1910.03.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22

τῆς 2 Μαρτίου 1910.

(Δευτέρα)

Προεδρία κ. Ν. Χατζίσκου.

(Γενομένης ἀπαρτίας περὶ ὥραν 5 καὶ 30′ π. μ., παρόντων Βουλευτῶν 93, ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς ΙΗʹ συνεδριάσεως τῆς 24 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν;

§2Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐν σελίδι 20 τὸ θʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ψηφισθέντος νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Γεωργίας κλπ.» περιλαμβάνει τὴν ἑξῆς διάταξιν· «Προάγεται εἰς γεωμέτρην βʹ τάξεως ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ δραχ. 180 ὁ ἐπὶ διετίαν εὐδοκίμως ὑπηρετήσας ὡς σχεδιαστής». Ἐλλείπει ἡ φράσις «ἐν τῷ δασικῷ Τμήματι τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου», ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ κατωτέρω.

§3ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Αὐτὸ ἐννοεῖται.

§4Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νὰ τεθῇ.

§5ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐν σελίδι 21 περιλαμβάνεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 12 τοῦ νόμου τὸ ἑξῆς· «ἢ ὁ μὴ ἔχων δίπλωμα τοιοῦτον, προϋπηρετήσας δὲ ὡς γραμματεὺς αʹ ἢ βʹ τάξεως ὑπὲρ τετραετίαν ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις τοῦ Ἀρχείου καὶ τῆς Διεκπεραιώσεως τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ Οἰκονομικῶν Ὑπουργείων κλπ.» Ἤθελον ἐρωτήσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἂν ἐννοοῦνται πάντες οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Ἀρχείου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τὰς καθοριζομένας διὰ Β. Διατάγματος τοῦ 1887 κατὰ τὴν διανομὴν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τούτου.

§6ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅ,τι εἶναι κεκανονισμένον διὰ Β. Διατάγματος διὰ τὸ Ἀρχεῖον ἰσχύει.

§7ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὥστε ἐννοεῖται αὐτό.

§8ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Βεβαίως.

§9ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Νὰ σημειωθῇ ἐν τοῖς Πρακτικοῖς.

§10ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν σελίδι 19 καὶ παραγράφῳ γʹ τοῦ ἄρθρου 12, ἐνῷ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία μου, ἐν τούτοις αὕτη ἐν τοῖς Πρακτικοῖς περιελήφθη κατὰ τὸ ἥμισυ μόνον, ἡ βʹ δὲ παράγραφος παρελείφθη ὁλόκληρος, κατὰ παραδρομὴν βεβαίως.

§11ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ποῦ;

§12ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὸ τέλος τῆς γʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12 παρελείφθη ὅλη ἡ βʹ παράγραφος τῆς τροπολογίας μου κατὰ παραδρομήν.

§13ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ ἐπὶ τοῦ ἰδικοῦ μου σχεδίου ἔχω σημειωμένον ὅτι παρενεβλήθη μία πρότασις, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἔχω σημειώσει τίς ἦτο. Δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω τίποτε. Τοῦτο μόνον βεβαιῶ, ὅτι ἐσημείωσα ὅτι ἐψηφίσθη προσθήκη τις, τὴν ὁποίαν δὲν προέλαβον νὰ σημειώσω.

§14Κ. Ν. ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ προσθήκη τὴν ὁποίαν ἐσημειώσατε ὅτι ἐψηφίσθη εἶναι αὕτη ἡ ὁποία κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§15ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μεταξὺ τῆς γʹ καὶ δʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12 ἔχω σημειώσει ἐνταῦθα ὅτι ἐψηφίσθη τροπολογία τις· τίς ἦτο δὲν γνωρίζω.

§16Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Πονηρόπουλος καὶ τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα καὶ ἐγώ.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε θὰ ἐπικυρωθῶσι τὰ Πρακτικά, ὡς διωρθώθησαν. (Ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς 24 Φεβρουαρίου, ὡς διωρθώθησαν). Τὰ Πρακτικὰ τῆς 26 Φεβρουαρίου. (Ἀναγινώσκονται καὶ διορθωθέντα ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς 26 Φεβρουαρίου). Τὰ Πρακτικὰ τῆς 27 Φεβρουαρίου. (Ἀναγινώσκονται καὶ διορθωθέντα ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς 27 Φεβρουαρίου). Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Ὑπάρχει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Τσιοτίου, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον δὲν ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ἐκ τῶν ἀνευλαβῶν φράσεων τὰς ὁποίας περιέχει, ἀλλὰ καὶ θὰ τὸ ἀποστείλω εἰς τὴν ἁρμοδίαν Εἰσαγγελίαν.

§18Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Περὶ τίνος ζητήματος;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν συζήτησιν τὴν γενομένην ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος.

§20ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μοὶ ἀνηγγέλθη ἤδη θετικῶς ὅτι ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῆς συμβάσεως. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον «περὶ ἐπισκευῆς καὶ ἀνακαινίσεως τοῦ ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς νυκτὸς τῆς 24 Δεκεμβρίου καταστραφέντος μέρους τῶν Ἀνακτόρων». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ τρίτου μέρους τοῦ προϋπολογισμοῦ 1.200.000. Ὑπάρχει προϋπολογισμὸς ὅστις εἶναι ἤδη ὑπὸ τύπωσιν, πάντα δὲ τὰ σχετικὰ εὑρίσκονται ἐνταῦθα. (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 243).

§21Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου· 1) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ἀφορωσῶν εἰς τὴν κατὰ παρεμπιπτουσῶν καὶ προδικαστικῶν ἀποφάσεων ἔφεσιν καὶ εἰς τὴν διαδικασίαν κατὰ διαδίκων ἀγνώστου διαμονῆς»· καὶ 2) «περὶ συντάξεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 241–242).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀλληλοβοηθητικὴ ἀδελφότης τῶν μαγειροϋπαλλήλων παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως συμπεριληφθῶσι καὶ αὐτοὶ ἐν τῷ νόμῳ «περὶ κυριακῆς ἀργίας»· Οἱ σταφιδοκτηματίαι Γαργαλιάνων ὑποβάλλουσι τὴν εὐχήν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐκριζώσεως τῶν σταφιδαμπέλων»· Ὁ διευθυντὴς τῆς ἐν Παρισίοις ἑδρευούσης Γαλλοελληνικῆς Ἑταιρείας ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ χημικῶν προϊόντων ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Εὔας ὑποβάλλουσιν εὐχὴν εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως μὴ ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐκριζώσεως τῶν σταφιδαμπέλων»· Ὁ νομάρχης Τρικκάλων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ λαοῦ Τρικκάλων, ἐκφράζοντος τὴν εὐχὴν ὅπως ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων»· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Φερῶν ὑποβάλλουσι ψήφισμα ὑπὲρ τῆς ὑποβολῆς τοῦ «περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων» νομοσχεδίου· Οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως Μυστρᾶ ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Μυστρᾶ· Οἱ κάτοικοι Ἰθώμης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ «περὶ ἐκριζώσεως τῶν σταφιδαμπέλων» νομοσχέδιον· Οἱ κάτοικοι Ζευγολατίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ «περὶ ἐκριζώσεως τῶν σταφιδαμπέλων» νομοσχέδιον· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Τυρνάβου παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιψηφίσῃ τὸ «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων» νομοσχέδιον· Ὁ Γεώργιος Γ. Τζώμης παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἐπιτραπῇ ν’ ἀνοίξῃ καφενεῖον ἐντὸς τοῦ ταχυδρομικοῦ μεγάρου ἐν τοῖς ὑπογείοις αὐτοῦ πληρώνων ἐτησίως 1000 δραχμάς, συνάμα δὲ δηλοῖ ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν καθαρειότητα τούτου δωρεάν· Ὁ δήμαρχος Ταμυνέων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ λαοῦ περὶ ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Δύστου· Ὁ ἐκ Τριπόλεως δικηγόρος Ἀθανάσιος Δ. Καλλιγόνης ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥΘʹ περὶ φορολογίας τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν· Ἐπιτροπὴ σταφιδοκτηματιῶν ἐξ Ἀγουλινίτσης ὑποβάλλει παράκλησιν περὶ ταχίστης ἐπιψηφίσεως τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως· Ὁ Ἰωάννης Καπελοῦζος, πρώην λοχίας τοῦ πεζικοῦ, ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ ἀπονομῆς αὐτῷ τῆς κεκανονισμένης συντάξεως, παθόντος κατὰ τὸν πόλεμον· Οἱ ἐν Πειραιεῖ καταστηματάρχαι ἀρτοποιοὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐξαιρεθῶσι τοῦ «περὶ κυριακῆς ἀργίας» νόμου· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ἀριστομένους καταγγέλλουσι τὸν ἀστυνομικὸν σταθμάρχην ἐνωμοτάρχην Ἀ. Παππανδρέου διὰ διαφόρους ἐκνόμους ἐνεργείας του· Ὁ δήμαρχος Ἁλμυροῦ ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων «περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν» καὶ «περὶ δημαιρεσιῶν»· Ὁ λαὸς τῆς Μεγαλοπόλεως ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Ταμείου καὶ τῆς Ἐφορίας των· Ἡ «Σύμπραξις τῶν συλλόγων, συνδέσμων καὶ σωματείων Πατρῶν» παρακαλεῖ, ὅπως μὴ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια τοῦ περιορίζειν ἢ καὶ καταργεῖν κατὰ τόπους καὶ ἐπάγγελμα τὴν κυριακὴν ἀργίαν· Ὁ λαϊκὸς σύλλογος τοῦ δήμου Εὔας ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ μὴ ἐπιψηφίσεως τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Σιλλάνων τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης αἰτοῦσι τὴν κατασκευὴν τῆς μόνης ὁδοῦ τῆς ἀγούσης ἀπὸ Καρδίτσης εἰς Τρίκκαλα· Οἱ κάτοικοι Λυκοσούρας ὑποβάλλουσι ψήφισμα περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Ταμείου καὶ τῆς Ἐφορίας των· Τὸ σωματεῖον τῶν ὑπηρετῶν παντοπωλείων καὶ οἰνοπωλείων ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ὑπαγωγῆς των εἰς τὸν νόμον «περὶ κυριακῆς ἀργίας»· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ὀρχομενοῦ ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ ἀπαλλαγῆς των ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· Οἱ βαρελοποιοὶ Κερκύρας ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ προσωρινῆς ἢ παντελοῦς ἀτελείας τῆς πρὸς κατασκευὴν βυτίων εἰσαγομένης ξυλείας· Ὁ λαὸς τῶν Τρικκάλων ὑποβάλλει ψήφισμα ὑπὲρ ὑποβολῆς νομοσχεδίου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων»· Ὁ λαὸς τῆς Καρδίτσης ὑποβάλλει ψήφισμα ὑπὲρ ὑποβολῆς νομοσχεδίου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων»· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ἀνδανείας ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ ταχίστης ἐπιψηφίσεως τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως· Οἱ κάτοικοι Μελιγαλᾶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ταχέως ἡ σταφιδικὴ σύμβασις· Ὁ Ἰω. Ἀντωνίου παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κατασκευαστὰς ἄρτου πολυτελείας νὰ κατασκευάζωσιν αὐτὸν τὴν νύκτα τοῦ Σαββάτου πρὸς τὴν Κυριακὴν μέχρι τῆς 5ης πρωινῆς ὥρας τῆς Κυριακῆς καὶ διανέμωσιν αὐτὸν μέχρι τῆς 5ης π. μ., ὅπως μὴ μένωσιν οἱ ξένοι καὶ τὰ διάφορα νοσοκομεῖα ἄνευ ἄρτου. Οἱ κάτοικοι Λεβαδείας καὶ τῶν περιχώρων ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ «περὶ κυριακῆς ἀργίας» νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐφημερίδων. Ὁ Σεφὶκ Πετρεδὶν βέης αἰτεῖ τὴν ἀπαλλαγήν του ἀπὸ τοῦ ἐγγείου φόρου τοῦ πρὸς ἀροτρίωσιν τῶν ἀγρῶν ἀτμομηχανῶν· Ὁ Ἀναστάσιος Βούλγαρης, ἀπόστρατος ταγματάρχης, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἀποδοθῇ βοήθημά τι, καθόσον κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 εὑρισκόμενος ἐν Τρικκάλοις ἀπώλεσεν ὁλόκληρον τὴν περιουσίαν του· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ταμυνέων ὑποβάλλουσι ψήφισμα περὶ ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Δύστου. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν.

§23Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ νὰ προτιμηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 102.

§24ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς πέρα τοῦ τέλους τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος· ὅτι ὑπάρχει πλῆθος ὑποθέσεων ἐκκρεμῶν μεγίστης σημασίας πολιτειακῆς, μεγίστης σημασίας κυβερνητικῆς, μεγίστης σημασίας ἐθνικῆς· ὅτι τούτου οὕτως ἔχοντος δὲν εἶναι δυνατόν, ἐὰν δὲν εὑρεθῇ ὁ κατάλληλος χρόνος καὶ γένωνται ἐκλογαί τινες νομοσχεδίων, ὅπως ταῦτα ψηφισθῶσιν, ἐν τῷ μεταξὺ οὐδεμίαν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀποδεχθῇ μεταβολὴν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἦτο σκοπὸς καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἑβδομάδα ταύτην νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν διὰ τὴν ἀνάγκην ταχείας λήξεως τῶν ἔργων, ἅτινα ἄλλως τε εἶναι ἀναγκαίως περιωρισμένα καὶ ὑπὸ τῆς ἐπικειμένης λήξεως τῆς Περιόδου. Ὑπῆρξεν ἀδύνατον νὰ φθάσωμεν εἰς πέρας κατὰ τὴν ἑβδομάδα ταύτην· ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ βοηθήσῃ ἡμᾶς ἡ Βουλή, ὅπως δυνηθῶμεν εἰς τὸ τέλος τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος νὰ ἔχωμεν περατωμένην ἅπασαν τὴν δυσχερεστάτην καὶ μεγάλης σημασίας ἐργασίαν, τὴν κυβερνητικήν, τὴν ὑπὸ τῶν περιστάσεων ἐπιβαλλομένην. Πᾶσα ἄλλη εἶναι δευτερεύουσα καὶ θέλω παρακαλέσει τοὺς κυρίους συναδέλφους ὡς δευτερεύουσαν νὰ θεωρήσωσιν οἱανδήποτε πρότασιν, ἥτις εἰς αὐτοὺς ἐνδιαφέρει.

§25ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου, δυνάμει τῆς ὁποίας ζητῶ τὴν ἀπάλειψιν ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου ͵ΓΥΙΖʹ τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον. Ὁ νόμος οὗτος ὁ ψηφισθεὶς σκοπεῖ τὴν τροποποίησιν τῶν ἰσχυόντων νόμων περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ περὶ ναυτικῶν προβιβασμῶν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 237). Ἐνόμισα, Κύριοι, καθῆκόν μου, πρὶν λήξῃ ἡ Σύνοδος αὕτη, νὰ ζητήσω τὴν τροπολογίαν τοῦ νόμου τούτου διὰ τῆς παρούσης προτάσεώς μου, τὸ μὲν ἵνα μὴ κανονίζωνται διαφόρως τὰ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ ἀπὸ τὴν κατάστασιν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς, τὸ δὲ διότι δυστυχῶς παρετηρήθη ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ ἀνύψωσιν τοῦ Ναυτικοῦ δὲν ἐφάνη ἀνταξία τοῦ ὕψους καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης μεθ’ ἧς ἡ Βουλὴ τὴν περιέβαλεν. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη παριδοῦσα καὶ Σύνταγμα καὶ δίκαιον προέβη εἰς ἀποφάσεις χειροτέρας τῶν ἀποφάσεων τὰς ὁποίας ἐξέδιδον ἄλλοτε τὰ Ἱερὰ δικαστήρια, καθόσον ἐκεῖ τοὐλάχιστον ἀπελογοῦντο οἱ κατηγορούμενοι καὶ παρουσιάζοντο ἔστω καὶ ψευδομάρτυρες τῆς κατηγορίας.

§26ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Προγραφάς.

§27ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Προγραφάς, ναί. Διὰ ν’ ἀποδείξω δὲ κατὰ πόσον ἔχω δίκαιον, θέλω ἀναφέρει δύο μόνον γεγονότα, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ θέλει πεισθῆ ὅτι ἡ πρότασίς μου πρέπει νὰ ψηφισθῇ, εἰ δυνατόν, καὶ τὴν σήμερον. Καὶ πρῶτον ἀπέταξε τὸν ἀντιπλοίαρχον κ. Ἠπίτην. Περὶ τοῦ κ. Ἠπίτου ἔχω ἔγγραφον τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν κ. Λεβίδου, δι’ οὗ λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὑπ’ ὄψιν λαβόντες τὰς παρασχεθείσας ὑφ’ ὑμῶν πολλὰς καὶ πολυτίμους ὑπηρεσίας κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐθνικῶν τούτων περιστάσεων, καθ’ ἃς διετελεῖτε συνεπείᾳ προφορικῆς ἡμῶν διαταγῆς εἰς τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον, καὶ ἐκτιμῶντες τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἀκαταπόνητον δραστηριότητα καὶ ἐπιμέλειαν ὑμῶν περὶ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἀνατεθεισῶν ὑμῖν ὑπηρεσιῶν τούτων συγχαίρομεν ἐπὶ τῷ ζήλῳ ὑμῶν καὶ ἐκφράζομεν τὴν ζωηροτάτην ἡμῶν εὐαρέσκειαν». Ὁ κ. Ἠπίτης ἔλαβε τὸν ἔπαινον καὶ τὴν εὐαρέσκειαν τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν ἐξετέλει ὡς προσωπάρχης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἐξετέλεσε καὶ σπουδαιοτάτην ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν ἀποσταλεὶς διὰ τῆς «Παράλου» εἰς Κρήτην.

§28ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἴμεθα ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§29ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα· ὑποβάλλω πρότασιν νόμου, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ κάμνω τὴν εἰσήγησιν τῶν λόγων δι’ οὓς κάμνω αὐτήν. Δὲν δύνασθε νὰ μοὶ ἀρνηθῆτε τὸ δικαίωμα αὐτό.

§30ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι.

§31ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠπίτης κατώρθωσε διὰ τῆς προσωπικῆς του ἱκανότητος νὰ μεταφέρῃ ἐκεῖθεν τὸν συνταγματάρχην Στάϊκον κατὰ τὰς κρισίμους στιγμὰς μετὰ δύο ἢ τριῶν χιλιάδων ἀνδρῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ καὶ μετέφερε τούτους, ἐνῷ ἡ νῆσος ἦτο ἐν ἀποκλεισμῷ, καὶ κατώρθωσε τοῦτο παραπείσας διὰ τῆς ἀτομικῆς του ἱκανότητος τὸν κυβερνήτην τοῦ ἐκεῖ περιπολοῦντος ἰταλικοῦ πλοίου ὅπως παραδώσῃ αὐτῷ ἑλληνικὰ ἐμπορικὰ σκάφη ἃ εἶχε κατάσχει. Κατώρθωσε συνεπῶς οὐ μόνον νὰ μεταφέρῃ, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀπελευθερώσῃ δύο ἐμπορικὰ ἀτμόπλοια. Καὶ ὁ ἀντιπλοίαρχος Ἠπίτης, ὁ ὁποῖος οὕτως ἔδρασε κατὰ τὸν ἀτυχῆ ἡμῶν πόλεμον καὶ ὅστις οὐδεμίαν ποινήν, οὐδεμίαν τιμωρίαν καθ’ ὅλον τὸν ναυτικὸν αὐτοῦ βίον ἔχει, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν ἀνὰ χεῖράς μου ἐπισήμων τούτων πινάκων, ἀποτάσσεται ἄνευ ἀπολογίας, ἄνευ δικαιολογητικῆς ἐκθέσεως, καὶ ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τὴν ὁμολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἀδικηθεὶς οὐ μόνον αὐτὸς ἀλλὰ καὶ ἡ ὑπηρεσία ἐν γένει τοῦ ναυτικοῦ τῆς πατρίδος ἡμῶν.

§32ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Εἶναι πολλοὶ οἱ προγραφέντες;

§33ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑποθέτω. Ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ φέρω καὶ ἕτερον παράδειγμα τῶν ἀνηκούστων προγραφῶν τούτων.

§34ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ὁ κ. Ἠπίτης δὲν ἔχει ἀνάγκην τῶν εἰρημένων, κύριε Βουλευτά. Εἶναι γνωστὸς ἐν ὅλῃ τῇ κοινωνίᾳ τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐν τῷ στρατεύματι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ τονίσητε ἰδίως εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατέφυγον ἐντὸς τῶν προθαλάμων τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ ἐντὸς τῶν μηχανῶν τῶν πλοίων κατὰ τὴν ὥραν τοῦ πολέμου παραμένουσι κατόπιν τοῦ πειθαρχικοῦ συμβουλίου, ἀξιωματικοὶ δὲ οἱ ὁποῖοι ἔπαιξαν τὸν ῥόλον αὐτὸν τὸν ὁποῖον ἀποδεικνύετε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοὶ ἀπετάχθησαν.

§35ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν γίνεται ἡ συζήτησις. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει βεβαίως τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν νόμου καὶ νὰ αἰτιολογήσῃ αὐτήν.

§36ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ κάμνω.

§37ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλ’ ἐνταῦθα γίνεται ἐπερώτησις προσωπικωτάτη. Οἱανδήποτε ἀξίαν καὶ ἂν ἔχωσι τὰ πρόσωπα—καὶ δὲν ἔχω κανένα λόγον ν’ ἀμφισβητήσω τὴν ἀξίαν τοῦ κ. Ἠπίτου—, ἡ ὥρα περὶ αὐτῶν νὰ συζητήσωμεν δὲν ὑπάρχει, οὔτε ἡ ὥρα νὰ κρίνωμεν τὰ γενόμενα. Ἔχετε πρότασιν νόμου. Ὑποβάλετε ταύτην.

§38ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑποβάλλω, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πρότασιν νόμου καὶ δικαιολογῶ αὐτήν, ἵνα γνωρίσῃ ἡ Βουλὴ κατὰ πόσον δίκαιός εἰμι καὶ θέλω παρακαλέσει αὐτήν, ἵνα τὸ ταχύτερον ἐπιψηφίσῃ τὴν πρότασίν μου. Ἐκτὸς τοῦ κ. Ἠπίτου, Κύριοι, θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἓν μόνον γεγονὸς ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν κ. Ζῶτον, παραλείπων ἄλλα καὶ περιοριζόμενος εἰς τὴν ἐντεῦθεν ὁμιλίαν τοῦ ἀειμνήστου Δηλιγιάννη καὶ εἰς τὸ τηλεγράφημα τοῦτο τοῦ τότε Ὑπουργοῦ (ἀναγινώσκει)· «Πρὸ μικροῦ ἀνέφερα τὸν βομβαρδισμὸν τοῦ φρουρίου Πρεβέζης καὶ τούτου ἔχω λεπτομερείας τινάς, τὰς ὁποίας δύναμαι ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, διότι προέρχονται ἐξ ἐπισήμου πηγῆς. Τέσσαρας βολὰς ἔρριψαν κατὰ τῆς κανωνιοφόρου «Γ» ἐκ τοῦ ὀχυροῦ Σπυριδακίου, πέντε δὲ ἐξετόξευσεν αὕτη κατὰ τοῦ ὀχυροῦ, καὶ τὸ ὀχυρὸν πυροβολούμενον ὑπὸ τῆς ἡμετέρας κανωνιοφόρου καὶ ὑπὸ τοῦ «Ἀκτίου» καὶ τῆς «Ἀμβρακίας» κατεστάθη ἀνίκανον πλέον πρὸς ἐπίθεσιν» (Εὖγε, εὖγε καὶ χειροκροτήματα). Κυβερνήτης τῆς κανωνιοφόρου ἦτο ὁ τὴν σήμερον προγραφεὶς ἀντιπλοίαρχος Ζῶτος. Ἔλεγε δὲ ταῦτα ἐν συγκινήσει ὁ ἀοίδιμος Πρωθυπουργὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἐπευφημούσης τῆς Βουλῆς. Ὁ δὲ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν οὕτως ἐτηλεγράφει πρὸς τὸν κυβερνήτην τῆς ὑπὸ στοιχεῖον «Γ» κανωνιοφόρου Πέτρον Ζῶτον. «Ὀρθότατα σκέπτεσθε. Πολλάκις σήμερον προσεκάλεσα Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν καὶ διέταξε τὰ δέοντα. Συγχαίρω ὑμᾶς, ἐπιτελεῖον καὶ πλήρωμα. Ὑπουργὸς Ναυτικῶν Ν. Λεβίδης». Παύω, Κύριοι, ἵνα εὐχαριστήσω τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοὶ φέρῃ τοιαύτας ἐκθέσεις διὰ τοὺς κριτὰς τῶν κυρίων αὐτῶν ἀντιπλοιάρχων.

§39Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι, ἐπειδὴ ὁ χρόνος τῆς ἐργασίας τῆς Βουλῆς εἶναι ἐλάχιστος, δὲν ἐννοεῖ νὰ μεταβληθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις, εἰμὶ ὑποχρεωμένος ὡς ἐκπροσωπῶν σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῶν δηλώσεων τούτων, διότι βλέπω νομοσχέδια ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει οὐδεμιᾶς ἀξίας, καθόσον, ἐάν τις ἐξαιρέσῃ τὰ νομοσχέδια περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν κλάδων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ περὶ ἀσυμβιβάστου θέσεων ἢ ἀξιωμάτων τινῶν πρὸς τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα ὡς καὶ τὸ περὶ συγχωνεύσεως τῶν δήμων, οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἐκ τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὸ ὁποῖον δύναται ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ πρὸ πολλοῦ νὰ τελειώσῃ τὰς ἐργασίας της, νὰ μὴ ἦτο ἠναγκασμένη νὰ βλέπῃ καθ’ ἑκάστην τοὺς Ὑπουργοὺς ἀναβαίνοντας τὸ βῆμα καὶ ὑποβάλλοντας νομοσχέδια ἀμελέτητα, διότι κάλλιον ἐμοῦ γινώσκει ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ὁ λαός, εἰς ποίαν ταραχὴν εὑρίσκεται ὅλη ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία, εἰς ποίαν ἀπόγνωσιν ἔφθασεν. Εἰμί, λέγω, ἠναγκασμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι τουλάχιστον ἐγὼ ὡς ἀντιπρόσωπος σταφιδοφόρου ἐπαρχίας εἰμὶ ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ νὰ ζητήσω διὰ τῆς ψήφου μου ὅπως προταχθῇ ἡ σύμβασις ἡ σταφιδική. Ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἐννοῇ ν’ ἀκολουθήσῃ τὸ πρέπον καὶ νὰ δεχθῇ τὴν παράκλησίν μου ταύτην, δηλῶ ὅτι εἰμὶ ἠναγκασμένος νὰ μακρηγορήσω.

§40ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Φαίνεται ὅτι κατὰ ταύτην τὴν ὥραν ἦλθεν ὁ κύριος Βουλευτής, διότι πρὸ ὀλίγου ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι πρόσκομμα κατὰ τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως δὲν ὑπάρχει πλέον ἐκεῖθεν ὁπόθεν ἐφαίνετο ὅτι ὑπῆρχεν. Ὥστε ἐκ τούτου ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος προσαγάγει πᾶν ὅ,τι ἀπαιτεῖται ὅπως ἡ Βουλὴ συζητήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ σταφιδικοῦ ὡς ἐμφανίζεται ὑπὸ τὰς νέας συνθήκας. Προσθέτω κατὰ ταύτην τὴν ὥραν ὅτι ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος καὶ πρὸ τῆς Παρασκευῆς θέλω ἔλθει—ὥρισα ἤδη τὴν ὥραν—εἰς συζήτησιν μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Προνομιούχου, ὅπως καθορίσωμεν τὰ πράγματα ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν ἀκριβέστερον ἐπὶ τοῦ θέματος ὅπερ διαγράφεται ἐν τῇ συμβάσει, καὶ οὕτω δυνηθῶ νὰ προσέλθω εἰς τὴν Βουλὴν ἕτοιμος πρὸς συζήτησιν τοῦ θέματος. Ἡ σύμβασις εἶναι ἐντὸς τοῦ προγράμματος τῶν ἔργων, ἅτινα εὑρίσκει τόσον ὀλίγον ἐπαρκῆ ὁ κ. Βουλευτής, θ’ ἀρκέσῃ δ’ ἑνὸς δευτερολέπτου ἡ ἐργασία ὅπως ἀπὸ τῆς θέσεως ἐν ᾗ εὑρίσκεται προβιβασθῇ εἰς τὴν πρώτην. Δὲν βλέπω λοιπὸν τίς ἦτο ἡ ἀνάγκη τῶν διαμαρτυριῶν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§41ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀλλ’ ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει νὰ τυπωθῶσι καὶ αἱ τροπολογίαι. Ἐγὼ ἐζήτησα τώρα αὐτάς. Δὲν ὑπάρχουσι, μοὶ εἶπον. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει διαταχθῆ ἡ ἐκτύπωσις.

§43ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἀντιπρόσωπος σταφιδοφόρου ἐπαρχίας ἐπὶ τῇ σπουδῇ τὴν ὁποίαν θέλει δείξει ἐν τῇ προπαρασκευαστικῇ ἐργασία πρὸς ψήφισιν καὶ τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία θίγει σπουδαιότατα συμφέροντα οὐ μόνον τῶν πολιτῶν ἀλλὰ καὶ τοῦ Δημοσίου αὐτοῦ, ἀλλ’ ἤθελον καὶ ἐγὼ παρακαλέσει, ὅπως ὅσον τάχιον αἱ τροποποιήσεις αὗται τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν, ἵνα ὦμεν ἕτοιμοι, ὅταν ἀναγραφῇ ἡ σύμβασις, νὰ ψηφισθῇ ταχέως, διότι ὁμολογουμένως ὁ χρόνος εἶναι βραχὺς καὶ δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ πλέον.

§44Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Οὐδεμία ὑπολείπεται ἀμφιβολία, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρὶν ἀπέλθῃ ἡ Βουλὴ διὰ τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν της θέμα οἷον τὸ προκείμενον θέλει βεβαίως συζητηθῆ. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγου ὁμιλῶν εἶπεν ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ παρατείνῃ τὰς συνεδριάσεις πέρα τῆς μεθεπομένης ἑβδομάδος, θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ ἐψηφίζετο ἡ σύμβασις εἰς πρώτην καὶ δευτέραν συζήτησιν καὶ αἱ τροπολογίαι κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ τούτῳ θὰ εἶχε τὸν καιρὸν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἵνα προέλθῃ εἰς συνεννοήσεις μετὰ τῆς ἑταιρείας, ὅπως κανονίσῃ τὰ τῶν τροπολογιῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε αὗται νὰ γένωνται ἀποδεκταὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ καλύτερον ἡ ἐπιψήφισις τῆς συμβάσεως. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω μόνον καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀντιλαμβάνεται περὶ τίνος ζητήματος πρόκειται, ὥστε νὰ μὴ φέρῃ ἀντίρρησιν εἰς τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους εἶπον πρὸ ὀλίγου.

§45ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν θέλητε αὔριον, τὴν προβιβάζομεν ὑψηλότερον.

§46Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἔστω καὶ αὔριον. Νὰ ἔχωμεν μίαν ἢ δύο συζητήσεις καὶ κατόπιν βλέπομεν.

§47ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἐξ αὐτῆς τῆς ἀφορμῆς ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὰ τῶν συμβάσεων ὅσαι ἐμφανίζονται θέλει ἀφήσει εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ἀπολύτως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐσχηματισμένην τοιαύτην γνώμην περὶ τῶν συμβάσεων τούτων, ὥστε νὰ δυνηθῇ ν’ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην αὐτῶν οὔτε αὐτῶν ἐκείνων ἃς αὐτὴ ἡ ἰδία ὑπέβαλεν. Ὑπέβαλον σύμβασιν εἰδικὴν ἀναγομένην εἰς τὸ οἰνόπνευμα· θέλω πιθανῶς ὑποβάλει σήμερον ἑτέραν σύμβασιν, ἀλλὰ καὶ ἐκείνην καὶ ταύτην καὶ τὴν ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως συνομολογηθεῖσαν, καὶ ἀφοῦ, καὶ ἂν τυχὸν τροποποιηθῇ κατά τι ἢ κατὰ τὰς ἰδέας τὰς ἐμὰς ἐπωφελέστερον, δὲν θέλομεν ἀναλάβει ἡμεῖς τὴν εὐθύνην νὰ ὑποστηρίξωμεν. Θέλομεν παραδώσει αὐτὰς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ κατεχομένη ὑπὸ τῆς γνώσεως τῶν καθ’ ἡμᾶς πραγμάτων ὡς κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους μῆνας περιεπλάκησαν, δυναμένη κάλλιον ἡμῶν ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς ν’ ἀντιληφθῇ τὸ συμφέρον τὸ ὑπέροχον θέλει ἀποφασίσει διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς περὶ ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς λύσεως.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βογιατζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ.—246) Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσπράξεως τοῦ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τοῦ διυλισμένου ἐλαίου τοῦ παραγομένου ὑπὸ τελείως κατηρτισμένων Ἐλαιουργείων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰς αὐτὰ εἰσαγομένου ἐλαιοκάρπου».

§49ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, διότι ἐγένοντο τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἕτοιμοι αὔριον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν ἐργοστασίων ἀεριόφωτος καὶ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς καὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν λεμβούχων.»

§51Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Διατί, ἀφοῦ καταργοῦμεν τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων;

§52ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ ἐγώ, Κύριοι, ἐπιμένω εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως μένει ἄθικτος. Ὁ φόρος τοῦ ἐπιτηδεύματος κατ’ ἐμὲ εἶναι τερατώδης. Μένει βαρύς, καὶ ἀφοῦ ἐλαττωθῇ, καὶ νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ φόρος οὗτος ἐπεβλήθη ὡς ἐπεβλήθη καὶ ἀφοῦ ἐδόθησαν διαβεβαιώσεις περὶ τοῦ ὅτι δὲν θέλει ἐφαρμοσθῇ ὁ φόρος οὗτος. Αἱ ἐκθέσεις αἱ ὑπάρχουσαι εἰς χεῖράς μου καὶ ἡ ἐξέτασις ἣν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἐμερίμνησα νὰ ἐκτελεσθῇ μὲ ἔπεισαν ὅτι ὑπερέβησαν τὰ ἐσκαμμένα οἱ ἐπιθεωρήσαντες, καίτοι δικαίως ἐφορολόγησαν κατὰ βάθος. Διὰ τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν προέτεινα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ δὲν εὑρίσκω λόγον διακρίσεως μεταξὺ μιᾶς ἑταιρείας καὶ ἄλλης. Ἐπὶ πασῶν τῶν ἑταιρειῶν ὁ αὐτὸς βαρὺς φόρος ἐπεβλήθη. Νομίζω ὅτι ἡ πεποίθησις ἡ ὑπάρχουσα εἶναι ὅτι φόρος ἠλαττωμένος, ὁ ὁποῖος εἶναι σπουδαῖος, δὲν εἶναι δίκαιος, φόρος δὲ βαρὺς θέλει εἶναι ἄνισος.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§54ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὡς πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι οὐδεμίαν οὐδέποτε ὑπόσχεσιν ἔδωκα εἴτε περὶ μὴ ἐφαρμογῆς τοῦ φόρου τούτου εἴτε περὶ ἐλαττώσεως αὐτοῦ.

§55Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε πρὸ ὀλίγου ὅτι ἡ Βουλὴ προκειμένου περὶ τῆς φορολογίας τῆς ἐπιβληθείσης διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου τοῦ ἐπιτηδεύματος ὑπερέβη τὰ ἐσκαμμένα. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μοὶ εἴπῃ ἀπὸ ἐτῶν τί γίνεται ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς φορολογίας αἱ ὁποῖαι ἐπεβλήθησαν. Ὑπερέβημεν ἢ δὲν ὑπερέβημεν τὰ ἐσκαμμένα; Διὰ πάσας τὰς φορολογίας τὰς ὁποίας ἐπεβάλομεν ἀπὸ ἐτῶν ἤδη ὑπερέβημεν ἢ δὲν ὑπερέβημεν τὰ ἐσκαμμένα; Βεβαίως ὑπερέβημεν. Ἀπόδειξις εἶναι αἱ διαμαρτυρίαι τὰς ὁποίας ἀκούομεν συχνάκις ἐκ μέρους τοῦ φορολογουμένου λαοῦ. Αἱ τελευταῖαι δὲ περιστάσεις ἐξηνάγκασαν ἡμᾶς, ἵνα εἰς νέας φορολογίας καταφύγωμεν καὶ νέα βάρη ἐπιθέσωμεν ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἀφοῦ πάντες ἐφορολογήθησαν δίκαιον θὰ ἦτο νὰ φορολογηθῶσι καὶ αἱ ἑταιρεῖαι, ἐπιβαλλομένου ἀναλόγου φόρου ἐπ’ αὐτῶν. Αἱ ἑταιρεῖαι— καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ ἔγγραφα καὶ συζητῶ ἐπ’ αὐτῶν—δὲν διεμαρτυρήθησαν κυρίως διότι ηὐξήθη ὁ φόρος τοῦ ἐπιτηδεύματος, ἀλλὰ παρεπονέθησαν, διότι, καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπε πρὸς αὐτοὺς ὅτι πλὴν τοῦ φόρου τούτου τοῦ αὐξηθέντος δὲν θέλει ἐπιβληθῆ ἄλλος φόρος ἐπὶ τῶν καταναλωτῶν, παραπονοῦνται ἤδη ὅτι φόρος τοιοῦτος ἐπεβλήθη καὶ ἑπομένως ἡ φορολογία κατέστη βαρυτέρα ἢ ὅσον αὐτοὶ ἐφαντάζοντο. Διότι ἔχω ἐνταῦθα τὰς ἀναφορὰς ἁπασῶν τῶν ἑταιρειῶν καὶ μοὶ φαίνεται περίεργον ὅτι αἱ ἑταιρεῖαι ἀντλοῦσιν ἐπιχείρημα πρὸς μείωσιν τοῦ φόρου τοῦ ἐπιβληθέντος εἰς τὸ ὅτι καὶ ἄλλος φόρος ἐπεβλήθη ἐπὶ τῆς καταναλώσεως. Καὶ ἤθελον ἐρωτήσει τὴν Βουλήν· αἱ ἐπιβληθεῖσαι φορολογίαι βαρύνουσι τοὺς καταναλωτάς; Διατί δὲν θὰ ἦτο προτιμότερον ν’ ἀρθῇ ὁ φόρος αὐτός, ὁ ὁποῖος βαρύνει τοὺς πτωχοὺς καταναλωτάς; Καὶ τίνα δικαιώματα ἔχει ἡ ἑταιρεία ὄχι μόνον νὰ ἐπιζητῇ τὴν ἄρσιν τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ τοῦ προσθέτου φόρου; Ἐὰν ἡ ἑταιρεία ζημιοῦται δέκα, ὡς λέγει ἐν τοῖς ἐγγράφοις αὐτῆς, θὰ ἦτο καλύτερον, Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, ἵν’ ἀφαιρέσῃ τὸν φόρον τοῦτον. Διότι, Κύριοι, δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένον νὰ λέγωμεν ὅτι, διότι ἐπεβλήθη φόρος ἐπὶ τῶν Α, πρέπει ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸν φόρον τὸν ἐπιβληθέντα ἐπὶ τοῦ Β. Τίς σχέσις ὑπάρχει ἢ μᾶλλον τίνα σχέσιν ἔχει ὁ φόρος τοῦ ἐπιτηδεύματος ὁ ὁποῖος ἐπεβλήθη εἰς τὴν ἑταιρείαν πρὸς τὸν φόρον τὸν ἐπιβληθέντα ἐπὶ τῆς καταναλώσεως; Ὁ φόρος τοῦ ἐπιτηδεύματος εἶναι ἄλλος καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῆς καταναλώσεως εἶναι ἄλλος. Ἐνδέχεται ἐκ τοῦ φόρου ὁ ὁποῖος ἐπεβλήθη εἰς τοὺς καταναλωτὰς νὰ μειῶνται αἱ εἰσπράξεις τῶν ἑταιρειῶν· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δέον ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τοῦτο· κατὰ τίνα τρόπον δυνάμεθα νὰ ἄρωμεν ἐκ τοῦ μέσου ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπήνεγκε τὴν μείωσιν ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῶν καταναλωτῶν, διότι, ἐὰν πράξωμεν τοῦτο, θέλομεν εὐεργετήσει καὶ μίαν τάξιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπέπεσεν ὁ φόρος αὐτός. Διότι τί θέλει συμβῆ, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Αἱ ἑταιρεῖαι θέλουσιν ἀπαλλαγῆ τοῦ φόρου ὁ ὁποῖος ἐπεβλήθη εἰς αὐτάς. Ἔχετε περὶ τούτου, ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἀμφιβολίαν; Ἐγὼ τοὐλάχιστον οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν. Καὶ ἤδη ζητεῖτε δυνάμει τοῦ δικαιώματος τῆς διαμαρτυρίας τὸ ὁποῖον ἔχουσιν οἱ καταναλωταὶ νὰ ὠφεληθῶσιν αἱ ἑταιρεῖαι. Δὲν γνωρίζω, Κύριοι, ἂν εἶσθε διατεθειμένοι νὰ παράσχητε τὴν εὐκολίαν ταύτην εἰς τὰς ἑταιρείας, ὡς ἀντιπρόσωποι ὅμως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, οἱ ὁποῖοι εἶσθε ὑποχρεωμένοι μετ’ ὀλίγον νὰ ἐπαναφέρητε νόμον τὸν ὁποῖον κατηργήσαμεν πρὸ ὀλίγου, νομίζω ὅτι πολὺ θέλετε σκεφθῆ ἂν πρέπει νὰ κάμωμεν τοιαύτην πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι πρᾶξις δικαιοσύνης, ἀλλ’ εἶναι πρᾶξις χαριστική. Οἱ πτωχοὶ φορολογούμενοι οἱ πληρώνοντες τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, τὸν ὁποῖον μόλις πρὸ ὀλίγου εἶδον πίπτοντα ἀπὸ τῶν ὤμων αὐτῶν, εἶναι ὑποχρεωμένοι ν’ ἀναλάβωσι τὸ βαρὺ φορτίον αὐτὸ καὶ νὰ φέρωσιν ἐκ νέου αὐτὸ ἐπὶ τῶν ὤμων των. Καὶ ἡμεῖς ἀναγνωρίζοντες ἐνταῦθα τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ πατρὶς καὶ ἐκτιμῶντες τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰπόντος ὅτι πολὺ θὰ ἐσκέπτετο ἂν ἐπέτρεπεν ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς παρούσης περιστάσεως νὰ παραιτηθῇ τοῦ φόρου αὐτοῦ, ἐσιγήσαμεν καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ψηφίσωμεν αὐτόν· εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ εἴπωμεν πρὸς τοὺς συμπολίτας μας. Κύριοι, ἡ πατρὶς ἔχει ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς σας καὶ εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν παράσχητε. Ἀλλὰ τίνα δικαιολογίαν θὰ ἔχητε, ὅταν ὑποχρεοῦτε αὐτοὺς ν’ ἀναλάβωσι πᾶσαν ὑποχρέωσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἀπηλλάγησαν; Τίνα δικαιολογίαν θὰ ἔχητε, ὅταν χαρίζητε τοιουτοτρόπως τὸν φόρον εἰς τὰς ἑταιρείας; Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει προσέξει καὶ θέλει σφυγμομετρήσει πολὺ τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς. Τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς ἔχω πλήρη πεποίθησιν ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως.

§56ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως, βεβαίως.

§57Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Καὶ θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ παρῃτεῖτο τοῦ φόρου αὐτοῦ· θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ τὴν ἀνακουφίσῃ χαριζόμενος πρὸς τοὺς καταναλωτὰς καὶ ὄχι πρὸς τὴν ἑταιρείαν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὸν φόρον ἐπὶ τῶν καταναλωτῶν, ἔλεγεν ὅτι τὸν ἐπέβαλεν ἐκ πνεύματος δικαιοσύνης.

§58ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διότι αὐτὸς ἦτο ὁ σκοπός.

§59Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διότι, ἀφοῦ ἐφορολογήθη τὸ οἰνόπνευμα, ἔπρεπεν ἀνάλογος φόρος νὰ βαρύνῃ τοὺς ἄλλους καταναλωτὰς τοῦ φωταερίου καὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτός. Ἀλλὰ τέλος πάντων, καὶ ἂν ἤθελέ τις παραδεχθῇ ὅτι οὐχὶ δικαίως ἐπεβλήθη ὁ φόρος αὐτός, οὐδεμία δικαιολογία ὑπάρχει εἰς τὸ νὰ ἐπιμένωμεν ν’ ἀφαιρέσωμεν φόρον τὸν ὁποῖον ἐπεβάλομεν ἐπὶ τῆς ἑταιρείας, τὸν φόρον ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι καὶ τόσον βαρύς, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν περιστάσεων ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦμεν καὶ λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν ὅτι πάντες φορολογούμεθα, καὶ φορολογούμεθα ὑπὲρ τὰς δυνάμεις ἡμῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀποσύρῃ τὰ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον, περιοριζόμενος εἰς τὸ δεύτερον μέρος, περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου τοῦ ἐπιτηδεύματος τῶν λεμβούχων.

§60ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις ἐμπνέεται ὑπὸ τοῦ πνεύματος τῆς Βουλῆς καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ μείνῃ ἐνταῦθα, ἂν δὲν ἐνεπνέετο ὑπὸ τοῦ πνεύματος τῆς Βουλῆς. Ὁ ἀντιπροσωπεύων αὐτὴν ἐνταῦθα ἐμελέτησεν αὐτὸς οὗτος τὰ ὑποβληθέντα εἰς αὐτὸν καὶ ἤκουσε τὴν προφορικὴν ἀνάπτυξιν αὐτῶν ἐκ μέρους τῶν διευθυντῶν τῶν ἑταιρειῶν, ὧν τὰ ὑπομνήματα εἶναι ἄξια νὰ προκαλέσωσι τὴν προσοχὴν παντὸς φέροντος εὐθύνην διὰ τὴν διαχείρισιν τοιούτων ὑποθέσεων. Ἰδίως ὅσα ἐν τῇ ἐκθέσει τῇ λεπτομερεῖ καὶ ἀνεπιδέκτῳ ἀμφισβητήσεως ὡς πρὸς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ἐκτεθειμένους ἐκεῖ τῆς ἐνταῦθα ἑταιρείας τοῦ φωταερίου ἔπεισαν αὐτὴν ὅτι ἡ φορολογία αὐτὴ ὑπερέβη τὸ μέτρον καὶ ὄχι τὰ ἐσκαμμένα, ὅτι ἡ φορολογία αὐτὴ ἐν πάσῃ ἄλλῃ ὥρᾳ ὑπ’ οὐδενὸς ἤθελεν ὑποβληθῆ εἰς ψήφισιν καὶ ὑπ’ οὐδενὸς ἤθελε ψηφισθῆ. Ἐν ὥρᾳ ὅμως καθ’ ἣν ζητοῦμεν πάντες τὰ πάντα νὰ φορολογήσωμεν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους ἔφθασεν ἡ φορολογία αὐτὴ νὰ ὑπερβῇ τὸ εὔλογον μέτρον. Ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως καθ’ ἑαυτὸν ἦτο πολὺ δίκαιον νὰ ἐπιβληθῇ καὶ οὐδεὶς ἔπρεπε νὰ θίξῃ αὐτόν· καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ σκέψις ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ περὶ αὐτοῦ τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ ζήτημα ἐγεννᾶτο ἄξιον ἐξετάσεως, καθόσον ἐβεβαίουν αἱ ἑταιρεῖαι καὶ ἐπίστευεν ὁ ἀκούσας αὐτὰς ὅτι γενομένων τῶν ἑταιρειῶν εἰσπρακτόρων ἡ ζημία ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς αὐτὰς ἐγίνετο ἔτι μεγαλυτέρα, διότι πᾶν τὸ μὴ εἰσπραττόμενον αὕτη ἔμελλε νὰ πληρώσῃ πρὸς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ταῦτα πάντα, ἐφ’ ὧν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνω, ἵνα μὴ καταναλίσηται ἐπὶ ματαίῳ ὁ χρόνος, ἔπεισαν ἐμὲ ὅτι ἡ φορολογία ὑπερέβη τοσοῦτο τὸ μέτρον, ὥστε εἶναι ἀδικωτέρα πάσης ἄλλης φορολογίας ἐν Ἑλλάδι. Προσήγαγον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐξ ἀφορμῆς καὶ ἐκ τῆς ἀνάγκης ν’ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου οἱ λεμβοῦχοι χειρώνακτες, οἵτινες καθ’ ὅμοιον τρόπον ὑπεβλήθησαν εἰς φορολογίαν. Τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ μὴ χαρίσῃ οἱανδήποτε φορολογίαν. Ἐμπνεόμενος καὶ ἐγὼ ὑπὸ τοῦ πνεύματος τῆς Βουλῆς παραιτῶ τὴν πρότασίν μου. Τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῶσιν οἱ χειρώνακτες. Κρατῶ τὸ δεύτερον ἄρθρον καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ψηφίσῃ.

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εὖγε, εὖγε!

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Ἡ αʹ παράγραφος διεγράφη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ μόνον ἄρθρον, ὡς ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 3. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν».

§63ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προταχθῇ ἄλλο τι νομοσχέδιον, διότι ἔχω διαφόρους τροπολογίας αἱ ὁποῖαι θὰ τυπωθῶσιν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 4. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ περὶ κυρώσεως προσυμφώνου μετὰ τῆς ἑταιρείας Ε. Φινοπούλου καὶ Σας». Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βογιατζῆς.

§65Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§66ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Προλαβὼν τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καρυστίας ἐδήλωσα ἤδη πρότερον ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν ταύτην, ὡς καὶ τὴν ἄλλην, ἥτις πρὸ ὀλίγου ἐμνημονεύθη, ἡ Κυβέρνησις θέλει ἀφήσει τὴν Βουλὴν ἐλευθέραν νὰ ψηφίσῃ ἢ καταψηφίσῃ ταύτην. Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ φόρος τῶν 1.50 δραχ. κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν εἶναι καταστρεπτικὸς ἐπιστοποίησεν ὁ κ. συνάδελφος.

§67Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Καταστρεπτικὴ εἶναι ἡ παρακώλυσις τῆς λειτουργίας τῶν ἀμβύκων καί, ἐὰν ἐλάβετε πρόνοιαν διὰ τῆς συμβάσεως μειοῦντες τὸν φόρον τὸν πρόσθετον ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, δὲν ἐλάβετε ἐπίσης πρόνοιαν, ὅπως μειώσητε καὶ τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος τῶν σουμοποιῶν πρώτης κατηγορίας. Διατί ἡ διάκρισις, ἡ ἀνισότης αὕτη;

§68ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι οἱ σουμοποιοὶ δὲν θέλουσι πλέον πωλήσει. Διότι σήμερον γινώσκετε ὅτι οἱ κάτοχοι σούμας οὐδαμοῦ εὑρίσκουσιν ἀγοραστήν, κάτοχοι δὲ σούμας εἶναι πάντες οἱ ἀμπελοκτήμονες.

§69ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§70ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Βεβαίως ἐν Ἀττικῇ.

§71Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὅτι οἱ κάτοχοι σούμας δὲν εὑρίσκουσιν ἀγοραστὴν διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου εἶναι ἀκριβέστατον. Ἀλλὰ μήπως διὰ τῆς συμβάσεως ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἣν ἀντιπροσωπεύω καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἐξόχως οἰνοφόρος δύνανται νὰ εὕρωσιν ἀγοραστήν, ὅταν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παραδώσωσι τὴν σούμαν εἰς Ἀθήνας, Χαλκίδα, Καλάμας ἀντὶ 20 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν;

§72ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι μία τῶν παρατηρηθεισῶν ἀτελειῶν τῆς συμβάσεως. Ἀλλ’ ὅτε εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις πρὸ τῆς διαμαρτυρίας πάντων τῶν οἰνοπνευματοποιῶν δευτέρας κατηγορίας ὅτι καταστρέφονται καὶ ὅτι τῇ 1ῃ Μαΐου, ὅτε διαρκούσης τῆς φορολογικῆς ταύτης περιόδου εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον τοῦτον, θὰ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ κλείσωσι τὰ καταστήματά των, ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ τὴν δυσχέρειαν ταύτην καὶ ἀποβλέπουσα εἰς τὸ ἀληθῶς ὑπερβολικὸν βάρος τοῦ φόρου νὰ ζητήσῃ διέξοδον καὶ ἀντάλλαγμα διὰ τὴν ἀνακούφισιν αὐτῶν, παρέλαβε τὸ ἀντάλλαγμα, ὅπερ εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καρυστίας ὅτι εἶχε δοθῆ διὰ τὴν ἀποζημίωσιν ἕνεκα τῆς ἐπιβαρύνσεως ταύτης ὑπὸ τῆς προγενεστέρας Κυβερνήσεως, εἰσήγαγε τὸν νόμον περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἀλλὰ ταῦτα οὕτω πράξας καὶ ζητήσας διὰ τῆς συμβάσεως, ἥτις ἔρχεται βοηθητικὴ εἰς τὸ ἔργον τοῦ περιορισμοῦ τοῦ φόρου ἀπὸ 1.50 εἰς 1 δραχμήν· ταῦτα οὕτω πράξας καὶ διατηρήσας τὸν φόρον, εἰς ὃν προπαρασκευαζόμενοι δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν μετὰ τριετίαν, ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ προφυλάξω καὶ προστατεύσω καὶ τοὺς βαρύτατα φορολογουμένους, ὧν ἐκόπη πλέον ἡ ἐργασία καὶ οἵτινες ἔμενον κάτοχοι ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς τῆς σούμας μὴ δυνάμενοι νὰ διαθέσωσιν αὐτὴν μηδὲ ἀντὶ πέντε λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα ἥτις μὲ ἔφερεν εἰς τὸ νὰ δεχθῶ τοιαύτας προτάσεις, αἵτινες νὰ ἐξασφαλίζωσι τοὐλάχιστον εἰς μέγα μέρος τῶν παραγωγῶν τῆς σούμας τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοῦ βάρους τῶν χιλιάδων ὀκάδων σούμας, ἃς δὲν εὑρίσκουσι νὰ τοποθετήσωσιν. 100.000 δραχμῶν ἀνακούφισις διὰ τοιούτους πτωχοὺς παραγωγοὺς εἶναι σπουδαία. Ἐκ τούτου οὐδεμία ἄλλη ζημία ἐπέρχεται, διότι ὁ φόρος ἔδει κατὰ τὴν κρίσιν μου νὰ ὑποτιμηθῇ εἰς 1 δραχμὴν κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν καὶ νὰ κατορθωθῇ διὰ τοῦ συνδυασμοῦ τούτου νὰ μὴ ὑποτιμηθῇ διαρκῶς, ἀλλὰ μόνον διὰ τρία ἔτη, καθ’ ἃ προπαρασκευαζόμενοι οἱ διάφοροι βιομήχανοι θὰ δύνανται νὰ φέρωσι τὸ βάρος τοῦ φόρου τούτου. Ἡ σύμβασις αὕτη, εἶπον καὶ πρότερον, κεῖται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ὑπὲρ τῆς συμβάσεως ταύτης οὐδένα λόγον ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ τι ὅπερ ν’ ἀπαγορεύῃ εἰς τὴν Βουλὴν μὴ θέλουσαν καὶ νὰ στενοχωρῇ αὐτήν, φοβουμένην ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει ἔχει ἀντιρρήσεις. Οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος ἀπαγορεύων εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ ἐλευθέρως. Ἂν ἡ σύμβασις αὕτη φαίνεται καταστρεπτική, ἂν ἡ φορολογία, ἥτις περιορίζεται διὰ τρία μόνον ἔτη, θεωρεῖται ὅτι δὲν εἶναι καταστρεπτικὴ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν, ἂν τὸ ἐπικριθὲν ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐκ σταφίδος οἰνοπνεύματος θέλει φέρει ζημίαν εἰς τοὺς οἰνοπαραγωγούς, διότι θέλει ἀποδίδοσθαι ὁ φόρος κατὰ τὴν ἐξαγωγήν, φαίνεται ὀρθῶς λεχθέν, ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τούτου, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῆς μὴ μεταβολῆς θὰ ἔχῃ ν’ ἀναγράφῃ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ αὐτῆς μεῖζον ποσὸν προσόδου ἢ ὅ,τι ἐκ τῆς μεταβολῆς. Ἐξετιμήθησαν τὰ πράγματα κατὰ τρόπον ἐπιεικῆ ἐκ τῆς πεποιθήσεως ὅτι ὁ φόρος τῶν 1.50 δραχ. κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν εἶναι βλαβερώτατος οὕτω μάλιστα ἐπιβαλλόμενος εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς ἐν Ἑλλάδι. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχῃ τὴν γνώμην ταύτην, πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὅτι εἶναι ἐλευθέρα καὶ ἀπηλλαγμένη πάσης στενοχωρίας ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησε καθῆκον νὰ ἐξετάσῃ τὸν φόρον μετὰ πνεύματος ἐπιεικείας, ὅση καὶ ἂν ἦτο ἡ ἐπιθυμία αὐτῆς νὰ μὴ στενοχωρηθῇ, διότι ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη ἀπέναντι καταστάσεως πεπλασμένης πρὸ τῆς εἰσόδου αὐτῆς εἰς τὴν Ἀρχήν, ἥτις πολλὰς παρέχει εἰς αὐτὴν στενοχωρίας καὶ πολλοὺς δισταγμοὺς περὶ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἔργου εἰς ὃ ἐκλήθη ἐκ τῆς μεταβολῆς τῶν πραγμάτων.

§73ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐν τῇ ἐκθέσει τῇ συνοδευούσῃ τὸ νομοσχέδιον λέγετε ὅτι ὑπολογίζετε ὅτι θέλουσι προσενεχθῆ περὶ τὰς 500.000 ὀκάδων σούμας, ἀξίας ἐν ὅλῳ 100.000 δραχμῶν. Ὥστε περὶ αὐτοῦ ἀκριβῶς πρόκειται;

§74ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μόνον.

§75ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἀφοῦ οὕτως ἔχει, δὲν εὑρίσκετε ὅτι δὲν εἶναι συνεπὲς αὐτὸ πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὠφελήματα τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς πρὸ ὀλίγου ἐλέγετε ὅτι ἀφορῶσιν εἰς πάντας τοὺς ἀμπελοκτήμονας; Ἀφήνω τοὺς ἀμπελοκτήμονας, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολλαὶ δεκάδες χιλιάδων, καὶ ἔρχομαι εἰς τοὺς κατόχους ἀμβύκων, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐν ταῖς ἐκθέσεσιν ἐλέχθη, κυμαίνονται μεταξὺ 12 καὶ 13 χιλιάδων· ἂν πρόκειται περὶ 12 χιλ., ἀντιστοιχοῦσιν εἰς ἕκαστον ὀκτὼ δραχμαί. Εἴπετε ὅτι τοῦτο ἐδόθη διὰ τὴν δυσκολίαν ἡ ὁποία προκύπτει εἰς τοὺς κατόχους οἰνοπνεύματος, αὐτὴν δηλαδὴ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ἐπιβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ τελευταίου νόμου νὰ πληρώσῃ τὸ οἰνόπνευμα ἐντὸς τοῦ μηνὸς Μαΐου. Θὰ ἦτο ἁπλούστερον, νομίζω, νὰ δοθῇ προθεσμία, νὰ μὴ ὑποχρεωθῇ τις νὰ πληρώσῃ διὰ μιᾶς, ἀλλὰ νὰ πληρώσωσι τόσον ὅσον θέτουσιν εἰς κατανάλωσιν, καὶ εὑρίσκετο τρόπος νὰ γίνῃ τοῦτο. Θὰ ἦτο ἁπλούστερον, διότι δὲν εἶναι πιστευτὸν ὅτι ὅλη ἡ διαθεσιμότης τῆς σούμας εἶναι μόνον 500.000 ὀκάδων, αἱ ὁποῖαι ἀντιπροσωπεύουσι δρ. 100.000, διότι, ἂν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐγένετο ἡ παραχώρησις, τότε μὰ τὴν ἀλήθειαν δὲν ἤξιζε τὸν κόπον. Ἐγὼ θεωρῶ ἁπλούστερον νὰ κάμωμεν τὴν εὐκολίαν εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς δευτέρας κατηγορίας νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ πληρώσωσιν ἀμέσως, ἀλλὰ τμηματικῶς. Αὐτὸ θὰ ἦτο ἁπλούστερον.

§76ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι περίεργον ὅτι ὑμεῖς ὅστις ἔχετε μεγάλα κτήματα ἐνταῦθα καὶ γνωρίζετε τὰ πράγματα δὲν ἠκούσατε ὅτι οἱ ἔχοντες σούμαν δὲν εὑρίσκουσιν ἀγοραστάς. Ἐρωτήσατε τοὺς ἀμπελοκτήμονας Ἀττικῆς· ἔκρουσαν πάσας τὰς θύρας καὶ ἀπεδιώχθησαν, διότι, ὡς γνωστόν, ὑπάρχει ἕνωσις οἰνοπνευματοποιῶν ἐξαρτωμένων ἀπὸ τῆς Ἑνιαίας, καὶ ἡ ἕνωσις αὕτη τῶν οἰνοπνευματοποιῶν δὲν δέχεται οὐδὲν ὀκᾶν σούμας ν’ ἀγοράσῃ ἀπὸ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν πρώτης κατηγορίας. Μένει ἐντελῶς εἰς βάρος τῶν οἰνοπνευματοποιῶν πρώτης κατηγορίας ἅπαν τὸ ποσὸν ὅπερ ἔχουσι διὰ τῶν ἀμβύκων αὐτῶν παρηγμένον, καὶ δὲν εὑρίσκουσι νὰ πωλήσωσιν οὐδὲ ὀκᾶν.

§77Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ δὲν εἶχον καταληφθῆ μόνον ὑπὸ ἀπορίας, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Καρυστίας, ἀλλὰ εἶχον καταληφθῆ καὶ ὑπὸ ἀνίας καὶ θὰ ἐξηκολούθουν νὰ κατέχωμαι ὑπὸ ταύτης, ἐὰν μετὰ τοῦτον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἔσπευδε μὲ τὴν δήλωσίν του καὶ ἔθετεν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι κυβερνητικόν, Διότι ὁμολογουμένως, Κύριοι, ἔπειτα ἀπὸ τόσα δεινοπαθήματα τῆς οἰνοπαραγωγῆς ὑπεβλήθημεν τελευταίως καὶ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἀμβύκων καὶ ὑπέστημεν καὶ τὴν θυσίαν ταύτην χωρὶς νὰ διαμαρτυρηθῶμεν χάριν τῶν ἐθνικῶν περιστάσεων, καίπερ ἐν ἀπογνώσει εὑρισκόμενοι. Ἐπετεύχθη ὄντως ἕν ἀντάλλαγμα πρὸς τὴν οἰνοπαραγωγὴν ἀντάξιον πρὸς τὴν θυσίαν ταύτην διὰ τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, διὰ τῆς διατάξεως ἐν αὐτῷ δι’ ἧς δύναται τὸ ἀπόσταγμα ἐξ οἴνου νὰ εὕρῃ εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγορὰς διάδοσιν καὶ προτίμησιν τὸ μὲν ὡς ἐκ τοῦ σήματος τῆς γνησιότητος, τὸ δὲ ὡς ἐκ τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ φόρου. Ἀλλ’ οἱ ἐπιτήδειοι κατώρθωσαν ὥστε διὰ τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως οὐ μόνον νὰ ὠφεληθῶσι περὶ τὰ 3 ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος, ἀλλὰ καὶ τὸ ψιχίον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἠθέλησεν ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς νὰ τοὺς τὸ ἀφαιρέσωσιν. Δὲν ἔχω νὰ ἐπιμείνω πολὺ μετὰ τὴν δήλωσίν σας, κύριε Πρωθυπουργέ· εἶσθε ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐδώκατε καταφύγιον εἰς πρόσφυγας· θεωρήσατε καὶ τοὺς ἀτυχεῖς οἰνοπαραγωγοὺς οὐχὶ ἀνωτέρους, ἀλλ’ ἴσους πρὸς ἐκείνους, καὶ ἀξιοῦσι τοῦτο παρ’ ὑμῶν οἱ φορολογούμενοι οὗτοι Ἀγχιαλῖται, οἱ οἰνοπαραγωγοί. Ἀφήσατε πλέον πᾶσαν σκέψιν καὶ μέριμναν περὶ ἑταιρειῶν μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι 20 ἢ 100 χιλιάδες δραχμῶν, τὰς ὁποίας προσφέρουσιν οἱ Κύριοι οὗτοι σήμερον εἰς τὴν ἑταιρείαν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων καὶ λοιπούς, ἵνα διαθέσωσι δι’ ἀγορὰν σούμας, ἵνα, ὡς λέγουσι, δώσωσιν ἄρτον εἰς τοὺς ἀπεγνωσμένους οἰνοπαραγωγούς, εἶναι προσφορὰ ἀστεία. Ὑπάρχει, κύριε Πρόεδρε, ἄλλη ἑταιρεία, ἡ πρώην Ἀγαθοκλέους, τοῦ Ἀλιβερίου, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει ν’ ἀγοράσῃ πᾶν περίσσευμα σούμας μὲ 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἄνευ οὐδενὸς ἀνταλλάγματος εἰς βάρος τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Εἶναι ἑκατομμύρια, κύριε Πρόεδρε, ὁλόκληρα τὰ ὁποῖα δίδετε σήμερον εἰς τὴν ἑταιρείαν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων καὶ λοιπούς, αὔριον δὲ θὰ δώσωμεν καὶ ἄλλα ἑκατομμύρια διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως συμβάσεως πρὸς ἐκρίζωσιν, διότι αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες θὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ ταύτης. Μήπως ἡ σταφὶς εἶναι εἰς κατωτέραν μοῖραν τῆς ἀμπέλου μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος; Μήπως ὁ νόμος ἐκεῖνος ἀφαιρεῖ τίποτε ἀπὸ τὴν σταφίδα, τὴν τύχην τῆς ὁποίας οἱ Κύριοι οὗτοι μεταχειρίζονται ἑκάστοτε ὡς περδικοπάνι, ἢ μᾶλλον, κατὰ τὴν φράσιν τοῦ κυρίου Παναγιωτοπούλου, ὡς μυάγραν; Ἀλλὰ τὸ κέρδος τοῦτο δίδει εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῆς σταφίδος, διότι ὁ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος οἶνος εἶναι ἴσος τοῦ ἀμπελίτου καὶ τὸ ἀπόσταγμα τούτου θεωρεῖται ἀπόσταγμα γνησίου οἴνου. Ἀλλ’ ὄχι· θέλομεν διὰ τῆς συμβάσεως νὰ δώσωμεν τὸ κέρδος τοῦτο εἰς τὸ τρὰστ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν, εἰς τὴν πληγὴν ταύτην τῆς γεωργίας καὶ τοῦ ἐμπορίου! Πρὸς Θεοῦ, κύριε Πρόεδρε, ἀποσύρατε αὐτοστιγμεὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τοῦ Κράτους καὶ αὐτῶν τῶν δυστυχῶν οἰνοπαραγωγῶν, διότι, ὡς σᾶς εἶπον καὶ ἰδιαιτέρως, ἂν δὲν πράξητε τοῦτο ἐγκαίρως, μᾶς ρίπτετε εἰς ἀγῶνα ἀπογνώσεως ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς.

§78ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ν’ ἀναβάλωμεν λοιπόν, κύριε Βουλευτά.

§79ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον· πρόκειται τὸ Κράτος νὰ δώσῃ 3 ἑκατομμύρια ὡς ἀντάλλαγμα εἰς αὐτοὺς τοὺς Κυρίους, αὐτοὶ δὲ νὰ δαπανήσωσι μόνον δίκην ἐλεημοσύνης 100.000 δραχμῶν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν οἰνοπαραγωγῶν. Λοιπὸν ἀποδέχεται τοῦτο ἡ Βουλὴ ἢ ὄχι;

§80ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§81ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ὅτι θελήσασα νὰ μειώσῃ τὸν φόρον ἐνόμισεν ὅτι δύναται ἐξ αὐτῆς τῆς ἀφορμῆς νὰ ἐπιτύχῃ ἀγαθόν τι ὑπὲρ τῶν κατεστραμμένων κατασκευαστῶν τῆς σούμας. Ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκει τὴν Βουλὴν θέλουσαν νὰ ἐπιμείνῃ, νὰ διατηρήσῃ τὸν φόρον, συνεπῶς δὲν ἐπιμένει καὶ ἑπομένως ἀποσύρει τὸ νομοσχέδιον.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διορισμοῦ ἀνθυποκτηνιάτρων». (Γίνεται δεκτόν). Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συντάξεως τραυματιῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἀνθυπασπιστῶν καὶ ἀξιωματικῶν».

§83ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δι’ αὔριον.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΥΛΖʹ τοῦ 1909 νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων».

§85ΙΩ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, διότι ἀφορᾷ εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ ψηφισθέντος τελευταῖον νόμου περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου καὶ περὶ προσόντων τῶν δικαστῶν διὰ τὴν προαγωγήν, διαρρυθμίζονται δὲ οὕτω πως διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὰ πράγματα, ὥστε ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ἡ Βουλή, δηλ. ἡ ἀρχὴ τοῦ κατ’ ἀρχαιότητα προβιβασμοῦ, νὰ καταργῆται τελείως. Εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ἡ Βουλή, ἡ ὁποία μόλις πρὸ μηνὸς ἐψήφισε τὴν τοιαύτην ἀρχήν, δὲν θὰ εἶναι διατεθειμένη νὰ ψηφίσῃ τὴν ἀναίρεσιν τῆς ἀρχῆς ταύτης, καὶ ὡς ἐκ τούτου παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ στέρξῃ εἰς τὴν ἀναβολήν, ἵνα ἀντιληφθῇ ἡ Βουλή περὶ τίνος πρόκειται. Νομίζω ὅτι ἡ γνώμη μου δὲν εἶναι ἐσφαλμένη, καὶ ὅτι τὴν γνώμην ταύτην ἀπεκδέχεται ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Ἐὰν ἐμμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, παρακαλῶ νὰ δοθῇ εἰς ἐμὲ ὁ λόγος μετὰ τὸν κ. Πετρίδην.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης.

§87Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἄξιον ἀπορίας πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔσπευσε νὰ εἰσαγάγῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ νόμον ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθέντα πρὸ δύο μηνῶν, νόμον ἀποκεντρωτικὸν τῆς Δικαιοσύνης, νόμον ὁ ὁποῖος, ὁμολογῶ, τιμᾷ τὴν παροῦσαν Βουλήν, ἡ ὁποία τοιοῦτον νόμον ἐψήφισεν ἐκπληροῦσα γενικὸν πόθον τοῦ δικαστικοῦ κόσμου καὶ τῆς κοινωνίας. Ὁ νόμος ἐκεῖνος, παρὰ τοῦ ὁποίου προσδοκᾷ τὸ Κράτος μεγάλα ἀγαθά, ἀκόμη δὲν ἐφηρμόσθη, ὥστε νὰ ἴδωμεν καὶ νὰ πεισθῶμεν καὶ ἡμεῖς περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς τροποποιήσεως αὐτοῦ. Ἡμεῖς οἱ ἐν τῷ δικαστικῷ κλάδῳ προσελθόντες φρονοῦμεν ὅτι ἀτελῶς ἐφηρμόσθη ὁ νόμος καὶ δὲν ἔδωκεν ἀκόμη τὰ προσήκοντα ἀποτελέσματα ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του καὶ ὅτι ἔχει ἀνάγκην τροποποιήσεως. Ὁμολογῶ ὅτι μετ’ ἀπορίας εἶδον ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἄρδην ἀνατρέπει τὸν νόμον περὶ προσόντων, τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἐψήφισε μετὰ προηγουμένην ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ ἐπιτροπῆς πολυμελοῦς, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως μετ’ ἐπιμελείας ἐξετίμησε πάσας τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου μεταρρυθμίσασα σκοπιμώτερον ταύτας. Ἡ ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέλος, ἔλαβεν ὡς βάσιν τῆς προαγωγῆς τὴν ἱεραρχίαν καὶ τὰς ὑπηρεσίας τῶν δικαστῶν.

§88Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ δηλωθῇ εἰς τίνας διατάξεις ὑπάρχει ἡ διαφωνία, διὰ νὰ ψηφισθῶσι καὶ ἄλλαι διατάξεις, διότι ὑποθέτω ὅτι καὶ ὑμεῖς δέχεσθε ὅτι ὑπάρχουσι διατάξεις αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ψηφισθῶσι.

§89ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τότε τὸ φρονιμώτερον θὰ ἦτο, ἀφοῦ ἡ διαφωνία εἶναι μερική, ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις περὶ τῶν τροποποιήσεων.

§90Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§91Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι μερικαὶ διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπωφελεῖς διὰ τὴν Δικαιοσύνην καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλαι αἱ ὁποῖαι καταστρέφουσι τὴν ἱεραρχίαν τοῦ δικαστοῦ, περὶ τῆς ὁποίας πρέπει κυρίως νὰ μεριμνῶμεν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἀναβάλλεται αὐτό. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 9. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βιβλίου ἐγγραφῆς ἀνακοπῶν καὶ ἐφέσεων».

§93Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ οὐσία τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι τὸ ἄρθρον 4, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἐρήμην δικαζόμενος κατηγορούμενος ὀφείλει ἀνακόπτων τὴν ἐρήμην ἀπόφασιν νὰ ἐγγράψῃ τὴν ἀνακοπήν του ἐν τῷ βιβλίῳ τῶν ἀνακοπῶν τῷ τηρουμένῳ εἴτε ὑπὸ τοῦ γραμματέως τοῦ Πταισματοδικείου εἴτε ὑπό τινος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Πλημμελειοδικείου ἢ καὶ ὑπὸ τοῦ ἐκτελοῦντος τὰς ἀποφάσεις τοῦ Πταισματοδικείου. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ὅμως εἶναι ἐναντίον τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἐρήμην δικαζόμενος κατηγορούμενος ἢ λιπομάρτυς πρέπει νὰ πληρώσῃ ὅλα τὰ ἔξοδα τῆς δίκης καὶ νὰ προσαγάγῃ γραμμάτιον εἰς τὸν γραμματέα τὸν συντάσσοντα τὴν ἀνακοπήν. Εἶναι ὁ νόμος περὶ διαχειρίσεως τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα πρό τινων ἡμερῶν, καὶ ὑπεσχέθητε ὅτι θὰ εἰσαγάγητε νομοσχέδιον καταργοῦν αὐτόν.

§94Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Μάλιστα.

§95Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἰσχύει ὁ νόμος δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διότι, ἀφοῦ διὰ τοῦ νόμου ὑποχρεοῦνται οἱ ἐκκαλοῦντες, οἱ ἀνακόπτοντες νὰ καταβάλλωσιν ὅλα τὰ ἔξοδα τῆς δίκης καὶ κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς ἀνακοπῆς νὰ προσαγάγωσι τὸ γραμμάτιον τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων, ἄλλως εἶναι ἀπαράδεκτοι πρὸς σύνταξιν τῆς ἀνακοπῆς, τὸ νομοσχέδιον ὅπερ συζητοῦμεν παρέλκει. Ἂν καταργηθῇ ὁ νόμος ἐκεῖνος, τότε ἐξεταστέον ἂν πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ μὲ τὴν κατάστασιν τῶν δικαστικῶν κλητήρων τῶν ἐπιδιδόντων τὰς κλήσεις καὶ τὰς ἀποφάσεις, νὰ ὑποχρεῶνται οἱ ἐρήμην δικαζόμενοι κατηγορούμενοι, χωρὶς νὰ κοινοποιῶνται εἰς αὐτοὺς αἱ κλήσεις, εἰς τὴν πληρωμὴν ὅλων αὐτῶν τῶν ἐξόδων. Πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ νομοσχέδιον ἂν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται εἰς χρηματικὴν ποινὴν διὰ τὴν ἔφεσιν ἢ τὴν ἀνακοπὴν κατὰ ποινικῶν ἀποφάσεων. Ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος ἐκεῖνος ὁ τερατώδης ἰσχύει καὶ εἶναι νόμος τοῦ Κράτους παρακαλῶ ν’ ἀναβάλητε τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου μέχρις ὅτου καταργηθῇ ὁ νόμος, διότι, καθὼς γνωρίζετε, ἐσταμάτησεν ἡ λειτουργία τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης. Χθὲς συνεταξίδευον μὲ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν Ναυπλίου, ὅστις μ’ ἐβεβαίωσεν ὅτι καὶ αὐτὸς καὶ οἱ εἰσαγγελεῖς τῆς περιφερείας του ἔχουσιν ὑποβάλει ἔκθεσιν διαμαρτυρόμενοι κατὰ τοῦ νόμου. Τότε εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ὁ νόμος, μοὶ εἶπεν ὁ κ. εἰσαγγελεύς, ὅταν δώσητε ἐπαρκῆ ἀριθμὸν κλητήρων πληρωνομένων ἐπαρκῶς. Παρῃτήθησαν πάντες οἱ ἔμμισθοι κλητῆρες τῶν Εἰσαγγελιῶν καὶ ἀνακρίσεων καὶ οὕτω δὲν ὑπάρχουσι κλητῆρες ἵνα ἐπιδίδωσι τὰ δικόγραφα. Πλὴν τούτου οἱ ὀρεσίβιοι πολῖται Ἕλληνες δὲν ἔχουσι σταθερὰν κατοικίαν· κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν εἶναι ἀδύνατον νὰ κληθῶσιν εἴτε οἱ κατηγορούμενοι εἴτε οἱ μάρτυρες. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐφ’ ὅσον ὁ τερατώδης ἐκεῖνος νόμος ὑπάρχει, ν’ ἀναβάλητε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι δύο ποιναὶ εἰς τὸν αὐτὸν κατηγορούμενον ὅστις κάμνει τὴν ἀνακοπὴν δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλλωνται, ἀφοῦ μάλιστα δὲν λαμβάνει εἴδησιν τῆς δίκης καὶ διὰ τοῦτο πλειστάκις δικάζεται ἐρήμην.

§96Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ σήμερον τὸ νομοσχέδιον καὶ αὔριον, ἂν δὲν προλάβω ἀπόψε, θὰ ὑποβάλω τὸ καθαρογραφούμενον ἤδη νομοσχέδιον τὸ καταργοῦν τὸν νόμον περὶ οὗ ὡμιλήσατε.

§97Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προσωπικὸν ἐνδιαφέρον οὐδὲν ἔχομεν, οὐδὲ μαχόμεθα ὑπὲρ τῶν ἰδίων, ἀλλὰ μαχόμεθα ὑπὲρ τῆς τάξεως τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης τῆς ἀφορώσης εἰς τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως. Διὰ τοῦτο ἤθελον σᾶς παρακαλέσει νὰ μὴ μεριμνῶμεν μόνον πρὸς εὐκολίαν τῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκουσι τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἐργασίας, ἀλλὰ νὰ μεριμνῶμεν καὶ περὶ ἐκείνων τῶν δυστυχῶν οἱ ὁποῖοι εἴτε δικαίως εἴτε ἀδίκως σύρονται ἐνώπιον τῶν ποινικῶν δικαστηρίων ἵνα δώσωσι λόγον. Ἡ κατάργησις τῆς ἐρημοδικίας εἶναι ἰδέα πρὸ πολλοῦ ἐρριζωμένη εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπονέμουσι τὴν δικαιοσύνην, διότι σπεύδουσι νὰ ἐλαττώσωσι τὴν ἐργασίαν των, ἵνα μὴ ἐνοχλῶνται, ὅταν κάθηνται ἐπὶ τῆς ἕδρας καὶ ἔχωσι πολλὰς ὑποθέσεις νὰ δικάσωσιν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· ἐκεῖνο τὸ κουρελάκι, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ ἕνα Γαλλικὸν νόμον, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν Ἑλλάδι; Διὰ τὸ Πρωτοδικεῖον Τριπόλεως, ὅπου δικηγορῶ, θέλετε τάγμα ἐφίππων κλητήρων ἵνα ἐφαρμόσητε τὸν νόμον, ἀλλὰ τὸ τάγμα τοῦτο εἶναι ἀνύπαρκτον καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀνύπαρκτον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεώσητε τὸν Ἀρκάδα νὰ μένῃ ἔξωθι τῆς θύρας τοῦ Πλημμελειοδικείου, διὰ νὰ μάθῃ ὅτι κλητεύεται ἵνα δώσῃ λόγον περὶ μιᾶς καταγγελίας, τῆς ὁποίας ἴσως δὲν ἔχει οὐδὲ εἴδησιν. Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ πρὶν ἢ καταργήσητε τὸν νόμον ἐκεῖνον νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου.

§98Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Αὔριον, θὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο· ὥστε ἂς ψηφισθῇ αὐτὸ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ἀπόψε.

§99ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλως τε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὸ ἑπόμενον.

§100Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐννοεῖτε, αὐτὸ ἀποσύρεται.

§101ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις τὸ ἔχετε προτάξει.

§102Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§103Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ.

§104ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Μετὰ τὸ νομοθέτημα τὸ κατὰ τὴν προλαβοῦσαν Σύνοδον ψηφισθέν, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἀνακοπὴ τοῦ ἐρήμην καταδικασθέντος περιωρίσθη ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε μόνον ὅταν ἔχῃ νόμιμον καὶ ἀποχρῶντα λόγον τῆς μὴ ἐμφανίσεώς του γίνεται δεκτὴ ἡ ἀνακοπή, δὲν εἶναι ὀρθὸν πλέον ὅπως ὁ κωλυθεὶς ἕνεκα ἀνωτέρας βίας ὑποστῇ ποινὴν πρόσθετον. Νομίζω λοιπὸν ὅτι κατὰ βάσιν τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἄδικον.

§105Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀνεβλήθη καὶ ἑπομένως πᾶσα συζήτησις παρέλκει.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε τὸ νομοσχέδιον ἀνεβλήθη.

§107Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10 ν’ ἀναβληθῇ.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΓΦΜΗʹ νόμου περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως ἄρθρων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας».

§109Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§110Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Αὐτὸ παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ, διότι ἔχει σταματήσει καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ ποινικὴ Δικαιοσύνη.

§111Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τῷ σκοπῷ ὅπως τροποποιηθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου οὐχὶ καταργουμένη, ἀλλὰ τροποποιουμένη λογικῶς καὶ κατὰ τὰ συμφέροντα τῆς ὑπηρεσίας, τὰ ὁποῖα, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπαιτοῦσι τὴν τροποποίησιν τῆς διατάξεως ταύτης. Οὕτω δύναται νὰ ὁρισθῇ ὅτι εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα ἔνθα δὲν εἶναι τοποθετημένοι δικασταὶ πλείονες τῶν πέντε συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ προέδρου δὲν ἰσχύει ἡ διάταξις αὕτη. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἰσχυρισθῶσιν οἱ κύριοι εἰσαγγελεῖς ὅτι διὰ τῆς διατάξεως ταύτης δὲν θὰ εἶναι ἐφικτὴ ἡ λειτουργία τῶν Πλημμελειοδικείων, διότι εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα ἔνθα θὰ ὦσι τοποθετημένοι ἕξ δικασταὶ τοὐλάχιστον θὰ εἶναι εὐχερεστάτη ἡ ἀντικατάστασις τοῦ κωλυομένου ἀνακριτοῦ διά τινος τῶν ἄλλων δικαστῶν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ στέρξῃ εἰς τὴν ἀναβολήν, ἵνα αὔριον ψηφισθῇ, τροποποιουμένου τοῦ ἄρθρου ὡς ὑπέδειξα.

§112ΙΩ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ αὐτὸς νόμος, οὗ τὴν μεταρρύθμισιν ζητεῖτε, ἀπαγορεύει καὶ τὴν κλήτευσιν τῶν ἀνακριτικῶν ὑπαλλήλων ἐνώπιον τῶν ἀκροατηρίων, ἵνα χρησιμεύωσιν ὡς μάρτυρες. Ὑπάρχουσιν ὅμως περιστάσεις καθ’ ἃς ἡ κλήτευσις τοῦ ἀνακριτικοῦ ὑπαλλήλου εἶναι χρήσιμος. Αἱ περιστάσεις αὗται εἶναι ὅταν προστρέχῃ ἵνα βεβαιώσῃ τὸ ἔγκλημα ἢ ν’ ἀνακρίνῃ τὸν τραυματισθέντα, καὶ εἴτε ἄκυρον ἔκθεσιν συντάσσῃ εἴτε δὲν προλαμβάνῃ νὰ τελειώσῃ καὶ ἀποθνήσκῃ ὁ τραυματίας. Ἐννοῶ βεβαίως ν’ ἀπαγορεύηται ἡ κλήτευσις, ὅταν ὑπάρχῃ ἔγκυρος ἔκθεσις, διότι ἡ κατάχρητις τῆς κλητεύσεως ἔφερε πολλὰ ἄτοπα καὶ ἄδικα, διότι, ὅτε ὁ Πρόεδρος δὲν ἐγνώριζε καλῶς τὰ καθήκοντά του, ἐπέτρεπεν εἰς αὐτοὺς ὄχι μόνον νὰ βεβαιῶσι τὰ πραγματικὰ γεγονότα, ἀλλὰ νὰ ἐπιφέρωσι καὶ κρίσεις. Ἤθελον λοιπὸν σᾶς παρακαλέσει νὰ διορθώσητε τὴν διάταξιν λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς περιστάσεις ἃς ὑπέδειξα, διότι πολλάκις ἡ ποινικὴ Δικαιοσύνη εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ πρὸς ἐξακρίβωσιν τοῦ ἀδικήματος.

§113Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πάντως ὁ δικηγόρος νὰ μὴ ἐπιτρέπηται νὰ λαμβάνῃ μέρος.

§114Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ τροποποιηθῇ ὁ ψηφισθεὶς κατὰ Ὀκτώβριον νόμος, καθ’ ὃν ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς ἐμμίσθους παρέδρους ν’ ἀναπληρῶσιν ἐν τῷ δικαστηρίῳ τοὺς τακτικοὺς δικαστάς. Αὐτὴ εἶναι μία διάταξις ἐξωφρενική.

§115Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, ὅπως ψηφισθῇ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὸ νομοσχέδιον, διότι τοιαύτη διάταξις ἀπαγορεύουσα εἰς τοὺς ἀνακριτὰς νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὴν δίκην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ οὔτε ἐν Ἀθήναις, ὅπου εἶναι 16 δικασταί. Πολλάκις λαμβάνεται ἀνάγκη νὰ ὑπογράψωσιν ἔγγραφα ποινικῆς τινος ὑποθέσεως πολλοὶ δικασταὶ καὶ οὕτω μία δικογραφία δύναται νὰ παρουσιάζῃ ὑπογραφὰς τριῶν, τεσσάρων ἢ καὶ πέντε δικαστῶν ἐνεργησάντων ἀνακριτικὰ καθήκοντα. Εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ Πλημμελειοδικείῳ, εἰς ὃ εἰσάγονται 100 ὑποθέσεις, νὰ ἔχῃ ὁ εἰσαγγελεὺς ὑπαλλήλους νὰ ἐρευνῶσι τὰς δικογραφίας, ἵνα ἴδωσι τίνες δικασταὶ ἔχουσιν ὑπογράψει ἔγγραφα αὐτῆς καὶ συνεπῶς κωλύονται νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν δίκην· ἐὰν δὲ κατ’ αὐτὴν τὴν δίκην ἐπ’ ἀκροατηρίῳ ἀνακαλυφθῇ ἐκ τοιούτου λόγου κώλυμα δικαστοῦ, θὰ εἶναι ἠναγκασμένος ὁ πρόεδρος νὰ σταματήσῃ τὴν συζήτησιν, ἵνα καλέσῃ ἄλλον μὴ κωλυόμενον δικαστήν. Εἰς τοιαύτας περιπτώσεις δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσι πολλοὶ ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ συνεδριάσει, καθ’ ἣν εἰσάγονται πάντοτε πλέον τῶν 50 ὑποθέσεων. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου. Ἐπαινῶ λίαν τὴν μέριμναν ὑμῶν, κύριε Βουλευτὰ Μεγαρίδος, τὴν ὁποίαν ἐπεδείξατε ὑπὲρ τῆς φρουρήσεως τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν καὶ τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας αὐτῶν, ἀλλὰ φεισθῆτε, παρακαλῶ, καὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ μὴ θέλετε, ἵνα ἐξασφαλίσητε τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν, νὰ σταματήσῃ ἡ λειτουργία τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης. Ἂν ὑπῆρχον εἰδικοὶ ἀνακριταὶ καὶ ἐν Ἑλλάδι, ὅπως εἶναι ἀλλαχοῦ, τότε θὰ ἠδύνασθε νὰ ἐφαρμόσητε τὸ τοιοῦτο σύστημα. Ἐπὶ τέλους δὲν ὑπάρχει τόσος κίνδυνος εἰς μικρὰ πλημμελήματα, ἐὰν λάβῃ μέρος εἷς ἀνακριτής, τοῦ ὁποίου ἡ ἐνέργεια πολλάκις συνίσταται εἰς μίαν κλῆσιν ἢ εἰς τὴν διαβίβασιν ἑνὸς ἐγγράφου. Παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀφήσητε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§116Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν καθιέρωσε τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου οὗ προτείνεται ἡ κατάργησις εἶναι ἀναμφισβητήτως ἀρχὴ ὑγιής, ἐφ’ ὅσον ὅμως ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ καὶ μόνος ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῆς Βουλῆς διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, βεβαιοῖ ὅτι θὰ εἶναι ἀδύνατος ἡ λειτουργία τῶν Πλημμελειοδικείων, ὅτι θὰ εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ποινικοῦ νόμου, ἐννοεῖται ὅτι, ἀφοῦ τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας ἐπιβάλλει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ποινικὸς νόμος, δὲν δύναμαι ν’ ἀναλάβω εὐθύνην τοιαύτην. Νομίζω ὅμως ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ ἄτοπον κατὰ μὲν τὸν νόμον τῶν Κακουργιοδικείων ὁ ἀνακριτὴς νὰ χαρακτηρίζηται ὡς πρόσωπον τὸ ὁποῖον εἶναι ὕποπτον, κατὰ δὲ τὸν νόμον περὶ Πλημμελειοδικείων ὁ ἀνακριτὴς νὰ ἐπιτρέπηται νὰ λαμβάνῃ μέρος καὶ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς τιμῆς τῶν πολιτῶν. (Ψηφίζεται εἶτα κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ συζήτησιν). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 189 τοῦ Ἐμπορικοῦ νόμου».

§117Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ ἀναβάλλεται, κ. Πρόεδρε.

§118Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρὶν ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ ἡ διάταξις ἡ παραληφθεῖσα ἐκ τοῦ νόμου ἡμῶν περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν καὶ καθ’ ἣν ὁσάκις χρέος τι ἐκ τῶν εἰς βραχυπρόθεσμον παραγραφὴν ὑποκειμένων ἀνανεωθῇ διὰ συμβολαιογραφικῆς πράξεως δὲν ὑπόκειται πλέον εἰς τὴν βραχυπρόθεσμον παραγραφὴν ἀλλ’ εἰς τὴν κοινήν. Ἡ διάταξις αὕτη σκοπεῖ ὅπως, ὁσάκις δανειστὴς καὶ ὀφειλέτης εἶναι σύμφωνοι, ἀποφεύγηται ἡ δαπάνη ἡ δικαστική, ἡ ὁποία θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ ὀφειλέτου. Ταῦτα ἔλεγον κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν, παρατηρῶ δὲ ἤδη ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ νὰ περιληφθῇ διάταξις προνοοῦσα περὶ τοῦ θέματος τούτου, θὰ ἦτο δ’ ἀνάγκη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ εἰδικὸν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν.

§119Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ σήμερον.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως κειμένων νόμων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 247). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἐπιδόσεως τῶν δικογράφων τῆς ἐφέσεως καὶ ἀναιρέσεως διατάξεων τῆς Πολ. Δικονομίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1).

§121Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ἐγένετο ἡ παρατήρησις ὅπως διαγραφῇ ἡ λέξις «δικολάβος».

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεγράφη αὕτη ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2).

§123Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ δικαίωμα, κ. Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον χορηγεῖται διὰ τοῦ ἄρθρου 2, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται ἡ κοινοποίησις τοῦ δικογράφου τῆς ἐφέσεως, τοῦ ἐφετηρίου, εἴτε εἰς τὸν διάδικον εἴτε εἰς τὸν παραστήσαντα αὐτὸν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐφ’ ἧς ἐξεδόθη ἡ τελευταία τῶν προσβαλλομένων ἀποφάσεων, καὶ ἂν οὗτος διωρίσθη διὰ μόνην τὴν ἐπὶ δικαστηρίῳ παράστασιν, ἂν παρέστησαν πλείονες πληρεξούσιοι, ἀρκεῖ ἡ εἰς ἕνα τούτων κοινοποίησις, φρονῶ ὅτι εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι πρόκειται διὰ τῆς ἐφέσεως ν’ ἄρξηται νέα δίκη εἰς τὴν ὁποίαν ὁ δικηγόρος ὁ παρὰ Πρωτοδίκαις δύναται νὰ εἶναι ἐντελῶς ξένος, καθόσον μάλιστα δὲν εὑρίσκεται παρὰ τοῖς Πρωτοδικείοις ἐκείνοις εἰς τὴν ἕδραν τῶν ὁποίων εὑρίσκεται καὶ τὸ Ἐφετεῖον. Φρονῶ δ’ ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει, ὅτε ἔχομεν τὰς ἄλλας διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ὡς ἐτροποποιήθησαν, ὅπως διευκολύνωμεν τὴν ἐπίδοσιν τοῦ ἐφετηρίου, ἀφοῦ δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν διάδικον εἴτε εἰς τὸν ἀντίκλητον εἴτε εἰς τὸν εἰσαγγελέα, ὅταν ἀπουσιάζῃ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἢ εἶναι ἀγνώστου διαμονῆς, οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ περιλάβωμεν τοιαύτην διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ καταστήσωμεν μίαν παγίδα διὰ τοὺς διαδίκους.

§124Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ παγίδος, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Πρόκειται πάντοτε περὶ ἐπιδόσεως τοῦ δικογράφου εἰς τὸν πληρεξούσιον· ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι ὁ εἷς ἔχει συμβολαιογραφικὸν πληρεξούσιον, ὁ δὲ ἕτερος, ὁ διοριζόμενος ἐπ’ ἀκροατηρίῳ, δύναται νὰ μὴ ἔχῃ πληρεξούσιον. Κατὰ τί εἶναι παγίς, ἢ κατὰ τί δὲν εἶναι παγίς, ὅταν κοινοποιῆται εἰς πληρεξούσιον, ὄντα ἤδη ἐκ τῶν προτέρων διωρισμένον, καὶ εἶναι παγίς, ὅταν κοινοποιῆται πρὸς πληρεξούσιον διοριζόμενον ἐπ’ ἀκροατηρίῳ; Πάντοτε πρόκειται περὶ πληρεξουσίου ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς τὸ πρῶτον στάδιον τῆς δίκης. Δὲν βλέπω ποῦ ὑπάρχει ὁ κίνδυνος· ἐνῷ ἐξ ἐναντίας διευκολύνομεν τὸν σκοπὸν τῆς ἐπιδόσεως, ὅταν πρόκειται περὶ διαδίκων οἵτινες δὲν εἶναι εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, δὲν εἶναι ἀγνώστου διαμονῆς, ἀλλὰ δὲν εὑρίσκεται ἡ διαμονή των.

§125Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ εἰς πάντα δικηγόρον ἐπίδοσις οὔτε ἡ ἐπίδοσις ἡ γενομένη εἰς πάντα δικηγόρον εἶναι τελεσφόρος· ἡ ἐπίδοσις ἡ γενομένη εἰς τὸν ἀντίκλητον εἶναι τελεσφόρος. Ἐδῶ τί πράττομεν; Ἐδῶ θεωροῦμεν ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος παρέστη κατὰ τὴν πρωτόδικον δίκην ὡς ἀντίκλητον, καίπερ μὴ ὄντα διωρισμένον ὑπὸ τοῦ διαδίκου ἵνα δεχθῇ τὸ ἐφετήριον διὰ τοῦ ὁποίου ἄρχεται νέα δίκη. Ἀλλὰ ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα; Ὑποθέσωμεν ὅτι πρόκειται περὶ διαδίκου εὑρισκομένου ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ· συντομεύεται ἡ προθεσμία, ἐγγράφεται ἡ ἔφεσις ἐν τῷ πινακίῳ καὶ ἀπὸ τῆς τρίτης ἡμέρας δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν. Εὑρισκόμεθα πρὸ διατάξεως ἡ ὁποία γεννᾷ κινδύνους διὰ τὸν διάδικον καὶ δὲν πρέπει νὰ νομοθετήσωμεν αὐτήν. Ἐπὶ ἑκατὸν ὑποθέσεων θὰ ὑπάρξῃ εἷς διάδικος ὁ ὁποῖος θὰ προσπαθήσῃ νὰ κρύψῃ τὴν κατοικίαν του, ἀλλὰ διὰ τὸν ἕνα τοῦτον διάδικον δὲν πρέπει νὰ φέρωμεν διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἰς τοιοῦτον κίνδυνον θὰ ἐμβάλλωσι τὰ συμφέροντα τῶν διαδίκων. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον.

§126Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ εἶναι δεκταί, θέλει ἀπαλείψει μόνον τὴν φράσιν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν κοινοποίησιν εἰς τὸν ἐπ’ ἀκροατηρίῳ διοριζόμενον πληρεξούσιον.

§127Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τῶν διατάξεων αὐτῶν ἀνατρέπομεν πάσας τὰς διατάξεις περὶ διορισμοῦ ἀντικλήτου, διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐγγύησις διὰ τὸν διάδικον.

§128Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Νομίζω ὅτι δέον νὰ τροποποιηθῇ κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα ἔτι μᾶλλον τὸν διάδικον καθ’ οὗ κοινοποιεῖται τὸ δικόγραφον, διότι πρόκειται νὰ προλάβωμεν ζημίας, αἱ ὁποῖαι πάντοτε ἐπέρχονται, καὶ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ἐπέρχωνται, διὰ τὰς κοινοποιήσεις τῶν διαδίκων τῶν ὁποίων ἡ διαμονὴ εἶναι ἄγνωστος, διότι αὐτοὶ καταλλήλως ἀποκρύπτονται.

§129Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι ἡ προθεσμία ἡ ὁποία καθορίζεται ἐν τῇ Πολιτικῇ Δικονομίᾳ διὰ τὴν ἐπίδοσιν τῶν δικογράφων εἰς τοὺς ἀγνώστου διαμονῆς διαδίκους εἶναι μακρά, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ συντομεύσητε ταύτην. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπὶ ἑκατὸν ὑποθέσεων ὑπάρχῃ καὶ μία μὲ διάδικον κακῆς πίστεως πρέπει νὰ θέσητε τὰ συμφέροντα πάντων τῶν διαδίκων καλῆς πίστεως τῶν 99 ὑποθέσεων ἐν κινδύνῳ διὰ τὸν ἕνα κακῆς πίστεως διάδικον;

§130Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέσατε ἕνα δικηγόρον ἀμελῆ ἢ πολυάσχολον.

§131Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα· ὁ δικηγόρος ἔχει εὐθύνην ἀπέναντι τοῦ πελάτου του.

§132Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλεῖτε ὑμεῖς περὶ εὐθυνῶν τῶν δικηγόρων ἀπέναντι τῶν πελατῶν των, ὡσεὶ νὰ μὴ γνωρίζητε ἄν ποτε ἴσχυσεν ἡ διάταξις αὕτη καὶ ὅτι αὕτη ἡ εὐθύνη μόνον ὡς σκιὰ ὑπάρχει. Ὑποθέσατε αὐτὸν ἐπὶ τέλους τὸν κ. Νικητόπουλον, σοβαρὸν καὶ ἐπιμελῆ δικηγόρον, δικηγοροῦντα παρὰ τῷ Πρωταδικείῳ Σύρου καὶ ὅστις θέλει νὰ κοινοποιήσῃ ἓν ἐφετήριον εἰς κάτοικον τῆς Ἀνάφης. Μεταξὺ Σύρου καὶ Ἀνάφης πολλάκις ἐγένετο λόγος ἐν τῇ Βουλῇ ὅτι ἡ συγκοινωνία εἶναι διακεκομμένη. Πῶς θὰ εἰδοποιήσῃ τὸν πελάτην του ὅπως λάβῃ γνῶσιν ὅτι ἐκοινοποιήθη ἐφετήριον καὶ ἤρξατο νέα δίκη; Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ εἰς τοὺς δικηγόρους κοινοποίησις δικογράφων δι’ ὧν κατάρχεται νέα δίκη καὶ νὰ κοινοποιῶνται ταῦτα εἰς τὸν διάδικον. Διότι ἐπὶ τέλους πῶς θέλετε καὶ αὐτὸν τὸν δικηγόρον τόσον ἐπιμελῆ, ὥστε νὰ σπεύδῃ ἐμπροθέσμως νὰ εἰδοποιῇ περὶ τούτου τὸν πελάτην του, ἀφοῦ καὶ δὲν πληρώνεται διὰ τοῦτο; Δι’ αὐτὸ ἐγὼ φρονῶ ὅτι ἔπρεπε νὰ νομοθετηθῇ ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ εἰς τοὺς δικηγόρους κοινοποίησις καὶ νὰ γίνεται αὕτη εἰς τοὺς διαδίκους, ἵνα λαμβάνωσι γνῶσιν καὶ ἐπιμελῶνται αὐτοὶ τῶν ὑποθέσεών των.

§133Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις ἡ ὁποία ἐγένετο ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς ἡγέτου ἀφεώρα ἰδίως καὶ κυρίως εἰς τοῦτο, νὰ μὴ κοινοποιῆται ἡ ἔφεσις εἰς τὸν δικηγόρον ὁ ὁποῖος διωρίσθη τοιοῦτος ἐπ’ ἀκροατηρίῳ· διότι, ἐὰν ὑπάρχῃ δικηγόρος διωρισμένος διὰ πληρεξουσίου, κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν γίνεται ἡ κοινοποίησις πρὸς αὐτὸν ἀσφαλῶς. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν ἐξαιρετικὴν περίπτωσιν τοῦ διορισμοῦ πληρεξουσίου ἐπ’ ἀκροατηρίῳ ἄνευ ἐγγράφου πληρεξουσίου τοῦ πελάτου. Αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ θεωρήσῃ ὡς ἐνδεχομένην νὰ γεννήσῃ κίνδυνον εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ διορίζοντος πληρεξούσιον ἐπ’ ἀκροατηρίῳ, ἂς τὴν ἀφαιρέσῃ· ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀφαιρέσῃ καὶ τὴν ἐπίδοσιν πρὸς τὸν δικηγόρον τὸν δι’ ἐγγράφου πληρεξουσίου διωρισμένον ὑπὸ τοῦ πελάτου του. Πάντες οὗτοι οἱ κίνδυνοι εἶναι φανταστικοί, ὅπως ἐξετέθησαν καὶ ὅπως ἀνέφερεν αὐτοὺς ὁ κ. Βουλευτὴς Μαντινείας· διότι ὁ δικηγόρος λαμβάνων τὸ δικόγραφον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ φροντίσῃ, ὅπως ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας ἐνεργήσῃ ὅ,τι τῷ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον. Ἐνταῦθα δὲν ὑπάρχει ἐκείνη ἡ περίπτωσις ἣν ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, διότι εἶναι διάφορος ἡ περίπτωσις ἐκείνη. Ὅσα δὲ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας συνάδελφος ἀφεώρων εἰς τὸν διορισμὸν διὰ πληρεξουσίου· ἀλλ’ ἐν τούτῳ ἡ κειμένη νομοθεσία δὲν μεταβάλλεται, διότι οὕτω γίνεται καὶ σήμερον.

§134ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ὀρθόταται, καὶ αὐταὶ πρέπει νὰ κατισχύσωσι· διότι ὁ νόμος ὁ ὁποῖος προέβλεψε περὶ τῆς κοινοποιήσεως ἦτο πολὺ σοφός, διότι ἐθεώρησεν ὅτι πρέπει ὁ διάδικος νὰ λάβῃ προσωπικὴν γνῶσιν, διότι αὐτὸς θὰ μεριμνήσῃ, καὶ δὲν δύνανται κανεὶς νὰ ἐγγυηθῇ ὅτι ὁ πληρεξούσιος αὐτοῦ εἴτε ἐκ κωλύματος εἴτε ἐξ ἄλλου λόγου δὲν παρέλειψε ν’ ἀποστείλῃ τὸ δικόγραφον πρὸς τὸν διάδικον.

§135Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι, ὅπως διατυποῦται ἡ μεταρρύθμισις αὕτη, δὲν συνεπάγεται κἂν ὑποχρέωσιν διὰ τὸν δικηγόρον. Ὁ δικηγόρος ὁ παρὰ Πρωτοδίκαις π.χ. ὁ ἐν Σύρῳ δὲν ἔχει διορισμὸν παρ’ Ἐφέταις. Ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν κρατήσῃ τὸ ἐφετήριον αὐτός, ἀναμφισβητήτως θὰ ἐζημιοῦτο ὁ διάδικος. Ἀλλ’ εὐθύνεται ὁ δικηγόρος, πρὸς ὃν ἐκοινοποιήθη; Οὐδόλως.

§136Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν κοινοποιῆται τοῦτο εἰς αὐτὸν ὡς πληρεξούσιον, δὲν ἔχει εὐθύνην νὰ φροντίσῃ;

§137Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ φροντίσῃ. Θὰ γράψῃ μίαν ἐπιστολὴν καὶ θὰ τὴν ῥίψῃ εἰς τὸ ταχυδρομεῖον, καὶ τίποτε ἄλλο. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῆς τοιαύτης φροντίδος νὰ ἐμπιστευθῶμεν τὰ συμφέροντα τῶν διαδίκων, τὰ ὁποῖα εἶναι τιμαλφῆ, ὁποῖα εἶναι ἐκ τῆς κοινοποιήσεως μιᾶς ἐφέσεως. Παρακαλῶ νὰ μὴ προβαίνωμεν ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν.

§138Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ζητεῖτε τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 2;

§139Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3.

§140Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Πολὺ καλά.

§141Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὅταν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου μὴ κατεπείγοντος καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐκδηλοῦται πρόθεσις μακρᾶς συζητήσεως, ν’ ἀναβληθῇ τοῦτο δι’ ἄλλην ἐποχήν· οὕτως ἐπὶ παραδείγματι δὲν βλέπω κατὰ τί ἐπείγει ἡ μεταρρύθμισις ἡ ὁποία προτείνεται ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σύρου, καὶ διατί δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος, ἀφοῦ ἐπὶ 60 ὁλόκληρα ἔτη διεπόμεθα ὑπὸ τῶν κειμένων νόμων.

§142ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀναβάλλεται. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰδικῶν τινων διατάξεων ἀναγομένων εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων καὶ τὴν Πολιτικὴν Δικονομίαν».

§144ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, ν’ ἀναβληθῇ.

§145Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι. Μόνον μίαν τροπολογίαν θὰ ὑποβάλω ἐν τῷ ἄρθρῳ 1· μετὰ τὰς λέξεις «ἐν Πειραιεῖ δικαστηρίοις» προστίθενται τάδε· «χωρὶς ἐντεῦθεν ν’ ἀποκλείωνται οἱ ἤδη παρὰ τοῖς Εἰρηνοδικείοις καὶ τῷ Πταισματοδικείῳ Πειραιῶς ἀσκοῦντες δικολάβοι οἱ ὑποκείμενοι ὡς τοιοῦτοι εἰς φόρον ἐπιτηδεύματος». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἐπίσης καὶ τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Δ. Γ. Ῥάλλη, ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον ὡς ἔχουσιν).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀνεγέρσεως κτιρίων φυλακῶν». Θὰ ψηφισθῇ ὅπως ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 21. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἀδείας τῷ Ὑπουργῷ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ συνάψεως προσθέτου συμβάσεως μετὰ τῆς διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Νηπιακοῦ Ἐπιμελητηρίου Μελᾶ». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 22. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν».

§147Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἄπορον μοὶ ἐφάνη, ὅτε ἀνέγνωσα τὸ νομοσχέδιον αὐτό...

§148ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 23. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν ΧΜΗʹ νόμου τοῦ 1877».

§150Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὑποβάλλω ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογίαν, ἥτις παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 238).

§151ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀφήσατε ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§152Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ περιλαμβάνονται καὶ διατάξεις κατὰ τὰς ὁποίας ὀφείλουσιν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ ὑποβάλωσι τὰς παραιτήσεις αὐτῶν καὶ οἱ ὑποθηκοφύλακες καὶ οἱ συμβολαιογράφοι, ἐνῷ κατὰ τὸν ἤδη ὑφιστάμενον νόμον μόνον οἱ ἔμμισθοι δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν δύνανται νὰ εἶναι Βουλευταί.

§153ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ναί, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀναγνωρισθῇ τὸ ἄτοπον ὅτι ἐπὶ τέσσαρα ἔτη εἴχομεν ἐνταῦθα συμβολαιογράφους καὶ ὑποθηκοφύλακας, καὶ τοῦτο βεβαίως πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ.

§154Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν μάλιστα οἱ συμβολαιογράφοι ἢ ὑποθηκοφύλακες ὑποπέσωσιν εἰς παράπτωμά τι, δὲν δύνανται νὰ τιμωρηθῶσι, διότι εἶναι Βουλευταί.

§155ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀναξιοπρεπὲς νὰ εἶναι καὶ Βουλευταί.

§156ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι συμφέρον νὰ ψηφισθῇ, νὰ προστεθῇ μάλιστα «καὶ φύλακες μεταγραφῶν». Ἂς παραιτηθῶσι, διὰ νὰ θυσιάσωσί τι ὑπὲρ τῆς ἀντιπροσωπείας. Ἐκ μακρᾶς πείρας ἐπείσθην ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀτοπώτατον καὶ ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ κοπῇ τὸ ἄτοπον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 24. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῆς § αʹ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου ΓΤΝΔʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3354) τοῦ 1909».

§158Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Παρέχονται περισσότεραι ἐγγυήσεις εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ ταμίου. Ἐπειδὴ εἶναι δυσχερὲς νὰ εὑρεθῇ ταμίας μὲ τὸν μισθὸν αὐτόν, λαμβάνεται πρόνοια νὰ διορίζωνται συνταξιοῦχοι. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 25. Αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὸν νόμον ᾼΧΚΕʹ καὶ τῶν ὑπὸ τῶν ἀστιάτρων ἐκδιδομένων πιστοποιητικῶν».

§160Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἡ πρότασις αὕτη συνιστᾶται καὶ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας. Εἶναι πολὺ λογική, διότι δημιουργεῖ πόρον ὑπὲρ τοῦ νοσοκομείου Συγγροῦ, συνάμα δὲ εἶναι καὶ φιλανθρωπικὸς πόρος, διότι αὐταὶ αἱ δυστυχεῖς γυναῖκες αἱ ὁποῖαι καταδιώκονται ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, θὰ καταφεύγωσιν εἰς τὸ νοσοκομεῖον τοῦτο. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 26. Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους καταναλισκομένων πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων (σκαγίων) καὶ περὶ μονοπωλίου τοιούτων εἰδῶν».

§162ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ ἴδῃ τὴν ὁριστικὴν αὐτοῦ τύχην. Τὸ θέμα εἶναι ἐκ τῶν δυσχερεστέρων ἅτινα ἐνεφανίσθησαν πρὸς λύσιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ μηνὸς καὶ πλέον μένει ἐκκρεμὲς εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, ἢ μᾶλλον ἐψηφίσθη εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, ἀλλ’ ἀποκοπέντος τοῦ τμήματος τοῦ ἀναγομένου εἰς τὸ μονοπώλιον δὲν ἐπῆλθε τὸ τέλος, διότι κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν διεκόπη ἡ συνεδρίασις, καὶ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθῇ ἔπειτα. Ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐὰν ψηφισθῇ, προσδοκᾶται κατὰ τὰς δηλώσεις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ ἔσοδον 700.000 δραχ. Κατὰ τὰς πεποιθήσεις τῶν μελετησάντων τὸ θέμα τὸ ποσὸν τοῦτο δύναται μὲν νὰ ὑπολογισθῇ κατὰ βάσιν, ἀλλ’ εἶναι λίαν ἀπίθανον ὅτι θέλει εἰσπραχθῇ, διότι τὰ σημεῖα ἀφ’ ὧν θέλει πορισθῇ τὸ Κράτος τοὺς πόρους τούτους εἶναι τόσον ἀπ’ ἀλλήλων ἀπέχοντα καὶ ἀπόκεντρα, ὥστε θὰ εἶναι δύσκολος ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων τῶν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ περιλαμβανομένων. Ὁ τέως ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, πρὶν ἢ φθάσῃ εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶχεν ἐπιδιώξει δι’ ἄλλου νομοσχεδίου τὴν φορολογίαν τῶν πρώτων ὑλῶν. Μόλις προεχώρησεν, ἀνεγνώρισεν ὅτι ἐκ τούτων δὲν ἠδύνατο νὰ περιμείνῃ τι ἄξιον λόγου καὶ μετέβαλε τὸ νομοσχέδιον, ὑποβαλὼν τὸ σημερινόν, ὅπερ μένει, ὡς εἶπον, εἰς γʹ ἀνάγνωσιν. Ἐν τούτοις εἶπον ὅτι καὶ ἐκ τούτου δὲν δύναταί τις νὰ περιμείνῃ, καίτοι εἶναι βαρεῖα ἡ φορολογία καὶ λίαν πιεστική, δὲν δύναται νὰ περιμείνῃ ἀσφαλῶς τὸ ἔσοδον τὸ προσδοκώμενον· ἀλλ’ ἐὰν ὑποθέσῃ τις ὅτι ὑποβιβάζεται τὸ ἔσοδον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσῃ 300–400.000 δραχ. Ἐξήτασα καὶ ἐγὼ τὸ ζήτημα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καὶ ἐπανειλημμένως ἐπανελθὼν ἐπ’ αὐτὸ ἐπείσθην ὅτι ἡ φορολογία τῶν πρώτων ὑλῶν, ὁποία ζητεῖται ἰδίως ὑπὸ τῶν ἐμπόρων τῶν μετερχομένων τὴν πώλησιν τῶν τοιούτων εἰδῶν, εἶναι ἐν πολλοῖς ἀδύνατος καὶ ἐπὶ τέλους θέλει ἀπολήξει οὐχὶ εἰς ἄξιον πολλοῦ λόγου ἔσοδον· ἐπείσθην ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει ψηφισθῆ, ἐὰν συμπληρωθῇ ἡ ψήφισις αὐτοῦ, δὲν θέλει φέρει τὰ ἀποτελέσματα ἅτινα ἐπιδιώκονται δι’ αὐτοῦ· ἐπείσθην ὅτι διὰ συνομολογήσεως συμβάσεως παραχωρούσης εἰς τὴν μεγάλην ἑταιρείαν τοῦ πυριτιδοποιείου ἐπὶ πενταετίαν τὴν κατασκευὴν πυρίτιδος καὶ σφαιριδίων κατὰ τρόπον μονοπωλιακόν, ἀλλ’ ἔχοντος τοῦ ἐμπορίου ἐλευθερίαν, εἶναι δυνατὸν καὶ ἀσφαλῶς νὰ ἔχωμεν εἴσπραξιν 300–320.000 δραχ. Ἡ σύμβασις, οὕτω συνωμολογημένη, θὰ καταλίπῃ τὸ ἐμπόριον ἐντελῶς ἐλεύθερον, τὴν εἰσαγωγὴν ἐντελῶς ἐλευθέραν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων οἵτινές εἰσιν ἀναγεγραμμένοι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῷ εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, τῶν ὅρων τῶν φορολογικῶν, μετά τινα ἐλάττωσιν ἐπὶ τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν σφαιριδίων. Ἐπείσθην ὅτι ἡ ἐμπορία θέλει μείνει ἐλευθέρα, ὅτι εἰς τὴν ἑταιρείαν δὲν θὰ ἐπετρέπετο ἄλλο τι εἰμὴ μόνον ἡ πώλησις τοῦ ὑλικοῦ ἐν τῷ καταστήματι αὐτῆς τῷ ἐν Ἀθήναις, ἑπομένως οὐδεμία θέλει ἐπέλθει σύγκρουσις τῶν συμφερόντων τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς λιανικῆς πωλήσεως πρὸς τὴν ἐργασίαν τῆς ἑταιρείας, ἥτις μόνον τὸ ἐν Ἀθήναις κατάστημα θέλει διατηρήσει διὰ τὴν λειανικὴν πώλησιν. Τὸ πρᾶγμα ἤθελε προσκρούσει, καὶ σπουδαίως, ἂν τὰ καταστήματα τὰ ὅμοια, τὰ ὑπάρχοντα ἐν Ἑλλάδι, εὑρίσκοντο εἰς τοιαύτην θέσιν, ὥστε νὰ ἔχωσι συμφέρον νὰ διαμαρτυρηθῶσι κατὰ τῆς τοιαύτης παραχωρήσεως. Ἀλλ’ ἀπεναντίας πάντα τὰ λοιπὰ καταστήματα, ἐκτὸς ἑνός, γονυπετῆ ἐνώπιον τῆς ἑταιρείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτουν τὴν παραχώρησιν πρὸς τὴν ἑταιρείαν ταύτην, διότι τινὰ μὲν εἶχον ἤδη ὑποδουλωθῆ εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ εἶχον κλεισθῆ, ἄλλα δὲ δὲν ἠδύναντο ἐπὶ πλέον ν’ ἀνθέξωσιν, ἐκτὸς ἑνὸς ἀνήκοντος εἰς βιομήχανον ὀνόματι Βερδεσόπουλον, ὅστις ἀπὸ πάππου εἰς τοῦτο τὸ ἔργον ἀσχολούμενος ἔχει τὸ κατάστημα αὐτοῦ ἐν ἀκμῇ καὶ ἐπιμένει εἰς τὴν διατήρησιν αὐτοῦ, ὅπερ παράγει πυρίτιδα ἁμιλλωμένην πρὸς τὴν τοῦ μεγάλου καταστήματος τῆς ἑταιρείας. Οὗτος εἶναι ὁ μόνος ὅστις δὲν ἐπιθυμεῖ μεταβολὴν καταστάσεως. Ἐν τούτοις ἡ ἑταιρεία τοῦ πυριτιδοποιείου, ἔχουσα τὴν ὑποστήριξιν πάντων τῶν λοιπῶν, ἔρχεται καὶ ἀναλαμβάνει, ἐὰν παραχωρηθῇ εἰς αὐτὴν ἐπὶ πενταετίαν— πρότερον ἐζήτει δεκαετίαν, ἀλλ’ ἀπεκρούσθη τὸ πρᾶγμα καὶ ὑπεχώρησεν—, ἐὰν παραχωρηθῇ ἐπὶ πενταετίαν ἡ ἀποκλειστικὴ κατασκευὴ πυρίτιδος καὶ σφαιριδίων ὑπ’ αὐτῆς, χωρὶς νὰ περιορισθῇ κατὰ τὰ λοιπὰ τὸ ἐμπόριον, ἀναλαμβάνει ν’ ἀποζημιώσῃ ὄχι μόνον ἐκείνους τοὺς βιομηχάνους οἵτινες ζητοῦσι νὰ παραχωρήσωσι τὰ καταστήματα αὐτῶν εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἀλλὰ καὶ τὸν μὴ θέλοντα ν’ ἀποχωρισθῇ τοῦ ἔργου αὐτοῦ, ὁσηδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ποσότης, ἥτις θέλει ζητηθῆ παρ’ αὐτοῦ. Ὑπολογίζεται δ’ ὅτι ἡ ὅλη δαπάνη τῆς ἀποζημιώσεως θέλει ἀνέλθει μέχρις 600.000 δραχ. Ἀφοῦ προσεκρούσαμεν εἰς πάσας τὰς ἄλλας διεξόδους, ἃς ἐσκέφθημεν νὰ ζητήσωμεν, ἀλλὰ δὲν εὑρίσκομεν, ἐνομίσαμεν ὅτι ὠφείλομεν ν’ ἀποπειραθῶμεν διέξοδον διὰ τῆς ὁδοῦ ταύτης καὶ συνετάχθη σύμβασις, ἥτις παραχωρεῖ τὰ ἄνω ἐπὶ τούτοις τοῖς ὅροις καὶ ἐπὶ ἐγγυήσει τῆς ἑταιρείας σπουδαία, διότι τίθενται εἰς ὑποθήκην καὶ τὰ δύο καταστήματα τῆς ἑταιρείας, καὶ τὸ τοῦ πυριτιδοποιείου ὁλόκληρον καὶ τὸ κατάστημα τῶν ἀδελφῶν Μαλτσινιώτου τὸ συνδεδεμένον μετ’ αὐτῆς. Ἐπὶ τοιαύτῃ ἐγγυήσει ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀποπειραθῶμεν τὴν διέξοδον. Ἡ σύμβασις αὕτη κατηρτίσθη ὅσον εἶναι δυνατὸν ἀκριβέστερον καὶ φρονῶ ὅτι δι’ αὐτῆς ἔχομεν τὴν κρείττονα λύσιν, πρὸς τούτοις δ’ ὅτι ἐκ τῆς δοκιμῆς αὐτῆς ἐπὶ πενταετίαν θέλει ἴσως ἐξευρεθῆ τρόπος νὰ ἱδρύσῃ τὸ Δημόσιον μονοπώλιον δι’ ἑαυτὸ εἴτε ἀπ’ εὐθείας εἴτε προκαλοῦν διεθνῆ διαγωνισμόν, ὅστις θέλει δώσει εἰς αὐτὸ πάσας τὰς ἀσφαλείας περὶ ἐπιτυχίας. Σημειωτέον ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως, τόσον ὀλίγον περιοριστικὸν εἶναι τῆς ἐργασίας τοῦ ἐμπορίου καὶ παντὸς ἄλλου ἀσχολουμένου περὶ τὸ εἶδος τοῦ ἐμπορεύματος περὶ οὗ πρόκειται, τῆς ἐλευθέρας κυκλοφορίας αὐτοῦ, ὥστε καὶ εἰς τὸ Κράτος μένει ἡ ἐλευθερία νὰ εἰσάγῃ ἔξωθεν πᾶν ὅ,τι ὅμοιον ὑλικὸν θέλει νὰ εἰσαγάγῃ ἀτελῶς, δηλ. ὅπως τὸ Κράτος εἰσάγει.

§163Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ λογαριασμόν του.

§164ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. Κατὰ ταῦτα ἡ ἔξωθεν εἰσαγωγὴ τῶν εἰδῶν τούτων μένει ἐλευθέρα ἐπὶ φόρῳ ὅστις εἶναι αὐτὸς ὁ πρότερον ὑπάρχων, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ τὸ πρῶτον μετέβαλεν αὐτόν, ἀλλὰ τὸ δεύτερον δὲν μετέβαλεν ἐντελῶς, οὕτως ὥστε ἐξομοίωσις ὑπάρχει καὶ διὰ τὸν φόρον καταναλώσεως καὶ διὰ τὰ ἐξωτερικὰ καὶ διὰ τὰ ἐσωτερικὰ εἴδη. Τοιοῦτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον. Ἂν τοῦτο δὲν ψηφισθῇ, φοβοῦμαι ὅτι ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου τοῦ προκατόχου μου, ἐφ’ οὗ στηρίζεται ὁ Προϋπολογισμός, δὲν θέλουσιν ἐπέλθει οἱ καρποὶ οἵτινες προσεδοκήθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Σημειωτέον ὅτι ἐν τῷ θέματι τούτῳ κατεχόμενος ὑπὸ μεγίστων δισταγμῶν ἠθέλησα νὰ ἔχω τὴν γνώμην εἰδικῶν ἀνδρῶν καὶ ἀντιληφθεὶς ὅτι ἐνταῦθα κατὰ τὴν συζήτησιν οἱ Βουλευταὶ Ἀγυιᾶς καὶ Ψαρῶν εἶχον ἐκφράσει γνώμας ἀντικειμένας πρὸς τὰς ὑπὸ τοῦ τότε προταθέντος μονοπωλίου, διαγνοὺς δὲ τὴν μεγάλην αὐτῶν εἰδικότητα, παρεκάλεσα αὐτούς τε καὶ τὸν ἐξ Ἑρμιονίδος συνάδελφον νὰ συνεργασθῶσι μετὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ συνεκτιμήσωσι πάντα τὰ ὑποβληθησόμενα εἰς αὐτούς, ἐπὶ τῷ σκοπῷ εἰσόδου εἰς ὁδὸν λύσεως διὰ συμβάσεως. Οὗτοι δ’ ἐξετάσαντες τὸ θέμα τοῦτο κατ’ ἀρχὰς μὲν ἦσαν ἐναντίοι ἄλλης παρὰ τὴν διὰ τοῦ μονοπωλίου τοῦ Κράτους λύσεως. Ἀλλὰ καίτοι ἐναντίοι ἀνεγνώρισαν ὅτι τὸ τοιοῦτο νομοσχέδιον ἠδύνατο νὰ παράσχῃ διέξοδον μὴ στερρῶν τὸ Κράτος μετὰ πενταετίαν τῆς εὐκολίας νὰ ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο ὅπερ ἤθελε κριθῆ τότε συμφέρον εἰς τὴν χώραν. Οὕτω δὲ ληφθείσης καὶ τῆς γνώμης αὐτῶν συνωμολογήθη ἡ σύμβασις. Τὴν τοιαύτην σύμβασιν οὔτε συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν οὔτε ἀποτρέπω αὐτήν, τοῦ νὰ ψηφίσῃ ταύτην. Ἀλλὰ προσήγαγον αὐτήν, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐξέλθω ἀπὸ τῆς δυσχερείας ἄλλως ἢ ταῦτα πράττων. Ἂν ἡ σύμβασις αὕτη δὲν ψηφισθῇ, πρέπει πάντως νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦ προκατόχου μου, διότι κατ’ αὐτὸ θὰ ἐλπίσωμεν νὰ λάβωμέν τι. Ἂν δὲν εἶναι 700.000 δραχμῶν, ἀλλ’ ἴσως εἶναι 300.000. (Ὥρα Παράρτημα, ἀριθ. 239).

§165Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ὑποβολὴ τῆς συμβάσεως δὲν δύναται νὰ παρεμποδίσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου, καὶ τότε ἡ σύμβασις θ’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἄλλου νομοσχεδίου καὶ καλὸν εἶναι νὰ ἐξετασθῇ οὕτω πως.

§166ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἄλλο νομοσχέδιον ἐντελῶς.

§167Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ἐλαττωματικὸν εἰς τὴν τοιαύτην σύμβασιν εἶναι ὅτι τὸ Κράτος δεσμεύεται ἐπὶ πενταετίαν, καὶ ἀναμφισβητήτως τὸ Κράτος ὀφείλει, καθόσον αἱ περιστάσεις ἐπείγουσιν, ὀφείλει ν’ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἵδρυσιν μονοπωλίου ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἐν γένει, καθόσον δὲ περιορίζεται ἡ ἐλευθερία αὐτοῦ διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς δύναται ἡ σύμβασις αὕτη νὰ εἶναι ἐπιζήμιος εἰς τὸ σχέδιον τὸ γενικώτερον εἰς ὃ πάντες πρέπει ν’ ἀποβλέπωμεν. Λοιπὸν νὰ διαγραφῶσιν αἱ διατάξεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἔχουσι ψηφισθῆ ὡς ἀπαράδεκτοι.

§168ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι διαγεγραμμέναι.

§169Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι. Ἰδοὺ πῶς ἔχουσι τὰ πράγματα. Προεβλήθη τὸ ἀπαράδεκτον τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Χατζίσκου καὶ ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου αὐτοῦ δὲν κατωρθώθη ἀπαρτία. Ἔμειναν λοιπὸν τὰ πράγματα οὕτω. Δὲν ἔχει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις παρὰ ν’ ἀποσύρῃ τὰς σχετικὰς διατάξεις καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ σύνολον τῶν διατάξεων τῶν ἤδη ψηφισθεισῶν, θ’ ἀποτελέσῃ δὲ ἀντικείμενον ἄλλου νομοσχεδίου ἡ σύμβασις αὕτη.

§170ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀκριβῶς ταῦτα προέτεινα. Νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀπορριπτομένης τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Χατζίσκου, καὶ ἐπὶ τούτοις νὰ ψηφισθῇ τὸ σύνολον. Λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Χατζίσκου.

§171Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἀπόρριψις τῆς τροπολογίας αὐτῆς δὲν δεσμεύει τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὴν ὑποβολὴν τῆς συμβάσεως, διότι ἡ τροπολογία αὕτη ἀποβλέπει εἰς ἄδειαν περὶ συνομολογήσεως συμβάσεως διὰ τὸ μονοπώλιον. Ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νὰ μᾶς ἐμποδίσῃ τὴν μὲν τροπολογίαν ν’ ἀπορρίψωμεν, τὴν δὲ σύμβασιν αὐτὴν νὰ ἐγκρίνωμεν ἢ νὰ μὴ ἐγκρίνωμεν κατὰ λόγον τῆς ἐκτιμήσεως ἡμῶν.

§172ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Χατζίσκου ἂν τὴν δέχεται. (Ἡ Βουλὴ ἀπορρίπτει τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χατζίσκου).

§173Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Προτείνω ἐνταῦθα τροπολογίαν ἀφορῶσαν εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ταμείου μεταλλευτῶν δι’ ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἐκ τοῦ ἐσόδου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἕνεκα τοῦ ἑξῆς λόγου. Δυστυχῶς τὰ λατομεῖα οὐδὲν συνεισφέρουσιν εἰς τὸ ταμεῖον μεταλλευτῶν, ἐνῷ τὸ προσωπικὸν αὐτῶν ἀπολαύει τῶν εὐεργετημάτων αὐτοῦ. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ τοιοῦτο δύναται ν’ ἀγάγῃ εἰς χρεοκοπίαν τὸ ταμεῖον τοῦτο. Ἡ μὲν ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι εἶναι πλούσιον τὸ ταμεῖον, ἀλλὰ γνωρίζουσι πάντες ὅτι τὰ ταμεῖα συντάξεων φαίνονται πλούσια κατ’ ἀρχὰς καὶ μετὰ εἴκοσιν ἢ τριάκοντα ἔτη καταντῶσι νὰ εἶναι πτωχά. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ μὴ συμβῇ τοῦτο διὰ τὸ ταμεῖον μεταλλευτῶν. Ὅτε ἐψηφίζομεν τὸν συμπληρωτικὸν νόμον περὶ μεταλλείων, εἶχον ῥίψει τὴν ἰδέαν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν ὅτι φορολογούμενα τὰ λατομεῖα ἠδύναντο νὰ βλαβῶσι καιρίως, ὅτι ἠδυνάμεθα ἄλλως πως νὰ ἔλθωμεν ἀρωγοὶ τοῦ ταμείου μεταλλευτῶν φορολογοῦντες δι’ ἐλαχίστου ποσοστοῦ τὰ μεταλλεῖα καὶ οὕτω τότε ἐφάνη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εὐδιάθετος νὰ φέρῃ τοιαύτην πρότασιν. Τοιοῦτό τι προτείνω ἤδη ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Ἤδη προτείνω ἵνα τὸ ἓν ἑκατοστὸν τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καταβάλληται εἰς τὸ ταμεῖον τῶν μεταλλευτῶν. Νομίζω ὅτι οὕτω κατορθώνομεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ ταμεῖον. Ὅταν δὲ φορολογῶμεν τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας, φορολογοῦμεν καὶ τὰ λατομεῖα καὶ τοιουτοτρόπως ἀποδίδομεν εἰς αὐτὰ διὰ τῶν συντάξεων ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ λάβωμεν παρ’ αὐτῶν. Ἡ πρότασίς μου ἔχει ὡς ἑξῆς· «Τὸ ἑκατοστημόριον τῶν φόρων τῶν ἐπιβαλλομένων διὰ τοῦ ἄρθρου 1 ἀνήκει εἰς τὸ ταμεῖον μεταλλευτῶν, τὸ συσταθὲν διὰ τοῦ νόμου ΒΩΜΑʹ τῆς 21 Φεβρουαρίου 1901, καὶ κατατίθεται εἰς αὐτὸ κατὰ τριμηνίαν». Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου.

§174Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ μικροῦ ποσοῦ.

§175ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή. (Διάλογοι καὶ ἀντιρρήσεις).

§176Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, μὴ παρεξηγεῖτε διόλου αὐτὴν τὴν φορολογίαν. Θέλετε τὸ ταμεῖον αὐτὸ τὸ μεταλλευτικὸν νὰ τροφοδοτῆτε ἀπὸ τὰς ἐπιχειρήσεις τὰς μεταλλευτικάς; Φορολογήσατέ τας. Δὲν θέλετε ν’ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου τὸ 1%; Προσθέσατε 1% τῆς εἰσπράξεως τοῦ Δημοσίου ὡς πρόσθετον φορολογίαν ἐπὶ τῆς πυρίτιδος. Ἀλλ’ εἴτε οὕτως εἴτε ἄλλως ἐνισχύσατε τὸ ταμεῖον μεταλλευτῶν.

§177ΑΛ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἐκ τῶν κερδῶν, οὐχὶ ὅμως ἐκ τῆς φορολογίας τὴν ὁποίαν τὸ Δημόσιον εἰσπράττει.

§178Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§179ΑΛ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον.

§180ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε. Εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν ἔχει θέσιν ἀκριβῶς ἐνταῦθα ἡ τροπολογία· ἐπιθυμῶν δὲ νὰ φανῶ εὐάρεστος εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐξήτασα τὰ τοῦ ταμείου τούτου ἅτινα εὑρίσκονται ἐν ἀνθηρότητι· ἔχει κατ’ ἔτος πλεονάσματα προστιθέμενα εἰς τὰ τοῦ προηγουμένου ἔτους· δὲν φαίνεται δ’ ὅτι ἔφθασεν εἰς σημεῖον ὅμοιον πρὸς τὸ τῶν ἄλλων τῆς αὐτῆς κατηγορίας ταμείων.

§181Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δὲν ἔχει σχέσιν πρὸς αὐτό.

§182ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο εἶπον. Ἔχω ἐνταῦθα τοὺς ἀριθμούς. Ἀλλ’ ἀνέβην ἐπὶ τὸ βῆμα ὅπως παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ νὰ προστεθῇ ὡς τελευταῖον ἄρθρον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις σκοποῦσα ἀποφυγὴν διαμαρτυριῶν ξένων εὑρισκομένων ἐνταῦθα καὶ κατασκευαζόντων σεδδίτιδα.

§183Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε. Δὲν ἀφήνω αὐτὸ οὕτως.

§184ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπειδὴ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῷ ψηφισθέντι εἰς γʹ ἀνάγνωσιν μέχρι τοῦ ἄρθρου 14 περιλαμβάνονται ὁρισμοὶ περὶ ἐπιτηρήσεως τῶν καταστημάτων τούτων, ὁ τρόπος καθ’ ὃν τὸ πρᾶγμα ἐκφράζεται ἐγέννησε φόβους μήπως οἱ ἐπιτηρηταὶ εἰσερχόμενοι εἰς τὰ καταστήματα καὶ εἰς τὰς λεπτομερείας ἐγίνοντο κάτοχοι μυστικοῦ, ὅπερ λέγουσιν οἱ Γάλλοι οὗτοι ἐργοστασιάρχαι ὅτι κατέχουσιν ἐν τῇ κατασκευῇ τῆς σεδδίτιδος. Ἐξήτασα τὸ πρᾶγμα καὶ μ’ ἐβεβαίωσεν ὁ διευθυντὴς τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι μυστικὸν τοιοῦτο δὲν ὑπάρχει. Ἀλλὰ γενομένων παρατηρήσεων ὑπὸ τῶν ξένων διὰ τῆς Πρεσβείας αὐτῶν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ βλαφθῶσι τὰ συμφέροντα αὐτῶν κατ’ οὐδὲν βλάπτει νὰ περιληφθῇ ἄρθρον ὅπερ θέλει περιορίζει τοὺς ἐπιτηρητὰς εἰς μόνην τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν, ἄνευ περαιτέρω ἀναμίξεως εἰς ἐξετάσεις ἐνοχλητικὰς εἰς τὸ κατάστημα. Συνέταξα λοιπὸν ἄρθρον 14 καὶ ἔρχεται τελευταῖον τὸ ἄρθρον 15 ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει) «Οἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον διοριζόμενοι ἐπιτηρηταὶ τῶν πυριτιδοποιείων κλπ. μὴ δικαιούμενοι νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 ἡμερολογίου καὶ τῶν ὅρων τῆς κατεργασίας». Δὲν ἐνόμισα ὅτι ἀντίκειται εἰς τοῦτο λόγος τις ὅπως μὴ προστεθῇ καὶ διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὸ ἄρθρον, παρακαλῶν νὰ ψηφισθῇ ὡς προτελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου.

§185Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸ ἀναγνώσητε.

§186Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Νομίζω ὅτι ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅτι οἱ ἐπιτηρηταὶ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ δικαιῶνται νὰ ἐλέγχωσιν ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀσφάλειαν τῶν ἐργατῶν. Δι’ αὐτὸ δύναται νὰ τροπολογηθῇ κατά τι οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑπονοῆται ὅτι οἱ ἐπιτηρηταὶ δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχωσι τὰ τῆς ἀσφαλείας τῶν ἐργατῶν.

§187ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο δὲν συνάγεται ἐκ τοῦ ἄρθρου καὶ δηλῶ ἐνταῦθα—δύναται δὲ ν’ ἀναγραφῇ—ὅτι βεβαίως ἐκ τούτου δὲν περιορίζεται τὸ γενικὸν δικαίωμα τοῦτο τῶν ἐπιτηρητῶν. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει ἐγένετο κατόπιν παραστάσεων διὰ τῆς ἁρμοδίας Πρεσβείας.

§188Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι. Ἐγὼ ζητῶ ν’ ἀναγνωσθῇ μόνον.

§189ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. Ἰδού (ἀναγινώσκει πάλιν)· «Οἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον διοριζόμενοι ἐπιτηρηταὶ πυριτιδοποιείων κλπ.». Δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι αὐτὸ ἀντίκειται ὁπωσδήποτε εἰς τὸν προορισμὸν τῶν ἐπιτηρητῶν.

§190Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ συμπληρωθῇ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ὅτι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβλέπωσιν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀσφαλείας.

§191ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι δὲν ἔχει τοιαύτην ἔννοιαν καὶ ἑπομένως δύναται ν’ ἀναγραφῇ ἐν τοῖς Πρακτικοῖς ὅτι κατὰ τὰ λοιπὰ εἶναι πλήρης ἡ ἐλευθερία τῶν ἐποπτῶν.

§192Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τοιαύτην ἔννοιαν τὸ ἄρθρον. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἔννοιαν τελείως ἄλλην ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν διατυποῖ τὸ ἄρθρον; Διότι τί λέγει τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον προτείνετε; Ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ἐπιτηρητὰς εἰμὴ νὰ βεβαιώσωσι τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς τὸ ἄρθρον, δὲν δύνανται δὲ ν’ ἀναμιχθῶσι ποσῶς εἰς τὰ τῆς βιομηχανίας αὐτῆς. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἀποκλείομεν τὴν πραγματικὴν ἐπίβλεψιν τὴν ὁποίαν ὀφείλουσι νὰ ἔχωσι τοιούτου εἴδους ἐργοστάσια. Τί φοβοῦνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ποσῶς ὀρθὸν νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν νομοθεσίαν μας τοιοῦτος περιορισμός, διότι τότε δὲν εἶναι πλέον παρὰ μία φορολογικὴ ἐπίβλεψις ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸ κατάστημα καὶ οὐδεμία ἐπίβλεψις ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἀσφαλείας τῶν ἐν αὐτῷ ἐργαζομένων, ἡ ὁποία εἶναι ἡ κυριωτέρα, ἐξ ὅσων πρέπει νὰ γίνωσιν εἰς τὰ τοιούτου εἴδους ἐργοστάσια. Φοβοῦνται αὐτοὶ οἱ Κύριοι ὅτι ἔχουσι κανὲν μυστικὸν τὸ ὁποῖον νὰ τοὺς ἀφαιρέσωμεν; Νὰ ψηφίσωμεν ἕνα νόμον, νὰ τοῖς δώσωμεν ἓν προνόμιον τοιοῦτο δι’ ἓν ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, ἀλλὰ τὸ νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν νομοθεσίαν μας τοιαύτην ἀρχὴν νομίζω ὅτι δὲν εἶναι διόλου ὀρθόν, διότι ἀποκλείομεν ἀποκλειστικῶς τὸν ἔλεγχον ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖος διὰ τὰ τοιούτου εἴδους ἐργοστάσια, πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ζωῆς τῶν ἐν αὐτοῖς ἐργαζομένων προσώπων.

§193Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ λείψῃ ἡ τροπολογία καὶ νὰ ᾖ ἀρκετὴ πρόνοια περιοριζομένης τῆς διατάξεως εἰς τὴν φράσιν «δὲν δικαιοῦνται». Πάντα τὰ ἄλλα περιττεύουσιν.

§194ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα, μάλιστα. «Δὲν δικαιοῦνται».

§195Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα. Ἀπαγορευτικὴ διάταξις.

§196ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λοιπὸν ἰδού· «Οἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον διοριζόμενοι ἐπιτηρηταὶ πυριτιδοποιείων ὡς πρὸς τὰ ἐργοστάσια παραγωγῆς δὲν δικαιοῦνται νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν τοῦ περιεχομένου τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 ἡμερολογίου καὶ τῶν ὅρων τῆς κατεργασίας καὶ παρασκευῆς, τοὺς ὁποίους οἱ ἐργοστασιάρχαι δικαιοῦνται νὰ τηρῶσι μυστικούς».

§197Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ φράσις «καὶ τῶν ὅρων τῆς παρασκευῆς» φοβοῦμαι ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνος, διότι, ἐὰν δὲν ἴδωσι τοὺς ὅρους τῆς κατεργασίας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνωσι περὶ τοῦ ἂν ὑπάρχει ἢ ὄχι κίνδυνος;

§198ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ τῆς ἀσφαλείας δὲν δικαιοῦνται νὰ τηρῶσι μυστικά.

§199Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐργασίας.

§200ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (δεξιόθεν). Ὄχι, ὄχι τὸν τρόπον.

§202ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ τὸ μετατρέψωμεν καὶ τοῦτο ἄλλως· «καὶ τοῦ μυστικοῦ τῆς κατεργασίας τῆς σεδδίτιδος». Μυστικόν. Οὕτως ὀνομάζεται. «Καὶ τῶν μυστικῶν τρόπων τῆς παρασκευῆς τῆς σεδδίτιδος».

§203Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν εἶναι μυστικόν, ἀποκλείεται. «Τῶν μυστικῶν τῆς κατεργασίας τῆς σεδδίτιδος».

§204ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Αὐτοί, ἂν ἔχωσι μυστικόν, θὰ ἐννοῶσι τὸ πῶς θὰ γίνωνται τὰ μίγματα. Κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν ὑπάρχει μυστικόν· μυστικὸς θὰ εἶναι ὁ τρόπος καθ’ ὃν γίνεται τὸ μῖγμα καὶ ἑπομένως, ἐὰν τεθῇ ἡ λέξις «κατεργασία», εἶναι ἡ καλυτέρα.

§205Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ὄχι. Μίαν λέξιν θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Νὰ ἐκλίπῃ ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον καὶ νὰ θέσωμεν τὴν ἑξῆς ἀπαγόρευσιν· «Ἀπαγορεύεται εἰς τὸν ἐπιτηρητὴν νὰ ζητῇ νὰ λάβῃ σημείωσιν τῆς ἀναλογίας τῆς συνθέσεως τῆς σεδδίτιδος», διότι ἄλλως θὰ περιπλακῶμεν εἰς ζητήματα πρὸς ξένους τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρομεν ποίαν θὰ λάβωσι φάσιν.

§206ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. «Δὲν δικαιοῦνται» λοιπόν.

§207Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. «Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἐπιτηρητὴν νὰ ζητήσῃ νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ καταστήματος τὴν σύνθεσιν, τὰ συστατικὰ στοιχεῖα, τὰς ἀναλογίας τῆς σεδδίτιδος».

§208ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἡ ἀναλογία εἶναι γνωστή. Ἡ ἀναλογία εὐκόλως δύναται νὰ γίνῃ γνωστή. Ἄρα δὲν πρόκειται περὶ ἀναλογίας. Πρόκειται περὶ τρόπου τῆς ἀναμίξεως. Αὐτό, ὑποθέτω, θὰ ἐννοῶσιν ἐκεῖνοι.

§209Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ τρόπος τῆς ἀναμίξεως ἀποτελεῖ τὴν ὅλην μηχανικὴν κατεργασίαν, δηλαδὴ τὴν ὅλην ἐπίβλεψιν.

§210ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἀκριβῶς. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι περιττεύει τὸ ἄρθρον.

§211Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Περιττεύει. Παρ’ αὐτῶν δὲν θὰ ζητήσωμεν νὰ μᾶς εἴπωσι τὰς ἀναλογίας.

§212ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν δι’ ὁδηγιῶν διδομένων εἰς τοὺς ἐπιτηρητὰς νὰ κανονισθῶσι τὰ καθήκοντα αὐτῶν διὰ Β. Διατάγματος, παραλειπομένης τῆς διατάξεως. Ἑπομένως δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν παραδοχὴν τοῦ προταθέντος ἄρθρου.

§213Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Λυποῦμαι ἂν κάμνω παράπονα εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ἢ μᾶλλον παράπονα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του.

§214ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τί θέλετε νὰ κάμω; Ἐγὼ συνήνεσα. Ἡ Βουλή, ἐὰν τὸ δέχηται, νὰ ψηφισθῇ.

§215Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἀρχὴ εἶναι ἐντελῶς δικαία, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ πρότασίς σας. Ἀλλ’ ἐπιθυμοῦμεν νὰ μάθωμεν ποῖον εἶναι τὸ ποσοστὸν τοῦ δημοσίου ταμείου.

§216Φ. ΝΕΓΡΗΣ. 1%.

§217Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δηλαδή;

§218Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐβεβαίωσεν ὅτι εἶναι ἀνθηρὸν τὸ ταμεῖον καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ τίνα τὰ εἰσοδήματά του.

§219ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (ἀναγινώσκων σημείωμα). Τῷ 1906 εἶχε πλεόνασμα 59,000· τῷ 1907 εἶχε 53,000· τῷ 1908 εἶχε 12,500· τῷ 1909 εἶχε 12,456.

§220Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀκούσατε λοιπόν, Κύριοι. Ἐφθάσαμεν ἀπὸ πλεονάσματος 59,000 εἰς 12,000! Εἶναι δυνατόν, κ. Πρωθυπουργέ, νὰ μᾶς εἴπητε τὸ ὅλον τῶν συντάξεων εἰς πόσον ποσὸν ἀνέρχεται;

§221ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ μόνον ὅπερ δύναμαι νὰ εἴπω εἶναι τοῦτο, ὅτι ἡ περιουσία τοῦ ταμείου κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1908 ἦτο 1,079,000, διαφορὰ ἀπὸ τοῦ 1908 ἐπὶ πλέον 12,413.

§222Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸ ὅλον εἰσόδημα δὲν τὸ ἔχετε;

§223ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι· τὸ ὑπόλοιπον ἔχω.

§224Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι τὸ ὅλον τῶν συντάξεων θ’ ἀνέρχηται περὶ τὰς 50,000 δραχμῶν τὴν σήμερον. Λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποθνησκόντων καὶ τῶν εἰσερχομένων εἰς τὸ ταμεῖον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον συμβαίνει μετὰ πεντήκοντα ἔτη, ἐνῷ τὸ ταμεῖον τοῦτο δὲν ἔχει ἱδρυθῆ παρὰ πρὸ ἑξαετίας, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὑπολογίζω ὅτι αἱ συντάξεις θ’ ἀνέλθωσιν ἀπὸ 1½% εἰς 2%. Λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ ἀπολαυαὶ τῶν μεταλλευτῶν καὶ ἐργατῶν λατομείων ἀνέρχονται εἰς 150,000, μὲ τὸ 2% δὲ ἀνέρχονται εἰς 200,000 δραχμῶν, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἰσορροπίας, δηλαδὴ ὅπου δὲν θ’ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν τῶν συντάξεων, θὰ ἔχωμεν βεβαίως 150,000 δραχμῶν μὲ τὸ 1½% καὶ 200,000 μὲ τὸ 2%. Ἔχομεν τὴν παροιμίαν ἡ ὁποία λέγει· «τῶν φρονίμων τὰ παιδιὰ πρὶν πεινάσουν μαγειρεύουν». Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ τῶν δυστυχῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι τὰ θύματα τῆς βιομηχανίας πρέπει δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νὰ φροντίσωμεν.

§225ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂν ἡ Βουλὴ δέχηται, ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω.

§226Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς, διότι παραδέχεσθε συνεισφορὰν τοῦ Κράτους εἰς τὸ ταμεῖον.

§227Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὄχι.

§228Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ὅτε λέγετε ὅτι τὸ ἑκατοστημόριον τοῦ φόρου τοῦ εἰσπραττομένου ὑπὸ τοῦ ταμείου ἀποτελεῖ εἰσφορὰν τοῦ Κράτους, δικαιοῦμαι νὰ ὑποστηρίξω ὅτι πρόκειται περὶ ἀρχῆς ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον τροπολογίας εἰς τὸ τέλος τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν· πρόκειται, Κύριοι, περὶ ἀρχῆς ἐπικινδύνου, πολὺ ἐπικινδύνου μάλιστα. Σήμερον πρόκειται περὶ 3,000 δραχ., αὔριον δὲν γνωρίζω καὶ ἐγὼ τί ἄλλο θὰ ζητήσητε, ἑπομένως περὶ οὐδενὸς ἄλλου πρόκειται ἢ περὶ παραδοχῆς τῆς ἀρχῆς τῆς εἰσφορᾶς τοῦ Κράτους εἰς τὸ ταμεῖον τῶν μεταλλευτῶν.

§229Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπιμένω καὶ λέγω ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ φορολογήσωμεν τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας φορολογοῦμεν αὐτὰ τὰ μεταλλεῖα. Ἴσως θὰ ἦτο ἡ στιγμὴ κατάλληλος νὰ φροντίσωμεν ὄχι μόνον περὶ τοῦ ταμείου μεταλλευτῶν ἀλλὰ περὶ τῶν συντάξεων τῶν καθισταμένων ἀνικάνων ἐκ γήρατος καὶ περὶ τούτου τοῦ ζητήματος ὡμίλησα πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν εἰσηκούσθην. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἂς μὴ ἐγκαταλίπωμεν σήμερον ἀπροστάτευτον τὸ ταμεῖον μεταλλευτῶν. Ἱκετεύω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀρνηθῇ τὴν συνδρομήν της, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν φορολογοῦμεν τὰ μεταλλεῖα εἶναι ἐπίκαιρον νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Πολιτείαν· φορολογεῖς τὰ μεταλλεῖα; Φρόντισε νὰ ἔλθῃς ἀρωγὸς εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πάσχουσιν ἐξ αὐτῶν. Ἐν τέλει τοῦ νομοσχεδίου θέσατε ἓν ἑκατοστημόριον ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῶν μεταλλευτῶν.

§230Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐξάνετε τὸν φόρον.

§231Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Προστίθεται ἓν ἑκατοστημόριον.

§232Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναμφισβητήτως αὐξάνετε τὸν φόρον κατὰ ἓν ἑκατοστημόριον. Ἔχομεν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, πῶς εἶναι δὲ δυνατὸν, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἔλθωμεν τώρα καὶ νὰ προσθέσωμεν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν ἐπὶ πλέον μίαν φορολογίαν; Κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μονοπωλίου θὰ εὑρεθῇ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ δικαία ἀξίωσίς σας ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῶν μεταλλευτῶν.

§233Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δυστυχῶς λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐπιμείνω ἀπέναντι τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 27 ἔχει παραπεμφθῆ εἰς ἐπιτροπήν.

§235Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 28.

§237ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§239Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 29.

§240ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὡσαύτως τὰ δύο ἑπόμενα ν’ ἀναβληθῶσι, διότι εἶναι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν καὶ θὰ φέρω τροπολογίας.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 32.

§242ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ θὰ θέσωμεν κατωτέρω· ἀποτελεῖ παρακολούθημα ἄλλων νομοσχεδίων καὶ ἑπομένως δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως. Θὰ ἔλθῃ ὡς τροπολογία.

§243Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθῃ ὁ ἕτερος νόμος διὰ τοῦ ὁποίου καταργοῦνται διάφοροι θέσεις οἰκονομικαί.

§244ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δύνασθε νὰ τὸ φέρητε ὡς τροπολογίαν. Τώρα ἔρχονται τὰ ἐκπαιδευτικά.

§245Σ. ΣΑΚΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κατ’ ἐπιτακτικὴν ἐντολὴν τῶν συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι συνῆλθον εἰς συλλαλητήριον, παρακαλῶ, ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου διὰ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος ὁ καταργῶν τὰς Ἐφορίας καὶ τὰ Ταμεῖα.

§246ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει προνοήσει ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος, ἂν ὄχι ὅλους, τοὐλάχιστον τοὺς πλείστους θὰ εὐχαριστήσῃ.

§247Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 72.

§248ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ ἔλθῃ μετὰ τὸν νόμον περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν, διότι, ὅπως ἔχει, ἐμφανίζει μεγάλας ἐλλείψεις. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπεξειργάσθην ἐγὼ αὐτός, ἐπεξειργάσθη δὲ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ θὰ ἔλθῃ ὡς παρακολούθημα τοῦ νόμου περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν.

§249Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ συναινέσῃ νὰ προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 78 πρότασις νόμου, ἡ ὁποία καταργεῖ τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο τοῦ νόμου περὶ Ἀστυνομίας διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται μέρος τῶν δαπανῶν τῆς Ἀστυνομίας εἰς βάρος τῶν δήμων. Κατὰ τὰς ἀνακοινώσεις τὰς ὁποίας κατ’ ἰδίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὰ τρία τελευταῖα ἔτη ἐβεβαιώθησαν ὡς εἰσπρακτέα παρὰ τῶν δήμων 2,700,000 δραχμῶν, ἐξ αὐτῶν δὲ εἰσεπράχθησαν μόνον 150,000 δραχμῶν. Εἶναι ἓν καθυστέρημα τεράστιον, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει τὸ κακὸν τῆς ἐπιβολῆς αὐτῆς τῆς δαπάνης εἰς βάρος τῶν δήμων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ὑποστῶσι τὰ βάρη αὐτά. Δυστυχῶς διὰ τῶν νέων νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν ἐπιβάλλονται καὶ νέα βάρη ἐπὶ τῶν δήμων. Αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι θὰ γονατισθῶσι κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον οἱ δῆμοι.

§250ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τούτου τοῦ ζητήματος ἐζήτησα πληροφορίας καὶ ἐξ αὐτῶν ἔδωκα εἰς τὴν Βουλὴν ὅσα ἠκούσατε. Ἔδωκα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν πρότασιν νόμου, ὅπως ἐξετάσῃ τὰ κατ’ αὐτήν, δυνάμεθα δὲ νὰ εἰσπράξωμεν ἀπὸ τῶν εὐπόρων δήμων.

§251Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὑπάρχουσιν εὔποροι δῆμοι;

§252ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχουσι. Τοιοῦτοι δῆμοι εἶναι ὁ δῆμος Ἀθηναίων καὶ ὁ δῆμος Πειραιῶς, οἵτινες πληρώνουσι τακτικῶς. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί ν’ ἀπαλλάξωμεν δήμους οἵτινες δύνανται νὰ πληρώνωσιν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία θὰ τακτοποιήσῃ τὸ ζήτημα, οὕτως ὥστε ἡ πρότασις αὕτη μετὰ δύο ἡμέρας νὰ συζητηθῇ ὡς πρότασις κυβερνητική.

§253Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ χρόνος εἶναι βραχύς.

§254ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας θὰ συζητηθῇ. Ἐλπίζω δὲ αὔριον ἡ Ἡμερησία Διάταξις ν’ ἀπαλλαγῇ πολλῶν νομοσχεδίων ἅτινα δὲν εἶναι ἀπαραίτητον ὅπως ψηφισθῶσι κατὰ τὴν ὥραν αὐτήν.

§255Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ γίνῃ μία ἐκκαθάρισις καὶ νὰ προταχθῶσι τὰ ἀπαραίτητα νομοσχέδια.

§256ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. Θὰ μείνωσι τὰ ἀπαραίτητα νομοσχέδια. Καταθέτω, κ. Πρόεδρε, τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν περὶ ἀσυμβιβάστου θέσεων ἢ ἀξιωμάτων τινῶν πρὸς τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 240).

§257Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Προκειμένου περὶ τῆς συνδρομῆς τῶν δήμων εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιμείνῃ νὰ πληρώσωσιν οἱ δῆμοι Ἀθηναίων, Πειραιῶς καί τινες ἄλλοι, ἐγὼ ὅμως προσθέτω, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, ὅτι, ὅταν ὁ φόρος αὐτὸς προστεθῇ εἰς τοὺς δήμους Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς, δὲν θὰ πληρωθῇ, διότι καὶ οἱ δῆμοι αὐτοὶ εἶναι τόσον βεβαρημένοι, ὥστε δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ πληρώσωσιν. Ἐὰν συνέβη τοῦτο πρὸ ἑνὸς ἔτους εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων, τὴν σήμερον αἱ περιστάσεις εἶναι πολὺ μᾶλλον κρίσιμοι, διότι τὸ Δημόσιον ἐπεβάρυνε τὸν δῆμον Ἀθηναίων μὲ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν Πατησίων, Κηφισίας καὶ Φαλήρου. Εἶναι φανερὸν ὅτι ὁ δῆμος Ἀθηναίων δὲν δύναται νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον τοῦτον· ἐὰν τὸν πληρώσῃ, θὰ πέσῃ οὗτος εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου.

§258ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἰσήγαγον τὸν νόμον ταῦτον εἰς τὴν Βουλήν, εὑρίσκω ὅμως ἔσοδα ἐκ τοῦ νόμου τούτου εἰς τὸ Κράτος μικρὰ μὲν ἀλλ’ ὠφέλιμα κατὰ τὴν παροῦσαν ὥραν. Πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὰ διατηρήσωμεν, διότι ὑμεῖς εἶσθε γνώστης τῶν πραγμάτων καὶ γνωρίζετε ὅτι τὰ ἐλλείμματα εἶναι κολοσσιαῖα.

§259Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δυστυχῶς, καὶ θὰ τὸ εἴπωμεν, ἐὰν μᾶς δώσητε τὸν χρόνον νὰ τὸ εἴπωμεν, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἔχομεν καιρόν, ἀλλ’ ὅταν εἷς νόμος ἵσταται κακῶς πρέπει νὰ καταργηθῇ, διότι, ὅταν εἷς φόρος πρέπῃ ν’ ἀποδώσῃ 1.500.000 καὶ ἀποδίδῃ 75,000, ἐννοεῖται ὅτι δὲν ἵσταται καλῶς.

§260Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς τῶν ὅσα εἶπον ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ ἄλλοι, πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι διὰ τοῦ νόμου τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον περὶ δημοσίων ἔργων αἱ πόλεις ἐπεβαρύνθησαν μὲ ἀρκετὰ ποσὰ πρὸς συντήρησιν τῶν δημοσίων ὁδῶν τῶν διερχομένων ἐκ τῶν πόλεων, δὲν ἐπαρκοῦσι δὲ οἱ δῆμοι καὶ ἐβορβοροποιήθησαν αἱ ὁδοὶ τῶν διαφόρων πόλεων. Ἀφοῦ δὲ δὲν ἐπαρκοῦσιν αἱ πόλεις πρὸς ἐπισκευὴν τῶν ὁδῶν, ὅπως οἱ ζῶντες ἐν ταῖς πόλεσι διέρχωνται οὐχὶ διὰ τοῦ βορβόρου, ἀλλὰ διὰ στερροῦ ἐδάφους, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι καὶ τὰ βάρη τῆς Ἀστυνομίας; Ἐννοεῖται ὅτι δὲν θὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον τίποτε, διότι «οὐκ ἂν λάβοις παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος».

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καβαλιεράτος.

§262ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ κ. Καβαλιεράτος ἐπιθυμεῖ νὰ ψηφισθῇ τοπικὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ προηγηθῶσι τὰ ἐκπαιδευτικά.

§263Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσω καὶ θὰ ἴδητε...

§264ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἔχετε ἀξίωσιν νὰ μείνωσι τὰ ἐκπαιδευτικά;

§265Δ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις.

§266ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρὸ ὀλίγου ἔλαβον τηλεγράφημα τοῦ συναδέλφου σας κ. Γερουλάνου διαμαρτυρομένου. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 33.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΓΤΛΕʹ νόμου τοῦ 1908 περὶ διδακτικῶν βιβλίων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΓϞΑʹ νόμου τῆς 17 Ἰουλίου 1905 περὶ συστάσεως Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ περὶ διορισμοῦ ἐπιθεωρητῶν».

§268Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις ἔχω νὰ παρατηρήσω. Παρατηρῶ ὅτι προστίθεται νέον ἐδάφιον διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται προφανῶς ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ κλάδου, ἀλλὰ τὸ ἐδάφιον αὐτὸ εἶναι ἀμφίστομος μάχαιρα, διότι ἡ ἐκκαθάρισις, ἥτις δύναται νὰ γίνῃ βαθμηδὸν διὰ τῆς τακτικῆς λειτουργίας ἐπί τινα ἔτη τοῦ νόμου περὶ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ζητεῖται νὰ γίνῃ ἀθρόα τὴν σήμερον.

§269Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν κρατοῦντα νόμον δὲν δύνανται ν’ ἀπολυθῶσιν οὔτε οἱ ἀνικανώτεροι· πρέπει ν’ ἀπολυθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔκλεισαν τὰ μάτια μὲ ῥητίνην.

§270Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δικαιούμεθα νὰ εἴπωμεν αὐτό, διότι, ἂν ἡ Πολιτεία ἐμόρφου αὐτοὺς ἄλλως, θὰ μᾶς τὰ ἄνοιγαν. Ἐπίσης κατὰ τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον οἱ ἀπολυόμενοι κατὰ τὸ 7ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου οὐδέποτε δύνανται ν’ ἀναδιορισθῶσι. Τοῦτο εἶναι φοβερόν. Κατὰ τὸ ἐδάφιον αὐτὸ τοῦ νόμου οἱ ἀπολυθέντες δυνάμει ἀποφάσεως ἐπὶ παραβάσει τῶν ἄρθρων 22 καὶ 24 τοῦ Ποινικοῦ νόμου οὐδέποτε δύνανται ν’ ἀναδιορισθῶσι· καὶ καλῶς μὲν ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς παραβαίνοντας τὸ ἄρθρον 22, ἀλλ’ ὄχι καὶ εἰς τοὺς παραβαίνοντας τὸ ἄρθρον 24, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ παραβάσεως καθήκοντος. Ἐὰν νομάρχης τις διορίσῃ ἀντιπρόσωπον εἰς μίαν ἐκλογὴν λειτουργὸν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, ὅστις δι’ ἀνεπάρκειαν χρηματικὴν ἢ ἀσθένειαν βραχεῖαν δὲν ἠδυνήθη νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του καὶ κατηγγέλθη ὑπὸ τοῦ νομάρχου καὶ κατεδικάσθη, οὗτος στερεῖται διὰ βίου τοῦ ἐπαγγέλματός του. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ἐκ τοῦ 7ου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 24 καὶ νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον 22.

§271Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ διάρκεια τῆς ποινῆς του ν’ ἀφεθῇ ἡ ὁριζομένη ἐκ τοῦ Ποινικοῦ νόμου.

§272Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν πρόκειται περὶ παραβάσεως ἀναγομένης εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, τότε θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ μείνῃ τὸ οὐδέποτε. Πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τοὺς λειτουργοὺς τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως ἡ ἀρχὴ ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους. Διδάσκαλος παραβὰς τὰ καθήκοντά του εἰς τὴν βαθμολογίαν ἢ διὰ τὴν συμπεριφοράν του πρὸς τοὺς μαθητὰς ἐτιμωρήθη μὲ στέρησιν ἑξαετῆ. Παρῆλθεν ἡ ἑξαετία, ἀλλ’ ἔχετε μίαν ἀπόφασιν τιμωροῦσαν αὐτὸν ἐπὶ πράξει ἀποδεικνυούσῃ διαγωγὴν τελείως ἀνάρμοστον πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ διδασκάλου· Θὰ τὸν ἐπαναφέρητε;

§273Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δικαίωμα τῆς Πολιτείας εἶναι νὰ τὸν διορίσῃ.

§274Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν δύναται ν’ ἀσκηθῇ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε καὶ διὰ τοιαύτην περίπτωσιν νομίζω ὅτι δεδικαιολογημένως ἀναγράφεται τὸ οὐδέποτε. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ἀδικαιολόγητον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατηγόρησεν ὁ κ. Φαρμακόπουλος. Δικάζεταί τις διδάσκαλος διὰ πρᾶξιν ἄσχετον πρὸς τὸ ἐπάγγελμά του καὶ ἐφαρμόζεται τὸ ἄρθρον 24. Διδάσκαλος παρέστη εἰς τὸ κατάστημα τῆς ψηφοφορίας καὶ παρέμεινε πέρα τῆς ὥρας ἡ ὁποία ἀπῃτεῖτο διὰ νὰ ψηφίσῃ. Ἐτιμωρήθη διὰ τοῦτο μὲ τριῶν ἡμερῶν φυλάκισιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος ἐφηρμόσθησαν καὶ αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 24 καὶ δὲν δύναται ν’ ἀναδιορισθῇ, καίτοι εἶναι τέλειος τύπος καὶ ὑπογραμμὸς διδασκάλου, καίτοι δὲν ἔπταισε σχετικῶς πρὸς τὸ ἐπάγγελμά του. Διὰ τοῦτο τάσσομαι μετὰ τῆς γνώμης τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ναυπλίας Βουλευτοῦ ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον 24 ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τῆς κυρίας ὑπηρεσίας τοῦ διδασκάλου.

§275Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ ὑπηρεσίας κυρίας καὶ ὑπηρεσίας ἣν δύνανται νὰ τῷ ἀναθέσωσιν εἶναι ἐπικίνδυνον.

§276Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ διδάσκαλος ἐκπληροῖ καὶ χρέη ταχυδρομικοῦ ἐπιστάτου, ἀλλὰ πολίτης μεταβὰς εἰς αὐτὸν νὰ δώσῃ ἐπιστολὴν ἀπεπέμφθη. Ἀποτελεῖ τοῦτο κατ’ οὐσίαν ἐλάττωμα εἰς τὴν διδασκαλικὴν ὑπηρεσίαν καὶ πρέπει νὰ τὸν στερήσωμεν ἰσοβίως τοῦ δικαιώματος ν’ ἀναδιορισθῇ διδάσκαλος; Δὲν ἀρκεῖ νὰ μὴ δύναται ν’ ἀναλάβῃ χρέη ταχυδρομικοῦ ἐπιστάτου;

§277ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ ἐννοεῖται ὅτι εἶναι περιττόν, διότι τὰ ἄρθρα 22 καὶ 24 κανονίζουσι τὰ πράγματα καὶ ἀνάγονται εἰς τὰ πλημμελήματα αἱ πράξεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἀκριβῶς καταλέγονται εἰς τὰς ὑποδειχθείσας ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτε ἡ στέρησις εἶναι διαρκὴς καὶ ὄχι προσωρινή. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον).

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 35. Αʹ συζήτητις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 36. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παιδαγωγικῆς μορφώσεως καὶ δοκιμασίας τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§279ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 37 ἀναβάλλεται.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 38. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διδακτηρίων τῶν δημοτικῶν σχολείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§281ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 41.

§282Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἄς μείνῃ δι’ αὔριον αὐτό.

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ἀφορωσῶν εἰς τὴν κατὰ παρεμπιπτουσῶν καὶ προδικαστικῶν ἀποφάσεων ἔφεσιν καὶ εἰς τὴν διαδικασίαν κατὰ διαδίκων ἀγνώστου διαμονῆς» καὶ 2) «περὶ συντάξεως δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 241–242). Οἱ βουλευταὶ κ. Ἰ. Καλαμάρης, Λ. Καλλιφρονᾶς καὶ Σπ. Ῥάγκος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τόκων ὑπερημερίας τῶν δήμων καὶ περὶ ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων». Οἱ βουλευταὶ κ. Γ. Παππαβασιλείου, Θ. Μαυρομαρᾶς καὶ Κ. Ν. Παππαμιχαλόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσόντων, πειθαρχίας καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Νομαρχιῶν καὶ τῶν ἀρχειοφυλακείων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ.244–245). Ὁ κ. Ἰ. Φίλιος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βιβλίου ἐγγραφῆς ἀνακοπῶν καὶ ἐφέσεων». Οἱ κ. Ἀ. Ἀναστασίου, Κ. Ἰ. Ἀγγελόπουλος, Ν. Μισυρλῆς Σ. Βάρβογλης καὶ Γ, Κουλούρης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ὁρισμοῦ φόρου καταναλώσεως τοῦ ἀνθρακασβεστίου τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας». Οἱ κ. Σ. Κουμουνδοῦρος καὶ Μ. Καβαλιερᾶτος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς βʹ § τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσόντων, πειθαρχίας καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κλπ.» Ὁ κ. Γ. Πολυγένης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσόντων, πειθαρχίας καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κλπ.». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 248–251).

§284Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 73, κύριε Πρόεδρε.

§285ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂς γίνῃ αὐτό.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 73. Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ᾼΦΚΖʹ περὶ διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Κεφαλληνίας καὶ ἱδρύσεως δι’ αὐτῆς φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν Κεφαλληνίᾳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§287ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἕως ἐδῶ, κ. Πρόεδρε.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 9 καὶ 30′ μ.μ.)