1909.12.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 73

τῆς 28ης Δεκεμβρίου 1909.

(Δευτέρα)

Προεδρία κ. Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου περὶ ὥραν 11 π. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 93 Βουλευτῶν. Ἀναγινώσκονται εἶτα τὰ Πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 24 Δεκεμβρίου).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν;

§2Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐν σελίδι 63, ἄρθρῳ 80 τὸ 53ον εἶναι σφάλμα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διωρθώθη.

§4ΙΩ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν σελίδι 73, ἄρθρῳ 855, ὁ ἀριθμὸς 922 πρέπει νὰ διαγραφῇ, διότι κατὰ λάθος ἀνεγράφη ἐκεῖ. Ἐν σελίδι 75, ἄρθρῳ 674, μετὰ τὴν λέξιν «ἡ κράτησις» ν’ ἀναφέρηται ἐν παρενθέσει ὁ ἀριθμὸς «156». Ἐν τῇ αὐτῇ σελίδι, ἄρθρῳ 866, οἱ ἀριθμοὶ 759,199 καὶ 198 διαγράφονται. Ἐν σελίδι 80, ἄρθρῳ 885, τὸ «ἱμάτια καὶ κλινοστρωμναὶ τοῦ ὀφειλέτου καὶ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ» πρέπει νὰ διαγραφῇ, διότι ἐπαναλαμβάνεται εἰς τὸ 8ον. Τὸ 8ον νὰ γίνῃ 1ον.

§5Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐτέθη ἐπίτηδες ἡ φράσις διὰ νὰ λείψῃ καὶ ἡ ἀμφιβολία.

§6ΙΩ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πολὺ καλά, ἐὰν ἐψηφίσθη οὕτω πως. Ἐν σελίδι 86, ἄρθρῳ 910, στίχῳ 3, ὁ ἀριθμὸς 861 δέον νὰ μεταβληθῇ εἰς 871.

§7Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν ἀριθμῶν νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχὴ καὶ νὰ γίνῃ σύγκρισις πρὸς τὸ σχέδιον.

§8Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἔκαμεν ὁ ἴδιος κ. εἰσηγητής.

§9Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον 855 τῆς Ποιν. Δικονομίας παραπέμπει εἰς τὸ 922, ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἐδῶ τὸ 922. Εἶναι ἄλλο τὸ ζήτημα ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραπέμψῃ πλέον, ἀφοῦ ἐπεκαλέσθη τὸ ἄρθρον 851, διότι τὸ μὲν ἄρθρον 922 ὁμιλεῖ περὶ τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς ποσότητος τῆς αἰτήσεως ὑπὸ τοῦ Προέδρου, τὸ δὲ 851 ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς μίαν ἀντίφασιν. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 922 περιλαμβάνεται εἰς τὴν Ποιν. Δικονομίαν, περιελήφθη δὲ καὶ ἐδῶ ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ. Δυνάμεθα ἡμεῖς τώρα νὰ τὸ διορθώσωμεν; Ἐπίσης εἰς τὸν νόμον περὶ ἀκατασχέτου ἔχω νὰ παρατηρήσω καὶ πάλιν τοῦτο, θ’ ἀναγραφῇ ὅ,τι εἶχεν ἀναγραφῆ ἐν τῇ ψηφισθείσῃ προτάσει τῆς ἐπιτροπῆς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου εἰς τοῦτο, ἂν αἱ διατάξεις αὗται ὑπάρχουσιν εἰς τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς τὸ ψηφισθέν ἄνευ ἀντιρρήσεως, ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχωσι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γραφῶσι καὶ ἐδῶ. Συγχρόνως δὲ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ καὶ τοῦτο· ὑπάρχει εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς συζητήσεως εἰς γʹ ἀνάγνωσιν τροποποίησίς τις; Ἐκείνη νὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ σύνολον, διότι δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς τώρα νὰ διορθώσωμεν τίποτε.

§10Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Μεγαρίδος εἶναι ἐψηφισμένα κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§11Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἐτυπώθη, δὲν διενεμήθη εἰς τὴν Βουλήν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διενεμήθη.

§13Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ σχέδιον τῶν Πρακτικῶν ὀφείλει νὰ εἶναι ὅμοιον πρὸς τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς.

§14ΙΩ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου Κυνουρίας οὐδεμία ἀντίφασις ὑπάρχει ὡς ἐκ τοῦ ὅτι ἀναφέρονται οἱ δύο ἀριθμοί. Ὑπάρχουσι δύο περιπτώσεις κατασχέσεως.

§15Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ δημοσιευθῇ ὅ,τι ἐψηφίσθη, καί, ἄν τι ἀντίκειται εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη, θὰ τὸ πολεμήσω.

§16ΙΩ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει κατάσχεσις τοῦ ὀφειλέτου καὶ κατάσχεσις εἰς χεῖρας τρίτου. Τὸ ἄρθρον 922 ἀφορᾷ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν, τὴν κατάσχεσιν εἰς χεῖρας τρίτου, τὸ δὲ ἄλλο τὴν κατάσχεσιν εἰς χεῖρας τοῦ ὀφειλέτου. Τώρα προτείνω νὰ διαγραφῇ ὁ ἀριθμός, διότι ἀναφέρεται καὶ κατωτέρω.

§17Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ μάλιστα, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 885 δέον νὰ ἀναφέρηται ὡς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι μακρὰ ἐγένετο συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ, τοῦ κ. Βοκοτοπούλου προτείνοντος τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου τούτου, ἐμοῦ δ’ ἔχοντος ἀντίθετον γνώμην, εἰς ἣν συνετάχθη καὶ ἡ πλειονοψηφία.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα. Ὁ κ. Ἀλεξανδρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§19Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νόμου τοῦ δασμολογίου ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι εἰς τὸν δασμὸν τῆς βύνης παρεισέφρησεν ἐν τοῖς Πρακτικοῖς τυπογραφικὸν λάθος. Ἀντὶ νὰ διατυπωθῇ «κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 10 Αὐγούστου Βασ. Διατάγματος», διετυπώθη «ἢ ἐκδοθησομένου Βασ. Διατάγματος».

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§21Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀληθῶς ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ὑπάρχει ἡ παράγραφος 8 τοῦ ἄρθρου 885, ἀλλὰ διωρθώθη τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο συζήτησις.

§22Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν λέγωσι τοῦτο τὰ Πρακτικά, μάλιστα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὡς διωρθώθησαν. Τώρα τὰ Πρακτικὰ τῆς 25 Δεκεμβρίου. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς 25ης).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλήν· Οἱ πρόεδροι τῶν Συλλόγων Γυθείου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Τριπόλεως–Σπάρτης ἐπεκταθῇ μέχρι Γυθείου· Σταφιδοκτήμονες τοῦ χωρίου Ῥοβιάτα τῆς Ἤλιδος παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις· Οἱ ὑποδιδάσκαλοι Κορινθίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νόμον περὶ συντάξεων· Ὁ πρόεδρος καὶ ἀπεσταλμένος τῶν Ἀγχιαλιτῶν παρακαλεῖ, ὅπως ὁ συνοικισμὸς τῆς νέας Ἀγχιάλου ἐξαιρεθῇ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως, συμπληρώσεως καὶ προσθήκης διατάξεων ἐν τοῖς περὶ συνοικισμοῦ καὶ διανομῆς γαιῶν ἐν Θεσσαλίᾳ κλπ. νόμοις»· Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Κρεστένων ὑποβάλλει σκέψεις περὶ τῆς ἐπιλύσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος· Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ἀνακτορίων παρακαλεῖ, ὅπως διαταχθῇ ἀναστολὴ τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων μέχρι τοῦ προσεχοῦς Αὐγούστου· Ἐπιτροπὴ σταφιδοκτημόνων Γαστούνης παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις· Τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον Χαλκιδέων παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πρότασις τῆς κωμοπόλεως Λίμνης περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου ἀπὸ 10 εἰς 5 τοῖς ἑκατόν· Ὁ Παναγ. Παλαμήδης ἀρχιφύλαξ τοῦ Σωφρονιστηρίου Ἀβέρωφ παρακαλεῖ, ὅπως ἡ θέσις του κανονισθῇ ὀργανικὴ καὶ συντάξιμος καὶ ὁ μισθός του αὐξηθῇ ἀπὸ 150 εἰς 170 δραχ. αὐξανομένας κατὰ πενταετίαν κλπ.· Οἱ φοιτηταὶ τῆς Φαρμακευτικῆς ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φαρμακείων καὶ φαρμακεμπορείων· Ὁ Ἀθ. Νότης κάτοικος Ἀλητσελεπῆ καταγγέλλει τὸν δήμαρχον Οἰχαλίας καὶ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν Δημοτικῶν σχολείων ὡς παρανόμως ἀνανεοῦντας ἐκμισθώσεις οἰκημάτων διὰ τὰ δημοτικὰ σχολεῖα· Οἱ ἰατροὶ Κορινθίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἰατρικὸν νομοσχέδιον· Ἐπιτροπὴ τῆς κωμοπόλεως Ζαβέρδης παρακαλεῖ, ὅπως διαταχθῇ ἀναστολὴ τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων μέχρι τοῦ προσεχοῦς Αὐγούστου καὶ ὅπως καταργηθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· Σταφιδοκτηματίαι Καββασίλων παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις· Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ Γυθείου παρακαλεῖ, ὅπως ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Τριπόλεως–Σπάρτης ἐπεκταθῇ μέχρι Γυθείου· Κάτοικοι Λεχαινῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις· Κάτοικοι Ἀριστομένους παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τηλεγράφημα προγενέστερον ἐκ μέρους 7 συμπολιτῶν τῶν ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς μετὰ τῆς Προνομιούχου συμβάσεως ὡς δῆθεν ἀποτελούντων ἐπιτροπὴν τῶν κατοίκων Ἀριστομένους, καθόσον καὶ οἱ 7 οὗτοι παρεπείσθησαν ὑπὸ τοῦ ὑπαλλήλου τῆς Προνομιούχου Ἰω. Δημητρούλια· Πολῖται Ἀθηνῶν καταγγέλλουσι τὸν κ. νομάρχην Ἀττικῆς ὡς παραβιάζοντα τὸν νόμον περὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως· Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων Μεσσενικόλα παρακαλεῖ, ὅπως μὴ καταργηθῶσιν οἱ ἁπλοῖ ἄμβυκες· Ἡ ἕνωσις τῶν τεχνιτῶν κουρέων Ἀθηνῶν παρακαλεῖ, ὅπως μὴ γίνωσι δεκταὶ τροποποιήσεις εἰς τὸν νόμον περὶ κυριακῆς ἀργίας· Ὁ Σύλλογος τῶν Ἐμποροϋπαλλήλων Τριπόλεως παρακαλεῖ, ὅπως ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου περὶ κυριακῆς ἀργίας ἐπεκταθῇ καθ’ ἅπασαν τὴν ἐπαρχίαν Μαντινείας· Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ Κριεκουκίου παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις· Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων Ἀσλάναγα παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις. (Ἐνταῦθα προσέρχεται καὶ δίδει ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ νέος βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ν. Μποῦτος). Ὁ κ. Γ. Παπαβασιλείου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐνοριῶν»· Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Πειραιῶς ὑποβάλλει ὑπόμνημα. Θὰ διαβιβασθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Ἰ. Μανέτας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μορφώσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς»· Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου «περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 778–780). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Δ. Κρεμεζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§25Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὅτι ἔχομεν τόσον ὀλίγον χρόνον πρὸ ἡμῶν, ὥστε δὲν πρέπει ν’ ἀπασχολῆται ἡ Βουλὴ ἐπὶ πολὺ δι’ ἐργασίαν μὴ νομοθετικήν, οὐδ’ ἔπρεπε νὰ παρακωλύσω τὸ νομοθετικὸν αὐτῆς ἔργον καταγγέλλων ὑπαλλήλους, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς ὅτι τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς, ἂν ἐξακολουθήσῃ νὰ διοικῆται ὁ τόπος μὲ ὑπαλλήλους διεφθαρμένους καὶ ἀνηθίκους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα ἀγαθόν τι, οὐδὲ νὰ φέρῃ καρπούς. Ἐν Παρνασσίδι, Κύριοι, πρὸ 15 ἐτῶν, πλὴν ἐλαχίστων διαλειμμάτων, ἐξακολουθεῖ ἡ ἀθλία ἐκείνη κατάστασις, ἥτις ἔφερε τὴν ἐπανάστασιν· διατηροῦνται οἱ αὐτοὶ ὑπάλληλοι, ἔφορος καὶ μηχανικὸς μεθ’ ὅλας τὰς κατ’ αὐτῶν καταγγελίας. Πῶς κατορθοῦται τοῦτο ἕκαστος ἐξ ὑμῶν ἐννοεῖ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν κατὰ τοῦ ἐφόρου τούτου ἠγέρθη ἡ φωνή μου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Πολλάκις κατὰ τὰς παρελθούσας Συνόδους ὡμίλησα καταγγείλας τὴν συμπεριφορὰν τοῦ ὑπαλλήλου τούτου, καταγγείλας ὡρισμένας ἐγκληματικὰς πράξεις αὐτοῦ, ἀλλ’ οὐδεμία κατ’ αὐτοῦ ἐνέργεια ἐγένετο. Θ’ ἀπασχολήσω πολὺ τὴν Βουλήν, ἂν ἀναφέρω νῦν ὅσα ἄλλοτε κατήγγειλα κατ’ αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο ἀρκοῦμαι μόνον νὰ εἴπω ὅτι τοιαύτας πολλὰς πράξεις ἀνέφερα κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 28 Φεβρουαρίου 1909. Τότε δὲ παρεκάλεσα τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης κ. Στεφάνου νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν τοὺς σχετικοὺς φακέλους καὶ δικογραφίας, καὶ νὰ τὰς παραπέμψῃ εἰς τὸν εἰσαγγελέα πρὸς ἐνέργειαν ἀνακρίσεων. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του καὶ δι’ ἐγγράφου τῆς 5 Μαρτίου ἐ.ἔ. ἐζήτησε, νομίζω, ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀποστολὴν τῶν σχετικῶν δικογραφιῶν, ὅπως παραπέμψῃ ταύτας εἰς τὸν ἁρμόδιον εἰσαγγελέα, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ἔγγραφα ταῦτα τὰ ὁποῖα ἐζήτει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης τὰ ἔκλεισεν εἰς τὸ χρονοντούλαπο, καὶ οὐδόλως ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν. Αἱ τοιαῦται καταγγελίαι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ ἰδιαιτέρως τότε πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ μετατεθῇ ἐκεῖθεν ὁ ἔφορος ἐκεῖνος, ἐνῷ ἔπρεπε καὶ νὰ τιμωρηθῇ, ἀλλ’ ἡ μετάθεσις ἐσκάλωσε· δὲν ἐκοινοποιεῖτο. Παρῆλθον οὕτω μῆνες καὶ ἡ μετάθεσις, πρὸς ἔκπληξιν ὅλου τοῦ λαοῦ τοῦ παθόντος, ἀνακαλεῖται καὶ ὁ ἔφορος ἐξακολουθεῖ ἔκτοτε νὰ παραμένῃ ἐν Ἀμφίσσῃ, καὶ τοῦτο διότι τὸ ἐζήτησαν 4 ἢ 5 κομματαρχίσκοι! Ἐπίσης, Κύριοι, ἡ Βουλὴ ἐνθυμεῖται τὴν μακράν μου ὁμιλίαν ἀπὸ τοῦ βήματος κατὰ τοῦ μηχανικοῦ Παρνασσίδος. Τὰ ὑπὸ τὴν διεύθυνσίν του ἔργα τοῦ λιμένος Ἰτέας κατεσκευάσθησαν κάκιστα, ἐλαττωματικώτατα εἰς βάρος τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ἰτέας. Ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα τότε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς κατέδειξα ὅτι ὁ μηχανικὸς οὗτος παρέβη τὸ καθῆκόν του, ἐγκλημάτισε, δύναμαι νὰ εἴπω. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ μηχανικὸς ὁ πταίων, ἀλλὰ συγχρόνως ὁλόκληρον τὸ γραφεῖον τῶν Δημοσίων ἔργων. Διότι, ἐνῷ ἐβεβαιώθη ἐπισήμως ὅτι τὸ ἔργον τελεῖται ἐναντίον τῶν ὅρων τῆς συγγραφῆς καὶ ἐκτελεῖται κάκιστα, πρὸς ὄφελος τοῦ ἐργολάβου καὶ τοῦ μηχανικοῦ, ἐνῷ ταῦτα πάντα ἐβεβαιώθησαν, οὐδὲν κατ’ αὐτοῦ ἐγένετο. Μετὰ τὴν ἀπολογίαν του μάλιστα ἐβραβεύθη καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ ἐν Ἀμφίσσῃ ὁ ὑπάλληλος οὗτος. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἴς τινα ἐποχὴν μετετέθη ὑπὸ τοῦ ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, Ὑπουργοῦ τότε, ἀλλ’ ἐπίσης εἶνοι ἀληθὲς ὅτι παρενέβησαν πάλιν οἱ κομματάρχαι, μετεπείσθη ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργός, καὶ οὕτως ὁ ὑπάλληλος οὗτος ἀναλαβὼν νέας ὑποχρεώσεις κατώρθωσε νὰ ἐξακολουθῇ παραμένων μεθ’ ὅλην τὴν ἐξέγερσιν τῆς κοινωνίας ἐν Ἰτέᾳ ὡς ὑπάλληλος ἐκεῖ. Δὲν θέλω ν’ ἀναφέρω λεπτομερῶς τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν τοὺς Ὑπουργοὺς ν’ ἀνακαλέσωσι τὴν μετάθεσιν ταύτην, διότι πάντες ἐννοεῖτε αὐτοὺς οἴκοθεν. Ἀπαντῶν νῦν παρεμπιπτόντως εἰς τὴν ἐρώτησιν ἢ παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἑρμιονίδος Βουλευτοῦ λέγω ὅτι τὸ συμβούλιον τῶν Δημοσίων ἔργων, ἐνῷ ἐπείσθη ἐν τῇ γνωμοδοτήσει τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ἢ μᾶλλον ἐν τῇ ἀποφάσει, ἐνῷ ἐβεβαίωσεν ὅτι τὸ ἔργον ἐκτελεῖται ἐναντίον τῶν ὅρων τῆς ἐγγραφῆς, ὅτι τὸ ἔργον εἶναι κάκιστον, τί νομίζετε ὅτι ὑπέδειξε τότε εἰς τὸν Ὑπουργὸν αὐτὸ τὸ συμβούλιον τῶν Δημοσίων ἔργων, τὸ ὁποῖον καὶ διὰ νόμου ἤδη ἠθελήσαμεν νὰ προστατεύσωμεν; Ὅτι ὄντως τὸ ἐκτελεσθὲν ἔργον εἶναι κάκιστον καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ οὔτε τὴν ἐλαχίστην ὑπόστασιν, καὶ ὅτι ταχέως ἢ ἀργὰ τοῦτο τὸ ἔργον θὰ καταστραφῇ. Ἀλλὰ δὲν πταίει τὸ Δημόσιον, δὲν πταίει ὁ ἐργολάβος, δὲν πταίει ὁ ὑπάλληλος, ἀλλὰ πταίει, ἀκούσατε, Κύριοι, τὸ πτωχὸν λιμενικὸν ταμεῖον Ἰτέας καὶ ὅτι αὐτὸ πρέπει νὰ ὑποστῇ τὴν ζημίαν τῆς καταστροφῆς τῶν μέχρι τοῦδε τελεσθέντων ἔργων καὶ τῆς ἐκ νέου κατασκευῆς αὐτῶν. Καὶ ἐν τούτοις οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσιν αἶσχος διὰ τὸ ἔθνος, ἐξακολουθοῦσι νὰ παραμένωσιν ἐν τῇ θέσει των! Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐν ταὐτῷ τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πράξωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο καὶ τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς αὐτούς, ἀναλαβόντας τὴν διόρθωσιν καὶ ἀνόρθωσιν τῶν πάντων, νὰ πράξωσι, δηλαδὴ νὰ διατάξωσι τὴν ἐνέργειαν τῶν σχετικῶν ἀνακρίσεων· ὅταν δὲ αἱ ἀνακρίσεις διεξαχθῶσι, θὰ πεισθῶσιν ἐξ αὐτῶν ποῖοι εἶναι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί.

§26ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀφοῦ εἶναι τοιοῦτοι οἱ ὑπάλληλοι, δὲν τοὺς μεταθέτετε;

§27Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τοὺς μεταθέσω· ἐὰν ἤμην Ὑπουργός, δὲν θὰ τοὺς μετέθετον μόνον, ἀλλὰ θὰ τοὺς ἐτιμώρουν αὐστηρότατα.

§28ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τοιούτους ὑπαλλήλους εἶναι εὔκολον νὰ διαμαρτυρηθῶσιν οἱ συμπολῖταί σας.

§29Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Τότε θὰ φθάσωμεν εἰς ἓν εἶδος ἐπαναστάσεως.

§30ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ξυλοκοπήματος.

§31Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἀναμφιβόλως ἐπιβάλλεται ἡ τοιαύτη διαγωγή· ἐπιβάλλεται εἰς τὸν λαὸν νὰ ἐξεγερθῇ αὐτός, ἀφοῦ οἱ ἁρμόδιοι κωφεύουσι μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἀλλά, ἂν τοιοῦτόν τι πράξῃ, ἀναμφιβόλως θὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη σύγκρουσις, τοιαύτη σύγχυσις, ἡ ὁποία θὰ φέρῃ μεταξὺ τῶν διαφόρων κοινοτήτων τοιαύτην ταραχὴν καὶ ἀποσύνθεσιν, ὥστε ἀσφαλῶς θὰ φθάσωμεν εἰς ἐθνικὴν καταστροφήν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον σήμερον ν’ αὐτοδικῶμεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παίρνωμεν τὸ δίκαιόν μας μὲ τὸ χέρι μας, καίτοι ἔπρεπε νὰ πράττωμεν τοῦτο, διότι εὑρισκόμεθα εἰς οἵαν εὑρισκόμεθα ἀθλίαν κατάστασιν. Τοιοῦτοι ὑπάλληλοι κύπτοντες, διὰ νὰ διατηρηθῶσιν ἐν τῇ θέσει των, εἰς κομματάρχας, εἶναι ἀνάξιοι νὰ εἶναι ὑπάλληλοι, καὶ πρέπει ταχέως ἡ Πολιτεία νὰ τοὺς ἀποβάλῃ ἐκεῖθεν, ἂν θέλῃ νὰ ὀρθοποδήσῃ. Εἶναι ἀδύνατον, Κύριοι, μὲ τοιούτους ὑπαλλήλους ἡ Πολιτεία ἡμῶν ν’ ἀνορθωθῇ· εἶναι ἀδύνατον νὰ βαδίσῃ ἐπὶ τῆς προόδου καὶ τοῦ πολιτισμοῦ. Καλὸν θὰ εἶναι, ἂν πρόκειται ἡ Πολιτεία νὰ ἐξακολουθήσῃ διατηροῦσα καὶ βραβεύουσα τοιούτους ὑπαλλήλους, νὰ παύσωμεν ἐργαζόμενοι ὑπὲρ τῆς ἀνορθώσεως. Ἐάν, Κύριοι, τοιοῦτοι ὑπάλληλοι πρόκειται νὰ ἐξακολουθῶσι νὰ ἐφαρμόζωσι τοὺς νόμους τοὺς κειμένους, νὰ ἐφαρμόζωσι τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους ἤδη ἐψηφίσαμεν καὶ ψηφίζομεν καθ’ ἑκάστην πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν κακῶς ἐχόντων αὐτῆς τῆς Πολιτείας, τότε ἂς ἐπιτραπῇ εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ψηφίζωμεν νόμους πρὸς ἀνόρθωσιν. Εἶναι περιττὸν νὰ καθήμεθα ἐνταῦθα· δὲν πρέπει ποσῶς νὰ κοπιάζωμεν, ἀφοῦ ἡ Πολιτεία ἐξακολουθεῖ νὰ διατηρῇ καὶ νὰ βραβεύῃ τοιούτους ὑπαλλήλους. Εἶναι περιττόν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ καθήμεθα ἐνταῦθα καὶ πρέπει ν’ ἀπελπισθῶμεν τελείως καὶ ν’ ἀπέλθωμεν διακηρύσσοντες ὅτι ἡ διαφθορὰ καὶ ἡ ἐξαχρείωσις ἔχουσιν εἰσχωρήσει ἐπὶ τοσοῦτον εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῆς Πολιτείας, ὥστε εἴμεθα ἀνάξιοι νὰ διοικῶμεν ἡμᾶς αὐτούς, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ διορθωθῶμεν μόνοι μας, καὶ ἔχομεν ἀνάγκην κηδεμόνος ἢ κάλλιον εἰπεῖν ἀντιλήπτορος. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνταυτῷ δὲ καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, οἵτινες εἶναι μέλη τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ἣν ἀνετέθη ἡ ἀνόρθωσις καὶ ἥτις αἰσθάνεται τὸ μέγεθος τοῦ βαρυτάτου τούτου φορτίου, παρακαλῶ, λέγω, τοὺς κ. Ὑπουργοὺς νὰ διατάξωσι σχετικὰς ἀνακρίσεις καὶ νὰ τιμωρήσωσι καὶ μεταθέσωσιν ἐκεῖθεν, ἂν δὲν ἀπολύσωσι τοὺς ὑπαλλήλους τούτους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσον χρόνον ἀναστρεφόμενοι ἀπέκτησαν δικαιώματα, ἀνέλαβον ὑποχρεώσεις, ἐξυπηρετοῦσι συμφέροντα ὡς ἐκ τῶν πολυχρονίων σχέσεών των, κύπτοντες πρὸς τὸν Α ἢ Β κομματάρχην. Ἀλλὰ συγχρόνως εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεμβῇ καὶ ἡ δικαιοσύνη. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ κωφεύσῃ εἰς τὴν καταγγελίαν ἑνὸς Βουλευτοῦ, νὰ σεβασθῇ τοιαύτην καταγγελίαν γενομένην τόσον ἐπισήμως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ἔθνους, νὰ μὴ ῥίψῃ τὴν καταγγελίαν ταύτην, ὅπως οἱ προκάτοχοί του, εἰς τὸ χρονοντούλαπο, νὰ λάβῃ ἐν ἀντιγράφῳ τὰς σχετικὰς ὁμιλίας μου, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, ἡ μὲν μία κατὰ τὴν 28 Φεβρουαρίου 1909, ἡ δ’ ἑτέρα κατὰ τὸ τελευταῖον δεκαήμερον τοῦ Δεκεμβρίου 1908, καὶ τὴν παροῦσαν καταγγελίαν ἢ μᾶλλον ὅλας τὰς καταγγελίας ταύτας, αἱ ὁποῖαι χρησιμεύουσιν ὡς μηνύσεις, μὲ τὰς σχετικὰς δικογραφίας, καὶ νὰ τὰς παραπέμψῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα μὲ τὴν παραγγελίαν νὰ ἐνεργηθῇ κατὰ τῶν ὑπαλλήλων τούτων ἀνάκρισις. Οὕτω καὶ μόνον οὕτω, Κύριοι, τιμωροῦντες ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παραβαίνουσι τὸ καθῆκόν των καὶ ἀποβάλλοντες αὐτοὺς ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας, διατηροῦντες δὲ τοὺς τιμίους καὶ εἰλικρινεῖς ὑπαλλήλους θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῶμεν καὶ προοδεύσωμεν· ἄλλως μάτην κοπιάζομεν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1909 ἐκ δραχμῶν 62.291.65. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 781).

§33Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τί πρᾶγμα;

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πετροπουλάκης βουλευτὴς Γυθείου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς πυρκαϊᾶς τῶν ἀνακτόρων.

§35Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἴσως καπνίζει ἔτι, Κύριοι, τὸ πρῶτον ἀνεγερθὲν ἀνάκτορον ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Κράτει ἀπὸ τῆς ἐλευθερώσεως αὐτοῦ. Τὸ μέγαρον τοῦτο οἱ μεταγενέστεροι ἡμεῖς θὰ θεωρῶμεν ὡς ἱερόν, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον ἐν αὐτῷ ἐγκλείομεν καὶ πάντα τὰ τρόπαια τῶν προγόνων ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι μετὰ ποταμοῦ αἱμάτων κατώρθωσαν τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλληνικῆς ταύτης γωνίας, τῆς ὁποίας τὸν ἐλεύθερον ἀέρα ἀναπνέομεν ἡμεῖς σήμερον. Αἱ ὑψούμεναι φλόγες, Κύριοι, ἐπὶ τῆς ὀροφῆς τῶν ἀνακτόρων προχθὲς βεβαίως κατέκαιον παντὸς Ἕλληνος τὰ στήθη καὶ ἀλληλοηρωτῶντο· διατί ἄρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προληφθῇ ἡ πυρκαϊὰ αὐτή; Καὶ διατί δὲν ἐγένετο ἀντιληπτὴ εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς; Διότι ἡ ἐσωτερικὴ τῶν ἀνακτόρων ὑπηρεσία ἦτο πλημμελὴς καὶ διότι οὐδέποτε ἡ Πολιτεία ἐμερίμνησε διὰ τῶν μηχανικῶν αὑτῆς, ὅπως ἀσφαλίσῃ τοῦτο διὰ τῆς ἐπιστήμης θέτουσα στόμια πυροσβεστικὰ εἰς ὅλους τοὺς θαλάμους τῶν ἀνακτόρων. Εἶναι ἡ δευτέρα φορά, Κύριοι, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκάη τὸ βασιλικὸν μέγαρον, πολλάκις δὲ παχύτατοι προϋπολογισμοὶ δι’ ἐπισκευὴν τῶν ἀνακτόρων ἐξ ἑκατοστύων χιλιάδων δραχμῶν ἐδαπανήθησαν καὶ ἀναπληρωματικαὶ ἀλεπάλληλοι πιστώσεις εἰς ὑπέρβασιν τῶν προϋπολογισμῶν ἐκείνων ἐδόθησαν, ἀλλὰ οὐδεμία μέριμνα περὶ ἐξασφαλίσεως σοβαρὰ τῶν ἀνακτόρων ἐλήφθη. Εἰς τὴν κατηγορίαν ταύτην εὑρίσκονται, Κύριοι, καὶ πολλὰ ἄλλα ἐθνικὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα ἐγκλείουσιν ἐπίσης ἐθνικὸν πλοῦτον καὶ ἱερὰ κειμήλια, καὶ ὅμως οὔτε καὶ περὶ αὐτῶν ἔχει ληφθῆ μέριμνά τις καὶ πολὺ φοβοῦμαι, μὴ θὰ καταρῶνται ἡμᾶς οἱ φιλογενεῖς ἐκεῖνοι δωρηταί, οἱ ὁποῖοι ἐστόλισαν τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, ἥτις ἐξακολουθεῖ ν’ ἁμιλλᾶται πρὸς τὴν ἀρχαίαν εὔκλειαν αὑτῆς. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι πρέπον νὰ συστήσωμεν εἰς τοὺς ἁρμοδίους, ὅπως τάχιστα λάβωσι πρόνοιαν τόσον περὶ τῶν ἀνακτόρων ὅσον καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν κτιρίων, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ συμφορά τις, τῆς ὁποίας ἡ μεταμέλεια κατόπιν οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ ἀξίαν. Ἐπίσης φρονῶ ὅτι πρέπει καὶ ἡ πυροσβεστικὴ ὑπηρεσία νὰ διακανονισθῇ καλλίτερον, διότι μὲ ὅλον τὸ θάρρος καὶ μὲ ὅλον τὸν πόνον τὸν ὁποῖον ἠσθάνοντο οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ὁπλῖται κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς πυρκαϊᾶς ἐκείνης δυστυχῶς ὡς ἐκ τῆς ἀτελείας τῶν μέσων δὲν ἠδύναντο νὰ δώσωσι χεῖρα βοηθείας καὶ προλάβωσι τὴν καταστροφήν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει ὅσον τάχιστα ἡ Κυβέρνησις νὰ μεριμνήσῃ περὶ τούτου τοῦ ζητήματος, διότι δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι λίαν ἐνωρὶς θὰ παρουσιασθῇ τοιαύτη συμφορά, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα θὰ θρηνήσωμεν μετὰ πόνου ψυχῆς.

§36Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Εὐθὺς ὡς μετεδόθη εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἀπαισία εἴδησις τῆς πυρκαϊᾶς τῶν ἀνακτόρων ἐσπεύσαμεν πάντες, ὡς ἦτο φυσικόν, εἰς τὸν τόπον τῆς συμφορᾶς. Καὶ ἦτο ὄντως μεγίστη συμφορὰ καὶ ὑπὸ ἔποψιν ὑλικήν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἐθνικήν. Καθ’ ὅσον, ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἐκ Γυθείου συνάδελφος, τὰ ἀνάκτορα ἐνέκλειον τὰς γλυκυτάτας τῶν ἀναμνήσεων, ὡς καὶ ὁλόκληρον τὴν ἱστορίαν τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Ποῖα ἀκριβῶς τὰ αἴτια τῆς πυρκαϊᾶς δὲν ἐξηκριβώθη εἰσέτι· πάντως ὅμως πρόκειται περὶ τυχαίου γεγονότος. Ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν παρέλειψε τὸ καθῆκον, ὅπερ εἶχεν, ὅπως ζητήσῃ τὴν ἄδειαν ἵνα ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ ὑποβάλῃ εὐλαβῶς ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τὰ θερμὰ συλλυπητήρια τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος. Δὲν ἀμφιβάλλω δ’ ὅτι ὁμόθυμος ἡ Βουλὴ θέλει ἐπιδοκιμάσει τὸ διάβημα τοῦτο τοῦ κ. Προέδρου.

§37ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§38Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλουσι τὸ ταχύτερον νὰ μεριμνήσωσιν, ὅπως μὴ συμβαίνωσιν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουσιν ὅτι πλέον ἢ ἅπαξ αἱ πυρκαϊαὶ δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ περισταλῶσιν ἕνεκεν ἀκριβῶς τῆς ἀνεπαρκείας τῶν μέσων τὰ ὁποῖα ἔχομεν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν δέκα Βουλευταὶ ἐζήτησαν, ὅπως γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Γυθείου κ. Γ. Πετροπουλάκη.

§40Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλ. Κασσαβέτης ἔχει τὸν λόγον.

§42ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐζήτησα τὸν λόγον μετὰ τὰς ὀλίγας λέξεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, πράττω τοῦτο μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δώσω ἀφορμὴν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου. Μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ τελευταίως, ἐπειδὴ ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν, νὰ ὑποβάλω ἰδίαν ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας, ἥτις καὶ διενεμήθη εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, συνεζητήσαμεν δὲ κατὰ τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι ἦτο ἀνάγκη τὸ ἔσοδον τὸ ὁποῖον θὰ ἔχωμεν ἐκ τῆς φορολογίας τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλομεν εἰς τὰς ξένας ἑταιρείας καὶ εἰς τὰς ἡμεδαπὰς νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐδέχθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν φαίνεται ὅτι καὶ αὐτὸς δὲν ἐδέχθη τὸ τοιοῦτον, ἂν καὶ γνωρίζομεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν δὲν ὑπεβλήθη λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπέβλεπεν εἰς τὸ ν’ αὐξήσῃ τὰ ἔσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ ὑπεβλήθη διὰ λόγους ἄλλους γενικωτέρους, τοὺς ὁποίους ἀπεδέχθημεν. Οἱ δὲ λόγοι οὗτοι εἶναι νὰ ἐξασφαλισθῶσιν οἱ ἀσφαλιζόμενοι ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ τὴν εἰσβολὴν ξένων ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν παρουσιάζουσι τὰ ἐχέγγυα τὰ ἀπαιτούμενα. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐτέθη ἡ φορολογία καὶ ἡ μεγάλη καταβολὴ ἐγγυήσεως, διὰ νὰ ἐξασφαλισθῶμεν ἀπὸ τὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι εἰσέρχονται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των. Νομίζω δ’ ὅτι ἐπιβάλλεται σήμερον, ὁπότε καταδείκνυται ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου, ὅπως τὸ ἔσοδον τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς φορολογίας τὴν ὁποίαν ἐπεβάλομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν διατεθῇ καὶ ὑπὲρ τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα καὶ λάβῃ μέτρα ἐντὸς τῆς Συνόδου ταύτης.

§43Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Βεβαίως ἐκ τῆς ἀφορμῆς τῆς πυρκαϊᾶς τῶν ἀνακτόρων ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐπιβεβλημένην ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ μέτρα σύντονα καὶ σοβαρὰ πρὸς ἐξασφάλισιν ὑπηρεσίας τοιαύτης, ὥστε νὰ παρέχηται πᾶσα ἐγγύησις περὶ τῆς καλῆς λειτουργίας αὐτῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀντελήφθη αὐτὸς ὁ ἴδιος, διότι αὐτὸς πρῶτος μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἀνῆλθον εἰς τὸ ἀκρότατον σημεῖον τῶν ἀνακτόρων καὶ ἔδιδον αὐτοπροσώπως διαταγὰς πρὸς τὰ διάφορα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ἐκεῖ, ὅπως ἐπιρρίψωσι χῶμα καὶ διατάξωσι νὰ ἔλθῃ ἡ ἀντλία ἡ πυροσβεστική. Ἀλλ’ οὐδὲν πρόσωπον, οὐδεμία ἀντλία ἐφαίνετο, καὶ ἐνῷ ἦτο δυνατὸν εἰς διάστημα μιᾶς ἢ μιᾶς καὶ ἡμισείας ὥρας νὰ περισταλῇ ἡ ἑστία τοῦ πυρός, μόλις ὕστερον ἀπὸ τρία τέταρτα τῆς ὥρας κατέφθασεν ἡ ἀντλία, ἕως ὅτου δὲ νὰ συστηματοποιηθῇ καὶ τεθῶσιν οἱ ἄνδρες εἰς τὰς θέσεις των, τὸ πῦρ βοηθούμενον καὶ ὑπὸ τοῦ ἰσχυροτάτου βορρᾶ ἔλαβε διαστάσεις τεραστίας. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἁρμοδιώτερος πάντων νὰ λάβῃ τὰ μέτρα, διότι ἡ ἀντίληψίς του τὸν βοηθεῖ εἰς τὸ νὰ σκεφθῇ συντόμως περὶ τούτου. Ποῖον δὲ εἶναι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ; Ὁ διὰ τῶν κληρωτῶν λόχος τῶν πυροσβεστῶν νὰ καταργηθῇ καὶ νὰ συσταθῇ Σῶμα ἐθελοντῶν πλουσίως ἀμειβόμενον, ὅπως ὑπάρχῃ εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ὅμορον Ἐπικράτειαν ἀκόμη, ὅπου ὑπάρχει καὶ εἰδικότης, διότι συμβαίνουσιν αἱ περισσότεραι τῶν πυρκαϊῶν, διότι μόνον διὰ τοῦ Σώματος τῶν ἐθελοντῶν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν εὐχάριστα ἀποτελέσματα. Προτείνω λοιπὸν ὅπως τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται ὡς μέλλον νὰ εἰσπραχθῇ ἐκ τοῦ φορολογικοῦ μέτρου περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν διατεθῇ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοιαύτης ὑπηρεσίας.

§44ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὀφείλω νὰ ἐπανορθώσω ἀνακρίβειάν τινα, εἰς ἣν ὑπέπεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ὕδρας. Δὲν ἐβράδυνε νὰ προσέλθῃ ἐπὶ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν ὁ πυροσβεστικὸς λόχος, ἀλλὰ δυστυχῶς οἱ σωλῆνες τῶν ἀντλιῶν καὶ ἰδίως τῆς ἀτμαντλίας δὲν προσηρμόζοντο καλῶς εἰς τοὺς στρόφιγγας τῶν σωλήνων τῆς πόλεως. Πλὴν τούτου δὲν κατωρθώθη ν’ ἀφεθῇ ἀμέσως τὸ ὕδωρ ἐκ τῆς δεξαμενῆς τῆς πόλεως. Ὁμολογῶ δ’ ὅτι τόσον οἱ ἄνδρες τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου, ὅσον καὶ ἡ φρουρὰ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὰ ἀγήματα τῶν ναυτῶν κατέβαλον πᾶσαν προσπάθειαν, ὑπεράνθρωπον μάλιστα, διὰ τὴν κατάσβεσιν τῆς πυρκαϊᾶς. Δυστυχῶς ὅμως μὲ μίαν καὶ μόνην ἀτμαντλίαν, μὲ τὴν ἔλλειψιν ὕδατος καὶ μὲ τὸν πνέοντα βορρᾶν δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ λάβῃ αὐτὴ μεγάλας διαστάσεις. Βεβαίως αἱ ἐλλείψεις τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας εἶναι μεγάλαι, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐπανορθώσωμεν, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο λόγος ἵνα ἀδικήσωμεν τοὺς ἄνδρας.

§45Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ ΚΑΙ Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ἡμεῖς οὐδένα ἠδικήσαμεν, ἡμεῖς θαυμάζομεν τοὺς ἄνδρας.

§46Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν ὑποβαλοῦσα σχετικὸν νομοσχέδιον κατόπιν τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἐζήτησε διὰ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως δύο τινά· πρῶτον νὰ τροποποιηθῇ ἐπὶ τὸ ἐλαφρότερον ὁ νόμος περὶ ἐμπρησμοῦ, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὸ μέλλον. Ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἔφερε πρότασιν νόμου, διὰ τοῦτο δ’ ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν σχετικὴν πρότασιν, ἡ ὁποία ἐλπίζω ὅτι θὰ ψηφισθῇ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐλαττωθῇ τὸ κακὸν τῆς πυρκαϊᾶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Βόλου, ἐζήτησεν ἡ ἐπιτροπή, ὅπως κατατίθηται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑνὸς ποσοστὸν ἐκ τῶν εἰσπράξεων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ αἱ ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρεῖαι εἶναι διατεθειμέναι νὰ καταθέτωσι ποσοστόν τι εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου νὰ σχηματισθῇ χρηματικὸν ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ βελτίωσιν εἰς τὸ Σῶμα τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου, τὸ ὁποῖον ὡς λειτουργεῖ σήμερον εἶναι ὡς νὰ μὴ ὑπάρχῃ. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ υἱοθετήσῃ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Τοπάλη, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ συλλεχθῇ ποσὸν χρηματικόν, οὕτως ὥστε εἰς τὸ μέλλον νὰ ἔχωμεν τὰ ἀπαιτούμενα χρήματα, διὰ νὰ διακανονισθῇ ἡ λειτουργία τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου.

§47Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον συστήσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ σκεφθῇ σοβαρώτερον διὰ τὸ ζήτημα τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου. Κατὰ τὴν ἐν Εὐρώπῃ διαμονήν μου εἶχον λάβει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξετάσω κάπως σοβαρώτερον τὸ ζήτημα καὶ ἴδω τὸν τρόπον καθ’ ὃν λειτουργοῦσι τὰ διάφορα πυροσβεστικὰ σωματεῖα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι. Πυροσβεστικὸς λόχος, ὅπως ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι σήμερον, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὸν προορισμὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο. Εἶναι δ’ ἄξιον θαυμασμοῦ πῶς κατώρθωσεν εἰς τὴν τελευταίαν μεγάλην πυρκαϊὰν νὰ φανῇ ἄξιος τοῦ προορισμοῦ του. Οἱ πυροσβεστικοὶ λόχοι οἵτινες ὑπάρχουσιν εἰς ὅλα τ’ ἄλλα Κράτη ἀπαρτίζονται ἀπὸ ἀποστράτους τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Τὸ τοιοῦτον θὰ ἦτο εὐκολώτατον νὰ γίνῃ ἐν Ἑλλάδι. Εἶμαι δὲ καὶ ἐγὼ σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς κ. Τοπάλη καὶ τῶν ἄλλων προλαλησάντων Κυρίων, ὅτι βεβαίως πρέπει νὰ συσταθῇ Σῶμα ἐντελῶς ἰδιαίτερον, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι πυροσβεστικὸς λόχος. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ τὸ ταχύτερον τὸ νομοσχέδιον, διότι φοβοῦμαι ὅτι κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος θὰ ἔχωμεν πολλὰς πυρκαϊάς.

§48Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω καὶ ἐκ δευτέρου τὸν λόγον καὶ συντόμως, διότι, ἐνῷ ἐσβέσθη ἡ πυρκαϊὰ τῶν ἀνακτόρων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλει νὰ τὴν ἀνάψῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς, καὶ κατήγγειλεν ἐμὲ ἐπὶ ἀνακριβείᾳ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐννοεῖ διαρκῶς νὰ ἐρεθίζῃ ὁπωσδήποτε καὶ τοὺς ὁμιλοῦντας καὶ τοὺς ἀκροωμένους καὶ κατήγγειλεν ἐμὲ ὡς εἰπόντα ἀνακριβείας, ἐνῷ ἐν ἀνακριβείᾳ εὑρίσκεται αὐτὸς ἴσως ἕνεκα τῆς συγχύσεως. Ἐγὼ καθ’ ὅλην τὴν στιγμὴν διετήρουν πάντοτε τὴν αὐτὴν ψυχραιμίαν καὶ σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι εὑρισκόμην εἰς τὸ τέταρτον πάτωμα καὶ οὔτε ἀντλίαν οὔτε τίποτε εἴδομεν, οὔτε θέλομεν νὰ λέγωμεν ὅτι οἱ ἄνδρες ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των κλπ. Ὁ στρατὸς ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του, ἀλλ’ ὁ πυροσβεστικὸς λόχος δὲν ἔπραξε τίποτε.

§49Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Χωρὶς νὰ θέσω εἰς ἀμφιβολίαν οὔτε ὅσα εἶπον οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, θὰ ἐπιμείνω μόνον εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι εὑρέθησαν τρία ἐλαττώματα. Πρῶτον ὅτι οἱ κοχλίαι τῶν σωλήνων δὲν ἐφηρμόζοντο εἰς τοὺς κοχλίας τῶν ὑδραγωγείων, δεύτερον ὅτι οἱ σωλῆνες διέρρεον καὶ τρίτον ὅτι αἱ ἀτμαντλίαι ἦσαν ἀνεπαρκεῖς. Ἀλλ’ ἐφρόντισεν, ὅπως διορθωθῶσιν οἱ κοχλίαι καὶ παραγγελθῶσιν ἀμέσως σωλῆνες καὶ ὅπως ἔχωμεν ἀτμαντλίαν κατάλληλον;

§50ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ προέβην εἰς διόρθωσιν ἀνακριβείας· δὲν ἠθέλησα νὰ ἐκθέσω τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως.

§51Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω περίεργον ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι ἐπιτίθενται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀμύνεται ἐπὶ ξένου ἐδάφους, διότι ὁ πυροσβεστικὸς λόχος ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὄχι τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἁρμοδιότητα ἔχει μίαν καὶ μόνην, νὰ λάβῃ μέτρα ἵνα ἐν τῷ Δημαρχείῳ Ἀθηνῶν λειτουργῇ προσηκόντως ἡ ὑδραυλικὴ ὑπηρεσία, ὥστε νὰ μὴ παριστάμεθα ἐνώπιον τοῦ θεάματος πρὸ τοῦ ὁποίου εὑρέθημεν προχθές, νὰ γίνεται συγκέντρωσις τῶν ὑδάτων διὰ τὴν παροχὴν συνδρομῆς πρὸς κατάσβεσιν τῆς πυρκαϊᾶς μετὰ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν, ἀφ’ ἧς εἰδοποιήθησαν ἐν τῷ Δημαρχείῳ. Εἰς ταῦτα τὰ ζητήματα εἶναι ἁρμόδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως συστήσῃ εἰς τὸν δήμαρχον Ἀθηναίων, ἵνα ἡ ὑδραυλικὴ ὑπηρεσία ἐν τῷ Δημαρχείῳ λειτουργῇ προσηκόντως καὶ παρέχηται ἡ δημοτικὴ συνδρομὴ ἀμέσως καὶ ἄνευ ἀπωλείας τοσούτου χρόνου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνηται συζήτησις ἐνταῦθα κατὰ τρόπον ὅστις δύναται νὰ παρεξηγηθῇ ὡς τρόπος ἐνέχων ἐπιθυμίαν ψόγου τῆς ὑπηρεσίας, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ ὀλίγοι ἄνδρες τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου μὲ τὴν ἐλαχίστην σκευὴν τὴν ὁποίαν ἔχει ἔπραξε τὸ καθῆκόν του.

§52Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὸ εἴπομεν αὐτό.

§53Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διότι μετὰ πάσης προθυμίας καὶ ὑπερανθρώπως ἐργασθέντες ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον αὐτῶν. Ὀρθὸν λοιπὸν εἶναι νὰ ζητῶμεν παρ’ αὐτῶν ὅ,τι τοῖς εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχωσιν. Ἔχομεν συνεστημένον πυροσβεστικὸν λόχον ἐκ κληρωτῶν. Ἀλλ’ οἱ κληρωτοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι πυροσβέσται. Τοὺς κληρωτοὺς δὲν καλοῦμεν ἐδῶ, ἵνα τοὺς ἀποστέλλωμεν εἰς κατάσβεσιν πυρκαϊῶν. Τὸ Σῶμα τῶν πυροσβεστῶν πρέπει νὰ εἶναι ἐξ εἰδικῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι νὰ ὑπηρετῶσιν ἐν τῷ λόχῳ ἐξ ἰδίας βουλήσεως καὶ ἐξ ἱκανότητος ὅπως παρέχωσι τοιαύτας ὑπηρεσίας. Ὡς συνεστήσαμεν μόνιμον τὴν Χωροφυλακήν, οὕτω πρέπει νὰ συστήσωμεν μόνιμον πυροσβεστικὸν λόχον, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ τοποθετῶνται οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ὑπηρετήσωσι καὶ ἔχωσι τὴν εἰδικότητα νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸν λόχον τοῦτον, διότι πᾶς ἀξιωματικὸς τοῦ Μηχανικοῦ δὲν ἔχει τὴν ἱκανότητα ἵνα εἶναι πυροσβέστης. Νομίζω ὅτι αἱ παρατηρήσεις συναντῶνται εἰς δύο σημεῖα, ὅπως αὐξηθῇ κατ’ ἀριθμὸν ἡ δύναμις τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου καὶ κατὰ ποιὸν βελτιωθῇ ἡ σύστασις προσερχομένων ἐθελοντῶν, δεύτερον δὲ ἵνα προικισθῇ διὰ δαπάνης ἀγορᾶς πλείστων ὀργάνων ἀπαραιτήτων διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ καθήκοντος αὐτῶν. Ταῦτα τὰ ζητήματα, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ὁρῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· ἐπειδὴ δὲ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶναι εἰς γʹ ἀνάγνωσιν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ διαλαμβάνων ἐντὸς τῶν διατάξεων αὐτοῦ καὶ τὴν σύνθεσιν τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου, θεωρῶ κανονικὸν ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ ἀναγραφῇ ἡ προσήκουσα τροπολογία διὰ τὴν σύνθεσιν τοῦ πυροσβεστικοῦ λόχου τὴν προσήκουσαν καὶ κατ’ ἀριθμὸν καὶ κατὰ ποιότητα ἀνδρῶν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρακληθῇ, ἵνα, ἀσχέτως πρὸς τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα καταβάλλουσιν αἱ ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρεῖαι, παράσχῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν προσήκουσαν πίστωσιν καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀνδρῶν, ἐφ’ ὅσον θὰ κατασταθῶσιν ἐθελονταί, καὶ διὰ τὴν προσθήκην ὀργάνων καὶ σκευῶν ἀπαραιτήτων καὶ διὰ τὴν διασκευὴν τῶν ὑπαρχόντων ὀργάνων τοῦ πυροσβεστικοῦ, ὅπως καταστῇ ἐπαρκὴς διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτῆς. Ἐπιμένω εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀνδρῶν, διότι ὁ ἀριθμὸς εἶναι ἐλάχιστος, διότι, ἂν τὴν ἑσπέραν καθ’ ἣν ἐκαίοντο τὰ ἀνάκτορα συνέβαινε τὸ τοιοῦτον δυστύχημα εἰς ἰδιώτην, θὰ ἐγίνετο ἡ οἰκία του παρανάλωμα τοῦ πυρὸς χωρὶς κανεὶς νὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ συνδρομὴν εἰς αὐτόν.

§54Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως εἶναι ὀρθὴ ἡ πρόνοια ὅπως ῥυθμισθῶσι τὰ μέσα πρὸς ἐγκαιροτέραν κατάσβεσιν τῶν πυρκαϊῶν. Ἀλλὰ τάχα δὲν εἶναι ὀρθοτέρα ἡ πρόνοια, ὅπως ἐμποδίσωμεν τὴν ἔκρηξιν πυρκαϊῶν εἰς τὰ κτίρια τοῦ Κράτους, ἅτινα ἐξ ἀνάγκης τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσφαλίζῃ, διότι αἱ ζημίαι τῶν ἀσφαλειῶν εἶναι πλειότεραι τῶν ὠφελειῶν; Εἶναι φρόνιμον ὅπως τὸ Κράτος φροντίζῃ, ἵνα τὰ κτίρια τὰ πολύτιμα καὶ διὰ τὸ περιεχόμενον καὶ διὰ τὴν ἀξίαν αὐτῶν προφυλάσσωνται ἀπὸ τῶν πυρκαϊῶν. Ἡ ἐπιστήμη ἡ ἀρχιτεκτονικὴ εὗρε τὸ μέσον καὶ πανταχοῦ τοῦ Κράτους βλέπομεν ὅτι κτίρια τοῦ Κράτους πολύτιμα λόγῳ τοῦ περιέχοντος ἢ λόγῳ τοῦ περιεχομένου, ἢ μουσεῖα, τελωνεῖα, δικαστήρια, ἀποθῆκαι, κτίζονται κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὅστις καθιστᾷ ταῦτα ἀπρόσβλητα ὑπὸ τοῦ πυρός. Εἶναι τὸ σύστημα τοῦ béton armé, δι’ οὗ πᾶν κτίριον εἶναι ἀπρόσβλητον ὑπὸ τοῦ πυρός. Δοκιμαὶ ἐγένοντο ἐν Ἑλλάδι. Ἐν Πάτραις ἀνηγέρθησαν κτίρια τοιαῦτα· ὡς τὸ τελωνεῖον, τὸ ὁποῖον ἐκτίσαμεν, εἶναι ἀπρόσβλητον ὑπὸ τοῦ πυρός. Τὸ ἀνάκτορον κατεστράφη τρίς, θὰ καταστραφῇ καὶ διὰ τετάρτην φοράν, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ αἰωνίως ἡ ἐπίβλεψις τόσον μεγάλου ἀνακτόρου, ὥστε νὰ προλαμβάνηται ὁ κίνδυνος τῆς πυρκαϊᾶς. Ἔπρεπεν αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ κτίριον νὰ εἶναι ἠσφαλισμένον ἀπὸ τοῦ πυρὸς καὶ ἑπομένως ἡ ἐπισκευὴ αὐτοῦ καθὼς καὶ ἡ κατασκευὴ ὅσων κτιρίων νομίσωμεν ὅτι πρέπει νὰ ἱδρύσωμεν νὰ γίνηται διὰ τοῦ beton armé, ὁπότε δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ προνοήσωμεν περὶ ἄλλου τινός, καὶ εἰς τοῦτο πρέπει νὰ στραφῇ ἡ προσοχὴ τῶν κυβερνώντων, ὅπως τὰ πολύτιμα κτίρια τοῦ Δημοσίου καταστῶσιν ἀπρόσβλητα ὑπὸ τοῦ πυρός.

§55Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν μελετήσῃ καὶ τὸ ζήτημα τῆς βελτιώσεως τῆς πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας καὶ φέρῃ πρότασιν νόμου, ἐφ’ ἧς δύναται νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλή.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Κουντουριώτης περὶ ἀδείας ὑλοτομίας εἰς τὸ δάσος Παρδοπούλι.

§57Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Εἶναι περίεργος, κύριοι Βουλευταί, ὁ τρόπος τῆς ἀντιλήψεως περὶ διασώσεως τῆς δημοσίου περιουσίας. Ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ὑπὸ τὰς ὄψεις τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ δασῶν ἀποτελούμενον ἐκ 250 καὶ πλέον ἄρθρων, διὰ τῶν ὁποίων κανονίζεται ἡ ὑπηρεσία τῶν δασῶν κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε εἰς τὸ μέλλον νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι τὰ δάση θ’ ἀποδίδωσι καὶ εἰς τὸ Κράτος καὶ ἔσοδα μεγάλα καὶ θὰ περισωθῶσι, συγχρόνως ἔχει ὑποβεβλημένον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἕτερον νομοσχέδιον περὶ ξυλανθράκων, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐπίσης λαμβάνονται πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν. Ἐν τούτοις ἐν τοῖς πράγμασιν εὑρισκόμεθα ἐν τελείᾳ ἀντιφάσει, διότι λαμβάνονται ἀποφάσεις καὶ δίδονται διαταγαὶ ἀνατρέπουσαι ἄρδην τὰ μέτρα ἐκεῖνα περὶ τῶν ὁποίων πρὸ ὀλίγου ἐποιησάμην λόγον. Κατὰ τὸν Αὔγουστον συνετάσσετο ὁ πίναξ περὶ παραχωρήσεως ἀδείας πρὸς ὑλοτομίαν δασῶν· τοῦτο καὶ ἐγένετο ἐπὶ τοῦ δάσους Παρδοποῦλι τοῦ δήμου Θερμαίων τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας. Ἐζητήθη ἡ ἄδεια καὶ ἐξεδόθη τοιαύτη πρὸς ὑλοτομίαν 50 κυβικῶν μέτρων. Δὲν παρῆλθεν ὅμως πολὺς χρόνος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τῇ αἰτήσει ξυλεμπόρων ἐνδιαφερομένων, ἐπέβαλεν εἰς τὸν δασάρχην νὰ ἐκδώσῃ νεωτέραν ἄδειαν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ παραχωρῆται 55 κυβικῶν μέτρων ἄδεια ὑλοτομίας.

§58Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἄλλα 55 ἐκτὸς τῶν 50 τῶν πρώτων;

§59Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὰ 50 ἐδόθησαν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας.

§60Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ηὔξησαν τὸν πίνακα κατὰ ποσόν.

§61Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μάλιστα. Ὁ δασάρχης ἀπήντα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μετὰ δυσφορίας δέχεται ν’ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν εἰς 15 κυβικὰ μέτρα, ἀποφαινόμενος ἐν τῷ ἐγγράφῳ αὐτοῦ καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ὅτι μόνον ἡ ὑπέρβασις τοῦ ποσοῦ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ.

§62ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν νομίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον ν’ ἀπευθύνητε ἐπερώτησιν, ἵνα καταθέσω τὸν σχετικὸν φάκελον; Διότι ζητεῖτε τώρα ν’ ἀπαντήσω ἐπὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον πρώτην φορὰν ἀκούω. Αὐτὸ εἶναι καὶ ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ, καθ’ ὃν ἔπρεπε νὰ προαγγελθῇ ἡ ἐπερώτησις.

§63Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὑπεβάλομεν τὴν ἐπερώτησιν ἔγγραφον, προχθὲς ἐσημειώθη εἰς τὰ Πρακτικά, καὶ εἴχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φροντίσητε νὰ λάβητε τὰς σχετικὰς πληροφορίας, ὥστε νὰ εἶσθε ἕτοιμος ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν.

§64ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀφοῦ καθιερώθη ν’ ἀναγράφωνται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει αἱ ἐπερωτήσεις περὶ ὧν θὰ γίνηται λόγος, διὰ νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν καὶ οἱ Βουλευταὶ καὶ οἱ Ὑπουργοί, ἔπρεπε νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἡ ἐπερώτησις, διὰ νὰ λάβω γνῶσιν καὶ φέρω τὸν σχετικὸν φάκελον καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ συζήτησις.

§65Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐνῷ λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοιαύτας δίδει διαταγὰς καὶ τοιαύτας λαμβάνει ἀπαντήσεις παρὰ τοῦ δασάρχου, διὰ νεωτέρας διαταγῆς αὐτοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 122503 ἐπέβαλε καὶ ἐζήτησεν, ὅπως ἐπιτραπῇ 55 κυβικῶν μέτρων προνομιακῶς ἄδεια εἰς τὸν Γεώργιον Καζαντζῆν πρὸς μεγίστην καταστροφὴν καὶ τοῦ δάσους καὶ τῶν χωρικῶν καὶ τῆς κτηνοτροφίας ἐν γένει. Καὶ πράττει τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου, διότι εἶχε παρέλθει ἤδη ἡ προθεσμία ἐντὸς τῆς ὁποίας ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς αὐτὸν νὰ χορηγήσῃ τοιαύτην ἄδειαν, διότι ὁ κανονισμὸς τῆς παραχωρήσεως τῶν ἀδειῶν γίνεται μόνον μέχρι τῆς 1ης Σεπτεμβρίου. Τώρα διὰ τίνα λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔπραξε τοῦτο, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν ἔχει γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως, αὐτὸς ὁ ὁποῖος καὶ πεῖραν ἔχει τῆς διοικήσεως τοῦ Ὑπουργείου καὶ μνήμην ἔχει ἰσχυρὰν καὶ ἀντίληψιν ἀρκετήν. Καὶ ἰσχυρίζεται τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς μόνον καὶ μόνον ἵνα ματαιώσῃ τὴν συζήτησιν καὶ ἀναβάλῃ αὐτὴν εἰς ἄλλην ἡμέραν.

§66ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ν’ ἀναμείνητε νὰ προσαγάγω τὸν σχετικὸν φάκελον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἡ Βουλὴ νὰ μορφώσῃ γνώμην. Μοὶ λέγετε ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀναγνώσω τὰ Πρακτικά, ἀλλὰ ταῦτα δὲν ἐτυπώθησαν καὶ δὲν διενεμήθησαν.

§67Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐνῷ τοιαῦται ἀποφάσεις ἐλαμβάνοντο ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς περιφρούρησιν τῆς μεγάλης περιουσίας τῶν δασῶν, αὐτὸς δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου περὶ παραχωρήσεως ξυλανθράκων ἐλεγειακῶς πλέον ἀναγράφει περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ὅτι καταστρέφονται τὰ δάση, ὅτι ἑκατοστύες χιλιάδων δραχμῶν τοῦ Δημοσίου κατασπαταλῶνται, ὅτι γίνεται καταστροφὴ τῆς δημοσίας περιουσίας κλπ., ἔρχεται ἤδη ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς παρὰ τὸν νόμον καὶ ἐπιμένει νὰ παραχωρηθῇ ἄδεια ὑλοτομίας δάσους σπουδαιοτάτου εἰς ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τοῦτο καὶ παρὰ τὴν γνώμην τοῦ δασάρχου τῆς περιφερείας ἐκείνης. Περὶ πάντων τούτων ζητῶ, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς δώσῃ τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν καὶ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ὅπως γένηται ὁ προσήκων ἔλεγχος.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ῥάλλης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος.

§69Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι εὐλογοφανής. Ἡ σχετικὴ ἐπερώτησις ὑπεβλήθη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σαββάτου, ἀνηγγέλθη καὶ ἀνεγνώσθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐκ παραλείψεως φαίνεται ἢ ἐκ παραδρομῆς τοῦ Γραφείου δὲν κατεχωρίσθη εἰς τὸ πινάκιον τῶν ἐπερωτήσεων. Ἀναμφισβητήτως δὲν δύναταί τις ν’ ἀξιώσῃ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐνθυμῆται ὅλας τὰς λεπτομερείας τῆς πολυδαιδάλου καὶ ποικίλης ὑπηρεσίας αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις τῆς ἐπερωτήσεως μέχρις ὅτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λάβῃ γνῶσιν αὐτῆς καὶ εὐαρεστηθῇ νὰ προσκομίσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, διότι ἀληθῶς πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ κατὰ πόσον πρόκειται μόνον ἐπαγγελίας νὰ δίδωμεν, τὰς ὁποίας, ἀντὶ νὰ τηρῶμεν εὐλαβῶς, προσπαθοῦμεν, ὅταν παρίσταται ἡ περίστασις διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν συμφέροντα οἱαδήποτε, προσπαθοῦμεν νὰ καταστρατηγῶμεν τὰς ἐπαγγελίας ἡμῶν. Ἡ περίστασις ἡ προκειμένη θὰ ἀποδείξῃ ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτεία ἡμῶν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν.

§71Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§73Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ εἰς φῶς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον περὶ δασῶν, κατόπιν μάλιστα τῶν καταγγελθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ὕδρας. Ἔχω μάλιστα χιλιάδας ἐπιστολῶν ἐκ τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης τῶν ἐκεῖ πολιτῶν παραπονουμένων διὰ τὴν βαρεῖαν φορολογίαν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργός ὅτι θὰ λάβῃ πρόνοιαν. Ἐὰν λοιπὸν δὲν σκέπτηται νὰ φέρῃ εἰς φῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ δασῶν, παρακαλῶ αὐτόν, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς φορολογίας ταύτης τοῦ βαλανιδίου, ἡ ὁποία δεσμεύει τοὺς χωρικοὺς ἀπὸ πᾶσαν ἐξαγωγήν.

§74ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθην καὶ ἐξετέλεσα. Ἀνέγραψα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ δασῶν σχετικὴν διάταξιν περὶ βαλανιδίων, διότι ἐθεώρησα δικαίας τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἐνθυμεῖσθε ὅμως ὁποίαν ἀντίδρασιν προυκάλεσεν ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Τώρα δὲ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ ἐντὸς τῶν ὑπολειπομένων ὀλίγων ἡμερῶν, καθ’ ἃς πρόκειται νὰ ἀσχοληθῇ αὕτη, νὰ συζητήσῃ νομοσχέδιον τοῦ ὁποίου ὁ ἀριθμὸς τῶν ἄρθρων ἀνέρχεται εἰς 150.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος». Ἐσταματήσαμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχουσι τροπολογίαι τοῦ κ. Δ. Ῥάλλη, ὑπάρχει δὲ καὶ πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§76ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν μείωσιν τοῦ φορολογικοῦ ὅρου τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος ἐκ 30 εἰς 20 λεπτά. Ἀλλ’ ἡ φορολογία αὕτη πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ ἀδιακρίτως ἐφ’ ὅλου τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος, διότι, ὡς ἐδήλωσα κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου καὶ νῦν ἐπαναλαμβάνω, εἶναι δυσκολώτατον, ἂν ὄχι ἀδύνατον, νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος, προωρισμένου διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν καὶ οἰνοπνεύματος προωρισμένου διὰ τὸν φωτισμόν. Ἐν μέσῳ τῆς συζητήσεως εἶχεν ὑποβληθῆ ἡ τροπολογία καθ’ ἣν μειοῦται ὁ φόρος ἐκ 30 λεπτῶν εἰς 20 ἐπεκτεινόμενος ἐφ’ ὅλου τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος. Τὴν τροπολογίαν ταύτην δέχομαι νῦν. Εἶμαι ὅμως ἠναγκασμένος ν’ ἀποκρούσω ἑτέραν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, καθ’ ἣν πρόκειται νὰ ἐξαιρεθῶσιν ἀπὸ τὴν φορολογίαν ταύτην πολλαὶ πόλεις ἐν Ἑλλάδι, πρὸς φωτισμὸν τῶν ὁποίων γίνεται χρῆσις οἰνοπνεύματος. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἐπεκαλέσθη πρὸς τοῦτο ὡς ἐπιχείρημα ὅτι ἐδέχθην νὰ γίνῃ τοιαύτη ἐξαίρεσις, προκειμένου περὶ φωτισμοῦ δι’ ἀσετυλίνης. Ἀλλ’ εἶναι διάφορον τὸ ζήτημα. Προκειμένου περὶ φωτισμοῦ δι’ ἀσετυλίνης ὑπάρχουσι συμβάσεις πολυετεῖς, καὶ δικαίως, διότι ὁ τοιοῦτος φωτισμὸς ἀπαιτεῖ ἐγκατάστασιν πολυδάπανον, ἐνῷ, προκειμένου περὶ φωτισμοῦ δι’ οἰνοπνεύματος, οὐδεμιᾶς ἐγκαταστάσεως ἀνάγκη ὑφίσταται. Δὲν ὑπάρχει ἄρα ὁ αὐτὸς λόγος ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ ὁποῖος ὑπηγόρευσεν εἰς ἡμᾶς νὰ δεχθῶμεν τὴν διάκρισιν, προκειμένου περὶ φωτισμοῦ δι’ ἀσετυλίνης. Σᾶς βεβαιῶ δ’ ὅτι, ἂν ἀποδεχθῶμεν τὴν διάταξιν ταύτην, θὰ ματαιώσωμεν ὅλως διόλου τὸν φόρον, διότι ἑκάστη πόλις θ’ ἀξιοῖ ὅτι ἔχει ἀνάγκην διὰ τὸν φωτισμὸν αὑτῆς ὡρισμένης ποσότητος οἰνοπνεύματος καὶ θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ διακρίνηται πόσον οἰνόπνευμα θὰ χρησιμοποιῆται διὰ τὸν φωτισμὸν τῆς πόλεως καὶ πόσον δι’ ἰδιωτικὸν φωτισμόν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ μόνον τὴν τροπολογίαν περὶ ἐκπτώσεως τοῦ φόρου ἐκ 30 λεπτῶν εἰς 20 κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν, ἀλλ’ ἀδιακρίτως ἐπὶ παντὸς μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος.

§77Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Βεβαίως ἡ Βουλὴ ἐνθυμεῖται ὅτι ἐπέμεινα εἰς τὴν μὴ ἐπιβάρυνσιν τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ χρησιμοποιουμένου διὰ τὴν βιομηχανίαν, οὐχὶ στηριζόμενος εἰς εὐνοίας ἑταιρείας οἱασδήποτε, ἀλλὰ στηριζόμενος μόνον εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους. Βεβαίως δὲν ἐννοῶ νὰ διαταράξω οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοὺς σκοποὺς τοὺς φορολογικούς· συμφωνῶ μετ’ αὐτοῦ, ὅτι πρέπει νὰ προσπαθήσῃ νὰ εἰσπράξῃ, ὅταν τοῦτο εἶναι δυνατόν. Νὰ πράττῃ ὅμως τοῦτο, ὅταν οἱ σκοποὶ αὐτοῦ οἱ ταμιευτικοὶ δύνανται νὰ συμβαδίζωσι μὲ συμφέροντα ἕτερα μεγαλείτερα τοῦ Δημοσίου ταμείου· τότε ὄντως δὲν πρέπει νὰ διστάσῃ. Ἡ τροπολογία αὐτοῦ λοιπὸν ὑπὲρ τοῦ πρὸς τοιαύτην χρῆσιν χρησιμοποιουμένου οἰνοπνεύματος δύναται νὰ γίνῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ τις νὰ φοβηθῇ τι. Τὴν τροπολογίαν δυνάμεθα νὰ διατυπώσωμεν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Οἰνόπνευμα πρὸς χρῆσιν βιομηχανικὴν ἢ θέρμανσιν δὲν ὑποβάλλεται εἰς φόρον καταναλώσεως, καθ’ ὅσον δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ τοιαύτη χρησιμοποίησις αὐτοῦ εἴτε διὰ μετουσιώσεως εἴτε δι’ ἄλλου τρόπου καθοριζομένου ἑκάστοτε διὰ Β. Διατάγματος».

§78ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω τόσην πεποίθησιν εἰς ἐμαυτόν, ὥστε νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι θέλω δυνηθῆ ν’ ἀντίσχω εἰς ὅλας τὰς ἐνοχλήσεις προκειμένου περὶ τοιαύτης διατάξεως.

§79Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναγκαίως, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι δέχεται ὅπως ὑποβιβασθῇ ἡ φορολογία τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ φωτιστικοῦ ἀπὸ λεπτῶν 30 κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν εἰς λεπτὰ 20, τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας μου παρέλκει. Ὑπολείπονται τὰ δύο ἕτερα μέρη αὐτῆς, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι δὲν δύναται νὰ δεχθῇ· τὸ μὲν δεύτερον μέρος ἀφορᾷ εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου κ. Νέγρης, ἀφορᾷ δηλαδὴ εἰς τὸ οἰνόπνευμα τὸ χρησιμοποιούμενον ὡς κινητήριος βιομηχανικὴ δύναμις εἴτε δι’ ἀνάγκας βιομηχανικὰς εἴτε δι’ ἀνάγκας γεωργικάς. Ἀπεδείχθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλεται χάριν τῆς παραγωγῆς τῆς ἐγχωρίου ἡ ἀτέλεια τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ χρησιμοποιουμένου χάριν τῆς βιομηχανίας, χάριν τῆς γεωργίας, ἤθελε δὲ εἶσθαι ἀληθῶς σόλοικον τὸ νὰ θέλωμεν ν’ ἀποκλείσωμεν τὸ μέσον τοῦτο τῆς ἀναπτύξεως καὶ τῆς προόδου τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς διὰ μιᾶς φορολογίας κατασταλτικῆς. Ἡ φορολογία τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος ὡς διετυπώθη, ἔχει ἀναμφισβητήτως ὡς δικαιολογίαν, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἔχει ὡς δικαιολογίαν τὸν ἀνταγωνισμὸν τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος πρὸς τὸ πετρέλαιον· ἀλλ’ ὁ ἀνταγωνισμὸς οὗτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ φωτιστικοῦ καὶ τοῦ πετρελαίου, ὅταν πρόκειται περὶ ἀλλοίας χρήσεως παρὰ διὰ τὸν φωτισμόν. Τὸ ζήτημα λοιπὸν τίθεται ὡς ἑξῆς· δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ πετρέλαιον ὡς κινητήριος δύναμις διὰ τὴν μικρὰν βιομηχανίαν, τὴν γεωργίαν, ἢ ὄχι; Ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ, ὡς δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ, θὰ στερήσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὸν παραγωγόν, τὸν μικρὸν βιομήχανον, τῆς κινητηρίου ἐκείνης δυνάμεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀναποφεύκτως ἀναγκαία πρὸς προαγωγὴν τῆς βιομηχανικῆς αὐτῆς ἐπιχειρήσεως. Διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι ἡ καταστολὴ τῆς τοιαύτης χρήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος ἀποτελεῖ ἀληθῆ σολοικισμὸν δημοσιονομικόν. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου εἶναι αὐτὴ ἐκείνη τὴν ὁποίαν διετύπωσα ὡς δεύτερον μέρος τῆς τροπολογίας μου, καὶ διὰ τοῦτο οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν καὶ ἐγὼ καὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι συνυπέγραψαν, ὅπως δεχθῶ τὸ κείμενον αὐτῆς. Ἀναμφισβητήτως ἡ τροπολογία μου ἀποβλέπει εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ καταστρατήγησις τῆς προστασίας τὴν ὁποίαν χορηγοῦμεν ὑπὲρ τῶν βιομηχανικῶν αὐτῶν ἐπιχειρήσεων καὶ θὰ ἐξαρτηθῇ ἐκ τῆς γνώμης, τῆς μελέτης καὶ τῆς πεποιθήσεως τὴν ὁποίαν θ’ ἀντλήσῃ ἡ διοίκησις, ὅτε ἡ τοιαύτη ἀτέλεια θὰ δύναται νὰ συντελέσῃ πρὸς καταστρατήγησιν τοῦ φόρου τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος. Ὁ ἡμέτερος συμπολίτης διετύπωσε τὴν τοιαύτην διάταξιν μᾶλλον λεπτομερῶς, κατὰ τὴν διατύπωσιν ταύτην· καθ’ ὅσον ἤθελε κρίνει ἡ διοίκησις ὅτι ἡ μετουσίωσις τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν προτέραν αὐτοῦ κατάστασιν καὶ χρησιμοποιηθῇ πρὸς φωτισμόν, κατὰ τοσοῦτον θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀτέλειαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ δεύτερον μέρος τῆς προτάσεώς μου. Τὸ τρίτον μέρος ἀφορᾷ εἰς τὰς πόλεις ἐκείνας αἵτινες ἔχουσιν ἤδη συνομολογήσει συμβάσεις, δυνάμει τῶν ὁποίων εἰσήγαγον τὸν φωτισμὸν τὸν δι’ οἰνοπνεύματος. Καὶ ἔλεγον προχθὲς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ καὶ ἰδίᾳ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῶν δήμων ἐκείνων ἐν αἷς ἐγκατεστάθη ὁ φωτισμὸς δι’ οἰνοπνεύματος, ὅτι θὰ καταδικάσωσιν ἑαυτούς, θὰ καταδικάσωσι τοὺς συμπολίτας των, θὰ καταδικάσωσι τὰς οἰκογενείας των νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸν φωτισμὸν τὸν παμπάλαιον τῶν πλατειῶν, τῶν κωμοπόλεων, τῶν δημοτικῶν ὁδῶν καὶ τῶν λιμένων, τὸν διὰ τοῦ πετρελαίου. Θὰ ἦτο τερατώδης ἀληθῶς μία τοιαύτη ἀπόφασις. Καὶ παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸν πίνακα ἐκεῖνον καὶ τῶν δήμων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι συνομολογήσει τοιαύτας συμβάσεις διὰ τὸν δι’ οἰνοπνεύματος φωτισμὸν αὐτῶν. (Ἀναγινώσκει)· «Μεσολόγγιον, Αἰτωλικὸν κλπ.». Θὰ σβέσωμεν λοιπὸν τὸ φῶς ἀπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς πόλεις καὶ κωμοπόλεις, καὶ θὰ καταδικάσωμεν αὐτὰς νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸν λύχνον διὰ πετρελαίου; Καὶ πρὸς τίνα σκοπόν; Θὰ ἔχῃ τοὐλάχιστον ἐντεῦθεν κέρδος τι τὸ Δημόσιον; Θὰ δυνηθῇ ν’ ἀπολαύσῃ τὴν φορολογίαν τῶν 20 λεπτῶν ἐπ’ αὐτοῦ; Ὄχι βεβαίως, διότι οἱ δῆμοι ἐν οἷς ἀνήκουσιν αἱ πόλεις θὰ προτιμήσωσι νὰ ἐγγραφῶσι μεταξὺ τῶν ἀνεπαρκῶν δήμων καὶ εἰς τὸ μέλλον παρὰ νὰ στερηθῶσι τοῦ φωτισμοῦ αὐτῶν τοῦ δι’ οἰνοπνεύματος. Καὶ τί θὰ γίνῃ; Βεβαίως ἡ ζημία τῆς φορολογίας ταύτης θὰ ἐπιπέσῃ πάλιν εἰς τὸ Δημόσιον, διότι τὸ Δημόσιον θ’ ἀναγράφῃ κατ’ ἔτος μὲ τὰς ἄλλας καθυστερήσεις διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν ἀστυνομίαν καὶ μίαν σχετικὴν χρέωσιν τῶν δήμων διὰ τὸν φωτισμὸν αὐτῶν, διότι κατὰ τοσοῦτον θέλουσι καταστῆ ἀνεπαρκεῖς οἱ δῆμοι, ἐν οἷς ἐγκατεστάθη ὁ φωτισμὸς δι’ οἰνοπνεύματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα προχθές, ὅτι θὰ ἦτο ἀνακόλουθον νὰ μὴ δεχθῶμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐδέχθημεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ἀσετυλίνης διὰ τὰς συμβάσεις, ἀντέταξεν ὅτι τὸ ἐδέχθη, διότι ὁ φωτισμὸς δι’ ἀσετυλίνης συνεπάγεται ὁλόκληρον ἐγκατάστασιν. Ἀλλὰ μὴ ὁ φωτισμὸς δι’ οἰνοπνεύματος δὲν συνεπάγεται ἐγκατάστασιν; Καὶ θὰ καταδικάσητε τοὺς δήμους καὶ τὰς πόλεις αὐτὰς ν’ ἀπολέσωσιν ὅ,τι κατέβαλον πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ φωτισμοῦ των δι’ οἰνοπνεύματος; Θὰ εἶναι λοιπὸν διπλῆ ζημία διὰ τοὺς δήμους καὶ διὰ τὰς πόλεις αὐτάς, ζημία ἐκ τοῦ ὅτι ἤθελον ὑποστῆ αὐτὴν τὴν νέαν φορολογίαν δωρεάν, ζημίαν διότι ἤθελον ἀπορρίψει ὡς παλαιὰ σιδηρικὰ καὶ ὡς ὑλικὸν ἄχρηστον ὅλας ἐκείνας τὰς ἐγκαταστάσεις τὰς ὁποίας ἔχουσιν ἤδη πληρώσει καὶ ἀκριβά. Παρακαλῶ ἐντεῦθεν, κ. Πρόεδρε, ἐπειδὴ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐκλείπει ἡ πρώτη παράγραφος τῆς τροπολογίας μου, ὅπως εὐαρεστηθῆτε νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τὰς ἄλλας δύο, ἀντὶ δὲ τῆς δευτέρας παραγράφου ἀρκοῦμαι νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ τροπολογία τοῦ κ. Νέγρη, ὅπως ἔχει διατυπωθῇ.

§80ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ὑποχώρησις ἐκ τῶν 30 λεπτῶν μέχρι τῶν 20 ἐγένετο διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ἐπειδὴ εἶναι δυσδιάκριτον τὸ οἰνόπνευμα τὸ μετουσιωμένον καὶ προωρισμένον διὰ τὸν φωτισμὸν ἀπὸ τὸ οἰνόπνευμα τὸ μετουσιωμένον καὶ προωρισμένον διὰ τὴν βιομηχανίαν, καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις. Ἐγὼ προέτεινον τοιαύτην ἐξαίρεσιν, ἀλλ’ οἱ Κύριοι ἀνεγνώρισαν ἀμέσως ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν μετουσιωμένον οἰνόπνευμα κατάλληλον μὲν διὰ τὴν βιομηχανίαν, μὴ κατάλληλον δὲ διὰ τὸν φωτισμόν, καὶ διὰ τοῦτο ἀπεκρούσθη ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἐγὼ ὑπέβαλον καὶ καθ’ ἣν ἐπιμένων εἰς τὰ 30 λεπτὰ ἐδεχόμην ν’ ἀπαλλαγῇ τοῦ φόρου τὸ πρὸς βιομηχανίαν μετουσιωμένον οἰνόπνευμα, ἐὰν τοῦτο καθίστατο ἀχρησιμοποίητον εἰς φωτισμόν. Τότε λοιπὸν ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε, διὰ νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν μακρὰν συζήτησιν, νὰ κατέλθω εἰς τὰ 20 λεπτὰ ἐν τῇ πεποιθήσει καὶ ἐν τῇ βεβαιότητι ὅτι δὲν πρόκειται νὰ φορολογήσωμεν ἐθνικήν τινα παραγωγήν, ὡς ἐλέχθη, ἀλλ’ ὅτι πρόκειται μόνον νὰ ἐλαττωθῶσι κατὰ τι τὰ κέρδη τῆς Ἑταιρείας οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων, ὑπὲρ τῆς ὁποίας καὶ μόνης διεξήχθη ὁ ἀγὼν μετὰ τόσης ἐπιμονῆς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀφοῦ λοιπόν, Κύριοι, ἔκαμα τὴν τοιαύτην ὑποχώρησιν, δι’ ὃν λόγον ὑπέδειξα ἤδη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ, ἵνα αἱ πόλεις, αἱ κωμοπόλεις, οἱ δῆμοι, οἱ λιμένες καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο ἀκόμη ἀπαλλαγῶσι τῆς φορολογίας ταύτης, διότι τοῦτο θὰ ἐματαίου τὴν φορολογίαν τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ἡ φορολογία αὕτη, θὰ ἐπιβληθῇ ἀδιακρίτως εἰς ὁλόκληρον τὸ μετουσιωμένον οἰνόπνευμα, καὶ εἰς τοῦτο ἐπιμένομεν.

§81Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε, διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ λάβω τὸν λόγον.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 12 καὶ 40′ τῆς μεσημβρίας). Μετὰ τὴν διακοπήν. (Ὥρᾳ 6 μ. μ.)

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. (Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς 26ης Δεκεμβρίου). Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν;

§84Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς τὴν σελίδα 6ην ἀναφέρεται ὅτι ἐγὼ εἶπον «νὰ μὴ φορολογηθῇ τὸ φωτιστικὸν οἰνόπνευμα», ἐνῷ εἶπον «τὸ οἰνόπνευμα πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν», οὐχὶ «τὸ φωτιστικόν». Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§86Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ συνέστησα νὰ ἐπεκταθῇ ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν λοιπῶν φωτιστικῶν ὑλῶν, ἀλλὰ νὰ μὴ τεθῇ φορολογία ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὡς διωρθώθησαν. Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος.

§88Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφοῦ ὡς ἐκ τῶν ἀναγνωσθέντων καὶ ἐπικυρωθέντων Πρακτικῶν προκύπτει ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συγκατατίθεται εἰς τὸν ὑποβιβασμὸν τῆς φορολογίας τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος ἀπὸ λεπτῶν 30 εἰς 20 κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν, ἐδέχθη οὕτω καὶ τὴν δευτέραν τροπολογίαν, δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν τριῶν τροπολογιῶν καὶ τότε πᾶσα διαφωνία ἐκλείπει.

§89ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὡς πάντες ἐνθυμεῖσθε, ὑπέβαλον αὐτὴν τὴν πρότασιν ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ὅτι θὰ ἐπληρώνετο φόρος 30 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος. Ἀφοῦ ὅμως ἐδέχθην νὰ κατέλθῃ ὁ φόρος ἀπὸ 30 εἰς 20 λεπτά, ἐκλείπει ὁ λόγος τῆς τοιαύτης προτάσεως, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅπως εἶπον τὴν πρωίαν, ὅτι διὰ τῆς φορολογίας τῶν 20 λεπτῶν ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι οὐδεμία αὔξησις θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὴν τιμὴν τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος, εἴτε πρὸς φωτισμὸν εἴτε πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν διατίθεται τοῦτο.

§90Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπὸ τῆς προχθὲς καὶ ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι καὶ ἐγὼ ὑπεστηρίξαμεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβιβασθῇ ἡ φορολογία τοῦ οἰνοπνεύματος ἀπὸ τοῦ ποσοῦ τῶν 30 λεπτῶν κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν καὶ ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τῆς τροπολογίας του νὰ ὑποβιβασθῇ εἰς 20 λεπτά. Κατὰ τὸ τέλος δὲ τῆς συνεδριάσεως, καὶ μετὰ τὴν γενομένην συζήτησιν ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀφεώρων εἰς τὴν τρίτην τροπολογίαν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατέθηκε τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ἐν τοῖς Πρακτικοῖς τῆς 26ης Δεκεμβρίου. Οὐδεμία σχέσις ὑφίσταται μεταξὺ τῆς πρώτης τροπολογίας καὶ τῆς δευτέρας, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ ὡς ἀντάλλαγμα τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας 20 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ μετουσιωμένου ἠλλοιωμένου, ὅπως χρησιμοποιηθῇ μόνον ὡς κινητήριος δύναμις διὰ τὴν μικρὰν βιομηχανίαν, καὶ τὸν ὑποβιβασμὸν τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος ἀπὸ λεπτῶν 30 εἰς 20. Τὸ πρῶτον θέμα εἶναι ὅλως διόλου διάφορον τοῦ ἄλλου. Εἰς τί ἀπέβλεψαν οἱ ὑποβαλόντες τὴν δευτέραν τροπολογίαν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὸ οἰνόπνευμα τὸ μετουσιωμένον ἠλλοιωμένον ὅπως μόνον χρησιμεύσῃ ὡς κινητήριος δύναμις διὰ τὴν μικρὰν βιομηχανίαν καὶ τὴν γεωργίαν; Ἀπέβλεψαν εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ἱκανοποιεῖται ἡ ἐγχώριος παραγωγὴ ἐκ τοῦ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὸν ὑποβιβασμὸν τῆς φορολογίας τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ 10 λεπτά; Ἀναμφισβητήτως ὄχι. Ἀναμφισβητήτως θὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιμονῆς του εἰς τὸ νὰ φορολογήσῃ καὶ τὸ οἰνόπνευμα τὸ ὁποῖον θέλει χρησιμοποιηθῇ ὡς κινητήριος δύναμις, νὰ φορολογήσῃ ἀκριβῶς τὸ ὄργανον διὰ τοῦ ὁποίου θέλει προοδεύσει ἡ παραγωγὴ τοῦ τόπου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνθιστάμενος εἰς τὴν σχετικὴν τροπολογίαν λέγει μόνον ὅτι εἶναι δύσκολος ἢ καὶ ἀδύνατος ἡ τοιαύτη ἀλλοίωσις τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἄλλον σκοπὸν παρὰ μόνον ὡς κινητήριος δύναμις. Ἀλλὰ τοῦτο, καθὼς ἔλεγον καὶ τὴν πρωίαν, ἀπόκειται νὰ κρίνῃ καὶ ἀφίεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν κατὰ πόσον εἶναι δυνατόν. Μόνον καθ’ ὅσον τοῦτο εἶναι δυνατόν, δηλαδὴ ἡ ἀλλοίωσις τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ τοῦτο πρὸς φωτισμόν, τότε θὰ ἐκδώσῃ, συμφώνως πρὸς τὴν τροπολογίαν τοῦ συμπολίτου μου, τὸ σχετικὸν Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιτρέπηται ἡ ἀφορολόγητος χρῆσις τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος ὡς κινητηρίου δυνάμεως. Δὲν βλέπω διὰ τῆς ὑποχωρήσεως κατὰ 10 λεπτὰ τῆς φορολογίας τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ τί ἱκανοποιεῖται ἡ ἀξίωσις ἡμῶν ὅπως μὴ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τῆς μικρᾶς βιομηχανίας τὸ ὄργανον ἐκεῖνο διὰ τοῦ ὁποίου μόνον θὰ δύναται νὰ προαχθῇ. Πρέπει νὰ εὑρίσκηταί τις εἰς τελείαν σύγχυσιν, διὰ νὰ ὑπολαμβάνῃ ὅτι διὰ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος ἱκανοποιεῖται ἡ μικρὰ βιομηχανία, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἀφαιρεῖται τὸ ὄργανον διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθῇ. Νομίζω ὅτι αἱ δύο τροπολογίαι εἶναι ἐντελῶς αὐτοτελεῖς, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ κρίνῃ εἰλικρινῶς νὰ τὰς χαρακτηρίσῃ ἄλλως παρὰ ὡς αὐτοτελεῖς. Ἡ φορολογία τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ φωτιστικοῦ ἀποβλέπει εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος ἐκείνου τὸ ὁποῖον χρησιμεύει πρὸς φωτισμόν, καὶ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους αὐτοῦ εὑρέθημεν σύμφωνοι, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν συνῄνεσε νὰ ὑποβιβάσῃ τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ φωτιστικοῦ κατὰ δέκα λεπτά. Τί ὑπολείπεται; Ὑπολείπεται τὸ ζήτημα κατὰ πόσον δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ φωτιστικὸν οἰνόπνευμα ἠλλοιωμένον κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ πλέον πρὸς φωτισμὸν ἀλλὰ μόνον ὡς κινητήριος δύναμις. Δύναται ν’ ἀλλοιωθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ γίνῃ ἄλλη χρησιμοποίησις αὐτοῦ εἰμὴ ὡς κινητηρίου δυνάμεως. Τότε ἀναμφισβητήτως ἡ δευτέρα πρότασις πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή, ἐν περιπτώσει δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἐπιμείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἀρχικήν του σκέψιν, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προκαλέσωμεν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν τοῦ κ. Ράλλη, ἡ ὁποία συμπεριλαμβάνει τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη (ἀναγινώσκει)· «Οἰνόπνευμα πρὸς χρῆσιν βιομηχανικὴν ἢ θέρμανσιν δὲν ὑποβάλλεται εἰς φόρον καταναλώσεως, καθ’ ὅσον δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ τοιαύτη χρησιμοποίησις αὐτοῦ εἴτε διὰ μετουσιώσεως εἴτε δι’ ἄλλου τρόπου καθοριζομένου ἑκάστοτε διὰ Βασ. Διατάγματος». Κατόπιν ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τοῦ κ. Δ. Ράλλη ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει)· «Ἀπαλλάσσεται πάσης φορολογίας τὸ μετουσιωμένον οἰνόπνευμα τὸ χορηγούμενον πρὸς πόλεις καὶ κωμοπόλεις πρὸς φωτισμὸν δημοτικῶν καταστημάτων, δημοτικῶν ὁδῶν, πλατειῶν καὶ λιμένων, δυνάμει συνωμολογημένων συμβάσεων μέχρι τῆς ὑποβολῆς εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ σχεδίου νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος».

§92Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ τρίτον ἐδάφιον. Ἐπὶ τοῦ βʹ ἐδαφίου νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν ἐμμένει εἰς τὴν δήλωσίν του τὴν πρωινήν, δηλ. τὸν ὑποβιβασμὸν τῆς φορολογίας τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος ἀπὸ 30 λεπτῶν εἰς 20, ὁπότε ἐκλείπει τὸ πρῶτον ζήτημα. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναται νὰ μᾶς ἐπιβάλῃ, ὅπως παραιτηθῶμεν τῆς ἄλλης τροπολογίας τῆς ἀφορώσης εἰς τὸ οἰνόπνευμα τὸ μετουσιωμένον πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς κινητήριος δύναμις ἐκ τοῦ ὅτι μᾶς παραχωρεῖ τὸ πρῶτον. Πρόκειται περὶ ζητημάτων τὰ ὁποῖα εἶναι σύνθετα. Ἂς δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν ἐμμένει εἰς τὴν δήλωσίν του περὶ ὑποβιβασμοῦ τοῦ φόρου τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος ἢ ὄχι, κατόπιν δὲ θὰ ἔλθῃ τὸ βʹ ζήτημα.

§93ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐμμένω εἰς τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δηλ. ἀποδέχομαι τὴν ἔκπτωσιν τοῦ φορολογικοῦ ὅρου ἀπὸ 30 εἰς 20 λεπτά, ἀποκρούω ὅμως τὰς ἄλλας τροπολογίας, διότι δι’ αὐτῶν ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ ματαιωθῇ ὁ φόρος οὗτος. Ὥστε ἐν ᾗ περιπτώσει γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μου θὰ μεταβληθῶσι δύο λέξεις ἐν τῷ ἄρθρῳ 6, δηλ. τὸ 30 θὰ γίνῃ 20 καὶ τὸ «μετρικὴν» θὰ γίνῃ «σταθμικήν». (Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὰς ἄλλας δύο παραγράφους· ἔχομεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη ἔχουσαν οὕτως: «Οἰνόπνευμα πρὸς χρῆσιν βιομηχανικὴν ἢ θέρμανσιν δὲν ὑποβάλλεται εἰς φόρον καταναλώσεως, καθ’ ὅσον δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ τοιαύτη χρησιμοποίησις αὐτοῦ εἴτε διὰ μετουσιώσεως εἴτε δι’ ἄλλου τρόπου καθοριζομένου ἑκάστοτε διὰ Β. Διατάγματος».

§95Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Προκειμένου νὰ ψηφίσω καὶ ἐγὼ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ζητήσω παρ’ αὐτοῦ τὰς ἑξῆς ἐξηγήσεις. Προκειμένου περὶ τῆς ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος 20 λεπτῶν ἀντὶ 30, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐβεβαίωσε τὴν Βουλὴν ὅτι πρὸς τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Ἐλέγχου, ἦτο δὲ δικαιολογημένος ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ πάντες ἔπρεπε νὰ εἴμεθα διστακτικοί. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς φορολογίας τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος ὡς κινητηρίου δυνάμεως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὐδένα ἐξέφρασε δισταγμόν, διότι περὶ τούτου οὐδεμία ὑπῆρχεν ἀντίρρησις ἐκ μέρους τοῦ Ἐλέγχου, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀναγνωρίζων πάντα τὰ λεχθέντα, ὅτι δηλ. ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἀφορολόγητον ὡς κινητήριος δύναμις, ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ τὴν τροπολογίαν ἐκείνην. Τώρα, ἀρθείσης πάσης ἀντιρρήσεως ἐκ μέρους τοῦ Ἐλέγχου, τίς ὑπάρχει λόγος ὑπηγορεύσας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀποσύρῃ τὴν τροπολογίαν αὐτοῦ καὶ νὰ φορολογήσῃ τὸ οἰνόπνευμα καὶ ὡς κινητήριον δύναμιν; Ἤκουσα δύο λέξεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δικαιολογοῦντος τὴν παλιμβουλίαν αὐτοῦ, ὅτι δηλ. δὲν θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπίβλεψις καὶ ὅτι ὁ φόρος ὁλόκληρος θὰ καταρρεύσῃ. Ἀλλὰ τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω ὅτι δὲν ἔδωκε προσοχήν, ὅτε ἐδέχετο τὴν γνώμην ἡμῶν ὑποστηριζόντων ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ φορολογηθῇ τὸ πρὸς κίνησιν καταναλισκόμενον οἰνόπνευμα, καὶ ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ μὴ προσέχῃ. Δεύτερον δὲ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον κατὰ τοιοῦτον τρόπον νὰ ἐκφράζηται ὁ κ. Ὑπουργός, ὥστε ν’ ἀφήνῃ νὰ ὑπονοῆται ὅτι, ὅτε διετύπωσε τὴν τροπολογίαν ἐκείνην, ὅτε ἀπεδέχετο τὴν γνώμην ἡμῶν, ὅτι δὲν ὡμίλει σοβαρῶς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ τοῦ διλήμματος τούτου· ἢ δὲν θὰ ὑπέβαλε σπουδαίως τὴν τροπολογίαν ἐκείνην ἤ, ἀφοῦ τὴν ὑπέβαλε, πρέπει νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ. Ἀντίρρησίς τις δὲν ὑπάρχει κατὰ τῆς τροπολογίας. Δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι, καθόσον ὑπεβίβασα τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος ὡς φωτιστικῆς ὕλης, ἔχω τὸ δικαίωμα ν’ ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν καὶ νὰ ἐπιβάλω φορολογίαν ἐπ’ αὐτοῦ ὡς κινητηρίου δυνάμεως. Ἄν ἀνατρέπηται ἤδη ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου, ἀνετρέπετο καὶ τότε, καὶ κατὰ μείζονα λόγον, ὅτε ἐφορολόγει κατὰ 30 λεπτὰ τὸ φωτιστικὸν οἰνόπνευμα καὶ ἐξῄρει τὸ οἰνόπνευμα ὡς κινητήριον δύναμιν, τότε ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸν φόβον ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἐκφράζει τώρα. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἀμφιβολία ὅτι ἡ παραίτησις ἀπὸ τῆς τροπολογίας του ἔχει ταμιευτικὸν σκοπόν, θέλει δὲ νὰ εἰσπράξῃ ὅ,τι θὰ χάσῃ ἐκ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ φόρου τὸν ὁποῖον ἔκαμε διὰ τὸ φωτιστικὸν οἰνόπνευμα. Κύριοι, ταῦτα πάντα εἶναι ἀναμφισβήτητα καὶ θὰ ἐπεθύμουν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξηγηθῇ, ὥστε νὰ πείσῃ καὶ ἡμᾶς νὰ μὴ ἐπιμένωμεν.

§96ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ Κύριοι, ἓν ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐδέχθην τὴν τροπολογίαν τῶν 20 λεπτῶν κατὰ μετρικὴν καὶ οὐχὶ κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν. Κατὰ πρότασιν δὲ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς ἐψηφίσθη τὸ ἐδάφιον μὲ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν. Κατ’ ἀκολουθίαν εἶναι περιττὴ πᾶσα περαιτέρω συζήτησις, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει. Πρόκειται περὶ φορολογίας ὁλοκλήρου τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος· πρὶν ἠδύνατο κάλλιστα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς νὰ προτάξῃ τὴν τροπολογίαν.

§97ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Αὐτὰ εἶναι δικολαβικά!

§98Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Οὔτε εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα δὲν γίνονται αὐτά!

§99ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀντιληφθῆ οὕτω τοῦ πράγματος, ὅτι δηλαδὴ ἐψηφίσθη τὸ ἐδάφιον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥάλλη. Τοῦτο δὲν ὑποστηρίζω, διὰ ν’ ἀποκρούσω ψηφοφορίαν τὴν ὁποίαν θὰ θελήσῃ νὰ προκαλέσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς, διότι αὐτὸς εἶναι ἐλεύθερος νὰ προκαλέσῃ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τοιαύτην ψηφοφορίαν. Παρατηρῶ προσέτι ὅτι χθὲς προέβαλον τὴν τροπολογίαν, προκειμένου νὰ φορολογηθῇ τὸ μετουσιωμένον οἰνόπνευμα πρὸς 30 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ἵνα γίνῃ διάκρισις τοῦ πρὸς βιομηχανίαν προωρισμένου οἰνοπνεύματος ἀπὸ τοῦ φωτιστικοῦ, καθ’ ὃν τρόπον ὑπέδειξα· ἐπειδὴ ὅμως εὗρον ἀντίδρασιν μεγάλην εἰς τὴν τροπολογίαν, ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξεύρω αὐτὴν τὴν συμβιβαστικὴν λύσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρον τὸ μετουσιωμένον οἰνόπνευμα νὰ φορολογῆται πρὸς 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Τελευταῖον παρατηρῶ ὅτι, εὐθὺς ὡς πρόκειται νὰ μὴ φορολογηθῇ τὸ πρὸς βιομηχανίαν οἰνόπνευμα θὰ ἔχωμεν μίαν θυρίδα διὰ τῆς ὁποίας θὰ διαφύγῃ ὁ φόρος· ἐπίσης, ὅταν ἀφήσωμεν εἰς τὰς πόλεις, κωμοπόλεις καὶ τοὺς λιμένας τῆς Ἑλλάδος νὰ καταναλίσκεται ἀφορολόγητον τὸ φωτιστικὸν οἰνόπνευμα, δύσκολον εἶναι νὰ φορολογηθῇ πλέον φωτιστικὸν οἰνόπνευμα. Διὰ τοῦτο πρέπει ν’ ἀποκρουσθῶσι καὶ αἱ δύο τροπολογίαι, διότι καὶ αἱ δύο ἄγουσιν εἰς τὴν ματαίωσιν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος φόρου.

§100Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ μετέρχεται κομπογιανίτικην οἰκονομικὴν πολιτικὴν ἢ ἀπεφάσισε νὰ ἐξαπατήσῃ τὴν Βουλὴν, διότι, ἐνῷ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν ὑπέβαλε τὴν τροπολογίαν τὴν τετυπωμένην εἰς τὰ Πρακτικά, σήμερον λέγει· ἂν δεχθῆτε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται ἐν τῇ τροπολογίᾳ μου, ματαιοῦται ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου· συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τοῦτο. Καὶ ἐρωτῶ· ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, τίς εἶναι ἡ πολιτικὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προβάλλοντος ἰδίᾳ τροπολογίας αἱ ὁποῖαι ἔχουσι σκοπὸν τὴν ματαίωσιν τοῦ ἰδίου του νομοσχεδίου; Ἂν δὲ πάλιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προέβαλε τὴν τροπολογίαν του χωρὶς νὰ ἔχῃ σκοπὸν νὰ ψηφισθῇ αὕτη, διότι ἐγνώριζεν ὅτι ἤθελε ματαιώσει τὸ νομοσχέδιόν του, τότε βεβαίως ἐσκόπει νὰ ἐξαπατήσῃ τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλων πρὸ ὀλίγου νὰ παρακάμψῃ τὸ δίλημμα πρὸ τοῦ ὁποίου ἐτέθη ἠθέλησε ν’ ἀναπτύξῃ τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος, ὅσον ἀφορᾷ τὰς πόλεις. Περὶ τούτου ἐλέχθη ἤδη ὅτι καὶ οἱ ἔχοντες ἐναντίαν γνώμην ὑπεχώρησαν εἰς τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἐπέμενον καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς μὴ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ χρησιμοποιουμένου ὡς κινητηρίου δυνάμεως. Καὶ ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· ἐὰν ψηφισθῇ ἡ τροπολογία κατὰ τὴν ὁποίαν τότε δὲν θὰ φορολογῆται τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο, ὅταν ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ διάκρισις αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος, κατὰ τί θέλει ζημιωθῆ τὸ Κράτος καὶ κατὰ τί θέλει ὠφεληθῆ ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ νόμου; Ἐπὶ τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὐδεμίαν δίδει ἀπάντησιν καὶ συμπέρασμα τῆς ὑπεκφυγῆς καὶ τῆς μὴ ἀπαντήσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ εἶναι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὅτε ἐβεβαίου τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπὸ πίεσιν ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐβεβαίου τίποτε καὶ ἤδη βεβαιῶν ὅσα βεβαιοῖ δὲν βεβαιοῖ τίποτε.

§101Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εὑρεθεὶς πρὸ τοῦ διλήμματος τὸ ὁποῖον ἔθηκεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν βουλευτὴς κ. Κ. Γκότσης καὶ μὴ δυνάμενος νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ σιδηροῦ κλοιοῦ εἰς τὸν ὁποῖον τὸν ἔθηκεν, ἠναγκάσθη νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν Κανονισμὸν καὶ ἐξεστόμισεν ἐντεῦθεν, διότι τὸ ἠκούσατε, ὅτι παραδεχθείσης τῆς Βουλῆς τὸ πρῶτον ἐδάφιον τῆς εʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 6 ἐξέλιπε πᾶσα ἄλλη πρότασις. Αὐτὸ εἶπε πρὸ ὀλίγου καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προέβαλον τὰς τροπολογίας των παρῃτήθησαν πάσης ἄλλης τροπολογίας. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ἔχει τὴν μνήμην λίαν ἐπισφαλῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ῥητῶς καὶ κατηγορηματικῶς καὶ ἐπανειλημμένως ἐδήλωσα ἐντεῦθεν ὅτι, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐμμένῃ εἰς τὴν δήλωσίν του, ἣν ἐποιήσατο τὴν πρωίαν τῆς σήμερον, περὶ ὑποβιβασμοῦ τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ φωτιστικοῦ ἀπὸ τριάκοντα λεπτῶν εἰς εἴκοσι κατ’ ὀκᾶν, ἡ τροπολογία μου οὐδένα ἔχει λόγον. Καὶ ἐπὶ τῇ δηλώσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἐμμένει εἰς αὐτὴν προέβη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῆς καὶ προυκάλεσε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ἀναμφισβητήτως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι παρῃτήθη τῆς δευτέρας ψηφοφορίας ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου ἐμμένων ἐν τῇ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελε νὰ μᾶς στενοχωρήσῃ, νὰ μᾶς θέσῃ πρὸ τοῦ διλήμματος αὐτοῦ· ἐὰν θέλητε νὰ ὑποβιβάσω τὴν τιμήν, πρέπει νὰ παραιτηθῆτε πάσης ἄλλης τροπολογίας. Ἡμεῖς δὲν ἐδέχθημεν. Εἴπομεν νὰ ψηφισθῇ ἡ πρώτη παράγραφος καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἔλθῃ ν’ ἀποκρούσῃ τὴν τροπολογίαν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον. Ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ ἐλέχθησαν, ὅπως ἀποφύγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ δίλημμα τὸ ὁποῖον ἔθηκεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος, καὶ τὸ δίλημμα εἶναι αὐτό. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· ἀποκρούω μὲν τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἡ ὁποία θέλει καταρτίσει τὸ δεύτερον ἐδάφιον τῆς εʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 6, ὅτι, ἐὰν ἡ τροπολογία αὐτὴ ἐμμείνῃ ὡς ἔχει καὶ ψηφισθῇ, δι’ αὐτῆς θὰ διαφύγῃ ὁλόκληρον τὸ ἔσοδον ἐπὶ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος. Καὶ τότε ἠρώτα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν· πῶς ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προβάλλων τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγεγραμμένη εἰς τὰ Πρακτικὰ τὰ Ἐπίσημα, δὲν ἐσκέφθη, δὲν ὑπελόγισεν, ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἤθελε διαφύγει ὁλόκληρον τὸ ἔσοδον; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν πιστεύσωμεν εἰς τοὺς λόγους του καὶ εἰς τὰς δηλώσεις του, ἔθηκεν οὕτω τὸ ζήτημα: Θέλετε ὑποβιβασμὸν κατὰ 10 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν; Θὰ τὸν δεχθῶ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι δὲν θὰ ψηφίσητε τὴν δευτέραν τροπολογίαν. Δὲν θέλετε ὑποβιβασμὸν κατὰ δέκα λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν τοῦ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος; Τότε προβάλλω τὴν τροπολογίαν μου. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, ἐφ’ οὗ στηρίζεται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι διὰ νὰ λέγῃ ὅτι διὰ τῆς παραδοχῆς τῆς τροπολογίας αὐτῆς, τῆς ἀφορώσης εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον τῆς εʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου, θέλει ἐξατμισθῆ ὁλόκληρον τὸ ἔσοδον τῆς φορολογίας. Ἐὰν τὸ ἐλάττωμα τοῦτο, παρετήρει ὁ κ. συνάδελφος, ἦτο ἀληθές, ἀκριβῶς κατὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μὲ φορολογίαν τριάκοντα λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, διότι τὰ δέκα λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι 35%, εἶναι ἓν κινητήριον μηχάνημα, ὅπως κινήσῃ μηχανὴν ἱκανὴν νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ πρὸς κινητήριον δύναμιν οἰνόπνευμα πρὸς φωτισμόν, αὐτὸ εἶναι δίλημμα πρὸς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ οὐδεμίαν ἐξήγησιν εὐηρεστήθη νὰ δώσῃ. Ὡμίλησε περὶ παρεμβάσεως τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Διεθνοῦς Ἐλέγχου. Καὶ χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔλεγεν ὅτι ἐγὼ κατήγγειλα αὐτὸν περὶ τοιαύτης τινὸς συνεννοήσεως πρὸς τὸν Διεθνῆ Ἔλεγχον κατὰ παράβασιν τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων τοῦ Κράτους, ὡς ἐβεβαιώθην ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου, ἐγὼ δ’ ἔλεγον ὅτι θαυμάζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτε ἐξηνέχθη τοιαύτη κατηγορία, κατηγορία κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, πῶς δὲν ἠγέρθησαν νὰ διαμαρτυρηθῶσι κατὰ τῆς κατηγορίας ταύτης. Κατόπιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατήγγειλεν ἐμέ, διότι τὸν προυκάλεσα νὰ διαψεύσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διεδίδοντο ἀπὸ στόματος εἰς στόμα κατ’ εἰσήγησιν αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ συμφωνίας, ἀλλ’ ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν ὁποίαν ἦλθε νὰ ἐκπληρώσῃ. Ἔχει περίεργον ἀντίληψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῶν ἠθικῶν ὑποχρεώσεων. Ὑποχρέωσις ἠθικὴ ὑφίσταται εἰς τὸ νὰ τηρήσῃ καὶ τὴν νομικὴν ὑποχρέωσιν, εἰς τὸ νὰ τηρήσῃ ἀναλλοίωτα καὶ ἄθικτα τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα. Ὑποχρέωσις οἵαν ἐκλαμβάνει αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀνήθικος καὶ ἔκθεσμος, δύναμαι νὰ εἴπω, εἶναι ἐγκληματικὴ ὑποχρέωσις, διότι θὰ δύναται νὰ ὁδηγήσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον. Αὐτὴ δὲν εἶναι ἠθικὴ ὑποχρέωσις, εἶναι ἀνήθικος καὶ ἄτιμος ὑποχρέωσις.

§102ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς δὲν ἔχω οὔτε δύναμιν ν’ ἀπαντήσω.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φ. Νέγρη, ἡ δὲ τοῦ κ. Δ. Ράλλη εἶναι κατόπιν.

§104Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἴπομεν ὅτι, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ζητήματος συνθέτου, νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον, δηλαδὴ εἰς τὴν τροπολογίαν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὸ οἰνόπνευμα ὡς κινητήριον δύναμιν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη ἔχουσαν οὕτως· «Οἰνόπνευμα πρὸς χρῆσιν βιομηχανικὴν ἢ πρὸς θέρμανσιν δὲν ὑποβάλλεται εἰς φόρον καταναλώσεως, καθ’ ὅσον δὲν δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ χρησιμοποίησίς του εἴτε διὰ μετουσιώσεως εἴτε δι’ ἄλλου τρόπου καθοριζομένου διὰ Β. Διατάγματος». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Παρακαλῶ τοὺς κ. Γ. Λαναρᾶν καὶ Ν. Γεωργακόπουλον νὰ ἔλθωσιν ὡς ψηφολέκται.

§106Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν τροπολογίαν τὴν κατατεθεῖσαν προχθὲς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου καταναλώσεως ἀσετυλίνης. Πρόκειται περὶ φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἀεριόφωτος καὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτός, καὶ ἐν ἄρθρῳ 2 θὰ εὕρητε μίαν τελείαν ἀντίφασιν. Ἐδῶ καθιεροῦμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀρθῶς καθιεροῖ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν ἀτέλειαν καὶ τοῦ ἀεριόφωτος καὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτός, καθ’ ὅσον ἤθελε χρησιμεύσει ὡς κινητήριος δύναμις πρὸς πᾶσαν βιομηχανικὴν χρῆσιν, καὶ πρόκειται περὶ ἐκείνης τῆς ὕλης ἡ ὁποία δύναται νὰ χρησιμεύῃ μόνον εἰς τὰς μεγάλας βιομηχανίας. Ὅταν πρόκειται περὶ τοῦ οἰνοπνεύματος τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ παρὰ μόνον διὰ μικρὰν βιομηχανίαν, μόνον εἰς τὴν γεωργίαν, αὐτὴν τὴν ὕλην ἐννοεῖ νὰ ἐπιβαρύνῃ διὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς. Εὕρετε τώρα λογικὴν εἰς τὰ δύο μέτρα καὶ εἰς τὰ δύο σταθμὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§107ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Προκειμένου περὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Προκειμένου περὶ φωταερίου καὶ περὶ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ἰδιαίτερον μηχάνημα διὰ τὴν κινητήριον δύναμιν, ὥστε νὰ γινώσκῃ ἕκαστος πόσον ῥεῦμα δαπανᾷ διὰ τὴν κινητήριον δύναμιν καὶ πόσον διὰ φωτισμόν. Προκειμένου ὅμως περὶ τοῦ οἰνοπνεύματος δὲν δύναται νὰ γίνῃ τοιαύτη διάκρισις. Διὰ τοῦτο ἠναγκάσθην νὰ συγκατατεθῶ εἰς τὸ νὰ θυσιάσω δέκα λεπτὰ εἰς φόρον κατ’ ὀκᾶν, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἐξίσωσις. Εἶναι τόσον ἁπλοῦν τὸ ζήτημα, ὥστε ἀπορῶ πῶς μὲ ὅλην τὴν λογικὴν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς νὰ μὴ θέλῃ νὰ τὸ δεχθῇ.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Κατὰ πρῶτον θὰ ψηφίσωσιν οἱ Βουλευταὶ οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως. (Ἐνεργεῖται ἐνταῦθα ψηφοφορία κατὰ τὸ ἑξῆς πρωτόκολλον, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν κ. Γ. Λαναρᾶ καὶ Ν. Γεωργακοπούλου).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; Ἄρχεται ἡ διαλογή. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Νέγρη 112, ἐξ ὧν 25 εἶπον «ναί», 80 εἶπον «ὄχι» καὶ ἑπτὰ ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἀπέρριψε τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη. Ὑπάρχει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Δ. Ῥάλλη.

§110Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ ἀναστάσεως, κ. Πρόεδρε.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἀπαλλάσσεται πάσης φορολογίας τὸ μετουσιωμένον οἰνόπνευμα τὸ χορηγούμενον πρὸς πόλεις καὶ κωμοπόλεις πρὸς φωτισμὸν δημοτικῶν καταστημάτων, δημοτικῶν ὁδῶν, πλατειῶν καὶ λιμένων δυνάμει συνομολογηθεισῶν συμβάσεων μέχρι τῆς ὑποβολῆς εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ σχεδίου νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος».

§112Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ κ. Βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν συνήθως παραπονοῦνται κατὰ τῆς πρωτευούσης, διότι ἐν αὐτῇ συγκεντροῦται ὅλη ἡ εὐμάρεια καὶ ὅλη ἡ ἄνεσις. Τώρα ἂς ψηφίσωσι καὶ ἂς καταδικάσωσι τοὺς δήμους καὶ τὰς πόλεις νὰ ἔχωσι τὸν φωτισμὸν διὰ πετρελαίου.

§113Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δίκαιον πληρέστατον.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Δ. Ῥάλλη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§115Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῷ ἑβδόμῳ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου 6 καθορίζεται προθεσμία δύο ἐτῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὀφείλει ὁ οἰνοπνευματοποιὸς νὰ ἐξαγάγῃ τὸ οἰνόπνευμα εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, πέρα δὲ τῆς διετίας ὑποβάλλεται εἰς τὴν φορολογίαν τῆς καταναλώσεως τῆς 1,50 δρχ. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι διὰ τῆς διατάξεως ταύτης πρόκειται νὰ γίνῃ ζημία σοβαρωτάτη εἰς ἕνα σπουδαῖον κλάδον τῆς οἰνοπνευματοποιίας, τῆς παραγωγῆς τοῦ κονιὰκ ἐξ ἀποστάγματος οἴνου, καθόσον εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι τὸ ἐξ οἴνου ἀπόσταγμα, eau de vie de vin, δὲν δύναται νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ἂν δὲν παραμείνῃ εἰς τὰς ἀποθήκας τοὐλάχιστον ἐπὶ ἕξ ἢ ὀκτὼ ἔτη. Ἂν λοιπὸν γίνῃ δεκτὴ ἡ διάταξις ἄνευ ἐξαιρέσεως τοῦ ἐξ οἴνου ἀποστάγματος, βεβαίως ὁ κλάδος αὐτὸς τῆς βιομηχανίας θὰ ζημιωθῇ τὰ μέγιστα, πρόκειται δὲ περὶ προϊόντος τὸ ὁποῖον κατέχει τὰ σκῆπτρα ἐν Ἀνατολῇ καὶ ἀνταγωνίζεται μὲ τὰ εὐρωπαϊκὰ κονιάκ. Ὑποβάλλω λοιπὸν τροπολογίαν καθ’ ἣν εἰς τὴν ἀνωτέρω διάταξιν δὲν ὑπάγεται τὸ ἀπόσταγμα ἐξ οἴνου, eau de vie de vin.

§116ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εὑρίσκω ὅτι τὸ ἀπόσταγμα τοῦ οἴνου, ὅπως καταστῇ ἐμπορεύσιμον, πρέπει νὰ μείνῃ ἀποτεταμιευμένον ἐπὶ πέντε καὶ ἕξ ἔτη· δὲν δύναται λοιπὸν νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος καὶ τῶν ἄλλων ποτῶν. Πρὸς τοῦτο ὑπάρχει καὶ ἡ διάταξις τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τῆς § 7, καθ’ ἣν «ὁ χρόνος τῆς ἀποταμιεύσεως τοῦ ἀποστάγματος ὁρισθήσεται διὰ Β. Διατάγματος». Ἐκ τούτου καθορίζεται σαφῶς ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἀνωτέρω ὅτι τὸ ἀπόσταγμα ἐξαιρεῖται τῶν ἀνωτέρω διατάξεων.

§117ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἀρκεῖ αὐτό.

§118Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Καλὸν θὰ ἦτο, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐξηγηθῇ σαφέστερον ἡ ἐξαίρεσις.

§119ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν μετὰ τὰς λέξεις «ὁ χρόνος τῆς ἀποταμιεύσεως τοῦ ἀποστάγματος» τὰς λέξεις «ὅστις ἐξαιρεῖται τῆς προηγουμένης διατάξεως».

§120Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροπολογήθη, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 7).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 μὲ τὰς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἔχει ἤδη ὡς ἑξῆς· «§ 1. Τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου ͵ΓΖʹ τοῦ 1904 ἐπὶ τῶν πωλητῶν ἐν γένει ἐπιβαλλόμενον δικαίωμα καταναλώσεως περιορίζεται εἰς τὸ ἥμισυ καὶ ὁρίζεται εἰς δρχ. 5 δι’ ἑκάστην ἐτησίαν περίοδον, ἐὰν οὗτοι ἀσκῶσι τὰ ἐπάγγελμά των ἐν πόλει ἢ χωρίῳ πληθυσμοῦ ἕως κατοίκων 1000. «§ 2. Ὡς πρὸς τὴν βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τοῦ δικαιώματος τούτου ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 5 ἕως 12 καὶ 18 ἕως 22 τοῦ νόμου ͵ΓΖʹ τῆς 25 Μαρτίου 1904». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ὑπάρχουσι τροπολογίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§123Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Βογιατζῆς.

§125Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης, κ. Πρόεδρε, ἀπαγορεύεται ἡ κατασκευὴ ποτῶν ἐξ ἀποστάγματος οἴνου. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον καθιεροῦται ἡ τοιαύτη ἀπαγόρευσις, ἐνῷ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐκ τοῦ ἀποστάγματος οἴνου θὰ ἔχωμεν ποτὰ ἀσυγκρίτως καλλίτερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐκ τοῦ οἰνοπνεύματος. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως συγκατατεθῇ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ποτοποιούς, οἱ ὁποῖοι ἄλλως τὸν φόρον τὸν πρόσθετον, τὸν ἐπιβαλλόμενον διὰ τοῦ νόμου, θέλουσιν ὑποστῆ, νὰ κατασκευάζωσι ποτὰ ἐκ τοῦ ὑπ’ αὐτῶν κατασκευαζομένου ἀποστάγματος οἴνου, ἀποδεχόμενος τὴν σχετικὴν τροπολογίαν μου.

§126Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι πολὺ ὀρθὴ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ θελήσῃ νὰ θέσῃ τὴν οἰνοπαραγωγὴν εἰς ἥσσονα μοῖραν. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον φρονῶ ὅτι δέον, ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε περὶ περιορισμοῦ τῆς φορολογίας τοῦ μετουσιουμένου οἰνοπνεύματος εἰς 20 λεπτά, νὰ ὁρισθῇ ὅτι καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς παραγράφου ταύτης περιορίζεται ὁ φόρος εἰς λεπτὰ 20.

§127ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅταν λέγωμεν ὅτι τὸ μετουσιούμενον οἰνόπνευμα ὑποβάλλεται εἰς φόρον 20 λεπτῶν, ὁπουδήποτε καὶ ἂν ὑπάρχῃ, τοῦτο θὰ ὑποβάλληται εἰς τὸν αὐτὸν φόρον.

§128Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Τοῦτο εἶναι ἀπάντησις εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Στεφανίδου, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βογιατζῆ δὲν ἀπηντήσατε. Καὶ ἐγὼ δὲ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποκλεισθῇ τὸ ἀπόσταγμα ἀπὸ τῆς ποτοποιίας.

§129ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι θέτομεν εἰς κρείττονα μοῖραν τὴν ἐμπορίαν τοῦ ἀποστάγματος ἐξ οἴνου ἀναγράφοντες διατάξεις κατὰ τὰς ὁποίας αὐτὸ ἔχει τὴν πρώτην θέσιν. Προκειμένου περὶ ἀποστάγματος οἴνου, πρέπει νὰ τὸ ἀφήσωμεν διὰ τὸν ὡρισμένον σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἀποστάζεται αὐτό, νὰ μὴ τὸ συγχέωμεν δὲ μὲ τὰ ἄλλα ποτά, ὁπότε δὲν θὰ ἔχῃ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ (διαμαρτυρίαι).

§130Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐμποδίσητε νὰ γίνωνται ποτὰ ἀπὸ σταφυλάς.

§131Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Καὶ ν’ ἀφήσητε νὰ γίνωνται ποτὰ ἀπὸ ξυλοκέρατα καὶ σῦκα.

§132Ν. ΜΠΑΛΑΦΑΣ. Μὴ ἐπιμένετε, κ. Ὑπουργέ· δὲν εἶναι δίκαιον ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ κατασκευὴ ποτῶν ἐξ ἀποστάγματος.

§133ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ὡς διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου, διότι κατὰ τὸ ἐδάφιον βʹ τῆς παραγράφου 3 «ἡ κατασκευὴ ποτῶν ἐκ τοῦ κατὰ τὴν παράγραφον βʹ τοῦ ἄρθρου 3 παραγομένου ἀποστάγματος, τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ κατανάλωσις μόνον ὡς ἀποστάγματος (κονιάκ)». Ἐὰν αὐτὴ ἡ ἀπαγόρευσις δὲν καθορισθῇ ἐνταῦθα, θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς διαφόρους καταχρήσεις, τόπον πρὸς καταδολίευσιν τοῦ Δημοσίου, ὅσον καὶ ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ ἐκ καθαροῦ οἴνου ἀποστάγματος.

§134Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐντελῶς ἁπλοῦν, ἁπλούστατον καὶ δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ συμβιβάσῃ τὸ ἓν πρὸς τὸ ἕτερον. Ἐπιτρέπει τὴν κατασκευὴν κονιὰκ ἐκ τοῦ ἀποστάγματος καὶ δὲν ἐπιτρέπει τὴν κατασκευὴν ποτῶν. Διατί τότε, προκειμένου νὰ κατασκευάσῃ τις κονιάκ, δὲν θὰ γίνῃ κατάχρησις, καὶ θὰ γίνῃ προκειμένου νὰ κατασκευάσῃ ποτά; Εἶναι ἆρά γε ἀνάγκη νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς ποτοποιούς, ἀφοῦ καταβάλωσι τὸν φόρον, νὰ κατασκευάζωσι μόνον κονιὰκ ἐκ τοῦ ἀποστάγματος, τὰ δὲ ποτὰ νὰ κατασκευάζωσιν ἐξ ἄλλου οἰνοπνεύματος; Κατὰ τοσοῦτον μᾶλλον πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ κατασκευὴ καὶ ποτῶν ἐκ τοῦ ἀποστάγματος, καθ’ ὅσον ἐκ τοῦ ἀποστάγματος τούτου κατασκευαζόμενα τὰ ποτὰ θὰ εἶναι πολὺ καλλίτερα καὶ θὰ δύνανται ν’ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τὰ ποτὰ τὰ ξένα.

§135Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δοθῇ μία ἐξήγησις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐνταῦθα ἐν τῇ § γʹ ἔχομεν μίαν ἀπαγόρευσιν τῆς ἀποστάξεως ἐκ τῶν ὑλῶν, τὰς ὁποίας ἀναγράφει τὸ ἐδάφιον αʹ διὰ τοὺς ποτοποιούς, ὄχι ὅμως καὶ διὰ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς αʹ καὶ βʹ κατηγορίας.

§136ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως.

§137Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἑπομένως οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ δύνανται ν’ ἀποστάξωσιν οἰνόπνευμα ἐκ σταφυλῶν, οἴνων καὶ ἐν γένει πρώτων ὑλῶν, οἱ δὲ ποτοποιοὶ δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα ν’ ἀποστάξωσιν ἀπόσταγμα ἐκ τοιούτων ὑλῶν, ἔχουσιν ὅμως δικαίωμα, ὀφείλουσι δηλ. ν’ ἀγοράζωσιν ἀπὸ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς πρώτης καὶ δευτέρας κατηγορίας.

§138ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως.

§139Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Συνεπῶς μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι πρόσθετος ἀπαγόρευσις ἡ τῆς γʹ παραγράφου. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον φοβηθεὶς μὴ πρόκειται περὶ ἀπαγορεύσεως καὶ ἤθελον ζητήσει τὴν ἑξῆς ἐξήγησιν. Καὶ διὰ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Προνομιούχου καὶ διὰ τοῦ ἄλλου νόμου τοῦ περὶ παρακρατήσεως ἐλήφθη πρόνοια ὥστε ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ ἀπόσταξις ἐξ ἀμυλωδῶν οὐσιῶν, ἐπετράπη δὲ ἡ ἀπόσταξις ἐκ τῶν ἄλλων οὐσιῶν, οὐ μόνον δ’ ἐπετράπη, ἀλλ’ ἐπεβλήθη, διότι ἐν τῇ συμβάσει μετὰ τῆς Ἑνιαίας ἀναγράφεται ὁ ὅρος κατὰ τὸν ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένη ἐκείνη ν’ ἀγοράσῃ 200,000 ὀκάδων ἢ στατήρων—δὲν ἐνθυμοῦμαι—κερατίων, τῶν χρησιμοποιουμένων ὡς πρώτης ὕλης εἰς ἀπόσταξιν οἰνοπνεύματος. Ἐὰν πρόκειται ἤδη περὶ ἀπαγορεύσεως τελείας τῆς ἀποστάξεως, τροποποιοῦμεν ἐκείνην τὴν διάταξιν τῆς συμβάσεως καὶ στεροῦμεν τοὺς κατόχους κερατίων τοῦ κέρδους τῆς καταναλώσεως τοῦ τοιούτου ποσοῦ, ὁμιλῶ δὲ περὶ τούτου, διότι δύο δῆμοι τῆς ἐπαρχίας μου ἔχουσι μεγάλα εἰσοδήματα ἀπὸ κεράτια, ἐὰν δὲ ποιώμεθα τελείαν τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἀποστάξεως, στεροῦμεν αὐτοὺς μιᾶς προσόδου, τῆς μόνης ἴσως τὴν ὁποίαν ἔχουσι δῆμοί τινες εἰς τὸ Κράτος. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ μία διάκρισις καὶ νὰ σημειωθῇ ὅτι δὲν μεταβάλλεται ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἑταιρείας πρὸς ἀγορὰν ὡρισμένου ποσοῦ ὀκάδων κερατίων δι’ ἀπόσταξιν, καὶ ὅτι δὲν ἀπαγορεύεται ἡ ἐκ τοιούτων εἰδῶν σακχαρωδῶν ἀπόσταξις· ἀπαγορεύεται μόνον εἰς τοὺς ποτοποιούς, ἀλλὰ μὴ τυχὸν ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς ἡ ἐκ τούτων ἀπόσταξις.

§140ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Προκειμένου περὶ τῶν οὐσιῶν τῶν ἀποστακτικῶν, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀναφερόμεθα εἰς τὴν σύμβασιν. Πᾶσα διάταξις σχετική, ἀναγεγραμμένη ἐν τῇ συμβάσει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ. Λοιπὸν στηριζόμεθα εἰς τὴν σύμβασιν.

§141Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀπὸ τῆς διατάξεως αὐτῆς, περὶ ἧς ὁμιλῶ, πρώτη ἡ ἑταιρεία θέλει ν’ ἀπαλλαγῇ. Ἀλλ’ εἶναι δικαίωμα ἡμῶν καὶ δὲν πρέπει νὰ τὴν ἀφήσωμεν.

§142ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῷ προτελευταίῳ στίχῳ νὰ διορθωθῇ ἀντὶ «ἐκ δραχμῶν 2 κατ’ ὀκᾶν» εἰς «ἐκ δραχμῶν 1½ κατ’ ὀκᾶν». Ἐπίσης καὶ ἐν τῷ τέλει τῆς τροπολογίας νὰ διορθωθῇ ἀντὶ «τοῦ φόρου δραχμῶν 2 κατὰ μετρικὴν ὀκᾶν» εἰς «φόρου δραχμῶν 1½ κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν».

§143Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸν μὴ συγκατατιθέμενον ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου, ἡ ὁποία ὑφ’ ὅλης τῆς Βουλῆς θεωρεῖται ὀρθὴ καὶ δικαία, ὅτι ἡ ἐπιμονή του δὲν εἶναι δικαία καὶ δὲν εἶναι ἀπόρροια μελέτης καὶ ὀρθῆς τῶν πραγμάτων ἀντιλήψεως. Ἀφοῦ ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ποτοποιοὺς ἡ ἀπόσταξις ἀποστάγματος οἴνου, δὲν ἐννοῶ διὰ τίνα λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει ν’ ἀπαγορεύσῃ τὴν κατασκευὴν ποτῶν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀποστάγματος οἴνου. Καὶ δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, ἀφοῦ καὶ τὰ ποτὰ ταῦτα, τὰ ἐκ τοῦ ἀποστάγματος οἴνου παραχθησόμενα, θέλουσιν ὑποβληθῆ εἰς τὴν φορολογίαν εἰς ἣν θὰ ὑποβάλλωνται πάντα τὰ ποτά. Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν οὐδὲν ἄλλο ἀποτελεῖ εἰμὴ μίαν ἐπιμονὴν πρὸς καταδίωξιν ἀπηνῆ τῆς οἰνοπαραγωγῆς καὶ προστασίαν τῶν ἐργοστασίων τῆς βʹ κατηγορίας, τῶν ἐργοστασίων τῶν κατεργαζομένων σταφιδόκαρπον, ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ποτοποιοὶ ν’ ἀγοράζωσι χονδρικῶς τὸ οἰνόπνευμα. Θὰ παρακαλέσω τοῦτον, ὅπως μὴ θελήσῃ διὰ τῶν ἑκάστοτε ψηφιζομένων νόμων εἰς τὴν Βουλὴν νὰ χορηγῶνται προνόμια εἰς διαφόρους προνομιακὰς τάξεις, διότι προνόμιον εἶναι τὸ χορηγούμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς τὰ ἐργοστάσια βʹ κατηγορίας. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν ἔχῃ λόγον τινὰ δικαιολογοῦντα τὴν μὴ συγκατάθεσιν αὐτοῦ εἰς τὴν ἀξίωσιν αὐτήν, νὰ δηλώσῃ τοῦτον, καί, ἂν ἡ Βουλὴ εὕρῃ τοῦτον σύμφωνον μὲ τὸ δίκαιον καὶ τὸ ὀρθόν, βεβαίως θὰ τὸν ἀποδεχθῇ.

§144ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδήλωσα ἀρκετὰ σαφῶς ὅτι θὰ ἐπέλθῃ οὕτω πως ἡ σύγχυσις μεταξὺ τῆς οἰνοποιίας καὶ οἰνοπνευματοποιίας πρὸς ζημίαν καὶ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου κλάδου καὶ τοῦ Δημοσίου συγχρόνως. Οἱ ποτοποιοὶ αʹ κατηγορίας πρέπει ν’ ἀρκεσθῶσιν εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς σούμας, ὡς καὶ εἰς τὴν παραγωγὴν ἀποστάγματος ἐξ οἴνου, εἰς τὴν παραγωγὴν κονιάκ, οὐχὶ ὅμως καὶ οἰνοπνεύματος. Τὸ κονιὰκ αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ κατασκευάζωσιν ὡς ποτὸν αὐτοτελές, δὲν πρέπει νὰ συγχέωμεν μὲ τὸ ἄνυδρον οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ὡς πρώτη ὕλη εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἄλλων ποτῶν. Θὰ ἐπέλθῃ σύγχυσις καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ φορολογία.

§145Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ποία σύγχυσις θὰ γίνῃ;

§146Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἕως τώρα οἱ ποτοποιοὶ ἠγόραζον τὸ οἰνόπνευμα πρὸς κατασκευὴν ποτῶν ἀπὸ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς βʹ κατηγορίας καὶ διὰ τοῦ οἰνοπνεύματος αὐτοῦ κατεσκεύαζον τὰ ποτά, τοῖς ἐδόθη δὲ τώρα διὰ τοῦ νόμου τούτου ἓν ἀκόμη πλεονέκτημα, μία ἀκόμη ἄδεια, ἡ ἄδεια παραγωγῆς ἀποστάγματος ἐξ οἴνου, διότι τὸ ἀποστάζειν οἶνον εἶναι ἐργασία ποτοποιητική, εἶναι παραγωγὴ κονιάκ· τοῖς ἐδόθη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνῆκεν εἰς τὸ ἐπάγγελμα αὐτῶν, τὸ παράγειν κονιάκ. Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι, καὶ ἂν λείψῃ ἡ διάταξις περὶ τῆς ὁποίας συζητοῦμεν καὶ δὲν τεθῇ, τοῦτο οὐδὲν περιπλέον δικαίωμα προσδίδει ὑπὲρ τούτων.

§147ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ καταστρατηγήσωμεν ἀμέσως τὴν ἄλλην διάταξιν.

§148Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Συμφωνῶ μαζί σας. Ἐὰν δώσωμεν σήμερον δικαίωμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶχον κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, εὑρίσκω ὅτι προβαίνομεν πολὺ καὶ ὅτι δίδομεν ἀφορμὴν καταστρατηγήσεως τοῦ νόμου, διότι εἰς τοιαύτην περίπτωσιν οἱ ποτοποιοὶ πάντως δὲν θ’ ἀγοράζωσι πλέον ἀπὸ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τὸ ἄνυδρον οἰνόπνευμα, ἀλλὰ θὰ τὸ παράγωσιν αὐτοί, καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐξέλεγξις καὶ βεβαίωσις τοῦ φόρου.

§149Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφέστατον. Εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κοπτόμεθα ὅλοι ὅτι ἡ οἰνοπαραγωγὴ διατρέχει κρίσιν, καὶ κρίσιν σοβαράν, ἐρχόμεθα νὰ πλήξωμεν τὴν οἰνοπαραγωγήν. Διὰ τῆς διατάξεως ἐκείνης περιορίζοντες ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ στάδιον τοῦ ἐκ τοῦ οἴνου ἀποστάγματος λέγομεν ὅτι τὸ ἀπόσταγμα ἐξ οἴνου θὰ πωλῆται ὡς κονιὰκ καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ διατεθῇ δι’ ἄλλον σκοπὸν καταναλώσεως, διὰ τὸν σκοπὸν τῆς ποτοποιίας. Θὰ περιορίσωμεν τὴν ποτοποιίαν εἰς τὸ νὰ προμηθευθῇ τὴν πρώτην ὕλην ἐκ τοῦ ἐκ σταφίδος ἀποστάγματος, ἀλλὰ δὲν πράττομεν τίποτε ἄλλο διὰ τούτου, παρὰ νὰ βοηθῶμεν τὴν Ἑταιρείαν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων. Καὶ ἐνῷ τὸ ἐκ σταφίδος οἰνόπνευμα ἔχει στάδιον ἀρκετὰ εὐρύτερον καταναλώσεως διὰ φωτισμόν, διὰ κινητήριον δύναμιν, διὰ θέρμανσιν, τὸ δ’ ἐξ οἴνου περιορίζεται μόνον εἰς τὸ κονιάκ, ἔρχεται νῦν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μᾶς λέγει ὅτι πρόκειται νὰ συγχύσωμεν τοῦτο. Δὲν ἐννοῶ τίς σύγχυσις θὰ γίνῃ, ἐὰν ἐπιτρέψητε τὴν παραγωγὴν ποτῶν καὶ ἐκ τοῦ ἐξ οἴνου ἀποστάγματος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται, ὅταν τοῦτο πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ διὰ τὸ Ἐξωτερικόν, ἀπαγορεύεται δὲ διὰ τὸ Ἐσωτερικόν, ὡσὰν νὰ θέλητε νὰ καταδικάσητε τοὺς ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ εὑρισκομένους Ἕλληνας νὰ πίνωσι τὴν χειροτέραν ποιότητα τῶν ποτῶν, διότι, ὡς γνωστόν, ἡ ἀρίστη ποιότης τῶν ποτῶν εἶναι μόνον ἡ γινομένη ἐξ οἴνου καὶ μόνον ἐκ τούτου. Διὰ τῆς διατάξεώς σας δὲ ταύτης οὐδὲν ἄλλο θέλετε ἢ νὰ καταστρέψητε τὴν οἰνοποιίαν· οὐδὲν ἄλλο σκοπεῖ ἡ διάταξις αὕτη.

§150Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Σφάλλεται ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κυνουρίας λέγων ὅτι εἰς τοὺς ποτοποιοὺς μέχρι τοῦδε κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν ἀπαγορεύεται ἡ ἐξ ἀποστάγματος οἴνου κατασκευὴ ποτῶν. Κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν ἦτο ἐλευθέρα ἡ ἀπόσταξις οἴνου εἰς τοὺς ποτοποιοὺς καὶ ἡ ἐκ τούτου κατασκευὴ διαφόρων ποτῶν. Ἤδη ἐρχόμεθα διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου καὶ ἀπαγορεύομεν εἰς τοὺς ποτοποιοὺς τὴν ἀπόσταξιν οἴνου, κατ’ ἐξαίρεσιν δὲ ἐπιτρέπομεν εἰς αὐτούς, ὅπως κατασκευάζωσιν ἀπόσταγμα οἴνου, ὅπερ ὅμως νὰ πωλῶσι μόνον ὡς κονιὰκ ἢ ἀπόσταγμα καὶ οὐχὶ ὡς διάφορα ποτά. Ἀλλὰ διὰ τίνα λόγον, ἀφοῦ ἐπιτρέπομεν εἰς αὐτοὺς τὴν ἀπόσταξιν ἀποστάγματος ἐξ οἴνου, νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν καὶ τὴν κατασκευὴν ἐκ τοῦ ἀποστάγματος τούτου διαφόρων ποτῶν, ἀφοῦ πάντες γνωρίζομεν ὅτι τὰ ἐκ τοῦ ἀποστάγματος τοῦ οἴνου ποτὰ θὰ εἶναι ἀσυγκρίτως καλλίτερα τῶν ἐκ τοῦ οἰνοπνεύματος τῆς σταφίδος; Διὰ τίνα λόγον νὰ γίνῃ ἡ τοιαύτη ἀπαγόρευσις, ἀφοῦ καὶ τὸ ἐκ τοῦ οἴνου ἀπόσταγμα θὰ φορολογηθῇ ὡς καὶ τὸ ἐκ τῆς σταφίδος; Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ, καὶ δηλώσῃ ν’ ἀναγνωρίσῃ τὴν δικαίαν ἀξίωσίν μας ὅπως ἐπιτρέπηται ἡ κατασκευὴ ποτῶν καὶ ἐκ τοῦ ἐξ οἴνου ἀποστάγματος.

§151ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι θεμελιῶδες· ἀφοῦ ἐπιβάλλεται ἡ διάκρισις μεταξὺ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν ποτοποιῶν ἀφ’ ἑτέρου, μεταξὺ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην τῶν κατηγοριῶν τούτων αἱ θύραι τῆς οἰνοπαραγωγῆς εἶναι ἀνοικταί.

§152Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἔκλεισαν παντοῦ.

§153ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οἱ οἰνοπαραγωγοὶ δύνανται εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα τῆς αʹ κατηγορίας νὰ παραδώσωσι καὶ οἶνον καὶ στέμφυλα πρὸς παραγωγὴν σούμας ἢ κονιάκ. Τοῦτο δὲ δύνανται νὰ πράξωσι καὶ ὡς πρὸς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα βʹ κατηγορίας εἴτε ἀμέσως εἴτε ἐμμέσως, διότι τὰ προϊόντα αὐτῶν μεταβαλλόμενα εἰς σούμαν διὰ τῶν οἰνοπνευματοποιείων αʹ κατηγορίας δύνανται ἀκολούθως νὰ μεταβληθῶσιν εἰς καθαρὸν οἰνόπνευμα διὰ τῶν οἰνοπνευματοποιείων τῆς βʹ κατηγορίας ἢ εἰς ποτὰ διὰ τῶν ποτοποιείων. Διὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ, ὅπως ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλωσι τὸ κονιάκ. Θέλομεν λοιπὸν νὰ παράσχωμεν μίαν εὐκολίαν μεγάλην ἀφ’ ἑνὸς εἰς τὴν παραγωγήν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν ποτοποιίαν· ἀλλὰ χωρὶς νὰ παράσχωμεν καὶ τὰ μέσα ὅπως ἀποστερήσωμεν τὸ Δημόσιον μέγα μέρος τοῦ φόρου τὸ ὁποῖον ἐκλήθη νὰ εἰσπράξῃ.

§154Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει ὅτι εἶναι ἐλεύθερον τὸ στάδιον τῆς οἰνοπνευματοποιίας, καὶ λέγει ὅτι οἱ οἰνοπαραγωγοὶ δικαιοῦνται νὰ παραδίδωσι τὰ προϊόντα τῆς ἀμπέλου εἰς τοὺς πρώτης καὶ δευτέρας κατηγορίας οἰνοπνευματοποιοὺς πρὸς ἀπόσταξιν. Ἀλλὰ διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου ἀπαγορεύεται τελείως ἡ ἀπόσταξις, διότι ἡ ἐπιβολὴ φόρου 800 δρχ. κατὰ ἄμβυκα εἶναι τελείως ἀπαγορευτικὴ τῆς λειτουργίας τῶν ἀμβύκων· δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ ἄμβυκος ἐκείνου νὰ ἐργασθῇ δι’ αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἀπολύτως εἰς τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς νὰ παραδίδωσι τὰ προϊόντα τῆς ἀμπέλου πρὸς ἀπόσταξιν εἰς τοὺς πρώτης κατηγορίας οἰνοπνευματοποιούς. Ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς δευτέρας κατηγορίας οἰνοπνευματοποιοὺς δὲν ἐπιτρέπεται ἡ πώλησις τῶν προϊόντων τῆς ἀμπέλου πρὸς ἀπόσταξιν, διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, τὰ ἐργαζόμενα βʹ κατηγορίας ἐργοστάσια ἔχουσι συμβληθῆ μὲ τὴν Ἑνιαίαν καὶ ἔχουσιν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως μὴ ἀγοράζωσι προϊόντα τῆς ἀμπέλου πρὸς ἀπόσταξιν. Ἑπομένως οἱ οἰνοπαραγωγοὶ δὲν μετέχουσι ποσῶς τῆς βιομηχανίας τῆς οἰνοπνευματοποιίας, εἰμὴ μόνον διὰ τῆς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατάξεως, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ποτοποιοὺς ἡ ἀπόσταξις οἴνου πρὸς κατασκευὴν ἀποστάγματος. Ἀλλὰ διὰ τίνα λόγον νὰ μὴ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς καὶ ἡ κατασκευὴ ποτῶν ἐκ τοῦ ἀποστάγματος τούτου; Οὐδεμία ἔχει νὰ ἐπέλθῃ σύγχυσις, οὔτε ὑπάρχει κίνδυνος μειώσεως τῶν εἰσπράξεων, ὡς ὁ κ. Ὑπουργὸς διατείνεται, ἂν τὸ ἀπόσταγμα ἐκεῖνο, ἀντὶ νὰ καταναλίσκηται ἀποκλειστικῶς ὡς ἀπόσταγμα, ἐπιτραπῇ νὰ καταναλίσκηται ὡς διάφορα ποτά.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δέχεται τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§156Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος δὲν θὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ὁμολογῶ ὅτι εἶναι τὸ ζήτημα λεπτότατον καὶ δὲν εἶναι ὁ καιρὸς κατάλληλος νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐπιμένω εἰς ἓν ἄλλο. Βλέπω ἐδῶ ἐν ἐδαφίῳ βʹ τὰ ἑξῆς· «Οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ βʹ κατηγορίας ὀφείλουσι νὰ χρησιμοποιῶσιν ἀποκλειστικῶς πρὸς ἀπόσταξιν τὴν εἰς αὐτοὺς παραδιδομένην ὑπὸ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς πρώτης κατηγορίας σούμαν», καὶ ἐρωτῶ· ὅτε ἔχομεν ἤδη τὴν οἰνοποιητικὴν ἡ ὁποία μεταχειρίζεται τὴν σταφίδα, ὅτε αὐτὸς ὁ νόμος ἔρχεται μετὰ τὸν πρῶτον νὰ εἴπῃ ὅτι οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ δευτέρας κατηγορίας δὲν δύνανται νὰ μεταχειρίζωνται σούμαν, ἐρωτῶ· ὁ δεύτερος νόμος δὲν ἔρχεται νὰ ἀκυρώσῃ τὸν πρῶτον; Μοὶ φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς τοῦτο, νὰ μὴ κάμωμεν αὐτὸ τὸ τραγελαφικόν.

§157ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχει διαγραφῆ καὶ ἡ παράγραφος 7. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ ἄρθρον 9).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§159Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἀνεφάρμοστοι καὶ τερατώδεις, διότι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς πάντα ἀγοραστὴν θέλοντα ν’ ἀγοράσῃ ἔστω καὶ μίαν φιάλην κονιὰκ ἐν καιρῷ νυκτός, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ κονιάκ, ἐὰν δὲν ἐπιδείξῃ καὶ ἄδειαν. Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ τερατωδεστέρα διάταξις αὐτῆς.

§160ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄνευ αὐτῆς τῆς διατάξεως ἀνοίγομεν ὅλας τὰς θύρας πρὸς λαθρεμπόριον. Πλὴν τῆς ἄλλης τροπολογίας θὰ παρακαλέσω νὰ διαγραφῶσιν αἱ δύο λέξεις «ὑπὸ τοῦ».

§161Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι σπουδαιοτάτη. Πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς δηλώσῃ ἂν ἐννοεῖ ὅτι, ὁσάκις ἀγοράζομεν μίαν φιάλην κονιάκ, πρέπει νὰ ἔχωμεν ἄδειαν. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ κάμητε τὴν μεγαλειτέραν βλάβην τὴν ὁποίαν δύνασθε νὰ κάμητε εἰς τὴν ἀμπελουργίαν, διότι οὐδεὶς πλέον θ’ ἀγοράζῃ κονιάκ.

§162ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ· εἶναι τόσον σαφὲς τὸ γράμμα τοῦ ἄρθρου, ὥστε ἀπορῶ πῶς γεννῶνται τοιαῦτα ζητήματα. Δὲν πρόκειται περὶ ἀγορᾶς κονιὰκ ἀπὸ μεταπωλητάς, ἀλλ’ ἀπὸ τὰς ἀποθήκας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 11).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§164Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 12 ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς ποτοποιοὺς νὰ ἐπιθέτωσιν ἐπὶ τῶν φιαλῶν καὶ ἐν γένει ἐπὶ τῶν δοχείων τῶν περιλαμβανόντων τὸ ὑπ’ αὐτῶν παραγόμενον ἀπόσταγμα δήλωσιν ὅτι τοῦτο εἶναι ἀπόσταγμα οἴνου. Τὸ ἄλλο δὲ ἐδάφιον ἐπιβάλλει τὴν δήλωσιν ὅτι εἶναι ἀπόσταγμα ἐξ οἰνοπνεύματος· πρόκειται δηλαδὴ περὶ διακρίσεως τοῦ κονιὰκ τοῦ οἴνου καὶ τοῦ ἄλλου τοῦ ἐξ οἰνοπνεύματος. Καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως ταύτης διὰ τὸ Ἐσωτερικὸν δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, διότι ἀφορᾷ καὶ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν παραγωγὴν ἀλλὰ καὶ τὴν κατανάλωσιν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως πρόκειται νὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις αὕτη καὶ εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ἔχω τὴν ἀντίρρησιν τὴν ὁποίαν καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ὑπεστήριξα καὶ διὰ τὴν ὁποίαν μάλιστα κατηγορήθην ἀπὸ τὸν κ. ἐκ Λευκάδος συνάδελφον. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ἡ κατηγορία του δὲν μὲ ἐκλόνισε· φαίνεται δ’ ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τότε ῥητῶς ἀνέγραφεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀναγράφει διὰ διαφόρων ἑλιγμῶν, δύναμαι νὰ εἴπω, ὥστε νὰ μὴ φαίνηται. Καὶ ἀναγράφει ποινὰς διὰ τοὺς μὴ ἐπιθέτοντας τὰ σήματα, διὰ τοὺς παραβαίνοντας τοὺς ὅρους τοῦ Διατάγματος τοῦ ἐκδοθησομένου. Ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγκατελείφθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὑπεστήριξα τὰ ἑξῆς: ὅτι ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι βιομηχανίαν κατασκευῆς κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος· ὅτι ὅλα τὰ κονιακοποιεῖα ἐν Ἑλλάδι κατασκευάζουσι τὸ κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος, εἷς δὲ μόνος, ὡς λέγει, κατασκευάζει γνήσιον ἀπόσταγμα κονιὰκ, τὸ κατάστημα Καμπᾶ, καὶ εἰς ἐκεῖνον βλέπομεν ἐπιστρεφόμενον τὸν φόρον. Εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ ἄλλοι. Μοὶ εἶναι ἀδιάφορον αὐτό. Ἀλλ’ ὅλοι οἱ ποτοποιοὶ ἐν Ἑλλάδι κατασκευάζουσι τὸ κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος. Τοῦτο δὲν γίνεται μόνον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλ’ εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ἐλάχιστον δὲ εἶναι τὸ γνήσιον ἀπόσταγμα οἴνου, καὶ ἐνθυμοῦμαι τότε ὅτι μὲ διέκοψεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἁγυιᾶς καὶ μὲ ἐβεβαίου ὅτι μόλις 5% εἶναι τὸ γνήσιον κονιὰκ τὸ τιθέμενον πρὸς παγκόσμιον κατανάλωσιν, τὸ δ’ ἄλλο εἶναι ἐξ οἰνοπνεύματος. Ὅταν δὲ λέγωμεν ἐξ οἰνοπνεύματος, πρέπει νὰ κάμνωμεν διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν διάκρισιν ὅτι τὸ ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα ὑπερέχει τῶν ἄλλων οἰνοπνευμάτων τῶν ἄλλων Κρατῶν κατὰ τοῦτο, ὅτι εἶναι γνήσιον ἐκ σταφυλῆς, ἐνῷ τὰ οἰνοπνεύματα τὰ ξένα προέρχονται ἐξ ἀμυλωδῶν οὐσιῶν καὶ εἶναι κατὰ τοῦτο ἐπιβλαβῆ. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἔχομεν μίαν βιομηχανίαν κατασκευῆς κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος. Ἔχομεν δὲ βιομηχανίαν μεγάλην ναὶ ἢ οὔ; Βεβαίως ὅλαι αἱ μεγάλαι πόλεις τῆς Ἑλλάδος ἔχουσι βιομηχανίαν κονιάκ, ἀλλὰ πρὸ πάντων αἱ Ἀθῆναι καὶ ὁ Πειραιεύς, καὶ ζῶσιν ἐξ αὐτῆς τῆς βιομηχανίας χιλιάδες ἐργατῶν, καὶ εἰσάγεται πολὺ χρῆμα ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ὅπου καταναλίσκεται τὸ κονιάκ. Θέλομεν νὰ καταργήσωμεν τὴν βιομηχανίαν αὐτήν, νομίζοντες ὅτι οὕτως ἐνισχύομεν τὴν κατανάλωσιν τοῦ οἴνου. Ἰδέα πεπλανημένη. Ἀλλά, ἂν ἐξετάσωμεν τί δύναται νὰ συμβῇ διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, θέλομεν ἴδει ὅτι καταστρέφομεν τὴν ἑλληνικὴν βιομηχανίαν ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ξένων βιομηχανιῶν, χωρὶς οὐδεμίαν νὰ δίδωμεν ἐνίσχυσιν εἰς τὴν οἰνοποιίαν ἡμῶν. Καὶ ἠρώτων καὶ τότε καὶ ἐρωτῶ καὶ τώρα· μόνον οἱ Ἕλληνες κατασκευάζουσι κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος ἢ καὶ τὰ ἄλλα Κράτη; Ἂν μόνον ἡμεῖς κατασκευάζωμεν κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος, οὐχὶ δὲ καὶ τὰ ἄλλα Κράτη, θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ συζήτησις. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι μόνον 5 ἢ 10% εἶναι γνήσια κονιάκ, τὰ δὲ 90% εἶναι ἐξ οἰνοπνεύματος, τὰ δὲ ἄλλα Κράτη δὲν κάμνουσι τὴν διάκρισιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θέλομεν νὰ κάμωμεν, δὲν ἐπιθέτουσι τὸ σῆμα τὸ ὁποῖον εἶναι στίγμα καὶ θέλομεν ἡμεῖς νὰ ἐπιθέσωμεν αὐτό. Καὶ θὰ μᾶς κατηγορήσῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Λευκάδος ὅτι εἴμεθα οἱ προστάται τῆς νοθείας. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νομίζει ὅτι τὸ μόνον προϊὸν τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὁ οἶνος. Καὶ νομίζει ὅτι διὰ τῆς καταστροφῆς πάσης ἄλλης βιομηχανίας θὰ ἐνισχυθῇ ὁ οἶνος, ἀγνοῶν ὅτι μόνον διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῶν βιομηχανιῶν θὰ ἐνισχυθῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ οἴνου. Θέλετε λοιπὸν ν’ ἀπαγορεύσητε τὴν κατανάλωσιν τοῦ κονιὰκ αὐτοῦ εἰς τὸ Ἐξωτερικόν; Τὸ κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος κατέχει εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ Ἐξωτερικοῦ ἓν ὡρισμένον ἔδαφος, ἐὰν δ’ ἀποσύρωμεν τὸ κονιὰκ τοῦτο τὸ ἐξ οἰνοπνεύματος, τὸ ἔδαφος αὐτὸ θὰ μείνῃ κενόν. Τίς θὰ τὸ καταλάβῃ; Δύνασθε νὰ τὸ καταλάβητε διὰ τοῦ κονιὰκ τοῦ γνησίου τὸ ἐξ ἀπεσταγμένου οἴνου;

§165Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Βεβαίως.

§166Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τὸ βεβαίως. Ἐφ’ ὅσον καὶ τὰ ξένα Κράτη παράγουσι κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος, τὸ ἔδαφος αὐτὸ θὰ καταλάβωσι τὰ ξένα κονιὰκ τὰ ἐξ οἰνοπνεύματος, καί, ἂν πρόκειται νὰ καταλάβῃ τὸ κενὸν αὐτὸ τὸ γνήσιον κονιάκ, διατί θὰ τὸ καταλάβῃ τὸ γνήσιον τὸ ἑλληνικὸν καὶ οὐχὶ τὰ ξένα γνήσια κονιάκ; Πάντως λοιπὸν θὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ξένην κονιακοποιίαν καὶ ποτοποιίαν καὶ θὰ γελῶσιν εἰς βάρος ἡμῶν, διότι ἐνομίσαμεν ὅτι ἀναγράφοντες τοιαύτην διάταξιν προστατεύομεν τὴν οἰνοπαραγωγήν, ἐνῷ μόνον συντελοῦμεν εἰς τὴν καταστροφὴν μιᾶς μεγάλης ἑλληνικῆς βιομηχανίας, ἐκ τῆς ὁποίας ἀποζῶσι χιλιάδες ἀνθρώπων καὶ ἡ ὁποία εἰσάγει εἰς τὸ Κράτος ἑκατομμύρια δραχμῶν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος.

§168Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνέπτυξε τόσον καλὰ τὸ θέμα ὁ προλαλήσας, ὥστε ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι μὲ τὴν ψήφισιν τῆς διατάξεως αὐτῆς θὰ καταστρέψωμεν ἀνθοῦσαν βιομηχανίαν ἄνευ οὐδεμιᾶς ὠφελείας τοῦ Κράτους, πρὸς ὄφελος ξένων βιομηχανιῶν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φίλιππας.

§170Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀπορῶ, πῶς ὁσάκις ἔρχεται ζήτημα οἰνοπαραγωγῆς ἐν τῇ Βουλῇ συναθροίζονται οἱ ἄνθρωποι τοῦ ψιμυθίου καὶ λέγουσιν ὅτι θὰ καταστραφῇ τὸ ἐμπόριον, ἡ βιομηχανία, ὡσὰν τὰ προϊόντα τῆς οἰνοπαραγωγῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωσιν εἰς τοὺς ἐπιχειρηματίας αὐτοὺς τὰ μέσα ὅπως διὰ τῆς γνησιότητος ἀναπτυχθῶσιν εἰς τὸ διεθνὲς ἐμπόριον. Τί ἔχει ν’ ἀπολέσῃ ἡ βιομηχανία τοῦ κονιάκ, ἂν λάβῃ τὰ προϊόντα τῆς ἀμπέλου; Τί ἐμποδίζει αὐτὴν νὰ διακριθῇ καὶ νὰ εὐδοκιμήσῃ; Ἡμεῖς πιστοποιητικὸν ταυτότητος ζητοῦμεν, ἄλλως τε ἂς προστατεύσῃ καὶ τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς βʹ κατηγορίας, δι’ αὐτοῦ δὲ τοῦ τρόπου θὰ τοὺς προστατεύσῃ διὰ τοῦ ἄρθρου διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιστρέφεται τὸ χρῆμα. Τί κόπτεσθε; Βεβαίως αὐτὰ πάλιν θὰ ἐπανέρχωνται ἐνόσῳ θέλομεν νὰ εἴμεθα σημαιοφόροι τοῦ ψεύδους.

§171Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λευκάδος καταφέρεται κατὰ τῶν ἀνθρώπων τοῦ ψιμυθίου. Δὲν ὑποθέτω ὅτι ἡ καταφορὰ αὕτη εἶναι τόσον εἰλικρινής, ἀλλ’ ἁπλῶς μόνον ἐλέχθη διὰ νὰ λεχθῇ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λευκάδος φαντάζεται ὅτι, ἂν θέσωμεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3 καὶ ὑποχρεώσωμεν πάντα κατασκευαστὴν κονιὰκ νὰ γράφῃ ἔξωθεν τῆς φιάλης ὅτι εἶναι κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος ἢ ἐξ ἀποστάγματος οἴνου, θὰ συμβῇ τοῦτο, ὅτι ὅλον τὸ κονιὰκ τὸ ὁποῖον ἐξοδεύομεν τώρα ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἐν Ἀνατολῇ θὰ τὸ ἐξοδεύωμεν ἐξ ἀποστάγματος οἴνου καὶ ἑπομένως ὅλαι αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι θὰ ὠφεληθῶσιν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸ κονιὰκ ἔχει διαβαθμίσεις. Θὰ δυνάμεθα ἡμεῖς ν’ ἀνταγωνισθῶμεν μὲ τοὺς Γάλλους κατὰ τοιαύτην τινὰ διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου; Ἂν ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ν’ ἀποστέλλωμεν κονιὰκ ἐξ ἀποστάγματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταναλίσκωμεν τὸ κονιὰκ τὸ ὁποῖον καταναλίσκομεν ἐκ κοινοῦ οἰνοπνεύματος. Ὀρθῶς ἔλεγεν ὁ κ. Βοζίκης· τὸ ἔδαφος τὸ ὁποῖον θὰ μείνῃ κενὸν ποῖος θὰ καταλάβῃ; Εἶναι φανερὸν ὅτι θὰ ζημιωθῇ ἐντεῦθεν ἡ ἑλληνικὴ βιομηχανία ἄνευ οὐδεμιᾶς ὠφελείας τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Ἡ προστασία τοῦ κονιὰκ ἐξ ἀποστάγματος οἴνου γίνεται διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Πρὸς τί νὰ δυσφημήσωμεν ἡμεῖς τὸ κονιὰκ τὸ ἐξ οἰνοπνεύματος; Θὰ πράξωμεν μίαν μωρίαν τόσῳ μεγάλην, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ συναινέσῃ εἰς αὐτὴν ἡ Βουλή. Εἶναι φανερὸν ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2. Οἱ θέλοντες νὰ κατασκευάσωσι κονιὰκ ἐξ ἀποστάγματος ἔχουσι τὴν προστασίαν τοῦ νόμου, ἀλλ’ εἰς τοὺς ἄλλους δὲν ἐννοῶ διατί νὰ ἐπιβάλωμεν αὐτὸ τὸ στίγμα, ὅτι ἔχουσι κονιὰκ ἐξ οἰνοπνεύματος.

§172Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸ κονιὰκ ἐξ ἀποστάγματος. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέλος εἶχον προτείνει, ὅπως διατεθῇ καὶ βραβεῖον εἰς τὸ ἐξ ἀποστάξεως κονιάκ. Ὥστε εἰς τοῦτο εἴμεθα ἐντελῶς σύμφωνοι, νὰ παράσχωμεν πᾶσαν προστασίαν εἰς τὸ κονιὰκ τὸ ἐξ ἀποστάξεως. Βεβαίως πρέπει νὰ κατορθώσωμεν, ὥστε ἡ γνησιότης αὐτοῦ νὰ φαίνηται· ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δίδῃ εἰς αὐτὸ πιστοποιητικὸν ὅτι εἶναι γνήσιον καὶ τότε βεβαίως εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Εὐρώπης θὰ παρουσιάζηται μὲ τὴν γνησιότητα αὐτοῦ καὶ θὰ δύναται νὰ πωλῆται εἰς τὴν τιμὴν ἐκείνην τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβῃ καὶ θὰ τὴν λάβῃ. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐμποδίσωμεν τὸ ἄλλο κονιάκ, τὸ ὁποῖον παράγεται ἐξ οἰνοπνεύματος καὶ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ πωληθῇ εἰς τὴν Εὐρώπην παρὰ ἀκριβῶς διότι πωλεῖται εὐθηνόν, διότι δύναται ν’ ἀνταγωνισθῇ μὲ τὸ ἐξ ἀμυλωδῶν οὐσιῶν κονιάκ, διότι θὰ πωληθῇ μὲ τὸ ἓν τρίτον τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν θὰ πωληθῇ τὸ γνήσιον κονιάκ. Ἀλλ’ εἶναι δίκαιον νὰ ἐμποδίσωμεν αὐτό, ὅτε ὁλόκληρα ἑκατομμύρια εἰσέρχονται εἰς τὸν τόπον ἐξ αὐτοῦ τοῦ κονιάκ; Δυνάμεθα νὰ λέγωμεν ὅτι τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸν τόπον; Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ καταστρέφωμεν βιομηχανίαν ἐν ἀναπτύξει, καὶ θὰ τὴν καταστρέψωμεν χωρὶς νὰ ὠφελήσωμεν καὶ τὴν ἄλλην βιομηχανίαν. Προσθέτω καὶ τοῦτο, ὅτι τοῦτο πράττοντες σήμερον θέλομεν βλάψει τὸ γνήσιον κονιάκ, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ γνήσιον κονιὰκ πρέπει νὰ μείνῃ τρία ἢ τέσσαρα ἔτη, ὥστε τὴν σήμερον, ἂν ἀποφασίσωμεν τοῦτο, βεβαίως παλαιὸν κονιὰκ τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν ἐκτὸς τοῦ Καμπᾶ οὐδεὶς ἄλλος θὰ στείλῃ, γνήσιον κονιάκ.

§173Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Θὰ γίνωσι καὶ ἄλλοι Καμπάδες.

§174Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου κατ’ αὐτὰ τὰ τρία ἔτη τί θὰ γίνῃ; Ἅπασα ἡ πελατεία ἡ ἤδη ὑπάρχουσα θέλει ἀπολεσθῆ καὶ θ’ ἀναγκασθῇ μετὰ τέσσαρα ἔτη νὰ ἐργασθῇ, διὰ ν’ ἀποκτήσῃ νέαν πελατείαν. Ἕνεκα τῶν λόγων τούτων βεβαίως πρέπει ν’ ἀπαιτήσωμεν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις δίδῃ πιστοποιητικὸν διὰ τὸ γνήσιον κονιάκ, νὰ σιωπήσῃ δὲ διὰ τὸ ἄλλο κονιάκ. Ὁ λόγος εἶναι νὰ μὴ φέρωμεν καταστροφήν.

§175Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ὅσα ἐλέχθησαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τῶν ὑποστηριζόντων ὅπως μὴ γίνῃ διάκρισις τοῦ κονιάκ, νομίζω ὅτι ἐλέχθησαν πολὺ ὀρθῶς. Διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τῷ δικαίῳ, θὰ προτείνω, ἐὰν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἀπάλειψις τῆς δευτέρας παραγράφου, νὰ προστεθῶσι τοὐλάχιστον αἱ λέξεις· «Ἐξ οἰνοπνεύματος σταφίδος», διότι διατί θέλομεν νὰ δώσωμεν τὸ προνόμιον τῶν ἐξ ἀποστάγματος σταφυλῶν; Διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις· «Ἐξ οἰνοπνεύματος σταφίδος». Διότι κατ’ ἄλλον τρόπον στραγγαλίζομεν τὴν ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, ἐξ ἧς ἀποζῶσι τόσαι χιλιάδες ἐργατῶν καὶ ἐξ ἧς εἰσρέουσιν εἰς τὸν τόπον τόσα ἑκατομμύρια δραχμῶν. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται τοιαύτη διάκρισις.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§177Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνῷ ἐφορολόγει καὶ ἦτο συνεπὴς εἰς τὰς ἰδέας του καὶ εἰς τὸ ἀρχικῶς ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ἀπεσταγμένου γνησίου κονιὰκ τοῦ ἐξαγομένου εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν λέγει νὰ ἐπιστρέφηται μόνον ὁ φόρος καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου νὰ ἐνισχύσῃ τὴν οἰνοπαραγωγήν, φαίνεται ὅτι τὰ ζιζάνια τῆς πλεονεξίας δὲν ἔλειψαν καὶ σήμερον παρεδέχθη τροπολογίαν εἰς βάρος τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος υἱοθέτησε τὴν τροπολογίαν ταύτην, νὰ τὴν ἀπαλείψῃ.

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποίαν;

§179Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Τὴν τροπολογίαν τοῦ νὰ ἐπιστρέφηται γενικῶς ὁ φόρος ὁ πληρωνόμενος διὰ τὸ ἐξαγόμενον κονιὰκ καὶ νὰ διατηρήσῃ μόνον τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ φόρου τοῦ γνησίου κονιάκ. Περιέλαβε δὲ τὴν ἐπιζήμιον ταύτην τροπολογίαν ἐν τῷ ἄρθρῳ 13 τοῦ νομοσχεδίου, καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ τὴν ἀπαλείψῃ διὰ τὸ ἀσκανδάλιστον.

§180Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὴν τετάρτην παράγραφον εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἡ διάταξις, ἡ ὁποία βεβαίως ἐτέθη χάριν τῆς οἰνοπαραγωγῆς, ἡ ὁποία λέγει· «Ἐντὸς διετίας ἀπὸ τῆς ἀναμίξεως, καθὼς καὶ ἐὰν τὸ αὐτούσιον οἰνόπνευμα δὲν ἐξαχθῇ ἐντὸς ἔτους; ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς παραγωγῆς περίπου». Ἀλλὰ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κάλλιον γνωρίζουσι τὰ τῆς οἰνοπαραγωγῆς ἡ διετία εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς εἰς κατασκευὴν οἴνων ἐπιδορπίων. Δύνανται ἐν Θήρᾳ καὶ ἀλλαχοῦ νὰ κατασκευασθῶσιν οἶνοι ἐπιδόρπιοι δυνάμενοι τελεσφόρως νὰ ἀνταγωνισθῶσι μὲ τοὺς οἴνους τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἰταλίας, εἶναι ὅμως καταφανῶς ἀνεπαρκὴς ἡ διετὴς προθεσμία· τουλάχιστον νὰ τεθῇ πενταετὴς προθεσμία.

§181ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ τεθῇ τετραετία.

§182Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ζημιοῦται τίποτε τὸ Δημόσιον. Ὥστε νὰ τεθῇ τετραετία, κ. Ὑπουργέ;

§183ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Θόρυβος. Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Θόρυβος). Θέλετε τὸν λόγον, κ. Νέγρη;

§185Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη.

§186Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Δὲν ἀφήνω τὸ ζήτημα ἔτσι· θὰ συζητήσω.

§187ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἄς διαγραφῇ ἐπὶ τέλους.

§188Ν. ΜΠΑΛΑΦΑΣ. Νὰ διαγραφῇ, κ. Πρόεδρε, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Θόρυβος).

§190Ν. ΜΠΑΛΑΦΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 13.

§191Ι. ΛΑΠΠΑΣ. Διεγράφη ἢ ὄχι;

§192Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Διεγράφη.

§193ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι, ἀφοῦ ὁ κ. Φίλιππας ἐζήτησε τὸν λόγον καὶ εἶπεν ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ διὰ μακρῶν, ἐγὼ εἶπον νὰ διαγραφῇ.

§194Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Κατῆλθον ἀπὸ τοῦ βήματος μὲ τὴν ὑπόσχεσιν νὰ διαγραφῇ.

§195Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Μία τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἡ ὁποία ἐθεωρήθη λίαν καταστρεπτικὴ διὰ τὰ συμφέροντα ὁλοκλήρων τάξεων τῶν οἰνοπαραγωγῶν καὶ ποτοποιῶν εἶναι καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 14 τῆς πρώτης παραγράφου, διὰ τῆς ὁποίας οἱ ἔχοντες ἀποταμιευμένον οἰνόπνευμα δέον ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ δηλώσωσι τοῦτο πρὸς τὴν οἰκονομικὴν Ἀρχὴν καὶ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ φορολογία ἡ διὰ τοῦ παρόντος νόμου ἐπιβεβλημένη. Λέγω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι τερατώδης, μέλλει δὲ νὰ προκαλέσῃ τὴν καταστροφὴν ὁλοκλήρων τῶν τάξεων τῶν ποτοποιῶν καὶ οἰνοπνευματοποιῶν, διότι σήμερον, ὡς τὰ πράγματα ἔχουσι, διάφοροι οἰνοπνευματοποιοὶ καὶ ποτοποιοὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν οὔτε τὸ ἓν ἑκατοστὸν τοῦ φόρου νὰ πληρώσωσι, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ἐλαχίστης προθεσμίας νὰ πληρώσωσιν ἀναρίθμητον ποσὸν φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος; Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἄξιον τῆς προσοχῆς τῆς Βουλῆς καὶ πρέπει νὰ δείξῃ αὕτη περισσότερον ἐνδιαφέρον ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ, ὅπως πρῶτον μὲν δοθῇ μία προθεσμία πολὺ μεγαλειτέρα ἐκείνης ἡ ὁποία δίδεται, καὶ δεύτερον νὰ ἐξαιρεθῶσιν οὐχὶ δέκα ὀκάδες οἰνοπνεύματος, ἀλλὰ τοὐλάχιστον μέχρι τριάκοντα ὀκάδων οἰνοπνεύματος. Διότι, ἐὰν τεθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον, δέον οἱ οἰνοπαραγωγοὶ νὰ πωλήσωσιν ὅλον τὸ οἰνόπνευμα, διὰ νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον ἢ νὰ κλείσωσι τὰ καταστήματά των. Εἶναι δίκαιον νὰ θελήσωμεν νὰ καταστρέψωμεν ῥιζηδὸν μίαν τάξιν δυστυχῆ, πενεστάτην, διὰ νὰ πληρώσωμεν τὰ δημόσια ταμεῖα κατὰ φαντασίαν; Νομίζω λοιπὸν ὅτι χάριν τοῦ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου πρέπει νὰ τεθῇ μία εὐεργετικωτέρα διάταξις προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης σκληρᾶς καὶ ἀπανθρώπου διατάξεως.

§196ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐάν τις ἀναγνώσῃ μόνον τὸ πρῶτον ἐδάφιον, βεβαίως θὰ καταλήξῃ εἰς τὰ συμπεράσματα τὰ ὁποῖα τόσον τραγικῶς ἐξήνεγκεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου, ὅταν ὅμως ἀναγνώσῃ καὶ τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον, θὰ ἴδῃ ὅτι δὲν εἶναι τόσον καταστρεπτικὴ αὐτὴ ἡ διάταξις. Βεβαίως πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναποσπάστου διατάξεως, ἐὰν θέλωμεν νὰ βεβαιώσωμεν καὶ εἰσπράξωμεν τὸν προκείμενον φόρον· ἐὰν δὲν θέλωμεν, τότε βεβαίως δυνάμεθα ν’ ἀφήσωμεν ὅλους τοὺς κατόχους οἰνοπνεύματος ὄχι χιλιάδων ἀλλὰ καὶ ἑκατομμυρίων ὀκάδων νὰ μένωσιν ἀνενόχλητοι ἄνευ δηλώσεως καὶ ἄνευ ἄλλου. Λοιπὸν ἡ διάταξις αὕτη δὲν εἶναι ἐπίνοια ἡμῶν, ἀλλ’ ἔχει ληφθῆ ἐπὶ τῇ βάσει ξένης νομοθεσίας· ἴσως, ἴσως ἐπὶ τὸ ἐπιεικέστερον συνετάχθη, διότι ἡμεῖς ἐδέχθημεν ἀναβολὴν ὄχι μόνον τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὸν τύπον ἐγγυήσεως ἀνακούφισιν ἐπὶ χρόνον ἀρκετόν.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν....

§198ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μὲ τὰς τροπολογίας αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 μὲ τὰς τροπολογίας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται οὕτω τὰ ἄρθρα 15, 16, 17 καὶ 18 τροποποιημένον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 19). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Γεωργοπούλου ἔχουσα ὡς ἑξῆς· «Ὑφισταμένου τοῦ παραρτήματος ἐπιμεληταὶ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἀπ’ εὐθείας καὶ οἱ ἐπὶ πενταετίαν σπουδάσαντες εἰδικῶς τὴν χημείαν εἴς τινα ἀνεγνωρισμένην σχολὴν τῆς Εὐρώπης».

§200Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ὀρθοτάτη ἡ τροπολογία.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἔχει ὡς ἑξῆς· Μετὰ τὴν λέξιν «Κεφαλληνίας», νὰ προστεθῇ «Λευκάδος».

§202ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐχί. Νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία ἣν ἔχω διατυπώσει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, καὶ νὰ προστεθῇ ἐν τέλει τοῦ τρίτου ἐδαφίου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον συμφώνως πρὸς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀπορριπτομένης τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γεωργοπούλου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 20).

§203Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον νομίζω ὅτι ἐν τῇ φράσει «ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ κατὰ τὴν φορολογικὴν περίοδον τοῦ 1908 προκῦψαν καὶ ἀποδοθέν», ἀντὶ τοῦ «ἀποδοθὲν» νὰ τεθῇ «εἰσπραχθέν», διότι οὐδεὶς γνωρίζει ἂν ἀπεδόθη ποσὸν κατὰ τὸ 1908, οὕτω δὲ δὲν θὰ προκύψωσιν ἀντιρρήσεις. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὸ τρίτον ἐδάφιον, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ φορολογικὴ περίοδος τοῦ παλαιοῦ νόμου λήγει τῇ πρώτῃ Αὐγούστου 1910, οἱ δὲ ποτοποιοὶ ὑπεβλήθησαν ἤδη εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ παλαιοῦ νόμου, σήμερον δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ζητεῖ νὰ τεθῇ ὅριον ἐνάρξεως τοῦ νόμου ἡ πρώτη Μαΐου 1910, δηλαδή, ἀφοῦ ἐφορολογήσαμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς μέχρι πρώτης Αὐγούστου 1910, ἐρχόμεθα νὰ φορολογήσωμεν αὐτοὺς διὰ προσθέτου φόρου τρεῖς μῆνας περισσότερον, ἀπὸ τοῦ Μαΐου μέχρι τοῦ Αὐγούστου. Τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀδικώτατον.

§204ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται περὶ νέου φόρου, τοῦ φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ ἐν Ἑλλάδι καταναλισκομένου οἰνοπνεύματος, τὸ πρῶτον ἐπιβαλλομένου διὰ τοῦ παρόντος νόμου. Τὸν φόρον τὸν ὁποῖον κατέβαλλον μέχρι τοῦδε οἱ ποτοποιοὶ θὰ ἐξακολουθήσωσι καταβάλλοντες, θὰ ἐπαυξηθῇ δ’ ὁ φόρος αὐτὸς κατὰ τὸ ποσὸν τοῦ νέου φόρου, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθήσωσιν αὐτοὶ τὸ ἔργον αὐτό. Ὁ νέος φόρος ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ ἀμέσως, ἅμα τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐγὼ ἠθέλησα νὰ δώσω μικρὰν προθεσμίαν, ἰδίως εἰς τοὺς ποτοποιοὺς πρώτης κατηγορίας τοὺς ἔχοντας ἀγοράσει στέμφυλα ἢ ἄλλας πρώτας ὕλας, ὅπως καταναλώσωσι ταύτας προμηθευθείσας ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Ὁ νόμος ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως, ἡ δὲ προθεσμία μέχρι Μαΐου ἐδόθη δι’ αὐτὸν μόνον τὸν λόγον.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 20 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 20 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν). Ὁ κ. Ἰ. Φίλιος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συγχωνεύσεως τῶν δήμων τοῦ Κράτους»· Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συγκροτήσεως τοῦ κατὰ νόμον ἀπαιτουμένου Ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου»· Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ εἰσπράξεως ἄνευ προσθέτων τελῶν καὶ τόκων ὑπερημερίας τῶν καθυστερουμένων φόρων οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων τῶν χρήσεων 1907–1909».

§206Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετικῶς πρὸς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν παρακαλῶ, ὅπως τὸ ταχύτερον τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσι τὰ ἐμπορικὰ νομοσχέδια, τῶν ὁποίων ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς κατετέθη πρὸ πολλοῦ ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς ἐπιτροπῆς κ. Βουλευτοῦ Μεγαρίδος.

§207ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρὸ πολλοῦ εἶχεν ὑποβάλει ὁ ἀξιότιμος προκάτοχός μου νομοσχέδιον περὶ ἐξασκήσεως τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν ἐτυπώθη καὶ δὲν διενεμήθη. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑποβάλλω ἐκ νέου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 782–784).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων καὶ συστάσεως ταμείου ἀμύνης ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Κατσᾶνος.

§209Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, μόλις πρὸ στιγμῆς ἐψηφίσαμεν φορολογικὸν νόμον τοῦ οἰνοπνεύματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητήσαμεν ὄχι μόνον φορολογίαν, ἀλλ’ ἐζητήσαμεν καὶ ἐδημεύσαμεν μέρος τῆς περιουσίας τῶν ἀμπελοκτημόνων, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχων συναίσθησιν τῆς ὀδύνης τὴν ὁποίαν θέλει προξενήσει τὸ νομοσχέδιον τὸ πρὸ μικροῦ ψηφισθέν, ἔρχεται νὰ καταστήσῃ ἠπιωτέραν τὴν ὀδύνην ταύτην εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθημεν χάρις εἰς τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, διότι ἄλλως ἔπρεπε ν’ ἀποκρούσωμεν αὐτήν, καθόσον πλὴν τῆς φορολογίας ἀφῃρέσαμεν καὶ περιουσίαν τῶν ἀμπελοκτημόνων, ἔρχεται, λέγω, νὰ ὑποβάλῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἵνα ἀνακουφίσῃ τοὺς ἀμπελοκτήμονας. Συμφωνῶ πρὸς αὐτὸν δι’ ὅσα εἶπεν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, προκειμένου νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου καταργεῖται ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι τὸ ἀποσύρει, καὶ τοῦτο πάλιν ἕνεκα τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων, ἕνεκα τῶν ὁποίων τὰ πάντα ὑφιστάμεθα ἐνταῦθα καὶ πάσας τὰς θυσίας τὰς ἐπιβαλλομένας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ ἐναπέμεινεν αὐτὴ ἡ μικρὰ καραμέλλα, ἡ ὁποία ὡς ἄθυρμα ἤθελε παρασχεθῆ εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας διὰ τὴν θετικὴν ζημίαν ἡ ὁποία προσεγένετο αὐτοῖς διὰ τοῦ πρὸ ὀλίγου ψηφισθέντος νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐκτὸς τῆς φορολογίας εἰς ἣν ὑποβάλλονται διὰ τοῦ μέσου τῆς καταναλώσεως ἀφῃρέθη καὶ περιουσία, τὴν ὁποίαν εἶναι ζήτημα ἂν εἴχομεν δικαίωμα ν’ ἀφαιρέσωμεν, καὶ ἐν τούτοις παρεκάμψαμεν καὶ τὸ μέτρον τοῦτο ἕνεκα τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων. Ἀλλὰ καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον παρεῖχε τὸν μετριασμὸν τῆς ὀδύνης εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας, ἔρχεται ν’ ἀνατραπῇ δι’ ἄλλου νομοσχεδίου μετημφιεσμένου πλέον, οὐχὶ διὰ νομοσχεδίου καταργήσεως τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων, ἀλλὰ διὰ νομοσχεδίου διὰ τοῦ ὁποίου καλοῦνται καὶ πάλιν οἱ ἀμπελοκτήμονες νὰ καταβάλωσι τὸν φόρον οὐχὶ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἀλλ’ ὑπὲρ συστάσεως ταμείου ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Κύριοι, δύο κατηγορίας ἀμπελοκτημόνων ἔχομεν, τὴν κατηγορίαν τῶν ἀμπελοκτημόνων οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ζητοῦσι παρὰ τῆς Πολιτείας καὶ τὴν κατηγορίαν τῶν ἀμπελοκτημόνων οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι προστασίαν παρ’ αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι καὶ ἡ δευτέρα κατηγορία, ἡ κατηγορία τουτέστιν ἡ ζητοῦσα προστασίαν παρὰ τῆς Πολιτείας, οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἵνα ἀπευθύνηται πρὸς τὴν Πολιτείαν, προκειμένου περὶ τοιαύτης προστασίας, διότι ἡ Πολιτεία οὐδέποτε παρενέβη εἰς τὸν διακανονισμὸν τῶν κτηματικῶν σχέσεων τῶν ἀτόμων.

§210Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§211Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ ἂν ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κατηγορία ἐκείνη τῶν ἀμπελοκτημόνων ηὐτύχησε καὶ ἀπελάμβανεν ὅλης τῆς εὐημερίας καὶ τοῦ πλούτου, βεβαίως οὐδὲν πλέον συνεισέφερεν εἰς τὴν Πολιτείαν, ἀλλὰ καὶ οὐδὲν βεβαίως συνεισέφερεν εἰς τοὺς λοιποὺς ἀμπελοκτήμονας τοῦ Κράτους, καὶ ἑπομένως οὐδεμία ὑποχρέωσις ὑπάρχει τῆς Πολιτείας πρὸς τοὺς ἀμπελοκτήμονας. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Πολιτεία, οὐχὶ πλέον ἐκπληροῦσα ὑποχρέωσιν ἀλλὰ καθῆκον προστατευτικόν, ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν ἀμπελοκτημόνων, οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ ὑποχρέωσιν ἡ ἄλλη κατηγορία, ἡ ὁποία οὐδεμίαν προστασίαν ζητεῖ παρὰ τῆς Πολιτείας, ν’ ἄρῃ τὰ βάρη τῆς κατηγορίας ἐκείνης τῶν ἀμπελοκτημόνων ἡ ὁποία ζητεῖ τὴν παρέμβασιν τῆς Πολιτείας πρὸς προστασίαν τοῦ προϊόντος αὐτῆς. Ἀλλά, Κύριοι, γεννᾶται ἕτερον ζήτημα σπουδαῖον· θὰ ἐπιμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ μετημφιεσμένον νομοσχέδιον; Καί, ἂν θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ, γεννᾶται τὸ ζήτημα· ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιμείνῃ; Καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐρωτῶ αὐτόν· αἰσθάνεται τοιαύτην δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ τοιαύτην φορολογίαν τὴν ὁποίαν ζητεῖ διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Καὶ ἐρωτῶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν· αἰσθάνεται τὴν δύναμιν αὐτήν; Διότι ἐγὼ νομίζω ὅτι, ὁσηδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ δύναμις τῆς Κυβερνήσεως, ὁσηδήποτε καὶ ἂν εἶναι καὶ ἄλλη τις δύναμις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικρατήσῃ τοιαύτη φορολογία, διότι ὑπὲρ τὴν δύναμιν τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὲρ τὴν δύναμιν τῆς Βουλῆς, ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην δύναμιν, ὑψοῦται μία ἄλλη δύναμις πολὺ μεγαλειτέρα, ὁ καταστατικὸς ἡμῶν χάρτης, τὸν ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ καταλύσωμεν εἰς αὐτὰς τὰς βάσεις αὐτοῦ. Ἀρκούντως κατελύσαμεν αὐτὸν εἰς τὰ περιθώρια καὶ τὰ ἄκρα. Ἡ Πολιτεία ἔχει δικαίωμα νὰ ζητῇ νὰ ἐπιβάλῃ βάρη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλὰ τὰ βάρη αὐτὰ νὰ τὰ χρησιμοποιῇ ὑπὲρ ἑαυτῆς, οὐδέποτε ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ζητῇ νὰ ἐπιβάλῃ φορολογικὰ βάρη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὰ ὁποῖα νὰ ζητῇ νὰ μεταχειρισθῇ ὑπὲρ ἄλλων τάξεων, διότι τοῦτο εἶναι ἀντισυνταγματικώτατον.

§212ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἐπιβάλλομεν φορολογικὰ βάρη εἰς τὸ Κράτος. Παραιτεῖται ἡ Πολιτεία ἑνὸς φόρου πρὸς προστασίαν τῆς ἀμπελουργίας.

§213Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον πολὺ ἐκτιμῶ καὶ τὸν ὁποῖον πολὺ σέβομαι, φρονεῖ ὅτι διά τινος μικροῦ καλύμματος εἶναι δυνατὸν νὰ πειθώμεθα πάντες καί, ἂν πειθώμεθα ἐν πολλοῖς, διότι θέλομεν νὰ πειθώμεθα, δὲν πρέπει νὰ νομίζῃ ὅτι εἶναι δυνατὸν πάντοτε νὰ πειθώμεθα εἰς τοιαῦτα ἐπιχειρήματα. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἡμεῖς ἐξεχωρήσαμεν τὸν φόρον πλέον εἰς τοὺς γεωργοὺς καὶ ὅτι ἡ Πολιτεία οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ. Καὶ ἡμεῖς ἀπαντῶντες εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν λέγομεν πρὸς αὐτὸν ὅτι, ἐὰν ἡ Πολιτεία παρῃτήθη τοῦ φόρου αὐτοῦ, ἔχει καλῶς. Αὐταὶ αἱ γνῶμαι διετυποῦντο ἐν τῷ πρώτῳ νομοσχεδίῳ, καὶ καλῶς καὶ δικαίως καὶ συνταγματικῶς διετυποῦντο, διότι ἄφηνον μίαν διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας ἐπετρέπετο εἰς ἐκείνην τὴν τάξιν τῶν ἀμπελοκτημόνων οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι τὴν τοιαύτην προστασίαν νὰ τὴν ἀπολαύσωσιν. Ἀλλὰ κατὰ τίνα τρόπον παρῃτήθη ἡ Πολιτεία τῆς τοιαύτης φορολογίας, ἀφοῦ διὰ τοῦ μετημφιεσμένου τούτου νομοσχεδίου ζητεῖ καὶ αὖθις τὴν καταβολὴν τοῦ φόρου τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων μὲ τὴν ὀδυνηράν, τὴν λυπηρὰν διάκρισιν, μὲ τὴν διάκρισιν τὴν ἀντισυνταγματικήν, ὅτι ζητεῖ τὴν φορολογίαν ταύτην νὰ διαθέσῃ πρὸς προστασίαν οὐχὶ πλέον τῆς Πολιτείας, ἀλλὰ πρὸς προστασίαν ἄλλης τάξεως ἀμπελοκτημόνων; Καὶ ἐνταῦθα ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν· εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμείνῃ νὰ ζητήσῃ φορολογικὰ βάρη οὐχὶ ὑπὲρ τῆς Πολιτείας, ἀλλ’ ὑπὲρ τάξεως ἄλλης ἀμπελοκτημόνων ἢ οἱασδήποτε ἄλλης τάξεως; Καὶ ἐρωτῶ πάντας ὑμᾶς τοὺς ἀσχολουμένους περὶ τὰ νομικὰ καὶ συνταγματολογικά· δὲν εἶναι ἀντισυνταγματικωτάτη ἡ διάταξις αὕτη; Ὑπάρχει δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητῇ φορολογίαν ὑπὲρ ἀτόμων;

§214Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὑπὲρ ὅλου τοῦ Κράτους.

§215Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁμιλεῖτε ἀνακριβέστατα. Ἐγὼ δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω δεκαπέντε ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι λέγουσιν ὄχι, διότι ἡ Κύμη δὲν εἶναι ὁλόκληρον τὸ Κράτος. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀποσύρῃ τὸ μετημφιεσμένον νομοσχέδιον καὶ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον.

§216ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Διατί εἶναι μετημφιεσμένον; Νομίζω ὅτι ἡ γνώμη ἡ ὑποστηριζομένη διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σαφεστάτη. Παραιτούμεθα τοῦ φόρου ὑπὲρ τῆς προστασίας τῆς οἰνοπαραγωγῆς καὶ ὁρίζομεν ὅτι τὸ χρῆμα θὰ κατατίθηται ἐκ τῶν προτέρων καὶ κατόπιν αὐτοὶ οἱ οἰνοπαραγωγοὶ θέλουσι σκεφθῆ πῶς δύνανται νὰ τὸ μεταχειρισθῶσι· λοιπὸν κατὰ τί εἶναι κεκαλυμμένον καὶ μετημφιεσμένον;

§217Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡμεῖς δὲν διισχυρίσθημεν ὅτι ὑπάρχει σύγχυσις ἐν τῇ ἐκφράσει τοῦ νομοσχεδίου. Ὠνομάσαμεν τὸ νομοσχέδιον μετημφιεσμένον, διότι πράγματι εἶναι μετημφιεσμένον ἐν σχέσει πρὸς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον.

§218ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἄλλο ζήτημα δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι εἶναι ἕτερον νομοσχέδιον καὶ πρέπει νὰ συζητηθῇ ἐκ νέου.

§219Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡμεῖς ἐψηφίσαμεν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ πρῶτον νομοσχέδιον.

§220Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ἦλθε πρὸς συζήτησιν νομοσχέδιον ἐντελῶς νέον, ἦλθε κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι διάφορον τελείως ἀπὸ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον τὸ συζητηθὲν κατὰ τὰς δύο ἀναγνώσεις· διότι, ἐνῷ διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου ἀπηλλάσσοντο τελείως οἱ ἀμπελοκτήμονες τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων, ἤδη ἐπιβάλλεται φορολογία εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας. Ἐρωτῶ· εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ἢ εἶναι νομοσχέδιον νέον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διέλθῃ καὶ τὰς τρεῖς ἀναγνώσεις;

§221Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος μεθ’ ὑμῶν, ἀλλὰ δὲν θέλω ν’ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐγὼ δὲν ἰσχυρίσθην ὅτι ὑπάρχει ἀσυμφωνία ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῷ νέῳ, ἀλλ’ εἶπον ὅτι κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν μᾶς παρουσίασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομοσχέδιον ἐντελῶς διάφορον τοῦ πρώτου, νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν εἶχε σχέσιν μὲ τὸ πρῶτον. Καὶ ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ μᾶς λέγει ὅτι πρόκειται περὶ προστασίας τῆς οἰνοπαραγωγῆς, ἐνῷ ἡμεῖς εἴχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ ἐψηφίσαμεν κατάργησιν τῆς στρεμματικῆς φορολογίας. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλῃ νὰ παράσχῃ τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν ἐδήλωσεν εἰς τὴν τάξιν ἐκείνην τῶν ἀμπελοκτημόνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην τοιαύτης, ἡμεῖς οὐδεμίαν ἔχομεν ἀντίρρησιν, ν’ ἀφήσῃ ὅμως ἐκείνους οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν προστασίαν ζητοῦσιν ἀπὸ τὴν Πολιτείαν ν’ ἀπολαμβάνωσιν αὐτοὶ τοῦ μικροῦ δώρου τὸ ὁποῖον παρέσχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Οὐδεμίαν λοιπὸν ἔχομεν ἀντίρρησιν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου του τούτου ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε θέσει τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, ν’ ἀφήνηται δηλαδὴ εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας διὰ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων ν’ ἀποφαίνωνται.

§222Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ γίνωσι ταμεῖα κατ’ ἐπαρχίας.

§223Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡμεῖς δὲν χρειαζόμεθα διόλου ταμεῖα.

§224ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ τὴν γνώμην μου ἐδήλωσα σαφῶς καὶ ἀπεριφράστως. Νομίζω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κάμωμεν ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς εἶναι νὰ παραιτηθῇ τὸ Κράτος τοῦ φόρου τοῦ στρεμματικοῦ τῶν ἀμπέλων καὶ νὰ διαθέσῃ τοῦτον ὑπὲρ αὐτῆς τῆς οἰνοπαραγωγῆς.

§225Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κατ’ ἐπαρχίας.

§226Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸν λόγον, παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. Δὲν θὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ πληρώνῃ ὁ εἷς, διὰ νὰ τρώγῃ ὁ ἄλλος.

§227Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Οἱ Κύριοι ἐκόπτοντο πρὸ ὀλίγου, διὰ νὰ στραγγαλίσωσιν ἕνα νόμον ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν εἰς βάρος τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Εἶναι αἶσχος νὰ ἐγείρωνται τώρα ἀντιρρήσεις.

§228Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν θὰ πληρώσῃ, κ. Πρόεδρε, ἡ Αἰτωλία καὶ Ἀκαρνανία, διὰ νὰ πωλήσῃ τοὺς οἴνους αὐτῆς ἡ Ἀττική.

§229Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Καὶ νὰ γίνῃ ὅ,τι ἔγινε μὲ τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιίας.

§230ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐὰν δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνῃ κατανομὴ κατ’ ἐπαρχίας, τότε ἀποφεύγομεν τὴν συζήτησιν.

§231Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ματαιώσῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἂς ἐπιμείνῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἀνοησίαν.

§232Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ πρᾶξις τιμῶσα τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι αὕτη. (Διαμαρτυρίαι).

§233Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀνάγκην ἠθοποιῶν.

§234ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν ἐνοήσατε, κ. Στεφανίδη, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἶναι ἐναντίον τοῦ μέτρου τούτου;

§235Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐὰν οἱ κ. συνάδελφοι εἶχον ὑπ’ ὄψει, ὅτι αἱ ἀμπελοφυτεῖαι ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἐξ ἴσου σχεδὸν κατὰ διαμερίσματα διανενεμημέναι, ἐὰν εἶχον ὑπ’ ὄψει των τοῦτο, βεβαίως θ’ ἀνεγνώριζον ὅτι ἀκριβῶς ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους θὰ προστατευθῶσι διὰ τοῦ ταμείου αὐτοῦ καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου θὰ φέρω ὡς παράδειγμα τὴν ἔκτασιν τῶν ἀμπέλων κατὰ στρέμματα εἰς ἕκαστον τόπον. Οἰνοπαραγωγὸς ἐπαρχία ἰδίως ἐνδιαφερομένη εἶναι ἡ Κέρκυρα, ἡ ὁποία ἔχει 130.000 στρεμμάτων· ἡ Ἀττικὴ ἔχει 107.000 στρεμμάτων, ἡ Εὔβοια ἔχει 64.000 στρεμμάτων, ἡ Θεσσαλία ὁλόκληρος 63.000 στρεμμάτων, ἡ Ἀχαΐα 60.000 στρεμμάτων, αἱ Κυκλάδες 58.000 στρεμμάτων, ἡ Ἠλεία 58.000 στρεμμάτων κλπ. Δὲν ἐνδιαφέρουσιν ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους. Ἐὰν κατανείμωμεν τὸ ταμεῖον αὐτὸ κατ’ ἐπαρχίας, θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ προστατεύσωμεν καμμίαν. Τὸ ταμεῖον αὐτὸ δὲν πρόκειται οὔτε ἡ Καρυστία οὔτε ἡ Κέρκυρα οὔτε ἡ Ἀττικὴ νὰ τὸ διαχειρίζηται· τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον διαχειρίζεται ὁλόκληρον τὸν Προϋπολογισμόν, θὰ διαχειρίζηται καὶ τὸ ταμεῖον τοῦτο. Ἐάν, ὃ μὴ γένοιτο, παρουσιασθῇ ἐν Ἑλλάδι ἡ φυλλοξήρα, ἡ ὁποία μᾶς περιβάλλει, δυστυχῶς δὲ δὲν λαμβάνονται τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ τὴν ἐμποδίσωσι, διότι μανθάνω ὅτι οἱ πρόσφυγες ἐκ Ῥωμηλίας φέρουσι φυτὰ μεθ’ ἑαυτῶν καὶ τὰ φυτεύουσιν εἰς τὸν Ἁλμυρὸν καὶ τὴν Ἀγχίαλον, ἐὰν ἔλθῃ, λέγω, ἡ φυλλοξήρα, τὸ ταμεῖον αὐτὸ θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προστατεύσῃ τὸ προϊὸν κατὰ τοῦ κινδύνου τούτου. Τὸ ταμεῖον τῆς Τριχωνίας, ἡ ὁποία ἔχει 4.000 στρεμμάτων, τὸ ταμεῖον τοῦ Βάλτου, ὁ ὁποῖος ἔχει 400.000 στρεμ., τί θὰ κάμῃ; Ἐὰν μάλιστα ἐμφορῆταί τις ἐξ εἰλικρινῶν σκέψεων καὶ ἰδεῶν, ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ νὰ συσταθῇ ἓν μεγαλείτερον ταμεῖον, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον τὸν κίνδυνον τῆς φυλλοξήρας ν’ ἀποκρούσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ βελτιώσῃ τὸ εἶδος. Λοιπὸν ἀπέδειξα δι’ αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρεται μόνον ἡ Κέρκυρα οὔτε ἡ Εὔβοια. Τοὐναντίον μάλιστα αὕτη ἔχει μικρότερον ἐνδιαφέρον, διότι εἰς τὸν πίνακα τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν ἔρχεται τετάρτη. Ἀφοῦ λοιπὸν ἐνδιαφέρονται ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι καὶ πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ προστασία δι’ ὅλας, πρέπει νὰ κατανείμωμεν τὸ ταμεῖον; Δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει ὁ κ. συνάδελφος τί γίνεται εἰς τὰ Κράτη τ’ ἄλλα; Ἐν Πρωσσίᾳ συνέστησαν ἓν ταμεῖον πρὸς προστασίαν τῶν παραγωγῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἡ παραγωγὴ τῶν οἴνων, ἡ παραγωγὴ τῶν οἰνοπνευμάτων καὶ τὰ διάφορα ἐμπόρια, τὸ ταμεῖον δὲ τοῦτο ἐπροίκισε τὸ Κράτος μὲ 50.000.000 καὶ ἤδη ἔχει κεφάλαιον 500,000,000 καὶ διὰ τοῦτο τὸ γερμανικὸν ἐμπόριον προοδεύει. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι, ἂν κατανείμωμεν κατ’ ἐπαρχίας τὸ ταμεῖον, θὰ προστατεύσωμεν τὴν παραγωγήν. Ἡ Δανία διαθέτει 12.000.000 φράγκων, διὰ νὰ φυτεύσῃ ἀμμώδεις ἐκτάσεις, καὶ κατορθώνει τὰς ἀμμώδεις αὐτὰς ἐκτάσεις νὰ χρησιμοποιῇ φυτεύουσα εἰς τὰ μέρη αὐτὰ πεῦκα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπιτήδεια διὰ τὰς γαίας ταύτας, καὶ εἰσπράττουσα μέγαν πλοῦτον ἐξ αὐτῶν. Ὅσοι ἐνέκυψαν εἰς τὰ τῆς Δανίας γνωρίζουσι τίνα ἔργα ἐκεῖ συντελοῦνται. Λοιπὸν οἱ ἀμπελουργοὶ θὰ δύνανται νὰ συνασπισθῶσι καὶ νὰ εἰσφέρωσι τὸν φόρον τὸν στρεμματικὸν ἀπολαμβάνοντες κατ’ ἀναλογίαν τῶν ἀγαθῶν τοῦ ταμείου. Ἀλλά, καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ προστατευθῶσιν ὡρισμένα διαμερίσματα τῆς χώρας, νομίζετε ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶχε τὸ καθῆκον καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, ἀφοῦ ἐστραγγάλισεν ἐνταῦθα τὴν οἰνοπαραγωγήν, νὰ προστατεύσῃ ταύτην; Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἔφερον τὸ μέτρον διὰ τὸν σῖτον, ἡμεῖς τὸ ἐδέχθημεν. Εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκήρυσσε κατὰ τῆς οἰνοπαραγωγῆς τὸν πόλεμον ἡ Γαλλία, εἰς τὴν Ἐπικράτειαν τῆς ὁποίας εἴχομεν ἄλλοτε τὴν μεγαλειτέραν κατανάλωσιν τῶν οἴνων ἡμῶν, καὶ μᾶς ἐπέβαλε φορολογίαν 12 φράγκων καθ’ ἑκατόλλιτρον, τὴν ὁποίαν αὐξάνει κατὰ 1 καὶ 20 κατὰ βαθμόν, ἡ Ἰταλία ἐπέβαλε φορολογίαν 25 φράγκων, ἐνῷ συγχρόνως ἐγένετο ἐκεῖ ἀφορμὴ ἡ σταφὶς ν’ ἀποδιώξῃ τοὺς οἴνους τῆς Κύμης, τῆς Λευκάδος κλπ., διότι ἐκεῖ εἰσήγετο τὸ μιστέλλιον. Ἡ Αὐστρία ἔχει 53 φρ. καθ’ ἑκατόλλιτρον, ἡ Γαλλία 25 φρ., ἡ Ἑλλὰς δὲ τί νομίζετε ὅτι κάμνει; Ἐπιτρέπει τὴν εἰσαγωγὴν τῶν οἴνων τῶν ξένων ἀτελῶς, διότι ἔχει τοιαύτην σύμβασιν μὲ τὴν Γαλλίαν. Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι ἓν ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον πράττει ἡ Πολιτεία, νὰ πολεμῇ ἐμμέσως καὶ ἀμέσως τὴν οἰνοπαραγωγήν. Ποῖος δὲ εἶναι ὁ πόλεμος τὸν ὁποῖον ἐκήρυξεν ἡ Πολιτεία κατὰ τῆς οἰνοπαραγωγῆς; Πᾶς φόρος ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος ἔπληξε τὴν οἰνοπαραγωγὴν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας. Κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1882, ὅτε τὸ πρῶτον ἠθέλησε νὰ εἰσαχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη, Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὄντος τοῦ ἀειμνήστου Καλλιγᾶ, τότε ἀντετάχθησαν ὅλοι, διότι εἶπον· Διατί νὰ καταστρέψωμεν τὴν οἰνοπαραγωγήν; Τί κάμνει ἡ οἰνοπαραγωγή; Τὰ προϊόντα τῆς οἰνοπαραγωγῆς κατασκευάζονται ἀποστάγματα καὶ ἐξάγονται εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ εἰς τὰς παραδουναβίους ἐπαρχίας, καθὼς καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὡς μαστίχα, ἡ περιώνυμος ἐκείνη μαστίχα, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε. Πόση ποσότης εἶχε φθάσει; 3,000,000. Τί ἐγένετο αὕτη; Ἀπεκλείσθη, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν κατὰ τὸ 1883 ἐφορολογήθη τὸ ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα, ἀφ’ ἑτέρου δ’ ἐγένετο καὶ ἀτέλεια τοῦ εἰσαγομένου οἰνοπνεύματος συνεπείᾳ συμβάσεως μὲ τὴν Γαλλίαν. Ὑπέστη λοιπὸν ἓν κτύπημα φοβερὸν ἡ οἰνοπαραγωγή. Κατόπιν ἦλθεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεπτύχθη ἡ κονιακοποιία, διὰ τῆς ὁποίας εἰσήρχοντο πολλὰ χρήματα, ἐξακολουθοῦσι δ’ ἀκόμη νὰ φέρωσι τοὺς τίτλους. Ἀλλ’ ἀκολούθως ἐξηκολούθησαν κατόπιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς νὰ φέρωσιν ἀλκοὸλ ἐκ τῆς Γαλλίας, τὸ ὁποῖον μὲ ὀλίγον χρῶμα κάμνουσι κονιὰκ καὶ τὸ ἀποστέλλουσιν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ὡς γνήσιον ἑλληνικὸν κονιὰκ καὶ δι’ αὐτὸ τελευταίως ταῦτα ἀπεκλείσθησαν ἐκ τῆς ἀμερικανικῆς ἀγορᾶς, αἱ δὲ ἐν Ἀμερικῇ ἐκδιδόμεναι ἑλληνικαὶ ἐφημερίδες γράφουσιν ὅτι τὰ κονιὰκ πλέον τὰ ἐξ Ἑλλάδος προερχόμενα δὲν εἶναι ἄλλο τι ἢ ἀλκοόλ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν φορολογιῶν τὰς ὁποίας κατὰ διαφόρους ἐποχὰς ἔλαβεν ἡ οἰνοπαραγωγὴ πᾶσα φορολογία τῆς οἰνοπνευματοποιίας ἔπληττε τὴν οἰνοπαραγωγήν. Ἡ κατάργησις τῶν ἀμβύκων, ὅπως εἶπον καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγός μου καὶ πάντες οἱ ἄλλοι οἱ ὁμιλήσαντες ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐστραγγάλισε τὴν οἰνοπαραγωγήν. Ἀπέναντι λοιπὸν τοῦ στραγγαλίσματος τούτου τί θὰ δώσητε ὡς ἀντάλλαγμα; Τὸ ταμεῖον Βάλτου μὲ 500 δρχ. ἢ τὸ ταμεῖον Τριχωνίας μὲ 2500 δραχμάς;! Αὐτὰ θὰ προστατεύσωσι τὴν οἰνοπαραγωγήν; Ἢ νομίζετε ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν θὰ λάβῃ πρόνοιαν ἵνα ἐξεύρῃ τρόπον νὰ προστατευθῇ ἡ οἰνοπαραγωγή; Ὑπῆρξεν ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔπασχεν ἡ οἰνοπαραγωγή, κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1887, καὶ τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐσκέφθη ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης ν’ αὐξήσῃ τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος ἀπὸ μιᾶς δραχμῆς εἰς μίαν καὶ ἡμίσειαν. Καὶ εἶπε τότε ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν ἀντάλλαγμα εἰς τὴν οἰνοπαραγωγήν, πρέπει νὰ δώσωμεν ἀτέλειαν—διότι τότε ὑπῆρχεν ὁ φόρος τοῦ οἴνου εἰς τοὺς ἐξαγομένους, ὑπερεμάχησαν δὲ οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ ἐξ Ἀττικῆς κ. Νέγρης καὶ Δραγούμης καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐπιφανεῖς τοῦ κόμματος, εἰπόντες ὅτι εἶναι δικαία ἡ πρότασις. Καὶ ἔλεγε τότε ὁ Τρικούπης· Δὲν θέλω νὰ τοὺς ἀνακουφίσω, ἀλλὰ νὰ τοὺς προστατεύσω, ἵνα ἀνταγωνίζωνται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον. Καὶ ὁμολογουμένως μία συνδρομὴ 500,000 δρχ. κατ’ ἔτος—διότι τοιαύτη ἦτο—ἐπὶ 20,000,000 ἐξερχομένων ὀκάδων ἀνεζωογόνησε τὴν οἰνοπαραγωγήν, ἡ ὁποία κατώρθωσε καὶ ἐκρατήθη μέχρις ἐσχάτων. Ἀλλὰ ποῖα εἶναι τὰ θανασιμώτερα πλήγματα, τὰ ὁποῖα ἔδωκεν εἰς τὴν οἰνοπαραγωγὴν ἡ Πολιτεία; Ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως. Διὰ τοῦ νόμου τούτου ἔκαμεν ὥστε ὅλον τὸ πλεόνασμα τῆς σταφίδος νὰ ῥιφθῇ εἰς βάρος τῆς οἰνοπαραγωγῆς, καὶ ἡμεῖς ἐδέχθημεν τὰ μέτρα αὐτά, καὶ ἡ σταφιδοπαραγωγὴ ἀνταγωνισθεῖσα ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἐμπορίῳ ἐξετόπισε τοὺς οἴνους τοὺς Ἑλληνικοὺς ἀπὸ ὅλα σχεδὸν τὰ μέρη. Σᾶς φέρω πίνακας, διὰ τῶν ὁποίων δύνασθε νὰ πεισθῆτε. Μόνον εἰς τὴν Μελίτην κατ’ ἔτος εἰσήγοντο 200,000 ἑκατολλίτρων ἐκ Λευκάδος, Κερκύρας καὶ Κύμης. Σήμερον κατέχει τὸ ἔδαφος ὁλόκληρον ἡ Οἰνοποιητικὴ ἑταιρεία. Καὶ δὲν φθονοῦμεν τὴν τύχην της· τουναντίον μάλιστα εὐχαρίστως βλέπομεν ὅτι κατώρθωσε μία ἑταιρεία τοιοῦτό τι ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἐμπορίῳ, ἀφοῦ σήμερον ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ προσεγγίσωμεν εἰς τὰ ξένα Κράτη, τούτου δ’ αἰτία εἶναι ἡ Πολιτεία. Ἀλλ’ ἡμᾶς κατέστησε πλέον ἡ Πολιτεία ἀνικάνους. Πῶς θ’ ἀνταγωνισθῶμεν ἡμεῖς πρὸς οἰνόπνευμα ἐκ σταφίδος, τὸ ὁποῖον ἔχει 3 λεπτὰ μόνον κατ’ ὀκᾶν, καὶ μάλιστα ἐκ χλωρᾶς σταφίδος; Διὰ τὴν οἰνοπαραγωγὴν μὲ τρία λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν δὲν πληρώνομεν οὐδὲ τὸ ἀγῶγι τῆς συγκομιδῆς. Προκειμένου περὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου θὰ σᾶς ἀναγνώσω τί μᾶς εἶπεν εἷς τῶν Διευθυντῶν τῆς ἑταιρείας ἐν τῇ κοινοβουλευτικῇ ἐπιτροπῇ, ἡ ὁποία κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐξήτασε τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ νὰ πεισθῆτε πῶς ἐξετοπίσθησαν οἱ Ἑλληνικοὶ οἶνοι ὑπὸ τῆς Οἰνοποιητικῆς (ἀναγινώσκει)· «Καὶ πῶς νὰ μὴ ἀνταγωνισθῶ κλπ.».

§236Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπητε μίαν διακοπήν; Ὅταν παρακάθησθε εἰς τὴν θέσιν σας καὶ ἀκούητε ἄλλον τινὰ ὁμιλοῦντα, ἀσχάλλετε καὶ λέγετε ὅτι παρατείνει καὶ παρέλκει τὰς συνεδριάσεις. Ἀλλ’ ἐνταῦθα πρὸ τίνος θεάματος παρίσταται ἡ Βουλή; Πρὸ γεγονότων ὅλως ἀσχέτων πρὸς τὸ προκείμενον ζήτημα. Ἠθέλησα νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον θέλετε ν’ ἀσπασθῶμεν ἡμεῖς, ὅτι, ὅταν διακόπτησθε, αἰσθάνεσθε τὸν ἑαυτόν σας ἀδικούμενον, τὸ αὐτὸ γίνεται καὶ διὰ τοὺς ἄλλους συναδέλφους. Καὶ ἂς χρησιμεύσῃ ὡς παράδειγμα.

§237Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἵνα πεισθῆτε δ’ ὅτι ἐν τῇ ἐξωτερικῇ ἐμπορίᾳ παρηγκωνίσθησαν οἱ Ἑλληνικοὶ οἶνοι διὰ τῆς οἰνοποιητικῆς, πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐν τῇ Ἰταλίᾳ καὶ μόνῃ εἰσήχθη ποσὸν ἄνω τῶν 10,000,000 λιτρῶν σταφιδίτου οἴνου, καὶ ὁ ἐκεῖ ἐπιτετραμμένος ἀπαντῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν λέγει ὅτι τὸ αἴτιον διὰ τοῦ ὁποίου ἀποκλείονται οἱ Ἑλληνικοὶ οἶνοι ἐν Ἰταλίᾳ εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ μιστελλίου, ἡ ὁποία ἔκαμε τὴν Ἰταλίαν νὰ παραβιάσῃ τὴν σύμβασιν καὶ ἀπὸ 11 φράγκ. ν’ ἀναβιβάσῃ τὸν φόρον εἰς 25. Ἀλλὰ μήπως μόνον ἐν τῇ ἐξωτερικῇ ἐμπορίᾳ κατεστράφη ἡ οἰνοπαραγωγή; Ἐν τῇ ἐσωτερικῇ ἐμπορίᾳ τὸ ἴδιον ἔπαθεν. Ἓν καὶ μόνον παράδειγμα θὰ σᾶς ἀναφέρω. Εἰς τὴν Σμύρνην καὶ τὴν Σάμον καὶ τὴν νέαν Ἔφεσον εἰσήχθησαν ἐντεῦθεν ποσότητες σταφίδος περὶ τὰ 2.000.000. Τί δὲ ἐγένετο αὕτη; Ἐπεστράφη ἐδῶ εἰς γλεῦκος! Φαντασθῆτε δηλαδὴ κομίζειν γλαῦκα εἰς Ἀθήνας.

§238Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Σταφὶς ἐμπορίας ἢ παρακράτημα;

§239Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Φαντάζεσθε ὅτι σταφὶς ἐμπορίας δύναται νὰ ἐξαχθῇ καὶ νὰ ἐπιστραφῇ ὀπίσω; Τὸ πιστεύετε σεῖς; Ἐγὼ δὲν τὸ πιστεύω. Ἀλλὰ μήπως μόνον ἐν τῇ ἐμπορίᾳ τῶν οἴνων παρηγκωνίσθη ἡ οἰνοπαραγωγή; Δὲν παρηγκωνίσθη ἐν τῇ ἀποστακτικῇ βιομηχανίᾳ; Εἰς τὴν ἀποστακτικὴν βιομηχανίαν πῶς θέλετε ν’ ἀνταγωνισθῇ, ἀφοῦ ἔλαβεν ἀλλεπάλληλα πλήγματα ἡ οἰνοπαραγωγή; Πρῶτον πλῆγμα εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις τῶν μικρῶν ἀμβύκων, τὴν ὁποίαν θεσπίζομεν τώρα· ἄλλο πλῆγμα εἶναι ἡ φορολογία τοῦ οἰνοπνεύματος· ἄλλο πλῆγμα εἶναι ἡ κατάργησις τῶν ἐργοστασίων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐπεξειργάζοντο τὰ προϊόντα τῆς ἀμπέλου, διότι ὁ ἐργοστασιάρχης Καλαμῶν, Θηβῶν, Ἀττικῆς δὲν ἔχει τὰ μέσα πλέον ἵνα κατορθώσῃ ν’ ἀνταγωνισθῇ πρὸς τὸ ἐκ τῆς σταφιδαμπέλου προϊόν. Γνωρίζετε δ’ ὅτι διὰ τῆς Ἑνιαίας καὶ τῆς Οἰνοποιητικῆς καὶ τοῦ τράστ, τὸ ὁποῖον ἐγένετο, συνεκεντρώθη εἰς τὰς χεῖράς των ὅλον τὸ ἐμπόριον, καὶ σήμερον τοῖς δίδομεν ἓν μονοπώλιον χωρὶς ἀντάλλαγμα. Σήμερον πόσα ἐργοστάσια νομίζετε ὅτι λειτουργοῦσιν ἐπεξεργαζόμενα τὰ προϊόντα τῆς ἀμπέλου καὶ τὰ ὁποῖα θὰ μείνωσι κεκλεισμένα; (Ἀναγινώσκει:) «Ἕξ ἐν Ἀττικῇ κλπ.» Ἰδοὺ δὲ πόσα ἐργοστάσια οἰνοπνευματοποιίας βʹ τάξεως, τὰ ὁποῖα δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχωσι προϊόντα καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, ἵνα δυνηθῶσι νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ἦτο 4,800 δραχ., ἔκλεισαν καὶ μένουσι κεκλεισμένα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἡ Ἑνιαία καὶ τὸ τράστ (ἀναγινώσκει)· «Ἐν Ἀττικῇ 200, ἐν Βοιωτίᾳ 21, ἐν Φθιώτιδι 29, ἐν Τρικάλοις 108, ἐν Καλαμπάκᾳ 108, ἐν Κεφαλληνίᾳ 115». Ὅλα αὐτὰ ἔκλεισαν, διότι ἡ Πολιτεία ἐφάνη ἄστοργος πρὸς τὴν οἰνοπαραγωγὴν ἢ διότι ἔδειξεν ὑπερβολικὴν μέριμναν ὑπὲρ βελτιώσεως ἄλλων προϊόντων, καὶ παρηγκώνισε ταύτην. Ὑπολογίζει ὅτι αἱ ζημίαι ἐκ τῆς καταργήσεως μόνον τῶν ἀμβύκων εἶναι μικραί. Δὲν εἶναι μικραί, διότι, ἐὰν ὑπολογίσητε 14.000 ἀμβύκων ἡ ἀξία τῶν ὁποίων δὲν εἶναι, ὅπως ὑπελογίσθη, 50 καὶ 100 δραχ. ἑκάστου, ἀλλὰ πολὺ μεγαλειτέρα, διότι, διὰ νὰ ἔχῃ τοὺς ἄμβυκας ὁ οἰνοπαραγωγός, θὰ ἔχῃ ἀποθήκας, ἔξοδα τοποθετήσεως, θὰ ἔχῃ ἔξοδα παρασκευῆς, πάντως θὰ ἔχῃ ἐγκαταστάσεις 500 δραχ.· ἐπὶ 14.000 ἔχομεν 7.000.000, ἀλλὰ χάριν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων τὴν ὑφίστανται ἀγογγύστως. Ἀλλά, ἐὰν ὑπολογίσητε τὴν πρόσοδον, νομίζετε ὅτι εἶναι μικρά; Ὁ κ. Γούναρης καὶ ὁ κ. Ῥέπουλης ὑπελόγισαν ὅτι 3.000.000 ὀκάδων οἰνοπνεύματος καταναλίσκεται χωρὶς νὰ φορολογῆται, διότι εἶναι προϊόν τῶν ἀμβύκων. Αὐτὰ τὰ 3.000.000 τίνες τὰ στεροῦνται; Πρὸς μίαν δραχ. ἐὰν τὰ ὑπολογίσητε, ἔχομεν 3.000.000 δραχ. ἐτησίως, τὰ ὑφίσταται δὲ ἡ οἰνοπαραγωγή. Ἐὰν ἐλέγετε ὅτι θὰ ἐξακολουθῶσι νὰ πληρώνωσι τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων καὶ ὅτι θὰ ἐδίδετο μία λύσις διὰ τὴν οἰνοπαραγωγήν, δὲν ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ τι. Καὶ οὕτω πως δύναται νὰ γίνῃ τὸ πρᾶγμα, διότι ἐν ᾗ περιπτώσει καταργηθῇ ὁ φόρος ὁ στρεμματικός, θὰ ἔχωμεν κρίσιν μεγαλειτέραν, καὶ ἀρχίζει νὰ ἐπεκτείνηται ἡ κρίσις καὶ ἡ κρίσις τῆς Εὐβοίας μεταδίδεται εἰς τὴν Ἀττικὴν καὶ ἡ κρίσις τῆς Λευκάδος μεταδίδεται εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ οὕτω καθεξῆς. Ὅτι δὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω δὲν εἶναι ἰδικαί μου καὶ ἀτομικαί μου μόνον σκέψεις, θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω ἀμέσως, διότι θὰ σᾶς ἀναγνώσω ὀλίγας λέξεις ἀπὸ διαφόρους ἀναφοράς, τὰς ὁποίας ἔκαμαν οἱ οἰνοπαραγωγοὶ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν. Καὶ ἄρχομαι ἀπὸ τῆς Ἀττικῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἀλλὰ τί θανατηφόρον κατὰ τῆς οἰνοπαραγωγῆς πλῆγμα κλπ.». Ταῦτα λέγουσιν οἱ τῆς Ἀττικῆς. Τί δὲ λέγουσιν οἱ Εὐβοεῖς κατὰ τὸ 1905; (Ἀναγινώσκει:) «Προσδοκῶμεν, ἵνα ἡ Κυβέρνησις μεριμνῶσα περὶ ἡμῶν κλπ.». Διότι βλέπουσι τὸν κίνδυνον καὶ διαμαρτύρονται. Τὰ ἴδια περίπου λέγουσι καὶ οἱ ἀμπελοκτήμονες Ἀττικῆς εἰς ἄλλην ἐποχήν, καὶ οἱ ἐν Κερκύρᾳ καὶ ἄλλοι. Θέλω λοιπὸν νὰ εἴπω ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἡ Προνομιοῦχος εἶναι ἐκείνη ἥτις ἐστέρησε τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς τῆς βιομηχανίας τοῦ ἀπεσταγμένου οἴνου. Ἐφάνη εἰς τινα τῶν κ. συναδέλφων πρωτάκουστον πῶς ἡ Πολιτεία σήμερον θὰ ἔλθῃ νὰ προστατεύσῃ τὴν οἰνοπαραγωγήν. Ἀλλὰ δὲν ἔδωκε προστασίαν εἰς τὴν γεωργίαν; Καὶ διὰ τὴν γεωργίαν βλέπομεν ἐκ τῶν πινάκων τῆς εἰσαγωγῆς, ὅτι ἐτησίως βαρύνεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ 15.000.000. Διατί, νομίζετε; Διὰ νὰ προστατευθῇ ἡ ἐγχώριος παραγωγή· διότι ναὶ μὲν θέλει τὸ δημόσιον ταμεῖον νὰ ἔχῃ χρήματα, ἀλλὰ βεβαίως δὲν θὰ εἶναι τὸ καταλληλότερον εἶδος νὰ φορολογηθῇ ὁ σῖτος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ σίτου διὰ τὴν ἀλευροβιομηχανίαν τὸ Κράτος δίδει 15.000.000 κατ’ ἔτος καὶ οὐδεὶς φέρει ἀντίρρησιν, διότι εἴπομεν νὰ προστατευθῇ.

§240Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ὁ φόρος αὐτὸς ὁ προστατευτικὸς διετέθη διὰ τοὺς παραγωγοὺς ἢ διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον; Διότι δὲν ἠξίωσάν ποτε οἱ παραγωγοὶ νὰ διατεθῇ ὁ φόρος αὐτὸς εἰδικῶς πρὸς προστασίαν αὐτῶν.

§241Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κρατεῖ ἐξ αὐτῆς ἓν ἢ δύο λεπτὰ καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ διαθέτει πρὸς ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν καὶ τελμάτων τῶν πλησίον τῆς πατρίδος σας. Λοιπόν, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι εἰσπράττει 5.000.000, θὰ ἔχωμεν ὑπὲρ τὰ 2 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ ἦτο ἀρκετὸν νὰ ἀποξηρανθῶσιν ὅλα τὰ ἕλη τῆς Ἑλλάδος, ὥστε ἡ γεωργία ν’ ἀπολαμβάνῃ περισσότερα. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι εἷς φόρος ἐδόθη εἰς τὴν πατρίδα σας καὶ εἴδομεν τὴν ἀγανάκτησιν τῶν συμπολιτῶν σας.

§242Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἀλλ’ ἂν ἐνθυμῆσθε, ὅτε ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου διετίθετο τὸ ποσὸν τῶν 2 ἑκατομμυρίων πρὸς ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν, διετέθη κατὰ τοιοῦτον προνομιακὸν τρόπον, ὥστε ἡ ἐπαρχία μου δὲν ἔλαβε τίποτε. Ὥστε αὐτὸ εἶναι παράδειγμα ὅτι οὕτω πως θὰ διατεθῶσι καὶ αὐτὰ τὰ χρήματα.

§243Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἀλλὰ μήπως εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν τοιαύτην προστασίαν; Ἡ Βουλγαρία καὶ ἡ Ἰταλία δίδουσι 13 φράγκα κατὰ χιλιόλιτρον εἰς τὸ ἐξαγόμενον βερμούτ. Ἐκτὸς αὐτοῦ δὲ ἡ Βουλγαρία ἔχει καὶ νόμον εἰδικὸν πρὸς προστασίαν τῆς βιομηχανίας, διὰ τοῦ ὁποίου βραβεύει τοὺς ἐπὶ δέκα καὶ πλέον ἔτη διατελέσαντας βιομηχάνους καὶ ἐξακολουθοῦντας τὸ ἔργον αὐτῶν. Τοιαύτην προστασίαν δίδει προκειμένου νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἐγχώριον παραγωγήν. Ἡμεῖς ἀκόμη μετὰ 20ετίαν περίπου δὲν σκεπτόμεθα νὰ εὕρωμεν τρόπον νὰ ὑποστηρίξωμεν καμμίαν παραγωγήν. Ἀληθῶς μεταξὺ τῶν πρώτων ὁ ὁποῖος ἐμελέτησε τὸ ζήτημα καὶ ἀνεσκόπησεν αὐτὸ κατὰ πλάτος καὶ βάθος εἶναι ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι οὐδὲν ἄλλο μέσον πρὸς σωτηρίαν τῆς παραγωγῆς ὑπάρχει ἐφ’ ὅσον οἱ ἀμπελοκτήμονες δὲν ἀποτελέσωσιν ὅλοι ἕνα σύνδεσμον. Ἔχει εἰδικὸν κεφάλαιον ἐν τῇ ἀγορεύσει τὴν ὁποίαν ἔκαμε πέρυσιν. Ἀλλὰ φρονοῦσιν οἱ κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ Κράτος διαθέσῃ τὴν στρεμματικὴν φορολογίαν, αὐτὴ ἡ στρεμματικὴ φορολογία θὰ διατεθῇ ἀποκλειστικῶς διὰ τοὺς ἐν Καρυστίᾳ, διότι θὰ ἔχωσιν ἰσχυρὰ μέσα καὶ θὰ τὸ κατορθώσωσιν. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ μέσα ταῦτα ὑποδεικνύει ἡ στέρησις πάσης συγκοινωνίας ἐν τῷ τόπῳ, διότι οὐδεμίαν βατὴν ὁδὸν ἔχομεν ἐν τῷ τόπῳ, ἐνῷ ἀλλοῦ ἐξετελέσθησαν ὀδοντωτοὶ σιδηρόδρομοι. Ἡμεῖς εἴμεθα καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπόκληροι! Τοιαῦτα λοιπὸν μέσα ἔχει ἡ ἐπαρχία Καρυστίας, ὥστε νὰ κατορθώσῃ τὸ ταμεῖον αὐτὸ νὰ τὸ διαθέσῃ ὑπὲρ αὑτῆς! Πρόκειται νὰ κατορθώσῃ ὥστε νὰ ἔχῃ ὑποχείριον τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ παραγκωνίσῃ ὅλους τοὺς ἄλλους οἰνοπαραγωγικοὺς νομοὺς τῆς Ἑλλάδος καὶ τότε θὰ κατορθώσῃ νὰ διαθέσῃ ὑπὲρ αὑτῆς τὸ ταμεῖον. Ἀλλὰ μήπως αἱ γνῶμαι τὰς ὁποίας ἐξέθηκα εἶναι ἰδικαί μου; Δὲν εἶπε τὰ αὐτὰ τὸ ἐξ ὅλων τῶν μερῶν τῆς Ἑλλάδος συνελθὸν οἰνολογικὸν συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἀπετελεῖτο ἐξ ἀντιπροσώπων ὅλων τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος; Τίς δὲ ὁ σκοπὸς τοῦ ταμείου; Σᾶς εἶπον, ν’ ἀποκρούσωμεν τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον διατρέχομεν ἐκ τῆς ἐπισκέψεως τῆς φυλλοξήρας κλπ. Ἀλλὰ μήπως εἶναι ὁ μόνος τρόπος τῆς προστασίας; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι πρότυποι οἰνολογικοὶ σταθμοί; Πρῶτος σκοπὸς εἶναι νὰ καταστήσωμεν οἶνον ἐπιτραπέζιον· ἐνῷ ἔχομεν τόπον κατ’ ἐξοχὴν οἰνοφόρον, δὲν ἔχομεν ἐπιτραπεζίους οἴνους. Ἀλλὰ μήπως ἔχομεν κονιάκ; Τί ἐπρότεινεν ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος; Ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ λέγει, ὅτι τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ δώσῃ προστασίαν εἰς τὴν οἰνοπαραγωγήν, ὀφείλει νὰ δώσῃ προστασίαν νὰ κάμῃ κονιάκ. Ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ ἔχομεν νόθον, οὐχὶ γνήσιον. Κατήγγειλε τοῦτο αὐτὸς ὁ κ. Θεοτόκης.

§244Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, κ. Στεφανίδη, δύναται νὰ ὁμιλῇ οὕτως ἐπὶ μίαν καὶ περισσοτέραν ὥραν. Ἀλλ’ οὕτως εἶναι ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ, καὶ ἐδῶ προτείνομεν τὴν ἀναβολήν.

§245Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Παραιτοῦμαι τοῦ λόγου λοιπόν.

§246ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐγὼ ἀπορῶ πῶς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων υἱοθέτησε τὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Καρυστίας Βουλευτοῦ.

§247Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τὴν πρότασιν τοῦ Οἰνολογικοῦ συνεδρίου.

§248ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι δύναμαι εὐχερῶς νὰ προτείνω τὸ ἀπαράδεκτον τῆς τοιαύτης προτάσεως, διότι θεσπίζεται δι’ αὐτῆς ταμεῖον ἀμύνης τῆς οἰνοπαραγωγῆς, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε προεβλέπετο διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν θέλω ἐπεκταθῆ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ θέλω ἐν ὀλίγοις πραγματευθῆ τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας θὰ φέρω ὡς ἀντιπροσωπεύων ἐπαρχίαν οἰνοπαραγωγόν, ἡ ὁποία ἐβλάβη τὰ μέγιστα διὰ τοῦ ἄρτι ψηφισθέντος νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργός, ὅτε εἰσηγεῖτο τὸν νόμον περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ἐζήτησε τὴν καταστροφὴν τῶν ἀμβύκων χάριν τῶν γενικωτέρων συμφερόντων, εἶπεν ἡμῖν ὅτι μᾶς δίδει ὡς ἀντάλλαγμα τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καὶ ἂν ἐφαρμοσθῇ κατὰ τὸ 1911, ἀλλὰ καὶ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, εἰς τὰ περισσότερα μέρη τῆς Ἑλλάδος, ἔνθα ὑπῆρχον ἄμβυκες, δὲν ὑπάρχουσιν ἀροτριῶντα κτήνη, διότι δὲν ὑπάρχουσιν ἐκτεταμέναι γαῖαι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ζημίαν τοὐλάχιστον, καθὼς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δεκαὲξ δραχμῶν κατὰ στρέμμα, εἰς αὐτοὺς τοὺς πληθυσμοὺς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θὰ χαρίσῃ τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων. Νομίζω ὅτι δὲν δύναται τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ Βουλὴ νὰ μὴ τηρήσῃ, διότι ἐξεταστέον· διὰ τῆς ἱδρύσεως τοιούτου ταμείου ὠφελοῦνται ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων οἱ ἄμβυκες καταργοῦνται; Ἐγὼ γνωρίζω τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ὑπάρχει ἡ οἰνοπαραγωγὴ καὶ ἡ ἀμπελοφυτεία εἰς ὅλα τὰ βόρεια μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ πρὸ πάντων εἰς τὴν Θεσσαλίαν, δύναμαι δ’ ἀπεριφράστως νὰ εἴπω, ὅτι, ὡς πρόκειται νὰ θεσπισθῇ τὸ ταμεῖον, οὐδὲν ἔχουσι νὰ ὠφεληθῶσιν οἱ ἀμπελοκτήμονες τῆς Θεσσαλίας, διότι κατ’ εἰκασίαν πρόκειται νὰ ἐργασθῇ τὸ τοιοῦτον ταμεῖον. Οὐδεμίαν δ’ ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι εἰς τὸν ἐγκέφαλον τοῦ κ. ἐκ Καρυστίας Βουλευτοῦ ὑπάρχουσιν αἱ ἰδέαι αὗται τόσον καλῶς τακτοποιημέναι, ὅσον καὶ εἰς τοὺς φακέλους τοὺς ὁποίους ἔφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κατὰ τὴν συζήτησιν πρὸ ὀλίγου τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ καταψηφίσῃ ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον ἐναντίον τῆς ῥητῆς ἐπιθυμίας ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος, διότι πρόκειται ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς παθόντας σήμερον ὡς ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων νὰ λάβητε τὰ χρήματά μας, τὰ ὁποῖα ἀναγκαιοῦσιν εἰς ἡμᾶς καὶ εἶναι ἐλάχιστον ἀντάλλαγμα ἀπέναντι τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστημεν χάριν τῶν συμφερόντων τοῦ ἔθνους, νὰ λάβητε τὰ χρήματα ταῦτα καὶ νὰ διαθέσητε αὐτὰ διὰ σκοπούς, οἱ ὁποῖοι κατ’ οὐδὲν θὰ ὠφελήσωσι τὰ συμφέροντα ἡμῶν, διότι ἡ ἵδρυσις τοιούτου ταμείου δὲν θέλει εἶναι ἐπωφελὴς παρὰ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ οἶνος δὲν ἔχει τιμήν. Εἰς τὰ περισσότερα μέρη τῆς Ἑλλάδος ὁ οἶνος ἔχει τιμήν, ὑπάρχει μάλιστα εἰς τὰ περισσότερα ταῦτα μέρη ἔλλειψις οἴνου. Ἀκριβῶς δὲ ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερεν, ὅτι ὑπάρχουσι πλεῖστα μέρη ἔνθα ἡ ἔκτασις τῶν ἀμπέλων εἶναι ἐλαχίστη, τὸ ἐπιχείρημα δὲ τοῦτο στρέφεται ἀκριβῶς ἐναντίον αὐτοῦ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσητε ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔπαθον βλάβην, ἀφοῦ δίδετε ἐλάχιστα ἀνταλλάγματα, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ λάβητε ἀπ’ αὐτοὺς τὰ χρήματα καὶ νὰ δώσητε ταῦτα εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἐζημιώθησαν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι πάσχουσιν οἱ συμπολῖται τοῦ κ. ἐκ Καρυστίας συναδέλφου.

§249Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις εἷς νέος ἐκ Τυρνάβου ὑπεστήριζεν εἰς τὸ Γεωργικὸν Συνέδριον τὸ τοιοῦτον ταμεῖον.

§250ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐὰν εἷς νέος ἄριστος ἐπιστήμων ἐκ Τυρνάβου εἰς τὸ Γεωργικὸν Συνέδριον ὑπεστήριζε τὸ νομοσχέδιον, ἡμεῖς, ὅτε τὸν συνηντήσαμεν, μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν θέλει αὐτὸς ὁ ἴδιος τὸ ταμεῖον, ἀλλὰ θὰ τὸ ἐδέχετο, ἐὰν εἶναι προαιρετικόν. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὡς ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἄριστα, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 3 ἐπιτρέπεται ἡ διατήρησις τῆς στρεμματικῆς φορολογίας εἰς τὰς οἰνοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας. Νομίζω ὅτι, ἐὰν αἱ ἐπαρχίαι ἀναγνωρίσωσι τὰς ἀνάγκας ταύτας, βεβαίως τὰ δημοτικὰ συμβούλια θέλουσι θεσπίσει ὑπὲρ τῆς διατάξεως ταύτης. Ἐπίσης διὰ τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρυστίας συνάδελφος, δηλαδὴ διὰ τὸ ζήτημα τοῦ περονοσπόρου...

§251ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τῆς φυλλοξήρας.

§252Α. ΣΛΗΜΑΝ. Μάλιστα τῆς φυλλοξήρας· ἐὰν ὃ μὴ γένοιτο φανῇ ἡ φυλλοξήρα, θέλουσι σπεύσει τὰ δημοτικὰ συμβούλια συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 3 νὰ καταβάλωσι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Βεβαίως θὰ εἶναι πάντες σύμφωνοι νὰ καταβάλωσιν ἐκ τῶν ἰδίων. Ἑπομένως εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν περίστασιν ταύτην οὐδεμία ἀνάγκη ὑπάρχει ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπουργικόν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἄριστα κατὰ τὴν γνώμην μου.

§253Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶμαι βεβαίως κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν φρονῶ ὅμως, ὅτι πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Οὔτε ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεσχέθη τὴν κατάργησιν τῆς στρεμματικῆς φορολογίας ἐπίστευσα τοῦτο, οὔτε τώρα πιστεύω ὅτι θὰ ψηφισθῇ τοῦτο. Τότε ἔλεγεν, ὅτι καταργεῖται ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, διὰ νὰ ψηφισθῇ ἡ κατάργησις τῶν ἀμβύκων. Αὐτὸ ἐτελείωσε. Τοῦτο ἔρχεται νὰ ἐφαρμοσθῇ τῷ 1912. Ἀναφέρεται εἰς τὸν φόρον τῆς χρήσεως τοῦ 1911, θ’ ἀρχίσῃ ὅμως νὰ εἰσπράττηται κατὰ τὸ 1912. Ἕως τότε ἢ Ὑπουργὸς εἶναι ὁ κ. Εὐταξίας ἢ ἄλλος, τὸν φόρον αὐτὸν θὰ τὸν καταργήσῃ, διότι ἔχει ἀνάγκην τὸν φόρον αὐτὸν νὰ εἰσάγῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Δι’ αὐτὸ πᾶσα συζήτησις κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι ματαιοπονία.

§254ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ μόνη σοβαρὰ ἀντίρρησις, ἡ ἐγερθεῖσα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ὅτι πρόκειται ὁπωσδήποτε περὶ νομοσχεδίου νέου καὶ αὐτοτελοῦς. Ἀφοῦ δ’ ἀπεφασίσαμεν νὰ τὸ συνδυάσωμεν μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ γεωργικοῦ ταμείου, τὸ ὁποῖον μόλις τὴν ἑσπέραν ταύτην θὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κ. Βουλευτάς, θὰ παρακαλέσω νὰ τὰ συζητήσωμεν ἀμφότερα αὔριον καὶ νὰ συζητήσωμεν τώρα ἄλλα νομοσχέδια. Αὔριον θὰ συζητηθῶσιν ὁμοῦ τὸ περὶ ταμείου τῆς ἀμύνης τῆς οἰνοπαραγωγῆς καὶ τὸ περὶ γεωργικοῦ ταμείου.

§255Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι σοβαρώτατα τὰ νομοσχέδια αὐτά.

§256Α. ΣΛΗΜΑΝ. Νὰ ψηφισθῇ τοὐλάχιστον τὸ νομοσχέδιον.

§257Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Νὰ σημειωθῇ αὔριον πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται δι’ αὔριον τὸ δεύτερον καὶ τρίτον, κ. Ὑπουργέ;

§259ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως, νὰ προχωρήσωμεν δὲ τώρα εἰς τὸ περὶ ἐνοριῶν.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε τὴν ἀναβολήν;

§261ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα δι’ αὔριον, ὅτε θὰ συζητηθῶσι καὶ τὰ δύο.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνοριακῶν ναῶν καὶ τῆς περιουσίας αὐτῶν, περὶ προσόντων τῶν ἐφημερίων καὶ μισθοδοσίας αὐτῶν».

§263Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ποῖον νομοσχέδιον θὰ συζητηθῇ, τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἢ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάσθη ἡ ἐπιτροπή;

§264ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν θὰ εἶναι ἡ βάσις.

§265Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Διατί τὸ ἰδικόν σας δὲν εἶναι ἡ βάσις διὰ τὸ γεωργικὸν ταμεῖον; Διατί αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις νὰ γίνηται εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον; Εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ γεωργικοῦ ταμείου δὲν ἐδέχθητε νὰ εἶναι τὸ ἰδικόν σας ἡ βάσις.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Αἰγιαλείδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§267Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Κύριοι, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις σχετικῶς πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέλος. Ὑπεστήριξα ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὅτι ἀντὶ πάσης θυσίας δύο τινὰ πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν. Πρῶτον πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν τὴν ἀνάμιξιν τοῦ Κλήρου εἰς τὰ τῆς διαχειρίσεως ζητήματα καὶ δεύτερον πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν ἐντελῶς τὴν ἀνάμιξιν τῶν ἱερέων, τὴν ἀνάμιξιν τῶν ἀποτελούντων τὸ ἱερατεῖον ἀνθρώπων διὰ τῆς ἐκλογῆς. Οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ὑπεστήριξα τὴν πρώτην γνώμην δὲν εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ὑπεστήριξα καὶ τὸ δεύτερον ζήτημα, λόγοι ἀναγόμενοι εἰς ζητήματα ἐσωτερικὰ· εἶναι λόγοι πρὸ παντὸς ἀναγόμενοι εἰς συμφέροντα καὶ ζητήματα ἐξωτερικά, διότι ὑπὲρ πᾶν ἄλλο ζήτημα τὸ ζήτημα τοῦτο θίγει ζητήματα ἐξωτερικά. Ἤθελον ὑποστηρίξει τὴν γνώμην, ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα, τουτέστι τὸν ἀποκλεισμὸν ἐντελῶς τοῦ Κλήρου ἀπὸ τῆς ἀναμίξεως καὶ διαχειρίσεως, διότι ἤθελον νὰ κρατήσω αὐτὸν μακρὰν πάσης ὑπονοίας, μακρὰν πάσης ἀφορμῆς ὅπως ἀναμιγνύωνται εἰς τὰ ζητήματα οἱ ἀποτελοῦντες τὸν Κλῆρον ἡμῶν, εἴτε ἀνώτεροι εἶναι εἴτε κατώτεροι. Ἄν ἐν Ἑλλάδι, ἂν ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ τὸ ἱερατεῖον ἡμῶν κατέπεσε δι’ ἄλλους λόγους, ἐθεώρησα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δημιουργήσωμεν ἀκόμη καὶ ἄλλους λόγους διαχειρίσεως ἢ λόγους προερχομένους ἐκ τῆς ἀναμίξεως τοῦ Κλήρου καὶ ἰδίᾳ ἐκ τῆς διαχειρίσεως. Καὶ διὰ τοῦτο ὑπεστήριξα μετὰ πάσης δυνάμεως ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὅτι πρέπει ν’ ἀποχωρίσωμεν ἐντελῶς τὸ ζήτημα τῆς διαχειρίσεως ἐκ μέρους τοῦ ἱερατείου καὶ νὰ τὸ ἀναθέσωμεν εἰς ἄλλα πρόσωπα, κοσμικά. Ὑπεστήριξα μάλιστα καὶ ἐξέθηκα τὴν γνώμην ἔτι καταφανέστερον. Εἶπον ὅτι δὲν θέλω νὰ παρουσιάζωμεν τὸν ἱερέα ἐνώπιον τῶν ὀμμάτων τοῦ πληρώματος τοῦ χριστιανικοῦ ὑπὸ τοιαύτην μορφήν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν παρουσιάζεται ὁ δημόσιος εἰσπράκτωρ, καὶ νὰ τὸν καταστήσωμεν ἐχθρόν, ὡς θεωρεῖται ὁ δημόσιος εἰσπράκτωρ. Ὑπεστήριξα κατόπιν ὅτι, προκειμένου περὶ ἀνωτέρας ἐποπτείας, τῆς ἐξελέγξεως τῆς διαχειρίσεως τοῦ ταμείου, ὅτι καὶ ἐκεῖ ὁ αὐτὸς λόγος ὑπαγορεύει τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἱερατείου ἀπὸ τῆς διαχειρίσεως. Διότι εἶναι γνωστὸν τὸ φιλύποπτον τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἤθελον ν’ ἀπομακρύνω πᾶσαν ἀφορμὴν φιλυποψίας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄμωμον ἐν τῇ διαχειρίσει τοῦ ἐνοριακοῦ ἱδρύματος ὑπὸ τοῦ Κλήρου ἤθελον νὰ μὴ περιαγάγω τὴν ἀνωτέραν ἱερατείαν ἡμῶν εἰς οἵαν θέσιν ἔχει περιέλθει ὁ ὑπάλληλος τῆς Νομαρχίας καὶ ὁ δημολογιστής. Διότι ἐπρέσβευον πάντοτε τὸ ἀξίωμα καὶ πρεσβεύω τὸ γνωμικὸν τοῦ Καίσαρος, ὁ ὁποῖος δὲν ἤθελε μόνον νὰ εἶναι ἔντιμος ἡ σύζυγός του, ἀλλὰ καὶ νὰ φαίνηται καὶ νὰ λέγηται ἔντιμος. Τοιοῦτον ἐνόησα τὸν Ἕλληνα κληρικὸν καὶ τοιοῦτον θέλω αὐτόν. Ὑπεστήριξα, ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἀπομακρύνωμεν ἀπὸ πᾶσαν χρηματικὴν διαχείρισιν ξένων χρημάτων. Λέγων δὲ ταῦτα δὲν ἀπέβλεπον, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὴν ζημίαν τὴν ὁποίαν θὰ ὑφίσταται ἐν τῇ περιωπῇ του ὁ Κλῆρος ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ, ἀλλ’ ἀπέβλεπον πρὸ παντὸς εἰς ἐξωτερικοὺς λόγους· διότι μὴ λησμονεῖτε, Κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι οἱ στρατοὶ καὶ οἱ στόλοι, μὲ τοὺς ὁποίους διαρκῶς ἀγωνίζεται καὶ πολεμεῖ ὁ Ἑλληνισμὸς ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ· εἶναι τὸ μαῦρο ῥάσο. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὅπλον μὲ τὸ ὁποῖον ἀγωνίζεται κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον, καὶ ὅταν τὸ ὅπλον τοῦτο καταστήσωμεν ἐξηυτελισμένον, τὸ καταστήσωμεν ὕποπτον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως χρηματικῆς, θὰ εἶναι ἓν ὅπλον ἄχρηστον, ἓν ὅπλον ἐσκωριασμένον. Καί, ἵνα ἐννοήσητε, Κύριοι, ὁποίας σημασίας εἶναι τοῦτο, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν περικοπὴν διατριβῆς γραφείσης ἀπὸ Ἕλληνα πατριώτην προφητεύσαντα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, γραφεῖσαν δὲ κατὰ τὸ 1854. Ἰδοὺ τί ἔλεγεν ἐκεῖνος καὶ παρακαλῶ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τεμαχίου τούτου ν’ ἀναμνησθῆτε τῶν γεγονότων (ἀναγινώσκει)· «Τὴν ἐσωτερικὴν διαίρεσιν ἠθέλησα κλπ.». Δὲν προχωρῶ, Κύριοι.

§268Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§269Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Πᾶς ἐχθρὸς τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

§270Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ποῖος τὰ γράφει;

§271Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Εἶναι διατριβὴ τετυπωμένη τῷ 1854 καὶ φέρουσα τὸν τίτλον «Ἑλληνισμὸς ἢ Ῥωσισμός». Ἐὰν παρακολουθήσῃ τις τὰ γεγονότα τὰ ἔκτοτε καὶ τὰ γενόμενα ἐν τῇ Ἀνατολῇ, θὰ ἴδῃ ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς δι’ ὅσων εἶπε σχεδὸν ἐπροφήτευσεν. Εἶναι ἀνώνυμος ἡ διατριβή, ἀλλ’ ἀποδίδεται εἰς τὸν Δόσιον. Μεθ’ ὅλα λοιπὸν τὰ γενόμενα σκάνδαλα μετά τινα ἐποχήν, καθ’ ἣν ἐγράφησαν ταῦτα, δὲν κατωρθώθη νὰ στραφῇ ὁ νοῦς τῶν ἔξω Ἑλλήνων ἀπὸ τῶν Ἀθηνῶν εἰς ἄλλην κατεύθυνσιν· ἂς μὴ παράσχωμεν ἡμεῖς τὸ ὅπλον ὅπως θεωρῆται ὁ Ἑλληνικὸς Κλῆρος κατώτερος τοῦ ὄντος. Ὁσάκις ἐδῶ γίνεται ἐπίθεσις κατὰ τοῦ Κλήρου ἐπὶ κακοδιοικήσει, σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐδυσφόρησα πάντοτε, διότι ἀνεγνώρισα ὅτι ἡ ζημία ἡ ὁποία γίνεται ἀπὸ ἐθνικῆς ἀπόψεως εἶναι πολὺ μεγάλη. Κατὰ δεύτερον λόγον ἀντιτείνω ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐνοριτῶν. Τὸ κατ’ ἐμὲ ἤθελον ν’ ἀπομακρύνω τὸν πνευματικὸν πατέρα ἑνὸς ποιμνίου ἀπὸ τοὺς ἀνταγωνισμούς, εἰς τοὺς ὁποίους διαπράττονται τόσα αἴσχη καὶ ὄργια ἐκ τοῦ φανατισμοῦ.

§272Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί αἴσχη καὶ ὄργια; Ἡ φράσις εἶναι βαρεῖα.

§273Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ὁ διορισμὸς τοῦ ἐφημερίου γίνεται διὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐνοριτῶν, προκειμένου δὲ περὶ θέσεως ἰσοβίου ἐχούσης ἀμοιβὴν πάντως ἄνω τῶν 100 δρ. μηνιαίως, φαντάζεσθε ὁποῖος θὰ εἶναι ὁ φανατισμός. Ἤδη προκειμένου περὶ ἐκλογῆς ἀγροφυλάκων γίνονται ὅσα γίνονται. Ἐνόμισα λοιπὸν ὅτι καλλίτερον θὰ ἦτο, ὡς ὑπεστήριξεν ὁ κ. Παπαϊωάννου, νὰ γίνηται ἡ ἐκλογὴ διὰ τῆς ὑποδείξεως πρὸς τὸν Ἐπίσκοπον, ὡς καὶ σήμερον γίνεται, ἢ τοὐλάχιστον νὰ περιωρίζετο ὀλίγον ὁ σύλλογος τῶν ἐκλογέων. Ἀνεξαρτήτως τούτων θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν κατόπιν τῶν ὅσα εἶπον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ν’ ἀναθέσῃ τὴν διαχείρισιν εἰς χεῖρας τοῦ Κλήρου, διότι οὐδεμία κἂν ἀφορμὴ θέλω νὰ ὑπάρξῃ, ὅπως γένηται ὑπόνοια περὶ ἀμέμπτου καὶ ἀψόγου τῆς διαχειρίσεως τῶν ἀνθρώπων τῶν ἐντεταλμένων νὰ δώσωσι παραδείγματα καὶ διαπλάσωσι τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους ἐμπιστεύεται εἰς αὐτοὺς ἡ Πολιτεία καὶ τὸν χαρακτῆρα καὶ τὴν ψυχήν.

§274Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις μόνον, ἵνα παρατηρήσω εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον Σκοπέλου ὅτι οἱονεὶ προκατειλημμένος ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα καὶ εἶπεν ὅ,τι εἶπε περὶ τοῦ φόβου τὸν ὁποῖον ἔχει διὰ τὴν διαχείρισιν ἥτις θέλει διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου περιέλθει εἰς χεῖρας τῶν ἱερέων.

§275Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀφορμὴ φιλυποψίας περὶ τοῦ ἀψόγου τῆς διαχειρίσεως τῶν ἱερέων.

§276Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω διατί προκειμένου νὰ διαχειρισθῇ περιουσία τις ὑπὸ κληρικοῦ τοῦτο θὰ ἐγείρῃ τὴν φιλυποψίαν.

§277Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Τοῦτο εἶναι φυσικόν.

§278Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε φυσικὸν εἶναι ἡ φιλυποψία νὰ ἐγείρηται διὰ πάντα διαχειριζόμενον.

§279Π. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὡς παρετήρησα, ἡ κυριωτέρα ἀντίρρησις τοῦ Βουλευτοῦ Σκοπέλου στρέφεται κατὰ τῆς διατάξεως τῆς ἐπιτρεπούσης τὴν ἀνάμιξιν τῶν ἱεραρχῶν εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων. Ἡ ἀντίρρησις αὕτη ἤθελεν ἔχει τὴν βάσιν της γινομένη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου τοῦ γενομένου νόμου. Κατ’ αὐτὸ τὴν μοναστηριακὴν ὑπηρεσίαν διαχειρίζονται ἀκριβῶς οἱ ἱεράρχαι. Ἀφοῦ διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἐδώσαμεν τὸ δικαίωμα νὰ διαχειρίζωνται οἱ ἱεράρχαι καὶ τὰς μοναστηριακὰς περιουσίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι πολὺ μεγαλειτέρας ἀξίας, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί δὲν θέλετε νὰ διαχειρίζωνται καὶ τὴν περιουσίαν τῶν ἐνοριῶν, ἀφοῦ ἄλλως τε οὐδεμίαν διάταξιν βλέπω, ἡ ὁποία ν’ ἀναμιγνύῃ τὸν Ἐπίσκοπον εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας τῶν ἐνοριῶν: Μία καὶ μόνη διάταξις ὑπάρχει σχετικὴ πρὸς τὸν Ἐπίσκοπον καὶ τὴν ἀνάμιξιν αὐτοῦ εἰς χρηματικὰς ὑποθέσεις, ἐν τῷ ἄρθρῳ τῷ πραγματευομένῳ περὶ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Δὲν βλέπω λοιπὸν κατὰ τί δύναται ν’ ἀναμιχθῇ σκανδαλωδῶς ὁ Ἐπίσκοπος, ὅστις μίαν διαχείρισιν ἔχει ἐνταῦθα, νὰ ἐγκρίνῃ ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ Νομάρχου τὸν προϋπολογισμόν, τὸν ὁποῖον θέλουσιν ὑποβάλει οἱ ἐνορῖται.

§280Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι οἱ Ἐπίσκοποι ἀναμιγνύονται σκανδαλωδῶς εἰς τὴν διαχείρισιν, ἀλλ’ εἶπον ὅτι πρέπει ν’ ἀποκρουσθῇ ἡ φιλυποψία.

§281Π. ΖΑΪΜΗΣ. Τὴν φιλυποψίαν πῶς θέλετε νὰ ἐμποδίσωμεν; Ἐπίσης ὁ κ. Βουλευτὴς εἶχεν ἀντίρρησιν ὅσον ἀφορᾷ τὰς χειροτονίας, καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι κατὰ τὰς χειροτονίας τῶν Ἐπισκόπων θὰ ἐγερθῶσιν ὑπόνοιαι ὅτι ὁ Ἐπίσκοπος λαμβάνει χρήματα. Καὶ σήμερον δὲν συμβαίνουσι χειρότερα; Δὲν ἀκούομεν ὅτι οἱ Ἐπίσκοποι πληρώνονται καὶ χειροτονοῦσι;

§282Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν δὲν συμβαίνῃ, τὸ ἀκούομεν.

§283Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Λέγετε περὶ ὑπονοιῶν. Σέβομαι τὸ ἀξίωμα τοῦ Ἐπισκόπου καὶ δὲν θέλω νὰ ἐκθέσω μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι ἐπανειλημμένως κατηγγέλθησαν.

§284Π. ΖΑΪΜΗΣ. Βεβαίως ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι μεταξὺ τῶν Ἐπισκόπων, ὅπως εἶναι ἐνάρετοι, ὑπάρχουσι καὶ μὴ τοιοῦτοι, ὡς συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς τάξεις καὶ κατηγορίας τῶν ἀνθρώπων. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα κατὰ κανόνα νὰ εἴπωμεν ὅτι, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ Ἐπισκόπων, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπονοίας.

§285Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις εἶναι καλλιτέρα;

§286Π. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐγὼ ἀπήντησα εἰς τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σκοπέλου χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου· ἐγὼ ἔμεινα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§287Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Οὐδεὶς εἶναι ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§288Π. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐγὼ κατὰ τὸ πρῶτον μέρος τῆς συζητήσεως ἐξέθηκα διὰ βραχέων τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι μᾶς ἤγαγον νὰ προτείνωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ μέτρα, ἅτινα προείπομεν, καὶ ἐξέθηκα ὅτι βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ν’ ἀπομακρύνωμεν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, τὴν ἀνάμιξιν τῆς διοικητικῆς καὶ δημοτικῆς Ἀρχῆς ἀπὸ τὰ πράγματα τῆς Ἐκκλησίας.

§289Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Αὐτὰ εἴπετε προχθές.

§290Π. ΖΑΪΜΗΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ἀναγκάζομαι νὰ τὰ ἐπαναλάβω, διότι προβάλλονται αἱ αὐταὶ ἀντιρρήσεις.

§291Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὅλη σχεδὸν ἡ Βουλὴ εἶναι πεπεισμένη εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε.

§292Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀνάγκη, κ. Βουλευταί, νὰ διακριθῇ ἂν διαφωνοῦμεν καὶ ἂν ἐρίζομεν καὶ νὰ καθορισθῇ τίνα εἶναι τὰ σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα πρὸ παντὸς ἡ ἐπιτροπὴ καὶ οἱ κ. Βουλευταὶ διαφωνοῦσι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, τὸν εἰσηγητὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλά, ἵνα καθορισθῇ τοῦτο, ἀνάγκη νὰ παύσῃ πᾶσα προκατάληψις, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑποστηρίζων τὸ ἀλάθητον τοῦ νομοσχεδίου ἐν ἄλλῃ τινὶ συνεδριάσει μᾶς εἶπεν ὅτι συνετάχθη τοῦτο ὑπὸ προσώπων ὧν αἱ γνῶμαι εἶναι ἀνεπίδεκτοι ἀντιρρήσεως.

§293Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ αἱ ὁποῖαι κατέπεσαν εἰς τὸν πρῶτον κοινοβουλευτικὸν ἀγῶνα.

§294Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀνάγκη νὰ παύσῃ ἡ προκατάληψις ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὴν διασκευὴν αὐτοῦ καὶ νὰ λεχθῇ τοῦτο, διότι ἐνταῦθα ἐκινδυνεύσαμεν νὰ παρεξηγηθῶμεν, καθόσον ὑπῆρξαν συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι ἐπέρριψαν μομφὴν ἐπὶ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον πρὶν ἢ ἴδωσι τὴν γνώμην τῶν κ. Βουλευτῶν. Προϊὸν δὲ τῆς τοιαύτης ἀντιλήψεως καὶ τῆς τοιαύτης καταστάσεως ὑπῆρξεν ὥστε νὰ γεννηθῶσι καὶ σκάνδαλα, διότι ἀπεκηρύχθησαν ὑπὸ τῶν Παππικῶν οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Λουθήρου. Τοιαύτη ἦτο ἡ σπουδὴ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μονοπωλιακῶς νομίζουσιν ὅτι ἔχουσι τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τοῦ Κλήρου, καὶ οὗτοι συνετέλεσαν εἰς τὸ ν’ ἀπηχήσωσι τὰ πράγματα κατὰ τοιοῦτον τρόπον σκανδαλώδη, ὥστε νὰ ἔχωμεν καὶ ἀπειλητικὰς ἐπιστολὰς τοῦ Κλήρου κατὰ Βουλευτῶν....

§295ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μπᾶ! Μπᾶ!

§296Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. .... εἰς τὰς ὁποίας βεβαίως οὐδεμίαν σημασίαν δίδομεν, ἀλλ’ ἁπλῶς καθιστῶ τοῦτο γνωστὸν εἰς τοὺς κ. συναδέλφους, ἵνα κρίνωσι περὶ τῶν ἐντυπώσεων αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν. Διατί, Κύριοι, ἐκηρύχθησαν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐπεξεργαστικῆς τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου; Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα.

§297ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§298Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὄχι βεβαίως. Ποία ὑπῆρξεν ἡ ἐργασία τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἐκ Βουλευτῶν κατὰ τὸ ἥμισυ φίλων τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὰ λοιπὰ ἐξ ἐπιλέκτων μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου; Ἅπαντα τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἶχον συνομόσει, ὥστε ἐξ ἐμπαθείας ἢ προσωπικῆς καταφορᾶς κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ν’ ἀνατρέψωσι τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ καταστρέψωσι τὸ ἔργον αὐτοῦ; Βεβαίως ὄχι· βεβαίως ἀνεχώρησαν ἀπὸ τῆς ἰδέας νὰ βελτιώσωσι τὸ νομοσχέδιον, νὰ τὸ καταστήσωσι μᾶλλον ἐφαρμόσιμον, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον χριστιανικόν. Καὶ ἐν τούτοις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἔρχεται μετὰ πείσματος καὶ ἐπιλαμβάνεται ἀμέσως τῆς ἀναπτύξεως, ὅπως ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, τὰς ὁποίας οὔτε κἂν ἠθέλησε νὰ ἐκτιμήσῃ. Αὕτη εἶναι ἡ ὄψις τοῦ ζητήματος, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ οὐδόλως διεφώνησε πρὸς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐμελέτησε τὸ νομοσχέδιον, κατέβαλε τὰ μικρὰ φῶτα τὰ ὁποῖα εἶχε, καὶ δὲν ὑποθέτω ὅτι πάντα τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τόσον πολὺ ὑπολείπονται ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διεσκεύασαν τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ μὴ ἔχωσιν ἀντίληψιν τῶν πραγμάτων καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἐκκλησιαστικῶν κανόνων. Καὶ ἐνῷ οὐσιώδης οὐδεμία ἔρις ὑπῆρχεν, οὐδεμία διαφωνία ὑπῆρχε μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόμενος τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ νομοσχεδίου ἄρχεται διὰ τοιούτου τρόπου, ὁ ὁποῖος ὑποδεικνύει ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἀπόρριψιν πασῶν τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ἔφερεν ἡ ἐπιτροπή. Προκειμένου περὶ τοιούτων τροπολογιῶν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ν’ ἀφήσῃ τὴν προκατάληψιν ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ πιστεύσῃ ὅτι καὶ οἱ κ. Βουλευταὶ οἱ ἐπεξεργασθέντες αὐτὸ ἔχουσιν ἀρκοῦσαν φιλοτιμίαν καὶ ἀρκοῦσαν εὐλάβειαν πρὸς τὴν θρησκείαν καὶ ἀρκοῦσαν ἀντίληψιν, ὥστε νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§299Π. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ἀδιακόπως ὁμιλεῖτε περὶ προκαταλήψεως. Νομίζω ὅτι καὶ ἐγὼ ἔχω ἀρκετὴν ἀντίληψιν, ὅπως καὶ ὑμεῖς, διὰ νὰ κρίνω ἂν τὸ νομοσχέδιον εἶναι καλὸν ἢ κακόν· ἑπομένως εἶναι περιττὸν νὰ ὁμιλῆτε περὶ προκαταλήψεως. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχω ὅσην καὶ ὑμεῖς ἀντίληψιν.

§300Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Νὰ συζητηθῇ τότε κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον καὶ ἂς μείνωμεν ἡμεῖς μόνοι οἱ ἀφωρισμένοι ἀπὸ τὸν Κλῆρον, οἱ Λουθηρανοί, ὅπως ἀπεκλήθημεν ἀπὸ τὸν κ. Παπαμιχαλόπουλον, πρὸς διάκρισιν ἀπὸ τῶν Παπικῶν.

§301Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ φωτισθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῶν ῥιζικῶν, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ τιτλοφορηθῶσι ῥιζικαί, διαφορῶν μεταξὺ τῶν δύο νομοσχεδίων, καθόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν πάντοτε ἐπιμένει νὰ συζητῇ τὸ ἰδικόν του νομοσχέδιον καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὡς τροπολογίαι νὰ συζητηθῶσι τὰ ἀντίστοιχα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς. Θεωρῶ ὀρθὸν νὰ εἴπω ποῦ κυρίως διαφωνοῦμεν, διὰ νὰ γνωσθῇ ἐπὶ τέλους ὅτι μέχρι τοῦδε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ τύπῳ καὶ διὰ τοῦ τύπου εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῇ βάσει ἀνακριβεστάτων καὶ ἀναληθεστάτων πληροφοριῶν χορηγηθεισῶν δὲν ἠξεύρω παρὰ τίνος, διότι καθημερινῶς βλέπομεν εἰς τὸν τύπον τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς καταγγελλομένην ὡς ἀφαιρέσασαν τὴν διαχείρισιν ἀπὸ τοῦ Ἐπισκόπου καὶ παρασχοῦσαν αὐτὴν εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια καὶ τοὺς δημάρχους. Δὲν γνωρίζω τίς εἶναι ὁ κακοήθης ὁ τοιαύτας δοὺς πληροφορίας, ἀλλ’ εἶναι λυπηρὸν ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων πληροφοριῶν γίνεται συζήτησις ἀδέσποτος καὶ εἶναι λυπηρὸν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν προσέρχεται ἀμυνόμενος ὑπὲρ τοῦ Κλήρου καὶ τῶν Ἐπισκόπων τῶν οὐδέποτε ἀφαιρεθέντων τὰ ἑαυτῶν δικαιώματα. Αἱ κύριαι λοιπὸν διαφοραί, τὰς ὁποίας ἀνάγκη νὰ καταστήσωμεν γνωστὰς εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἀμφιβάλλω ἂν ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἀνέγνωσαν τὸ νομοσχέδιον ἐν λεπτομερείᾳ, αἱ κύριαι διαφοραὶ εἶναι αἱ ἑξῆς: Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 6 εἶχεν ἀναγράψει, ὅτι ὁ χρόνος τῆς ἰσχύος καὶ ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως περὶ εἰσφορᾶς καὶ καταβολῆς τῶν διατιμήσεων θέλει ὁρισθῆ διὰ Β. Διατάγματος καὶ μόνον ὡς πρὸς τὰς πόλεις κατ’ ἀρχάς. Τί ἐσήμαινεν ἡ διάταξις ὅτι ἡ κυριωτάτη τῶν βάσεων τῶν καθοριζομένων διὰ τοὺς πόρους τῶν ἐνοριῶν, ἤτοι ἡ καταβολὴ τῶν 50 λεπτῶν κατὰ μῆνα, δὲν κρίνεται ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὡς τοσοῦτον σκόπιμος νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τοῦτο καθωρίσθη ὀρθῶς ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ τμηματικῶς, κανονιζομένης τῆς τοιαύτης τμηματικῆς ἐφαρμογῆς διὰ Β. Διατάγματος, κατὰ πρῶτον εἰς τὰς πόλεις, διότι εἰς τὰς πόλεις εἶναι ἐφικτὴ ἡ ἀναγραφὴ ὑποχρεώσεως εἰς τοὺς κατοίκους, δι’ ἧς ὑποβάλλονται εἰς πεντηκοντάλεπτον εἰσφορὰν κατὰ μῆνα ὑπὲρ τῶν ἐνοριῶν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἠθέλησαν νὰ προχωρήσωσιν εἰς τὴν νομοθετικὴν τόλμην νὰ καθορίσωσι τί δεῖ γενέσθαι οὐχὶ εἰς τὰς πόλεις, ἀλλ’ εἰς τὰς κωμοπόλεις καὶ τὰς κώμας. Οἱ κ. συντάκται τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐθεώρησαν ὀρθόν, καίτοι εἰδικώτεροι, καὶ δὲν ψέγω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ τοὺς συντάκτας τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἐθεώρησαν ὀρθὸν νὰ ἐπιληφθῶσι τῆς λύσεως τούτου τοῦ κυριωτάτου ζητήματος, τῆς ἐξασφαλίσεως μεμορφωμένου Κλήρου διὰ τὸν χωρικὸν πληθυσμόν, διότι αἱ πόλεις εἶναι εὔκολον νὰ ἔχωσι μεμορφωμένους ἱερεῖς, εἴτε χορηγοῦμεν εἰς αὐτοὺς μισθὸν εἴτε δὲν χορηγοῦμεν, καθ’ ὅσον αἱ ἀπολαυαὶ τοῦ Κλήρου ἐν ταῖς πόλεσιν εἶναι παμμέγισται, ἐνῷ ὁ χωρικὸς πληθυσμὸς στερεῖται Κλήρου καὶ εἰς τοῦτο πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν, εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσωμεν Κλῆρον εἰς τὸν χωρικὸν πληθυσμόν. Τοῦτο λοιπόν, λέγω, δὲν ἐτόλμησαν νὰ ἐπιλύσωσιν οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀφῆκαν τὸ ζήτημα ἄλυτον. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ θεωρηθεῖσα ὡς ἀποτελουμένη ἀπὸ Λουθηρανούς, ὡς εἶπε προσφυῶς ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Τριχωνίας, ἐθεώρησε καλὸν νὰ ἐπιλύσῃ τὸ ζήτημα. Πῶς δὲ ἔλυσε τὸ ζήτημα; Εἶναι οὐχὶ εὔκολον νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα ὡσεὶ διὰ μαχαίρας καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι εἰς τὰς κωμοπόλεις καὶ κώμας θὰ καταθέσωσι τόσον κατὰ μῆνα, διότι ὑπάρχουσιν ἐπιτόπιοι συνήθειαι, καθ’ ἃς ὁ ἱερεὺς λαμβάνει ἀποζημίωσιν εἰς εἶδος ἐκ τῆς ἐσοδείας τῶν κατοίκων, τὰς συνηθείας δὲ ταύτας ἐσκέφθημεν ὅτι ἔπρεπε νὰ διατηρήσωμεν, ἵνα μὴ γεννήσωμεν δυσχερείας καὶ ὑποβάλλωμεν εἰς φόρον τοὺς κατοίκους ὑπὲρ τοῦ Κλήρου καὶ γεννήσωμεν ἄλλα ζητήματα, ἐκ τῆς ἀντιλήψεως ὅτι προσφέρουσι φόρον χάριν τῶν ἱερέων. Πρὸς τοῦτο ἐθεωρήσαμεν ὀρθὸν νὰ σεβασθῶμεν τὰς συνηθείας καὶ νὰ ὁρίσωμεν νὰ ἐφαρμόζηται ὁ νόμος καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος καὶ εἰς μὲν τὰς πόλεις θὰ ὑποβάλλωνται οἱ κάτοικοι εἰς τὴν πεντηκοντάλεπτον εἰσφορὰν κατὰ μῆνα, εἰς δὲ τὰς κωμοπόλεις καὶ κώμας κατὰ τὰς ἐντοπίους συνηθείας, καὶ θὰ κανονίζῃ τὴν εἰσφορὰν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον — καὶ εἶναι ἡ μόνη περίστασις κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεμίξαμεν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, διότι βεβαίως ὁ Ἐπίσκοπος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ περὶ αὐτῶν, ἀλλὰ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον γινώσκει τὰς ἀνάγκας — πρὸς τοῦτο ὡρίσαμεν, ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον θ’ ἀποφαίνηται ἰδιαίτατα περὶ τῆς καταβολῆς εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα τῆς εἰσφορᾶς, ἐν σχέσει πάντοτε πρὸς τὴν χρηματικὴν εἰσφοράν, ἣν ὡς βάσιν τίθησι τὸ νομοσχέδιον. Ὡρίσαμεν δὲ καὶ ἕτερον πρᾶγμα, ὅτι ὁ ὀφειλέτης, εἰσφέρων κατ’ εἶδος, ἐφ’ ὅσον δὲν καταβάλλει τὴν εἰς εἶδος εἰσφορὰν αὑτοῦ, εἶναι καταδιωκτέος διὰ τοῦ εἰσπράκτορος εἰς καταβολὴν εἰς χρῆμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη διαφορά, ὅτι ἡμεῖς ἐφάνημεν τολμηρότεροι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἀπεφασίσαμεν περὶ μιᾶς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τοῦ Κλήρου καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Συνεκλήθημεν, ἵνα βουλευθῶμεν περὶ τῶν συμφερόντων ὅλης τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι μόνον περὶ τῶν συμφερόντων τῶν Ἀθηνῶν, τῶν Πατρῶν, τῆς Σύρου καὶ ὀλίγων μεγάλων πόλεων. Αὕτη εἶναι ἡ μεγάλη διαφορὰ ἢ αὕτη εἶναι ἡ μόνη περίστασις κατὰ τὴν ὁποίαν παρέσχομεν εἰς τὰ δημ. συμβούλια τὴν λύσιν τῆς διαφορᾶς τῆς μισθοδοτικῆς τῶν ἱερέων. Δευτέρα περίπτωσις διαφωνίας εἶναι τὸ σύστημα τοῦ διακανονισμοῦ τῆς διαχειρίσεως τῶν ναῶν. Ἴδωμεν τώρα τί λέγει τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον καθ’ ὃ ὁ Ἐπίσκοπος ἔχει δικαιώματα διαχειριστικά· ἴδωμεν τί λέγει τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖ τὰ διαχειριστικὰ δικαιώματα ἀπὸ τῶν Ἐπισκόπων. Τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον ἀναμιγνύει τὸν Ἐπίσκοπον εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ. Τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἰσάγει μίαν πρωτότυπον διαδικασίαν, θεωρεῖ ὀρθὸν ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλουσα τὸν προϋπολογισμὸν ἐνώπιον τοῦ συλλόγου τῶν ἐνοριτῶν ὑποβάλλῃ συγχρόνως καὶ τὸν ἀπολογισμόν· καὶ τὸν μὲν προϋπολογισμὸν ἐγκρίνουσιν οἱ ἐνορῖται, τὸν δ’ ἀπολογισμὸν τὸ συμβούλιον. Παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε· πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν Πειραιεῖ καὶ ἐν Ἀθήναις κατὰ τὴν συνέλευσιν τῶν ἐνοριτῶν, καθ’ ἣν θὰ συνέλθωσι 5.000 ἐνορῖται, ν’ ἀνακοινωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ν’ ἀποφασίσωσιν ἐπ’ αὐτοῦ οἱ συνελθόντες, καὶ πρέπει νὰ μοὶ εἴπητε τί θὰ συμβῇ ἀνὰ τὰ χωρία εἰς τὴν περίστασιν καθ’ ἣν θὰ συνέλθωσι 200 ἀγράμματοι; Θὰ συμβῇ τοῦτο, ὅτι εἰς μὲν τὴν πρώτην περίπτωσιν οἱ ἐπίτροποι διὰ βοῆς θ’ ἁρπάσωσι τὸν προϋπολογισμὸν ἀπὸ τὴν συνέλευσιν τῶν ἐνοριτῶν, εἰς δὲ τὴν δευτέραν περίπτωσιν θὰ ὑφαρπάσωσιν αὐτὸν ἀπὸ τοὺς ἀγραμμάτους ἐνορίτας, οἱ ὁποῖοι τίποτε δὲν θὰ ἐννοήσωσι.

§302Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Χωρὶς ν’ ἀποφύγωσι καὶ τὸν καυγᾶν.

§303Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χωρὶς ν’ ἀποφύγωσι καὶ τὸν καυγᾶν, ὡς πολὺ ὀρθῶς λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Σύρου. Τοιαύτην διαδικασίαν ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ ἠθέλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἰσαγάγῃ καὶ οἱ περίφημοι νομομαθέστατοι συντάκται. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐνόμισεν ὀρθὸν νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀνάμιξιν εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ἀλλὰ τοὐναντίον τοῦ προϋπολογισμοῦ τὴν ἔγκρισιν ἐπέτρεψεν εἰς τὸν νομάρχην. Δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον δυσπιστοῦμεν εἰς τὸ ἀνώτατον ἀξίωμα τῆς Πολιτείας· δὲν βλέπω δὲ τίς ἡ ἀνάγκη νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τοῦ ὀρθοῦ ἢ μὴ τῆς παραπομπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸν Νομάρχην. Ἐζήτησέ τις νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν Ἐπίσκοπον; Ὄχι· οὔτε ὁ Ὑπουργός. Ὥστε διατί γίνεται λόγος περὶ Ἐπισκόπου; Εἶχον δίκαιον ἑπομένως νὰ λέγω ἀρχόμενος τοῦ λόγου, ὅτι γίνεται συζήτησις ἐπὶ ψευδῶν εἰδήσεων διαβιβαζομένων εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἐὰν τὰ πρόσωπα τῶν νομαρχῶν δὲν εἶναι ἐπαρκῆ, ἀντικαταστήσατε αὐτά. Ἐφ’ ὅσον ὅμως λειτουργεῖ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομάρχου ὡς ὑποκαταστάτου τῆς Κυβερνήσεως ἐν τοῖς νομοῖς, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μὴ ἐμπιστευώμεθα εἰς αὐτοὺς τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα εἰς αὐτοὺς ἀνήκουσιν. Ἀκριβῶς, ἐπειδὴ δὲν εἶχον ὀρθῶς τὰ πρόσωπα τῶν νομαρχῶν, ὑπεβλήθησαν νομοσχέδια ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως περὶ προσόντων τῶν νομαρχῶν καὶ προσόντων τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων· ἂς φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ἵνα βελτιωθῇ τὸ ποσὸν τῶν τοιούτων διοικητικῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ μὴ δεικνύωμεν τοιαύτην δυσπιστίαν πρὸς αὐτούς. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου τῶν ἀπολογισμῶν. Οὐδεμία ποτὲ ἐξέλεγξις ἐγένετο τῶν ἀπολογισμῶν, καὶ οὐδέποτε ἐζητήθη ἀπολογισμὸς ἀπὸ ἐκκλησιαστικοῦ συμβουλίου καὶ μόνον συνηθίζουσιν οἱ δήμαρχοι, ὅταν ζητῆται ἀπολογισμός, νὰ κραυγάζωσιν ὅτι καταδιώκονται πολιτικῶς. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπουργικὸν ὁρίζει ὅτι διορίζονται δύο ἐλεγκταί, ἀφοῦ ἡ συνέλευσις ἀκούσῃ τὴν λογοδοσίαν τῶν ἐπιτρόπων καὶ ὑποβληθῇ ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἀντίγραφον δὲ τῆς λογοδοσίας τῆς ἐκθέσεως τῶν ἐλεγκτῶν, τῶν πρακτικῶν μετὰ συνοπτικῆς ἐκθέσεως τῶν συζητήσεων ἀποστέλλεται ἄνευ ἀναβολῆς πρὸς τὸν Ἐπίσκοπον καὶ τὸν νομάρχην. Ἀναγνωρίζει, ὡς βλέπετε, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸν νομάρχην ὡς δικαιούμενον νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς λογοδοσίας. Μετὰ τοῦτο, ἐξακολουθεῖ τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον, ὁ Ἐπίσκοπος καὶ ὁ νομάρχης ἀποφαίνονται ἐντὸς δέκα ἡμερῶν κατ’ ἰδίαν περὶ τῆς λογοδοσίας, περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ. Ἐὰν διαφωνήσωσιν, ἡ ὑπόθεσις ὑποβάλλεται μεθ’ ὅλων τῶν σχετικῶν ἐγγράφων καὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐπισκόπου καὶ τοῦ νομάρχου εἰς τὸ Διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ Γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, τὸ ὁποῖον ἀποφαίνεται ἀμετακλήτως. Ἐὰν Ἐπίσκοπος καὶ νομάρχης συμφωνήσωσι περὶ μὴ ἐγκρίσεως τῆς λογοδοσίας, οἱ ἐπίτροποι δικαιοῦνται ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τῆς τελευταίας τῶν δύο ἀποφάσεων νὰ ἐφεσιβάλωσιν ἀμφοτέρας πρὸς τὸ Διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, ὅπερ ἀποφκίνεται ἀμετακλήτως. Ἡμεῖς ἐν τούτῳ διεφωνήσαμεν, διότι ἐθεωρήσαμεν ὅτι εἶναι μία διαδικασία ἀτελεύτητος καὶ ἀρκετὰ περίεργος νὰ παρέχωμεν καὶ εἰς τὸν Ἐπίσκοπον καὶ εἰς τὸν νομάρχην τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφαίνωνται, ἐὰν δὲ διαφωνήσωσιν αὐτοί, νὰ παραπέμπηται τὸ πρᾶγμα εἰς τὸ συμβούλιον τοῦ Γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, χωρὶς μάλιστα νὰ ὁρίζηται ποῖος θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφαίνηται ὅτι διεφώνησε πρὸς τὸν ἄλλον καὶ νὰ ζητῇ τὴν γνώμην τοῦ συμβουλίου τοῦ Γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, ὑποβάλλων τὴν διαφωνίαν εἰς αὐτό. Ἀλλὰ καὶ δὲν ἐννοῶ τίνα ἁρμοδιότητα ἔχει τὸ συμβούλιον τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου καὶ πῶς θὰ καταστήσωμεν τὸν νομάρχην δοσίλογον εἰς τρεῖς Ἐπισκόπους καὶ δύο ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι βαθμὸν κατώτερον τοῦ νομάρχου. Αὐτὰ τὰ ἄτοπα, τὰ ἀντικείμενα πρὸς τὴν ἱεραρχίαν τὴν πολιτικὴν καὶ πρὸς τὴν ἱεραρχίαν τῶν σχέσεων τῆς Ἐκκλησίας πρὸς τὴν Πολιτείαν, ἐζητήσαμεν ν’ ἀποτρέψωμεν. Τὰ ἄτοπα ταῦτα, τὰ περίεργα ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον ἐν τῷ ὑπουργικῷ νομοσχεδίῳ, ἡμεῖς ἀφῃρέσαμεν, χωρὶς νὰ θίξωμεν τὸ παράπαν τὸν Ἐπίσκοπον, ἀφήσαμεν δὲ αὐτὰ τὰ θέματα ὡς ἔχουσιν ἐκ τῶν ἰσχυόντων νόμων· ἐπὶ τῶν προϋπολογισμῶν τῶν Μονῶν ὁ Ἐπίσκοπος νὰ γνωμοδοτῇ, ὁ δὲ νομάρχης ν’ ἀποφαίνηται. Εἰς τὸν ἁρμόδιον Ἐπίσκοπον παρέχομεν τὸ δικαίωμα, ὅπως δώσῃ γνώμην περὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ, εἰς δὲ τὸν νομάρχην, ὅπως ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀποφανθῇ περὶ τῆς λογοδοσίας τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ. Ἔρχεται κατόπιν τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως, τὸ ὁποῖον παρέχομεν εἰς τοὺς ἐπιτρόπους, τοὺς ἐνορίτας καὶ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, καὶ ἀναθέτομεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὴν προϊσταμένην, κατὰ τοὺς ὑφισταμένους νόμους, Ἀρχὴν τοῦ νομάρχου, νὰ κρίνῃ ἐπ’ αὐτῆς· τὴν ἐκδίκασιν δὲ ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ παρεπέμψαμεν πρὸς τὸ Ἐλεγκτικὸν συνέδριον, τὸ ὁποῖον εἶναι τεταγμένον ἐκ τοῦ νόμου καὶ τοῦ Συντάγματος ἵνα ἐνεργῇ, ὡς ἀνωτάτη δικαστικὴ Ἀρχή, ἐπὶ τῶν λογαριασμῶν. Νομίζομεν λοιπὸν ὅτι παραπέμποντες τὴν ἐκδίκασιν τῆς ἐφέσεως κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ νομάρχου ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν συνέδριον ἐπράξαμεν ὅ,τι οἱ νόμοι καὶ τὸ Σύνταγμα ἀπαιτοῦσι. Ταῦτα εἶναι τὰ ῥιζικά, τὰ φοβερά, τὰ ὁποῖα ὡρίσαμεν· ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ ὅτι αὐταὶ αἱ διαφοραί, αἱ ὁποῖαι βελτιοῦσι τὸ νομοσχέδιον, ὅτι αἱ διαφοραὶ αὗται καταλύουσι τὰ δικαιώματα τῆς Ἐκκλησίας, ἐὰν ταῦτα πρεσβεύῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, τότε θὰ εἶναι ὀρθότερον νὰ παραιτηθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοθετήματος, διότι βεβαίως θ’ ἀποδείξῃ πρεσβεύων ταῦτα ὅτι δὲν ὑπέστη τὸν κόπον ν’ ἀναγνώσῃ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν πιστεύω ὅτι θ’ ἀποδείξῃ ταῦτα, διότι παρίσταται πάντοτε ἐπιμελὴς εἰς τὴν μελέτην τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖται. Φαίνεται ὅμως ὅτι ὑπάρχει ἁπλῆ ἐπιθυμία νὰ φανῇ εὐχάριστος εἰς πρόσωπα τὰ ὁποῖα παρεξήγησαν τὰ νομοσχέδια, διότι δὲν ἀνέγνωσαν τὰ νομοσχέδια, ἀλλ’ ἀνέγνωσαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔγραψαν διάφοροι ἐφημερίδες, παραπλανηθεῖσαι ἐκ ψευδῶν εἰσηγήσεων, δὲν ἠξεύρω τίνος κακοήθους. Ἡμεῖς τὴν εὐλάβειαν πρὸς πᾶσαν ἐξουσίαν ἔχομεν ὑπὲρ πάντα ἄλλον, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ ὡς διεσκευάσθη, προνοοῦν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων καὶ τοῦ χωρικοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Κλήρου· διότι μόνον ὅταν ἔχωμεν ἐξασφαλίσει καὶ εἰς τὰ μικρὰ κέντρα Κλῆρον ἐγγράμματον, Κλῆρον ἐντελῶς μεμορφωμένον, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι προνοοῦμεν ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τῆς Ἑλλάδος.

§304Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὁ λόγος εἶναι νὰ καθορισθῇ τὸ ἑξῆς ζήτημα. Ἡ Βουλὴ κρίνασα ἐπάναγκες ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τύχῃ βελτιώσεως ὅσον ἀφορᾷ τὸ συμφέρον τοῦ Κλήρου ἐξελέξατο ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέθηκε τὸ καθῆκον αὐτό, ἵνα ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου φέρῃ τὴν βελτίωσιν. Ἡ βελτίωσις κατὰ πανθομολογουμένην ἀντίληψιν εἶναι αἰσθητή, οὐδεὶς δὲ δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τοῦτο, ἰδίᾳ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ εἶναι συνεπὴς πρὸς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν, ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον, εἶπεν ὅτι ἡ μέριμνα αὐτοῦ εἶναι ἡ βελτίωσις τοῦ Κλήρου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, οὐ μόνον δὲ δὲν διεφώνησε πρὸς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὑπερεθεμάτισε πρὸς αὐτὴν προσπαθήσασα νὰ τὸ καταστήσῃ ἀρτιώτερον καὶ καλλίτερον. Κατὰ συνέπειαν ἡ κοινὴ ἀντίληψις εἶναι ὅτι τὸ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπεξεργασθὲν νομοσχέδιον εἶναι κατὰ πλάσμα τουλάχιστον τὸ τελειότερον, καὶ κατὰ συνέπειαν αὐτὸ πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ, καί, ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νομίζῃ ὅτι γνώμη τις δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή, νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ ψηφισθῇ ὡς πρὸς τὸ μέρος τοῦτο τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀρχικῶς ὑποβεβλημένον. Τοῦτο εἶναι τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ τακτικόν, καὶ δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς.

§305Π. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν ἐπιμονὴν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Εὐρυτανίας εἰς τὸ νὰ ληφθῇ ὡς βάσις τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὄχι τὸ ἰδικόν μου. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου ἐξέθηκεν εἰς τὴν Βουλὴν τίνα εἶναι τὰ σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὰ πλεῖστα δὲ σημεῖα συμφωνοῦσι, πλὴν λεπτομερειῶν τινων περιωρισμένων.

§306Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χαίρω πολὺ ὅτι ὁμολογεῖτε αὐτό, ἵνα παύσωσι δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ αἱ διαδόσεις ὅτι κατεστρέψαμεν τὴν Ἐκκλησίαν.

§307Π. ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ διαψεύδωμεν τὰς ἀνακριβεῖς εἰδήσεις τὰς ἀναγραφομένας ἐν τῷ τύπῳ. Ὅτε ἐδημοσιεύοντο εἴς τινας ἐφημερίδας ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύοντο, ὁμολογουμένως πολλοὶ ἐταράχθησαν καὶ ἦλθον νὰ ζητήσωσι πληροφορίας παρ’ ἐμοῦ. Ἐγὼ δέ, χωρὶς νὰ γνωρίζω τὰ συμβαίνοντα, ἤμην βέβαιος ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὰς διατάξεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἀνέγραφον αἱ ἐφημερίδες τότε, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἡ ἐπιτροπὴ νὰ διαπράξῃ τοιαῦτα πράγματα. Ἀλλὰ τώρα ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Εὐρυτανίας καὶ λέγω ὅτι πολὺ ὀλίγη ῥιζικὴ μεταβολὴ ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς. Καθὼς καὶ ἐκεῖ ἔνθα φαίνεται μία μεγάλη διαφορὰ ὅσον ἀφορᾷ τὰς διαφόρους κλάσσεις τῆς εἰσφορᾶς καὶ τοῦ τρόπου τῆς εἰσπράξεως ταύτης, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀκριβῶς χάριν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Εὐρυτανίας, εἶπον, ἵνα μὴ σκανδαλίζηται ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης, ὅτι τὴν διαγράφω, καὶ εἶπον ὅτι ἀφήνω μόνον μίαν κλάσσιν εἰσφορᾶς ἐκ 50 λεπτῶν ὑποχρεωτικήν. Παρακαλῶ λοιπόν, ὅπως ἀναγνωσθῇ τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον, ἐκτὸς ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας θέλῃ νὰ λάβῃ τὴν δόξαν τῆς πατρότητος αὐτοῦ.

§308Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδέποτε ἐζήλωσα δόξαν οὐδ’ ἐπεδίωξα τοιαύτην, ἀλλ’ ὁ σκοπὸς τοῦ νὰ προτιμηθῇ κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ὁ ἑξῆς στοιχειωδέστατος, ὁ ὁποῖος ἀπορρέει ἐξ αὐτῆς τῆς στοιχειώδους λογικῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ περιέλαβεν εἰς τὸ νομοσχέδιον ὁλόκληρον τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον μὲ προσθήκην φράσεων, περιόδων κλπ. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν ψηφισθῇ καὶ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ ψηφισθῇ, διότι περιλαμβάνεται ὁλόκληρον ἐν τῷ τῆς ἐπιτροπῆς. Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ αὐτὸ καὶ οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν δόξαν ἡ ὁποία θ’ ἀνήκῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν οὐδὲ κινοῦμαι ἐκ πνεύματος φιλοδοξίας, ὡς ἠθέλησε νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐγὼ ἤθελον μόνον νὰ εἴπω, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἰδίᾳ εἰς ἐκείνους οἵτινες ἠθέλησαν ἀναμίξαντες τὸν τύπον εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ παραστήσωσιν ὅτι ἐκτὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἀλλὰ καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς—διότι καὶ αὐτὸς δὲν ἀπηλλάγη τῆς ἐμμέσου μομφῆς—κατεργάζονται κακὰ κατὰ τοῦ Κλήρου, ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ τι τὸ βέβαιον, εἶναι ὅτι ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος, ἀλλὰ καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι πολὺ ἀνώτερα κατὰ τὸ αἴσθημα τὸ θρησκευτικὸν ἐκείνων οἵτινες νομίζουσιν ὅτι ἀντικατεστάθη τὸ νομοσχέδιον. Εἰς τοῦτο πρέπει νὰ εἶναι πᾶς τις πεπεισμένος. Καὶ οὐ μόνον ἔχουσι πλήρη συναίσθησιν τοῦ τί ἐστὶ θρησκεία, ἀλλὰ καὶ ἀνωτέραν καὶ βαθυτέραν ἀπὸ ἐκείνους οἵτινες διὰ τοῦ τύπου ἠθέλησαν νὰ ῥίψωσιν εἰς τὴν κοινωνίαν τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς κατειργάσθη κακὰ ἐναντίον τοῦ Κλήρου, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐμερίμνησεν ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τοῦ νομοσχεδίου ἔχουσα ὑπ’ ὄψει της τόσον τὸ ἠθικὸν μέρος τοῦ Κλήρου, ὅσον καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς κοινωνίας, καὶ εἰς αὐτὸ ἀπέβλεψε. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῇ εἴτε τὸ ἓν εἴτε τὸ ἄλλο νομοσχέδιον.

§309Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις μόνον. Ἀπορῶ πῶς εἰς τὸ μέσον τῆς συζητήσεως ταύτης ἔλαβον μέρος οἱ Ἐπίσκοποι καὶ μετέβησαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν λέγοντες ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἀφαιρεῖ ἀπ’ αὐτοὺς δικαιώματα. Οἱ Ἐπίσκοποι δὲν ἔχουσιν ἐδῶ καμμίαν θέσιν, διότι εἶναι ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ θρησκευτικόν, μολονότι ἐκεῖνοι φοροῦσι ῥάσα, ὑποθέτω ὅτι καὶ ἡμεῖς τὴν ἰδίαν σχέσιν ἔχομεν καὶ ἐνδιαφερόμεθα ἐξ ἴσου. Τί λοιπὸν ἤλθομεν νὰ διορθώσωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Νὰ διορθώσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ συμβῇ αὔριον, δηλαδὴ τὴν γκρίνιαν μεταξὺ Ἐπισκόπων καὶ τοῦ ποιμνίου αὐτῶν. Καὶ εἰς τοῦτο ἀπεβλέψαμεν, χωρὶς νὰ λάβωμεν τίποτε ἄλλο ὑπ’ ὄψιν, χωρὶς νὰ θελήσωμεν νὰ πειράξωμεν κἂν τὴν δικαιοδοσίαν τῶν Ἐπισκόπων. Λέγοντες ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἀπόλυτον ἐξουσίαν ὁ Ἐπίσκοπος ν’ ἀποφαίνηται ἐπὶ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ ν’ ἀποφαίνηται ὁ νομάρχης ὁμοῦ μετὰ τοῦ Ἐπισκόπου, καὶ ἀκολούθως ὁ Ὑπουργὸς καὶ μετὰ ταῦτα τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τί ἀφαιροῦμεν ἀπ’ αὐτοὺς καὶ τί κερδίζει ἡ Πολιτεία; Τίποτε. Ἠθελήσαμεν μόνον ν’ ἀπομακρύνωμεν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ πειρασμοῦ· τίς δὲ εἶναι ὁ πειρασμὸς οὗτος; Εἶναι εἰς πάντας γνωστὸς καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τὸν ἐπαναλάβωμεν. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ διορθώσῃ ὅλα τὰ μέλλοντα κακά, καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ, ἵνα ἡσυχάσωμεν.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται τοῦ κυβερνητικοῦ ὡς καὶ τοῦ τῆς ἐπιτροπῆς νομοσχεδίου).

§311ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς ἀφῃρέθησαν ἐκ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1 αἱ λέξεις· «καὶ δὴ διὰ κληροδοσίας καὶ κληρονομίας».

§312Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀφῃρέσαμεν αὐτό, διότι ἀπετέλει πράγματι σολοικισμόν, ἀπορῶ δὲ πῶς εὑρέθη ἄνθρωπος νομομαθὴς νὰ γράψῃ τοιοῦτον σολοικισμὸν εἰς τοιοῦτο νομοθέτημα.

§313Π. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Διατί ἠθελήσατε ν’ ἀφαιρέσητε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ νὰ θέσητε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀφοῦ πρόκειται περὶ πραγμάτων καθαρῶς ἐκκλησιαστικῶν;

§314Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν, ὅπου λέγει «Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν» νὰ τεθῇ «Ὑπουργὸς Ἐκκλησιαστικῶν».

§315Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐτηρήσαμεν τὰ μέχρι τοῦδε δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὰ ὁποῖα θέλετε ὑμεῖς ν’ ἀφαιρέσητε, ἵνα ἀντικαταστήσητε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μόνος σας παρῃτήσατε εἰς ἄλλα ζητήματα.

§316Π. ΖΑΪΜΗΣ. Δέχομαι τὴν προτεινομένην ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 1 τῆς δευτέρας καὶ τρίτης παραγράφου, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἀντὶ «τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν» νὰ τεθῇ «τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν».

§317Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπίσης εἰς τὸν δεύτερον στίχον τῆς δευτέρας παραγράφου ἀντὶ «εἰς ἐνοριακοὺς» νὰ τεθῇ «εἰς τοὺς ἐνοριακοὺς ναούς».

§318ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχομεν μίαν ἄλλην παρατήρησιν προκειμένου περὶ ἐξωκκλησίων καὶ παρεκκλησίων· ἐὰν ψηφισθῇ ὡς ἔχει ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς, πρέπει νὰ ἠξεύρητε, ὅτι αὕτη δημεύει κεκτημένα δικαιώματα. Ἔχομεν ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκκλησίας ἀνηκούσας εἰς ἰδιώτας· ὡς ἔχει ὅμως διατυπωθῆ ἡ τροπολογία βεβαίως δημεύει κεκτημένα δικαιώματα, διότι λέγει γενικῶς «ἐξωκκλήσια καὶ παρεκκλήσια καὶ νεκροταφεῖα ὑποβάλλονται ὡς ἐξαρτήματα εἰς τοὺς ἐνοριακοὺς ναούς», χωρὶς νὰ κάμνῃ διάκρισιν.

§319Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ διάταξις περιελήφθη τῇ ἀξιώσει τῆς Ἐκκλησίας, ἡμεῖς δ’ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἐκρίναμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ ἡ διάταξις αὕτη, διότι τὰ ἐξωκκλήσια καὶ παρεκκλήσια μὲ τὴν διαχείρισιν τὴν ὁποίαν ἔχουσι σήμερον εἶναι θύματα τῶν διαφόρων ἐπιτηδείων, δηλαδὴ χρησιμεύουσιν εἰς τὸ νὰ διατρέφωσι μερικοὺς ἀγύρτας καὶ κατασπαταλᾶται ἡ περιουσία των χειρότερα ἀφ’ ὅ,τι κατασπαταλᾶται ἡ περιουσία τῶν ἐνοριακῶν ναῶν. Ἔπρεπε λοιπὸν αὐτὰ τὰ παρεκκλήσια ἢ νὰ κλεισθῶσιν ἢ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τοὺς ἐνοριακοὺς ναούς. Τὸ νομοσχέδιον λαμβάνει πρόνοιαν περὶ τῶν ἐνοριακῶν ναῶν, θὰ παρουσιάζετο δὲ τὸ θέαμα, ἐὰν δὲν ὡμιλοῦμεν περὶ ἐξωκκλησίων καὶ παρεκκλησίων, οἱ μὲν ἐνοριακοὶ ναοὶ νὰ ὑπάγωνται εἰς ἀποκέντρωσιν, τὰ δὲ ἐξωκκλήσια καὶ παρεκκλήσια νὰ ἐξακολουθῶσι νὰ παραμένωσιν εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν δήμων, καὶ θὰ ἐβλέπομεν ἐν Ἀθήναις τὴν Μητρόπολιν ὑπαγομένην εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, τὸν δὲ Ἅγιον Ἐλευθέριον καὶ καθεξῆς εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν δημοτικῶν Ἀρχῶν. Ἀπὸ ποῖον δὲ ἐπιβλέπονται τὰ παρεκκλήσια ταῦτα: Τὰ εἰσοδήματα τοῦ νεκροταφείου Ἀθηνῶν π.χ., ἀφοῦ ἔφθασαν μέχρις ἑνὸς σημείου καὶ ἐγένετο ἡ ἐκκλησία, τὰ περιπλέον γίνονται τί; Ὁ ἱερεὺς διορίζεται ἀπὸ ποῖον; Τὸν ἐπιβλέπει ποῖος; Εἶναι μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κανονισθῶσι. Δι’ αὐτὸ ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἐξωκκλήσια καὶ παρεκκλήσια.

§320Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐξαιρέσητε τὰ ἰδιωτικά.

§321Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μὲ μίαν προσθήκην· τὰ ἰδιωτικὰ τὰ ὁποῖα δυνάμει τίτλων ὑφίστανται.

§322ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα. Μετὰ τὰς λέξεις «ἐξωκκλήσια καὶ παρεκκλήσια» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «πλὴν τῶν δυνάμει τίτλων ἰδιοκτήτων ναῶν».

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 τοῦ σχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκεται).

§324ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι αἱ λέξεις «καὶ τὰ δικαιώματα τῶν Ἐπισκόπων» πρέπει νὰ διαγραφῶσι, διότι ὁ Ἐπίσκοπος μισθοδοτεῖται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ ὀφείλει ἐκ καθήκοντος νὰ περιοδεύῃ καὶ νὰ κηρύττῃ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, ἀλλ’ οὐδὲν δικαίωμα ἔχει διὰ τὴν λειτουργίαν τὴν ὁποίαν θὰ τελέσῃ νὰ ζητήσῃ ἀμοιβήν.

§325Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ γνώμη αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ ἐκ τῶν Ἐστενογραφημένων.

§326Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν ἐπὶ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2· λέγει ἡ παράγραφος αὕτη τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ περιουσία τῶν ναῶν χρησιμεύει διὰ τὰς ἀναγκαίας ἐπισκευάς, τὴν διακόσμησιν καὶ τὴν οἰκοδομὴν αὐτοῦ ἐν περιπτώσει καταπτώσεως ἢ εὐρύνσεως αὐτοῦ, καὶ διὰ συντήρησιν καὶ μισθοδοσίαν τῶν ἐφημερίων, ἱεροδιακόνων, ἱεροψαλτῶν καὶ νεωκόρων, κατὰ τὰ κατωτέρω ὁριζόμενα». Ἂν ἐπιτραπῇ τὸ ποσὸν τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα ὁ ναὸς θὰ εἰσπράξῃ νὰ καταναλωθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πρώτης κατηγορίας, ἤτοι διὰ τὴν ἐπισκευήν, τὴν διακόσμησιν, οἰκοδομὴν κλπ. τοῦ ναοῦ, δὲν θὰ περισσεύσωσι χρήματα, ἵνα ἐκπληρώσῃ τοὺς ἄλλους σκοπούς, δὲν θὰ μείνῃ χρῆμα διὰ τὴν συντήρησιν καὶ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ Κλήρου. Διὰ τοῦτο θέλω ὑποβάλει τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ὁρίζεται ὅπως τὸ ⅕ τῶν προσόδων τοῦ ναοῦ διατίθηται ὑπὲρ τῆς συντηρήσεως τοῦ ναοῦ, τὰ δὲ ⅘ ὑπὲρ τῶν ἐφημερίων, ἱεροδιακόνων, ἱεροψαλτῶν καὶ νεωκόρων.

§327Π. ΖΑΪΜΗΣ. Ὁ Προϋπολογισμὸς θὰ κανονίσῃ ὅλα αὐτά. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορθώνωμεν τὰς ἐκκλησίας καὶ ν’ ἀφήνωμεν ἀπληρώτους τοὺς ἱερεῖς.

§328Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον μισθοδοτεῖ τοὺς Ἐπισκόπους καὶ ἑπομένως διὰ τὴν ἱερουργίαν δὲν δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τίποτε. Ἀλλ’ ἐγώ, ὁ ὁποῖος θεωροῦμαι ὡς ἔχων ἔχθραν πρὸς τοὺς Ἐπισκόπους, ἔρχομαι νὰ τοὺς ὑπερασπισθῶ· διότι ὁ Ἐπίσκοπος θὰ εἶναι ἠναγκασμένος νὰ μεταβῇ π. χ. εἰς μίαν πεντάωρον ἀπόστασιν, καὶ πρὸς τοῦτο θὰ ὑποστῇ δαπάνας. Πρέπει λοιπὸν νὰ εἴμεθα δίκαιοι καὶ νὰ μὴ ἀφαιρέσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀπὸ τοὺς Ἐπισκόπους καὶ τοὺς στερήσωμεν κάτι τι, τὸ ὁποῖον εὐχαρίστως δίδομεν. Διότι τότε θὰ παραπονῶνται οἱ κάτοικοι ἀντιθέτως ὅτι δὲν πηγαίνει ὁ Ἐπίσκοπος.

§329Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμε μίαν ὀρθοτάτην παρατήρησιν, ὅτι ὁ Ἐπίσκοπος δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ πληρώνηται διὰ ἐγκαινίασιν ναοῦ, ἐπειδὴ λαμβάνει μισθὸν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἐκρίθη δὲ ὁμοφώνως ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὅτι μία τοιαύτη δήλωσις, ἀναγραφομένη εἰς τὰ Πρακτικά, ἀρκεῖ νὰ λύσῃ ὅλα τὰ ζητήματα.

§330Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὑπῆρχε νόμος καὶ πρότερον, ἀλλ’ ἐν τούτοις δὲν ἐγένετο σεβαστός.

§331Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δυνάμει τῶν νόμων οἱ ὁποῖοι ὑπῆρχον καὶ πρότερον καὶ τῆς γνώμης ἡ ὁποία διετυπώθη σήμερον, ὅτι ὁ Ἐπίσκοπος δὲν δικαιοῦται νὰ λάβῃ τίποτε διὰ τὰ ἐγκαίνια τοῦ ναοῦ, εἶναι περιττὸν νὰ ἐπιμείνωμεν.

§332ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ τίποτε. Διαγράφονται αἱ λέξις «ἐκτὸς ἂν πρόκειται περὶ ἐγκαινίων αὐτοῦ». Ἐπίσης καθὼς καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ Ἐπισκόπου».

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν (ἀναγινώσκει)· «Οὐδεμία ὅμως δαπάνη δύναται νὰ γίνῃ ἐκ τῆς περιουσίας τοῦ ναοῦ πέρα τοῦ ἐγκεκριμένου προϋπολογισμοῦ». Τὸ «ἐκτὸς ἂν πρόκειται περὶ ἐγκαινίων αὐτοῦ» νὰ διαγραφῇ, καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ Ἐπισκόπου.

§334ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά. (Γίνεται δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη).

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3.

§336Π. ΖΑΪΜΗΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς, κ. Πρόεδρε.

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Ἀναγινώσκεται).

§338Π. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3, ἐδάφ. ϛʹ ἀντὶ «Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν» νὰ τεθῇ «Ἐκκλησιαστικῶν». Ἐν τῷ ἐδαφίῳ δʹ ἐν ἀρχῇ ἀντὶ «Ἡ εἰσφορὰ ἡ ἐπιβαλλομένη» νὰ τεθῇ «Εἰσφορὰ ἐπιβαλλομένη», μετὰ δὲ τὰς λέξεις «ἄνω τῶν 3.000 κατοίκων» νὰ τεθῇ τελεία στιγμή. Ἐν τῇ πρώτῃ δὲ μετὰ τὸ ἐδάφ. δʹ παραγράφῳ ἀντὶ «ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 10 Β. Διατάγματος» νὰ τεθῇ «ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 9 Β. Διατάγματος», διότι ἐτέθη «10» ἀντὶ «9» ἐκ τυπογραφικοῦ σφάλματος. Κατωτέρω δὲ ἐκεῖ ἔνθα λέγει «τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἀποφαίνεται κατὰ πενταετίαν» νὰ τεθῇ «κατὰ διετίαν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§339Π. ΖΑΪΜΗΣ. Ἀντὶ «εἰς ἓν ἔτος» νὰ τεθῇ «ἐπὶ δέκα ἔτη». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4ον καὶ 5ον, ὡς ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§341ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ προτίθηται νὰ καταστρέψῃ τὸ πανελλήνιον ἵδρυμα τῆς Εὐαγγελιστρίας, τότε καὶ μόνον δύναται νὰ παραδεχθῇ τὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξιν, τὴν ἀφορῶσαν τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἐν Τήνῳ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας. Ἀλλὰ μοὶ φαίνεται ἄπορον πῶς προυνόησεν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς καὶ περὶ τοῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας, ἀφοῦ σήμερον δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος Ὀργανισμοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας ὁ τρόπος ὃν καθιεροῖ οὗτος πρὸς ἐκλογὴν τῶν ἐπιτρόπων τούτων παρέχει μείζονας ἐγγυήσεις ἀφ’ ὅσας παρέχει ὁ διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθιερούμενος, καθόσον σήμερον ἐκλέγεται ἡ ἐπιτροπὴ τῇ προτάσει τοῦ νομάρχου καὶ διὰ Β. Διατάγματος. Ἀλλοίμονον δέ, ἂν περιορισθῇ ἡ ἐκλογὴ μόνον μεταξὺ τῶν ἐπιτρόπων τοῦ ναοῦ τῆς πόλεως Τήνου. Τότε τὸ πανελλήνιον ἵδρυμα θὰ γίνῃ τιμάριον ὀλίγων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλέγωσι τοὺς συγγενεῖς αὑτῶν. Διὰ τοῦτο δέον νὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις αὕτη, ὅπως ἐκλέξωσιν ἅπαντες οἱ ἐπίτροποι ὅλων τῶν ὀρθοδόξων ναῶν ὁλοκλήρου τῆς νήσου. Τότε θὰ ἔχωμεν μείζονας ἐγγυήσεις περὶ τῆς ἀμερολήπτου καὶ καλῆς ἐκλογῆς.

§342Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ποῖοι εἶναι σήμερον ἐπίτροποι;

§343ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁ Ἁρμακόλας, ὁ Ψάρος, ὁ Ἀλαβᾶνος καὶ δύο ἄλλοι.

§344Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ποῖος τοὺς ἔχει διορίσει;

§345ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁ Βιτάλης.

§346Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ποῖος εἶναι ὁ Βιτάλης;! Βλέπετε τίς τοὺς ἔχει διορίσει! Ὁ καθολικὸς Βουλευτὴς Τήνου! Σὲ συγχαίρω, κ. Μαυρομαρᾶ!

§347ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Αὐτὰ νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὴν πρώην Κυβέρνησιν Θεοτόκη καὶ οὐχὶ εἰς ἐμέ, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος λόγος οὗ ἕνεκα μετέστην ἐκ τῶν τάξεων ἐκείνων.

§348Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε νὰ γίνεται ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐπιτρόπων τοῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας, εἶναι ὁ πρεπωδέστερος τρόπος καὶ ὁ ἀληθῶς συμφερώτερος διὰ τὸν ναὸν τοῦτον, ὁ ὁποῖος ἔχει ἰδιάζουσαν θέσιν μόνον ἐν τῇ νήσῳ Τήνῳ καὶ δὲν εἶναι ἐνοριακός, διότι εἶναι ναὸς ἐκτὸς τῆς πόλεως καὶ ἀνήκει εἰς ὅλους τοὺς ἐνορίτας τοῦ δήμου Τήνου. Τὸ νὰ γίνεται ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐπιτρόπων ἀπὸ ἕνα μικρὸν ἀριθμὸν ἐνοριτῶν, τοῦτο βεβαίως δὲν ἦτο σύμφωνον μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ ναοῦ οὐδὲ μὲ τὴν ἀξίαν τὴν θρησκευτικὴν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ναὸς οὗτος, νὰ συνέρχωνται δηλαδὴ 10 ἕως 15 ἐνορῖται καὶ νὰ ἐκλέγωσι τοὺς ἐπιτρόπους τοῦ ναοῦ. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ καθώρισεν ἔμμεσον τρόπον ἐκλογῆς, ὅπως οἱ ἐπίτροποι οἱ ἐκλεγόμενοι ἀπὸ τοὺς ἐνορίτας ὅλων τῶν ἄλλων ναῶν ἐκλέγωσι τοὺς ἐπιτρόπους τοῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας. Δηλαδὴ οἱ ἐνορῖται πάλιν θὰ ἐκλέγωσιν, ἀλλὰ κατὰ τρόπον μᾶλλον συμφέροντα, εὐρύνοντα τὸν κύκλον τῶν ἐκλογέων καὶ ἑπομένως ἐξασφαλίζοντα τὴν καλλιτέραν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτρόπων. Εἶναι εὐτύχημα, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀληθῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐκλείπει ἓν ἀτόπημα, ἵνα μὴ τὸ χαρακτηρίσω ἄλλως, τὸ ὁποῖον ἐγίνετο μέχρι τοῦδε, δηλαδὴ ὁ ὑπὸ τῆς πολιτικῆς διορισμὸς τῶν ἐπιτρόπων τοῦ θρησκευτικοῦ αὐτοῦ ἱδρύματος. Ἦτο δὲ ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς σκανδαλώδης πάντοτε. Ἐγίνετο πάλη τίς νὰ γίνῃ ἐπίτροπος τοῦ θρησκευτικοῦ αὐτοῦ ἱδρύματος καὶ τὸ σπουδαιότατον κατὰ πᾶσαν κυβερνητικὴν ἀλλαγὴν διωρίζοντο νέοι ἐπίτροποι τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ ναοῦ. Ἡ διοίκησις τοῦ ναοῦ ὑπ’ αὐτῶν τῶν οὕτως ἐκλεγομένων ἐπιτρόπων δὲν γίνεται παντάπασι καλῶς. Διὰ τοῦτο ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς ὃν ὥρισεν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ πρεπωδέστερος καὶ συμφερώτερος εἰς τὸν ναόν. Λυποῦμαι δέ, διότι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Τήνου ἔχει ἀντίθετον γνώμην. Τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἔχει ἀντίθετον γνώμην, δὲν γνωρίζω.

§349ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐὰν θέλωμεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, πρέπει ν’ ἀποφασίσωμεν, ἵνα ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ πανελληνίου ἱδρύματος γίνηται διὰ κληρώσεως, γινομένης ἐνώπιον τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Ἐὰν ἀποφασίσωμεν οὕτω, τότε θὰ φανῶμεν ὅτι εἴμεθα εἰλικρινεῖς. Ἐγὼ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου εἶχον καὶ πρότασιν νόμου ὑποβάλει πρό τινων ἡμερῶν, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν διενεμήθη. Καὶ κατὰ τὴν πρώτην Σύνοδον τῆς Βουλῆς εἶχον ὑποβάλει τὴν αὐτὴν πρότασιν νόμου, ἀλλ’ ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εὐηρεστήθη νὰ συγκατατεθῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῆς ἕνεκα διαφόρων ἀντιδράσεων. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ, ὅπως οἱ ἐπίτροποι τοῦ πανελληνίου τούτου ἱδρύματος ἐκλέγωνται διὰ κληρώσεως ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, τὸ δὲ πανελλήνιον ἵδρυμα ἀπομακρυνθῇ ὁλοσχερῶς τῆς πολιτικῆς. Τότε θὰ φανῶμεν ὅτι εἴμεθα εἰλικρινεῖς, ἐὰν καθιερώσωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐπιτρόπων τούτων διὰ κληρώσεως ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου, κανονιζομένων τῶν λεπτομερειῶν διὰ Β. Διατάγματος· ἄλλως, ἐὰν μείνῃ ἡ διάταξις περὶ ἐπιτροπῆς ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ πανελλήνιον αὐτὸ ἵδρυμα θὰ καταστραφῇ. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν δέχηται τοῦτο, τότε δέον νὰ ἐκλέγωσι τοὺς ἐπιτρόπους τοῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας ἅπαντες οἱ ἐπίτροποι ἁπάντων τῶν λοιπῶν ὀρθοδόξων ναῶν τῆς νήσου Τήνου, διότι τοῦτο ἤθελεν ἀποτελέσει μείζονα ἐγγύησιν διὰ τὸ πανελλήνιον ἵδρυμα τοῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας.

§350Π. ΖΑΪΜΗΣ. Εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 6 τὴν πραγματευομένην τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐπιτρόπων τοῦ ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας, ἀντὶ «τῆς πόλεως Τήνου» νὰ τεθῇ «τοῦ δήμου Τήνου».

§351Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Συμφωνῶ μαζί σας, διότι οὕτως ὑπάρχει μεγαλειτέρα ἐγγύησις.

§352ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τῶν ὀρθοδόξων.

§353Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα· τῶν ὀρθοδόξων.

§354Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ τῶν ἐνοριακῶν ναῶν, παρέλκει τὸ «τῶν ὀρθοδόξων».

§355Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ τρίτῃ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου 6 παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ὁ κ. Ὑπουργός. Ἡ παράγραφος λέγει· «Ἐκ τῶν ἀρρένων ἐνοριτῶν ἔχουσι δικαίωμα ψήφου πρὸς ἐκλογὴν τῶν ἐπιτρόπων οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ἐκκλησιῶν.»

§356Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι τυπογραφικὸν λάθος.

§357Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ τεθῇ «οἱ ἀρχηγοὶ τῶν οἰκογενειῶν».

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· οἱ ἀρχηγοὶ τῶν οἰκογενειῶν.

§359Π. ΖΑΪΜΗΣ. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἱερὸν ναὸν τῆς Εὐαγγελιστρίας ἐν Τήνῳ, νὰ τεθῇ «ὁλοκλήρου τῆς νήσου» καὶ ὄχι «τοῦ δήμου τῶν ὀρθοδόξων».

§360Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εὑρεθῆτε πρὸ ἀντιδράσεως οὐσιαστικῆς κατὰ τὴν ἐφαρμογήν. Θὰ εὑρεθῆτε πρὸ μεγάλης δυσχερείᾳ; νὰ συλλέξητε εἰς μίαν καὶ μόνην ἡμέραν ὅλους τοὺς ἐπιτρόπους τεσσάρων δήμων.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τεθῇ «τοῦ δήμου Τηνίων».

§362ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ τεθῇ «τῆς νήσου Τήνου τῶν ὀρθοδόξων ναῶν».

§363Π. ΖΑΪΜΗΣ. Νὰ τεθῇ «τῶν ὀρθοδόξων ναῶν τῆς νήσου Τήνου».

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§365Π. ΖΑΪΜΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην μου, προκειμένου περὶ ἐκκλησιῶν, εἶναι πολὺ ἄδικον ν’ ἀποκλείσωμεν τὰς γυναῖκας ἀπὸ τοῦ ν’ ἀναμιγνύωνται εἰς τὰ πράγματα τῶν ναῶν.

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἤκουσα τίποτε.

§367Π. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῷ κυβερνητικῷ νομοσχεδίῳ δὲν γίνεται διάκρισις μεταξὺ ἀρρένων καὶ θηλέων ἐνοριτῶν. Νομίζω ὅτι εἶναι ἄδικον ν’ ἀποκλείσωμεν τὰς γυναῖκας τοῦ ν’ ἀναμιγνύωνται εἰς τοὺς ναούς, ἀφοῦ κατ’ ἐμὲ αὗται εἶναι αἱ ὁποῖαι συντελοῦσι πολὺ εἰς τὴν πρόοδον τῶν ἐνοριῶν.

§368Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καθὼς ἀντελήφθην, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ζητεῖ νὰ δοθῇ δικαίωμα ψήφου καὶ εἰς τὰς γυναῖκας ἀρχηγοὺς οἰκογενειῶν. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀφήσωμεν τὴν Ἀγγλίαν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς χειραφετήσεως τῶν γυναικῶν, ἥτις εἶναι καὶ ἡ μᾶλλον προηγμένη ἡμῶν εἰς τὴν χρῆσιν τῶν συνταγματικῶν δικαιωμάτων. Ἀλλὰ τὸ νὰ θέλωμεν ἡμεῖς ἐνταῦθα νὰ πρωτοτυπήσωμεν καὶ νὰ παρέχωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὰς γυναῖκας νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς συνεδριάσεις τῶν ἐνοριῶν καὶ νὰ ἐκλέγωσι τοὺς ἐπιτρόπους καὶ συνάμα ν’ ἀποφαίνωνται περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπολογισμοῦ, νομίζω ὅτι εἶναι κωμικότης ὑπερβαίνουσα τὸ ἀστεῖον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι πρέπει ν’ ἀποφαίνωνται αἱ γυναῖκες περὶ τῶν ἐπιτρόπων, ὡς καὶ περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπολογισμοῦ. Ποίας γυναῖκας; Τὰς γυναῖκας τῶν χωρίων;

§369Π. ΖΑΪΜΗΣ. Τὰς γυναῖκας τῶν πόλεων τῶν ἐχουσῶν τρεῖς χιλιάδας κατοίκων.

§370Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὴν τὴν χειραφέτησιν ν’ ἀφήσητε κατὰ μέρος. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὰ ἀστεῖα, τὰ ὁποῖα εἰσάγετε, διότι θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ προσβάλωμεν τὴν νόμιμον κατάστασιν τῆς Βουλῆς. Ἐδῶ ἤλθομεν νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδιον περὶ ἐνοριῶν καὶ ὄχι νὰ λύσωμεν ζητήματα χειραφετήσεως τῶν γυναικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἶχε διατυπώσει τὸ νομοσχέδιον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε σιωπηλῶς νὰ παρέχῃ τὸ δικαίωμα τῆς χειραφετήσεως εἰς τὰς γυναῖκας. Ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ὅμως ἀντελήφθημεν τὸ τοιοῦτον καὶ ὡρίσαμεν τοὺς ἄρρενας, διὰ νὰ εἴμεθα ἐν ἀκριβείᾳ. Τώρα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξέλαμψε, καὶ τὴν γνώμην του ἐπανέλαβε καὶ ἐδῶ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι ἁρμόδιος οὔτε ἡμεῖς εἴμεθα ἁρμόδιοι νὰ λύσωμεν τοιαῦτα ζητήματα εἰς τοιαύτην ὥραν, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προκαλέσωσι σκάνδαλα. Ἡ λύσις τῶν τοιούτων ζητημάτων ἀνήκει εἰς κεφαλὰς πολὺ ὑψηλοτέρας καὶ ἡμῶν καὶ τῆς κεφαλῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν.

§371Π. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν δίδεται τοιοῦτον δικαίωμα εἰς τὰς γυναῖκας. Διὰ τοῦ νόμου περὶ ἀγροφυλακῆς ἐδίδετο τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς καὶ εἰς τὰς γυναῖκας. Ἐὰν δὲ γυνὴ ψηφίζουσα ἔχῃ μεταξὺ τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν καθηκόντων αὐτῆς καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίζῃ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν ἀπολογισμὸν, νομίζω, ὅτι θὰ εὑρεθῶσι πολλαὶ γυναῖκες, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἀνώτεραι τῶν ἀνδρῶν κατὰ πολύ. Νομίζω ὅτι δὲν δύναταί τις ν’ ἀρνηθῇ τὴν ἱκανότητα τῆς γυναικός, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν φροντίδα τῶν ἐνοριακῶν ἀναγκῶν, ἀφοῦ σήμερον ὑπάρχουσι πολλαὶ γυναῖκες, αἵτινες εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ κρίνωσι τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀπολογισμόν.

§372Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρέσητε ἀπ’ αὐτῶν τότε τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ εἶναι καὶ ἐπίτροποι τοῦ ναοῦ.

§373Π. ΖΑΪΜΗΣ. Γνωρίζετε κάλλιστα τοὺς λόγους διατί δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι καὶ ἐπίτροποι.

§374Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ἐν πρώτοις ὑποβάλλω τὴν εὐχήν, ὅπως δοθῇ τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Οὐδέποτε ἡ Βουλὴ παρέμεινε μέχρι τῆς ὥρας ταύτης.

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας;

§376Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Παράκλησιν καὶ εὐχὴν ὑποβάλλω. Δύο τρόποι ὑπάρχουσι σήμερον τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐνοριακῶν ναῶν. Ὁ πρῶτος τρόπος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος γίνεται εἰς τὸ πλεῖστον μέρος τῆς Ἑλλάδος, ἤτοι ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐπιτρόπων τῶν ναῶν ὑπὸ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων. Ὑπάρχει καὶ ἕτερος τρόπος, ὁ ὁποῖος ἰσχύει εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας, ἤτοι εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ Θεσσαλίαν. Αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι διευθύνονται κατὰ τὸν νόμον περὶ κοινοτήτων τοῦ ἔτους 1874. Οἱ ἐπίτροποι ἐκεῖνοι διορίζονται ὑπὸ τῆς κοινοτικῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἐκλέγουσιν οἱ δημόται ἑκάστου χωρίου διὰ ψηφοδελτίων καὶ διὰ τοῦ τρόπου τὸν ὁποῖον ἀναφέρει ὁ νόμος. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον οἱ ἐκ Θεσσαλίας καταγόμενοι εἴμεθα πολὺ ηὐχαριστημένοι ἐκ τοῦ τρόπου τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐπιτρόπων ὑπὸ τῆς κοινοτικῆς ἐπιτροπῆς. Νομίζω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία συνέταξε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐὰν εἶχε λάβει ὑπ’ ὄψιν τί ἐφαρμόζεται ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ Ἠπείρῳ, θὰ εἶχε διατυπώσει καλλίτερον τὸ νομοσχέδιον. Ἐκεῖ ἰσχύει ἐξαιρετικὸς νόμος, διαρρυθμίζονται τὰ τῆς διαχειρίσεως τῶν ναῶν πολὺ ἁπλούστερον καὶ εὐκολώτερον. Ἐκεῖ συνέρχονται οἱ κάτοικοι εἰς ὡρισμένην ἐποχὴν καὶ κατὰ τετραετίαν ἐκλέγουσι τὴν κοινοτικὴν ἐπιτροπήν, ἥτις ἐκλέγει τὸν πρόεδρον τῆς κοινοτικῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ πλειονοψηφῶν σύμβουλος ἀντιπροσωπεύει τὴν ἐκκλησίαν καὶ ἐν γένει τὴν ἐκκλησιαστικὴν περιουσίαν. Οἱ ἐπίτροποι λογοδοτοῦσιν εἰς τὴν κοινοτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ αὐτοὶ πάλιν εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον· τοιουτοτρόπως ὑπάρχει ἀρκετὴ ἐξασφάλισις τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας ὑπὸ τῶν ἐπιτρόπων. Νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡμεῖς οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων καταγόμενοι νὰ καινοτομήσωμεν, ἀφοῦ ἔχομεν τὸν νόμον περὶ κοινοτήτων.

§377Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διατί αὐτὴν τὴν ἐξαίρεσιν νὰ ζητῆτε;

§378Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἀλλ’ αἱ ἐπαρχίαι καὶ οἱ δῆμοι δὲν θὰ ἔχωσιν ἐπιτροπάς· ἑπομένως εἶναι πρακτικώτερον νὰ ἐκλέγωνται ὑπὸ τῶν ἐνοριτῶν.

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰς γυναῖκας θὰ διαγράψωμεν;

§380ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§382Π. ΖΑΪΜΗΣ. Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς δευτέρας παραγράφου ἀντὶ «εἰς τὸ τέλος Αὐγούστου», νὰ τεθῇ «εἰς τὸ τέλος Σεπτεμβρίου». Εἰς τὴν 3 παράγραφον νὰ τεθῇ «τὸ λογιστικὸν ἔτος ἄρχεται τῇ 1 Ὀκτωβρίου καὶ λήγει τῇ 31 Σεπτεμβρίου».

§383Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ φέρωσιν ἀναγκαίως καὶ ἄλλας σχετικὰς τροπολογίας· π. χ. ἐν ἀρχῇ τῆς τετάρτης παραγράφου πρέπει νὰ τεθῇ «τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου», ἀντὶ «Σεπτεμβρίου». Ἐπίσης εἰς τὴν πέμπτην παράγραφον, ἀντὶ «τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου», νὰ τεθῇ «Νοεμβρίου». Ἐπίσης, ἀντὶ «πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν», νὰ τεθῇ «τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν».

§384Π. ΖΑΪΜΗΣ. Μάλιστα.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται ἐπίσης τὸ ἄρθρον 8 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 9).

§386Π. ΖΑΪΜΗΣ. Κατὰ τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον ἑκάστη ἐνορία περιλαμβάνει 400 οἰκογενείας ἐνοριτῶν, ἐνῷ εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς ὁ ἀριθμὸς οὗτος μειοῦται κατὰ τὸ ἥμισυ. Νομίζω δ’ ὅτι ὁ ἀριθμὸς οὗτος εἶναι ἀνεπαρκέστατος, διότι, ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς εἰσφορὰς τῶν ἐνοριτῶν, θὰ ἔχωμεν εἰσοδήματα μόνον 160 δρ., τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνεπαρκῆ.

§387Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς λησμονεῖ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ μετέβαλε τὴν ἔκτασιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς καθορίζει, ὅπως μόνον εἰς τὰς πόλεις ἐφαρμοσθῇ, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἐπεξετάθη ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος καὶ εἰς τὰ χωρία καὶ εἰς τὰς κώμας. Ἐσκέφθημεν λοιπὸν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσι 400 οἰκογένειαι, ὅπως ἀποτελεσθῇ ἐνορία.

§388Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι· ἐγὼ δὲν εὑρίσκω διαφωνίαν τοῦ ὑπουργικοῦ νομοσχεδίου λέγοντος ὅτι ἕκαστος ἐνοριακὸς ναὸς περιλαμβάνει 400 τοὐλάχιστον οἰκογενείας, καὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπιτροπῆς λέγοντος ὅτι περιλαμβάνει 200.

§389Π. ΖΑΪΜΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν τοῦτο; Εἰς τὰ χωρία εἶμαι σύμφωνος νὰ μεταβληθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν οἰκογενειῶν, ἀλλ’ ὄχι καὶ εἰς τὰς πόλεις.

§390ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον τώρα πρόκειται νὰ ψηφισθῇ, τὸ ὑπουργικὸν ἢ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς;

§391Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§392Π. ΖΑΪΜΗΣ. Τὸ κυβερνητικόν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν.

§393Μ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὑπῆρξεν ἐποχὴ ἐν Ἑπτανήσῳ καθ’ ἣν κατέλαβε τοὺς πάντας μανία πρὸς ἵδρυσιν ναῶν, ἔχομεν δὲ πλείστους ναοὺς ἤδη. Λοιπὸν πρέπει νὰ καταργηθῶσι τοὐλάχιστον οἱ ἡμίσεις.

§394Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 τῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα μὴ θιχθῇ ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι, ἀντὶ τῶν 200 οἰκογενειῶν, νὰ γίνωσι 400 καί, ἀντὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν.

§395ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§396Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ ἐξαιρεθῶσιν οἱ ἐνοριακοὶ ναοὶ κωμῶν καὶ χωρίων ἔνθα ὑπάρχουσι κάτω τῶν 400 οἰκογενειῶν.

§397Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Διαφεύγει τὴν προσοχὴν πάντων ἡμῶν τὸ ἑξῆς ζήτημα. Νὰ δεχθῶμεν τὴν ἐξαίρεσιν καθ’ ἣν ὅπου ὑπάρχουσιν ὀλιγώτεραι τῶν 200 οἰκογενειῶν ἀποτελοῦσι πᾶσαι μίαν ἐνορίαν, διότι θὰ διατρέξωμεν τὸν ἑξῆς κίνδυνον. Ὑπάρχουσι κῶμαι εἰς τὰς ὁποίας ἔχομεν περισσοτέρας τῶν 200 οἰκογενειῶν, ἀλλ’ ὄχι καὶ μείζονας τῶν 400· ὅπου εἶναι καθιδρύομεν ἐνοριακὸν ναόν. Ἂν δεχθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μὲ τὴν ἐξαίρεσιν αὐτήν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ καταργήσωμεν τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην ἐνορίαν. Τοῦτο δὲν μοὶ φαίνεται εὔκολον, νὰ κλείσητε ὑφιστάμενον ἐνοριακὸν ναόν, διότι πρόκειται περὶ θρησκευτικῶν ζητημάτων καὶ ἐννοεῖτε ποῖα ζητήματα εἶναι δυνατὸν νὰ γεννηθῶσι.

§398Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Θὰ σκοτωθῶσι μεταξὺ των.

§399Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Εἶναι καὶ αἱ ἀποστάσεις.

§400Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνουσα ἡ ἐπιτροπὴ ὑπ’ ὄψιν ὅλας αὐτὰς τὰς δυσχερείας καθώρισε διακοσίας οἰκογενείας τοὐλάχιστον.

§401Π. ΖΑΪΜΗΣ. Εἷς συνοικισμός, ὁ ὁποῖος ἔχει 3.000 κατοίκων, ὅπως πριβλέπῃ τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι χωρίον.

§402Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅταν ὁρίσητε 200 οἰκογενείας ὡς ἐλάχιστον ὅριον, δὲν ἀποκλείετε τὴν ἐκδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ σεῖς ἐννοεῖτε ν’ ἀκούητε τί σᾶς λέγουσιν οἱ παππάδες. Μὴ νομίζετε ὅτι δὲν γνωρίζομεν τὸν τόπον.

§403Π. ΖΑΪΜΗΣ. Εἰς τὰς πόλεις δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν 200 οἰκογενείας.

§404Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τοὐλάχιστον.

§405Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὅλα αὐτὰ ἐλέχθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, καὶ ἐλέχθη ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ ἐνορία 400 οἰκογενείας. Ἀλλ’ ἐλέχθη ἐπίσης ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ 400 οἰκογενείας διὰ μερικὰς πόλεις καὶ ὅλαι αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν ἐδῶ ἐγεννήθησαν καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι τελείως τοπικὸν καὶ πρέπει νὰ λυθῇ εἰς ἑκάστην πόλιν ἀναλόγως τῶν κοινωνικῶν συνθηκῶν καὶ τῆς καταστάσεως, δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ περιλάβωμεν γενικὴν διάταξιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι λαμπρὰ διὰ τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ τὴν ἐφαρμόσητε εἰς τὴν Λάρισαν, εἰς τὸν Βόλον ἢ εἰς μίαν πόλιν τῆς Ἑπτανήσου καὶ διὰ τοῦτο, ἐνῷ ἐμειώσαμεν τὸν ἀριθμὸν εἰς 200 οἰκογενείας, προσεθέσαμεν τὴν ἑξῆς διάταξιν (ἀναγινώσκει)· «τὴν διαίρεσιν τῶν πόλεων καὶ κωμῶν εἰς περισσοτέρας... κανονίζει Β. Διάταγμα προκαλούμενον κλπ.» καὶ ἀφήσαμεν εἰς τὰς τοπικὰς Ἀρχὰς καὶ τὸν ἁρμόδιον Ἐπίσκοπον ἐν συνεννοήσει νὰ λύσωσι τὸ ζήτημα, διότι γενικὴ διάταξις ἵνα ψηφισθῇ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ.

§406ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ ἐπικρατήσῃ ἡ βάσις τῶν ὀλιγωτέρων οἰκογενειῶν, θὰ μείνωσι δὲ οἱ ἱερεῖς ἐπαῖται, διότι θὰ χειροτονῶνται περισσότεροι ἱερεῖς. Εὐθὺς ὡς θελήσομεν νὰ βελτιώσωμεν τὴν δικαιοσύνην πρέπει νὰ ὁρίσωμεν τοὐλάχιστον 300 οἰκογενείας.

§407Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ· τί θὰ γίνωσιν οἱ ναοί, ἂν εἶναι περισσότεροι τῶν ἐνοριτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁρισθῶσι; Θὰ κλεισθῶσιν; Ἀντιλαμβάνεσθε ποῖα ζητήματα θὰ γεννηθῶσιν εἰς τοὺς χωρικοὺς πληθυσμούς, ἂν κλείσωμεν τοὺς ναούς;

§408ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται περὶ πόλεων.

§409Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὰς πόλεις, ἐὰν ἐπιχειρήσητε νὰ κλείσητε ναόν, θὰ σᾶς τσακίσωσι τὰ κεφάλια.

§410ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν θὰ μᾶς τσακίσῃ κανεὶς τὸ κεφάλι· ἂν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ἀξιοπρεπῆ Κλῆρον, αὐτὸ πρέπει νὰ κάμωμεν.

§411Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ μέτρον καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὸ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς προτεινόμενον, εἰς μὲν τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν 400 οἰκογένειαι ν’ ἀποτελῶσιν ἐνορίαν, εἰς ὅλας δὲ τὰς πόλεις 200.

§412Μ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μίαν ἀπορίαν ἐπεθύμουν νὰ μοὶ λύσητε· σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὸ Ἀργοστόλιον, τὸ ὁποῖον ἔχει 1800 οἰκογενείας καὶ ναοὺς ἐν ἐνεργείᾳ 13. Πῶς θὰ κλείσητε αὐτοὺς τοὺς ναούς; Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἂν λάβητε ὡς βάσιν τὰς 400 οἰκογενείας, θὰ μείνωσι τέσσαρες ἕως πέντε ναοί· ποίους θὰ κλείσητε ἐκ τῶν 13 καὶ πῶς θὰ τοὺς κλείσητε; Πῶς θὰ τοὺς ἐξαναγκάσητε νὰ ἐγκαταλείψωσι τὴν ἐκκλησίαν των καὶ νὰ μεταβαίνωσιν εἰς ἄλλην ἐκκλησίαν;

§413Π. ΖΑΪΜΗΣ. Αὐτὸ πρέπει νὰ κάμωμεν, διὰ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων.

§414Μ. ΑΝΝ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ποίαν θὰ κλείσητε ἀπὸ τὰς 13 ἐκκλησίας;

§415Π. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐν Ἀθήναις ἐπὶ παραδείγματι ἔχομεν τὸν ναὸν τοῦ ἁγίου Ἐλευθερίου, τῆς ἁγίας Κυριακῆς· αὐτοὶ θὰ κλείσωσι.

§416Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἀναγράφομεν τὴν διάταξιν, ὅτι αἱ τοπικαὶ Ἀρχαί, ὁ Νομάρχης, ὁ δήμαρχος, τὸ δημοτικὸν συμβούλιον νὰ γνωματεύσωσι ποῖοι θὰ κλεισθῶσι καὶ ποῖοι δὲν θὰ κλεισθῶσι. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἱερέων. Ἄλλο τὸ ζήτημα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἀπαρτιζουσῶν τὴν ἐνορίαν καὶ ἄλλο τὸ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἱερέων, τὸ ὁποῖον κανονίζεται διὰ τοῦ ἑπομένου ἄρθρου.

§417Π. ΖΑΪΜΗΣ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ περιορίζομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐνοριῶν δι’ αὐτὸ περιορίζεται καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων. Ἡ ἰδική σας τροπολογία θὰ ἔχῃ συνέπειαν τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐφημερίων, διότι ἐγὼ θέλω ἕνα ἐφημέριον διὰ 200 οἰκογενείας, καὶ ὑμεῖς θέλετε ἕνα ἐφημέριον δι’ 100 ἢ 150 οἰκογενείας, ὥστε ἡ ἰδική σας τροπολογία αὐξάνει τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐφημερίων.

§418Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐφημερίων ἀναλόγως τῶν οἰκογενειῶν εἰς 200 δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ, ἀλλ’ ἂς ψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον τὸ ἀφορῶν τὰς οἰκογενείας τὰς ἀποτελούσας τὴν ἐνορίαν καὶ κατωτέρω κανονίζομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐνοριῶν.

§419ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τότε ὅμως δὲν δυνάμεθα παρὰ ν’ ἀκολουθήσωμεν τὸ ἴδιον μέτρον προκειμένου περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἱερέων. Ἐκεῖ θὰ καταλήξωμεν.

§420Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Διὰ νὰ συμβιβασθῶσι τὰ διεστῶτα, νὰ καθιερώσωμεν ὅτι εἰς τὰς πόλεις τὰς ἐχούσας πληθυσμὸν ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων ἀπαιτοῦνται 400 οἰκογένειαι.

§421Π. ΖΑΪΜΗΣ. Λαμβάνετε ὡς μέτρον 150 οἰκογενείας δι’ ἕνα ἱερέα, ἀλλὰ κατωτέρω ὁρίζεται ὅτι εἷς ἐφημέριος θὰ ἔχῃ μισθὸν δραχμ. 100· διὰ νὰ ἔχῃ μισθὸν 100 δραχμ., πρέπει νὰ ὁρίσωμεν 200 οἰκογενείας· ἂν ὁρίσωμεν 150, θὰ ἔχῃ μόνον 75 δραχμάς.

§422Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἤθελον νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν· εἰς τὴν συνθήκην τῆς ἑνώσεως ἔχει ἀναληφθῆ ἡ ὑποχρέωσις ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας νὰ σεβασθῇ τὰ τῆς Ἐκκλησίας· τί θέλει συμβῆ λοιπόν, ἂν ἡμεῖς θελήσωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν ἄλλον κανόνα; Πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τοῦτο, ἵνα μὴ δημιουργήσωμεν ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς φέρωσιν ἐπανάστασιν.

§423ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβάλωμεν, κ. Πρόεδρε.

§424ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλομεν δι’ αὔριον. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 12 καὶ 10′ τῆς νυκτός).