφισβητούντων τὴν τελευταίαν θέσιν ἐν τῷ νομῷ Μεσσηνίας, θὰ προέτεινον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιλέξωμεν τὸν κ. Μερλόπουλον, τοῦ ὁποίου ἡ πολιτικὴ ἐμπειρία θὰ ἦτο ὄντως χρήσιμος εἰς τὸν περίβολον τοῦτον. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται κατὰ τὰς προτιμήσεις ἡμῶν νὰ κριθῇ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον καλεῖται νὰ λύσῃ ἡ Βουλή. Πρόκειται νὰ ἴδωμεν ἂν ὄντως ὁ κ. Μερλόπουλος ἔλαβε τὰς ὅσας ψήφους ἔλαβε, δικαιούμενος δὲ ἐνδεχομένως νὰ ὑπολογίσῃ εἰς τὸ ἐνεργητικὸν αὐτοῦ καὶ τὰς ψήφους, αἵτινες ἐπὶ πλέον εὑρέθησαν εἰς τὴν κάλπην του καὶ αἵτινες τῷ ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοῦ καὶ εἰς τὸ 2ον τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος, ἐνῷ ἔλαβε πλείονας ψήφους ἀπὸ τὸν φερόμενον ὡς 1ον ἐπιλαχόντα ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἐν τῷ νομῷ Μεσσηνίας. Ὁ κ. Μερλόπουλος διὰ μακρῶν ὁμιλήσας ἠσχολήθη νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τὸ ζήτημα παρὰ περὶ τοῦ ζητήματος. Ἀπέφυγε, καίτοι ἐπὶ πολλὴν ὥραν ἐλάλησε, νὰ ἐξηγήσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν πῶς συνέβη τὸ παράδοξον, ὥστε εἰς τὸ 2ον τμῆμα τοῦ δήμου Κολωνίδων, οἱ ἀποτελοῦντες τὸν συνδυασμὸν τῶν Φιλελευθέρων, νὰ λάβωσι πάντες ψήφους μεταξὺ 458 καὶ 540, πῶς, λέγω, ἐνῷ φέρονται λαβόντες πάντες τὰς αὐτὰς περίπου ψήφους μὲ διαφορὰν 20% μόνον, πῶς συνέβη, ὥστε ὁ Ἀναστασόπουλος ἢ Στρατηγόπουλος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ συνδυασμοῦ τῶν Φιλελευθέρων νὰ λάβῃ μόνον 67 ψήφους, διαφορὰ δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὑπερογδοήκοντα 5%. Ἐπίσης ἀπέφυγε νὰ ἐξηγήσῃ πῶς, ἐνῷ πάντες οἱ ἀποτελοῦντες τὸν συνδυασμὸν τῶν Φιλελευθέρων ἔλαβον εἰς τὸ 1ον τμῆμα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος μεταξὺ 590 καὶ 640 ψήφων, πῶς συνέβη, ὥστε μόνον ὁ Ἀναστασόπουλος ἢ Στρατηγόπουλος νὰ λάβῃ 150, τὸ ¼ ἢ τὸ τρίτον καὶ ἥμισυ τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ συνάδελφοι καὶ συναγωνισταὶ αὐτοῦ. Καὶ ἐπίσης ἀπέφυγε νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ πῶς, ἐνῷ εἰς τὸ βʹ τμῆμα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος ὁ συνδυασμὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐλάμβανε ψήφους μεταξὺ 308 καὶ 323, πῶς συνέβη νὰ λάβῃ 84 μόνον ψήφους ὁ Ἀναστασόπουλος ἢ Στρατηγόπουλος τοῦ συνδυασμοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Σημειωτέον, κύριοι Βουλευταί, καὶ ἂν μόνον ἐνώπιον ἡμῶν εἴχομεν τὸν πίνακα τοῦτον, θὰ ἤμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν, ἐφ’ ὅσον δὲν προσάγεται οὐδεμία ἀπόδειξις τῆς ἄλλης τοὐλάχιστον ἐξηγήσεως ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων πρὸς ἀπόκρουσιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα προσάγονται ὑπὸ τῶν ἐνισταμένων, θὰ ἤμεθα ὑποχρεωμένοι, ἐπὶ τῇ βάσει καὶ μόνον αὐτοῦ τοῦ πίνακος, νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ἔλαβε χώραν βεβαίως, ἐὰν θέλητε — καὶ ἐγὼ δὲν ἐπιμένω — νὰ εἴπω πιθανώτατα, ἔλαβε χώραν λάθος, τὸ ὁποῖον ὡς ἀποτέλεσμα ἔφερε τὸν Στρατηγόπουλον Ἀναστασόπουλον λαβόντα ψήφους τόσας ὀλιγωτέρας ἀπὸ τοὺς συγκγωνιστάς του εἰς τὰ τρία τμήματα. Ὁ εἰσηγητὴς ὡμίλησεν εἰς ἡμᾶς περὶ πλάνης, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέπεσεν ὁ Μεσσηνιακὸς λαός. Ἔχω καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς γνώμης ταύτης τοῦ εἰσηγητοῦ. Ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς εἰς οὐδεμίαν πλάνην ὑπέπεσε· καὶ ἂν ἐπρόκειτο περὶ πλάνης, δὲν νομίζω, ὅτι εἴχομεν δικαίωμα ἡμεῖς νὰ ἔλθωμεν νὰ διορθώσωμεν τὴν πλάνην αὐτοῦ. Φρονῶ ὅμως κατὰ πιθανότητα ἢ μᾶλλον κατὰ βεβαιότητα, ὅτι ὁ λαὸς τῆς Μεσσηνίας τῶν τριῶν τμημάτων τούτων, καλούμενος εἰς τὰς κάλπας, ἐψήφισε τὸν μὲν Στρατηγόπουλον Ἀναστασόπουλον ὡς Στρατηγόπουλον Ἀναστασόπουλον, τὸν δὲ Δ. Θ. Ἀναστασόπουλον ὡς Δ. Θ. Ἀναστασόπουλον, ἀλλ’ ὅτι ἡ τοποθέτησις τῶν καλπῶν ἐγένετο ἐσφαλμένως ἤ, ἂν τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, συνέβη, ὥστε οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων νὰ καθίσωσι κακῶς εἰς τὰς κάλπας καὶ ἑπομένως νὰ ὑπολογισθῶσιν ἀκολούθως αἱ ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὸν Στρατηγόπουλον Ἀναστασόπουλον ὑπὲρ τοῦ ἄλλου Ἀναστασοπούλου. Ὁ κ. Μερλόπουλος σᾶς εἶπεν, ὅτι ἔχει ἀποδείξεις, ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἔλαβον χώραν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, καὶ ἀποδείξεις ἔχει τὰ Πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας. Ἀληθῶς ἐκ τῶν Πρακτικῶν ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ διέταξε καὶ ἐτοποθετήθησαν αἱ κάλπαι συμφώνως μὲ τὸ ἔγγραφον τῆς νομαρχίας, ἀλλ’ ἔχομεν ἐκ τῶν ὑστέρων βεβαίωσιν, ὅτι πλάνη τις δὲν ἐνεφιλοχώρησε κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς τοποθετήσεως τῶν καλπῶν, καλπῶν αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἄλλως ὅμοιαι, ἀναφερόμεναι εἰς δύο πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐντελῶς τὸ αὐτὸ ὀνοματεπώνυμον. Ἐφ’ ὅσον ἔχετε δύο τοιαύτας κάλπας τοποθετημένας ἐκεῖ, πῶς θέλετε νὰ θεωρήσητε ἐπὶ τῇ βάσει τῆς βεβαιώσεως τῶν Πρακτικῶν ὅτι δὲν ἐνεφιλοχώρησεν αὐτὸ τὸ λάθος εἴτε κατὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν καλπῶν εἴτε κατὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων; Ταῦτα, Κύριοι, θὰ ἦσαν δι’ ἐμὲ τόσον πιθανά, ὥστε νὰ φθάνωσι σχεδὸν τὴν βεβαιότητα, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἀκριβῶς τὸ περαιτέρω τεκμήριον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται ἐκ τῆς βεβαιώσεως τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἑτέρου τῶν Ἀναστασοπούλων, ὅστις μετὰ τὴν διαλογὴν τῆς κάλπης, τὴν ὁποίαν ἀντεπροσώπευεν ἢ μᾶλλον τῆς ἑτέρας κάλπης, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ ἑτέρου, ἔσπευσε νὰ διαμαρτυρηθῇ ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ κάλπη τοῦ κ. Ἀναστασοπούλου, τὸν ὁποῖον ἀντεπροσώπευεν, ἀλλ’ ἡ κάλπη τοῦ ἑτέρου Ἀναστασοπούλου. Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Μερλόπουλος, ὅτι αὐτὸς δὲν ἦτο ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἀναστασοπούλου τοῦ ἀνήκοντος εἰς τὸν Μερλοπουλικὸν συνδυασμόν, ἀλλ’ ὁ κ. Μερλόπουλος ὑπέλαβεν, ὅτι οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην δὲν γνωρίζουσι τί συνήθως συμβαίνει κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας, ὅτε δύο καὶ τρεῖς ἐναλλάσσονται ἀντιπρόσωποι. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐβεβαίωσε τότε ὁ ἀντιπρόσωπος διαμαρτυρόμενος, εἶναι τόσον σοβαρόν, ὥστε πρέπει νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ εὑρίσκετό τις τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν ἢ μᾶλλον τῶν ἄλλων ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων τοῦ Μερλοπουλικοῦ συνδυασμοῦ, ἵνα φέρῃ ἀντίρρησιν, ἐὰν ἡ παρατήρησις προήρχετο ἐκ προσώπου ἐνδιαφερομένου νὰ ὑποκλέψῃ τὰς ψήφους. Δι’ ἐμέ, ἐπαναλαμβάνω, οὔτε τοῦτο τὸ τελευταῖον τεκμήριον θὰ ἦτο ἀναγκαῖον· πολὺ ἀναγκαιότερον εἶναι τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον πηγάζει ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Δημάρχου πρὸς τὸν Νομάρχην, ὁ ὁποῖος ἔδωκε τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔλαβεν ὁ Ἀναστασόπουλος Στρατηγόπουλος, ἐκείνους, τοὺς ὁποίους πράγματι ἔλαβεν εἰς τὰ δύο τμήματα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος. Διὰ τοῦτο, κύριοι Βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἰς τὰ τρία τμήματα πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ· διότι, ὅσον καὶ ἂν εἶναι μεγάλη ἡ πιθανότης, ὅσον καὶ ἂν ἐν τῇ συνειδήσει μου φθάνῃ εἰς τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἐνεφιλοχώρησε τὸ λάθος τοῦτο, δὲν πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ, ὅπως λεχθῇ, ὅτι διὰ τῆς παρεμβάσεως τοῦ βουλευτικοῦ Σώματος εἰσεπήδησεν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον ὑποψήφιος, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀποδεδειγμένον ὅτι εἶναι ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ συγχρόνως, νομίζω, ὅτι θέλομεν κάμει ἔργον δικαιοσύνης, ἐὰν ἀκυρώσωμεν καὶ τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος, κατὰ τοῦ ὁποίου παραπονεῖται ὁ κ. Μερλόπουλος κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος πιθανολογεῖ, ὅτι ἐνεφιλοχώρησε νοθεία. Ἐὰν κατ’ ἀνάλογόν τινα τρόπον κατηγοροῦντο καὶ ἄλλα τινὰ τμήματα, θὰ ἐπρότεινον καὶ ἐκείνων τὴν ἀκύρωσιν. Ἀκυροῦντες τὴν ἐκλογὴν εἰς τὰ τμήματα ταῦτα, τὸ δεύτερον τοῦ δήμου Κολωνίδων, τὸ πρῶτον καὶ δεύτερον τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ τὸ δεύτερον τοῦ δήμου Ἄριος, θέλετε δώσει τὴν εὐκαιρίαν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς τῶν τμημάτων τούτων ν’ ἄρωσι πᾶσαν ἀμφιβολίαν, ἡ ὁποία τυχὸν ἐμφιλοχωρεῖ εἰς τὸ πνεῦμά σας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τελευταῖον ἐπιτυχόντα. Ὁ κ. Μερλόπουλος σᾶς βεβαιοῖ, ὅτι οὐδέποτε ἀπώλεσε τὴν ὑπόληψιν τῶν συμπολιτῶν του, ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς βεβαιώσεώς του. Δὲν μειοῦται ἡ πολιτικὴ ὑπόληψις προσώπου τινὸς ἐκ τοῦ ὅτι εἰς ὡρισμένην περίστασιν δὲν ἐξελέχθη ὡς ἐκλεκτὸς ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν του, ὅταν μάλιστα ἔχῃ ὅ,τι ἔχει ὁ κ. Μερλόπουλος, ὅτι ἐπὶ εἰκοσαετίαν ἐτιμήθη ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν του καὶ ἀνῆλθεν εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα τῆς Πολιτείας. Παρακαλῶ αὐτὸν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι θὰ ἠσθανόμην ὑπερτάτην χαράν, ἐὰν εὑρισκόμην εἰς τὴν δι’ ἐμὲ εὐχάριστον θέσιν νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μερλοπούλου καὶ ὄχι ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῶν τμημάτων αὐτῶν. Συνεπὴς πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἔθηκα ἀπὸ ἡμερῶν ἐνώπιον ὑμῶν, καὶ φρονῶν, ὅτι διὰ τῶν προσαχθεισῶν ἀποδείξεων ὄχι μόνον δὲν βεβαιοῦται, ὅτι συνεπλήρωσεν ὁ κ. Ντολιόπουλος τὸ εἰκοστὸν πέμπτον ἔτος τῆς ἡλικίας του, ἀλλ’ ὅτι μόνον τὸ 24 συνεπλήρωσεν ἴσως, θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς διὰ τὸν κ. Ντολιόπουλον.

§334Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μολονότι ἐπὶ μακρὸν ὡμίλησα δὲν κατώρθωσα, ὡς φοβοῦμαι, νὰ παραγάγω πλήρη πεποίθησιν περὶ ὅσων εἶπον καὶ περὶ ὅσων ἐβεβαίωσα τὴν Βουλήν. Πολὺ δὲ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ἐπετεύχθη τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, διότι βεβαίως δὲν θὰ ἐλάνθανε τὴν ὀξυδέρκειαν τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ ὄψις τῶν πραγμάτων καὶ ὄχι ὡς παρέστησεν αὐτὴν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν ὡς ἠθέλησε νὰ ἐκθέσῃ πρὸς ὑμᾶς πρὸ ὀλίγου εἰσηγούμενος γνώμην περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς εἰς τέσσαρα ἐκλογικὰ τμήματα τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. Διότι ὁ κύριος Πρωθυπουργός, καὶ ἂν ἤθελον ἀποδεχθῆ τὴν γνώμην, ὅπως ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τὰ Πρακτικά, ἀρκούμενοι εἰς τὰ τεκμήρια, τὰ ὁποῖα προκύπτουσιν ἐκ τῆς ψηφοφορίας, ὤφειλεν ἐντεῦθεν νὰ ἐξαγάγῃ καὶ μίαν ἄλλην γνώμην. Καὶ θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ συμμερισθῶ τὴν γνώμην ταύτην, ἐὰν δὲν ὑπῆρχον ἄλλα τεκμήρια, τὰ ὁποῖα ἀνατρέπουσι τὴν γνώμην ταύτην. Κατὰ τὸν κύριον Πρωθυπουργόν, ἐνῷ ἀνεγνώρισα, ὅτι ὁ κ. Δημ. Θεμ. Ἀναστασόπουλος ἔλαβε πολὺ περισσοτέρους ψήφους, δὲν ἔδωκα τὴν ἐξήγησιν περὶ τοῦ φαινομένου τούτου. Ἔδωκα ὅμως τὴν ἐξήγησιν καὶ τὴν βεβαίωσιν τὴν προκύπτουσαν ἐξ αὐτῶν τῶν Πρακτικῶν, ὅτι οὐχὶ πάντοτε τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν ψήφων λαμβάνουσιν οἱ ὑποψήφιοι ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ συνδυασμοῦ ἐν παντὶ τμήματι. Ἓν δὲ μόνον ἀληθῶς παρέλειψα νὰ εἴπω, ἵνα δώσω ἐξήγησιν εἰς τὴν Βουλὴν τῆς ὑπεροχῆς τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου ἐν Κολωνίδι, καὶ ἥτις ἐξήγησις συνίσταται εἰς τὸ ὅτι πρὸ ὀλίγου ἀκόμη χρόνου ὁ κ. Ἀναστασόπουλος ὑπηρέτησεν ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ ὡς διευθυντὴς καταστήματος τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας, καὶ ἐντεῦθεν ἡ ἐπιρροὴ καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ κόσμου πρὸς αὐτόν. Παρέλειψα νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τῆς ἐπιρροῆς τοῦ κυρίου Δημ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου ἐν τῷ δήμῳ Σκιλλοῦντος, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο ν’ ἀρνηθῇ, δὲν θὰ ἠδύνατο δὲ καὶ αὐτὸς ὁ κύριος Δημήτριος Θεοδώρου Ἀναστασόπουλος ν’ ἀμφισβητήσῃ. Ὁ κύριος Δημήτριος Θεμιστοκλέους Ἀναστασόπουλος ἐν Κυπαρισσίᾳ διαμένει διαρκῶς καὶ ἀντιπροσωπεύει τὸν ὁμώνυμον Ἀναστασόπουλον τὸν ἐξάδελφον αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ διεξάγονται πᾶσαι αἱ ὑποθέσεις τῶν φίλων καὶ δίδεται πᾶσα προστασία εἰς τὰς δικαίας ἀξιώσεις τῶν φίλων αὐτοῦ ἐν Τριφυλίᾳ καὶ οὐχὶ μόνον τῶν φίλων τῶν ἐν Τριφυλίᾳ, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐκ τῆς Ὀλυμπίας ὁρμωμένων καὶ εἰς Κυπαρισσίαν προσερχομένων πρὸς διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν. Ἐντεῦθεν ἡ ὑπεροχὴ τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου. Ἰδοὺ λοιπὸν τεκμήρια, εἰς τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ στηριχθῆτε, τεκμήρια ὑποδηλοῦντα καὶ ἀποδεικνύοντα τὴν ὑπεροχὴν τοῦ συντρόφου τοῦ ἰδικοῦ μου καὶ ἐν Κολωνίδι καὶ ἐν Σκιλλοῦντι. Ἀλλ’ ἐγένετο λόγος καὶ περὶ ἑνὸς τηλεγραφήματος τοῦ δημάρχου Σκιλλοῦντος, βεβαιοῦντος ὅτι αἱ 254 ψῆφοι ἀνῆκον εἰς τὸν Δημήτριον Θεοδώρου Ἀναστασόπουλον. Θὰ ἠρώτων δὲ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν: Ἐν τίνι δικαιώματι δίδει τοιοῦτον πιστοποιητικὸν ὁ δήμαρχος Σκιλλοῦντος καὶ βεβαιοῖ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτοῦ οὐδ’ ἀνῆκεν εἰς τὸν κύκλον τῶν καθηκόντων αὐτοῦ, ἵνα τύχῃ βεβαιώσεως διὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ δημάρχου; Ἐὰν ἁπλῶς ἐκ πληροφοριῶν ἐξωδίκων, αἵτινες μετεβιβάσθησαν ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων εἰς τὸν δήμαρχον Σκιλλοῦντος, ἔμαθε ταῦτα ὁ δήμαρχος, τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύησιν περὶ τῆς ἀληθείας τῶν ἐν τῷ τηλεγραφήματι τοῦ δημάρχου περιεχομένων. Καὶ τοιαύτη ἦτο ἡ πληροφορία, ἡ ἐξ ἀδεσπότων εἰδήσεων πηγάζουσα, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὸν Νομάρχην Μεσσηνίας, ἐὰν πράγματι ἔδωκε τοιαύτην πληροφορίαν. Ἡ μόνη δὲ ἀκριβὴς πληροφορία εἶναι ἡ πληροφορία ἡ ἀντλουμένη ἐκ τῶν Πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ μήπως εἶναι τεκμήριον ἆρά γε ἡ ἔνστασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ δῆθεν ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου; Σᾶς λέγει, ὅτι δὲν ἦτο κἂν δυνατὸν νὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος συνυποψηφίου μου ὁ ὑπογράψας τὴν ἔνστασιν. Λυποῦμαι δέ, διότι τὴν ὥραν ταύτην δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Νικόλαος Παπαλέξης, τοῦ ὁποίου ἠδυνάμην νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μαρτυρίαν καὶ τὴν βεβαίωσιν, καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν οὗτος νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ὁ ὑπογράψας τὴν ἔνστασιν Φίλιππος Παπαπολυχρονίου εἶναι ἐκ τῶν μισθωτῶν καὶ οἰκείων του, καὶ ἦτο συνεπῶς ἐκ τῶν ἀδυνάτων νὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος ἰδικός μου. Ἀλλά, ὡς ἔλαβον ἤδη τὴν τιμὴν νὰ καταδείξω δι’ ἀριθμῶν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ταύτας τὰς περιπλέον ψήφους ἐὰν ἠθέλετε συναριθμήσει ὑπὲρ τοῦ ἐνισταμένου, θὰ ὑπελείπετο ἐμοῦ καὶ πάλιν κατὰ 55 ψήφους εἰς τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα. Ταῦτα εἶναι ἀρκετά, Κύριοι, νομίζω, ἐφ’ ὅσον ἀφορῶσι τὰ τρία τμήματα, περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσαμεν, ἤτοι τὰ δύο τμήματα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ τὸ ἕτερον τοῦ δήμου Κολωνίδων. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς ἄλλο ἤδη θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπίσης ἄξιον ἵνα τύχῃ ἀκεραίας τῆς προσοχῆς τῆς Βουλῆς. Μοὶ ἀφῃρέθησαν εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος 106 ψῆφοι, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ὑπῆρχον τόσαι μέλαιναι πλεονάζουσαι, καὶ καλῶς μοὶ ἀφῃρέθησαν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἀκολουθούσης τὸ τεκμήριον, τοῦ νόμου. Ὁ νόμος δὲ διατί ἐπιβάλλει τὴν τοιαύτην ἀφαίρεσιν ἀπὸ τοῦ ναί; Διότι ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του, καὶ ἐδέχθη ὑπάρχον τεκμήριον, ὅταν ὑπάρχωσι πλεονάζουσαι ψῆφοι, ὅτι αἱ ψῆφοι αὐταὶ ἐρρίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρός. Ἀλλὰ τὸ τεκμήριον τοῦτο δὲν εἶναι ἀκαταμάχητον, δὲν εἶναι ἀκαταγώνιστον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατραπῇ· καὶ εἴδομεν πολλάκις, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει ὑπονοιῶν ἁπλῶν ἐστηρίχθη ἡ Βουλὴ καὶ ἀνέτρεψε τὸ τεκμήριον τοῦ νόμου καὶ εἶπεν ὅτι τὸ τεκμήριον τοῦτο οὐδὲν ἀποδεικνύει. Ὅτε δὲ ἀποδεικνύω πρὸς ὑμᾶς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ αὐτοῦ εἱρμοῦ τῶν σκέψεων, ἃς προέτεινε πρὸς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτε ἀποδεικνύω, λέγω, πρὸς ὑμᾶς, ὅτι νοθεία ἔλαβε χώραν εἰς βάρος μου καὶ ὅτι αἱ 106 πλεονάζουσαι ψῆφοι ἐρρίφθησαν εἰς τὸ ὄχι τῆς κάλπης μου, ὅτι ἐρρίφθησαν ἄρα οὐχὶ ὑπὸ φιλικῆς χειρός, ἐντεῦθεν δὲν δύναμαι νὰ ἀξιώσω, ἵνα ἀνατραπῇ ἢ μὴ ἐφαρμοσθῇ τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ ὁ νόμος; Ἀλλά, ἐὰν τοῦτο δύναμαι νὰ ἀξιώσω, δύναμαι κατὰ μείζονα λόγον, ὅτε οὐχὶ ἁπλῶς ὡς πιθανὴν ἐξηγῶ τὴν νοθείαν, ἀλλ’ ἀποδεικνύω αὐτὴν — διότι δὲν παραπονοῦμαι μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀποδεικνύω — καὶ τὴν ἀποδεικνύω μέχρις ὡρισμένου ἀκριβῶς ἀριθμοῦ ψήφων, μέχρι τῶν ψήφων 106, δύναμαι, λέγω, νὰ ἀξιώσω ἀπὸ τὴν Βουλὴν μετὰ πάσης δικαιοσύνης ἵνα εἴπῃ ὅτι ἀνατρέπεται τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ ὁ νόμος, διότι ἔχω ἀποδείξεις, ὅτι αἱ ψῆφοι αἱ ἀφαιρεθεῖσαι ἐκ τοῦ ναὶ ἀνῆκον πράγματι εἰς τὸ ναί. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπὶ τούτου, διότι ἐπιμένων θὰ ἠδίκουν τὴν ὑμετέραν νοημοσύνην καὶ ἀντίληψιν. Προυτάθη ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ τίνα λόγον θὰ ἔχῃ ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς, ἥτις βεβαιωθῆτε ὅτι οὐδόλως μὲ φοβίζει, ὅτε αὕτη ὑπὸ τόσον δεινὰς δι’ ἐμὲ συνθήκας διεξαχθεῖσα ἔδωκε τοιαῦτα ἀναντιρρήτως καὶ ἀσφαλῶς γνήσια ἀποτελέσματα, οἷα τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνεκοίνωσα πρὸ ὀλίγου; Ὅτε δὲ τοιαῦτα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ δήμου Ἄριος, ἐρωτῶ ὑμᾶς: πῶς θὰ εἴπητε εἰς ὑποψήφιον πλειονοψηφήσαντα: ἐπανάλαβε τὴν ἐκλογήν σου καὶ πήγαινε νὰ ἴδῃς ἂν αἱ 140 ψῆφοι, αἵτινες σοὶ ἐδόθησαν πραγματικῶς καὶ ἀληθῶς εἰς τὸ ναί, θὰ σοὶ δοθῶσι καὶ πάλιν εἰς τὸν δῆμον Ἄριος; Πρόκειται ἆρά γε νὰ ἱκανοποιήσητε αἴσθημα ἁπλῆς περιεργείας διατάσσοντες ἐπαναλήψεις ἐκλογῶν; Ἀλλὰ Βουλὴ σοβαρῶς ἀποφασίζουσα δὲν παίζει χάριν ἁπλῆς καὶ ἀδικαιολογήτου ἄλλως τε περιεργείας. Ἂν δὲ δεχθῶμεν, ὡς ἔλεγον πρὸ ὀλίγου, ὅλους ἐκείνους τοὺς ἰσχυρισμούς, τοὺς ὁποίους ὑπέβαλον οἱ ἐνιστάμενοι, καὶ ἂν ἠθέλομεν ἀναγνωρίσει εἰς τὸν Δημήτριον Θεοδ. Ἀναστασόπουλον ἀριθμὸν ψήφων πλείονα ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἀριθμεῖ ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ Πρωτοδικεῖον Καλαμῶν, θὰ εἴχομεν ὡς ἀποτέλεσμα τὸν Ἀναστασόπουλον τοῦτον ἀνερχόμενον ὑψηλὰ ἐν τῇ κλίμακι τῆς ἐπιτυχίας, ἀλλ’ ἐπίσης θὰ εἴχομεν τὸν Χρῆστον Καραβίτην, ὅστις ἤδη κατατάσσεται ἐν τῇ ἀποφάσει μὲ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα ψήφων 15634 ὡς 27ος, κατερχόμενον εἰς τάξιν 29ου, ἀντ’ αὐτοῦ δὲ θὰ εἴχομεν τὸν Π. Μερλόπουλον—ὅστις ἤδη κατατάσσεται 28ος μὲ ψήφους 15598,—ἀνερχόμενον ὑπὲρ τὸν Καραβίτην διὰ τῆς προσθήκης τῶν ἀφαιρεθεισῶν 106 ψήφων, ἤτοι μὲ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα ψήφων 15704, ὑπερβαῖνον τὸ τοῦ Καραβίτου κατὰ ψήφους 70, ἤτοι θὰ εἴχομεν πάλιν τὸν Π. Μερλόπουλον 28ον ἐν τῇ κλίμακι τῆς ἐπιτυχίας. Ἐρωτῶ ἤδη ὑμᾶς: καί, ἐὰν δὲν συνέτρεχον ὅλοι οἱ ἄλλοι λόγοι, οἱ ὁποῖοι καταφανῶς συντρέχουσι, δὲν θὰ ἦτο ἄδικον, ἄδικον οὐχὶ βεβαίως κατ’ ἐμοῦ, δὲν θὰ ἦτο ἀδίκημα κατὰ τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, νὰ ἀκυρώσῃ ἡ Βουλὴ τοιαύτην ἐκλογήν, τόσον νόμιμον καὶ τόσον ἁγνήν, ὡς εἶναι ἡ ἰδική μου;

§335ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὡς ἐξηγήσατε ὅτι ὁ Ἀναστασόπουλος ὁ ἀνήκων εἰς τὸν ὑμέτερον συνδυασμὸν ἔλαβε περισσοτέρας ψήφους, αὐτὸ δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ ὡς πραγματικόν. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐξηγήσητε, ἵνα ἀρθῇ πᾶσα ἀμφιβολία, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἔφεραν ὡς ἀποτέλεσμα, ὥστε εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Κολωνίδων ὁ Ἀναστασόπουλος ἀπὸ 500 καὶ 600 ψήφους νὰ λάβῃ 60.

§336Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπον πρὸ ὀλίγου. Εἶπον ὅτι ὁ κ. Ἀναστασόπουλος διετέλεσεν ἐκεῖ ὡς διευθυντὴς τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας.

§337ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Περὶ τοῦ ἄλλου ὁμιλῶ. Τίνα ἐλαττώματα εἶχεν, ὥστε νὰ μειονοψηφήσῃ τόσον;

§338Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀντίθεσιν πρὸς τὸν Δημήτριον Θεμιστοκλέους Ἀναστασόπουλον.

§339ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δέχομαι ὅτι ὁ Ἀναστασόπουλος ὁ ἀνήκων εἰς τὸν ὑμέτερον συνδυασμὸν ἕνεκεν τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους εἴπετε, ἔλαβε τόσας ψήφους. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: Ἀφοῦ ὅλος ὁ συνδυασμὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔλαβε τόσας ψήφους, διατί ὁ Ἀναστασόπουλος ὁ ἀνήκων εἰς τὸν συνδυασμὸν αὐτὸν δὲν ἐψηφίσθη;

§340Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθῶς παράδοξον, ἵνα μὴ εἴπω ἄλλο τι, νὰ ζητῶνται ἐξηγήσεις ἀπὸ ἐμὲ πρὸς ἀπόκρουσιν ἐνστάσεων οὐδόλως ἀποδειχθεισῶν, καὶ ἀποτελεῖ πλήρη ἀνατροπὴν τῶν κανόνων τοῦ δικαίου τοῦ στοιχειώδους νὰ μὴ ζητῆται ἡ ἀπόδειξις τῆς βασιμότητος τῶν λόγων τῆς ἀκυρώσεως, ἀλλὰ νὰ ζητῆται ἡ ἀπόδειξις τοῦ κύρους, καὶ μάλιστα ἄλλη ἢ ἡ ἐκ τῶν Πρακτικῶν ἀπορρέουσα. Καὶ εἶναι παραδοξότατον νὰ ζητῶνται τοιαῦται ἐξηγήσεις ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ὅτι οὕτως ἢ ἄλλως ὤφειλεν ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς νὰ ἐκδηλώσῃ τὸ φρόνημά του, ἀφοῦ ἔχομεν τὴν πλήρη ἀπόδειξιν πῶς ἐξεδήλωσεν αὐτό. Ἀλλὰ, ἂν καὶ δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξηγήσω τοῦτο, ἐν τούτοις ἀπαντῶν ἐξηγῶ τὸ πρᾶγμα ἐκ τῆς ἀντιθέσεως τῶν δύο συγγενῶν Ἀναστασοπούλων. Γνωρίζομεν πάντες πόσον σφοδρὰ εἶναι ἡ ἀντίδρασις εἰς τοιαύτην περίπτωσιν. Ἡ ἀντίθεσις πρὸς τὸν προσφιλῆ Ἀναστασόπουλον ἔφερε τὸ ἀποτέλεσμα τὸ δυσμενὲς πρὸς τὸν ἄλλον Ἀναστασόπουλον. Οὕτως ἐξηγῶ τὸ πρᾶγμα, μολονότι, ὡς εἶπον, δὲν ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ἐξηγήσω τοῦτο. Ἀλλὰ περιορίζων τὸ ζήτημα εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσω παρὰ τῆς Βουλῆς, ἵνα αἱ ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἐδόθησαν καὶ πραγματικῶς ἀνήκουσιν εἰς τὸ ναὶ τῆς κάλπης μου, μὴ ἀφαιρεθῶσιν, ὅτε προσάγονται ἀποδείξεις, ὅτι νοθεία ἐγένετο ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ.

§341Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Πόσον ὑπερτερεῖ ὑμῶν ὁ κ. Καραβίτης;

§342Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. 36.

§343Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Τὸν ὑπερτερεῖτε μὲ τοὺς 106;

§344Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως τὸν ὑπερτερῶ κατὰ 70.

§345Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου ἐποιήσατο ἔνστασιν μετὰ τὴν διαλογὴν τῆς κάλπης του λέγων, ὅτι ἡ κάλπη αὕτη ἀνήκει εἰς τὸν Δημήτριον Θεοδώρου Ἀναστασόπουλον. Πρὸ τῆς κάλπης τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου ὑπῆρχε κάλπη ἀνήκουσα εἰς τὸν ὑμέτερον συνδυασμόν;

§346Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§347Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καλῶς. Τώρα διὰ τὸν δῆμον Σκιλλοῦντος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ ἔνστασις, αἱ προϋποθέσεις σας αἱ ἐκλογικαὶ εἰς ποῖον ποσὸν ἀνεβίβαζον τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ συγκεντρώσῃ ὁ συνδυασμός σας; Δηλαδὴ ἦτο πιθανὸν νὰ λάβῃ πεντακοσίας τόσας ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβεν;

§348Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Περίπου.

§349Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἑπομένως ἐκ τούτου θέλω νὰ εἴπω ποῖον λόγον εἶχεν ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημητρίου Θεμιστοκλέους Ἀναστασοπούλου, ἐὰν ἀληθῶς ἦτο ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου, νὰ διαμαρτύρηται, ὅτε ἔβλεπεν εἰς τὴν κάλπην ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἀντεπροσώπευεν, ὅλας τὰς ψήφους; Αὐτὸ δίδει τὸ ἐνδόσιμον, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος δὲν ἦτο εἰλικρινὴς ἀντιπρόσωπος, ἦτο ψευδοαντιπρόσωπος.

§350Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναντιρρήτως.

§351Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διότι αἱ προϋποθέσεις σας ἦσαν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσητε εἰς τὰς πεντακοσίας ψήφους.

§352Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξήγησα ὅτι ὑπῆρχεν ἐξαιρετικός λόγος, ὅπως ὁ ἡμέτερος Ἀναστασόπουλος λάβῃ περισσοτέρους ψήφους. Ἀλλ’ ἐπιμένω εἰς τὸ ζήτημα τοῦ δευτέρου τμήματος τοῦ δήμου Ἄριος καὶ λέγω ὅτι δὲν θὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ, ὅτι αἱ ψῆφοι αὗται δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὸν Μερλόπουλον, αἱ ἀφαιρεθεῖσαι λόγῳ πλεονασμοῦ ἰσαρίθμων ψήφων. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ἐν τέλει νὰ εἴπω, ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον ἀνεκήρυξεν 28 ἐπιτυχόντας· 27ος εἶναι ὁ κύριος Καραβίτης μὲ 15634, 28ος ὁ κ. Π. Μερλόπουλος μὲ 15598, τουτέστιν ὑπολείπομαι τοῦ κυρίου Καραβίτου κατὰ 36 ψήφους, πρῶτος δ’ ἐπιλαχὼν ἔρχεται ὁ κύριος Ἀναστασόπουλος μὲ 15383. Ἐὰν δεχθῶμεν ὡς βασίμους τὰς ἐνστάσεις, θὰ δεχθῶμεν ὅτι ὁ κύριος Ἀναστασόπουλος ἔχει πλέον ἢ 15383, ὡς ἰσχυρίζεται, καὶ ὅτι κατ’ ἀνάγκην ἀνέρχεται εἰς τὴν κλίμακα τῶν 28 ἐπιτυχόντων, λαμβάνων θέσιν 23ου ἢ 24ου, δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Καραβίτης, ὅστις εἶναι ἤδη 27ος, γίνεται 28ος, καὶ ὁ Μερλόπουλος, ὅστις εἶναι ἤδη 28ος, γίνεται 29ος. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δίκαιον, διότι εἰς τὸ ναὶ τοῦ Μερλοπούλου πρέπει νὰ συναριθμήσητε 106 ψήφους παρανόμως ἀφαιρεθείσας ἐν τῷ δευτέρῳ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Ἄριος. Καὶ τότε ὁ κ. Καραβίτης γίνεται 29ος, ἐγὼ δὲ 28ος, ὑπερβαίνων αὐτὸν κατὰ 70 ὅλας ψήφους.

§353ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ παρατήρησις, κύριοι Βουλευταί, τοῦ κ. Μερλοπούλου εἶναι ἀξία προσοχῆς ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἤθελε δεχθῆ, ὅτι εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος ἔλαβε χώραν νοθεία. Ἐφ’ ὅσον δύναται ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον ὁ κ. Μερλόπουλος νὰ ἔλαβε πλείονας τῶν ἑκατὸν ψήφων, ἐκείνων αἵτινες κατελογίσθησαν, τότε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἀλλοιοῦται. Βεβαίως δὲν ὑποθέτω νὰ ἀξιοῖ ὁ κ. Μερλόπουλος ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ βουλεύματος νὰ θέλῃ νὰ ἀλλοιώσωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς καὶ νὰ φέρωμεν αὐτὸν ὑπὲρ τὸν Καραβίτην. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Μερλόπουλον καὶ τὸν κ. Καραβίτην, διότι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι αὐτὸς ὁ τελευταῖος ἐπιτυχών. Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω.

§354ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μετὰ τὰ ἐκτυλιχθέντα, κ. Βουλευταί, ἐνώπιον ἡμῶν ἔχω πεποίθησιν, ὅτι, ἐὰν παρίστατο ἐνώπιον ἡμῶν ὁ κ. Καραβίτης, ἤθελε βεβαιώσει, ὅτι ἀσφαλῶς καὶ ἀναμφιβόλως πλειονοψηφεῖ ὁ κύριος Π. Μερλόπουλος. Ἀλλ’ ἀτυχῶς ὁ κ. Καραβίτης, γέρων 85 ἐτῶν, ἀσθενεῖ καὶ ἀδυνατεῖ νὰ ἐξέλθῃ τῆς οἰκίας του μένων ἐντὸς αὐτῆς εἰς τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα του καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκηται ἐνώπιόν μας. Διότι ἀληθῶς, κύριοι Βουλευταί, ἀγνοῶ ποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσαχθῇ ἐνώπιόν σας ἀπόδειξις τρανοτάτη ἀνατρέπουσα τὸ ἐκ τοῦ νόμου τεκμήριον. Προσάγεται τὸ ἀποτέλεσμα ὅλων τῶν ὑποψηφίων, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἀρχηγὸς τοῦ συνδυασμοῦ ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ του πατρίδι ὑστερεῖ ὅλων τῶν ὀπαδῶν του. Προσάγεται ἀκόμη καὶ δικαστικὴ ἀπόφασις. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἰσχυρισθῶ, κύριοι Βουλευταί, καὶ ἀνακολουθίαν τινὰ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, διότι, ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην τῶν λόγων αὐτοῦ, ὅτε τὸ πρῶτον ἐλάλησεν, εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἐτελέσθη νοθεία εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Ἄριος. Ὅταν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία κατὰ τίνος ἐτελέσθη ἡ νοθεία, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις, ὅτι δὲν ἀνατρέπεται τὸ τεκμήριον; Οὕτως ἔχει τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὑποθέσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον, θὰ ἐτόλμων νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς τὰ ὀλίγα ταῦτα. Εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι ὑπάρχει πιθανότης ἐν τῇ συνειδήσει του, πιθανότης ὅτι ἐγένετό τι. Ὅταν λέγωσιν, ὅτι ἐγένετο ἢ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, ἢ ὅτι ἀντιστρόφως ἐτοποθετήθησαν αἱ κάλπαι ἢ ἀντιστρόφως ἐτοποθετήθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι, ὅταν οὐδεὶς δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι τοῦτο ἐγένετο, νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι παρήχθη ἐν τῇ συνειδήσει του πιθανότης, διότι ἡ πιθανότης λέγει τοῦτο καὶ ὄχι τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Εὑρέθησαν, κύριοι Βουλευταί, ἐν πλάνῃ οἱ ψηφοφόροι, εὑρέθησαν ἐν πλάνῃ εἴτε ἕνεκα κακῆς τοποθετήσεως τῶν καλπῶν εἴτε ἕνεκα κακῆς τοποθετήσεως τῶν ἀντιπροσώπων. Εἶναι ὀλισθηρὸν τὸ ἔδαφος, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐπικίνδυνον τὸ ἔδαφος, ἐὰν γίνῃ ἔναρξις ἀκυρώσεως τῶν ἐκλογῶν ἐπὶ τῇ βάσει πιθανοτήτων, ἐπὶ τῇ βάσει λόγων, οἵτινες ἐμποδίζουσι τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ἐκδηλώσωσι τὸ φρόνημα αὑτῶν, ὡς θὰ τὸ ἐξεδήλουν, ἐὰν δὲν ὑπῆρχον οἱ λόγοι ἐκεῖνοι. Διότι προσέρχεταί τις καὶ ψηφίζει ὑπὲρ ἑνὸς Ἀναστασοπούλου καὶ ἔπειτα ζητεῖται παρ’ αὐτοῦ ψῆφος ὑπὲρ ἑτέρου Ἀναστασοπούλου, νομίζετε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ψηφίσῃ καὶ τὸν δεύτερον Ἀναστασόπουλον, καὶ ὅτι δύναται νὰ εἴπῃ ὁ ψηφοφόρος ἐκεῖνος πόσους τέλος πάντων Ἀναστασοπούλους θὰ ψηφίσω; Εἶναι ὀλισθηρὸν τὸ ἔδαφος, κ. συνάδελφοι, ἐπὶ τῇ βάσει πλανῶν νὰ κρίνωμεν τὰς ἐκλογάς, διότι πολλὰς ὑποθέσεις δύναταί τις νὰ κάμῃ. Δὲν θέλω νὰ διακινδυνεύσω ὑποθέσεις ἰδικάς μου, ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ καταστρώσωμεν τοιαύτας, δὲν θὰ δυσκολευθῶμεν εἰς τοῦτο, διότι πολλὰς δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ὑποθέσεις. Μὴ λησμονεῖτε ἀκόμη περισσότερον, κ. συνάδελφοι, ὅτι πρόκειται νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐρρίφθησαν εἰς τὴν μίαν κάλπην τόσαι ψῆφοι καὶ εἰς τὴν ἄλλην τόσαι, διότι ἐνεφιλοχώρησε μία πλάνη. Πλάνη δύναται νὰ ἐμφιλοχωρήσῃ διὰ πλείστους ὅσους λόγους, καὶ διὰ τὴν τοποθέτησιν καλπῶν καὶ διὰ τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἀντιπροσώπου καὶ διὰ τὰ προσόντα τῶν ὑποψηφίων καὶ διὰ διαβολὰς καὶ συκοφαντίας καὶ ἕνεκα ἀλλαγῆς σημείων καὶ δι’ ἄλλους χιλίους λόγους. Ἀλλά, ἐὰν ἀρχίσωμεν νὰ κρίνωμεν τὰς ἐκλογὰς ὑποθέτοντες τὰς πλάνας, δὲν γνωρίζω ποία ἐκλογὴ θέλει γίνει χωρὶς νὰ ἀκυρωθῇ. Φαντασθῆτε ἑκατοντάδας καὶ χιλιάδας ἐκλογέων λέγοντας ὅτι ἐψήφισαν τὸν δεῖνα ὑποψήφιον, διότι ἐβεβαιώθησαν, ὅτι εἶχεν αὐτὰ ἢ ἐκεῖνα τὰ προσόντα, καὶ ἤδη βεβαιοῦνται, ὅτι δὲν ἔχει τὰ προσόντα καὶ ἑπομένως ἐκ πλάνης ἔδωκαν τὴν ψῆφον αὑτῶν, καὶ δι’ αὐτὸ νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή! Νομίζω, ὅτι εἶναι ὀλισθηρὸν τὸ ἔδαφος τῆς πλάνης καὶ μάλιστα, ὅταν τοσοῦτον ὀλισθηρὸν παρουσιάζηται, ὡς ἐν τῇ προκειμένῃ ἐκλογῇ, νὰ ἔρχηται ἀντιπρόσωπος νὰ ἀρνῆται, ὅτι ἔλαβε μέγαν ἀριθμὸν ψήφων ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον ἀντεπροσώπευε καὶ νὰ καθίσταται πιστευτόν, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος ἐκεῖνος ἦτο ἀντιπρόσωπος. Ἀλλ’ ἔχετε καί τι πλέον τούτου, κ. συνάδελφοι, καί τι ἀκριβῶς ἐπικίνδυνον, ἐὰν καὶ εἰς ἄλλα στάδια τῆς δημοσίας λειτουργίας ἐπεκταθῇ. Ζητεῖται ἀπὸ τὸν κατηγορούμενον νὰ προσαγάγῃ, κ. Βουλευταί, ἀποδείξεις. Ἐπιτρέψατε τοῦτο νὰ τὸ ἀποκαλέσω τρομερόν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν θέλωμεν ἀρχίσει ἀπὸ πάντα κατηγορούμενον νὰ ζητῶμεν τὰς ἀποδείξεις. Οἱ κατήγοροι πρέπει νὰ προσαγάγωσι τὰς ἀποδείξεις. Ποίας ἀποδείξεις προσήγαγον; «Ὑποθέτομεν, ὅτι ἐγένετο τοῦτο», λέγουσιν, «ὑποθέτομεν, ὅτι ἐγένετο ἐκεῖνο», ἀλλὰ μὲ ὑποθέσεις δὲν στηρίζονται κρίσεις, καὶ μάλιστα κρίσεις ἀσφαλεῖς. Σᾶς ἐρωτῶ, κ. συνάδελφοι, πότε πρέπει νὰ ζητήσωμεν τὸ φρόνημα τοῦ ἐκλογέως ὑπὲρ ἑνὸς ὑποψηφίου ἢ κατ’ αὐτοῦ; Κατὰ τὴν στιγμὴν τὴν τελευταίαν κατὰ τὴν ὁποίαν ψηφίζει ἢ ὄχι; Ἀναμφιβόλως ναί. Τότε πρέπει νὰ ἐξετάζωμεν ποῖον εἶχε φρόνημα—καὶ ἐπανέρχομαι εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον πρὶν εἰς ὑμᾶς,—ὅταν ψηφίζῃ τις ἕνα Ἀναστασόπουλον. Ἀλλὰ διότι ἐψήφισεν ἕνα Ἀναστασόπουλον μὴ ἀνήκοντα εἰς τὸν συνδυασμὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ δὲν ἤθελε νὰ ψηφίσῃ δεύτερον Ἀναστασόπουλον καὶ μετέβαλε γνώμην κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καὶ δὲν ἐψήφισε τὸν δεύτερον Ἀναστασόπουλον, μολονότι ἐπληροφορήθη ὅτι αὐτὸς ἦτο ὁ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν Φιλελευθέρων, νομίζετε, ὅτι δὲν ἐξεδηλώθη τὸ ἀληθὲς φρόνημα τοῦ ἐκλογέως; Νομίζετε, ὅτι ἐξεδηλώθη τὸ φρόνημα, τὸ ὁποῖον εἶχε πρὸ ἑκατονταετίας; Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαντήσωμεν, θὰ εἶναι ποῖον εἶχε φρόνημα καθ’ ἣν στιγμὴν ἔθετε τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς τὴν κάλπην. Ἀλλὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀφήνει ἀπὸ τὸν δάκτυλον νὰ πέσῃ ἡ ψῆφος, αὐτὸ τὸ φρόνημα ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσωμεν. Ποία προσήχθη ἀπόδειξις ἐκ μέρους τῶν κατηγόρων τῶν μὴ ὑποχρέων νὰ προσαγάγωσιν ἀποδείξεις. Ποία προσήχθη ἀπόδειξις, ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην δὲν εἶχε τὸ φρόνημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξεδηλώθη διὰ τῶν ῥιφθεισῶν ψήφων; Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. συνάδελφοι, μετὰ εἰκοσιτεσσάρων ἄλλων συναδέλφων ὑποβάλλω πρότασιν, ὅπως κριθῇ τὸ ζήτημα μεταξὺ τῶν δύο, τίς ἀνεκηρύχθη ὡς ἐπιτυχὼν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, μεταξὺ δηλαδὴ τοῦ κ. Π. Μερλοπούλου καὶ τοῦ γέροντος Καραβίτου· νὰ ἀποφανθῇ τουτέστιν ἡ Βουλὴ τίς ἐκ τῶν δύο εἶναι ὁ πλειονοψηφήσας. Προτείνομεν δηλαδή, ὅπως ἡ ψηφοφορία περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δύο τελευταίους ἐπιτυχόντας γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· ἀφοῦ δὲ τὸ ζήτημα τοῦτο λύσῃ ἡ Βουλή, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ὑπὲρ τοῦ κ. Μερλοπούλου, τότε εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι δεκταὶ αἱ προτάσεις.

§355ΠΕΤΡ. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοῶ, κύριοι Βουλευταί, πόσον εἶναι ὀχληρὸν ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ καὶ μετὰ τοσοῦτον κάματον νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἀκόμη, ἐρευνῶν τοὺς ἀριθμοὺς πλέον, χωρὶς νὰ ἀνατρέξω εἰς τὴν ἱστορίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἠσχολήθη ὁ κ. Μερλόπουλος. Καὶ δὲν θὰ ζητήσω καμμίαν πληροφορίαν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἄλλοτε μὲν ἐπὶ ληξιαρχικῶν πράξεων, ἄλλοτε δὲ περὶ τῶν συμβάντων κατὰ τὴν προεκλογικὴν κίνησιν. Ἄν εὑρισκόμην εἰς τὴν ἀνάγκην, θὰ εὑρισκόμην δέ, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπήντα εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. Μερλοπούλου, θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, εὐρύνων τὸ ἐρώτημα, νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ ἄλλου ζητήματος, ἐκ τῆς ἀπαντήσεώς του δὲ θὰ ἐξήγοντο ἐντελῶς ἀντίθετα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπεθύμει νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Μερλόπουλος ὡς γενόμενα κατὰ τὴν προεκλογικὴν κίνησιν. Ἐγώ, Κύριοι, θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μίαν τῶν αἰσθήσεων, τὴν ὅρασιν, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀσχοληθῆτε διὰ τῆς πρώτης τῶν πράξεων τῆς ἀριθμητικῆς, διὰ νὰ ἀνεύρητε τὸ βάσιμον τῶν ἰσχυρισμῶν μας ἐν σχέσει πρὸς τὰ δύο τμήματα Σκιλλοῦντος. Δὲν εἶναι μακρὰ ἡ ἔρευνα, οὐδὲ χρόνος πολὺς ἀπαιτεῖται, εἶναι δὲ δυνατὸν ὅλοι οἱ κ. Βουλευταὶ δι’ αὐτοψίας νὰ σχηματίσωσι γνώμην ἀσφαλῆ περὶ τοῦ τί συνέβη ἐν τῷ δήμῳ Σκιλλοῦντος. Ἁπλούστατα συνέβη μετάθεσις τῶν ἀποτελεσμάτων. Μετὰ τὴν ἀπαρίθμησιν τῶν ψήφων τῆς πέμπτης κάλπης, τῆς ἀνηκούσης, κατὰ τὰ Πρακτικὰ εἰς τὸν κ. Δ. Θεμ. Ἀναστασόπουλον, ἐπακολουθεῖ ἑτέρα πρᾶξις, ἐν τῇ ὁποίᾳ, — προσέξατε, κύριοι Βουλευταί, διότι τὸ φαινόμενον εἶναι βαρυσήμαντον—ὁ πρῶτος Ἀναστασόπουλος ἀναφέρεται διακεκριμένως. Ἠνοίχθη κατόπιν ἡ κάλπη τοῦ Ἀναστασοπούλου ἢ Γκούρα, καὶ οἱ παριστάμενοι ἐκεῖ εἶχον ὑπ’ ὄψει των ὅτι ἡ ἑπομένη κάλπη, ἡ ὁποία ἔμελλε νὰ ἀνοιχθῇ, ἀνῆκεν εἰς τὸν Ἀναστασόπουλον ἢ Γκούραν, ἐνῷ κατελογίσθη ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς προηγουμένης κάλπης. Ἡ διάκρισις αὕτη, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν ἀντίρρησιν, τὴν γενομένην ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντιπροσώπου, παράγει ἀσφαλὲς συμπέρασμα ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ πρώτου μετετέθη ὑπὲρ τοῦ ἄλλου.

§356ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί διεγράφη αὐτό;

§357Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διεγράφη, διότι προεβλήθη ἡ ἀντίρρησις ἐκ μέρους τοῦ ἀντιπροσώπου του. Διεγράφη ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου, ἵνα σημειωθῇ ὅ,τι ἐσημειώθη, διότι ἐνόμισαν ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ διαγράψωσι καὶ τὴν προηγουμένην πρᾶξιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας εἶχον σημειώσει πλέον τὰ ἀποτελέσματα. Ἴσως λοιπὸν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου διεγράφη.

§358ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὲ τὰ «ἴσως» θὰ κρίνωμεν;

§359Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε βλέπετε, ὅτι ἡ δευτέρα κάλπη μετρεῖται ὡς κάλπη τοῦ Ἀναστασοπούλου ἢ Γκούρα, εἰς τὸν ὁποῖον κατελογίσθησαν αἱ ψῆφοι τῆς προηγουμένης κάλπης, ἴσως εἶναι πλέον ἢ βεβαίως; Ἐγὼ λέγω βεβαίως. Παρίσταντο πάντα τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Μερλόπουλον νὰ μοὶ εἴπῃ πῶς θεωρεῖ τὸ ἐπιχείρημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ παροῦσα ἀνέγραψεν εἰς τὰς πράξεις της τὴν ἀντίρρησιν τοῦ ἀντιπροσώπου.

§360Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἰς τὴν παρακατιοῦσαν πρᾶξιν περὶ ποίας ἐκλογῆς ἀναφέρεται ὅτι κάμνει λόγον;

§361Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνει λόγον ἡ προηγουμένη πρᾶξις, ἡ ὁποία εἶχε παρατωθῆ καὶ μετὰ τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναγραφῆ καὶ δευτέρα, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὅτι δὲν ἦτο τόσον εὔκολον νὰ διαγράψῃ πρᾶξιν ἤδη κατηρτισμένην, ἐνῷ ἦτο εὔκολον νὰ διαγράψῃ τὴν κατόπιν ἀρξαμένην καὶ μὴ περατωθεῖσαν. Ἀλλά, Κύριοι, ὁ κ. Μερλόπουλος ἀντιλαμβάνεται ὅτι τὸ ἔδαφος σείεται ὑπὸ τοὺς πόδας του καὶ ἐπιχειρεῖ διὰ συμβιβασμοῦ τινος νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα. Καὶ ὁ κ. Μερλόπουλος εἶπεν ὅτι ἐνοθεύθη τὸ ἀποτέλεσμά του ἐν τῷ δήμῳ Ἄριος καὶ τοῦτο μετὰ τὴν δήλωσίν του τὴν πανηγυρικὴν ὅτι οὐδέποτε ἀνεμίχθη εἰς προσωπικὰ ζητήματα ὁ κ. Μερλόπουλος. Ἀλλὰ προσέφερε τάχα ὑπηρεσίας γενικοῦ ἐνδιαφέροντος ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ, ὥστε νὰ πιθανολογῆται ὅτι ἐδικαιολογεῖτο ὑπὲρ αὐτοῦ εὐνοϊκώτερον ἀποτέλεσμα, ἐντεῦθεν δὲ τὸ συμπέρασμα ὅτι αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι ἐρρίφθησαν ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρός; Εἶχε προσφέρει τοσαύτας ὑπηρεσίας εἰς τὸν δῆμον Ἄριος, ποίας, κύριε Μερλόπουλε, γενικοῦ ἐνδιαφέροντος; Διότι ἐντεῦθεν ἤθελε συναχθῆ ἡ ἐπιρροή, τὴν ὁποίαν συνεκομίσατε ἐκ τῶν τοιούτων ὑπηρεσιῶν, ὥστε νὰ λάβητε πλείονας τῶν 39 ψήφων, ἃς ἐλάβετε.

§362Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πόσας ἔλαβον οἱ σύντροφοι αὐτοῦ;

§363Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. 180, 160, 190.

§364Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ λοιπὸν πῶς ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ ἔχῃ ἴσας ψήφους μὲ σᾶς;

§365Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖτε, ἀναγκάζομαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὸν δῆμον Ἄριος, εἰς ὅλην τὴν Μεσσηνίαν μέχρι τῆς Τριφυλίας ὑπάρχει δυσμενὴς γνώμη περὶ τοῦ κ. Μερλοπούλου διὰ τὴν προστασίαν, ἥν, ὡς λέγεται, παρεῖχεν εἰς τοὺς παντοιοτρόπως πιέζοντας τοὺς σταφιδοκτήμονας ὑπαλλήλους τῆς Προνομιούχου.

§366Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πρὸ τριῶν μηνῶν ὑπῆρχεν εὐμενεστάτη.

§367ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἕνεκα τῶν σταφιδικῶν ζητημάτων δυσμενὴς γνώμη διὰ τὸν κ. Μερλόπουλον, πῶς εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 8 Αὐγούστου ἦλθε πανίσχυρος; Ἀρνεῖσθε νὰ δεχθῆτε ὅτι εἶναι τὸ ἐκλεκτότερον τέκνον τῆς Μεσσηνίας;

§368Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀγνοεῖτε ὑπὸ τίνας συνθήκας διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαὶ τῆς 8 Αὐγούστου. Ἀγνοεῖτε ὅτι ὁ κόσμος εἶχε κηρύξει πόλεμον ἐξοντώσεως κατὰ τῶν κομμάτων, καὶ ἑπομένως ὁ ἀγὼν ἦτο ἀρνητικός· δι’ ἔλλειψιν δὲ θετικοῦ προγράμματος ἐψήφιζε πάντα ἀνεξάρτητον. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῆς ἐκλογῆς τῆς 8 Αὐγούστου καὶ ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ἐψηφίσθη ὁ κ. Μερλόπουλος.

§369ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ἔννοια αὕτη ἐξεπροσωπήθη ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Μερλοπούλου;

§370Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπόδειξις ὅτι τὰ κόμματα συνετρίβησαν σχεδὸν καὶ ἐπέπλευσαν οἱ πλείονες τῶν ἀνεξαρτήτων. Ἀλλά, Κύριοι, ἐγὼ δὲν ἀξιῶ νὰ πιστεύσητε ὅσα λέγω· νὰ τὰ σταθμίσητε καὶ κατόπιν νὰ κρίνητε. Καί, ὅπως συμβιβάσῃ τὰ διεστῶτα ὁ κ. Μερλόπουλος καὶ καταλήξῃ εἰς μίαν λύσιν συμφέρουσαν, ἐπεκαλέσθη, ἐπαναλαμβάνω, τὴν νοθείαν τοῦ δήμου Ἄριος, τὴν ὁποίαν ἐνίσχυσε δι’ ἑνὸς παραπεμπτικοῦ βουλεύματος. Γνωρίζετε πάντες κατὰ τίνα τρόπον καταρτίζονται τὰ παραπεμπτικὰ βουλεύματα, τὰ ὁποῖα συνηθέστατα καταλήγουσιν εἰς μίαν ἀθωωτικὴν ἀπόφασιν. Ἀκούσατε ὅμως τί ἐφρόνει ὁ κ. Μερλόπουλος περὶ νοθείας, πρὸ τῆς ὁποίας ἔφριξεν ἡ Βουλή, ἔφριξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 8 Αὐγούστου ὁ κ. Μερλόπουλος ἡγεῖτο τοῦ ἀντιθέτου ἡμῶν συνδυασμοῦ. Ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης ἐψηφοφόρησαν 1500 καὶ παράγοντες πρώτης τάξεως ἐν Τριφυλίᾳ, ὡς οἱ κ.κ. Κοκκέβης, Πονηρόπουλος καὶ ἄλλοι, ἔλαβον μηδέν. Τὸ μηδὲν γνωρίζετε πῶς τὸ ἐξήγησε καὶ τὴν ἔνστασίν μας φαντάζεσθε πῶς ἀπέκρουσεν ὁ κ. Μερλόπουλος; Τὸ μὲν μηδενικὸν ἐξήγησεν ὡς φαινόμενον ἐλλείψεως κομματικῶν δυνάμεων, τὴν δ’ ἔνστασίν μας ἀπέκρουσε διὰ τοῦ ἰσχυρισμοῦ: «Κύριοι, ἐνηργήθη ἀνάκρισις, καὶ ἡ ἀνάκρισις εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα κατέληξεν». Δεδομένου λοιπὸν ὅτι εἰς τὰ δύο αὐτὰ τμήματα συνέβη ὥστε ὁ Δημ. Θεμ. Ἀναστασόπουλος νὰ λάβῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ Δημ. Θεοδ. Ἀναστασοπούλου, ἀποκαταστήσατε τοὺς ἀριθμοὺς εἰς τὰς θέσεις των καὶ θὰ φθάσητε εἰς ἀσφαλὲς καὶ δίκαιον συμπέρασμα. Ἐγεννήθη ἐν τέλει τὸ ζήτημα ἂν πρέπει, ἀκυρουμένης τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν τελευταῖον ἐπιτυχόντα, τὸν κ. Μερλόπουλον, καὶ ἐπαναλαμβανομένης ὡς πρὸς τὸν πρῶτον ἐπιλαχόντα, νὰ ἀκυρωθῇ καὶ ὡς πρὸς τὸν κ. Καραβίτην. Ἀλλ’ ὁ κ. Μερλόπουλος λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν του τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας θὰ ἐλάμβανεν εἰς τὸν δῆμον Ἄριος, ἐὰν δὲν συνέβαινεν ἡ δῆθεν νοθεία, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται καὶ τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει διὰ τοῦ βουλεύματος, τὸ ὁποῖον προσήχθη. Ἀλλ’ ὁ Καραβίτης, Κύριοι, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι καθ’ ὅλον τὸν νομὸν τῷ ἀφῃρέθησαν 312 ψῆφοι; Ἀποκαταστήσατε καὶ τὸν Καραβίτην εἰς τὴν ἀλήθειαν τῶν ἀριθμῶν καὶ εὑρίσκετε ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ὡς πρὸς αὐτόν. Καί, Κύριοι, ἀπὸ τοῦ Καραβίτου τὴν κάλπην ἀφῃρέθησαν καθ’ ὅλον τὸν νομὸν 303 ψῆφοι· 100 ἀκόμη ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὸν κ. Μερλόπουλον· ἀποκαταστήσατε καὶ τὸν κ. Καραβίτην εἰς τὴν ἀλήθειαν τῶν ἀριθμῶν· ἂς γίνῃ ὑπολογισμός, καί, ἐὰν ἐπηρεάζηται τὸ ἀποτέλεσμα ἐκ τοῦ δήμου Ἄριος, ἂς ἀκυρωθῇ καὶ ὡς πρὸς αὐτόν.

§371Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιαύτην ἀποκατάστασιν δὲν θὰ κάμωμεν.

§372Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θίξω ὀλίγον καὶ τὸ ζήτημα τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ντολιοπούλου, διότι δυστυχῶς παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν ἀνεπτύχθη ἡ ἔνστασις σήμερον καὶ ὑψώθη ἡ φωνὴ τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἐσοβαροποίησε τὴν ἔνστασιν μέχρι τοῦ σημείου νὰ πιστεύσῃ τις ὅτι σφαγιάζεται τὸ Σύνταγμα εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ αὐτοῦ.

§373ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀφοῦ εἰσῆλθον οἱ νεώτεροι αὐτοῦ, εἶναι περιττὸν νὰ λέγητε περὶ τοῦ κ. Ντολιοπούλου.

§374Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ταῦτα, Κύριοι, παρὰ πᾶσαν ἐπιείκειαν, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τοῦ κ. Νοταρᾶ, τοῦ κ. Φωτήλα, τοῦ ἐκ Βόλου κ. Τσαξίρη. Σημειωτέον δέ, ὅτι ἐξεδικάσθησαν ἐκλογαὶ τρεῖς ἢ τέσσαρες καὶ ὁ κ. συνάδελφος, παρακαθήμενος ἐδῶ, δὲν ἐξέβαλε κραυγὴν διαμαρτυρίας ὑπὲρ τοῦ σφαγιαζομένου Συντάγματος καὶ ἐπέπρωτο νὰ καταλήξῃ προβάλλων τὴν ἔνστασιν τῆς ἀκυρότητος τοῦ κ. Ντολιοπούλου, τοῦ ὁποίου μόνον οἱ μύστακες ἀρκοῦσι διὰ νὰ πείσωσι τὴν Βουλὴν περὶ τῆς ἡλικίας του.

§375ΛΕΩΝ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Δύο λέξεις, παρακαλῶ. Ὅτι συνέβη κἄτι τι εἰς τὰ τμήματα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ἀναστασόπουλος πλειονοψηφεῖ κατὰ τοσοῦτον τῶν συναδέλφων του, δὲν δύναταί τις νὰ ἀμφιβάλλῃ. Ὑπάρχει ὑπόνοια ὅτι κἄποια σύγχυσις ἔλαβε χώραν μεταξὺ τῶν δύο Ἀναστασοπούλων, καὶ ἕνεκα τούτου ὁ εἷς ἐψηφίσθη ὡς ὁ ἄλλος Ἀναστασόπουλος. Βεβαίως αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δύναται ν’ ἀγάγῃ εἰς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς· ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς ὅμως θὰ παρουσιάσῃ ὅλως νέα ἀποτελέσματα καὶ δὲν θὰ δείξῃ ἂν αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ εἷς Ἀναστασόπουλος, εἶναι αἱ ψῆφοι τοῦ ἄλλου Ἀναστασοπούλου. Διὰ νὰ δειχθῇ δὲ τοῦτο, πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία μεταξὺ τῶν δύο Ἀναστασοπούλων καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐξέλεγξις ὡς πρὸς τὸν τελευταῖον ἐπιτυχόντα... (Γέλωτες). Σᾶς παρακαλῶ. Θὰ πεισθῆτε ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει οὕτω πως.

§376Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἐπιτυγχάνει κανείς!

§377Λ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Ὄχι· ἐπιτυγχάνει ὁ εἷς, ἐὰν τῷ δοθῶσιν αἱ ψῆφοι τοῦ ἄλλου... (Θόρυβος). Σᾶς παρακαλῶ, νὰ συμπληρώσω. Ὅταν δὲν ἐπιτυγχάνῃ κανεὶς Ἀναστασόπουλος, τότε ποῖος ὁ λόγος τῆς ἀκυρώσεως; Δὲν ὑπάρχει λόγος ἀκυρώσεως. Βεβαίως, διὰ νὰ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογήν, θὰ δεχθῶμεν, ὅτι ἐπιτυγχάνει εἷς Ἀναστασόπουλος, ἐὰν τῷ δοθῶσιν αἱ ψῆφοι τοῦ ἄλλου (Ἀνυπομονησίαι).

§378ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διότι ἔκαμεν ἓν λάθος ὁ ἀγορεύων, γίνεται αὐτὴ ἡ χασμωδία;

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἀκούσατε τὸν ἀγορεύοντα.

§380Λ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐπιτυγχάνῃ κανεὶς Ἀναστασόπουλος, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογήν. Θὰ τὴν ἀκυρώσωμεν δὲ ἐπὶ τῇ προϋποθέσει, ὅτι ὁ εἷς Ἀναστασόπουλος ἐπιτυγχάνει, ἐὰν τῷ δοθῶσιν αἱ ψῆφοι τοῦ ἄλλου. Ἄλλως δὲν ὑπάρχει λόγος ἀκυρώσεως. Ἀλλά, ὡς εἶπον, ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς θὰ παρουσιάσῃ ὅλως νέα ἀποτελέσματα, ἐνῷ ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐξακριβώσωμεν, ἂν αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ εἷς Ἀναστασόπουλος, εἶναι ψῆφοι τοῦ ἄλλου Ἀναστασοπούλου, ἢ ὄχι, ὅπερ δὲν δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ ἄλλως ἢ δι’ ἐπαναλήψεως τῆς ψηφοφορίας μεταξὺ τῶν δύο Ἀναστασοπούλων. (Θόρυβος).

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, νὰ μὴ διακόπτητε τὸν ἀγορεύοντα· ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἀγορεύων.

§382Λ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Σᾶς παρακαλῶ· θὰ τελειώσω ἀμέσως, Κύριοι. Ὡς εἶπον, διὰ ν’ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογήν, θὰ ὁρμηθῶμεν ἐκ τῆς ἰδέας ὅτι ἐπιτυγχάνει ὁ εἷς Ἀναστασόπουλος, ἐὰν τῷ δοθῶσιν αἱ ψῆφοι τοῦ ἄλλου. Ἄλλως δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὴν ἀκυρώσωμεν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀκύρωσις θὰ παρουσιάσῃ ὅλως νέα ἀποτελέσματα καὶ δὲν θὰ δείξῃ, ἂν αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἕκαστος Ἀναστασόπουλος, εἶναι ψῆφοι τοῦ ἄλλου Ἀναστασοπούλου, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία μεταξὺ τῶν δύο τούτων καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐξέλεγξις ὡς πρὸς τὸν τελευταῖον ἐπιτυχόντα. (Ἀνυπομονησίαι καὶ θόρυβος).

§383ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἢ νὰ κηρυχθῇ περατωμένη ἡ συζήτησις ἢ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ τάξις.

§384Λ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Τελευταῖος ἐπιτυχὼν φέρεται ὁ κ. Μερλόπουλος. Ἀλλ’ ἐὰν τῷ προστεθῶσιν αἱ 106 ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἐχθρικὴ χεὶρ τῷ ἔρριψεν εἰς τὸν δῆμον Ἄριος, ἔρχεται ἄνω τοῦ κ. Καραβίτου. Ἑπομένως θ’ ἀναβληθῇ ἡ ἐξέλεγξις ὡς πρὸς τὸν κ. Καραβίτην καὶ θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία μεταξὺ τῶν δύο Ἀναστασοπούλων, ἵνα ἐξακριβωθῇ, τίνες εἶναι αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἕκαστος τούτων. Ἐὰν δὲ ὁ ἕτερος Ἀναστασόπουλος ὁ μὴ ἐλπίζων ποσῶς ἐπιτυχίαν δὲν προστατεύσῃ τὴν κάλπην του κατὰ τὴν ἐπανάληψιν, θὰ τὴν προστατεύσῃ ἀντ’ αὐτοῦ ὁ κ. Καραβίτης, ὁ ἔχων ἄμεσον πρὸς τοῦτο συμφέρον.

§385ΑΛ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Λαμβάνω τὸν λόγον, διότι βεβαιῶ, ὅτι μὲ ἐκπλήττει ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπόψε, θέλων νὰ προσκολληθῇ εἰς τὰ πράγματα τῆς ὑπὸ κρίσιν ἐκλογῆς Μεσσηνίας, θεωρία ἐφ’ ἧς θὰ δύνανται νὰ στηρίζωνται οἱ ἔχοντες τὸ αὐτὸ ἐπίθετον ὑποψήφιοι μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ἐκλογικῆς περιφερείας, ἐν περιπτώσει ἑκατὸν ἢ διακοσίων ψήφων διαφορᾶς, ἴσως δέ ποτε καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος, ὡς πολιτευομένου καὶ ἑτέρου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου μὲ τὸ αὐτὸ ἐπίθετον. Ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσω ἀκύρωσιν τῆς κατηγορουμένης ἐκλογῆς καὶ οὕτως ἀδικήσω ἕνα συνάδελφον, καὶ δὴ ἐπίλεκτον. Ἐάν, κύριοι Βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδέχετο τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ ὡς τὰ ἐξέθηκεν ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ἐὰν ἐδέχετο τὰς ἐνστάσεις ὡς τὰς διετύπωσαν οἱ ἐνιστάμενοι, βεβαίως δὲν ἠδύνατο νὰ καταλήξῃ εἰς ὃ συμπέρασμα κατέληξε, διότι οἱ μὲν ἐνιστάμενοι οὔτε αὐτοὶ οἱ ἴδιοι μέχρι τῆς ὥρας ταύτης ἠδυνήθησαν νὰ ἀποκρυσταλλώσωσι τὰς ἐνστάσεις αὑτῶν, ἠδυνήθησαν νὰ στηρίξωσιν ἐπὶ ὡρισμένων βάσεων ταύτας. Διότι ἄλλοτε μὲν ἔλεγον, ὅτι κατεμετρήθη ἡ κάλπη τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημητρίου Θεμιστοκλέους, οὐχὶ κατὰ τὴν νόμιμον σειράν, ἄλλοτε δὲ τοῦ Ἀναστασοπούλου Δημητρίου Θεοδώρου· ἄλλοτε ὅτι ἐπῆλθε σύγχυσις εἰς τὰ πρόσωπα τῶν ἀντιπροσώπων, καὶ ἄλλοτε ὅτι ἐπλανήθησαν οἱ ἐκλογεῖς, διότι εὕρισκον τὸ σῆμα τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν πέμπτην κάλπην, τοῦ Δημ. Ἀναστασοπούλου τοῦ Θεμιστοκλέους, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἕκτην, τοῦ Δημ. Ἀναστασοπούλου τοῦ Θεοδώρου, καὶ ταῦτα πάντα ἦσαν λόγοι φανταστικοὶ μὴ ἀποδεικνυόμενοι παντάπασιν ἐκ τῶν Πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς, καὶ τῶν σχετικῶν ἐκθέσεων. Ὁ δὲ κ. εἰσηγητὴς ἐστήριξε τὰς ὑπονοίας του περὶ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς εἰς πλάνην. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως γνωρίζει κάλλιστα ὅτι οἱ νόμοι, ἀναγνωρίζοντες μάλιστα τὸ σύστημα ἀντιπροσωπείας ὑποψηφίων κατὰ τὰς ἐκλογάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξωσιν ἀκύρωσιν ἐκλογῆς διὰ πλάνην τῶν ἐκλογέων, ἀναφερομένην εἰς τὰ πρόσωπα τῶν ἐκλογίμων, καθόσον τότε θὰ καθίστατο ἀνέφικτος ἡ κύρωσις τῶν πληρεξουσίων πάντων ἡμῶν, ἐξ ὧν δὲν γνωρίζω ποῖοι θὰ παρέμενον οἱ ἀληθεῖς καὶ μὴ κατὰ πλάνην ἀντιπρόσωποι εἰς τὸ συνέδριον τοῦτο, θὰ ἐδημιουργεῖτο δὲ ἀκυρότης ἐκλογῶν ἐκ πλάνης ἢ ἀμελείας ἐκλογέων, οἵτινες ἀντὶ νὰ ῥίψωσιν εἰς τὸν Α. ὑποψήφιον λευκὰς ψήφους κατὰ λάθος ῥίπτουσι μελαίνας καὶ ἀμέσως διαμαρτύρονται ζητοῦντες νὰ διορθώσωσι τὴν πλάνην των ἢ ἀπροσεξίαν των. Ὁ κ. Πρωθυπουργός, λέγω, δὲν ὑπεστήριξε τὴν τοιαύτην πλάνην, καθόσον ἤξευρε καλῶς ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκουσθῇ τοιαύτη θεωρία εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δηλαδὴ «πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἐκλογὴ λόγῳ πλάνης», καὶ δι’ αὐτὸ μετέφερε τὴν ὑπόθεσιν νομικῶς καὶ λίαν τεχνηέντως εἰς τὰ πράγματα καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ ἐκλογή, ὡς μὴ ἀνταποκρινομένη εἰς τὰ αἰσθήματα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, εἶναι νόθος, συνετελέσθη δὲ ἡ νοθεία κατὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν καλπῶν ἢ μᾶλλον κατὰ τὴν διαλογήν. Ἀλλὰ πῶς μᾶς ἀπέδειξε τοῦτο, τὴν νοθείαν δηλαδή; Ἤθελον πρὸ παντὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ ἐξαγάγω ἐκ τῶν ἀποδείξεων, ἃς ἔπρεπε νὰ προσκομίσωσιν οἱ ἐνιστάμενοι, ἢ ἐκ τῶν Πρακτικῶν καὶ ἐξ ἄλλων, ἔστω καὶ ἐνδείξεων. Πλὴν τοιαύτας ἀποδείξεις δὲν μᾶς παρέσχον οἱ ἐνιστάμενοι, οὔτε ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅστις ἐν τούτοις ἠθέλησε νὰ ἀντλήσῃ σοβαρὸν ἐπιχείρημα, καταρριπτόμενον ὅμως ἀπὸ τὴν λογικὴν καὶ τὴν ἐμπειρίαν ὑμῶν πάντων ὡς ἀναμιγνυομένων εἰς τὴν πολιτικήν, ἠθέλησε νὰ φέρῃ ὡς ἐπιχείρημα τὴν δῆθεν ὁμολογίαν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος πράγματι μὲν δὲν ἦτο ἀντιπρόσωπος τοῦ Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου, ὡμολόγησεν ὅμως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι δῆθεν ἡ κάλπη ἡ πρὸ ὀλίγου καταμετρηθεῖσα, ἡ φέρουσα τὸν ἀριθμὸν 5, δὲν ἀνῆκεν εἰς τὸν Δ. Θεμ. Ἀναστασόπουλον, καὶ νὰ στηριχθῇ ἐπὶ μόνου αὐτοῦ τοῦ τεκμηρίου, τὸ ὁποῖον, ὡς εἴρηται, ἡ λογική, ἥτις εἶναι ἀμείλικτος, τὸ ἀπορρίπτει, διότι πάντες γνωρίζομεν, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ δὴ εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους σεμνύνονται καὶ κομπορρημονοῦσιν, ὅταν ὁ ἀντιπροσωπευόμενός των ὁπωσδήποτε πλειονοψηφῇ, καθότι τοῦτο ἐξηγεῖται καὶ ὡς μεγάλη εὔνοια τοῦ ἀντιπροσώπου, ὅστις καὶ πολὺ τιμᾶται οὕτω.

§386ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκεῖ· ἐφωτίσθημεν, ἐφωτίσθημεν.

§387Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Νὰ μὴ στενοχωρῆσθε. Λοιπὸν ἡ λογικὴ καὶ ἡ πεῖρα μᾶς διδάσκει ὅτι ἀντιπρόσωπος πράγματι τῆς κάλπης τοῦ κ. Δ. Θεμ. Ἀναστασοπούλου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ τοιαύτην ὁμολογίαν, ἥτις φαίνεται κατακεχωρισμένη εἰς τὰ Πρακτικά.

§388ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐφωτίσθημεν, κύριε συνάδελφε.

§389Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Θὰ τελειώσω· μὴ στενοχωρεῖσθε. Ἑπομένως, Κύριοι, τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο καταπίπτει, ὡς καὶ πάντα τὰ λοιπά, τὰ ὁποῖα ἔφεραν οἱ ἐνιστάμενοι. Ὁ κ. Μερλόπουλος κατὰ τρόπον πρωτότυπον ὑποχρεωθεὶς ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξηγήσῃ τὸν λόγον, δι’ ὃν ὁ ὑποψήφιος Ἀναστασόπουλος τῶν Φιλελευθέρων κατεψηφίσθη εἰς τὰ δι’ ἃ αἱ ἐνστάσεις τμήματα, ἔδωκεν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναπτύξῃ καὶ ἕνα λόγον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ὁ τοῦ συνδυασμοῦ του Ἀναστασόπουλος ἔτυχε τοιαύτης πλειονοψηφίας, ὁ δὲ πρῶτος ἐξάδελφός του ταγματάρχης Ἀναστασόπουλος τῶν Φιλελευθέρων κατεψηφίσθη, καὶ ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι γνωστὸς εἰς πολλούς. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχεν ἐκδώσει ἐγκύκλιον, διὰ τῆς ὁποίας ἔλεγεν, ὅτι οἱ στρατιωτικοὶ πρέπει νὰ μὴ κατέλθωσιν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ νὰ ἀσχολῶνται τοῦ λοιποῦ εἰς τὰ στρατιωτικὰ αὐτῶν ἔργα, εἰς ἃ καὶ νὰ δείξωσι τὴν ἱκανότητα καὶ ἐμπειρίαν αὐτῶν. Τὴν ἐγκύκλιον ταύτην ἐχρησιμοποίησεν ὁ Ἀναστασόπουλος τοῦ κ. Μερλοπούλου διὰ τὸν ἐξάδελφόν του, ὅστις κατεψηφίσθη κατὰ τὰς ἐκλογὰς ταύτας, ὡς καὶ ἄλλοι στρατιωτικοὶ ἀλλαχοῦ κατεψηφίσθησαν, οἵτινες πρότερον εἶχον δημοτικότητα μεγάλην, καθ’ ὅσον ἀνεπτύχθη εἰδικῶς ἡ ἐγκύκλιος αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τοὺς περὶ ὧν πρόκειται δήμους τῆς Μεσσηνίας, οἱ ἐκλογεῖς τῶν ὁποίων ἐνωτισθέντες τῶν ῥημάτων τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Βενιζέλου, ὅστις σύμπαν τὸ Ἑλληνικὸν τότε ἐγοήτευε, κατεμαύρισαν τὸν Ἀναστασόπουλον ταγματάρχην, θεωρήσαντες τὴν ὑποψηφιότητα αὐτοῦ ὡς ἀντικειμένην εἰς τὴν σύστασιν καὶ διαταγὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἐπιβλαβῆ διὰ τὴν πατρίδα, ὑπερεψήφισαν δὲ τὸν ἄλλον Ἀναστασόπουλον. Δι’ αὐτὸ δὲ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς πληρέστατα ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ αἰσθήματα καὶ τὴν θέλησιν τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ καὶ ἡ Βουλὴ σεβομένη τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ περὶ τοῦ ἔργου τῶν ἀξιωματικῶν, συγχρόνως δὲ καὶ τὴν θέλησιν τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, ὅστις δὲν ἔδωκεν ἀπὸ σκοποῦ πληρεξούσιον εἰσόδου εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς τὸν ἀξιωματικὸν Ἀναστασόπουλον, τὸν μὴ εἰσακούσαντα τῆς φωνῆς τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ, παύσῃ ἀγωνιζομένη περὶ εἰσαγωγῆς ἀξιωματικοῦ εἰς τὴν συνέλευσιν ταύτην, ἥτις ἔχει ἀνάγκην πολιτικῶν, οἷος ὁ κύριος Μερλόπουλος, καὶ οὐχὶ στρατιωτικῶν, καὶ ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Μερλοπούλου...

§390Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν, κύριοι Βουλευταί, ἵνα μὴ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐλάμβανε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς καὶ ἐξέφερε τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκε, προκειμένου τὸ Σῶμα ν’ ἀποφανθῇ ὡς Σῶμα δικαστικόν· ἐπεθύμουν, λέγω, νὰ μὴ ἐλάμβανε τὸν λόγον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι μὲ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν πιστεύω ὅτι ἔχει νὰ μὴ ἐπιδράσῃ ἡ γνώμη αὐτοῦ ἐπὶ τῆς γνώμης τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, δὲν θὰ κατορθώσῃ τοῦτο, διότι τοῦτο εἶναι ἀνθρωπίνως ἀδύνατον. Ἡ ἐξενεχθεῖσα γνώμη ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔχῃ ἐπιρροὴν πάντως ἐπὶ τῆς γνώμης τινῶν ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων.

§391ΕΥΑΓ. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§392Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω τίς μὲ διέκοψε καὶ εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό. Ἀλλ’ ἐκεῖνος, ὅστις μὲ διέκοψεν, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι, θὰ αἰσθανθῇ ἀμέσως κατόπιν, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγω εἶναι πλέον ἢ ἀληθές.

§393ΙΩ. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἐπὶ ἄλλης ἐποχῆς ἐπεβάλλετο ἡ γνώμη τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Παρῆλθεν ἡ ἐποχὴ ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀρχηγοὶ ἐπεβάλλοντο ἐπὶ τῆς συνειδήσεως τῶν Βουλευτῶν.

§394Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Σᾶς ἤκουσα μετὰ πολλῆς προσοχῆς, ἤκουσα δὲ ὅτι ἐμπνέεσθε ἀπὸ ἀληθῶς πατριωτικὰς καὶ ἐνθουσιώδεις ἰδέας, καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ προκόψητε εἰς τὸ νέον στάδιον, τὸ ὁποῖον ἐξελέξατε. (Ἱλαρότης). Εἴθισται, κύριοι Βουλευταί, ἵνα οἱ εἰσηγηταὶ τῶν πλειονοψηφιῶν μὴ ἐκφέρωσι γνώμην προκειμένου περὶ ἐκδικάσεως ἐκλογῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν συνήθειαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἄχρι τοῦδε πάντες εἴχομεν, τὴν ἐγκατελείψαμεν, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ ἀγόρευσιν ἐξήγαγε συμπέρασμα καὶ ἐζήτησε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Μερλόπουλον, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ὁ κ. Μερλόπουλος δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀποδείξῃ πῶς συνέβη τὸ ἀνεξήγητον αὐτὸ γεγονὸς τοῦ νὰ μὴ λάβῃ ὁ κ. Ἀναστασόπουλος εἰς τμήματά τινα τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβον καὶ οἱ σύντροφοί του. Ἐθεώρησε δηλονότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸν κ. Μερλόπουλον ὑπόχρεον νὰ ἀποδείξῃ διατί ὁ Ἀναστασόπουλος ἔλαβεν ἥσσονας ψήφους ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ σύντροφοί του κατὰ τὰ τμήματα ἐκεῖνα. Καὶ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του ποσῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα τὰ ἐπίσημα, τὰ ὁποῖα καὶ μόνα ἀποδεικνύουσι τὸ γνήσιον ἢ τὸ νόθον ἑκάστης ἐκλογῆς. Τὰ Πρακτικά, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουσι τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας λαμβάνει ἕκαστος ὑποψήφιος εἰς ἕκαστον τμῆμα τῆς περιφερείας, τὰ Πρακτικὰ δ’ ἐκεῖνα φέρουσι πλειονοψηφοῦντα τὸν κ. Μερλόπουλον. Ἐφ’ ὅσον δὲ τὰ Πρακτικὰ δὲν προσεβλήθησαν ὡς πλαστά, ἀποδεικνύουσι τὴν ἀλήθειαν, πᾶσα δὲ ἄλλη πληροφορία, προερχομένη ὁποθενδήποτε, δὲν δύναται νὰ ἀναπληρώσῃ τὴν ἀπόδειξιν, τὴν ὁποίαν ἀποτελοῦσι τὰ ἐπίσημα Πρακτικὰ τῆς διαλογῆς. Ἀλλ’ ἆρά γε αὐτό, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς τὸν Ἀναστασόπουλον, δὲν συνέβη εἰς ὅλους σας, Κύριοι; Τίς ἀπὸ σᾶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι οἱ σύντροφοι σας εἰς ὅλα τὰ τμήματα τῆς περιφερείας σας ἔλαβον τὰς αὐτὰς ἢ σχεδὸν ἴσας ψήφους μὲ σᾶς; Δὲν ἔχετε τμήματα ὁλόκληρα ἁπανταχοῦ, τὰ ὁποῖα νὰ φέρωσι τὸν ἕνα τοῦ συνδυασμοῦ πρὸς τὸν ἄλλον εἰς ἀπόστασιν μείζονα ἴσως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν βλέπομεν εἰς τὰς κάλπας τῶν Ἀναστασοπούλων; Ἐγὼ αὐτός, Κύριοι, εἰς τμῆμά τι τῆς ἐπαρχίας μου, τμῆμα μεθ’ οὗ συνδέομαι ἀπὸ μακροῦ, καὶ προσωπικῶς μεθ’ ὅλων τῶν κατοίκων, ἔλαβον ἐλαχίστας ψήφους ἀπέναντι ὅλων τῶν συντρόφων μου. Καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Γόρτυνος ἔλαβον ψήφους ἐγὼ προσωπικῶς μόνον 40.

§395ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διότι ἐγένετο καλπονόθευσις.

§396Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι, ὄχι· ὅστις ἰσχυρίζεται τοιοῦτόν τι, δὲν λέγει ἀληθῆ. Ἐπικαλοῦμαι δὲ καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Εἰς τμῆμα ἐκ προσώπων, μεθ’ ὧν συνδέομαι στενῶς πρὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ ἐν ᾧ οἱ σύντροφοί μου ἔλαβον ψήφους 100 καὶ πλέον, οἱ συμπολῖταί μου ἤθελον ἐκεῖ νὰ μὲ καταψηφίσωσι. Τίς δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν διάνοιαν τῶν ἐκλογέων τῶν τμημάτων, περὶ ὧν πρόκειται, καὶ ζητήσῃ ἐξήγησιν παρ’ αὐτῶν διατί κατεψήφισαν τοῦ Ἀναστασοπούλου; Εἶναι πολὺ τολμηρὸν νὰ ζητήσητε τοιαύτην ἐξήγησιν ἀπὸ τὸν κυρίαρχον λαόν. Ἀλλὰ καὶ ἄλλα πραγματικὰ γεγονότα συμβαίνουσιν ὁσάκις δύο ὑποψήφιοι φέρουσι τὸ αὐτὸ ὄνομα. Ἐνθυμοῦμαι πρὸ μακροῦ χρόνου εἰς τὴν ἰδικιτέραν μου πατρίδα εἰς ἐπανειλημμένας ἐκλογάς, ὅτε ἐτύγχανον ὑποψήφιοι δύο Δηλιγιάννηδες, ὁ ἀείμνηστος Θεόδωρος Π. Δηλιγιάννης ὁ δολοφονηθεὶς ἔξωθι τῆς Βουλῆς καὶ ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ Θεόδωρος Β. Δηλιγιάννης, ὅστις λόγῳ τοῦ ὀνόματος ἐτίθετο πρῶτος κατὰ σειράν, ὁ Θεόδωρος Β. Δηλιγιάννης ἐλάμβανε πάντοτε πλείονας ψήφους ἐκείνου, ὅστις εἶχεν ὅλον τὸ κόμμα. Πλάνη, ἀλλὰ δύνασθε σεῖς νὰ ἐξελέγξητε τὴν πλάνην;

§397ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Οἱ δύο Δηλιγιάννηδες ἦσαν εἰς τὸν αὐτὸν συνδυασμόν, ἐνῷ δὲν συνέβαινε τὸ αὐτὸ διὰ τοὺς Ἀναστασοπούλους.

§398Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ πόσα παραδείγματα τοιαῦτα ἔχει νὰ ἀναφέρῃ πᾶς τις! Ποσάκις δὲν συνέβη εἰς τμήματα νὰ ἀφαιρῶνται σημεῖα ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ὑποψηφίου τοῦ ἑτέρου τῶν συνδυασμῶν καὶ νὰ τίθενται καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν ἢ μέρος αὐτῆς εἰς τὰς κάλπας ἑτέρου; Καὶ τίς δύναται πλέον νὰ κατακρίνῃ τὴν τοιαύτην ἐκλογήν; Καὶ θέλετε νὰ σᾶς δώσῃ λόγον ἀποδείξεως ὁ κ. Μερλόπουλος, διατί δὲν ἐψηφίσθη καὶ ἐκεῖ ὅπως εἰς τὰ ἄλλα τμήματα ὁ κ. Ἀναστασόπουλος; Ἔχετε καθῆκον νὰ ἐπικυρώσητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Μερλοπούλου, διότι ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔχετε ὑπὸ ὄψει σας, ἀποδεικνύεται ὅτι εἶναι γνήσιος ἀντιπρόσωπος τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. Λυποῦμαι εὑρεθεὶς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι συνδέομαι μετὰ τοῦ κ. Μερλοπούλου ἀπὸ χρόνου μακροῦ. Ἀλλὰ συνδέομαι ἔτι μᾶλλον μετὰ τοῦ κ. Δημητρίου Ἀναστασοπούλου τοῦ διεκδικοῦντος τὴν θέσιν. Τὸ καθῆκον ὅμως μοὶ ἐπιβάλλει νὰ παραστήσω ὑμῖν, ὅτι αἱ ζητούμεναι ἀποδείξεις ἐκ μέρους τοῦ κ. Μερλοπούλου, διατί δὲν ἔλαβεν ὁ κ. Ἀναστασόπουλος ψήφους ὅσας καὶ οἱ ἄλλοι τοῦ συνδυασμοῦ, εἶναι ἀξίωσις μὴ πραγματοποιήσιμος. Ἀλλ’ ἠπόρησα ἐπίσης ἀκούσας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ζητοῦντος παρ’ ὑμῶν ψῆφον ἀκυρωτικὴν λόγῳ ἀνηλικότητος τοῦ κ. Ντολιοπούλου. Προσεβλήθησαν πολλαὶ ἐκλογαὶ διὰ τὸν αὐτὸν λόγον, καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν Βουλὴν ἡ συνταγματικὴ διάταξις ἡ ὁρίζουσα ὡς προσὸν τοῦ ἐκλεξίμου ἡλικίαν 30 ἐτῶν, διότι ἡ κοινὴ συνείδησις δὲν ἀποδέχεται τὸ τοιοῦτον, ἀλλ’ ἀποκλίνει εἰς τὴν ἡλικίαν τῶν 25 ἐτῶν. Παρέστην μάλιστα εἰς ἐκλογὰς ἐκδικασθείσας καὶ ἐπικυρωθείσας, καίτοι, κ. συνάδελφοι, ἦγον ἡλικίαν ἐλάσσονα τῶν 25 ἐτῶν. Ἡ γνώμη τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν καὶ ἐψηφίσατε ὑπὲρ αὐτῶν. Δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν προκειμένου περὶ τοῦ Ντολιοπούλου, ὅστις ὑπῆρξε Βουλευτῆς καὶ ἐν τῇ προηγουμένῃ Βουλῇ, ὅτι θὰ εὑρεθῇ τις νὰ δώσῃ ψῆφον ἀκυρωτικήν, διότι θὰ εὑρίσκετο ἐν ἀντιφάσει πρὸς ἑαυτόν. Ἀφοῦ δὲν εἰσηκούσατε τῆς γνώμης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ προκειμένου περὶ ἀνηλίκων Βουλευτῶν, παρακαλῶ νὰ μὴ δεχθῆτε ταύτην καθ’ ὅσον ἀφορᾷ καὶ τὸν κ. Ντολιόπουλον, διότι οὗτος εἶναι γνήσιος ἀντιπρόσωπος τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. Ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν εἰσακούοντες τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἀκυρώσητε καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Μερλοπούλου, θὰ μετανοήσητε μετ’ οὐ πολύ, διότι αἱ ἐπαναληπτικαὶ ἐκλογαὶ ἐν Μεσσηνίᾳ διαταράσσουσι τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν (θόρυβος).

§399Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἦσαν ἄλλαι μέθοδοι αἱ παλαιαί.

§400Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω τίνες εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες εἰς τὴν γνώμην, ἣν ἐξήνεγκον, ἔφερον διὰ τρόπου μὴ συμβιβαζομένου πρὸς τὸ ἀξίωμά των ἀντιρρήσεις, ἀλλά, ἐπαναλέγω, ἄν, ὃ μὴ γένοιτο, διαταχθῇ ἐπαναληπτικὴ ἐκλογή, θέλετε μετανοήσει οἰκτρῶς.

§401ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσω περατωμένην τὴν συζήτησιν.

§402ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος. Νομίζω ὅτι τὰ ζητήματα πρέπει νὰ τεθῶσιν ὡς ἑξῆς: Πρῶτον ἂν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τοὺς 26, τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τῶν ὁποίων δὲν ἀμφισβητεῖται. Δεύτερον νὰ ἐρωτηθῇ καὶ διὰ τὸν κ. Ντολιόπουλον ἂν ἔχει τὰ προσόντα. Καὶ τρίτον ἂν θεωρεῖ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν διὰ τοὺς δύο τελευταίους ἢ δι’ ἑκάτερον ἐξ αὐτῶν—ἐὰν νομισθῇ καλὴ ἡ διαίρεσις—τὸν κ. Καραβίτην καὶ τὸν κ. Μερλόπουλον.

§403ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς 26. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς αὐτῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη... Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα τῶν προσόντων τοῦ κ. Ντολιοπούλου.

§404ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§405Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 15 Βουλευτῶν.

§406Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Καὶ ἂν ὑπῆρχε πρότασις, ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη.

§407Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἐξ ὑφαρπαγῆς θέλετε νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογή;

§408ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁσάκις μετὰ τὴν δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίαν ἀμφισβητεῖται τὸ ἀποτέλεσμά της ὁ κ. Πρόεδρος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐρωτήσῃ καὶ ἀντιθέτως τὴν Βουλὴν καί, ἂν καὶ πάλιν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία, πρέπει, καί, ἂν δὲν ὑπάρχῃ αἴτησις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως, νὰ τὴν προκαλέσῃ ὁ ἴδιος. Ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις περὶ τοῦ ἀποτελέσματος. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ παρὰ τὴν γνώμην μου θὰ δεχθῇ τὸν κ. Ντολιόπουλον, ὁ ὁποῖος εἶναι 24 ἐτῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι εἶναι δικαίωμα τοῦ Προέδρου νὰ προκαλέσῃ ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§409Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἐγὼ παραιτοῦμαι.

§410ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἐξετασθῇ ἂν εἶναι παρόντες καὶ ἐπιμένουσιν οἱ ὑπογράψαντες.

§411ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὡς νομίμους Βουλευτὰς τοὺς κ. κ. Χ. Δικαῖον, Π. Φλέσσαν, Π. Κασίμην, Ν. Παπαλέξην, Δ. Κάβουραν, Μ. Δαζέαν, Α. Πετρομανιάτην, Ἀθ. Περρωτήν, Π. Ἰατρόπουλον, Π. Καράπαυλον, Α. Κοκκέβην, Ε. Μπαρδόπουλον, Γ. Κορομηλᾶν, Δ. Κανελλόπουλον, Ἀθ. Αἰλιανόν, Ἀντ. Ζησιμόπουλον, Θ. Κουτσομητόπουλον, Γ. Σπηλιόπουλον, Κ. Τριγγέταν, Γ. Ῥάλλην, Γ. Μποῦτον, Ἰω. Κουρτάκην, Φ. Βακαλόπουλον, Ἀθ. Παπαχελᾶν, Μ. Πιπιλῆν, οἵτινες ἀνακηρύσσονται. Ἐρωτᾶται ἤδη ἡ Βουλὴ ὡς πρὸς τὸν κ. Ντολιόπουλον: Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ κ. Ντολιόπουλος ἔχει τὰ προσόντα, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ ἀνακηρύσσεται νόμιμος βουλευτὴς ὁ κ. Σπ. Ντολιόπουλος. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Χρῖστον Καραβίτην καὶ τὸν κ. Π. Μερλόπουλον.

§412Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ἕκαστον χωριστὰ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§413ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ ζητηθῇ ὁ χωρισμὸς, διὰ νὰ τελειώσωμεν καὶ ταχύτερον. Ἂν ὅμως ἤθελε ζητηθῇ ὁ χωρισμός, θὰ προηγηθῇ ἡ πρότασις ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Μερλόπουλον, καθ’ οὗ στρέφονται αἱ ἐνστάσεις. Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν νὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις περὶ χωρισμοῦ, καὶ νὰ ψηφισθῶσιν ἀμφότεραι αἱ προτάσεις, διότι, ἂν ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Μερλοπούλου, φυσικὸν εἶναι νὰ ἐπικυρωθῶσι καὶ τῶν δύο.

§414ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κατὰ ποῖον τρόπον νοεῖται ἡ ἀπὸ κοινοῦ ψῆφος ἡμῶν περὶ τοῦ κ. Καραβίτου καὶ τοῦ κ. Μερλοπούλου; Διότι, ἂν πρόκειται νὰ ἐπικυρωθῶσι καὶ τῶν δύο αἱ ἐκλογαί, τὸ πρᾶγμα εἶναι νοητόν· ἀλλ’ ἂν πρόκειται νὰ ἀκυρωθῇ τοῦ ἑνὸς μόνον, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ψηφίσωμεν;

§415ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ τοὺς δύο μαζί.

§416ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναται νὰ γίνῃ τὸ ζήτημα ἀντικείμενον φωνῶν μεγαλειτέρων. Παρακαλῶ νὰ καθίσωσιν οἱ κ. κ. Βουλευταί. Ἐγὼ δὲν ἐζήτησα νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Ἂν ὑμεῖς πεισθῆτε ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι σαφές, θὰ ἀρκεσθῆτε εἰς αὐτό· εἰδεμὴ θὰ ἐρωτήσητε ἀντιθέτως.

§417ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας δι’ ὡρισμένα τμήματα.

§418ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τῶν τεσσάρων τμημάτων, τοῦ 2ου τμήματος τοῦ δήμου Κολωνίδων, τοῦ 1ου καὶ 2ου τμήματος τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ τοῦ 2ου τμήματος τοῦ δήμου Ἄριος.

§419ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 18 Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουσι νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἂν πρέπει νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν Μεσσηνίας Παναγιώτου Μερλοπούλου καὶ Δημητρίου Θεοδώρου Ἀναστασοπούλου ἐν τοῖς δυσὶ τμήμασι τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ τῷ βʹ τμήματι τοῦ δήμου Κολωνίδων καὶ τῷ βʹ τοῦ δήμου Ἄριος. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Καραβίτην.

§420ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι παρόντες οἱ προτείνοντες;

§421ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τοὺς ἀναγνώσωμεν καὶ θὰ ἴδωμεν.

§422ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Προηγεῖται ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὡς ἀπωτέρα.

§423ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Καραβίτην καὶ τὸν κ. Μερλόπουλον...

§424ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ἡ πρότασις δὲν λέγει αὐτό· ἀφορᾷ τὸν κ. Μερλόπουλον καὶ ζητεῖ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογὴ μεταξὺ τῶν κ. κ. Μερλοπούλου καὶ Ἀναστασοπούλου εἰς τὰ δύο τμήματα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ εἰς τὸ 2ον τμῆμα τοῦ δήμου Κολωνίδων.

§425Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν αὐτὴ ἡ πρότασις, τότε προηγεῖται ἡ ἰδική μας, διότι αὕτη ἀφορᾷ τοὺς ἀνακηρυχθέντας ὑποψηφίους. Καί, ἂν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος, τότε ἀποκλείεται ἡ πρότασις. Πρόκειται νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἂν εἶναι ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Μερλοπούλου ἔγκυρος ἢ ἄκυρος· δεύτερον ἂν εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Καραβίτου, καὶ θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις ὡς πρὸς τὸν κ. Καραβίτην εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἠθέλομεν εἴπει ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Μερλοπούλου. Οὕτως εἶναι δυνατὸν τὰ πράγματα νὰ νοηθῶσι λογικῶς καὶ νὰ πραχθῶσι φυσικῶς.

§426ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Καραβίτου δὲν προσεβλήθη ἀπὸ κανένα καὶ δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς.

§427ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναται νὰ προηγηθῇ τὸ ζήτημα ἂν εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Μερλοπούλου ἢ ὄχι, διότι, ἂν ἡ Βουλὴ ἀπεφαίνετο ὅτι δὲν εἶναι ἔγκυρος, θὰ ἐκρίνετο ὅτι εἶναι ἄκυρος καθόλου, ἐνῷ δὲν προσβάλλεται καθ’ ὁλοκληρίαν, ἀλλὰ κατὰ τὰ τμήματα, περὶ ὧν ἐγένετο συζήτησις. Ἂν οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὸν κ. Καραβίτην συνήνουν νὰ ἑνωθῇ ἡ πρότασις, τότε θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἂν πρόκειται νὰ ἀκυρωθῇ ὡς πρὸς τὰ 4 τμήματα. Ἄν ὅμως ἐπιμένωσι ζητοῦντες τὴν διαίρεσιν, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι διαιρετὸν, θὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἂν δέχεται νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Μερλόπουλον διὰ τὰ τρία τμήματα. Νὰ ἐρωτηθῇ δ’ εἶτα ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως ἂν πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ διὰ τὸν κ. Καραβίτην εἰς τὰ αὐτὰ τμήματα ὡς καὶ δι’ ἀμφοτέρους εἰς τὸν δῆμον Ἄριος. Παραιτοῦνται οἱ θέλοντες τὸν χωρισμὸν τοῦ ζητήματος; Ἂν δὲν παραιτῶνται, θὰ ἐρωτήσητε διὰ τὸν κ. Μερλόπουλον διὰ τὰ τρία τμήματα.

§428Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τίθεται ζήτημα περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς εἰς τὰ τρία τμήματα τοῦ κ. Μερλοπούλου. Τίς εἶπεν ὅτι ὁ κ. Μερλόπουλος ἐγκύρως δὲν ἐψηφίσθη εἰς τὰ τμήματα αὐτά;

§429Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς πλειονοψηφίας.

§430Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἄλλο αὐτὸ καὶ ἄλλο τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον. Μὴ λέγωμεν ὅτι ἔλαβε χώραν νοθεία διὰ τὸν κ. Μερλόπουλον, ἀλλ’ ἂν νόμιμοι ἀντιπρόσωποι τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας εἶναι ὁ κ. Καραβίτης καὶ ὁ κ. Μερλόπουλος. Τοῦτο θὰ φέρῃ λύσιν εὐχερῆ καὶ ὀρθὴν καὶ σύμφωνον πρὸς τὰ πράγματα, διότι ἄλλως θὰ ἐψηφίζομεν γεγονότα καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμφισβητήθησαν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὀρθὴ εἶναι ἡ πρότασις ὡς ὑπέβαλε τὸ πρῶτον αὐτὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν ἐξελέχθησαν νομίμως ὡς βουλευταὶ οἱ κ. κ. Μερλόπουλος καὶ Καραβίτης καὶ εἰς τὰ τμήματα ἐκεῖνα, ἀφοῦ διὰ τὰ ἄλλα τμήματα δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις, καί, ἐν ᾗ περιπτώσει εἴπωμεν ὅτι δὲν ἐξελέγησαν νομίμως, τότε νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογή.

§431Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἀντιλέγομεν καὶ ζητοῦμεν νὰ χωρισθῇ ἡ πρότασις.

§432ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄν δὲν ἐπιμένωσιν οἱ ζητοῦντες τὸν χωρισμόν, θὰ ψηφίσωμεν καὶ διὰ τοὺς δύο, ἄλλως θὰ ψηφισθῇ δι’ ἕνα ἕκαστον.

§433ΑΘ. ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Ἐπιμένομεν.

§434ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ πρότασίς μας εἶναι συνέπεια καὶ πόρισμα τῆς γενομένης συζητήσεως. Ἡ συζήτησις εἶναι ἡ ἑξῆς, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἄριος ἐν τῷ 2ῳ τμήματι ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὰς κάλπας τοῦ κ. Μερλοπούλου 106 ψῆφοι.

§435ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι διαιρετὸν τὸ ζήτημα καὶ θὰ ἐρωτήσω διὰ τὰ 3 τμήματα· δὲν διαφέρεται ὁ κ. Μερλόπουλος μὲ τὸν κ. Καραβίτην διὰ τὰ τρία τμήματα. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἂν πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ διὰ τὸν κ. Μερλόπουλον ἢ μὴ ἡ ἐκλογὴ εἰς τὰ τρία τμήματα, τὸ πρῶτον καὶ δεύτερον τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ τὸ δεύτερον τοῦ δήμου Κολωνίδων.

§436ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ οὕτω τὸ ζήτημα. Ἡ πρότασίς μας εἶναι ἄλλη.

§437ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει τίποτε κατακριτώτερον ἀπὸ τὴν τυραννικὴν ἐξάσκησιν τῶν δικαιωμάτων τῆς πλειονοψηφίας ἐπὶ τῆς μειονοψηφίας εἰμὴ μόνον τοῦτο: ἡ τυραννικὴ ἐξάσκησις τῶν δικαιωμάτων τῆς μειονοψηφίας ἐπὶ τῆς πλειονοψηφίας (ἱλαρότης). Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ ζήτημα, ὅπως τίθεται ὑφ’ ὑμῶν, τίθεται καλῶς. Ἐὰν ἀμφισβητῶσιν οἱ ἐνιστάμενοι ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος, ἂν τίθεται καλῶς ἢ κακῶς, θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἂν τίθεται τὸ ζήτημα καλῶς, ὅπως τὸ θέτετε ὑμεῖς.

§438ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται ἵνα ὑποβληθῇ τὸ ζήτημα εἰς αὐτὴν περὶ τοῦ ἀκύρου ἢ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μερλοπούλου ἐν τῷ πρώτῳ καὶ δευτέρῳ τμήματι τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ τῷ δευτέρῳ τμήματι τοῦ δήμου Κολωνίδων δι’ ἀναστάσεως. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὥστε ἤδη θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μερλοπούλου εἰς τὸ πρῶτον καὶ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος καὶ εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Κολωνίδων λέγουσι ναί· οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Ἐνεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὡς ψηφολεκτῶν τῶν κυρίων Ν. Ξηροῦ καὶ Θεοδ. Γρηγορίου κατὰ τὸ ὧδε παρατιθέμενον πρωτόκολλον:).