1909.12.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 61.

τῆς 14ης Δεκεμβρίου 1909.

(Δευτέρα)

Προεδρία κ. Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 10,30′ π. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 95 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως συμφώνως πρὸς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Κ. Ἰ. Ἀγγελοπούλου).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐσχημάτισα τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ βοσκησίμων γαιῶν, ἐκ τῶν κ. Σπ. Βάρβογλη, Ν. Γάτσου, Γ. Ζωγράφου, Πύρρου Καραπάνου, Δ. Κατσίνα, Ἰ. Λάππα, Σ. Ῥάγγου, Δ. Τσιτσάρα, Ἀλ. Γιαν. Τάκη καὶ Ν. Χατζίσκου. Παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ὑποβάλῃ ταχέως τὸ πόρισμα τῶν ἐργασιῶν της.

§2ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι, ἂν δὲν ὑποβληθῇ μέχρι τῆς Τετάρτη, θ’ ἀναγκασθῶμεν ν’ ἀναγράψωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πρωτοπαπαδάκης ἀπηύθυνε τὴν κάτωθι ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν αὔριον τὸν φάκελον τὸν σχετιζόμενον μὲ τὴν σμύριδα τῶν ὀρυχείων τοῦ δήμου Τραγέας, καθόσον προτίθεμαι νὰ ἐπερωτήσω αὐτὸν ἐπὶ σχετικοῦ ζητήματος. Ὁ κ. Ν. Μπαλάφας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν». Ὁ κ. Ἀντ. Καρτάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κλπ.». Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συστάσεως ἐπιτροπῶν πρὸς μεταρρύθμισιν τῶν δικαστικῶν νόμων περὶ ἐπιτροπῆς συγκριτικῆς νομοθεσίας». (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 614–617). Ὁ κ. Δ. Τερτίπης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ προσθήκης ἄρθρου εἰς τὸν νόμον «περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν». Ἡ γεωργικὴ ἑταιρεία παρακαλεῖ, ὅπως μὴ περιληφθῇ εἰς τὴν φορολογίαν τὸ διὰ τὰς γεωργοβιομηχανίας χρησιμοποιούμενον οἰνόπνευμα· Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν Δημοτικῶν σχολείων Μαγνησίας παρακαλεῖ, ὅπως διαταχθῇ ἡ πληρωμὴ τοῦ μισθοῦ τῶν δημοδιδασκάλων Νέας Ἀγχιάλου καθυστερουμένου ἀπὸ 6 μηνῶν· Ὁ ἐργοστασιάρχης οἰνοπνευματοποιΐας Ἀναστ. Παρπόδης παρακαλεῖ, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐξαγορᾶς τῶν μηχανημάτων (ἀμβύκων κλπ.) τοῦ ἐργοστασίου του· Οἱ ἱερεῖς τῶν δήμων Νηλέως καὶ Κηρέως τῆς Χαλκίδος παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐνοριῶν»· 16782 Ἕλληνες πολῖται παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ φορολογηθῇ τὸ μετουσιωμένον πρὸς φωτισμόν, θέρμανσιν καὶ βιομηχανικὴν χρῆσιν οἰνόπνευμα· Ὁ νομάρχης Εὐρυτανίας ὑποβάλλει ψηφίσματα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καρπενισίου, ὅπως συμπληρωθῇ ἡ κενὴ θέσις τοῦ τηλεγραφητοῦ τοῦ ἐκεῖ τηλεγραφείου καὶ ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ ἀπὸ Μπεκῆ μέχρι Καρπενισίου· Σταφιδέμποροι καὶ σταφιδοκτηματίαι Πύλης καταγγέλλουσι τὴν Προνομιοῦχον ἑταιρείαν ἀρνουμένην νὰ ἐνεχυριάσῃ, παρὰ τὴν σύμβασιν, τὸν σταφιδόκαρπον αὐτῶν καὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐξαναγκασθῇ αὕτη νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰ ἄρθρα 19 καὶ 20 τῆς συμβάσεως· Ὑποδιδάσκαλοι τοῦ δήμου Δωριέων παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ὑποδιδασκάλων εἰς τὸν νόμον περὶ συντάξεων»· Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Θ. Παπαϊωάννου.

§4Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Παραιτοῦμαι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλ. Πονηρόπουλος.

§6ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναβάλλω.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κουμουνδοῦρος.

§8Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀναβάλλω.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Ἀνν. Καβαλλιεράτος. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Ν. Γερουλᾶνος.

§10Ν. ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ. Ἀναβάλλω.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς.

§12ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἀναβάλλω.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πονηρόπουλος.

§14ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὑτοῦ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Κατὰ τὸν νόμον περὶ φόρου οἰκοδομῶν οἱ ἔχοντες ἀνενοικιάστους οἰκοδομὰς ὑποβάλλουσιν ἐνστάσεις μέχρι τῆς 1 Δεκεμβρίου τοῦ ἔτους ἐκείνου, ἐντὸς δὲ δύο μηνῶν συνέρχεται ἐπιτροπή, ἥτις ἀποφαίνεται περὶ τῆς παραδοχῆς ἢ μὴ τῶν ἐνστάσεων. Ἤδη ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ παρ’ ᾗ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκλέγωμαι ἐνεργεῖται καταδίωξις διὰ τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν, μεταξὺ δὲ τῶν καταδιωκομένων ἐκ παραδρομῆς τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἢ διότι ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος δὲν εἰδοποίησε τὸν ταμίαν ἢ διότι οὗτος δὲν ἔλαβε τὴν εἰδοποίησιν, συγκαταδιώκονται καὶ οἱ ἔχοντες ὑποβάλει ἐνστάσεις περὶ ἀνενοικιάστων οἰκοδομῶν. Ἐὰν ὑποχρεωθῶσιν εἰς πληρωμὴν καὶ εἰσπραχθῶσιν οἱ φόροι οὗτοι, θὰ ἔχωμεν διαδικασίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ εἶναι καὶ ὀχληρὰ καὶ θ’ ἀπαιτήσῃ πολυγραφίαν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ τὸν ταμίαν Τριφυλίας, ἵνα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐνστάσεις τῶν ἀνενοικιάστων οἰκοδομῶν καὶ ἀναστείλῃ πᾶσαν ἐκτέλεσιν κατὰ τῶν φορολογουμένων αὐτῶν μέχρι τέλους Ἰανουαρίου, ὁπότε ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἔχῃ περατώσει τὰς ἐργασίας της, διότι ἄλλως ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου θὰ καταβάλωσιν, ἐὰν δὲν ἐκδικασθῶσιν αἱ ἐνστάσεις των καὶ δὲν γίνωσι δεκταί, ὅπερ δὲν πιστεύω, διότι αἱ πλεῖσται, ἵνα μὴ εἴπω τὸ ὅλον τῶν ἐνστάσεων, εἶναι βάσιμοι.

§15ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ ζητήσω τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας παρὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καί, ἂν τὰ πράγματα ἔχωσιν ὡς παρέστησεν ὁ κύριος Βουλευτής, θὰ διατάξω τὰ δέοντα. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ προστασίας τῆς ἐγχωρίας παραγωγῆς». Καθ’ ὃν χρόνον ἡ βιομηχανία ἡμῶν καὶ καθόλου ἡ ἐγχωρία παραγωγὴ διανύουσι κρίσιν μεγάλην νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς νὰ μιμηθῶμεν τὸ παράδειγμα ἄλλων λαῶν τῆς Ἰλλυρικῆς χερσονήσου πρὸς προστασίαν αὐτῶν. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ζητοῦμεν νὰ καθιερωθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους καὶ τῶν δήμων, προκειμένου περὶ εἰδῶν τὰ ὁποῖα παράγονται ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν, νὰ προμηθεύωνται ταῦτα κατὰ προτίμησιν. Ἐπίσης, Κύριοι, ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ παροχῆς προνομίου ἀποκλειστικῆς κατασκευῆς ξυλανθράκων ἐξ ἀπηλαιωμένων ἐλαιοπυρήνων». Δύο μεγάλοι ἐργοστασιάρχαι τοῦ Πειραιῶς, οἱ κ. Γ. καὶ Δ. Ζαβογιάννης, κατώρθωσαν νὰ ἐξεύρωσι τρόπον, καθ’ ὃν ἀπηλαιωμένοι ἐλαιοπυρῆνες, οἵτινες, ἀφοῦ ἐξαχθῇ ἐξ αὐτῶν τὸ πυρηνέλαιον, εἶναι ἄχρηστοι ἢ χρησιμεύουσι μόνον δι’ ἀσβεστοκαμίνους, δύνανται ν’ ἀποδώσωσιν ἄνθρακας ἀνωτέρας ποιότητος τῆς τῶν ξυλανθράκων, ἄνθρακας ἔχοντας θερμαντικὴν δύναμιν διπλασίαν καὶ μὴ περικλείοντας τοὺς κινδύνους τῶν συνήθων ξυλανθράκων. Ἐλπίζουσιν αὐτοὶ ὅτι οὕτω πως δύνανται νὰ παραχθῶσι τόσοι ἄνθρακες, ὥστε ν’ ἀναπληρῶσι πᾶσαν σχεδὸν τὴν μέχρι τοῦδε κατανάλωσιν τῶν ξυλανθράκων, οἵτινες παράγονται ἐν Ἑλλάδι ἐπὶ ζημίᾳ μεγάλῃ τῶν δασῶν καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἐργοστασιάρχαι, ἐὰν τύχωσι τοῦ αἰτουμένου προνομίου εὑρεσιτεχνίας, ἀναλαμβάνουσι νὰ πωλῶσι τοὺς τεχνητοὺς ἄνθρακας εἰς κατωτέραν τιμὴν τῆς τῶν συνήθων ξυλανθράκων καὶ νὰ καταβάλλωσιν εἰς τὸ Δημόσιον ὁλόκληρον τὸν φόρον τὸν ὁποῖον εἰσπράττει τοῦτο νῦν ἐκ τῶν ξυλανθράκων ἐπὶ καταστροφῇ τῶν δασῶν. (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 618–619).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Τυπ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τόκων ὑπερημερίας τῶν δήμων καὶ ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων». Οἱ κύριοι Ν. Γερουλάνος καὶ Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλουσι σύστασιν πρὸς τὴν Βουλὴν ἔχουσαν ὡς ἑξῆς: «Διὰ τοῦ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον ψηφισθέντος νόμου τὸ τελωνεῖον Ληξουρίου ἀπὸ γʹ τάξεως τοιοῦτον ὑπεβιβάσθη ἀβασανίστως εἰς ὑποτελωνεῖον γʹ τάξεως παρὰ τὴν σπουδαιότητα τῆς δι’ αὐτοῦ ἐνεργουμένης εἰσαγωγῆς καὶ ἐνῷ ἄλλα τοιαῦτα ἐλάσσονος σημασίας, ὡς τὰ τῆς Ἰθάκης καὶ τῶν Παξῶν, διετηρήθησαν εἰς ἣν ὑπήγοντο τάξιν. Ἐπειδὴ οὐδεμία οἰκονομία εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ἐπέρχεται διὰ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τούτου, ἀλλὰ ζημία εἰς αὐτὸ τὸ Δημόσιον διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς διὰ τοῦ τελωνείου εἰσαγωγῆς καὶ τῆς οὕτω περιθάλψεως τοῦ λαθρεμπορίου, πρὸς τούτοις δὲ ἐπιβαρύνονται δυσαναλόγως οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Πάλης ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῶν εἰδῶν καὶ σπουδαιότατα ζημιοῦνται οἵ τε δῆμοι τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας καὶ ὁ λιμὴν Ληξουρίου διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν προσόδων αὐτῶν ἐκ τοῦ περιορισμοῦ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐκτελωνιζομένων ἀντικειμένων διὰ προσθέτων τοπικῶν δασμῶν, ἐξόδων μεταφορᾶς καὶ δυσχερείας τῆς ἐκτελωνίσεως εἰς ἄλλο τελωνεῖον. Ἀλλ’ ὅπερ σπουδαιότατον διὰ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τούτου καταστρέφονται οἱ οἰνοπαραγωγοὶ καὶ οἰνοβιομήχανοι καὶ ζημιοῦται τὸ Δημόσιον μὴ ἐπιτρεπομένης τῆς ἀναμίξεως γλεύκους μετὰ ἐξωτερικοῦ οἰνοπνεύματος, οὗ δὲν ἐπιτρέπεται πλέον ὁ ἐκτελωνισμός. Πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ κακοῦ τούτου, ὅπερ ἐν καιρῷ ἁρμοδίως ὑπεδείξαμεν, τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἐποιήσαντο ψηφίσματα, δι’ ὧν εὔχονται ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐπαναφέρῃ τὸ τέως καθεστώς. Ἀλλὰ, ἐπειδὴ φοβούμεθα ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ παρούσῃ Συνόδῳ ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος πρὸς νομοθετικὴν διόρθωσιν, παρακαλοῦμεν, ὅπως διορθωθῶσι τὰ ἀνωτέρω διὰ Β. Διατάγματος, ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος ἐπιτρέπει». Εἰσερχόμεθα ἤδη, Κύριοι, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν.

§17Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ δεκαπενθημέρου ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ διαφόρους πληροφορίας χρησίμους διὰ τὴν μέλλουσαν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Δυστυχῶς, καίτοι παρῆλθε τὸ διάστημα τὸ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζόμενον, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν κατέθηκε τὰς πληροφορίας ταύτας καὶ οὔτε τὸ περίφημον ἐκεῖνο τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον τὴν μεσημβρίαν θὰ διανεμηθῇ.

§19Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εὔκολον διὰ τῶν ἐφημερίδων νὰ καταλαλῶμεν τῶν Βουλευτῶν, ὅτι κωλυσιεργοῦσιν, ὅτι προσπαθοῦσι νὰ ματαιώσωσι τὰ περίφημα σχέδια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ εἶναι δύσκολον νὰ παραδεχθῇ τις ὅτι ἡ κωλυσιεργία προέρχεται ἐξ αὐτῶν καὶ ὄχι ἐκ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις οὔτε τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ κατέθηκε, καίτοι παρῆλθε πολὺ διάστημα ἐκ τῆς ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθιερωμένης προθεσμίας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερος τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως;

§21Λ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ παρακαλέσητε τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου περὶ παροχῆς προνομίου διὰ τὴν κατασκευὴν σακχάρεως ἐκ σταφίδος, νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἱσπανίας συμβάσεως περὶ διαιτησίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ταχυδρομικῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Δημήτριος». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐμπορίας τῶν οἴνων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§23ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν αʹ παράγραφον νὰ προστεθῶσι πρὸς συμπλήρωσιν μετὰ τὰς λέξεις «κατὰ ἑκατόλλιτρον» αἱ λέξεις «καὶ φωσφορικοῦ ἀσβεστίου διβασικοῦ μέχρι 250 γραμμ. κατὰ ἑκατόλλιτρον». Εἰς τὴν βʹ παράγραφον μετὰ τὰς λέξεις «ἐξαιρέσει τοῦ τρυγικοῦ ὀξέος καὶ τοῦ φωσφορικοῦ ἀμμωνίου» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ ἀσβεστίου».

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§25Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐνταῦθα εἰς τὸ ἐδάφιον βʹ θὰ εἶναι τυπογραφικὸν λάθος, διότι ὁμιλεῖ περὶ «χιλιογράμμων».

§26ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Περὶ χιλιοστογράμμων πρόκειται.

§27ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς διωρθώθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζονται τὰ λοιπὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μονοπωλίου σακχάρεως». (Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ἐνταῦθα καταλαμβάνει ὁ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Τσιτσάρας).

§29Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀναμένει αὔξησιν τῶν δημοσίων ἐσόδων, προφανῶς στηριζομένην ἐπὶ τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως καὶ βεβαίως ἐπὶ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ λαθρεμπορίου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν στιγμὴν ταύτην καὶ τὸ ὁποῖον μὲ ἀναγκάζει νὰ λάβω τὸν λόγον εἶναι τοῦτο τὸ ζήτημα. Ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως εἶναι καταφανὴς ἡ μείωσις τῶν ἐσόδων τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατὰ τὸ δεκατημόριον τῶν ἐκ τοῦ τέλους τῆς σακχάρεως ἐσόδων, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε εἰσέπραττε τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὡς ἔχει ὁ νόμος περὶ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἓν τῶν ἐσόδων τοῦ ταμείου τούτου, τὸ σπουδαιότερον, εἶναι καὶ τὸ δεκατημόριον τῶν τελωνιακῶν εἰδῶν. Ἡ σάκχαρις μέχρι τοῦδε ἐφορολογεῖτο διὰ τοῦ τελωνιακοῦ δασμοῦ, ἐκ τοῦ συνόλου δὲ τῶν ὀκάδων τῆς σακχάρεως τῶν εἰσερχομένων εἰς τὸ Κράτος καὶ ἀνερχομένων εἰς 6,350,000 κατὰ μέσον ὅρον εἰσπράττει τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης 650,000 περίπου, διότι ὁ φόρος εἶναι 1,07 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Τὸ ἔσοδον δὲ τοῦτο δὲν ἐξασφαλίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ὅσον, ἐξαιρουμένης τῆς σακχάρεως ἐκ τῶν προϊόντων τῶν φορολογουμένων διὰ τελωνικοῦ δασμοῦ καὶ ὑπαγομένης ἐφεξῆς εἰς μονοπώλιον, οὐδεμία διάταξις ὑπάρχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἥτις νὰ διασώζῃ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον εἰσπράττει τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης. Ἐννοεῖ ἡ Βουλὴ ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν λαμβάνεται τοιαύτη πρόνοια περὶ ἀνασυντάξεως τοῦ στρατοῦ καὶ περὶ τῶν οἰκονομικῶν βάσεων ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ στηριχθῇ ἡ ἀνασύνταξις αὐτὴ εἶναί τι σόλοικον καὶ ἄντικρυς ἀντιτιθέμενον εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνονται, ἡ ἐξασθένησις τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις. Νομίζω ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λάβωμεν ὡς πρῶτον μέτρον τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κινδυνεύει ν’ ἀπολέσῃ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα ταμεῖα, τὰ ὁποῖα θ’ ἀπολέσωσι ποσὰ διὰ τοῦ νόμου περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως. Ἐφ’ ὅσον ἡ σάκχαρις εἰσήγετο ὡς ἐλεύθερον προϊόν, εἰσήγετο εἰς τὸ Κράτος ὡς ἐλεύθερον ἐμπόρευμα, ἐφορολογεῖτο ὑπὸ τῶν δήμων καὶ ὑπὸ τῶν λιμενικῶν ταμείων. Κατ’ ἀναλογίαν τῶν ὑπὲρ τῶν λιμενικῶν ταμείων κεκανονισμένων εἰσαγωγικῶν τελῶν εἰσπράττουσι ταῦτα οὐκ ὀλίγα ποσά. Ποῖα εἶναι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα λιμενικά τινα ταμεῖα εἰσπράττουσιν ἔχω πρόχειρον πίνακα ν’ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλήν. Κυρίως ἡ εἰσαγωγὴ τῆς σακχάρεως γίνεται διὰ τῶν τελωνείων Πειραιῶς, Βόλου, Καλαμῶν, Κερκύρας, Σύρου καὶ Πατρῶν. Διὰ τῶν τελωνείων τούτων εἰσάγονται 5,300,000 ὀκάδων, καὶ εἰδικῶς διὰ τοῦ τελωνείου Πειραιῶς εἰσάγονται 3,257,000 ὀκάδων, διὰ τοῦ τελωνείου Βόλου 566,000, διὰ τοῦ τελωνείου Καλαμῶν 272,000, διὰ τοῦ τελωνείου Κερκύρας 84,000, διὰ τοῦ τελωνείου Σύρου 218,000, διὰ τοῦ τελωνείου Πατρῶν 871,000 ὀκάδων καὶ ἐκ πάντων τῶν λοιπῶν τελωνείων τοῦ Κράτους εἰσάγονται 1,000,000 ὀκάδων. Τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη, τὰ ὁποῖά εἰσι κεκανονισμένα ἐπὶ τῶν τελωνείων τούτων, εἰσὶ τὰ ἑξῆς. Διὰ τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς εἶναι 2½% ἐπὶ τῶν εἰσπραττομένων εἰσαγωγικῶν τελῶν· κατὰ συνέπειαν ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς εἰσπράττει 88,000 δρ. ἐκ τέλους ἐπὶ τῆς σακχάρεως εἰσαγωγικοῦ· ὁ λιμὴν Βόλου εἰσπράττει 1½% ἐπὶ τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν, τὸ ὅλον 9,000 δρ., ὁ λιμὴν Σύρου 11,000 δρ., ὁ λιμὴν Κερκύρας 2,700 δρ., ὁ λιμὴν Καλαμῶν 8,500 δρ., ὁ λιμὴν Πατρῶν 9,000 δρ., ἤτοι ἐν συνόλῳ οἱ λιμένες οὗτοι εἰσπράττουσιν 130,000 δρ. ἐκ τοῦ τέλους τῆς σακχάρεως. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν λιμένων εἰσπράττουσι καὶ οἱ δῆμοι, ὁ δῆμος Ἀθηναίων, ὁ δῆμος Πειραιῶς, ὁ δῆμος Παγασῶν καὶ οὕτω καθεξῆς. Δὲν ἔχω πρόχειρον τὸν ἀριθμὸν εἰς ὃν ἀνέρχονται αἱ εἰσπράξεις τῶν ἄλλων δήμων, ἀλλὰ διὰ τὸν δῆμον Ἀθηναίων ἔχω τὴν σημείωσιν ὅτι εἰσπράττονται 84,000 δραχμῶν κατὰ μέσον ὅρον ἐτησίως καὶ 65,000 δρ. διὰ τὸν δῆμον Βόλου. Ἄν ὅμως θελήσωμεν νὰ ὑπολογίσωμεν γενικώτερον τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα εἰσπράττουσιν οἱ ἄλλοι δῆμοι, ὅσοι ἔχουσι κατανάλωσιν σακχάρεως, ὁ δῆμος Πατρῶν, ὁ δῆμος Σύρου, ὁ δῆμος Κερκύρας κλπ., ἀναμφισβητήτως θέλετε συναγάγει τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐκ τῶν δήμων καὶ ἐκ τῶν λιμένων τοῦ Κράτους θέλει ἀπολεσθῇ εἰσόδημα περίπου 600,000 δρ. ἐκ τοῦ φόρου τῆς σακχάρεως. Ἡ ἀπώλεια λοιπὸν 600,000 δρ. ἐκ τῶν δήμων καὶ λιμένων καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἀπώλεια τῶν ἐσόδων τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἄγει εἰς στέρησιν τῶν εἰδικῶν ταμείων ἐξ 1,200,000 δρ., ὅπερ ἀναλογεῖ πρὸς 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ψηφίζουσα τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει θὰ συντρίψῃ τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ θὰ στερήσῃ τοὺς δήμους καὶ λιμένας τῶν εἰσοδημάτων αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δήμους δυνάμεθα νὰ ὑπολογίσωμεν καὶ ἕτερον, ὅτι πάντες οἱ δῆμοι δὲν εἶναι ἐν ἄκρᾳ εὐπορίᾳ· τινὲς μόλις ἰσοζυγίζουσιν εἰς τὰ ἔξοδα αὐτῶν, ἡ στέρησις δὲ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τῆς σακχάρεως θὰ καταλήξῃ εἰς αὔξησιν ἄλλην φορολογικὴν αἰσθητοτέραν ἢ εἰς ἐλλείμματα τῶν δημοτικῶν προϋπολογισμῶν, τῶν ὁποίων τὴν ἀντανάκλασιν θὰ ἔχῃ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους διὰ τῆς μεθόδου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Διὰ τοὺς λιμένας τὸ πρᾶγμα εἶναι σπουδαιότερον διότι οἱ πλεῖστοι τῶν λιμένων εἶναι ὑπέγγυοι διὰ δάνεια πρὸς κατασκευὴν λιμενικῶν ἔργων καὶ θὰ ἔχωμεν διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ θὰ καταλήξωμεν νὰ στερήσωμεν τῆς οἰκονομικῆς πίστεως τοὺς λιμένας. Πρέπει λοιπὸν νὰ ληφθῇ πρόνοια. Ἡ πρόνοια εἶναι ν’ ἀποδοθῶσιν ἐκ τοῦ ταμείου τοῦ Κράτους ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία θέλει ν’ ἀφαιρέσῃ ἐκ τῶν εἰδικῶν τούτων ταμείων, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ δώσῃ τὸ δημόσιον ταμεῖον δρ. 1,200,000, τὸ ὁποῖον προφανῶς θὰ ἀγάγῃ εἰς αὔξησιν τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως, διότι τὸ ποσὸν τοῦτο ἀντιστοιχεῖ πρὸς 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἐφ’ ὅσον δὲ τὸ νομοσχέδιον διατιμᾷ τὴν πώλησιν εἰς δρ. 1,40 λιανικῶς, ἐννοεῖτε ὅτι ἡ αὔξησις τῶν 20 λεπτῶν τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως θ’ ἀγάγῃ ἡμᾶς εἰς τιμὴν δραχ. 1,60, δηλονότι εἰς τὴν τιμὴν τῆς σημερινῆς πωλήσεως τῆς σακχάρεως. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τοιοῦτον κίνδυνον, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ ἄλλον τρόπον τὸ Κράτος ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὰ ταμεῖα τὰ λιμενικὰ καὶ τὰ δημοτικὰ τὰ ποσὰ ταῦτα, καθ’ ὅσον δὲν εὑρίσκω τὸν τρόπον καθ’ ὃν εἶναι δυνατὸν νὰ φορολογηθῇ ἡ σάκχαρις εἰσαγομένη μονοπωλιακῶς ὑπὸ τοῦ Κράτους, νομίζω, λέγω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον σήμερον ἔχομεν, ἀφοῦ διὰ τοῦ μονοπωλίου διατιμῶντες τὴν σάκχαριν πρὸς δρ. 1,60 τὴν ὀκᾶν δὲν ἔχομεν πλέον μέσον νὰ καταπολεμήσωμεν τὸ λαθρεμπόριον ἐφ’ ὅσον εἶναι βεβαιωμένον ὅτι μόνον διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως εἶναι δυνατὸν νὰ καταπολεμήσωμεν αὐτό. Ἐφ’ ὅσον δὲ τὸ λαθρεμπόριον δὲν καταπολεμεῖται, δὲν εὑρίσκω ἐγὼ τοὐλάχιστον τὸν λόγον ἵνα τὸ Κράτος ὑποβληθῇ εἰς τοὺς κόπους καὶ τὰς εὐθύνας τοῦ μονοπωλίου καὶ τὰς δαπάνας τῆς διαχειρίσεως τοῦ μονοπωλίου ἄνευ τούτου τοῦ ὁρατοῦ ὀφέλους τῆς ἐλαττώσεως τοῦ λαθρεμπορίου. Διὰ τοὺς λόγους τούτους θεωρῶ ὀρθὸν ἵνα ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλά, ἐὰν ἐπιμείνῃ, ἤθελον θεωρήσει ἀπαραίτητον ἵνα ἡ Βουλὴ ἐπιμείνῃ, ὅπως καθ’ οἱονδήποτε τρόπον προστατευθῶσι τὰ δικαιώματα τῶν ῥηθέντων εἰδικῶν ταμείων.

§30Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅπως ὑποβάλῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν παρατήρησιν ὅτι διὰ τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως θέλουσι κλονισθῆ καὶ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ποσοστὰ ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῶν λιμενικῶν ταμείων 7%. Ἀσφαλῶς δὲ διὰ τοῦ μονοπωλιακοῦ τούτου τρόπου τῆς σακχάρεως περιοριζομένων τῶν προσόδων καὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων θέλουσι κλονισθῆ καὶ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ ναυτικοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου, ὅπερ ἀνάγκη νὰ ἐπισύρῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§31Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ὅσα, κ. Πρόεδρε, ὁ ἐμὸς συνάδελφος ὁ παρακαθήμενος, ἐξέθηκεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καλῶς, ἔρχομαι νὰ προσθέσω τοῦτο καὶ μόνον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ πρόσοδοι τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶναι ὑπέγγυοι διὰ τὸ δάνειον τῶν 20 ἑκατομμυρίων· μεταξὺ τῶν προσόδων τούτων συγκαταλέγεται καὶ ἡ πρόσοδος ἡ ἐκ τῶν τελωνιακῶν δασμῶν. Ἐὰν ἐλαττώσωμεν τὰς εἰσπράξεις ταύτας, εἶναι φανερὸν ὅτι ἐλαττοῦμεν τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας ἐδώκαμεν. Τὸ Κράτος, ὅλοι συνομολογεῖτε βεβαίως, πρέπει νὰ εἶναι καλῆς πίστεως ὀφειλέτης. Δὲν εἶναι εὐπρεπές, ἀφοῦ ἡμεῖς ἅπαξ ἐδώκαμεν ὡρισμένας ἐγγυήσεις, ἐρχόμενοι εἶτα εἰς ἄλλας ἀποφάσεις νὰ καταδολιευώμεθα ταύτας καὶ στερῶμεν τοὺς δανειστὰς ἡμῶν ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἤθελον ἔχει ὑπὲρ αὐτῶν. Ἡ ἀφαίρεσις 650,000 δραχμῶν ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης εἶναι ἀφαίρεσις μιᾶς ἐγγυήσεως ὡρισμένης, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ παρέσχεν εἰς τοὺς δανειστὰς ἡμῶν τούτους. Ἐὰν νομίζητε ὑμεῖς ὅτι εἶναι εὐπρεπὲς ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς νὰ συντελῇ εἰς τοιαύτας καταστρατηγήσεις καὶ καταδολιεύσεις, ἀφήνω νὰ κρίνητε ὑμεῖς καὶ ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία.

§32Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι οὐχὶ ζήτημα εὐπρεπείας μόνον ἐπιβάλλει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσέξῃ εἰς τὴν καινοτομίαν ταύτην, ἀλλὰ καὶ ζήτημα ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας συνωμολογήθη τὸ δάνειον αὐτό· διότι ἐγὼ ἀναγινώσκων τὴν σύμβασιν εὑρίσκω ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλλῃ νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ὡς σκοπὸν τὸν περιορισμὸν τῶν εἰσπράξεων ἐσόδων τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμένα διὰ τὴν ἐγγύησιν τοῦ δανείου τούτου, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 4 τῆς συμβάσεως. Ἡ διάταξις τῆς συμβάσεως εἶναι σαφής· δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Κράτος νὰ τροποποιήσῃ νόμον κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν τὴν ἀφαίρεσιν φόρων οἱ ὁποῖοι ἐγγυῶνται τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου τούτου. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι διὰ τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως 650,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται ἤδη εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης καὶ ἑπομένως ἤθελον ἐξυπηρετήσει τὸ δάνειον, δὲν θὰ εἰσάγωνται πλέον. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ προσέξῃ πολὺ εἰς τὸ ἄρθρον 4, διότι ἀμφιβάλλω μὴ δὲν ἠρώτησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου τούτου παρέσχον τὸ δάνειον. Πλὴν αὐτοῦ πάντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βάλτου συνάδελφος εἶναι ἄκρως σοβαρὰ καὶ ἄξια πολλῆς προσοχῆς, διότι ὄντως διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ μονοπωλίου στεροῦνται πάντα ἐκεῖνα τὰ νομικὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ἐσόδου ἀξίου λόγου. Στεροῦνται οἱ δῆμοι, τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, ἐσόδου σταθεροῦ καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Αἰγίνης σᾶς προσέθηκεν ὅτι τὸ ἀπομαχικὸν ταμεῖον στερεῖται μιᾶς συνδρομῆς ἀξίας λόγου. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ στερήσῃ τὰ νομικὰ ταῦτα πρόσωπα μιᾶς συνδρομῆς, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς αὐτὰ μέχρι τοῦδε δυνάμει τοῦ νόμου; Ἄξιον προσοχῆς ἐπίσης εἶναι καὶ τοῦτο, ὅτι διὰ τῆς προσόδου ταύτης πολλὰ τῶν νομικῶν προσώπων καὶ ἰδίως οἱ λιμένες ἔχουσι συνάψει δάνεια καὶ δυνάμει τῶν δανείων τούτων ἐκτελοῦνται ἤδη ἔργα· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ στερήσωμεν τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τῆς προσόδου ταύτης, χωρὶς νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ ἀναπληρώσεως αὐτῆς; Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρὸ παντὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν πρὶν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, διότι πρὸ παντὸς δὲν νομίζω ὅτι ἐξυπηρετεῖ σκοπόν τινα, πάντως δὲ δὲν ἐξυπηρετεῖ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐξυπηρετήσῃ, τὸν σκοπὸν τοῦ περιορισμοῦ τοῦ μονοπωλίου. Θὰ ἐνόουν τὸν ὑποβιβασμὸν τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σακχάρεως, ὁ ὁποῖος θὰ κατέστελλεν ὄντως τὸ λαθρεμπόριον, καὶ εἰς τοῦτο δεξιῶς εἶχεν ὑπολογίσει ὁ ἄλλοτε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτε εἰσῆγε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἠλαττοῦτο ὁ φόρος τῆς σακχάρεως· ἀλλ’ ὅτε διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ μονοπωλίου ἡ τιμὴ τῆς σακχάρεως ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι οἵα καὶ μέχρι σήμερον καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ προστατεύσωμεν τὰ νομικὰ πρόσωπα, περὶ ὧν ἐγένετο λόγος σήμερον, καὶ ἀναγκασθῶμεν καὶ νὰ ὑπερτιμήσωμεν τὴν τιμὴν τῆς σακχάρεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθῇ τὸ λαθρεμπόριον. Μεθ’ ὅσα εἶπον ὑποβάλλω πρότασιν ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§33ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπιφυλάττομαι ὡς πρὸς τὰ ἄλλα ν’ ἀπαντήσω κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐφ’ ἑνὸς ὅμως σημείου νομίζω ὅτι ὀφείλω ν’ ἀπαντήσω νῦν ἀμέσως. Ἤδη, Κύριοι, κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βάλτου Βουλευτὴς ἔκαμεν ὑπαινιγμόν τινα ὡς πρὸς τὴν καθυστέρησιν, ἥτις θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὰς προσόδους τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐκ τῆς καθιερώσεως τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως καὶ ἤδη τότε ἀπήντησα ἐγὼ συντόμως ὑποδεικνύων ποίαν γνώμην ἔχει περὶ τοῦ πράγματος ἡ Κυβέρνησις. Ἐπειδὴ ὅμως σήμερον ἐδόθη εὐρύτης μεγαλειτέρα εἰς τὸ ζήτημα, εἶμαι ἠναγκασμένος ν’ ἀπαντήσω καὶ πάλιν διὰ μακροτέρων. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τοῦ δανείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τοῦ ἀνερχομένου εἰς 20,000,000 δραχμῶν, διὰ τὸ ὁποῖον παρέσχε τὸ Κράτος ὑπεγγύους προσόδους τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀνερχομένας εἰς 5,250,000 δραχμῶν, δηλαδὴ ποσὸν κατά τι ἀνώτερον τοῦ ἑνὸς τετάρτου ὁλοκλήρου τοῦ κεφαλαίου τοῦ δανείου. Καὶ ἐὰν δὲ τώρα πράγματι περιωρίζοντο αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ὑπέγγυοι πρόσοδοι κατὰ 650,000 δραχμῶν, οὐδένα ἀπολύτως κίνδυνον θὰ διέτρεχον τὰ συμφέροντα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἥτις ἐχορήγησε τὸ δάνειον. Εἰς τοῦτο δὲ δὲν ἠθελήσαμεν ἡμεῖς νὰ προβῶμεν αὐθαιρέτως, ἀλλ’ ἀντηλλάξαμεν ἤδη σκέψεις μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, βολιδοσκοπήσαντες τὴν γνώμην αὐτῆς περὶ περιορισμοῦ τῶν ὑπεγγύων προσόδων διὰ τὸ δάνειον τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐκ 5,250,000 εἰς 4,600,000 δραχμῶν. Μὴ λησμονεῖτε δέ, Κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ δανείου διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ὁποίου μόλις 1,200,000 δραχμῶν ἀπαιτοῦνται ἐτησίως, ἐξ οὗ πείθεται ἕκαστος ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαναστῇ κατὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ὑπεγγύων προσόδων ἐκ 5,250,000 εἰς 4,600,000 δραχμῶν. Ἀλλά, ὡς ἐδήλωσα ἤδη εἰσηγούμενος τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐπαναλαμβάνω καὶ νῦν ὅτι ὁ περιορισμὸς αὐτὸς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ὑφ’ ἡμῶν αὐθαιρέτως, ἄνευ δηλαδὴ προηγουμένης συνεννοήσεως μετὰ τῆς Τραπέζης.

§34Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὸ χαρτί.

§35Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαιτεῖται δήλωσις ἔγγραφος.

§36ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Προκειμένου περὶ ἑνὸς τόσον μεγάλου περιθωρίου δὲν νομίζω ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένον εἰς ἡμᾶς πρὶν ὑποβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συνάψωμεν μίαν νέαν σύμβασιν. Εἶναι τόσα τὰ συμφέροντα τὰ ἀλληλένδετα μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τῆς Τραπέζης, ὥστε δὲν ἐφανταζόμην ὅτι, προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης ἐλαττώσεως, περὶ τῆς ὁποίας ἄλλως τε ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν θὰ ἐπήρχετό ποτε ἐναντίον τῆς Θελήσεως τῆς Τραπέζης, θὰ ἠγείρετο τοιαύτη ὑπόνοια ἐν τῇ Βουλῇ, καθ’ ἣν θὰ παρίστατο τὸ Κράτος ὡς ἀθετοῦν τὰς ὑποχρεώσεις του καὶ ὡς κακόπιστον, διότι εἰς ἐξασφάλισιν ἑνὸς τοκοχρεολυσίου ἐξ 1,200,000 παρέχει ὑπεγγύους προσόδους ἐκ 4,600,000 δραχμῶν. Μείνατε ἥσυχοι, Κύριοι, διότι οὐδένα κίνδυνον διατρέχουσι τὰ συμφέροντα οὔτε τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τῶν ὁποίων ἄγρυπνοι φρουροὶ εἶναι οἱ διευθύνοντες ταύτην, οὔτε τῶν δήμων καὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων. Τὸ ὅτι δὲ μέχρι τοῦδε οὐδεμία διαμαρτυρία ἠκούσθη παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων δὲν εἶναι τοῦτο ἱκανὴ ἀπόδειξις νὰ πείσῃ ἕνα ἕκαστον ὁπόσον ἀνυπόστατοι εἶναι αἱ ἐγερθεῖσαι τώρα ὑπόνοιαι; Ἐγὼ ὡς ἐκ περισσοῦ δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι οὐδέποτε ἐπῆλθεν εἰς τὸν νοῦν τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα μονομερῶς καὶ αὐθαιρέτως ἀθετήσῃ κεκτημένα δικαιώματα οὐ μόνον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ καὶ οἱουδήποτε ἰδιώτου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ πάλιν τοὺς κ. συναδέλφους νὰ περιορίσωσι τὸν ἔλεγχον, τὴν βάσανον αὐτῶν, τὰς κρίσεις των ἐπὶ μόνου τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἂς ἀφήσωσι δὲ κατὰ μέρος τὸ ζήτημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, βέβαιοι ὄντες ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδὲ κατὰ κεραίαν ἐννοεῖ νὰ θίξῃ τὰ συμφέροντα ταύτης.

§37Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν προσήλθομεν ἐνταῦθα, διὰ νὰ συνηγορήσωμεν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης· προσήλθομεν, ὅπως συνηγορήσωμεν ὑπὲρ τῆς πίστεως τοῦ Κράτους καὶ ὑπὲρ τῆς ἀνάγκης τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ μὴ ἐξέλθῃ τῶν ῥητῶν ὅρων τῶν περιεχομένων ἐν ταῖς κειμέναις συμβάσεσι. Περὶ τούτου θὰ συζητήσωμεν ἀδιαφοροῦντες τί θὰ εἴπῃ ὁ Καρδοῦτσος ἐκ Καρδίτσης, ὅστις ἀποκαλεῖ ἡμᾶς κωλυτιεργούς, καὶ ἀδιαφοροῦντες τί θὰ εἴπῃ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις αὔριον θὰ διακηρύξῃ ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις κωλυσιεργεῖ· θὰ εἴπωμεν καὶ θὰ διακηρύξωμεν ἀπέναντι τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν, ἀδιαφοροῦντες κατὰ πάσης κατηγορίας, καὶ εἶτα θ’ ἀφήσωμεν τὴν εὐθύνην εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἀναλάβωσι τοιαύτας εὐθύνας. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὰ σημεῖα τ’ ἀσθενῆ τοῦ νομοθετήματος ἦσαν τὰ ἑξῆς, προστιθεμένων καὶ τῶν παρατηρήσεων τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ὀρθῶς προσέθηκε. Πρῶτον ζήτημα εἶναι ἡ μείωσις τῶν ἐσόδων τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἡ μείωσις τῶν ἐσόδων τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἐξετασθῇ ἀσχέτως πρὸς τὰς συμβάσεις. Τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δυνάμει τῶν κειμένων νόμων ἔλαβε τὸ δεκατημόριον τῶν τελωνειακῶν εἰσπράξεων ὡς ἔσοδον. Τοῦτο ἀνέρχεται εἰς 4.500.000 δρχ. περίπου. Μέχρι τοῦδε ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ ἐκ τῆς σακχάρεως ἔσοδον ἦτο ἔσοδον ἐκ τελωνιακῶν εἰσπράξεων. Κατὰ συνέπειαν ἐπὶ 6,300.000 ὀκάδων σακχάρεως ἐτησίως εἰσαγομένων διὰ τῶν τελωνείων τῆς Ἑλλάδος λαμβάνει τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης ποσὸν 650 ἢ 660 χιλιάδων δρχ. ἐτησίως. Ἤδη, τῆς σακχάρεως χαρακτηριζομένης ὡς μονοπωλουμένου προϊόντος, τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης θέλει ἀπολέσει ποσὸν 650.000 δρχ. ἐτησίως. Ἐρωτῶ δὲ τὴν Βουλὴν· εἶναι τοῦτο μέριμνα ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς συντάξεως τῆς χώρας ἢ εἶναι τοῦτο μέριμνα ὑπὲρ τῆς ἀσυνταξίας τῆς χώρας στρατιωτικῶς; Διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ὁμιλῶμεν περὶ στρατιωτικῆς συντάξεως τῆς χώρας ἐφ’ ὅσον καταστρέφομεν τὴν οἰκονομικὴν βάσιν ἐφ’ ἧς ἠρείσθη αὕτη. Σήμερον ἤλθομεν ἐνταῦθα νὰ συζητήσωμεν περὶ αὐξήσεως τῶν οἰκονομικῶν ἐκείνων βάσεων ἐφ’ ὧν ἐρείδεται ἡ στρατιωτικὴ αὕτη σύνταξις τῆς χώρας· δὲν ἤλθομεν ἐνταῦθα νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν οἰκονομικὴν αὐτὴν βάσιν, ἐφ’ ἧς, ὡς εἶπον, αὕτη ἑδράζεται. Ἐφ’ ὅσον δ’ εἰσάγετε τὸ μονοπώλιον τῆς σακχάρεως καὶ ἐκ τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης, ὅπερ ὀρθῶς καὶ σκοπίμως λειτουργεῖ μέχρι τοῦδε διὰ τὴν παρασκευὴν τῆς χώρας στρατιωτικῶς, ἀφαιρεῖτε 650.000 δρ. — ἀδιαφορῶ δὲ ποίαν σκέψιν θὰ κάμητε μετὰ δύο ἐνιαυτοὺς —, ἐξασθενεῖτε τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης κατὰ τὸ ποσὸν τοῦτο. Αὕτη εἶναι ἡ ἀλήθεια, πᾶν δ’ ὅ,τι λέγεται πέρα τῆς ἀληθείας εἶναι φλυαρία καὶ οὐδὲν ἄλλο. Δεύτερον ζήτημα εἶναι ἡ ἐξασθένησις τῶν δημοτικῶν καὶ λιμενικῶν ταμείων. Ἐπαναλαμβάνω δ’ ὅτι ὁ δῆμος Ἀθηναίων θ’ ἀπολέσῃ 94.000 δρχ., ὁ δῆμος Βόλου 64.000, ἀνάλογα δὲ ποσὰ τὰ δημοτικὰ καὶ λιμενικὰ ταμεῖα Πατρῶν, Σύρου, Τρικκάλων, Κερκύρας, Πειραιῶς καὶ λοιπῶν μεγαλοπόλεων. Βεβαίως ἔδει περὶ τῶν χρηματικῶν τούτων ποσῶν νὰ εἶχεν ἀκριβῆ πίνακα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ οὗ νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν, οὐχὶ δὲ νὰ φροντίζωσιν οἱ Βουλευταὶ νὰ λαμβάνωσι πληροφορίας παρὰ τῶν δημάρχων καὶ τῶν διαφόρων ὀργάνων τῆς ὑπηρεσίας, ἵνα προσκομίσωσι ταύτας καὶ διαφωτίσωσιν αὐτοὶ τὴν Βουλὴν εὑρισκομένην ἐν τῷ σκότει ἕνεκα τῆς ἀνυπαρξίας πληροφοριῶν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ ἀπώλεια αὕτη μόνη, ἡ τῶν δήμων καὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων, ἐκ τοῦ τέλους τούτου τοῦ εἰσαγωγικοῦ, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕτερον τέλος, τὸ ἐκ τῆς μεταφορᾶς τῆς σακχάρεως. Διότι, ἂν εἰς τὸν Πειραιᾶ εἰσάγεται ποσὸν 3,800.000 ὀκάδων σακχάρεως, τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν καταναλίσκεται ὅλον ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ, ἀλλὰ μέγα μέρος αὐτοῦ μεταφέρεται εἰς τὰς ἐπαρχίας ἕνεκα τῶν μεταπωλήσεων ἃς ποιοῦνται οἱ ἔμποροι Πειραιῶς. Ὑπάρχει λοιπὸν καὶ ὁ εἰσαγωγικὸς φόρος καὶ ὁ ἐκ τῆς μεταφορᾶς. Τὰ ποσὰ ταῦτα ἄνευ τῶν ἀναγκαίων στοιχείων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπολογίσω ἐγώ, ἀλλ’ ἔπρεπεν αὐτὰ τὰ στοιχεῖα νὰ προσκομίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τοῦτο ἐντελῶς μετρίως ὑπολογίσας καὶ λαβὼν ὑπ’ ὄψιν πρῶτον 600,000 δρχ. τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως θέλουσι χάσει οἱ δῆμοι καὶ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἐκ τοῦ φόρου εἰσαγωγῆς καὶ μεταφορᾶς, καὶ δεύτερον 650,000 δρχ. τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ χάσῃ τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης ἔφθασα εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι διὰ τοῦ σοφοῦ τούτου τερατουργήματος θὰ χάσωσιν οἱ δῆμοι, τὰ λιμενικὰ ταμεῖα καὶ τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης 1,250,000 δρχ. Ἵνα δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο ἀποκατασταθῇ, εἶναι ἀνάγκη ν’ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τῆς σακχάρεως κατὰ 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὅπως ἀποβῇ δυνατὸν εἰς τὸ Κράτος ν’ ἀποδώσῃ ἐκ τῶν εἰσπράξεων αὐτοῦ εἰς τὰ εἰδικὰ ταῦτα ταμεῖα τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον χάνουσι, λέγω δὲ ν’ ἀποδώσῃ, διότι ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος εἰσάγει τὸ μονοπώλιον τῆς σακχάρεως τὸ Κράτος μεταβάλλεται εἰς ἔμπορον, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν τὸ Κράτος ὡς ἔμπορος νὰ φορολογηθῇ ὑπὸ τῶν δήμων καὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων. Κατὰ συνέπειαν δέον ν’ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τῆς σακχάρεως, ἵνα δυνηθῇ ν’ ἀποδώσῃ ἐκ τοῦ πλεονάσματος τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χάνουσι τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης καὶ οἱ δῆμοι καὶ οἱ λιμένες. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλομεν φθάσει εἰς τὴν τιμὴν τῶν δρ. 1.60 κατ’ ὀκᾶν, εἰς τὴν τιμὴν δηλαδὴ τῆς σήμερον πωλουμένης σακχάρεως, φθάνοντες δ’ εἰς τὴν τοιαύτην τιμὴν δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ νομοθετήσωμεν μονοπώλιον, διότι τὸ μονοπώλιον κατ’ οὐδὲν ἐλαττοῦν τὴν τιμὴν τῆς σακχάρεως κατ’ οὐδὲν πολεμεῖ τὸ λαθρεμπόριον. Ταῦτα ἀπὸ ἀπόψεων τιμῆς πωλήσεως προϊόντος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων. Ἀλλ’ ἔρχεται ἡ σπουδαιοτάτη ἄποψις τῆς παραβιάσεως τῶν συμβάσεων. Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· «ἀλλ’ ἐγὼ προέβην εἰς συνεννοήσεις μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ τὴν σύναψιν μείζονος δανείου». Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελεν ἐπιτύχει τὴν συνεννόησιν ταύτην μὲ τὴν Ἐθν τὴν Τράπεζαν, τότε νὰ προσκομίσῃ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς νέας ταύτης συμβάσεως, ἵνα ἴδωμεν ποῖαι εἶναι αἱ νέαι ἐγγυήσεις καὶ ἀσφάλειαι αἱ διδόμεναι ὑπὸ τοῦ Κράτους πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἴτε διὰ τὴν σύναψιν νέου δανείου εἴτε διὰ τὴν συγχώνευσιν τοῦ ὑπάρχοντος δανείου πρὸς ἕτερον μεγαλείτερον. Ἐφ’ ὅσον ταῦτα δὲν προσάγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίζῃ παραβιάσεις συμβάσεων ἐπὶ τῇ ἁπλῇ βεβαιώσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι σκέπτεται καὶ συνεννοεῖται μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ συνομολογήσεως τοῦ δανείου τῶν 20,000,000 ἔχει τὴν ἑξῆς διάταξιν, ἣν θ’ ἀναγνώσω ὁλόκληρον, ἵνα ἡ Βουλὴ ἐξαγάγῃ τὸ συμπέρασμα (ἀναγινώσκει): Ἄρθρον 4. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως συνομολογουμένου δανείου (τόκοι, χρεολύσιον καὶ προμήθεια) ἐξασφαλίζονται προνομιακῶς. Αʹ) Πρὸ πάσης ἑτέρας ὀφειλῆς καὶ ὑποχρεώσεως διὰ τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου ͵ΓΚΖʹ τῆς 17 Ἰουνίου 1904 περὶ συστάσεως ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὡρισμένων καὶ τῶν τυχὸν ἐν τῷ μέλλοντι προστεθησομένων προσόδων τοῦ ταμείου τούτου, μὴ ἐπιτρεπομένης πρὸ τῆς ἐξοφλήσεως τοῦ συνομολογουμένου δανείου τῆς διὰ νόμου καταργήσεως τοῦ νόμου τούτου ἢ ἀφαιρέσεως ἐκ τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τινὸς τῶν εἰς αὐτὸ ἀνηκόντων πόρων ὡς καὶ τῆς καταργήσεως τῶν ὑφισταμένων νόμων ἐξ ὧν παράγονται οἱ πόροι τοῦ ταμείου. Τῶν νόμων τούτων ἐπιτρέπεται τροποποίησις, ὅταν αὕτη δὲν συνεπάγεται μείωσιν τῆς προσόδου τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης». Ἐρωτῶ ἤδη· εἶναι ἀληθὲς ναὶ ἢ οὐ ὅτι τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑφίσταται μείωσιν ἐσόδων κατὰ 650.000 δραχ. ἐτησίως ἐκ τῆς μεταβολῆς ταύτης; Τούτου ὄντος ἀληθοῦς, εἶναι ἀληθὲς ναὶ ἢ οὐ ὅτι κατὰ τὴν σύμβασιν ἀπαγορεύεται ἡ τροποποίησις φορολογικῶν νόμων, ἥτις ἐπιφέρει μείωσιν τῶν προσόδων τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης; Τί δὲ εἶναι ὁ περὶ φορολογίας τῆς σακχάρεως νόμος παρὰ εἷς ἐκ τῶν τελωνιακῶν νόμων, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ ὕπαρξις τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης; Καταργουμένης τῆς διατάξεως τοῦ δασμολογίου περὶ φορολογίας τῆς σακχάρεως, καταργουμένων δηλαδὴ τῶν τελωνιακῶν νόμων, τῶν ἀποτελούντων τὸ δασμολόγιον συλλήβδην, ὅσον δρᾷ τὴν σάκχαριν, καὶ τῆς σακχάρεως χαρακτηριζομένης ὡς μονοπωλουμένου προϊόντος, ἐπιφέρεται μείωσις τῶν προσόδων τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης πραγματοποιουμένη διὰ καταργήσεως νόμων ὑφισταμένων καὶ δημιουργούντων τὴν πρόσοδον τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι πράττοντες ταῦτα παραβιάζομεν τὴν σύμβασιν τὴν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑφισταμένην, τὴν σύμβασιν δὲ ταύτην δὲν δικαιούμεθα νὰ παραβιάσωμεν, διότι Κράτη τὰ ὁποῖα παραβιάζουσι τὰς συμβάσεις των εἶναι Κράτη κακόπιστα, τὰ ὁποῖα δὲν εὑρίσκουσι κατόπιν δανειστάς. Τοιαύτας δὲ παραβιάσεις δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διαπράττωσι τὰ Κράτη ἐπὶ τῇ ἁπλῇ καὶ μόνῃ ἰδέᾳ ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ δανεισταὶ νὰ συναινέσωσι, διότι κατ’ οὐσίαν δὲν ὑφίστανται βλάβην τινά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὤφειλε νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν δήλωσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τροποποιοῦσαν τὴν κειμένην σύμβασιν, τότε δὲ καὶ μόνον θὰ ἦτο ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἔθνους ἐν τάξει ψηφίζουσα νόμον ὅστις μειοῖ τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης. Τοιαύτην δήλωσιν δὲν προσεκομίσατε εἰς τὴν Βουλὴν, μὴ προσκομίσαντες δὲ τοιαύτην δήλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν δὲν εἶσθε ἐν τάξει, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ στηριχθῶμεν ἐπὶ τῶν ἁπλῶν ὑμῶν βεβαιώσεων ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ δανεισταὶ ἡμῶν νὰ συναινέσωσιν εἰς τοῦτο. Ἀλλὰ συγχρόνως συντρίβετε καὶ τὰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι μεταξὺ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῶν δήμων ἢ καὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων, καθιστᾶτε δὲ τοιουτοτρόπως οὐ μόνον τὴν πίστιν τοῦ Κράτους ὑπὸ μείωσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν πίστιν τῶν δήμων καὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων ὑπὸ μείωσιν. Διότι τῆς Βουλῆς δηλούσης διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δύναται ὁποτεδήποτε θέλει νὰ ἐλαττοῖ τὰς προσόδους τῶν εἰδικῶν ταμείων ἢ νομικῶν προσώπων, αἵτινες ἑδραζόμεναι ἐπὶ τῶν νόμων παρεχωρήθησαν ὑπὸ τούτων ὡς ὑπέγγυοι πρὸς σύναψιν καὶ ἐξυπηρέτησιν δανείων, τῆς Βουλῆς, λέγω, τοῦτο πραττούσης, θέτομεν ὑπὸ μείωσιν οὐ μόνον, ὡς εἶπον, αὐτὴν τὴν πίστιν τοῦ Κράτους ἀπέναντι τῶν δανειστῶν αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν αὐτὴν πίστιν τῶν δήμων καὶ τῶν λιμενικῶν ταμείων ἀπέναντι τῶν δανειστῶν αὐτῶν. Διπλοῦν κακὸν λοιπὸν πράττετε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸ Κράτος· ἀφ’ ἑνὸς μὲν ζημιοῦτε ὡρισμένα ταμεῖα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ οὐδόλως πολεμεῖτε τὸ λαθρεμπόριον, διότι θὰ εἶσθε ἠναγκασμένος νὰ δώσητε μείζονα τιμὴν εἰς τὴν σάκχαριν, ἐξ ἄλλου δὲ καταστρέφετε ἄρδην αὐτὴν τὴν τιμὴν τοῦ Κράτους οὕτω συμβεβλημένου εἰς τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἱ δῆμοι καὶ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα. Τοιαῦτα πράττοντες δὲν πράττετε ἔργον σοφὸν ἔχον ἀρχὴν οἰκονομικήν. Ὀφείλετε, ἐὰν ἔχητε πεποίθησιν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑμῶν σχεδίων, καθ’ ἣν στιγμὴν νομοθετοῦμεν, νὰ προσκομίσητε ἡμῖν πάσας τὰς λεπτομερεῖς πληροφορίας, ὅπως κρίνωμεν περὶ τοῦ ποσοῦ τῶν ζημιῶν, διότι σήμερον κρίνομεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τῶν ἰδιωτικῶν, εἰς ἃς προσέφυγα ἐγώ, ὑμεῖς δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὐδεμίαν προσκομίζετε πληροφορίαν, ἵνα δυνηθῇ ἡ Βουλὴ ἐν ἐπιγνώσει νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας θέλει ἐπιφέρῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰ διάφορα ταμεῖα, πρὸ παντὸς δὲ δημιουργεῖτε ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος τὴν φήμην τῆς κακοπιστίας τοῦ ἐπισήμου τούτου Κράτους. Φρονῶ ἐπὶ τούτοις ὅτι ἡ Βουλή, ἀδιαφοροῦσα τί θὰ ζημιωθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, πρέπει νὰ μὴ ὑπερψηφίσῃ τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου, ἵνα διδάξῃ πρὸς ὑμᾶς τὸν σεβασμὸν μόνον πρὸς τὴν πίστιν τοῦ Κράτους.

§38Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς Συνόδου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγούμενος τὰ οἰκονομικὰ αὑτοῦ νομοσχέδια ὡμίλησε περὶ πολλῶν μὲν καὶ ἄλλων θαυμασίων πραγμάτων, ἀλλὰ περὶ νομοσχεδίου ἀφορῶντος τὸ μονοπώλιον τῆς σακχάρεως δὲν ὡμίλησεν. Ὑπεσχέθη εἰς ἡμᾶς ἐδῶ καὶ εἰς τοὺς ἐκτὸς τῆς Βουλῆς ἀδημονοῦντας περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Κράτους ὅτι, εὐθὺς ὡς ἀνελάμβανε τὴν διεύθυνσιν τοῦ χημικοῦ κλιβάνου, θὰ μετεχειρίζετο τὴν μέθοδον διὰ τῆς ὁποίας Γάλλος τις μηχανικὸς ὑπέσχετο ὅτι ἐκ παρομοίου κλιβάνου θὰ ἐξῆγεν ἀδάμαντας. Μεταξὺ ὅμως τῶν ἀδαμάντων τούτων ὁ ἀδάμας τῆς σακχάρεως δὲν ὑπῆρχε. Παριῆλθον ἔκτοτε ἑβδομάδες, ἀλλ’ οἱ ἀδάμαντες ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ ἐφαίνοντο ὅτι ἦσαν ἄνθρακες καὶ τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ὑπέσχετο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐφαίνοντο εἰς τὸν ὁρίζοντα. Τότε ἐφάνη ἀπὸ μηχανῆς θεός, ἐφάνη εἷς Κύριος, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ Ἐφημερίδι «Ἐμπρὸς» ἐδημοσίευσε δύο ἄρθρα περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως. Ἰδοὺ ἡ σωτηρία· ὁ ἀρθρογράφος ἐχρησίμευσεν ὡς ἀπὸ μηχανῆς θεός. Τὴν ἑπομένην συνετάσσετο ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν φαντάζεται ὅτι θὰ εὕρωμεν ἑκατομμύρια καὶ ἀνέφερεν ὅτι εὐθὺς ἀμέσως κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἐφαρμογῆς θὰ ἔχωμεν 1.200.000 ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κατὰ δὲ τὰ ἑπόμενα ἔτη θὰ ἔχωμεν 3.000.000 καὶ 4.000.000 καὶ ὁ Θεὸς γνωρίζει πόσα. Καὶ θὰ ἔχωμεν τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα, λέγει, διότι ἐλαττοῦμεν τὸ ποσὸν τῆς φορολογίας τῆς σακχάρεως καὶ ἐλαττοῦμεν αὐτὸ κατὰ εἴκοσι λεπτά. Ἄλλοτέ ποτε γενομένου λόγου περὶ ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας καὶ ἀρχηγὸς τῆς πλειονοψηφίας ἔλεγε πολὺ ὀρθῶς μεταξὺ ἄλλων ὅτι ὁ φόρος ἐπὶ τῆς σακχάρεως εἶναι τόσον βαρὺς ὥστε αὐτὸς γεννᾷ τὸ λαθρεμπόριον, ἐξ οὗ ζημιοῦται τὸ Κράτος περὶ τὰ 2.500.000 κατ’ ἔτος. Ταῦτα ἔλεγεν ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας πολὺ ὀρθὰ καὶ σύμφωνα πρὸς τὴν ἐπιστήμην, διότι, εὐθὺς ὡς δεχθῶμεν ὅτι ὁ φόρος τῆς σακχάρεως ἀντιστοιχεῖ πρὸς 200% ἐπὶ τῆς ἀξίας, τὸ λαθρεμπόριον εἶναι ἄφευκτον. Ἡ ἐπιστήμη ὁρίζει τὸν φόρον πέρα τοῦ ὁποίου ἀρχίζει τὸ λαθρεμπόριον. Ἐὰν λοιπὸν ἡ ἐλάττωσις κατὰ 50 λεπτὰ ἐκρίνετο πολὺ ὀρθῶς ὅτι δὲν ἤθελε συντελέσει εἰς καταστολὴν τοῦ λαθρεμπορίου, ἀλλὰ μόνον εἰς ἐλάττωσιν ἀσφαλῶν προσόδων τοῦ Δημοσίου, πῶς τώρα ἡ ἐλάττωσις κατὰ 20 λεπτὰ θέλει φέρει τὰ ἀγαθοποιὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἀναμένει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θέλει φέρει τὸν μέγαν ἀδάμαντα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τῆς σακχαρίνης; Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀκριβὲς ὅτι πρόκειται δῆθεν περὶ ἀνακουφίσεως τῶν πτωχῶν τάξεων τοῦ λαοῦ; Τὸ αὐτὸ νομοσχέδιον ἔχει διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ τιμὴ δύναται διὰ Βασ. Διατάγματος, προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ ὁρισθῇ ὁριστικῶς ἢ προσωρινῶς ἀνωτέρα τῆς τιμῆς ταύτης μέχρι δραχμῶν 1,60 κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Ἑπομένως ἐπιφυλάσσεται ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐθὺς ἀμέσως μόλις ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅταν θὰ φανῇ ὅτι ἔχομεν ἐλάττωσιν τῶν προσόδων, ν’ αὐξήσῃ πάλιν τὸν φόρον τῆς σακχάρεως εἰς τὸ ποσὸν εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ σήμερον καὶ οὕτως ἡ δῆθεν παρ’ αὐτοῦ παρεχομένη ἐλάφρυνσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι εἰκονική. Εἶναι φανερὸν λοιπὸν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὡς καὶ τὰ ἄλλα τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν φερόμενα ἐνταῦθα, συνετάχθη ἐπιπολαίως, ἐπὶ τοῦ γόνατος, ἀμελετήτως καὶ ἐν τῷ αὐτῷ βρασμῷ τῆς φορολογικῆς ὁρμῆς μὲ τὸν ὁποῖον συνετάχθησαν καὶ τὰ ἄλλα. Διότι δὲν εἶναι σύστημα φορολογικὸν τοῦτο τὸ ὁποῖον φέρει ἐνώπιον ἡμῶν ὁ κ. Ὑπουργός· εἶναι σύστημα τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε μία ἀνάγκη εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη, ἀφοῦ ὑπὸ τοὺς πόδας του κατέρρευσαν πλέον ὅλαι αἱ βάσεις ἐκεῖναι ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀνέμενε νὰ στηρίξῃ τὸ φορολογικὸν αὑτοῦ οἰκοδόμημα. Βλέπω τώρα ὅτι ἔμεινε μόνος, ἐρρίφθη εἰς τὴν φορολογίαν, εἰς τὸ ἀληθὲς γδάρσιμο τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἵνα σωθῇ καὶ παραστήσῃ εἰς τοὺς ἄλλους ὅτι ἰδοὺ ἐγὼ προσπαθῶ νὰ εὕρω χρήματα. Ἀλλ’ ὑπεσχέθητε χρήματα ἐκ τῶν οἰκονομιῶν καὶ ἐκ τῆς φορολογίας τῶν εὐπόρων τάξεων, ταῦτα δὲ δὲν ἐκτελεῖτε, ἀλλ’ ἐκτελεῖτε μόνον μίαν φορολογίαν ἀγρίαν καὶ ἀπάνθρωπον. Τώρα θέλετε νὰ ψηφίσητε ὑμεῖς ὅλοι ἐνταῦθα αὐτὰ τὰ νομοσχέδια τὰ προσαγόμενα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν; Πράξατέ το, ἀλλὰ νομίζω ὅτι οὐδεμίαν θὰ ἔχητε δικαιολογίαν καὶ ἀπέναντι τῆς συνειδήσεως ὑμῶν καὶ ἀπέναντι τῶν ἐντολέων ὑμῶν.

§39Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔδωκε σημασίαν εἰς τὰς παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι τῷ ἐγένοντο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἤθελε δεχθῇ νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἄδειαν. Ἐγὼ λέγω ὅτι, ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχῃ διαθέσει τὰς ὁμολογίας τῶν 20.000.000, δὲν δικαιοῦται νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοιαύτην ἄδειαν, διότι οἱ ὁμολογιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι κατέχουσι σήμερον τὰς ὁμολογίας, τὰς κατέχουσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς νομοθεσίας ταύτης, καί, ἐνόσῳ ἅπαντες οἱ ὁμολογιοῦχοι δὲν δώσωσι τὴν ἑαυτῶν συναίνεσιν, εἰς οὐδὲν μέτρον δύναται νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις. Ἡ μόνη λύσις ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὴ εἶναι, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐξηγόραζε πάσας τὰς ὁμολογίας. Ἐὰν τοιαύτην λύσιν ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργός, βεβαίως τότε ἠδύνατο νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλά, ἐνῷ τοιαύτη λύσις δὲν ἔρχεται ἀπὸ τοῦ βήματος, νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο μία παραβίασις τῶν κατεχόντων ὁμολογίας. Νομίζω ὅτι ἀπέναντι τούτου εἶναι περιττὸν νὰ συζητῇ τις περὶ τῶν ἀπωλειῶν τῶν δήμων ἢ τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης. Νομίζω ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις τῆς Βουλῆς νὰ καταψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐφ’ ὅσον δὲν λύεται τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα.

§40ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μεθ’ ὅσα, Κύριοι, εἶπον πρὶν περὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης περιττὸν νομίζω νὰ προσθέσω τι νῦν εἰς ἀπάντησιν τῶν προαγορευσάντων. Τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος πιστωτικὸν ἵδρυμα δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς ὑπερασπίσεως τῶν αὐτοκλήτων συνηγόρων του ἐνταῦθα. Εἶναι ἱκανὴ ἡ διοίκησίς του, ἡ περιστοιχιζομένη ὑφ’ ὁλοκλήρου στρατιᾶς νομικῶν συμβούλων καὶ δικηγόρων, νὰ διεκδικήσῃ τὰ δικαιώματά της, ἂν ἴδῃ ταῦτα ὑφ’ ἡμῶν ἀθετούμενα. Ἐνόσῳ δ’ αὐτὴ δὲν πράττει τοῦτο μάτην οἱ κύριοι συνάδελφοι κόπτονται τώρα ὑπὲρ τῆς περιφρουρήσεως τῶν δικαιωμάτων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὰ ὁποῖα οὐδένα ἀπολύτως κίνδυνον διατρέχουσι, διότι οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ καταπατήσῃ ἢ διαμφισβητήσῃ κἂν αὐτά. Ἂν ἔλαβον, Κύριοι, νῦν τὸν λόγον, ἔπραξα τοῦτο, ἵν’ ἀπαντήσω πρὸς δύο ἄλλας ἀντιρρήσεις τῶν προαγορευσάντων. Ἰσχυρίσθησαν οὗτοι αʹ) ὅτι ἡμεῖς ἐλαττοῦμεν κατὰ 650 χιλ. δρχ. τὰς ἐτησίας προσόδους τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐντεῦθεν δὲ συνήγαγον τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὑπὲρ τῆς συντόνου πολεμικῆς παρασκευῆς τῆς χώρας, καὶ βʹ) ὅτι ὑπὸ τὸ προτεινόμενον ὑφ’ ἡμῶν μονοπώλιον τῆς σακχάρεως αὕτη θὰ στοιχίζῃ εἰς τοὺς καταναλωτὰς περισσότερον ἢ μέχρι τοῦδε, θὰ ἐλαττωθῇ δὲ καὶ ἡ ἐξ αὐτῆς πρόσοδος τοῦ Δημοσίου. Οὐδέτερος ὅμως τῶν ἰσχυρισμῶν τούτων εἶναι ἀκριβής, ὡς ἔρχομαι ν’ ἀποδείξω ἐγὼ νῦν. Ἐν πρώτοις, Κύριοι, εἶναι ζήτημα, ἂν πράγματι ἡμεῖς ἐλαττοῦμεν τὰς προσόδους τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατὰ 650,000 δρχ. Ἀλλά, καὶ ἀληθὲς ἐὰν ἦτο αὐτό, τίνα σημασίαν θὰ εἶχεν ἡ τοιαύτη ἐλάττωσις ἀπέναντι τῶν 38 ὅλων ἑκατομμυρίων δρ. ἐκτάκτων πιστώσεων, τὰς ὁποίας ἡμεῖς διαθέτομεν εἰς πλήρωσιν ἀναγκῶν, προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ νόμου δι’ οὗ συνεστάθη τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ταμεῖον; Τίς δ’ ἀγνοεῖ ὅτι τὸ τοκοχρεολύσιον, τὸ ὁποῖον θὰ καταβάλλωμεν δι’ αὐτὰ τὰ 38 ἑκατομμ., εἶναι ὑπερτριπλάσιον τῶν 650 χιλ. δρ. καθ’ ἃς δῆθεν ἐλαττοῦνται αἱ πρόσοδοι τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατὰ 8 περίπου ἑκατομμύρια; Καθ’ ὃν δὲ χρόνον ἡμεῖς αὐξάνομεν τὰς τακτικὰς πολεμικὰς δαπάνας, ὡς σᾶς ἀπέδειξα ἐγὼ πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν, κατὰ τρόπον ἀναντίλεκτον, ἐπιτρέπεται τώρα νὰ ἰσχυρίζωνται οἱ κ. συνάδελφοι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι ἡμεῖς ἐλαττοῦμεν αὐτάς, ἐντεῦθεν δὲ νὰ συμπεραίνωσιν ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα κατὰ τῆς ἀμέσου πολεμικῆς παρασκευῆς; Ὁ ἰσχυρισμός των αὐτὸς ἀνῃρέθη ἤδη ὑπ’ ἐμοῦ δι’ ἐπιχειρημάτων ἀκαταγωνίστων. Διατί τὸν ἐπαναλαμβάνουσι τώρα, χωρὶς κἂν ν’ ἀποπειραθῶσι τὴν ἀνασκευὴν αὐτῶν; Διὰ νὰ μὲ ἀναγκάσωσι νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἴδια; Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ χάρις δὲν θὰ τοῖς γίνῃ αὐτὴν τὴν φοράν. Παραπλήσιόν τι, Κύριοι, συμβαίνει καὶ ὡς πρὸς ὅσα εἶπον οἱ προαγορεύσαντες ἐναντίον τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως. Ἐγὼ, εἰσηγούμενος τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 24 Νοεμβρίου, ἀπέδειξα ὅτι ὑπὸ τὸ μονοπώλιον οἱ μὲν καταναλωταὶ θὰ ἔχωσι τὴν σάκχαριν εὐθηνοτέραν ἢ νῦν, προσέτι δὲ εἰς καλλιτέραν ποιότητα καὶ ἀκριβῶς ἐζυγισμένην, τὸ δὲ Δημόσιον θὰ ἔχῃ πρόσοδον ἀνωτέραν τῆς νῦν ἐκ τοῦ δασμοῦ της. Αὐτοὶ ὅμως, νομίζοντες ἴσως ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ οἱ λόγοι μου ἐκεῖνοι παρεδόθησαν εἰς λήθην, ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ σάκχαρις θὰ στοιχίζῃ περισσότερον εἰς τοὺς καταναλωτὰς ὑπὸ τὸ μονοπώλιον, τὸ δὲ Δημόσιον θὰ εἰσπράττῃ ἐξ αὐτῆς ὀλιγώτερα. Ἀλλὰ διατί δὲν λαμβάνουσι τὸν κόπον καὶ ν’ ἀποδείξωσι τὸν τοιοῦτον ἰσχυρισμόν των; Πῶς ὅμως νὰ κατορθώσωσι τοῦτο; Ἡ σάκχαρις, Κύριοι, τοῦ μονοπωλίου θὰ πωλῆται εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου πρὸς 1,30 τὴν ὀκᾶν. Ὅπου δὲ δὲν θὰ ὑπάρχωσιν ἀποθῆκαι, ἐκεῖ θὰ πωλῆται αὐτὴ ἀναλόγως τῶν ἀποστάσεων πρὸς 1,40–1,60 τὸ πολύ. Πόσον τιμᾶται αὐτὴ τὴν σήμερον; Εἰς μὲν τὰ κεντρικὰ μέρη πρὸς 1,70–1,80, εἰς δὲ τὰ ἀπόκεντρα πρὸς 2 δρ. τὴν ὀκᾶν καὶ πλέον. Πῶς λοιπὸν ν’ ἀποδείξωσιν αὐτοὶ τώρα ὅτι αἱ σημεριναὶ τιμαὶ τῆς σακχάρεως εἶναι μικρότεραι ἀπὸ τὰς μελλούσας τιμὰς τοῦ μονοπωλίου;

§41ΑΛ. ΤΑΚΗΣ. Εἴπετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὑπὸ τὸ μονοπώλιον θὰ πωλῆται ἡ σάκχαρις εἰς τὰ ἀπόκεντρα μέρη πρὸς 1,60 τὴν ὀκᾶν. Ἀλλὰ τώρα εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου πωλεῖται αὐτὴ πρὸς 1,20, πρὸς 1,10 καὶ 1 δρ. μόνον τὴν ὀκᾶν. Δὲν εἶναι λοιπὸν μικροτέρα ἡ σημερινὴ τιμή;

§42ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διότι ἡ ἐπαρχία σας, ὡς φαίνεται ἐκ τῶν τιμῶν τὰς ὁποίας ἀνεφέρατε, καταλέγεται μεταξὺ τῶν προνομιούχων ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους, ἐν αἷς ἀκμάζει τὸ λαθρεμπόριον τῆς σακχάρεως. Ἡ ἀπόδειξις δ’ εἶναι πρόχειρος. Ἀφοῦ ἡ σάκχαρις κατὰ τὴν εἰσαγωγήν της διὰ τῶν τελωνείων ἐπιβαρύνεται μὲ δρ. 1 καὶ λεπ. 7 κατ’ ὀκᾶν, πῶς ἦτο δυνατόν ποτε νὰ πωλῆται αὐτὴ πρὸς 1 δρχ. τὴν ὀκᾶν, ἐὰν μὴ εἰσήγετο λαθραίως; Διὰ τοῦ μονοπωλίου, Κύριοι, πρόκειται ν’ ἀποκαταστήσωμεν καὶ τὴν ἰσοπολιτείαν ὑπὸ ἔποψιν φορολογικὴν μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων· διότι δι’ αὐτοῦ θὰ κατορθωθῇ νὰ φορολογηθῇ ὁλόκληρος ἡ ἐν Ἑλλάδι καταναλισκομένη σάκχαρις. Εἰς τοῦτο δὲ στηρίζομεν τὴν πεποίθησιν ἡμῶν καὶ περὶ αὐξήσεως τῆς ἐξ αὐτῆς προσόδου τοῦ Δημοσίου μεθ’ ὅλην τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φορολογικοῦ ὅρου, ἣν προτείνομεν ἡμεῖς. Τὴν σήμερον ἑκατομμύρια ὅλα ὀκ. σακχάρεως εἰσάγονται λαθραίως εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τοὺς ἑξῆς κυρίως λόγους. Ἐν πρώτοις ὁ δασμὸς τῆς 1 δρ. καὶ 7 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν διανοίγει στάδιον εὐρὺ εἰς τὴν κερδοσκοπίαν διὰ τοῦ λαθρεμπορίου. Ἔπειτα δὲ οὐδεμία διάκρισις ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ἐκτελωνιζομένης καὶ τῆς ἀτελωνίστου σακχάρεως. Τέλος ἡ καθιερωθεῖσα νομολογία, ὡς πρὸς τὸ ἐπ’ αὐτοφώρῳ, προκειμένου περὶ τελωνιακῶν παραβάσεων, καθίστα σχεδὸν ἀδύνατον τὴν καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου, εὐθὺς ὡς κατωρθοῦτο νὰ ἐκφορτωθῇ ἀπαρατήρητον τὸ λαθραῖον ἐμπόρευμα εἴς τινα παραλίαν. Εἰς περιστολήν, Κύριοι, τοῦ λαθρεμπορίου τῆς σακχάρεως θὰ συντελέσῃ ὁπωσδήποτε καὶ ἡ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ αὐτῆς κατὰ 30 λεπτὰ περίπου, ὡς προτείνομεν ἡμεῖς νῦν.

§43Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἐπήρχετο, ἐὰν ἡ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ ἦτο μεγαλειτέρα, ὡς εἶχε προτείνει ὁ κ. Γούναρης.

§44ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, ὅτε τὰ δημόσια ἡμῶν οἰκονομικὰ διανύουσι κρίσιν μεγάλην, θεωρῶ παράτολμον νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ κατὰ 50 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ὡς εἶχε προτείνει ἄλλοτε ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτής. Τοῦτο θὰ εἶχεν ὡς ἄμεσον συνέπειαν τὴν ἐλάττωσιν τῆς σχετικῆς προσόδου κατὰ 3½ ἑκατομμ. περίπου δρ. ἐτησίως, τὰ ὁποῖα διὰ νὰ καλυφθῶσι πρέπει σχεδὸν νὰ διπλασιασθῇ ἡ διὰ τῶν τελωνείων εἰσαγωγὴ τῆς σακχάρεως. Ἀλλὰ τὶς δύναται νὰ ἐγγυηθῇ εἰς ἡμᾶς ὅτι θὰ κατωρθοῦτο τοῦτο ἀμέσως, ἤτοι, ἀντὶ τῶν μέχρι τοῦδε 6½ ἕως 7, νὰ εἰσάγωνται εὐθὺς ἀπὸ τοῦ πρώτου ἢ τὸ πολὺ τοῦ δευτέρου ἔτους 13– 14 ἑκατομμ. ὀκ. σακχάρεως; Διὰ τοῦτο, Κύριοι, ἐγὼ προυτίμησα νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν δασμὸν ἐν ἀρχῇ μόνον κατὰ 30 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, καὶ τὴν ἐλάττωσιν δὲ ταύτην νὰ συνδέσωμεν μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως, ὑπὸ τὸ ὁποῖον καὶ μόνον θὰ παταχθῇ ἀποτελεσματικῶς τὸ λαθρεμπόριον αὐτῆς. Καθ’ ὅσον ὑπ’ αὐτὸ θὰ παραδίδηται εἰς τὴν κατανάλωσιν σάκχαρις ὡρισμένου σχήματος καὶ χρώματος καὶ συνεσκευασμένη εἰς κιβώτια καὶ κυτία, περιβεβλημένα μὲ ταινίας καὶ ἐσφραγισμένα, πᾶσα ἄλλη σάκχαρις, ὁπουδήποτε ἀνακαλυπτομένη καὶ εἰς οἱανδήποτε ποσότητα θὰ κατάσχηται καὶ ὁ κάτοχος αὐτῆς θὰ καταδιώκηται καὶ θὰ τιμωρῆται ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ. Ὅταν, Κύριοι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατορθώσωμεν νὰ φορολογήσωμεν ὁλόκληρον τὴν ἐν Ἑλλάδι καταναλισκομένην σάκχαριν καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν, καθ’ ἣν ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω πεποίθησιν, εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἀνωτέραν πρόσοδον ἐκείνης ἣν ἔχομεν τὴν σήμερον ἐξ αὐτῆς· ὅταν καὶ τὰ ἄλλα οἰκονομικὰ ἡμῶν μέτρα ἀποδώσωσι τὰ προσδοκώμενα ἐξ αὐτῶν ἀποτελέσματα καὶ ἔχωμεν πραγματικὰ περισσεύματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τότε, ἀλλὰ τότε καὶ μόνον δυνάμεθα νὰ προβῶμεν ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς καὶ εἰς ἄλλας δασμολογικὰς ἀνακουφίσεις ἀντικειμένων πρώτης ἀνάγκης καὶ εἰς τὴν τῆς σακχάρεως, χωρὶς πλέον νὰ ἔχωμεν φόβον τινὰ διαταράξεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Δι’ ὅλους, Κύριοι, αὐτοὺς τοὺς λόγους ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὴν καθιέρωσιν τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ὑπ’ αὐτὸ οἱ μὲν καταναλωταὶ θὰ ἔχωσιν αὐτὴν εὐωνοτέραν ἢ νῦν, προσέτι δὲ εἰς καλλιτέραν ποιότητα καὶ ἀκριβῶς ἐζυγισμένην, τὸ δὲ Κράτος θὰ εἰσπράττῃ πολὺ περισσότερα ἢ νῦν ἐκ τοῦ δασμοῦ της καὶ τέλος θὰ παύσῃ ἡ μέχρι τοῦδε διάκρισις μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων, καθ’ ἣν ἄλλοι μὲν τούτων ὑποβάλλονται εἰς τὸν δασμὸν αὐτῆς καὶ ἄλλοι ὄχι.

§45ΑΝΤ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Πρέπει ὅμως νὰ ὁμολογήσητε ὅτι αὐτὰ δὲν εἶναι ἰδέα ἰδική σας ἀλλ’ ἐκείνου ὅστις τελευταῖον ἐδημοσίευσε σειρὰν ἄρθρων περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως.

§46ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς, κ. Βουλευτά, οὐδέποτε ἠξιώσαμεν προνόμιον εὑρεσιτεχνίας διὰ τὰ νομοθετικὰ ἡμῶν μέτρα. Θὰ ἦτο δὲ ἄξιος οἴκτου ὁ πολιτικὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐφρόντιζε νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν μόνον ἔργα τῆς ἰδίας ἐπινοίας, χωρὶς νὰ συμβουλευθῇ καὶ τὰ διδάγματα τῆς ἐπιστήμης καὶ τὴν πεῖραν τῶν ἄλλων λαῶν, τῶν μᾶλλον πεπολιτισμένων, καὶ νὰ προσαρμόσῃ καὶ ταύτην καὶ ἐκεῖνα εἰς τὰς ἀληθεῖς ἀνάγκας τῆς χώρας του. Προκειμένου δὲ ἰδιαιτέρως περὶ τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως παρατηρῶ ὅτι οὐδ’ ὁ ἀρθρογράφος, ὃν ὑπηνίχθη ὁ κ. συνάδελφος, δύναται ν’ ἀξιώσῃ προνόμιον εὑρεσιτεχνίας δι’ αὐτό, καθ’ ὅσον ὑπὲρ αὐτοῦ κατ’ ἀρχὴν εἶχον κηρυχθῆ παρ’ ἡμῖν πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἤδη ὁ μακαρίτης Ν. Παπαμιχαλόπουλος καὶ ὁ κ. Λ. Δεληγεώργης. Ἂν δέ, Κύριοι, συμπίπτει κατ’ ἀρχὴν νὰ ἔχωμεν τὴν αὐτὴν γνώμην μὲ τὸν ἀρθρογράφον τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου Βουλευτοῦ, ἐν ταῖς λεπτομερείαις ὅμως διιστάμεθα ῥιζικῶς, ὡς δύναται νὰ πεισθῇ ἕκαστος ἐξ ἁπλῆς ἀντιβολῆς τοῦ ἡμετέρου νομοσχεδίου πρὸς τὰ ὑπ’ αὐτοῦ δημοσιευθέντα. Αὐτὸς λ. χ. ὑποστηρίζει — ἐννοεῖται ἀνευθύνως, ὡς πράττουσι συνήθως οἱ παρ’ ἡμῖν διὰ τοῦ καλάμου λύοντες πάντα τὰ ζητήματα — ὅτι πρέπει ἡ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ τῆς σακχάρεως νὰ εἶναι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς γενναιοτέρα καὶ ἐκείνης ἣν εἶχε προτείνει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτής. Ἐγὼ ὅμως, ὀφείλων νὰ γνωματεύω ὑπευθύνως, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀποκρούω τὴν τοιαύτην ἀπότομον ἔκπτωσιν, δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκα πρὶν ἀπαντῶν πρὸς τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Νάξου. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἂς ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τὸ ζήτημα τῆς πατρότητος τοῦ μονοπωλίου, τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν ἀπολύτως σημασίαν κέκτηται διὰ τὴν σκοπιμότητα τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἂς ἀφήσωμεν κατὰ μέρος καὶ πάντα τὰ ἄλλα παρεμπίπτοντα ζητήματα τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τῶν λιμενικῶν ταμείων καὶ τῶν δήμων, περὶ ὧν διαβεβαιῶ ὑμᾶς ὅτι οὐδένα κίνδυνον διατρέχουσιν, οὐδεμίαν ζημίαν μέλλουσι νὰ ὑποστῶσιν ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως. Ἂς περιορισθῶμεν δὲ εἰς τὴν οὐσίαν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἡ οὐσία, Κύριοι, εἶναι, ἐὰν διὰ τοῦ μονοπωλίου θὰ ἔχῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν σάκχαριν εἰς καλλιτέραν ποιότητα, ἀκριβῶς ἐζυγισμένην καὶ εὐωνοτέραν ἢ μέχρι τοῦδε, ἐὰν δι’ αὐτοῦ θὰ παραχθῇ κατὰ κεφαλῆς τὸ λαθρεμπόριον τῆς σακχάρεως καὶ θ’ αὐξήσῃ ἡ ἐξ αὐτῆς πρόσοδος τοῦ Δημοσίου, ἐὰν τέλος διὰ τῆς ἀποτελεσματικῆς καταπολεμήσεως τοῦ λαθρεμπορίου θ’ ἀποκατασταθῇ ἡ φορολογικὴ ἰσοπολιτεία μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων, προκειμένου περὶ ἑνὸς ἀντικειμένου πρώτης ἀνάγκης. Ὅσοι, Κύριοι, ἐξ ὑμῶν ἔχετε περὶ πάντων τούτων ἀντίθετον πρὸς ἡμᾶς γνώμην, παρέλθετε ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ ὑποστηρίξατε αὐτήν, ἀλλὰ διὰ πραγματικῶν ἐπιχειρημάτων μόνον καὶ οὐχὶ διὰ λόγων οἱ ὁποῖοι νὰ συντελῶσιν εἰς διαφώτισιν τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς ἐπισκότισιν αὐτοῦ.

§47Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδεμίαν εἶχον ἀμφιβολίαν ὅτι ἐν τέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ διεπληκτίζετο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸς τὸν ἐφευρέτην τοῦ μονοπωλίου. Καὶ περιέμενον τὸ θέμα αὐτό, διότι ἀκριβῶς ὁ κ. Σπυρίδης ἀποδοκιμάζει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἄρθρου αὐτοῦ ἐν τῇ «Ἀκροπόλει» λέγων ὅτι ὄχι μόνον τῷ ἐκλάπη ἡ ἰδέα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καὶ ὅτι κατεστράφη αὕτη ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτῆς. Ἦτο λοιπὸν ὀρθὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀπαντήσῃ πρὸς τὸν ἐφευρέτην. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναδράμω ἐγὼ πρὸς τὴν ἀρχαιολογίαν τῆς πολιτικῆς τῆς Ἑλλάδος, διὰ ν’ ἀνακαλύψω τίνες ἄνδρες ἦσαν ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως. Τὴν ἀναδρομὴν αὐτὴν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις συνέζησε μετ’ ἐκείνων τῶν ἀνδρῶν καὶ ἐνθυμεῖται τὰς ἰδέας των. Ἐγὼ ἀνατρέχω ἁπλῶς εἰς τὴν ἀρχαιολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν αὐτὴν καθ’ ἑαυτήν, ὁ ὁποῖος ἀναμιμνησκόμενος τί ἐπρέσβευε περὶ τῆς σακχάρεως ὁ Παπαμιχαλόπουλος καὶ ὁ Δεληγεώργης καὶ προσκολλώμενος εἰς τὰς ἰδέας ἐκείνων λησμονεῖ τί εἰσήγαγεν αὐτὸς εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λοιπὸν ἐλαφυραγώγησε τὰ σχέδια τοῦ κ. Σπυρίδου ἐκ τῆς «Ἀκροπόλεως», διότι ἡ πρώτη του ἔμπνευσις περὶ τῆς σακχάρεως ὑπῆρξεν ἐντελῶς ἀλλοία, ὑποθέτω δ’ ὅτι δὲν ἀπέλιπεν ἡμᾶς ἡ γνώμη ὥστε νὰ λησμονῶμεν τὰ ἔργα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν ἀρχῇ πρὸ μηνὸς καὶ πλέον ἀνέπτυξε πρὸς ἡμᾶς ὅτι μέγα μέρος τῆς σακχάρεως καταναλίσκεται ἀτελῶς ἐν τῷ τόπῳ ἕνεκα τοῦ ἐν Ζωγραφείῳ σακχαροποιείου, ἀνέπτυξεν ὅτι τὸ Κράτος ζημιοῦται ἐτησίως 700–800 χιλ. δραχμῶν ἐντεῦθεν, ὑπέβαλε δὲ νομοθέτημα πρὸς κύρωσιν συμβάσεως περὶ ἐξαγορᾶς τοῦ ἐργοστασίου, μᾶλλον περὶ παύσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἐργοστασίου, συμβάσεως περὶ καταβολῆς 1,200,000 δρ. διὰ τὸ ἐργοστάσιον εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας αὐτοῦ. Τοῦτο ὑπῆρχε τὸ πρῶτον νομοθετικὸν μέτρον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῆς σακχάρεως. Τὸ μέτρον τοῦτο προσέκρουσεν οὐκ οἶδα πῶς καὶ ποῦ, βεβαίως ὄχι εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἡ Βουλὴ προθύμως θὰ ἐψήφιζε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποβλέπουσα εἰς τὸ ὅτι ἡ ἐργασία τοῦ ἐργοστασίου ἐν Ζωγραφείῳ δὲν προάγεται, ὅτι δὲν ἀποδίδει κέρδη, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν εἰς τοὺς κατόχους τοὺς καταθέσαντας 10,000,000 δρ. ἐκεῖ νὰ προξενήσῃ τὸ Κράτος ζημίας διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ, δὲν ἦτο δ’ ὀρθὸν ἀφ’ ἑτέρου νὰ χάνῃ κατ’ ἔτος τὸ Κράτος 700–800 χιλ. δραχμῶν ἐκ τῆς καταβολῆς δασμοῦ δι’ ἴσον ποσὸν σακχάρεως, ὅπερ παρῆγε τὸ ἐργοστάσιον κατ’ ἔτος. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐγκατέλιπε τοῦτο οὐκ οἶδα πῶς καὶ εἰσάγει δεύτερον νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῆς σακχάρεως πρὸς 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§48ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπὶ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς.

§49Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τί ἠθέλετε νὰ πράξητε ἐπὶ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς; Ναὶ ἰσχυρίζεσθε ὅτι ἐπιχειρήσατε νὰ πράξητε πρᾶξιν ἠθικήν; Τὴν μίαν ἡμέραν θέλετε νὰ ἐξαγοράσητε τὸ κατάστημα καὶ μετὰ δέκα ἡμέρας ἐπιβάλλετε εἰς αὐτὸ φόρον 50 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, διὰ νὰ τὸ κλείσητε! Εἶσθε ἐν ἀλληλουχίᾳ ἰδεῶν πράττοντες ταῦτα; Τοῦτο λοιπὸν εἶναι τὸ δεύτερον μέτρον, ὅτι ἠθελήσατε νὰ κλείσητε τὸ ἐργοστάσιον. Ἀλλ’ ἔρχεται τὸ τρίτον μέτρον, τὸ τρίτον δὲ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνεπνεύσθη ὡς παλαιὸς δημοσιογράφος ἀπὸ τὸ δημοσιευθὲν ἐν τῇ «Ἀκροπόλει» ἄρθρον τοῦ κ. Σπυρίδου. Ὁ κ. Σπυρίδης ἐζήτησε νὰ καταπολεμήσῃ τὸ λαθρεμπόριον καὶ ἐνόμισεν ὀρθῶς ὅτι δύναται νὰ γίνῃ τοῦτο δι’ ἑνιαίας διαχειρίσεως τοῦ προϊόντος τούτου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ διὰ διατιμήσεως τῆς πωλήσεως αὐτοῦ εἰς μίαν δραχμὴν δι’ ἑκάστην ὀκᾶν. Ἔρχεσθε δ’ ὑμεῖς καὶ λέγετε· ἀλλ’ ἐὰν ἠλαττοῦμεν τὴν τιμὴν τῆς σακχάρεως εἰς μίαν δραχμὴν τὴν ὀκᾶν, ἔπρεπε νὰ ὑπολογίσω διπλάσιον ποσὸν καταναλώσεως, διὰ ν’ ἀναπληρώσω δι’ αὐτοῦ τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον θὰ εἰσεπράττομεν ἄλλως, ἐὰν δὲν ἠλαττοῦμεν τὴν τιμήν. Ἀλλ’ ὑμεῖς δὲν εἶσθε κατάλληλος νὰ ποιήσησθε τοιαύτας σκέψεις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι φέρεσθε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ σας λέγοντες ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῆς τιμῆς ἀντανακλᾷ εἰς αὔξησιν καταναλώσεως. Ἀκούσατε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγετε, τὰ ὁποῖα ἔχετε γράψει μόνος σας· «ὄντως δέ, ἐὰν ὑπολογίσωμεν ὅτι ἐκ τε τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως καὶ ἐκ τῆς καταπολεμήσεως τοῦ λαθρεμπορίου ἡ κατανάλωσις τῆς σακχάρεως θέλει κατὰ πᾶσαν πιθανότητα αὐξήσει κατὰ 3,000,000 ὀκάδων ἐν ἀμέσως προσεχεῖ μέλλοντι, βραδύτερον δ’ ἔτι μᾶλλον, δυνάμεθα νὰ προσδοκῶμεν ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ μονοπωλίου ἐτησίαν κατανάλωσιν 10,000,000 ὀκ. σακχάρεως, ἐξ ἧς θὰ προκύψῃ ἐπὶ τῇ βάσει μονοπωλιακοῦ καθαροῦ κέρδους λεπτῶν 80 κατ’ ὀκᾶν ἐτήσιον καθαρὸν ἔσοδον ἐκ δρχ. 8,000,000 ἔναντι δραχμῶν 6,800,000, ὅσας περίπου εἰσπράττομεν ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν». Τὸ ἄμεσον μέλλον καὶ τὸ ἀπώτερον μέλλον συμποσοῦται εἰς αὔξησιν ὀκάδων 3,500,000 κατὰ συνέπειαν εἶχε δίκαιον ὁ κ. Σπυρίδης νὰ ὑπολογίζῃ ὅτι ἤθελε φθάσει εἰς τὸ διπλάσιον. Λοιπὸν βλέπετε ὅτι εἶναι ἔργον τοῦ κ. Σπυρίδου, ἀλλὰ δὲν τὸν ἠκολουθήσατε ἐντελῶς εἰς τὰς σκέψεις του, καὶ εἶχε δίκαιον νὰ σᾶς γράψῃ ὅσα σᾶς ἔγραψεν ἐν τῇ «Ἀκροπόλει». Τὸ ἀποτέλεσμα ὅμως εἶναι ἕτερον σήμερον, καὶ πρὸ ὀλίγου κατερχόμενος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡμολογήσατε ἀποκρούων τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι οἱ καταναλωταὶ οὐδεμίαν αὔξησιν τιμῆς σακχάρεως θέλουσιν ὑποστῆ. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν εἶπον τοῦτο· ἐγὼ εἶπον ὅτι, ἂν θέλητε ν’ ἀντικαταστήσητε τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα λαμβάνετε ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης καὶ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα συμποσοῦνται εἰς 1,250,000 δραχμῶν, εἶσθε ὑποχρεωμένοι ν’ αὐξήσητε τὴν τιμὴν τῆς σακχάρεως κατὰ 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν δεδομένου ὄντος ὅτι τὸ Κράτος ὡς μονοπωλητὴς δὲν δύναται νὰ ὑποστῇ φόρον λιμενικὸν καὶ δημοτικόν. Ἤδη λέγετε ὅτι οὐδεμίαν θέλει ὑποστῆ μείωσιν τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔχει δοσοληψίαν πρὸς τοὺς δήμους καὶ τοὺς λιμένας. Τὸ Κράτος θέλει ἀποκαταστήσει τὴν ζημίαν ταύτην πρὸς τοὺς δήμους. Ποῖοι δῆμοι εὑρίσκονται εἰς δοσοληψίαν πρὸς τὸ Κράτος, τὸ γνωρίζετε πολὺ καλῶς. Ὀλίγοι, λέγετε, θὰ εἶναι οἱ δῆμοι οὗτοι, ἀλλ’ οἱ δῆμοι οὗτοι ἀνέρχονται εἰς διακοσίους.

§50ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶπον ἐγὼ τοιοῦτόν τι;

§51Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως· λοιπὸν οἱ πλεῖστοι δῆμοι τοῦ Κράτους ὀφείλουσιν. Ὀφείλει δὲ κατὰ πρῶτον λόγον αὐτὸς ὁ δῆμος Ἀθηναίων, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ νομοθετήματος τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δὲν δύνασθε νὰ κυρώσητε, τοῦ νομοθετήματος τὸ ὁποῖον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν δῆμον ν’ ἀνανεώσῃ τὰς ὀφειλάς του μέχρι τοῦ 1908, δηλ. ἀντὶ νὰ καταβάλῃ εἰς ἀκέραιον πλέον τοῦ ἑκατομμυρίου, ν’ ἀνανεώσῃ ταῦτα, ἀποδεικνύεται εὑρισκόμενος ἐν τοιαύτῃ καθυστερήσει, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀνάγκην τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀνανεώσεως. Καὶ τὸν δῆμον αὐτὸν ἀφαιρεῖτε διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς 94,000 δραχμῶν. Τώρα λέγετε ὅτι τὸ Κράτος χωρὶς ζημίαν τινὰ τῶν ἀναλωτῶν θέλει δώσει τὰ χρήματα εἰς τοὺς δήμους καὶ τοὺς λιμένας. Ὀρθὸν θὰ πράξητε νὰ μὴ στερήσητε τοὺς δήμους καὶ τοὺς λιμένας τῶν ἐσόδων των. Ἀλλὰ δεδομένου ὅτι τὰ ἔσοδα ταῦτα τῶν δήμων καὶ λιμένων ὑπερβαίνουσι τὰς 600,000, χωρεῖ ἐρώτησίς τις: πόθεν τὸ Κράτος θὰ καταβάλῃ ταύτας; Θὰ καταβάλῃ ἐκ τοῦ φόρου τὸν ὁποῖον εἰσπράττει ἐκ τῆς σακχάρεως; Ἂς προβῶμεν εἰς τινα πρόχειρον ὑπολογισμόν. Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὑμῶν, τοῦ ὁποίου τὸ ἀσύλληπτον τεῦχος ἀκόμη αἰωρεῖται ἀνὰ τοὺς αἰθέρας ...

§52ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διατάξατε τὴν διανομήν, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ ἡ ἀνυπομονησία. Ἀπὸ χθὲς τὴν ἑσπέραν ἐστάλη.

§53Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δόξα τῷ Θεῷ!

§54Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δῶρον Χριστουγεννιάτικον! Ἐφθάσαμεν εἰς τὰ Χριστούγεννα καὶ τεῦχος δὲν ἔχομεν καὶ φωνάζομεν ὅτι κωλυσιεργοῦμεν ἡμεῖς ἐδῶ!

§55Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ τὸν Προϋπολογισμόν, αὐτὸ τὸ Βραχμάνειον μυστικόν, τὸν ὁποῖον ἐκλήθη ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐξελέγξῃ σήμερον, χωρὶς οὐδεὶς νὰ ἔχῃ τεῦχος, ἀναγράφεται εἴσπραξις ἐκ σακχάρεως ἕνδεκα ἑκατομμυρίων ἀκαθάριστος· ἀναγράφεται δαπάνη δρ. 4,500,000 δι’ ἀγορὰν σακχάρεως, καὶ δρ. 500,000 κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος διὰ τὴν πρώτην δόσιν τὴν καταβλητέαν εἰς τὸ ἐργοστάσιον Ζωγράφου, ἤτοι τὸ ὅλον 5,000,000· ὑπάρχει δηλονότι περίσσευμα κατὰ τὴν ὁμολογίαν σας δρ. 6,000,000, ἤτοι ἔλαττον τοῦ σήμερον εἰσπραττομένου κατὰ δρ. 300,000. Ἀλλὰ συγχρόνως, ἀφοῦ οἱ καταναλωταὶ δὲν θέλουσιν ὑποστῆ αὔξησιν φόρου, ἀλλὰ τὸ Κράτος θέλει ἀποδώσει τὰς 600,000 δρ. τὰς ἀποδοτέας εἰς τὰ λιμενικὰ ταμεῖα καὶ τοὺς δήμους, τὰ ἔξοδα τοῦ μονοπωλίου, ἤτοι τὰ 4½ ἑκατομμύρια τῆς ἀγορᾶς τοῦ προϊόντος καὶ αἱ 500 χιλιάδες αἱ πληρωτέαι εἰς τὸν Ζωγράφον θέλουσιν αὐξηθῆ κατὰ 600,000 ἀποδοτέας εἰς τοὺς δήμους καὶ τοὺς λιμένας, ἤτοι θέλουσιν ἀχθῆ εἰς ποσὸν δρ. 5,600,000 διὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη καὶ δρ. 5,100,000 διὰ τὰ μετὰ τὸ δεύτερον ἔτος· ἤτοι ἀμέσως ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 θὰ ἔχητε ἀκαθάριστον μὲν εἴσπραξιν ἐκ τῆς σακχάρεως ἕνδεκα ἑκατομμύρια, ἔξοδα δὲ διαχειρίσεως—ἃς τὰ εἴπωμεν— τοῦ προϊόντος τοῦ μονοπωλίου δρ. 5,600,000, ἤτοι καθαρὰν εἴσπραξιν 5,400,000· δεδομένου δ’ ὅτι σήμερον εἰσπράττετε δρ. 6,300,000, ῥίπτετε εἰς τοὺς ἀνέμους δρ. 900,000 καὶ τοῦτο πράττετε πρὸς καταπολέμησιν τοῦ λαθρεμπορίου καὶ αὔξησιν τῶν προσόδων. Τὸ ὑπολογίζετε δὲ ἐπὶ ποσοῦ δέκα ἑκατομμυρίων ὀκάδων.

§56Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἓν ἑκατομμύριον κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος αὔξησις. Τὸ λέγει ἡ ἔκθεσις.

§57ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπὶ δέκα ἑκατομμυρίων πρὸς 1,30 πόσα κάμνουσι;

§58Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὑπεβιβάσατε μετὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου κατόπιν σκέψεων φρονιμωτέρων εἰς πόσον ποσὸν ὀκάδων, παρακαλῶ; Ὀκτὼ ἑκατομμυρίων;

§59ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. 9,000,000 πρὸς 1,30.

§60Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. 9,000,000 X 1.30· τί ποσὸν ὑπολογίζετε; 11,500,000. Ἕνδεκα ἑκατομμύρια ἔχει ὁ Προϋπολογισμός.

§61ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐὰν ὑπολογίσητε δέκα ἑκατομμύρια, ἔχομεν 13,000,000.

§62Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τί ὑπολογίζετε ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ; Ἕνδεκα ἑκατομμύρια δὲν ὑπολογίζετε; Τί θέλετε τὰ ἄλλα; Ἐὰν εἰς τὴν ἔκθεσιν ἀνεγράψατε ἄλλα, τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι λογαριασμὸν δὲν ἐγνωρίζετε, ὅτε ἐκάμνετε τὴν ἔκθεσιν, καὶ ἀποδεικνύει ἔτι ὅτι δὲν ἔχετε στερεὰν βάσιν οὐδενὸς ὑπολογισμοῦ. Λοιπὸν τὸ ὁλικὸν ποσὸν εἶναι 11,000,000. Τοῦτο ὑπολογίζετε. Ἐξ αὐτοῦ εὑρίσκετε περίσσευμα δρ. 5,400,000· ἀπέναντι τῶν δρ. 6,300,000 καθαρῶν, τὰ ὁποῖα ἀποδίδει σήμερον ἐκ τοῦ τελωνιακοῦ δασμοῦ ἡ σάκχαρις, ἔχετε ζημίαν δρ. 900 χιλιάδων· λέγω δὲ δρ. 900 χιλιάδων, διὰ νὰ ἀκούσωσιν ὅλοι. Καὶ αὐτὴ ἡ ἐλάττωσις τῶν εἰσπράξεων ἐκ τῆς σακχάρεως λέγεται εἰς τὴν γλῶσσαν ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ, αὔξησις προσόδων. Ὅτε δὲ τοιαύτας αὐξήσεις προσόδων καταστρέφοντες τὰς εἰσπράξεις τοῦ Κράτους ἐπαγγέλλεσθε, ἔρχεσθε καὶ ὁμιλεῖτε κατόπιν περὶ δαπανῶν 25,000,000 δρ. διὰ τὸ ναυτικόν, 37½ ἑκατομμυρίων, δρ. διὰ τὸν στρατόν, περὶ δανείου καὶ περὶ ἐκείνων ὅλων τῶν σχεδίων τὰ ὁποῖα ἐθεμελιώσατε ἐπὶ τοῦ ἀνέμου, ἐπὶ τῆς ἄμμου, οὐχὶ ὅμως ἐπὶ ἐδάφους στερεοῦ. Ἀποτέλεσμα λοιπὸν καὶ συμπέρασμα ὅλης τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀντικρούσεων πλέον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδικῶν μου ἐπιχειρημάτων εἶναι ὅτι ἀντὶ δρ. 6,300,000 εἰσπραττομένων ἐτησίως ἐκ τοῦ τελωνιακοῦ δασμοῦ τῆς σακχάρεως θέλομεν ἔχει καθαρὸν ὑπὲρ τοῦ Κράτους εἰσόδημα ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου δρ. 5,400,000, ἤτοι 900,000 ἐπὶ ἔλαττον. Ἵνα κατορθωθῇ δὲ τὸ μεγαλούργημα τοῦτο, χάνει καὶ τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης δρ. 650,000, τὰς ὁποίας ἐὰν ἤθελε τὸ Κράτος ἀναλάβει νὰ καταβάλλῃ καὶ αὐτάς, ὡς ὀφείλει νὰ καταβάλλῃ, τότε πλέον ἀντὶ δραχ. 5,400,000 καθαρῶν θέλομεν φθάσει εἰς δραχμὰς 4,750,000 καθαρᾶς. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπηγγέλθη πρὸς ἡμᾶς πολλὰ καὶ τρανὰ καὶ μεγάλα· ἠρώτησεν· «αἱ δραχ. 650,000 τί εἶναι, τὰς ὁποίας ἀφαιροῦμεν ἐκ τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης, ἀπέναντι τῶν 37½ ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα θὰ δώσωμεν ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ;». Εἶπον καὶ πρὶν ὅτι τὰ 37½ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ, εἰσὶ πρὸς τὸ παρὸν ἰδανικά, διότι κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ ἡ Βουλὴ ἐψήφισε πίστωσιν 37½ ἑκατομμυρίων διὰ τὸν στρατὸν καὶ 25,000,000 διὰ τὸ ναυτικόν, χωρὶς νὰ ὑπάρχωσι χρήματα, ταῦτα δὲ κατὰ τρόπον ἀντίθετον πρὸς τὸν νόμον τὸν λογιστικὸν τὸν ὁποῖον τῇ εἰσηγήσει ὑμῶν ἐψήφισεν ἡ Βουλή, καθ’ ὃν πᾶσα πίστωσις πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ τὸ ἀντίκρυσμα ἐσόδων συγχρόνως, ἐκ τοῦ ὁποίου θέλουσι ληφθῆ τὰ χρήματα. Κατ’ ἀντίθεσιν ὅλων τούτων ἔχομεν εἰς βάρος τοῦ Κράτους, ἐπαναλαμβάνω, 37½ ἑκατομμύρια, χορηγητέα εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ στρατοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ ὁμιλῇ περὶ ἰδεῶν μεγάλων καὶ τρανῶν· ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὤφειλε νὰ χωρίσῃ τὰς ἀνάγκας, αἱ ἀνάγκαι δὲ εἶναι κεχωρισμέναι αἱ τοῦ στρατοῦ, κεχωρισμέναι αἱ τοῦ ναυτικοῦ, κεχωρισμέναι δὲ τῆς λοιπῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, ὅστις κατ’ ἐμὲ σωφρόνως προυνόησε περὶ τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης, εἶχεν ὑπ’ ὄψει ἀκριβῶς τὴν ἀποφυγὴν ἀναμίξεως τῶν ἐλλειμμάτων καὶ τῶν λοιπῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους πρὸς στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ ἐνομοθέτησε τὰ τοῦ ταμείου Ἀμύνης καὶ τὰ τοῦ ταμείου τοῦ στόλου ἀκριβῶς ὅπως ἡ ὑπηρεσία τῶν προμηθειῶν τοῦ στόλου καὶ τοῦ στρατοῦ ᾖ κεχωρισμένη καὶ μὴ ἀναμιγνύηται πρὸς τὰς λοιπὰς ἀνάγκας· ἔπραξε δὲ τοῦτο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἔχων ὑπ’ ὄψει τὴν μακρὰν ἱστορίαν ἐν Ἑλλάδι, καθ’ ἣν ὑπαρχούσης ἀνάγκης τριάκοντα ἑκατομμυρίων δι’ ὁπλισμὸν ἢ ἐφόδια συνωμολογεῖτο δάνειον ἑκατὸν ἑκατομμ., ὅπως καλύπτωνται τὰ ἐλλείμματα τῶν παρελθόντων ἐτῶν καὶ καθ’ ἣν ἱστορίαν ἑκάστοτε διεβουκολεῖτο τὸ Κράτος διὰ στρατιωτικὰς καὶ ναυτικὰς προμηθείας καὶ παρασκευὰς πολέμου, τὸ πλεῖστον δὲ μέρος τῶν χρημάτων ἐδαπανᾶτο ἐφ’ ἃ μὴ δεῖ. Πρὸς τοῦτο λοιπὸν ἵδρυσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας ἐν τῇ Βουλῇ τὰ δύο ταμεῖα, ἵνα χωρισθῶσι τὰ δύο ταμεῖα τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ στόλου ἀπὸ τὰς λοιπὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους· ἔχων δ’ ὑπ’ ὄψει τὰς ἀνάγκας τῶν μεγάλων παρασκευῶν εἶχε φθάσει καὶ εἰς τὸ νομοθετικὸν μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπροίκισε τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης καὶ διὰ 5,000,000 δρ. ἐπιπλέον ἐτησίως ἐπὶ πέντε ἔτη. Ἀλλὰ σήμερον αἱ ἀνάγκαι αἵτινες προυκάλεσαν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ προσωρινοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ εἶχον ἐκλίπει, ἐπρόκειτο δὲ πλέον περὶ γενικωτέρας παρασκευῆς τοῦ Κράτους συμπληρωματικῆς, διότι ἔχουσι δαπανηθῆ ἤδη 60,000,000 διὰ τὴν μέχρι τοῦδε παρασκευήν. Ζητεῖτε ἕτερα 37½ ἑκατομμύρια· διατί νὰ μὴ προσφύγητε εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης; καὶ διατί νὰ λέγητε πρὸς ἡμᾶς ὅτι ὑπάρχουσιν ἄλλοι λόγοι οἵτινες ἀποκλείουσι τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης; Τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης ἔχει εἴσπραξιν 5,300,000· ἐξ αὐτῶν 1,200,000 εἶναι δεδεσμευμένα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ δανείου τῶν 20,000,000· ἔχει ἑπομένως πόρους 4.300,000 ἐλευθέρους πρὸς ὑπηρεσίαν δανείου· διατί τὸ δάνειον τῶν 37½ ἢ 40 ἑκατομμυρίων δὲν ἐζητήσατε νὰ ἐξυπηρετήσητε διὰ πόρων τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης, ὁπότε δύνασθε νὰ προσέλθητε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητήσητε τὴν συνομολόγησιν συμβάσεως 40,000,000 διὰ τὸν στρατὸν ἐπὶ τῇ ἐγγυήσει τῶν ὑπολοίπων πόρων τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης;

§63ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν τὸ ἐκαταλάβαμεν.

§64Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Γνωρίζω τί ἐκαταλάβατε ἀκριβῶς, γνωρίζω ὅτι προσήλθετε ἐνταῦθα, ἀφοῦ ἐπληρώσατε τὴν ἀτμόσφαιραν τὴν ἑλληνικὴν διὰ τῶν θρύλων, ὅτι θὰ κατορθώσητε 10,000,000 οἰκονομίας καὶ 10,000,000 αὔξησιν εἰσπράξεων ἄνευ φόρων καὶ ὅτι διὰ τούτων θέλετε καλύψει τὰ ἐλλείμματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ θέλετε κατορθώσει τὴν αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ πασῶν τῶν ἄλλων δαπανῶν Κράτους τῶν ἀναγκαίων διὰ τὴν παρασκευήν· ἀλλὰ κατόπιν ἐφεύρετε ὅτι εἶναι ὀρθότερον τὰ ἐλλείμματα νὰ συγκαλύψητε διὰ δανείου. Καὶ πρὸς τοῦτο πράττετε ὅλα αὐτά. Ἀλλὰ πράττετε καί τι ἕτερον· ζητεῖτε διὰ λογαριασμὸν τοῦ στρατοῦ νὰ καλύψητε πολλὰ ἐλλείμματα τῆς διοικήσεως, διοικήσεως ἥτις οὔτε αὐτὴ δύναται νὰ φέρῃ τὴν εὐθύνην, διότι ἐξ ἐκτάκτων γεγονότων, ὡς τῶν προσφύγων καὶ ἄλλων, ἐπῆλθε, ζητεῖτε δὲ συγχρόνως ἐκ τοῦ δανείου ἐν ὀνόματι καὶ διὰ λογαριασμὸν τοῦ στρατοῦ νὰ κάμητε σιδηροδρόμους καὶ τὰ δημόσια ἔργα, τὰ ὁποῖα καὶ ἡμεῖς ἐνταῦθα ἐζητήσαμεν ὡς Βουλευταὶ ἀνευθύνως, τὰ ὁποῖα ὅμως ὑμεῖς, ὡς ὑπεύθυνοι κυβερνῆται, ὠφείλετε νὰ προσέχητε πρὶν χορηγῆτε. Κατὰ συνέπειαν, ὁμιλοῦντες περὶ δανείου ὑπερβαίνοντος τὰ ἑκατὸν ἑκατομμύρια, ἐνῷ αἱ ἀνάγκαι τοῦ στρατοῦ θέλουσι περιορισθῆ εἰς τριάκοντα ἑπτὰ καὶ ἥμισυ ἑκατομμύρια, πᾶν περιπλέον ποσὸν δὲν ζητεῖτε διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ πρὸς κάλυψιν ἐλλειμμάτων καὶ δαπανῶν ἐσωτερικῆς πολιτικῆς. Ὅτε ὁμιλεῖτε περὶ δανείου ἑκατὸν πεντήκοντα ἑκατομμυρίων δραχμῶν, πρέπει ν’ ἀναμνησθῆτε ὅτι πλὴν τῶν ἑξήκοντα δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθῶσι διὰ τὰς ἀνάγκας τὰς στρατιωτικὰς καὶ ναυτικάς, τὰ λοιπὰ ἑκατομμύρια θὰ χρησιμοποιηθῶσι, διὰ νὰ καλύψητε ἐλλείμματα καὶ ἀνάγκας τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, ἐκλογαὶ γὰρ προσεχῶς ἐνεργηθήσονται εἴτε κατὰ Σεπτέμβριον μῆνα κατὰ γνωμοδότησιν δοθεῖσαν πρὸ δύο μηνῶν εἴτε κατὰ Μάρτιον μῆνα κατὰ γνωμοδότησιν δοθεῖσαν πρὸ ὀλίγου χρόνου. Διὰ πάντας τούτους τοὺς λόγους θὰ χρησιμεύσῃ τὸ δάνειον τῶν ἑκατὸν εἴκοσιν ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἐξ ὧν ἑξήκοντα δύο ἑκατομμύρια θέλουσι χρησιμοποιηθῆ διὰ τὸν στρατὸν καὶ στόλον. Ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγω ὅτι τὰ τριάκοντα ἑπτὰ καὶ ἥμισυ ἑκατομμύρια δύνανται νὰ ἐξευρεθῶσι διὰ τῶν πόρων τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὰ δὲ λοιπὰ διὰ προσθήκης ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἐπὶ πλέον κατ’ ἔτος ὡς ἐσόδου τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Καὶ δύναμαι ἤδη νὰ σᾶς ἐρωτήσω διατί δὲν σκέπτεσθε διὰ τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον εἶναι θεσμὸς λειτουργῶν πρὸ πολλοῦ, ἀλλ’ ἁρπάζετε τοὺς πόρους αὐτοῦ καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς διαχειρίσεως ὑμῶν ἑτοιμάζεσθε νὰ ὑποστηρίξητε ὅτι περὶ στρατοῦ ἐφροντίσατε, περὶ στόλου ἐφροντίσασε, θ’ ἀποδείξητε δὲ μόνον ὅτι ἀφῃρέσατε πάντα πόρον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἦτο δυνατὸν καὶ στρατὸν καὶ ναυτικὸν ἄνευ μεγάλων ἐπιβαρύνσεων νὰ δημιουργήσητε. Ὑμεῖς οὐδὲν ἄλλο πράττετε δι’ αὐτῶν παρὰ φροντίζετε πῶς νὰ καλύψητε τὰ ἐλλείμματα καὶ δι’ αὐτὸ φωνάζετε ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα ὅτι δανειζόμεθα χάριν τοῦ στρατοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον μόνον τὸ ⅓ τοῦ δανείου θὰ χρησιμοποιήσητε.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ἔχει τὸν λόγον.

§66ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ὑπάρχει πρότασις.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις, ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ πολλῶν Βουλευτῶν. Ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§68Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Προκειμένου, κύριοι Βουλευταί, ἵνα προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως θεωρῶ ὅτι ἔχω καθῆκον ἐν ὀνόματι τοῦ κόμματος τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἡγῶμαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν δηλώσεις τινὰς τὰς ὁποίας κρίνω ἀναγκαίας. Οὐδεὶς ἀγνοεῖ, Κύριοι, ποῖοι ὑπῆρξαν οἱ λόγοι οἵτινες ἔφεραν ἡμᾶς ἐντὸς τῆς Βουλῆς· οὐδεὶς ἐπίσης ἀγνοεῖ ποῖοι ὑπῆρξαν οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον εἰς ἡμᾶς τὴν στάσιν τὴν ὁποίαν μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἐτηρήσαμεν. Καὶ βεβαίως, ἐὰν οἱ λόγοι οὗτοι δὲν ἦταν εἰς ὅλους γνωστοί, δὲν θὰ ἐδικαιολογεῖτο ἡ σιωπὴ ἡμῶν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἐψηφίσαμεν, γνωστοῦ ὄντος εἰς ἅπαντας ὅτι πολλὰ ἐξ αὐτῶν ἐθεωροῦντο ὑφ’ ἡμῶν ὡς ἐπιβλαβῆ. Ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν ἀσυζητητὶ πολλὰ νομοσχέδια, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἡ γνώμη τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ λαοῦ ἦτο σύμφωνος πρὸς τὰ νομοσχέδια ταῦτα. Καὶ σήμερον, Κύριοι, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως τὸ αὐτὸ φαινόμενον παρουσιάζει, διότι δὲν ἀποκρύπτω ὅτι ἡ μερὶς τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἡγῶμαι φρονεῖ ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀφαιροῦνται 630,000 δραχμῶν ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου στεροῦνται οἱ δῆμοι προσόδου τὴν ὁποίαν εἶχον, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου στεροῦνται τὰ λιμενικὰ ταμεῖα προσόδου τῆς ὁποίας ἀπελάμβανον, καὶ ὀρθῶς ὑπελογίσθη ὅτι αἱ πρόσοδοι τῶν ὁποίων στεροῦνται οἵ τε δῆμοι καὶ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα ἐκ τοῦ φόρου τῆς σακχάρεως δὲν δύνανται νὰ ὑπολογισθῶσι κάτω τῶν 600,000 δραχμῶν. Ἐὰν δὲ τὰς 600,000 ταύτας δραχμῶν προσθέσωμεν εἰς τὰς ἑτέρας 630,000 δραχμῶν τῶν ὁποίων τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης στερεῖται, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὰ διάφορα ταῦτα ταμεῖα στεροῦνται προσόδου 1,230,000 δραχμῶν. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα· ἡ στέρησις αὐτὴ τῶν ταμείων τούτων ἔχει ὡς ἀναγκαίαν συνέπειαν αὔξησιν προσόδου τοῦ Δημοσίου ἢ τοὐλάχιστον ἐλάφρυνσιν τῶν φορολογουμένων; Τὸ κόμμα τοῦ ὁποίου ἡγοῦμαι οὔτε τὸ πρῶτον παραδέχεται οὔτε τὸ δεύτερον πιστεύει. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδεμία ὠφέλεια θέλει προκύψει εἰς τὸ Δημόσιον ταμεῖον. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πάλιν φθάνομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι οὐδεμία ἐκ τοῦ νόμου τούτου ὠφέλεια θέλει προκύψει. Διότι οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει αὐξήσεως καταναλώσεως τοιαύτης οἵαν προσδοκᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ὀρθῶς ὑπολογίσῃ τὰς τε δαπάνας, τὰς ὁποίας οὐδέποτε ὑπελόγισε καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων οὐδεμίαν ἔχομεν πληροφορίαν, τῆς συσκευῆς τῆς σακχάρεως, ὅπως πωληθῇ κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ μονοπωλίου, καὶ ἐὰν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐλάττωσιν ἐσόδων ἥτις θέλει προέλθει ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς, ἐκτὸς ἐὰν παραδεχθῶμεν τιμὴν πρὸς μίαν καὶ ἑξήκοντα κατ’ ὀκᾶν, ὅτε δὲν ὑπάρχει λόγος ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, θέλομεν, λέγω, καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι αἱ πρόσοδοι τοῦ Δημοσίου θέλουσιν ἐπαισθητῶς ἐλαττωθῇ καὶ ὅτι οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος ὅπως στερήσωμεν τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης καὶ τὰ δημοτικὰ καὶ λιμενικὰ ταμεῖα τῶν προσόδων τὰς ὁποίας ἐκ τοῦ φόρου τῆς σακχάρεως ἐπορίζοντο. Ἐκ τῶν σκέψεων τούτων, Κύριοι, ὁρμώμενοι ἔδει νὰ καταλήξωμεν εἰς ψῆφον κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ δὲν λησμονῶ οὔτε δυνάμεθα νὰ λησμονήσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξήρτησε τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς ἐκ τῆς ψηφίσεως τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα· εἶναι ὀρθὸν ἐν ταῖς περιστάσεσι τὰς ὁποίας διερχόμεθα νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως καταψηφίζοντες τὰ φορολογικὰ αὐτῆς νομοσχέδια; Τοῦτο εἶναι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπαγορεύσῃ τὴν ἀπόφασιν ἡμῶν. Γινώσκω, Κύριοι, ὅτι τὴν εὐθύνην τῶν ψηφισθησομένων νομοσχεδίων, ὅπως τὴν εὐθύνην τῶν ἤδη ψηφισθέντων, ἀναλαμβάνει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅτι ἡ εὐθύνη βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ δὲν ἀγνοῶ ὅτι ἡ ψῆφος ἡμῶν καθιστᾷ καὶ ἡμᾶς ὑπευθύνους, ἀλλ’ ἡ εὐθύνη ἡμῶν πρέπει νὰ κριθῇ λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν λόγων, οἵτινες ἐπιβάλλουσιν εἰς ἡμᾶς, ἵνα τηρήσωμεν τὴν στάσιν ἣν τηροῦμεν. Οἱ λόγοι οὗτοι κατὰ τὴν κρίσιν ἡμῶν ἐξακολουθοῦσιν ὑφιστάμενοι, τιθεμένου ὅμως κυβερνητικοῦ ζητήματος, καίτοι ἀποδοκιμάζομεν τὸ νομοσχέδιον, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως.

§69Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ λογισθῶμεν, Κύριοι, εὐτυχεῖς ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας ἔλυσε τὴν σιγήν, ἐξήνεγκε δὲ γνώμην καταδικαστικὴν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀλλά, καίτοι τοιαύτην ἐξήνεγκε γνώμην, ἐδήλωσεν ὅτι αὐτὸς καὶ ἡ πλειονοψηφία θέλουσι τὸ ψηφίσει, θέλουσι καταψηφίσει τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἐκ τῆς ὁποίας παραπομπῆς ἠδύνατό τις νὰ προσδοκᾷ βελτίωσιν τοῦ σχεδίου, μείωσιν τῶν ἐλαττωμάτων καὶ ἐξασφάλισιν τῶν πόρων ἐκείνων χωρὶς τῶν ὁποίων οὔτε τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δύναται νὰ ὑπάρξῃ, ἀλλ’ οὔτε οἱ δῆμοι τοῦ Κράτους οὔτε τὰ λιμενικὰ ταμεῖα. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας νὰ ἐκφράσω τὴν ἔκπληξίν μου διὰ τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἀπέβλεπεν εἰς τὰ συμφέροντα τῆς χώρας, οὐδὲ στιγμὴν ἤθελε παραμείνει εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, ἅμα ὡς τοιαύτην κρίσιν ἐξήνεγκεν ὁ ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας, ἐπὶ τῆς ὁποίας καὶ μόνης στηρίζεται. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀθροίσματος ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι εἰς ἓν καὶ μόνον ἀποβλέπουσι, πῶς νὰ ἐκμεταλλευθῶσι τὰς δεινὰς περιστάσεις καὶ συμφορὰς εἰς ἃς καὶ αὐτοὶ συνετέλεσαν, ὅπως φθάσῃ ἡ χώρα εἰς ὃ σημεῖον ἔφθασε. Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἀνέχεται ν’ ἀφαιρῆται ἀπὸ τῶν χειρῶν τοῦ Προέδρου αὐτῆς τὸ μέσον ἐκεῖνο διὰ τοῦ ὁποίου ἐπισημοποιεῖται πᾶσα πρᾶξις κυβερνητική, Κυβέρνησις ἥτις ἀνέχεται νὰ ποδοπατῆται ἡ ὑπογραφὴ ὄχι μόνον τῶν Ὑπουργῶν ἀλλὰ καὶ τοῦ Βασιλέως, εἶναι Κυβέρνησις ἡ ὁποία οὐδὲν ἔχει τὸ κοινὸν πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου· ὑφίσταται ἐκεῖ μόνον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἔχῃ τὴν ἐξουσίαν, ἀδιαφοροῦσα ἂν καταρρυπαίνεται τὸ Πολίτευμα, ἀδιαφοροῦσα ἂν σαλεύεται ἐκ βάθρων ἡ Πολιτεία ἡμῶν, ἀδιαφοροῦσα ἂν διακυβεύεται πλέον ὁλόκληρον τὸ μέλλον τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ναί, διήλθομεν ἀπὸ κοινοῦ περιστάσεις δεινάς, αἱ ὁποῖαι ἐπέβαλον νὰ συστείλωμεν ἐν μέσῳ τῆς τρικυμίας καὶ τῆς λαίλαπος, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ἐν τῷ πολιτειακῷ σκάφει, νὰ συστείλωμεν τὰ ἱστία. Ἀλλ’ ἔκτοτε, ἐὰν ὑπῆρχε διάφορος ἡ στάσις τοῦ ἡγέτου τῆς πλειονοψηφίας, βεβαίως δὲν ἠθέλομεν διέλθει ὅλην τὴν περίοδον τῶν ἐθνικῶν δοκιμασιῶν, τὴν ὁποίαν διερχόμεθα ἔτι καὶ τὴν ὁποίαν θὰ διέλθωμεν εἰς τὸ μέλλον. Καὶ διότι τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ στάσις τοῦ ἀξιοτίμου ἡγέτου τῆς πλειονοψηφίας ὑπέχει αὐτὸς καὶ τὰ μέλη τῆς πλειονοψηφίας, ὑπέχουσιν ἐπίσης εὐθύνην διὰ τὰς καταστροφὰς τὰς ὁποίας θὰ ὑποστῇ τὸ Κράτος. Ἐὰν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἡ πλειονοψηφία ἐτήρει τὴν στάσιν ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο εἰς αὐτήν, ἐτήρει τὸ κῦρος τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ ὅτι ἦτο πλειονοψηφία ὤφειλε νὰ τηρήσῃ ἄθικτον, ἐὰν δὲν παρέδιδε τὰ πάντα εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν ὅτι ἠδύναντο νὰ ἐπωφεληθῶσι τῆς δεινῆς τρικυμίας, ἡ ὁποία κατέλαβε τὸ σκάφος τὸ πολιτειακόν, ἡ θέσις θὰ ἦτο ὅλως διάφορος καὶ θὰ ἠδυνάμεθα ν’ ἀποβλέψωμεν μετὰ πεποιθήσεως ἐπὶ τὸ μέλλον. Ἀλλ’ ὁ χρόνος ἐκεῖνος παρῆλθε καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν περίοδον καθ’ ἣν ὀφείλομεν νὰ παρασκευάσωμεν, ν’ ἀσφαλίσωμεν τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων θέλομεν δυνηθῆ ν’ ἀποβλέψωμεν μετὰ πεποιθήσεως εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τὴν οἰκονομικὴν διὰ τὴν παρασκευὴν τῆς χώρας στρατιωτικῶς. Καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας λέγει ὅτι ὀφείλομεν νὰ σιωπήσωμεν, ὀφείλομεν νὰ ὑποστῶμεν τὰ πάντα, ἀδιάφορον ἂν τὰ περισυλλεχθέντα, δὲν ἠξεύρω πόθεν, σχέδια τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν οἰκονομικὴν ὑπόστασιν τῆς χώρας πρόκειται νὰ συντρίψωσι καὶ τὴν στρατιωτικὴν παρασκευὴν νὰ καταστήσωσιν ἀδύνατον. Καὶ νομίζει ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς πλειονοψηφίας ὅτι δὲν ὑπέχει εὐθύνην δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον πράττει; Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας μὲ τὸ κῦρος τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ φωνή του ἔλεγε πρὸς τοὺς Κυρίους αὐτοὺς «σταματήσατε», ἔστε βέβαιοι ὅτι θὰ ἐσταμάτων. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον νομίζουσιν ὅτι σύρουσιν ὄπισθεν τοῦ ἅρματός των ὑμᾶς καὶ τὴν πλειονοψηφίαν, ἔχουσι τὸ θάρρος νὰ ὁμιλῶσιν ὡς ὡμίλει πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀφαιροῦσι τὰς προσόδους ἐφ’ ὧν ἐστηρίξαμεν τὴν στρατιωτικὴν παρασκευὴν τῆς χώρας· ἀφαιροῦσι τὰς προσόδους τῶν ταμείων τῶν δημοτικῶν καὶ λιμενικῶν, προσβάλλουσι κατὰ τρόπον ἀσύστολον συμβάσεις ἃς συνωμολόγησε τὸ Κράτος, καί, ὅτε ταῦτα καταδεικνύονται καθ’ ὃν τρόπον κατεδείχθησαν χάρις εἰς τὴν δράκα ἐκείνην τὴν ἀποτελοῦσαν τὴν μειονοψηφίαν, ὁ ἀρχηγὸς τῆς πλειονοψηφίας λέγει ὅτι πρέπει νὰ τὰ ὑποστῶμεν ὅλα. Διὰ τίνα λόγον; Διότι ὑφίστανται κίνδυνοι. Ἀλλὰ τίνες κίνδυνοι ὑφίστανται; Δὲν δημιουργοῦμεν διὰ τῆς στάσεως ἡμῶν ταύτης κινδύνους διὰ τὸ μέλλον; Δὲν συντρίβομεν τὴν ὑπόστασιν τὴν οἰκονομικὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Δὲν καταρρίπτομεν τὴν πίστιν τοῦ Κράτους; Δὲν ἀπεμπολοῦμεν πᾶσαν ἐλπίδα περὶ στρατιωτικῆς παρασκευῆς; Καὶ ἀπέναντι τῶν τοιούτων κινδύνων οἱ κίνδυνοι οἱ προσωπικοὶ ἡμῶν τίνα σημασίαν ἔχουσιν; (Εὖγε ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὅτε ἠπειλήθη ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας, ἐδήλωσα ἐγώ, ὅστις οὐδέποτε ἀπέβλεψα εἰς συνεννόησιν, ἵνα μὴ ἀποδοθῶσιν ἡμῖν σκοποὶ ἀντιδράσεως, ἐδήλωσα ὅτι θὰ μεταβῶ εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ θὰ τεθῶ εἰς τὸ πλευρόν του.

§70Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Οὐδαμόθεν ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος.

§71Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐδήλωσα δὲ τοῦτο μόνον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ καταδηλώσω τὴν ἀλληλεγγύην ἥτις ὑφίσταται μεταξὺ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, ὅταν πρόκειται περὶ τοῦ πολιτεύματος. (Εὖγε ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Καὶ τὴν ἀλληλεγγύην ἐκείνην ἐκ τοῦ ὅτι παρῆλθεν ὁ δῆθεν κίνδυνος, διότι δὲν ὑπῆρξέ ποτε κίνδυνος, τὴν ἀλληλεγγύην ἐκείνην ἐννοῶ νὰ τὴν ὑποστῶ, καθ’ ὅσον ἤθελεν ὑπάρξει τοιοῦτος καὶ εἰς τὸ μέλλον. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω εἶναι πῶς ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας γνωρίζων τὰς περιστάσεις καὶ συντελῶν εἰς ἔργον βαῖνον εἰς ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἐκείνων εἰς τὰ ὁποῖα ἔπρεπε ν’ ἀποβλέψωμεν πάντες δύναται νὰ λέγῃ ὅτι δὲν ὑπέχει εὐθύνην δι’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διαπράττονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀντιθέτως ἐγὼ φρονῶ ὅτι ὑπέχει πάσας τὰς εὐθύνας, διότι αὐτοὶ εἶναι ἀνεύθυνοι. (Εὖγε ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§72ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐκλήθημεν, Κύριοι, εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας ἐν τῷ μέσῳ τοῦ πολιτικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ χάους τὸ ὁποῖον κατέλιπεν ὄπισθέν του ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς παραιτούμενος ἐκ τῆς Ἀρχῆς τῇ 15 Αὐγούστου. Ἐκλήθημεν μὲ τὴν ῥητὴν καὶ ἐπιτακτικὴν ἐντολὴν ἵνα ἀποκαταστήσωμεν τὴν ἐκ βάθρων διασαλευθεῖσαν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν καὶ ἐξαγάγωμεν ἐκ τοῦ χάους τοῦ οἰκονομικοῦ τὸ Κράτος καὶ τὴν χώραν. Κατὰ πόσον δ’ ἀνταπεκρίθημεν μέχρι τοῦδε εἰς τὴν τοιαύτην ἐντολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Ἡ τάξις, Κύριοι, καὶ ἡ ἀσφάλεια ἀποκατεστάθησαν ἅμα τῇ ἀνόδῳ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Οἰτύλου Βουλευτοῦ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπεδόθημεν δ’ ἔκτοτε εἰς τὸ ἔργον τῆς περισυλλογῆς καὶ ἀνορθώσεως τῶν πάντων, μάλιστα δὲ τῶν οἰκονομικῶν. Πρὸς τοῦτο ἐπηγγέλθημεν ἡμεῖς ν’ ἀποκαταστήσωμεν τὸ ἰσοζύγιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, καὶ ν’ ἀνταποκριθῶμεν ἐν ταὐτῷ πρὸς ὅλας τὰς ἐθνικὰς ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι περιβάλλουσιν ἡμᾶς τὴν σήμερον, τοῦτο μὲν δι’ οἰκονομιῶν καὶ ἐλαττώσεως καθόλου τῶν ἐξόδων, τοῦτο δὲ δι’ αὐξήσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ἐπηγγέλθημεν ὅτι θὰ κατωρθοῦμεν οὕτω πως νὰ βελτιώσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν κατὰ 20.000.000 δραχμῶν. Καθ’ ἣν δὲ στιγμήν, Κύριοι, ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἔλαβεν ἀνὰ χεῖρας τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐξ οὗ πείθεται ὅτι αἱ ἐπαγγελίαι ἡμῶν ἐκεῖναι ἐπληρώθησαν μέχρι κεραίας, παρέρχεται ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο καὶ ἐπιτίθεται λάβρος καθ’ ἡμῶν, ὡς δῆθεν παραλυσάντων τὰ πάντα καὶ ἐξωθούντων τὸν τόπον εἰς οἰκονομικὰς καὶ πολιτικὰς καταστροφάς, ἐλέγχει δὲ καὶ τὸν ἡγέτην τῆς πλειονοψηφίας, διότι ἀνεχόμενος δῆθεν τὴν τοιαύτην κατάστασιν καθίσταται συνυπεύθυνος μὲ ἡμᾶς; Ἀλλ’ ἐρωτῶ, Κύριοι, ὑμᾶς, ἐὰν ἡμεῖς συνετελέσαμεν εἰς τὴν ἐπιδείνωσιν τῆς καταστάσεως καθόλου καὶ ἰδίως τῆς οἰκονομικῆς. Ηὐξήσαμεν ἆρά γε ἡμεῖς τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους σπαταλῶντες τὰ δημόσια χρήματα ἐφ’ ἃ μὴ δεῖ; Ἐμειώσαμεν τὸ παράπαν τὰ δημόσια ἔσοδα δι’ ὧν μέτρων ὑπεβάλλομεν μέχρι τοῦδε εἰς τὴν Βουλήν; Ὄχι, μυριάκις ὄχι! Ἡ ὅλη νομοθετικὴ ἡμῶν ἐργασία ἐστράφη κυρίως εἰς τοῦτο καὶ μόνον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν περικοπὴν πάσης περιττῆς ἢ μὴ ἀπολύτως ἀναγκαίας δαπάνης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς αὔξησιν τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους. Καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ ψηφισθῶσι τὰ τελευταῖα οἰκονομικὰ ἡμῶν μέτρα καὶ μετὰ τοῦτο νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅστις εἶναι τὸ ἐπιστέγασμα τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ ἡμῶν ἔργου, ἔρχεται ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ ἐπιτίθεται καθ’ ἡμῶν παριστῶν πᾶσαν τὴν μέχρι τοῦδε ἐργασίαν ἡμῶν ὡς αὐτόχρημα καταστρεπτικήν. Ἀλλά, ὅταν, Κύριοι, ἐγείρῃ τις μίαν τόσον βαρεῖαν κατηγορίαν καθ’ ἡμῶν, δὲν πρέπει ν’ ἀρκῆται εἰς λόγους μόνον, καινοὺς πάσης ἐννοίας, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀποδεικνύῃ αὐτήν. Πῶς ὅμως ν’ ἀποδείξῃ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς τὰ ἀναπόδεικτα; Πῶς νὰ διαμφισβητήσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι κατάδηλον πλέον εἰς πάντας, ὅτι δηλαδὴ ἡμεῖς, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἐπιφέρομεν οἰκονομίας 12 ἑκατομμυρίων περίπου, ἀφ’ ἑτέρου αὐξάνομεν κατὰ ἄλλα τόσα ἑκατομμύρια τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους; Κύριοι, γινώσκομεν κάλλιστα ὅτι ἀνελθόντες εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας ὑπὸ τοιαύτας κρισιμωτάτας διὰ τὴν πατρίδα περιστάσεις ἀνελάβομεν βαρυτάτας εὐθύνας ἀπέναντι τοῦ ἐνεστῶτος καὶ τοῦ μέλλοντος τοῦ ἔθνους ἡμῶν. Ἐν τῇ συνειδήσει τῶν εὐθυνῶν τούτων συνετάξαμεν καὶ ὑπεβάλομεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅλα τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἐψηφίσθησαν ἢ κεῖνται ἔτι ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Διότι ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι μόνον δι’ αὐτῶν δυνάμεθα ν’ ἀποφύγωμεν τὴν οἰκονομικὴν καταστροφήν, ἥτις ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις θὰ ἐσήμαινεν ὄλεθρον ὄχι μόνον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου. Καὶ προέβημεν εἰς τὰ μέτρα ταῦτα ἐπὶ θυσίᾳ τῆς δημοτικότητος ἡμῶν καὶ χωρὶς νὰ θελήσωμεν ν’ ἀντλήσωμεν οἱονδήποτε πολιτικὸν κέρδος ἐκ τῆς Ἀρχῆς. Περὶ τούτου πιστεύω ὅτι δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη ἐνταῦθα. Καί, ἂν καθήμεθα ἐκεῖ, καθήμεθα οὐχὶ ἐκ φιλαρχίας, ἀλλὰ διότι ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐκπληροῦμεν ἱερὸν πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον. Προκειμένου δέ, Κύριοι, τώρα περὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως, ὅπερ εἶναι μᾶλλον ἀνακουφιστικὸν διὰ τὸν λαόν, δὲν ἦτο, νομίζω, ἡ κατάλληλος στιγμὴ ὅπως ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς προβῇ εἰς τὸν καθ’ ἡμῶν Φιλιππικόν του. Ἔχει στάδιον εὐρὺ πρὸς τοῦτο κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅστις συνοψίζει τὴν ὅλην οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν καθόλου πολιτικὴν ἡμῶν. Ἐπ’ ἐκείνου τοῦ σταδίου ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὴν τοιαύτην ἐπίθεσιν καθ’ ἡμῶν. Ἀλλὰ καὶ τότε, Κύριοι, δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπεν αὐτὸς ν’ ἀρκεσθῇ ἁπλῶς εἰς τὸ ν’ ἀποκρούσῃ τὰ μέτρα ἡμῶν, μέτρα ὑπερτάτης ἐθνικῆς ἀνάγκης, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποδείξῃ ἄλλα προσφορώτερα μέτρα, δυνάμενα νὰ συντελέσωσιν εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ὤφειλε νὰ ὑποδείξῃ οἰκονομίας ἀποτελεσματικωτέρας τῶν ἰδικῶν μας καὶ φόρους λυσιτελεστέρους τῶν ὑφ’ ἡμῶν προταθέντων. Διότι ἐπῆλθεν ὁ καιρὸς καθ’ ὃν δὲν ἐπιτρέπεται πλέον νὰ περιορίζωνται αἱ πολιτικαὶ μερίδες εἰς ἀρνητικὴν μόνον πολεμικήν. Εἰς πάντα πολιτικὸν ἄνδρα, μάλιστα δὲ εἰς τοὺς ἡγουμένους πολιτικῶν μερίδων, ἐπιβάλλεται τὴν σήμερον ἡ θετικὴ πολεμική. Πρὸς τοῦτο ὀφείλει αὐτὸς νὰ μὴ κατακρίνῃ μόνον τὰς ὑφ’ ἡμῶν ἐπενεχθείσας οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποδείξῃ ἄλλας τοιαύτας συντελεστικωτέρας τῶν ἡμετέρων, νὰ μὴ ἀποκρούῃ μόνον τὰ ἡμέτερα φορολογικὰ μέτρα, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποδείξῃ ἄλλα λυσιτελέστερα αὐτῶν. Ἐνόσῳ δὲν πράττει τοῦτο, ἀλλ’ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν ἐπιτίθεται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν μέτρων αὐτῆς, οὐδὲν ἄλλο ἐπιδιώκει εἰμὴ μόνον τὴν ἀνατροπὴν ἑνὸς καθεστῶτος τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του καὶ ἔχει ἤδη ἐμπνεύσει καὶ εἰς τοὺς ἡμετέρους καὶ εἰς τοὺς ξένους τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας. Ἐπιδιώκει δὲ τὴν τοιαύτην ἀνατροπὴν ἐπὶ τῷ προφανεῖ σκοπῷ, ὅπως ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ οἰκονομικὸν καὶ πολιτικὸν χάος, ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς ἐγκατέλιπε τὴν Ἀρχὴν τῇ 15 Αὐγούστου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων).

§73Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ζητήματος τάξεως. Καὶ κατὰ προηγουμένας συνεδριάσεις εἴδομεν τοιαῦτα ἔκτροπα.

§74Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Βεβαίως.

§75Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Εἶναι ἐντροπή!

§76Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Φαίνεται ὅτι οἱ κύριοι πρόκειται νὰ συνεδριάσωσι μεθ’ ἡμῶν (ἀποτείνεται πρὸς τὰ λαϊκὰ θεωρεῖα) καὶ νὰ ἐπικρίνωσιν ἢ νὰ ἐπιδοκιμάζωσι τὰς γνώμας ἡμῶν. Ἀλλ’ ἂς κατέλθωσι καὶ ἂς δοκιμάσωσι νὰ κατέλθωσιν ἐδῶ, διὰ νὰ ἴδωμεν τὰ ἀναστήματά των.

§77Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Πολὺ σωστά. Νὰ τοὺς βγάλετε, κύριε Πρόεδρε, ὅλους ἔξω.

§78Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι καιρὸς τέλος πάντων νὰ ἔχωμεν τὴν εὐπρέπειαν ἥτις ἐπιβάλλεται, καὶ παρακαλῶ νὰ κενώσητε τὰ θεωρεῖα.

§79Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή!

§80Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἂν δὲν κενώσητε τὰ θεωρεῖα, ἐγὼ θὰ ὑποβάλω ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πταίουσιν ὅλα τὰ ἀκροατήρια (θόρυβος).

§82Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅλα, ὅλα.

§83Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν θὰ συζητήσωμεν ἡμεῖς μὲ τοὺς ἐγκαθέτους.

§84Ι. ΛΑΠΠΑΣ. Δὲν ὑπάρχουσιν ἐγκάθετοι.

§85Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν ὑπῆρχε ποτὲ ἀπὸ 20ετίας.

§86Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἴχομεν καιρὸν νὰ ἴδωμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν βλέπομεν τώρα.

§87Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐπειδὴ ἡ ὥρα παρῆλθε....

§89Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι νὰ μὴ διακόψητε· νὰ κενώσητε τὰ θεωρεῖα.

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ κενωθῶσιν ἀμέσως.

§91Α. ΣΛΗΜΑΝ. Μάλιστα· ἀμέσως. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή!

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ κάμνετε τὴν χάριν νὰ καθίσητε; Εἶναι ἄλλοι ἁρμοδιώτεροι ἀπὸ ὑμᾶς.

§93Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα· νὰ κενωθῶσι.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδόθη διαταγὴ νὰ κενωθῶσι τὰ θεωρεῖα.

§95Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἐκτελεῖται.

§96Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ κενωθῶσι τὰ θεωρεῖα, διὰ νὰ προχωρήσωμεν.

§97Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Νὰ παύσῃ ἐπὶ τέλους αὐτὴ ἡ κωμῳδία! (Τὰ θεωρεῖα ἐκκενοῦνται πλὴν τοῦ τῶν δημοσιογράφων).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις.

§99Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρὶν ἢ τεθῇ τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν ἐπεθύμουν νὰ εἴπω δύο λέξεις, ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπαντῶν εἰς τὰ λεχθέντα καὶ χειροκροτηθεὶς κακῶς διετυμπάνισε καὶ πάλιν ὅτι ἵσταται ἐκεῖ μεθ’ ὅλης τῆς Κυβερνήσεως φρουρὸς τῆς τάξεως, τῆς οἰκονομικῆς εὐεξίας, ἀνεγείρων τὸ μέγαρον τὸ οἰκονομικὸν τῆς Ἑλλάδος.

§100Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀχυρίνην καλύβην.

§101Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. ... καὶ φρουρὸς τῶν θεμελίων τῆς στρατιωτικῆς παρασκευῆς, θὰ ὑποβάλω ἐκ τοῦ τεύχους τὸ ὁποῖον, δόξα τῷ Θεῷ, διενεμήθη κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην δύο ἐρωτήματα ὄχι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι δὲν εἶναι ἁρμόδιος, ἀλλὰ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις εἶναι ὁ ἁρμόδιος. Προϋπολογισμὸς τοῦ 1909, ἔτος στρατιωτικῆς κακοδιοικήσεως, καταστροφῆς, δι’ ἣν ἐπῆλθεν ἡ ἐπανάστασις καὶ δι’ ἣν ἐκλήθησαν οἱ Κύριοι, ὅπως ἀνεγείρωσι τὰ στρατιωτικὰ ἐρείπια: σύνθεσις ἱππικοῦ: ἐκλεκτοὶ καὶ ἱππεῖς 1352· ἔτος 1910, ἔτος δόξης στρατιωτικῆς, κατὰ τοὺς Κυρίους οἱ ὁποῖοι τὴν παρεσκεύασαν, διότι οἱ ζητήσαντες στρατιωτικὴν παρασκευὴν τὴν ἐζήτησαν πραγματικὴν καὶ ὄχι εἰκονικήν, ὅπως γίνεται: ἐκλεκτοὶ καὶ ἱππεῖς 1224, ἤτοι ὀλιγώτεροι κατὰ 100. Πεζικόν: ὑποδεκανεῖς καὶ στρατιῶται ἐν ἔτει 1909 11529· ἐν ἔτει 1910 11328, ἤτοι κατὰ 150 ὀλιγώτεροι. Αὐτὸ λέγεται στρατιωτικὴ παρασκευὴ τῶν Κυρίων! Ὅτε λοιπὸν προχθὲς ἀνέπτυσσον ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν παρασκευάζει τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατοῦ, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τῇ συζητήσει τὴν ὁποίαν ἔσχε μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Πατρῶν, καὶ ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔλεγον πρὸς ἡμᾶς ὅ,τι ἤθελον. Σήμερον, ὁπότε τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ περιῆλθεν εἰς χεῖρας ἡμῶν, ἀνακαλύπτω κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην προχείρως ὅτι ἔχομεν ἐλάττωσιν καὶ τῶν ἀνδρῶν τοῦ πεζικοῦ καὶ τῶν ἀνδρῶν τοῦ ἱππικοῦ. Ταῦτα λέγει τὸ τεῦχος, ταῦτα λέγει τὸ κατόρθωμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ὡς Βραχμάνειον ἔργον ἀπεκρύπτετο ἀπὸ τῆς Βουλῆς. Μέχρι τῆς αὔριον θ’ ἀνακαλύψω πολλοὺς μαργαρίτας τῆς ἀναληθείας τῆς οἰκονομικῆς, τῆς ἀναληθείας τῆς στρατιωτικῆς, τὴν ὁποίαν εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ τότε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι ἐνταῦθα κωλυσιεργοῦμεν ἀνακαλύπτοντες τὰ τερατουργήματα ταῦτα θὰ ἴδωσι ποῖοι εἶναι οἱ διαπρύσιοι κήρυκες τῆς ἀληθείας καὶ ποῖοι οἰκοδομοῦσιν ἐπὶ τοῦ ψεύδους καὶ ἐπὶ τῆς πλάνης.

§102Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ὥρα, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐκτιμηθῇ ἡ πολιτεία ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν συνεργοὶ κατὰ τὴν διάπραξιν τῶν συμφορῶν αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὴν Πολιτείαν καὶ εἰς τὴν Κοινωνίαν. Πέπεισμαι ὅτι ἡ ὥρα ἐκείνη δὲν εἶναι μακράν, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶχε σαλευθῆ ἡ τάξις τῇ 15 Αὐγούστου καὶ ὅτι ἦλθον αὐτοὶ ὅπως τὴν ἐπαναφέρωσιν. Ἂν καὶ καθ’ ὅσον διεσαλεύθη ἡ τάξις τὴν 15 Αὐγούστου, ἀναμφισβητήτως ἐξακολουθεῖ διασαλευομένη σήμερον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπέβλεπον πῶς νὰ διασαλευθῇ, ὅτι ἡ τάξις, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν συνήθως ἀποδίδομεν, δὲν διεσαλεύθη. Διεσαλεύθησαν ἐκ βάθρων τὰ θεμέλια τῆς Πολιτείας ἡμῶν. Διότι οὗτος ἦτο καὶ εἶναι ὁ πόθος καὶ ὁ σκοπὸς ἐκείνων εἰς οὓς ἀνετέθη ἡ συνέχισις τοῦ ἔργου. Μᾶς ἐζητήθη νὰ δηλώσωμεν τὰς σκέψεις ἡμῶν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως καὶ τὰ μέτρα ἡμῶν πρὸς ἀποσόβησιν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, καὶ τὰς οἰκονομίας τὰς ὁποίας ἠθέλομεν διαπράξει ἀπέναντι τῶν δῆθεν οἰκονομιῶν τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν μέχρι τοῦδε, νὰ δηλώσωμεν τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν ἡ κατάστασις ἡ οἰκονομικὴ τῆς χώρας νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ ἀπροχωρήτου εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται. Ἀλλὰ μὴ μᾶς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία πρὸς τοῦτο; Μέχρι τοῦδε ἐκρύπτετο ἐπιμελῶς αὐτὸ τὸ τεῦχος, τὸ ὁποῖον δίδει εὐκαιρίαν εἰς τὴν ἐξέτασιν ἐν τῷ συνόλῳ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Μέχρι τοῦδε εἴχομεν νομοσχέδια τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρω πόθεν κατώρθωσαν οἱ τυμβωρύχοι νὰ τὰ ἐκθάψωσιν. Εἴχομεν νομοσχέδια τὰ ὁποῖα, ἐὰν ἐψηφίζοντο ὅπως εἶχον εἰσαχθῆ, ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ καταστήσωσι τὴν Πολιτείαν ἡμῶν τοὐλάχιστον καταγέλαστον. Ἐὰν ὁπωσδήποτε ἔνια τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν ἔλαβον ὄψιν κἄπως ἀνθρωπίνην, ἂν δύνανται κατά τι ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τοὺς σκοποὺς διὰ τοὺς ὁποίους συνετάχθησαν, αὐτὸ ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς ἐκείνους τοὺς Βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν μετὰ πάσης προθυμίας, συνεισφέροντες ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ συνεισφέρωσιν. Ἀλλά, ἐὰν τὰ ὑπολειπόμενα νομοθετήματα, ὡς τὸ ὑπὸ συζήτησιν, δὲν καταστῇ δυνατὸν νὰ βελτιωθῶσι, τοῦτο θὰ ὀφείληται εἰς μόνην τὴν ἐπιμονὴν τοῦ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσιν ὅπως ἔχουσι καὶ εἰς μόνην τὴν ὑπομονὴν νὰ ψηφισθῶσι ὅπως ἔχουσιν. Εἶναι νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ψηφισθῇ; Ἠκούσατε μίαν μόνην λέξιν ἡ ὁποία νὰ ἠδυνήθη ν’ ἀνατρέψῃ ὅσα ἐλέχθησαν ἐντεῦθεν καὶ ὅσα κατέθηκεν ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας; Καὶ θέλω νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀποσύρομεν τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπήν, διότι ἴσως θὰ ἦτο καλλίτερος τρόπος διὰ νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν καταδίκην ἡ ὁποία μετ’ ὀλίγον θὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τοιαῦτα νομοσχέδια ὑπέβαλον. Παρακαλῶ ν’ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις καὶ νὰ προχωρήσητε.

§103ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ δηλώσω ὅτι, ἂν ἡμεῖς μένομεν ἐνταῦθα, μένομεν διότι ἔχομεν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Στέμματος καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς. Τὴν ἡμέραν δὲ καθ’ ἣν δὲν ἠθέλομεν ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην ταύτην θέλομεν ἀμέσως ἀποχωρήσει τῆς Ἀρχῆς. Αἱ ἐπιθέσεις, τῶν ὁποίων ἐγενόμεθα τὸ ἀντικείμενον καὶ σήμερον καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πτοήσωσιν ἡμᾶς, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρέσωσιν ἀπὸ ἡμᾶς τὴν ψυχραιμίαν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὀφείλουσι νὰ ἔχωσιν ἐκεῖνοι οἵτινες ἡγοῦνται κομμάτων, οἵτινες ἡγοῦνται Κυβερνήσεων. Διότι, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κυβερνήσωσιν ἑαυτούς, δὲν εἶναι βεβαίως δυνατὸν νὰ κυβερνήσωσι τοὺς ἄλλους. Ὁ θέλων νὰ κυβερνήσῃ τοὺς ἄλλους πρέπει πρὸ παντὸς νὰ κυβερνᾷ καὶ ἑαυτόν. (Εὖγε ἐκ τῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων). Κύριοι, ἡμεῖς ἱκετεύσαμεν τὴν Βουλὴν καὶ παρεκαλέσαμεν αὐτήν, ὅπως μᾶς συντρέξῃ εἰς τὸ ἔργον ἡμῶν· ἐξακολουθοῦμεν δὲ νὰ ἱκετεύωμεν αὐτήν, ὅπως μᾶς συντρέξῃ εἰς τὸ ἔργον τοῦτο, καὶ ἀναλογιζόμεθα τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν ἀνελάβομεν καὶ ἐνθυμούμεθα ὅτι, ὅτε ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μᾶς κατηγορεῖ ἐτράπη εἰς ἄτακτον φυγήν, ἡμεῖς εἴχομεν τὸ θάρρος ν’ ἀναλάβωμεν τὴν ἀρχὴν καὶ νὰ κυβερνήσωμεν τὸν τόπον εἰς τοιαύτας δυσχερεῖς καὶ ἐπωδύνους στιγμάς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων).

§104Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λείψωσι τὰ χειροκροτήματα;

§105Ι. ΛΑΠΠΑΣ. Εἶναι δικαίωμά μας.

§106Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀληθῶς εἶπε μίαν μεγάλην ἀλήθειαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐννοεῖ καὶ σκέπτεται νὰ κυβερνήσῃ λαοὺς πρέπει νὰ κυβερνᾷ ἑαυτόν. Τὸν ἐρωτῶ δὲ ἂν ἐσκέφθη τοῦτο κατὰ τὴν 15 Αὐγούστου, τὸν ἐρωτῶ ἂν ἐσκέφθη τοῦτο προχθὲς τὴν ἑσπέραν. Διότι ἡ παραφορὰ δύναται νὰ ἔχῃ δικαιολογίαν, ἀλλ’ ἡ ἡ ὑποταγὴ εἰς ὅ,τι θεωρεῖται ἔκθεσμον καὶ παράνομον οὐδεμίαν τοιαύτην δύναται νὰ ἔχῃ. Καὶ τοῦτο ἀκριβῶς κατήγγελλον πρὸ ὀλίγου διὰ τοὺς Κυρίους, καὶ τοῦτο ἐξακολουθῶ καταγγέλλων ἀδιαφορῶν ἂν μᾶς ἀπειλοῦσιν ὅτι θὰ μᾶς θραύσωσι τὰς κεφαλὰς διὰ τῶν ὀργάνων των. Θὰ ἔλθῃ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τοιαύτας ἐκφέρουσιν ἀπειλὰς θὰ ζητήσωσι τοῖχον, διὰ νὰ θραύσωσι τὰς κακάς των κεφαλάς. Ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Στέμματος, ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς πλειονοψηφίας, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου τόσον σαφῶς καὶ μετὰ τόσου ἐνθουσιασμοῦ ἐξεδήλωσεν ὁ ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας. Καὶ ἐνόσῳ ἔχει αὐτοὺς τοὺς δύο στύλους θὰ μένῃ ἐκεῖ, ἀδιαφορῶν καὶ ἂν μετὰ τῶν δοκιμίων τῶν Διαταγμάτων τῶν προβιβασμῶν τοῦ ἀφήρεσαν καὶ τὰς πλάκας ἀκόμη. Δύναται νὰ καυχᾶται ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς, μὴ ἐπιθυμοῦντες νὰ διασαλευθῇ ἡ τάξις, ἐτρεπόμεθα εἰς ἄτακτον φυγήν, τῇ 14 Αὐγούστου, αὐτὸς ἀνέλαβε τὸ καθῆκον πρὸς τὴν χώραν αὐτός, αὐτὸς ἀνέλαβε τὸ καθῆκον πρὸς τὴν χώραν νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ὁμαλὴν τροχιὰν τὸ πολίτευμα! Εἶναι περιττὸν νὰ χάνωμεν τὴν ὥραν καὶ μάλιστα ν’ ἀναβάλλωμεν τὸ πρόγευμα τοῦ κ. Λάππα—περὶ τούτου ὁ κ. Βουλευτὴς διεμαρτύρετο πρὸ ὀλίγου— συζητοῦντες περαιτέρω. Ἂς μὴ ἔχωσιν οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν πάντες, ὅτι μετ’ ὀλίγον θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐκτιμηθῇ ἡ πολιτεία ἑκάστου ἡμῶν, ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι τολμῶσι σήμερον νὰ μειδιῶσι, θὰ κλαύσωσι πικρῶς.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεσύρθη ἡ πρότασις, ὥστε θ’ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1.

§108Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, θὰ λάβωμεν τὸν λόγον.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 5 μ. μ. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 1 καὶ 5′ μ. μ.). Μετὰ τὴν διακοπήν. (Ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ.).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Γ. Παπαβασιλείου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐμπορίας τῶν οἴνων. Ὁ κ. Π. Πετρίδης ἀπευθύνει τὴν κάτωθι ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως: «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον ὁ νομάρχης Ἀργολίδος δὲν δημοσιεύει τὸ ψήφισμα τοῦ Δημ. Συμβουλίου Ὕδρας δι’ οὗ προτείνεται ὁ διορισμὸς τοῦ δημοδιδασκάλου Γαλάνη καὶ διὰ τίνα λόγον ὁ κ. νομάρχης παραβαίνει σχετικὸν ἄρθρον τοῦ νόμου ΒΤΜΘʹ. Ὁ κ. Ἰ. Βογιατζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος». Ὁ κ. Π. Φίλιππας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ «ἐμπορίας τῶν οἴνων». Ὁ κ. Ν. Χατζίσκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῆς ἀσετυλίνης». Ὁ κ. Ἀγ. Σλῆμαν καταθέτει τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἥτις ἐπεξειργάσθη τὴν πρότασιν νόμου «περὶ χορηγίας προνομίου εὑρεσιτεχνίας εἰς τὸν κ. Γ. Τασόπουλον διὰ τὴν παραγωγὴν σακχάρεως ἐκ σταφίδος καὶ σταφυλῶν». (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 620–624). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§111Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν προτελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 4 ὑπάρχει ἡ διατύπωσις ὅτι· «Δύναται δὲ διὰ Β. Διατάγματος, προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ ὁρισθῇ ὁριστικῶς ἢ προσωρινῶς ἀνωτέρα τῆς τιμῆς ταύτης μέχρι δραχ. 1,60 κατ’ ὀκᾶν κατ’ ἀνώτατον ὅρον». Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως ταύτης, διότι, ἀφοῦ τέλος πάντων ὁμιλεῖ ἀενάως ἐδῶ περὶ ἀνακουφίσεως τῶν τάξεων τῶν λαϊκῶν ἐκ τοῦ φόρου τούτου, ἂς εἶναι ἡ ἀνακούφισις αὕτη τῶν 20 λεπτῶν πραγματική, διότι, ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ Β. Διάταγμα, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι, εὐθὺς ὡς δημοσιευθῇ ὁ νόμος οὗτος, ἀμέσως θὰ δημοσιευθῇ καὶ τὸ Β. Διάταγμα, δι’ οὗ ἡ τιμὴ τῆς σακχάρεως θὰ ὁρίζηται εἰς 1,60 κατ’ ὀκᾶν, δηλαδὴ ὅση εἶναι καὶ σήμερον. Ἑπομένως οὐδεμία ὑπάρχει ἀνακούφισις. Ἵνα ἀποδείξῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι πράγματι πρόκειται ν’ ἀνακουφίσῃ κατὰ 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν τὴν σάκχαριν ἀπέναντι τόσων βαρῶν νέων μὲ τὰ ὁποῖα ἐφόρτωσε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἂς λείψῃ αὐτὸ τὸ Β. Διάταγμα καὶ ἂς λείψῃ αὐτὴ ἡ προτελευταία παράγραφος.

§112ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὅτι τοῦ εἴδους τούτου ἡ τιμὴ κυμαίνεται ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ τῆς παραγωγῆς, ἐνόμισα δὲ καλὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ ἡ Κυβέρνησις ὅπως κατ’ ἀνώτατον ὅρον αὐξάνῃ ἡ τιμὴ μέχρι 1,60.

§113Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Σήμερον εἶναι εἰς τὸ ἀνώτατον ὅριον ἡ τιμή.

§114ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δυνατὸν νὰ ὑπερτιμηθῇ περισσότερον. Λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει ἐνδεχομένης ὑπερτιμήσεως ἐξουσιοδοτεῖται ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ὑπερτιμήσῃ τὴν σάκχαριν μέχρι τοῦ ἀνωτάτου αὐτοῦ ὁρίου, ὄχι δι’ ἄλλους λόγους.

§115Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ σημείωμα περὶ τῶν τιμῶν τῆς σακχάρεως κατὰ τὰ τελευταῖα δέκα ἔτη, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ τιμὴ τῆς σακχάρεως ν’ αὐξήσῃ κατὰ 20 λεπτὰ ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος καὶ ὅτι ἑπομένως αὐτὸ ἠνάγκασε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν ἐκ 1,40 εἰς 1,60. Τοιοῦτον σημείωμα τιμῶν τῆς τελευταίας δεκαετίας θὰ ἔλυεν ἁπλούστατα ἐνώπιον ἡμῶν τὸ ζήτημα, διότι οὐδέποτε παρετηρήθη τοιαύτη ὕψωσις τῶν τιμῶν τῆς σακχάρεως.

§116ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὅπως μὴ ὑποληφθῇ ὅτι περὶ τοιούτου τινὸς πρόκειται, δέχομαι νὰ φέρω κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου τροπολογίαν καθ’ ἣν μόνον ἐν περιπτώσει ὑπερτιμήσεως τῆς σακχάρεως καὶ καθ’ ὅσον αὕτη ὑπερτιμᾶται ν’ αὐξάνῃ ἡ τιμή, συνεπείᾳ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, μέχρι τῆς 1 δρ. καὶ 60)00.

§117Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία εἶναι ἡ τιμὴ ἡ ὁποία θὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις τῆς ὑπερτιμήσεως;

§118ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐννοεῖται, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σημερινῆς τιμῆς. Λοιπὸν δέχομαι, ἀφοῦ σήμερον κανονίζεται 1,30 διὰ χονδρικὴν πώλησιν καὶ 1,40 διὰ λιανικήν, ἀναλόγως πρὸς αὐτὴν τὴν τιμήν, ἐὰν ἐπέλθῃ αὔξησις, δύναται ν’ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ μέχρι 1,60 κατ’ ἀνώτατον ὅρον κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§119Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρέπει ὅμως νὰ περιορισθῇ ἡ τιμὴ ἡ σημερινὴ τῶν 50 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν.

§120ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα· δηλ. ἡ τιμὴ τῶν 50 λεπ. ὑπολογίζεται ἐνταῦθα ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῶν ἐξόδων τῆς μεταφορᾶς. Τὴν σήμερον εἶναι 40 λεπτά.

§121Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡμεῖς θὰ ὑπολογίσωμεν τὴν τιμὴν ἐνταῦθα. Εἶναι ἐνδεχόμενον ν’ αὐξήσωσι καὶ οἱ ναῦλοι. Ὥστε θὰ λάβωμεν ὡς βάσιν τὰ 50 λεπτά.

§122ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται ὡσαύτως δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 5). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§124Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδ’ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο οὐδ’ εἰς ἄλλο τι ἄρθρον ὁρίζεται τί θὰ γίνῃ ἡ σάκχαρις ἡ ὁποία θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸν τόπον μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου. Ἡ σάκχαρις αὕτη εἰς ποίους κανονισμοὺς θὰ ὑποβληθῇ; Οἱ κάτοχοι τοιαύτης σακχάρεως θὰ καταδιώκωνται ὡς λαθρέμποροι; Τὸ Κράτος θὰ τὴν ἐξαγοράσῃ; Τί θὰ γίνῃ;

§125Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. Δὲν εἶναι ἕτοιμος ὁ κ. Ὑπουργὸς τώρα ἐκ τοῦ προχείρου νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ!

§126Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν συντάσσητε νομοσχέδια ἐκ τοῦ προχείρου, πρέπει νὰ ἔχητε τὸ θάρρος καὶ ἐκ τοῦ προχείρου νὰ τὰ ὑποστηρίζητε. Κινδυνεύει ὁ κόσμος ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ σάκχαριν πρὸς πώλησιν, δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μεταβαλλομένου εἰς νόμον, νὰ κηρυχθῇ λαθρέμπορος. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον καὶ ἐρωτῶ· τί θὰ γίνωσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σάκχαριν;

§127ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ζήτημα λύει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐν ἀκροτελευτίῳ διατάξει ὁρίζει ὅτι διὰ Β. Διατάγματος ὁρισθήσεται ἡ ἡμέρα τῆς ἐνάρξεως τοῦ νόμου τούτου. Τοῦτο σημαίνει ὅτι θὰ δοθῇ μία προθεσμία εἰς τὸν ἔμπορον καὶ εἰς τοὺς κατόχους τῆς σακχάρεως, ὅπως σπεύσωσι νὰ καταναλώσωσιν αὐτήν.

§128Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πλέον ἢ κωμικὰ ταῦτα τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ λυποῦμαι, διότι ἀνὴρ τῆς νοημοσύνης του λέγει τοιαῦτα. Εἶναι δυνατὸν ὁ παντοπώλης ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν ποσότητα σακχάρεως νὰ ἐπιταχθῇ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ τὴν πωλήσῃ; Ποῖος νόμος θὰ εἶναι αὐτὸς ὁ ὁποῖος θὰ τῷ ἐπιβάλῃ νὰ τὴν πωλήσῃ ἐντὸς δέκα μηνῶν ἢ ἕξ μηνῶν; Καὶ γνωρίζετε ποία εἶναι ἡ ποσότης τῆς σακχάρεως ἐν τῷ τόπῳ, ὥστε νὰ ἠξεύρητε ὅτι θὰ πωληθῇ ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος; Εἶναι πράγματα αὐτὰ νὰ λέγωνται;

§129ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὰ κωμικὰ δὲν ἀπαντῶ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6ον, εἶτα δ’ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 7ον, 8ον καὶ 9ον).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10ον (ἀναγινώσκεται).

§131Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μεταβαλλομένου εἰς νόμον, ἀναγκαίως θὰ ἀπαιτήσῃ προσωπικὸν ὑπαλληλικόν, θὰ δημιουργηθῶσιν ἀποθῆκαι, θὰ διορισθῶσιν ἀποθηκάριοι, ὑπάλληλοι, κλητῆρες. Περὶ πάντων τούτων δὲν φροντίζει τὸ νομοσχέδιον, ἐψηφίσθη δὲ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ κατὰ τὸν ὁποῖον οὐδένα πλέον δυνάμεθα νὰ μισθοδοτήσωμεν, ἐὰν ῥητῶς ἡ θέσις αὐτὴ δὲν ἀναγράφηται ἐν τῷ νόμῳ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν θελήσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θὰ εὑρεθῇ εἰς ἀδυναμίαν ἀναγκαίως, διότι οὐδένα ὑπάλληλον θὰ δύναται νὰ διορίσῃ, ἀλλὰ δὲν θὰ δύναται καὶ νὰ τοποθετήσῃ τὴν σάκχαριν ταύτην τοῦ μονοπωλίου, διότι οὐδεμίαν ἀποθήκην ἔχει. Θὰ ἐνοικιάσῃ ἀποθήκας; Εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ εἴπῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ ζητήσῃ καὶ πίστωσιν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐνοικίων. Θὰ χρειασθῶσι δὲ πολλαὶ ἀποθῆκαι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλη ἡ σάκχαρις νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν Πειραιᾶ. Θὰ χρειασθῶσιν ἀποθῆκαι ἐν Βόλῳ, Κερκύρᾳ, Πάτραις καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα μέρη. Πάντα ταῦτα εἶναι ἔξοδα, εἶναι ἐνοίκια, εἶναι προσωπικόν. Πῶς θὰ κανονισθῶσιν αὐτά; Διὰ τίνος νόμου; Τὸ νομοσχέδιον οὐδὲν λέγει, καί, ἂν τὸ ψηφίσωμεν, εἶναι ἄχρηστον, διότι δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, καὶ τοῦτο θὰ εἶναι εὐχάριστον, διότι θ’ ἀπαλλαχθῶμεν ἑνὸς κακοῦ νόμου. Ταῦτα ὅμως λέγω εἰς μαρτυρίαν ὅτι προσάγονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδια ἐντελῶς ἀμελέτητα ἐν ταῖς λεπτομερείαις αὐτῶν.

§132ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Προκληθεὶς κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Χαλκίδος ἐξήγησα τὸν ὀργανισμὸν τοῦ μονοπωλίου τούτου. Δὲν πρόκειται περὶ ἱδρύσεως ἀποθηκῶν καὶ διορισμοῦ ὑπαλλήλων. Ἐδήλωσα καὶ τότε ὅτι ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἓν κέρδος εἰς τὸ ἐμπόριον. Διὰ τοῦτο θὰ ἔχωμεν ἀποθήκας τῆς σακχάρεως μόνον εἰς τὰ κεντρικὰ τελωνεῖα, ὅπου προσερχόμενοι οἱ ἔμποροι θὰ δύνανται νὰ προμηθεύωνται τὴν σάκχαριν ἀντὶ 1,30 καὶ θὰ δικαιῶνται ἀκολούθως νὰ τὴν μεταπωλῶσι πρὸς 1,40, οἱ δὲ ἑκασταχοῦ τελῶναι θὰ λαμβάνωσι μικρὰ ποσοστά. Ὁπωσδήποτε ὅμως διὰ γενικὰ ἔξοδα ἀναγράφομεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν μίαν δαπάνην ἐκ 19,000 δραχμῶν. Ἡμεῖς ἀμφιβάλλομεν ἂν θὰ δαπανηθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο, ἐν τούτοις ὅμως τὸ ἀναγράφομεν. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως καὶ πάλιν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ πιστώσεως ἰδίας ὑπηρεσίας χάριν τοῦ μονοπωλίου τούτου, δὲν πρόκειται περὶ διορισμοῦ ὑπαλλήλων· πρόκειται μόνον ἡ σάκχαρις, ἐρχομένη ἔξωθεν εἰς τὰ κεντρικὰ τελωνεῖα, ν’ ἀγοράζηται ἐκεῖθεν ὑπὸ τῶν ἐμπόρων καὶ μεταφερομένη ἁπανταχοῦ τοῦ Κράτους νὰ μεταπωλῆται πρὸς 1,40, κατ’ ὀκᾶν.

§133Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀγορᾶς 9,000,000 ὀκάδων σακχάρεως. Τὰ 9,000,000 ταῦτα ποῦ θὰ τοποθετηθῶσι; Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς «εἰς τὰ κεντρικὰ τελωνεῖα». Γνωρίζομεν ὅμως ὅτι τὸ κεντρικὸν τελωνεῖον Πειραιῶς δὲν ἔχει ἀποθήκας οὔτε διὰ τὰ μέχρι τοῦδε τελωνιζόμενα. Ποῖος δὲ θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ δίδῃ τὴν σάκχαριν εἰς τοὺς διαφόρους ἐμπόρους; Θὰ εἶναι ὁ τελώνης, ὁ ὁποῖος ἐπιβαρύνεται μὲ τρομακτικὴν ἐργασίαν; Αὐτὸς θὰ ἐπιστατῇ εἰς τὴν ὅλην κίνησιν τῆς σακχάρεως; Ἔπειτα λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἀνέγραψεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ γενικὰ ἔξοδα 20,000 δραχμῶν· ἀλλ’ ὅταν θὰ ἐκδώσῃ ἔνταλμα, ἵνα πληρωθῇ δαπάνη σχετικὴ μὲ τὴν σάκχαριν, τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον θὰ τῷ τὸ ἐπιστρέψῃ ἀνυπόγραφον, διότι τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον θὰ ζητήσῃ νὰ ἴδῃ ποῦ τὸ ἔνταλμα τοῦτο στηρίζεται. Στηρίζεται εἰς τινα νόμον; Ὄχι. Ἑπομένως δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσῃ αὐτὰ τὰ γενικὰ ἔξοδα. Ἀλλὰ, ἐπαναλαμβάνω, ἀναγκαίως πρέπει νὰ ὑπάρξῃ προσωπικὸν δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐμπορικὴν κίνησιν· δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ τελῶναι μὲ τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν καὶ τὰς ὑπαρχούσας ἀποθήκας νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτάς. Εἶναι βεβαιότατον ὅτι οὕτω θὰ συμβῇ καὶ ὅτι θὰ ἔλθωμεν μεθαύριον νὰ ζητῶμεν ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις καὶ νὰ ψηφίζωμεν νέους νόμους, διὰ νὰ πληρώσωμεν τοὺς δικαιούχους.

§134Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐὰν ἀρκεσθῶμεν εἰς ὅσα ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι φανερὸν ὅτι εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη εἶναι ἀδύνατον νὰ πωληθῇ ἡ σάκχαρις. Ἐὰν εἰς τὰ τελωνεῖα πωλῆται πρὸς 1.30, εἶναι φανερὸν ὅτι εἰς πλεῖστα τοιαῦτα μέρη θὰ στοιχίσῃ μόνον ἡ μεταφορὰ καὶ 20 καὶ 30 καὶ 50 λεπτὰ, ἐκτὸς ἂν ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ μὴ τρώγηται ἡ σάκχαρις εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη. Ἐὰν ὅμως δὲν ἔχῃ τοιαύτην ἀπόφασιν ἡ Βουλή, εἶναι φανερὸν ὅτι τὸ ὅριον τὸ ὁποῖον θέτει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν 10 λεπτῶν εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκές. Ἢ πρέπει τὰ κέντρα τῆς πωλήσεως ν’ αὐξήσῃ ἢ πρέπει ἡ τιμὴ τῆς πωλήσεως νὰ μείνῃ ἐλευθέρα. Μεταξὺ τῶν δύο τούτων νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις.

§135Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μίαν λέξιν ἤθελον νὰ προσθέσω, διότι ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται ἔχει τὸν λόγον της. Ἤδη ἔχομεν ἄλλα εἴδη μονοπωλιακά, τὸ πετρέλαιον, τὸ ἅλας, τὰ ὁποῖα ἴσως δὲν εἶναι καὶ τόσον ἀναγκαῖα, ὅσον ἡ σάκχαρις. Νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ τὰ κεντρικὰ τελωνεῖα νὰ ἐκτελῇ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν τῶν μονοπωλίων; Καὶ τότε διατί ἠναγκάσθημεν νὰ δημιουργήσωμεν μίαν ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἔχει ἐξαπλώσει ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα ἀποθήκας, διὰ νὰ μεταδίδῃ αὐτὰ τὰ εἴδη; Ἐγὼ τὸν βεβαιῶ ὅτι εἰς τὸν δῆμον τὸν ἰδικόν μου εἶναι ἀδύνατον νὰ φθάσωσι 10 λεπτὰ, διὰ νὰ μεταφερθῇ ἡ σάκχαρις ἀπὸ τὸ τελωνεῖον Σύρου, διότι ἐκεῖ θὰ εἶναι τὸ κεντρικὸν τελωνεῖον. Διὰ νὰ μεταφερθῇ ἀπὸ τὸ τελωνεῖον Σύρου εἰς τὸν δῆμόν μου, βεβαίως θὰ θέλῃ 20 καὶ 25 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι σοβαρὸν τὸ ζήτημα καὶ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της, ἡ ὁποία θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 625).

§137Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διανεμηθῇ.

§139ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, ἐκτὸς ἂν εἶναι πολὺ μακρά.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δυσανάγνωστος.

§141Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θὰ τὴν ἀναγνώσω ἐγώ, ἀφοῦ θέλετε ν’ ἀναγνωσθῇ. Ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκλεγῶ εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Μετὰ τὴν μελέτην τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνετάχθη ἡ ἔκθεσις, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1910, καθ’ ὃν τὰ μὲν ἔσοδα ἀνέρχονται εἰς 148,561,837, τὰ δὲ ἔξοδα εἰς 146.041.222 καὶ λεπτὰ 10, ἀφήνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Τοῦτ’ αὐτὸ ῥητέον καὶ διὰ τοὺς προϋπολογισμοὺς 1) τῶν κληροδοτημάτων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, 2) τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, 3) τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου κλπ.». Ἡ ἐπιτροπὴ συνέταξε τὴν ἔκθεσιν ταύτην συντόμως, διότι εὑρίσκει ὅτι ὁ καιρὸς ἐπείγει καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιψηφισθῇ ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον ὁ Προϋπολογισμός.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως κλάσσεών τινων καὶ ἄλλων διατάξεων τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου».

§143Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περιλαμβάνονται διατάξεις τινὲς κατὰ τὰς ὁποίας τίθεται εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων μηχανημάτων πρὸς χρῆσιν τῆς βιομηχανίας. Αἱ διατάξεις αὗται καταργοῦσιν ὡρισμένας συμβάσεις καὶ δὴ τὴν γερμανικὴν σύμβασιν τοῦ 1884, ἐκ τῆς ὁποίας τὸ Κράτος πολλὰ ὠφελεῖται ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς διαφόρων προϊόντων βιομηχανικῶν ἐκ Γερμανίας. Νομίζω δ’ ὅτι θὰ ἦτο πολὺ τολμηρὸν νὰ ἐπιχειρήσωμεν νὰ καταργήσωμεν τοιαύτην σύμβασιν. Πληροφοροῦμαι δ’ ὅτι ἔχουσι γίνει διαβήματα ἐκ μέρους τῆς γερμανικῆς πρεσβείας ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ τὰ διαμειφθέντα σχετικὰ ἔγγραφα μεταξὺ τῆς γερμανικῆς πρεσβείας καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα λάβῃ τούτων γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ ψηφίσῃ ἐν ἐπιγνώσει τῶν ζητημάτων. Ἐν τῷ μεταξὺ παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου μέχρις ὅτου κατατεθῶσι τὰ σχετικὰ ταῦτα ἔγγραφα.

§144ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. (Ὑποστηρίζει τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Κατσίνα). (Ὅρα ἀγόρευσιν ἐν Παραρτήματι).

§145Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν προβλέπει, ἴσως ἐκ παραδρομῆς, νὰ διορθώσῃ μίαν ἀσάφειαν, ἥτις παρουσιάζεται εἰς τὸ μέχρι τοῦδε ἰσχῦον δασμολόγιον. Ἐν Ἑλλάδ., καὶ ἰδίως εἰς τὰς ἐπαρχίας Ἄργους καὶ Μεσολογγίου, παράγεται μεγίστη ποσότης σαρωθροχόρτου, ἐκ τοῦ ὁποίου κατασκευάζονται σάρωθρα. Κατὰ τὸ παλαιὸν δασμολόγιον, τὸ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγόμενον σαρωθρόχορτον καταβάλλει τὸ αὐτὸ τέλος, οἷον καταβάλλουσι καὶ τὰ ἕτοιμα σάρωθρα, δηλ. ἡ πρώτη ὕλη φορολογεῖται ὡς καὶ ἡ κατειργασμένη, ὡς τὰ ἕτοιμα σάρωθρα. Ἡ ταυτότης αὕτη τοῦ τέλους εἶναι πρωτοφανής. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τούτου· οἱ εἰσάγοντες ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς σάρωθρα, καταστρατηγοῦντες τὸν νόμον, εἰσάγουσι καὶ σάρωθρα τὰ ὁποῖα ἔχουσι καὶ ξυλίνην λαβήν, πληρώνουσι δὲ τὸ αὐτὸ τέλος καὶ δι’ αὐτά, τὸ τέλος δηλαδὴ τὸ ὁποῖον πληρώνει τὸ κοινὸν σάρωθρον καὶ τὸ σαρωθρόχορτον, ἐνῷ πᾶν ξύλον εἰσαγόμενον πληρώνει τέλος 43 λεπτά. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀποκλείονται ἐντελῶς τὰ ἐγχώρια σάρωθρα, τοῦτο δὲ γίνεται πρὸς μεγάλην ζημίαν ἑνὸς προϊόντος τοῦ τόπου καὶ μιᾶς βιομηχανίας ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν ἀκμῇ καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν πολὺς κόσμος ζῇ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας διορθοῦται τὸ ἄτοπον τοῦτο.

§146ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ταύτην καὶ πολλὰς ἄλλας τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐνόμιζον ὅτι ἠδυνάμην νὰ συμπεριλάβω εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὰς συμπεριέλαβον ἐν τροπολογίᾳ τὴν ὁποίαν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν.

§147ΑΛ. ΓΙΑΝ. ΤΑΚΗΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3, μεταξὺ τῶν ἄλλων, ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ τῶν φωνογράφων. Σήμερον πληρώνουσιν 20% ἐπὶ τῆς ἀξίας των, διὰ δὲ τοῦ ἐπιβαλλομένου φόρου θὰ πληρώνωσιν 100%. Ὡς μὲ ἐβεβαίωσαν εἰδήμονες ἄνθρωποι, εἶναι ἀδύνατον πλέον νὰ ὑπάρξωσι φωνογράφοι ἐν Ἑλλάδι. Δὲν βλέπω τὴν ὠφέλειαν τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ τὸ Κράτος καὶ ποῖος θὰ ἔχῃ τὴν ὄρεξιν νὰ γλεντήσῃ μὲ τοιαῦτα πολυδάπανα ὄργανα.

§148Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Μεταξὺ ἐκείνων οἵτινες ὑπέγραψαν τροπολογίας ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι καὶ ἐγώ. Ἀλλὰ μετὰ τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμεν, ὅτι θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰς τροπολογίας, ἐπιφυλάσσομαι ν’ ἀναπτύξω ταύτην ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εὐαρεστηθῇ νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τὴν ἡμετέραν μεταξὺ ἐκείνων τὰς ὁποίας ἔχει νὰ συμπεριλάβῃ.

§149Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτοῦ τὸ ἑξῆς: Τὰ φυσίγγια Φλομπέρ, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουσι διὰ σκοποβολήν, εἶναι ἀξίας ἑνὸς λεπτοῦ τὸ ἕν. Κατὰ λάθος φαίνεται ὅτι περιελήφθησαν εἰς τὸν γενικὸν φόρον ἐπὶ τοῦ φυσιγγίου καὶ πληρώνουσι 5 λεπτά. Ἐπειδὴ τὰ φυσίγγια αὐτὰ δὲν κατασκευάζονται ἐν τῷ τόπῳ, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὰ ἀπαλλάξῃ ἀπ’ αὐτὴν τὴν φορολογίαν.

§150Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ταμείου ἐκκλησιαστικοῦ, εἶχον ὑποδείξει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι φορολογοῦντες τὸν κηρὸν κατὰ 250% ἠθέλομεν κλείσει μίαν βιομηχανίαν ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖ κεφάλαια ἀρκετὰ μεγάλα ἐν τῷ τόπῳ, τὴν βιομηχανίαν τῶν βερνικίων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔλαβε μόνον ἐν μέρει ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας καὶ ηὔξησε τὸν δασμὸν τῶν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσερχομένων βερνικίων εἰς 50%, ἐνῷ ἡ αὔξησις τοῦ κηροῦ ἀνέρχεται εἰς 150. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ αὔξησις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναλογεῖ πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ κηροῦ καὶ τίθεται οὕτως εἰς ἥσσονα μοῖραν ἡ βιομηχανία τῶν βερνικίων ἐν τῷ τόπῳ πρὸς τὴν βιομηχανίαν τοῦ Ἐξωτερικοῦ. Λοιπὸν πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν τροπολογίαν ἡ ὁποία ἀναβιβάζει τὸ ποσὸν τοῦ φόρου τῶν βερνικίων ἀπὸ 50 λεπτῶν εἰς 1 δραχμήν.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κατσίνας.

§152Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως συναινέσῃ νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς ἐπιτροπὴν κοινοβουλευτικήν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προυκάλεσεν ἀναστάτωσιν καὶ ἐξήγειρε πληθὺν ἐμπόρων, βιομηχάνων καὶ πάσης φύσεως ἐπαγγελματίας, οἱ ὁποῖοι καθ’ ἑκάστην πολιορκοῦσι τοὺς Βουλευτὰς δι’ ἀναφορῶν, διὰ τῶν ὁποίων συνιστῶσι τὴν διαρρύθμισιν τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου εἴτε πρὸς τὸ συμφέρον τῆς βιομηχανίας εἴτε πρὸς προστασίαν τῶν ἰδίων αὐτῶν συμφερόντων. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον πληθὺς τροπολογιῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπεβλήθησαν ὑπὸ διαφόρων Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ κατὰ ταύτην τὴν στιγμὴν πανταχόθεν ὑποστηρίζουσι τὰς τροπολογίας ταύτας. Πρὸ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν εὑρισκόμεθα ἐν ἀπολύτῳ ἀδυναμίᾳ νὰ κρίνωμεν ποία πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ καὶ ποία ν’ ἀπορριφθῇ, διότι φρονῶ ὅτι εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀποφανθῶμεν ἄνευ τῶν ἀπαιτουμένων βοηθημάτων, ἵνα γνωρίζωμεν ἂν ἡ χώρα ἡμῶν ἔχει ἐπάρκειαν ἐντοπίας παραγωγῆς εἰς ταῦτα ἢ ἐκεῖνα τὰ εἴδη καὶ ποῖα εἶναι ταῦτα καὶ ποῖα πρέπει νὰ τύχωσι προστασίας. Ταῦτα πάντα πρέπει νὰ μελετήσῃ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ καὶ νὰ μᾶς ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της, ὥστε ἡ Βουλὴ ἐν ἐπιγνώσει αὐτῶν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν ἐν σπουδῇ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὑπάρχει καὶ κίνδυνος νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὴν βιομηχανίαν ἢ τὴν ἐντόπιον παραγωγὴν μίαν πρόσθετον καὶ ἀδικαιολόγητον φορολογίαν.

§153Μ. ΑΝΝ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐπιβάλλεται δασμὸς 25 δρ. κατὰ τόννον εἰς τὰ ἀτμόπλοια τὰ μεταχειρισμένα, 50 δὲ δραχμῶν εἰς τὰ ἀτμόπλοια τὰ καινουργῆ. Διὰ τοῦ ἀπαγορευτικοῦ τούτου δασμοῦ δὲν θὰ προστατευθῇ ἡ βιομηχανία τοῦ Πειραιῶς, διότι ὄχι μόνον δὲν κατασκευάζονται τοιαῦτα ἀτμόπλοια ἐν Πειραιεῖ, ἀλλά, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ἦτό ποτε δυνατὸν νὰ κατασκευασθῶσιν, ἡ δαπάνη τῆς κατασκευῆς αὐτῶν θὰ ἦτο τόσον μεγάλη, ὥστε οἱ ἐφοπλισταὶ θὰ ἐπροτίμων νὰ προμηθευθῶσι ταῦτα ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ καὶ νὰ τὰ θέσωσιν ὑπὸ ξένην σημαίαν, ὑπὸ τὴν σημαίαν τῶν Κρατῶν ἐκείνων μετὰ τῶν ὁποίων διὰ συμβάσεων συνδεόμεθα. Τοιουτοτρόπως θὰ ἐκτελῶσι τὸν σκοπὸν αὐτῶν χωρὶς νὰ ἔχωσι περιορισμόν τινα καὶ χωρὶς νὰ ὠφεληθῇ ἡ ἐγχώριος βιομηχανία. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις μου αὐτάς.

§154Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ οὗ ἡ συζήτησις ἔχει κυρίως σκοπὸν προστατευτικόν. Οἱ ἀξιότιμοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἑκάστοτε συνήθισαν τὴν Βουλὴν μὲ τὴν εἰσαγωγὴν νομοσχεδίων προστατευτικῶν τῶν διαφόρων κλάδων τῆς βιομηχανίας· τὰ νομοσχέδια δὲ ταῦτα ὑποβάλλονται ἑκάστοτε ἀναλόγως τῶν ἀπαιτήσεων ἢ τοῦ τόνου τῶν κραυγῶν τὰς ὁποίας οἱ ἐνδιαφερόμενοι βιομήχανοι ἢ καταστηματάρχαι λαμβάνουσι τὴν εὐκαιρίαν ἑκάστοτε νὰ ἐκβάλλωσιν. Ἀλλά, καθ’ ἣν στιγμὴν λαμβάνομεν μέτρα προστατευτικὰ ὡρισμένων βιομηχανιῶν, ὀρθὸν εἶναι ἵνα ἀποβλέπωμεν κυριώτατα καὶ πρὸς τὰς συνεπείας τὰς ὁποίας τὰ μέτρα ταῦτα δύνανται νὰ ἔχωσιν ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων τοῦ δημοσίου ταμείου. Ὅταν ὑποβάλλωνται τροποποιήσεις τοῦ δασμολογίου ἔχουσαι σκοπὸν προστατευτικὸν κυρίως, οὐχὶ δὲ ταμιευτικόν, ἐννοεῖται ὅτι ἡ προστασία ἡ παρεχομένη εἴτε δι’ ἀτελείας εἴτε διὰ δασμοῦ ἀπαγορευτικοῦ τῆς εἰσαγωγῆς ἔχει ἄμεσον συνέπειαν τὴν διατάραξιν τῶν εἰσπράξεων τῶν κεκανονισμένων ἐκ τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου, ἔχει ὡς ἄμεσον συνέπειαν τοῦτο, ὅτι μέρος τοῦ φόρου τὸν ὁποῖον τὸ Δημόσιον εἰσέπραττε μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης δωρεῖται εἰς τοὺς προστατευομένους· καί, ἵνα ἐξηγηθῶ καλλίτερον, ἐὰν πρόκειται περὶ ἀτελείας, τὸ Δημόσιον δωρεῖται καθαρῶς τὸν μέχρι τοῦδε εἰσπραττόμενον φόρον εἰς τοὺς φορολογουμένους, ἐὰν δὲ πρόκειται περὶ ἀπαγορευτικοῦ δασμοῦ, τὸ Δημόσιον πάλιν δωρεῖται τὸν ἀπαγορευτικὸν δασμόν—διότι ἀπαγορευτικὸς δασμὸς σημαίνει ἀπαγόρευσιν τῆς εἰσαγωγῆς—, τὸν δασμὸν δέ, τὸν ὁποῖον εἰσέπραττε τὸ Δημόσιον ἐκ τῶν εἰσαγομένων μηχανημάτων ἢ ἐμπορευμάτων, τοῦτον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς καταστηματάρχας τοῦ Ἐσωτερικοῦ ἵνα ἐπιπροσθέτωσιν εἰς τὴν τιμὴν μὴ ἔχοντες πλέον εἰς τὸν ἀνταγωνισμὸν τὴν Εὐρωπαϊκὴν βιομηχανίαν. Τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν εἶμαι διατεθειμένος, διότι δὲν ἔχω συμπεπληρωμένην τὴν μελέτην μου, ὅπως συζητήσω τὰ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον τροποποιεῖ σωρείαν κλάσεων τοῦ δασμολογίου· θεωρῶ ὅμως ὀρθὸν ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως ἀναμφισβητήτως προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς δεούσας πληροφορίας, ἵνα πεισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ φωτισθῇ περὶ τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον δωρεῖται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, διότι ὅτι πρόκειται περὶ δωρεᾶς δὲν δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, προκειμένου πάντοτε περὶ τῶν κλάσεων ἐκείνων αἵτινες τροποποιοῦνται ἐν τῷ δασμολογίῳ διὰ λόγον προστατευτικόν. Ἔχομεν ἀνάγκην λοιπὸν νὰ γινώσκωμεν τοῦτο· ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰσαχθέντος καὶ μέλλοντος νὰ ψηφισθῇ ἤδη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ δασμολογίου ποίας εἰσπράξεις θέλει τὸ Δημόσιον χάσει καθ’ ἑκάστην κλάσσιν καθ’ ἣν αὐξάνεται ὁ δασμὸς καὶ καθίσταται ἀπαγορευτικός, ἐνῷ πρὶν ὑπῆρχε δασμὸς ταμιευτικός, ἢ μᾶλλον ποῖα ποσὰ εἰσέπραττεν ἐξ ἑκάστης κλάσεως ἐκ τῶν σήμερον δασμολογημένων ἀπαγορευτικῶς καὶ ποῖα ποσὰ εἰσέπραττε μέχρι τοῦδε ἐξ ἑκάστης κλάσσεως, ἐφ’ ὧν μέχρι σήμερον εἰσάγεται ἀτέλεια.

§155Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ μέσον τινὰ ὅρον τῶν τελευταίων ἐτῶν.

§156Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅπως θέλετε. Ἐγὼ θὰ ἠρκούμην εἰς τὸ τελευταῖον ἔτος 1908.

§157Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ εἶναι ἀσφαλεῖς.

§158Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἤθελον νὰ ὑποβάλω τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὴν μεγάλην ἀσχολίαν τοῦ νὰ καταρτίσῃ μέσους ὅρους τριῶν ἐτῶν.

§159ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἔχομεν καὶ καιρόν.

§160Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς. Θ’ ἀπήτει τοῦτο χρόνον, ὅστις δὲν εἶναι ἤδη πρόχειρος εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ νὰ ζητήσωμεν τὴν εἰς τὴν Βουλὴν προσκόμισιν πληροφοριῶν δι’ ἑκάστην κλάσιν τοῦ ἔτους τοῦ λήξαντος, τοῦτο νομίζω εὔκολον καὶ εἶναι δυνατὸν ἐντὸς μιᾶς ἢ δύο ἡμερῶν νὰ καταρτισθῶσιν αἱ πληροφορίαι, ὅταν δὲ θὰ ἔχωμεν τὸν πίνακα τοῦτον, τότε θὰ δύναται ἡ Βουλὴ ἐν πλήρει ἐπιγνώσει νὰ συζητήσῃ ἂν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ἐφικτὴ ἡ αὔξησις τῶν τελωνιακῶν ἐσόδων κατὰ ἓν ἑκατομμύριον ἢ μὴ ἔχωμεν ἐλάττωσιν τούτων διὰ τῶν εἰσαγομένων ἀτελειῶν καὶ ἀπαγορευτικῶν δασμῶν.

§161ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κατὰ τὴν εἰσήγησιν περιώρισα καὶ ὑπελόγισα 500,000.

§162Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔστω. Δὲν δύναμαι τὴν στιγμὴν αὐτὴν περὶ τοῦ πράγματος νὰ ἐκφέρω κρίσιν, διότι δὲν ἔχομεν τὸν πίνακα, ἐλπίζω ὅμως ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως θέλει σπεύσει νὰ καταθέσῃ τοιοῦτον πίνακα εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω δ’ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἐπὶ ἄλλων τινῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι σχέσιν πρὸς τὰ πρὸ ὀλίγου ἐξενεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Νέων Ψαρῶν. Ὁ κ. Χατζηκυριάκος εἶπεν ὅτι ἔχει πληροφορίας, ὅτι διατάξεις τινὲς τοῦ νομοσχεδίου συγκρούονται πρὸς τὴν Γερμανικὴν σύμβασιν. Ἐγὼ δὲν εἶχον κανένα λόγον ν’ ἀμφισβητήσω τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ὅστις βεβαίως πρὶν ἢ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας ταύτας εἶχε μελετήσει τὸ θέμα· ἔσπευσα νὰ ζητήσω τὴν στιγμὴν ταύτην τὴν σύμβασιν τὴν Γερμανικὴν καὶ παραβάλλων ἐκ τοῦ προχείρου τὰς διατάξεις αὐτῆς πρὸς τὸ νομοσχέδιον βλέπω τὰ ἑξῆς...

§163ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἀφήνετε νὰ σᾶς φέρω τὰς παραστάσεις τῆς Γερμανικῆς πρεσβείας;

§164Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχομεν τὴν διάταξιν τῆς συμβάσεως ὅτι εἰσὶν ἀτελεῖς: «μηχαναὶ γεωπονικαὶ καὶ βιομηχανικαὶ καὶ τεμάχια ἢ μέρη τῶν μηχανῶν τούτων εἰσαγόμενα χωριστά». Διάταξις σαφής. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποδιαιροῦν τὸ βʹ ἐδάφιον τῆς κλάσσεως 252 τοῦ δασμολογίου εἰς ἑπτὰ ἐδάφια ἐπιβάλλει φόρον: ἐπὶ ἀτμομηχανῶν παγίων, ἄνευ ἀτμολεβήτων διὰ βιομηχανίας, ἀτμόπλοια καὶ σκάφη ἐν γένει, κινητηρίων μηχανῶν δι’ ἀερίου, πετρελαίου, οἰνοπνεύματος, βενζίνης, θερμοῦ ἢ πεπιεσμένου ἀέρος κινουμένων, ἢ τεμαχίων μονομερῶς εἰσαγομένων ὑπὸ γενικὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν δρχ. 12 εἰς μεταλλικὸν τὰς 100 ὀκάδας. Προκειμένου περὶ μηχανῶν ἡ ἐπιβολὴ δασμοῦ δώδεκα δραχμῶν κατὰ 100 ὀκάδας εἶναι ἐπιβολὴ δασμοῦ βαρέος. Κατόπιν ἔχομεν: «δʹ Ὑδραυλικοὶ τροχοί, στρόβιλοι (tourbines) καὶ ἐν γένει κινητήριοι μηχαναὶ δι’ ὕδατος, ἢ τεμάχια αὐτῶν, μονομερῶς εἰσαγόμενα, ὑπὸ γενικὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν δρχ. 12 εἰς μεταλλικὸν τὰς 100 ὀκάδας». Ἔχομεν λοιπὸν κατὰ τὸ νομοσχέδιον φορολογίαν ἀτμομηχανῶν καὶ λεβήτων χρησίμων εἰς τὴν γεωργίαν καὶ τὴν βιομηχανίαν, ἀκριβῶς δηλαδὴ φορολογίαν ἀτμομηχανῶν ἐξ ἐκείνων τὰς ὁποίας περιλαμβάνει ἡ Γερμανικὴ σύμβασις. Εἴθε ν’ ἀπατῶμαι. Ἀλλ’ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις εἰς ἐμὲ παράγει τὴν ἐντύπωσιν πλήρους συγκρούσεως πρὸς τὴν Γερμανικὴν σύμβασιν. Θὰ ἦτο ὀρθότερον καὶ θὰ ἐπεθύμουν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὶν ἢ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς παραστάσεις τῆς Γερμανικῆς πρεσβείας νὰ προεμελέτα ὅ,τι εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ εἶχε πρόνοιαν νὰ μὴ δύναται ἡ Γερμανικὴ πρεσβεία νὰ προβῇ εἰς παραστάσεις, διότι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι κεκλημένη νὰ ἑρμηνεύσῃ τὰς παραστάσεις τῆς Γερμανικῆς πρεσβείας καὶ νὰ γένηται κριτὴς τοῦ δικαίου ἢ μὴ τῶν παραβάσεων αὐτῆς. Προκειμένου περὶ συμβάσεων διεθνῶν ἀφορωσῶν εἰς συμφέροντα γεωργικὰ καὶ βιομηχανικά, ὅταν μάλιστα ἡμεῖς ἔχομεν τὸ παμμέγιστον συμφέρον τοῦ γνωστοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον πάσῃ θυσίᾳ φροντίζομεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὰ διάφορα Κράτη, εἶναι ὀρθὸν οἱ Ὑπουργοὶ μετὰ μείζονος προσοχῆς νὰ παρασκευάζωσι τὰ νομοσχέδια τὰ φορολογικά, νὰ μὴ ἔρχωνται δὲ κατόπιν νὰ λέγωσιν ὅτι: «Θὰ προσκομίσω τὴν σύμβασιν καὶ κρίνατε ὑμεῖς». Δὲν θὰ κρίνωμεν ἡμεῖς, διότι δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ κρίνωμεν οὔτε ἔχομεν δικαίωμα νὰ κρίνωμεν ἐπὶ τοιούτων παραστάσεων· ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδει νὰ ᾖ προσεκτικώτερος, νὰ μὴ θέτῃ δ’ ἐν κινδύνῳ τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Ἀρκεῖ δ’ ὅτι ξένον Κράτος ἔρχεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῇ. Τοῦτο μᾶς θέτει εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σκεφθῶμεν ὅτι τὸ γεγονὸς θέτει εἰς προσοχὴν τοὺς φρουροὺς τῶν ξένων συμφερόντων. Γνωρίζομεν δὲ πόσον τὰ μεγάλα Κράτη σπουδαίως ἐννοοῦσι νὰ ὑπερασπίσωσι τὰ συμφέροντα αὐτῶν, πόσον δὲ εἰς μικρὰ Κράτη εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ μὴ τίθηται ἐν ἀμφιβόλῳ ἡ καλὴ των πίστις, ἀλλὰ καὶ νὰ παρέχωσι καὶ ἐκ τῶν ἀσθενῶν αὐτῶν μέσων καὶ δυνάμεων καὶ πόρων ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφελκύσῃ τὴν μέριμναν καὶ προστασίαν τῶν μεγάλων Κρατῶν.

§165ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πολύς, Κύριοι, λόγος ἐγένετο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὡς μὴ ὤφελε, περὶ δῆθεν ἐπεμβάσεων ἐκ μέρους ξένων πρεσβειῶν παρὰ τῇ ἡμετέρᾳ Κυβερνήσει.

§166Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παραστάσεων.

§167ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔστω καὶ παραστάσεων.

§168Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὑπάρχει διαφορά.

§169ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχετε δίκαιον. Ἀλλ’ ἡ διαφορὰ αὕτη δὲν παρατηρεῖται πάντοτε ἐπὶ τῶν σχέσεων μεταξὺ μεγάλων καὶ μικρῶν Κρατῶν. Αἱ παραστάσεις, αἱ γινόμεναι παρ’ ἐκείνων πρὸς ταῦτα διὰ ψύλλου πήδημα, τὸ δὴ λεγόμενον, δὲν διαφέρουσι πολὺ τῶν ἐπεμβάσεων, καθισταμένων ἔτι μᾶλλον αἰσθητῶν, ὅταν εἰς μικρὰ συνταγματικὰ καὶ κοινοβουλευτικὰ Κράτη εὑρίσκωνται ἐνίοτε ἀντιπρόσωποι πρόθυμοι νὰ συνηγορήσωσιν ὑπὲρ τῶν ὑπερφιάλων ἴσως ἀξιώσεων τῶν ξένων. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, εἶχε δίκαιον ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅστις συνέστησε φειδὼ περὶ τὴν ἐπίκλησιν τοιούτων παραστάσεων. Καὶ ἐγὼ δὲ θὰ παρεκάλουν, ἂν δὲν πρόκειται οὕτω πως νὰ ἐνισχυθῇ ἡ Κυβέρνησις, νὰ μὴ γίνηται διόλου λόγος ἐν τῇ Βουλῇ. Διαφέρει βεβαίως τὸ πρᾶγμα, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκηται ἐν τῷ ἀδίκῳ καὶ ἐκθέτῃ τὸ Κράτος εἰς δικαίας ἐπεμβάσεις ἐκ μέρους τῶν ξένων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι περὶ τούτου πεπεισμένη ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία, τὴν δὲ πεποίθησίν της νὰ στηρίζῃ εἰς γεγονότα τετελεσμένα καὶ οὐχὶ εἰς διαδόσεις πεπλανημένας ἢ εἰς πληροφορίας ἀνακριβεῖς, ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἐλέχθη ἐπὶ παραδείγματι ὅτι ἐγένοντο παραστάσεις ὑπὸ τοῦ πρεσβευτοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Βορείου Ἀμερικῆς πρὸς ἡμᾶς διὰ τὸ ζήτημα τῶν ὀρυκτῶν ἐλαίων, ὅτι δὲ κατ’ ἀκολουθίαν αὐτῶν εὑρέθην ἐγὼ εἰς τὴν ἀνάγκην δι’ ἁπλῆς ἐγκυκλίου ν’ ἀνακαλέσω ἢ νὰ τροποποιήσω τὸν σχετικὸν νόμον. Ἀλλά, Κύριοι, σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι οὐδὲν τούτου ἀνακριβέστερον. Τὸ μόνον ἀληθὲς εἶναι ὅτι εὑρέθησαν δυστυχῶς Ἕλληνες ἔμποροι εἰσάγοντες ὀρυκτὰ ἔλαια, οἱ ὁποῖοι ἰδόντες τὰ ἐξ αὐτῶν κέρδη περιοριζόμενά πως διὰ τοῦ ἐπιβληθέντος δασμοῦ ἐπεκαλέσθησαν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος πρεσβευτοῦ, συγχρόνως δὲ εὗρον προθύμους τινὰς τῶν κυρίων Βουλευτῶν νὰ ἐπισείσωσι τὴν τοιαύτην ἐπέμβασιν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Δὲν ἠξεύρω, Κύριοι, ἂν ἀλλαχοῦ παρατηρεῖται αὐτὸ τὸ φαινόμενον. Ἐν τούτοις διακηρύττω ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς Ἀρχῆς μου ὅτι ὁ πρεσβευτὴς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Βορείου Ἀμερικῆς οὐδόλως προέβη εἰς παραστάσεις παρὰ τῇ ἡμετέρᾳ Κυβερνήσει διὰ τὸ ζήτημα τῶν ὀρυκτῶν ἐλαίων, οὐδ’ ἐπέδειξε κἂν ἐνδιαφέρον δι’ αὐτό. Διότι ἡ Ἑλλὰς οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχει ἐκ συμβάσεώς τινος, ἵνα ἐπιτρέπῃ τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν τῶν ὀρυκτῶν ἐλαίων. Ἐγὼ δὲ θὰ ηὐχόμην νὰ ἐπεδείκνυεν αὐτὸς ἐνδιαφέρον διὰ τὰ ὀρυκτὰ ἔλαια· διότι τοῦτο θὰ ἐσήμαινεν ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ προέλθῃ μεθ’ ἡμῶν εἰς διαπραγματεύσεις περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς αὐτῶν ἐν Ἑλλάδι ἐπ’ ἀνταλλάγματι, ὅτε θὰ ἐσπεύδομεν καὶ ἡμεῖς νὰ ζητήσωμεν ἐλάττωσιν τοῦ ἐν τῇ Βορείῳ Ἀμερικῇ ἐπιβαλλομένου εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν ἡμετέρων προϊόντων, ἰδίως ἐπὶ τῆς σταφίδος καὶ τῶν ἐλαιῶν. Καὶ εἰς ἡμᾶς, Κύριοι, προέβαλον οἱ ἐνδιαφερόμενοι τὸ ἐπιχείρημα ὅτι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Βορείου Ἀμερικῆς θὰ δυσαρεστηθῶσι διὰ τὴν ἐπιβολὴν δασμοῦ εἰς τὰ ὀρυκτὰ ἔλαια καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀπίθανον τὴν δυσαρέσκειάν των ταύτην νὰ ἐκδηλώσωσι διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τῶν ἡμετέρων προϊόντων ἐν ταῖς χώραις αὐτῶν. Ἀλλ’ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις ἡμῶν νὰ ἔχῃ ἀποβάλει πᾶν αἴσθημα ἀξιοπρεπείας καὶ ν’ ἀγνοῇ παντάπασι τὰ ἐπιβαλλόμενα εἰς αὐτὴν καθήκοντα, προκειμένου νὰ λύσῃ ζητήματα ἐμπορικῆς καὶ τελωνιακῆς πολιτικῆς, ἵνα μὴ ἐπιβάλῃ δασμόν τινα διὰ μόνον τὸν λόγον ὅτι ἠδύνατο οὕτω πως νὰ δυσαρεστηθῇ ξένη τις Δύναμις. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι πᾶσαι σχεδὸν αἱ μέχρι τοῦδε Κυβερνήσεις ἐπροθυμοποιήθησαν νὰ συνομολογήσωσιν ἐμπορικὰς συμβάσεις μετ’ ἄλλων Κρατῶν φροντίζουσαι νὰ ἐξασφαλίσωσιν ἐλάττωσιν δασμῶν καὶ ἀτέλειαν ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων εἰς τὰς χώρας αὐτῶν ἡμετέρων προϊόντων καὶ ἰδίως τοῦ κυριωτάτου τούτων, τῆς σταφίδος. Τοῦτο, Κύριοι, γίνεται ἰδίως κατάδηλον ἐκ τῆς συμβάσεως ἣν συνωμολόγησεν ἡ Ἑλλὰς ἐν ἔτει 1884 μετὰ τῆς Γερμανίας καὶ δι’ ἧς παρεχωρήθη πρὸς τὴν χώραν ταύτην ἀτέλεια τῶν διαφόρων εἰδῶν, ἰδίως ἡμικατειργασμένου σιδήρου καὶ ὡρισμένων μηχανῶν, ἐξησφαλίσθη δὲ ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἡμῶν κατὰ τὴν εἰσαγωγήν της δασμὸς ὀκτὼ μάρκων κατὰ ἑκατόλλιτρον, ὡς καὶ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων σύκων, 30 δὲ μάρκων ἐπὶ τῶν ἐλαίων, ἵνα παραλίπω ἄλλας λεπτομερείας αὐτῆς. Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, Κύριοι, δὲν ἐδίστασαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὴν ἐπέμβασιν τῆς Γερμανικῆς πρεσβείας διὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐνόμισαν ὅτι ἡμεῖς ἐπιβάλλομεν νέους δασμοὺς καὶ αὐξάνομεν τοὺς ἤδη ὑφισταμένους ἐπὶ ἀθετήσει τῆς συμβάσεως τοῦ 1884. Ἡ Γερμανικὴ πρεσβεία διεβίβασεν ἁπλῶς πρὸς ἡμᾶς τὰ παράπονα τῶν ἐνδιαφερομένων, ἵνα λάβωμεν αὐτῶν γνῶσιν, ἐπιφυλαττομένη ἴσως νὰ προβῇ εἰς παραστάσεις, ἐὰν πράγματι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡμῶν προσεκρούομεν εἰς τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Γερμανίας. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἐφροντίσαμεν ἐπιμελῶς ν’ ἀποφύγωμεν τοῦτο, ὡς θὰ ἔπραττε βεβαίως καὶ πᾶς τις ἄλλος εὑρισκόμενος εἰς τὴν θέσιν ἡμῶν. Παραστάσεις, Κύριοι, ἐγένοντο πρὸς ἡμᾶς μόνον διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐνόμισάν τινες ὅτι αἱ ξέναι ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρεῖαι τίθενται ἐν ἥττονι μοίρᾳ ἀπέναντι τῶν ἡμετέρων, ἐναντίον τῆς ῥήτρας τῆς ἀναγραφομένης ἐν πάσῃ ἐμπορικῇ συνθήκῃ, καθ’ ἣν οἱ ξένοι ὑπήκοοι ἀπολαύουσι τῶν αὐτῶν δικαιωμάτων καὶ προνομίων παρ’ ἡμῖν πρὸς τοὺς Ἕλληνας. Μία μάλιστα τῶν πρεσβειῶν, ἡ Ἀγγλική, δὲν ἐδίστασε ν’ ἀνακοινώσῃ πρὸς ἡμᾶς καὶ ὑπόμνημά τι, συντεταγμένον ἑλληνιστὶ καὶ μαρτυροῦν κάλαμον γνωστὸν ἐν τῷ δικανικῷ ἡμῶν κόσμῳ. Εἶναι, Κύριοι, ζήτημα, ἂν ὑπὸ ξένους ὑπηκόους αἱ ἐμπορικαὶ συμβάσεις ἐννοοῦσι καὶ τὰς ἑταιρείας ἢ μόνα τὰ ἄτομα. Ἐν Γαλλίᾳ τοὐλάχιστον ὑποστηρίζεται τὸ τελευταῖον τοῦτο, εἰς ἀπόδειξιν δὲ τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἐπιφανοῦς Γάλλου νομομαθοῦς Lyon-Caen. Ἡμεῖς ὅμως πρὸς ἀποφυγὴν παραπόνων ἐκ μέρους τῶν ξένων ὑπηκόων ἐφροντίσαμεν νὰ φέρωμεν εἰς ἐξίσωσιν τὰς ξένας πρὸς τὰς ἡμετέρας ἀσφαλιστικὰς ἑταιρείας. Ἐννοεῖται δ’ ὅτι καὶ οὕτω ζητοῦμεν ἐγγυήσεις ἐφεξῆς παρ’ ὅλων τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν, ἵνα μὴ δύνανται καὶ αἱ ἡμέτεραι, μάλιστα δ’ αἱ ξέναι ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρεῖαι, εἰσπράττουσαι ἐπί τινα χρόνον ἀσφάλιστρα, νὰ παύωσιν αἴφνης τὰς ἐργασίας των, χωρὶς νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τοὺς ἀσφαλισθέντας τὰ ὑπὸ τούτων καταβληθέντα ἀσφάλιστρα. Μετὰ τὴν παρέκβασιν ταύτην ἐπανερχόμενος εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον διαβεβαιῶ ὑμᾶς, Κύριοι, καὶ πάλιν ὅτι ἐφροντίσαμεν κατ’ αὐτὸ νὰ μὴ προσκρούσωμεν τὸ παράπαν εἰς καμμίαν σύμβασιν μετὰ ξένου Κράτους. Διὰ τοῦτο εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ ἱκανοποιήσωμεν ἐν πᾶσι τὰς ἀξιώσεις καὶ ἄλλων βιομηχάνων ἡμῶν, μάλιστα δὲ τὰς τῶν σιδηροβιομηχάνων, καίπερ ἀναγνωρίζοντες ὅτι ἡ ἐν Ἑλλάδι σιδηροβιομηχανία εἶναι ἀξία πάσης δυνατῆς προστασίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκα ἤδη πρὸς τὴν Βουλὴν εἰσηγούμενος εἰς αὐτὴν τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Τῆς τοιαύτης, Κύριοι, προστασίας θὰ τύχῃ αὐτή, ὅταν, ψηφιζομένου τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου ἡμῶν περὶ μελέτης γενικῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ δασμολογίου καὶ ἐν γένει τῶν τελωνιακῶν νόμων, καταρτισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἡ μεγάλη ἐπιτροπή, ἥτις θὰ συλλέξῃ πάσας τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας καὶ θὰ μελετήσῃ καὶ ὑποδείξῃ τὰς ἐπενεκτέας εἰς τὸ δασμολόγιον ἡμῶν μεταρρυθμίσεις. Τότε καὶ μόνον θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γινώσκωμεν τίνες βιομηχανίαι εἶναι βιώσιμοι ἐν Ἑλλάδι καὶ ποίας προστασίας πρέπει νὰ τύχωσιν αὐταί, κατὰ πόσον δὲ θὰ συνέφερεν εἰς ἡμᾶς χάριν τῆς τοιαύτης προστασίας νὰ καταγγείλωμεν ἐν ἀνάγκῃ τὰς συμβάσεις, αἵτινες παρεμβάλλουσι νῦν προσκόμματα εἰς τοῦτο. Ὡς παρατηρεῖτε, Κύριοι, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον εὔκολον, ὅσον φαίνεται ἴσως ἐκ πρώτης ὄψεως, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ αὐτὸ ἐκ τοῦ προχείρου. Ἀνάγκη πᾶσα νὰ συνεργασθῶσι πρὸς τοῦτο πολλοὶ καὶ ἐπὶ μακρόν, αὐτοὶ δὲ νὰ σταθμίσωσι καλῶς οὐ μόνον τῆς βιομηχανίας ἀλλὰ καὶ τῆς γεωργίας καὶ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς ναυτιλίας καὶ τῶν καταναλωτῶν τὰ συμφέροντα καὶ νὰ συνδυάσωσι ταῦτα πρὸς ἄλληλα κατὰ τὸ ἐφικτόν. Ἀλλὰ τότε διατί ἐσπεύσαμεν ἡμεῖς νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον; Κύριοι, οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἀγνοεῖ βεβαίως ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος οὐχὶ τόσον τῶν μεγάλων δασμῶν, οἱ ὁποῖοι, προκειμένου κυρίως περὶ τῆς σιδηροβιομηχανίας, δὲν ὑφίστανται παρ’ ἡμῖν, ἀλλ’ ὑπὸ τὸ κράτος τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς, καθ’ ὃν χρόνον αὐτὴ ἀνήρχετο εἰς πεντήκοντα, ἑξήκοντα καὶ πλέον τοῖς ἑκατόν, ὑπὸ τὸ κράτος, λέγω, τῆς τοιαύτης νομισματικῆς διαφορᾶς ἀνεπτύχθη ἡ τοιαύτη βιομηχανία καὶ ἀλλαχοῦ τῆς Ἑλλάδος, ἰδίως δ’ ἐν Πειραιεῖ. Εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὀφείλεται σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ ἡ μεγάλη ἀνάπτυξις ἣν ἔλαβεν ἡ σιδηροβιομηχανία καὶ ἄλλοι βιομηχανικοὶ κλάδοι παρ’ ἡμῖν. Ἀλλά, Κύριοι, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἤρξατο ὑποτιμώμενος ὁ χρυσὸς καὶ τὸ συνάλλαγμα εἰς τεσσαράκοντα, τριάκοντα, εἴκοσι καὶ δέκα ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, ἕως οὗ τελευταῖον προσηγγίσαμεν εἰς τὴν ἰσοτιμίαν αὐτοῦ πρὸς τὸ τραπεζικὸν γραμμάτιον. Φυσικὸν ἐπακολούθημα τούτου ἦτο νὰ ἐκλίπῃ καὶ τὸ κυριώτατον ἔρεισμα, ὅπερ οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος βιομηχανικοί μας κλάδοι εἶχον ἀπέναντι τῶν ξένων τοιούτων, καὶ νὰ ὑποστῶσιν οὗτοι κλονισμὸν μέγαν. Οὐ μόνον, Κύριοι, ἡ μικρὰ βιομηχανία τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ οἱαδήποτε ἰσχυρὰ καὶ κραταιὰ βιομηχανία τῆς ὑφηλίου, ἐὰν ὑφίστατο τοιοῦτον κλονισμόν, δὲν θὰ ἠδύνατο ν’ ἀνθέξῃ, ἀλλὰ θὰ ὑπέκυπτεν εἰς τὸν ἀνταγωνισμὸν πρὸς τὴν ξένην βιομηχανίαν. Ἐντεῦθεν ἡ μεγάλη κρίσις ἡ ἐκραγεῖσα τελευταῖον ἐν τῇ ἡμετέρᾳ βιομηχανίᾳ, ἀπέναντι τῆς ὁποίας πῶς ἠθέλετε τὸ Κράτος νὰ μείνῃ μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας καὶ νὰ μὴ σπεύσῃ εἰς ὑποστήριξιν αὐτῆς; Ἰδού, Κύριοι, οἱ λόγοι οἵτινες ἔπεισαν ἡμᾶς εἰς τὸ νὰ συντάξωμεν καὶ νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου δὲν ἐπιζητοῦμεν μεγάλα πράγματα ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας ἡμῶν, ἀλλὰ μικρά τινα μέσα, ἵνα δυνηθῇ νὰ σταθῇ εἰς τοὺς πόδας της. Τὸ Κράτος, Κύριοι, ἔχει καθῆκον νὰ δείξῃ ἐνδιαφέρον μέγα ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας, ἥτις εἶναι εἷς τῶν κυριωτάτων πλουτολογικῶν παραγόντων τῆς χώρας ἡμῶν, καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦτο ἐρχόμεθα νὰ δείξωμεν νῦν ἡμεῖς διὰ τῆς μικρᾶς προστασίας ἣν παρέχομεν εἰς αὐτὴν διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ κεφαλαίων μεγάλων, ἀνερχομένων εἰς δεκάδας ἑκατομμυρίων, συγχρόνως δὲ καὶ περὶ ἠθικῶν κεφαλαίων ἀνεκτιμήτων, τὰ ὁποῖα ἔχει συγκεντρώσει ἡ βιομηχανία αὐτή. Ὅταν δὲ ἀναλογισθῆτε ὅτι ἐξ αὐτῆς συντηροῦνται πολλαὶ χιλιάδες ἐργατῶν, οἵτινες κινδυνεύουσι νὰ στερηθῶσι τοῦ ἐπιουσίου των ἄρτου, ἂν ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος βιομηχανία ἐγκαταλειφθῇ εἰς τὴν τύχην της καὶ ἀναγκασθῇ οὕτω ν’ ἀναστείλῃ τὰς ἐργασίας της· ὅταν ἀναλογισθῆτε ὁποῖοι κίνδυνοι θὰ ἐπεκρέμαντο ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἰς τὴν χώραν ἡμῶν οὐ μόνον οἰκονομικοί, ἀλλὰ καὶ κοινωνικοί, τότε θὰ συνομολογήσητε πάντες ὁπόσον ἐπεῖγον εἶναι τὸ μέτρον τὸ προτεινόμενον νῦν εἰς τὴν Βουλὴν. Ὑπὸ τοιαύτας σκέψεις, Κύριοι, συνετάξαμεν καὶ ὑποβάλομεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία συμμεριζομένη αὐτὰς θὰ σπεύσῃ νὰ τὸ περιβάλῃ διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς.

§170Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μετ’ ἐξάρσεως ἠθέλησε νὰ τονίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνονται μέτρα προστατευτικὰ ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας. Τὴν ἀνάγκην τῆς λήψεως μέτρων προστατευτικῶν ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας, ἰδιαίτατα δὲ τῆς βιομηχανίας τοῦ Πειραιῶς, οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ἐνταῦθα, οὔτε ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ ἠρνήθη ποτὲ τὴν παροχὴν τῆς συνδρομῆς τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας τῆς χώρας. Ποία δὲ εἶναι ἡ συνδρομὴ τὴν ὁποίαν παρέσχον ἑκάστοτε αἱ Κυβερνήσεις καὶ τῇ εἰσηγήσει αὐτῶν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ πρὸς τὴν βιομηχανίαν τῆς χώρας, τοῦτο δύναται νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν λάβῃ γνῶσιν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας δύναται νὰ παράσχῃ πρὸς αὐτὸν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία καὶ τὰς ὁποίας ἄλλοτε ἔλαβε τὸν κόπον ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ ἐξελέγξῃ αὐτὴ μόνη. Τότε θὰ ἠδύνατο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορηθῇ ὅτι, ἐπὶ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου ἀξίας ἑκατὸν εἴκοσι πέντε ἑκατομμυρίων δραχμῶν, εἴκοσι πέντε ἑκατομμυρίων δραχμῶν εἴδη χάριν τῆς βιομηχανίας ἡμῶν εἰσάγονται ἀτελῶς. Φορολογοῦνται δ’ ἐκ τοῦ συνόλου τῆς εἰσαγωγῆς ἀντικείμενα βιομηχανικὰ καὶ ἐμπορικὰ ἀποδίδοντα εἰς τὸ Κράτος τὸ ποσὸν τῶν 45,000,000 δραχμῶν ἐκ τελωνιακῶν δασμῶν καὶ ἀποτελοῦντα τὰ ⅛ τῆς εἰσαγωγῆς, ἐνῷ τὸ ⅛ τοῦ συνόλου τῆς εἰσαγωγῆς χάριν τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας εἰσάγεται ἀτελῶς. Δὲν εἶναι εὔκολος ὁ ὑπολογισμὸς τὴν στιγμὴν ταύτην, διότι τὸν ὑπολογισμὸν τοῦτον δύναται νὰ παράσχῃ ἐγκύρως ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, περὶ τοῦ ποῖα εἶναι τὰ ποσὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχει ἀπολέσει ἐτησίως τὸ Κράτος ἐκ τῶν ἀπαγορευτικῶν δασμῶν χάριν τῆς βιομηχανίας. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ εἴχομεν τὴν εἰκόνα τοῦ συνόλου τῶν ἀντικειμένων, τῶν προϊόντων τῆς βιομηχανίας καὶ τέχνης, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔχει ταχθῆ δασμὸς ἀπαγορευτικός, τότε θὰ κατελήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος θυσιάζει ἴσως τὸ ἓν τρίτον τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν εἰσαγωγικῶν προϊόντων χάριν προστασίας τῆς βιομηχανίας. Τὴν προστασίαν πρὸς τὴν βιομηχανίαν ταύτην παρέσχε τὸ Κράτος πάντοτε ἀποβλέπον ὄχι μόνον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐργασίας χάριν χιλιάδων ἐργατῶν. Ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα παρὰ μετὰ συμπαθείας ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τοὺς ἐργάτας συμπάσης τῆς Ἑλλάδος, οἵτινες πάσχουσιν ὄντως ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς καὶ οἵτινες πάσχουσιν ἐκ τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς καχεξίας, ἥτις ἀπὸ ἐτῶν ὑπάρχουσα ἐν Ἑλλάδι ἐπετάθη ἐπ’ ἐσχάτων. Ὅτε εὑρισκόμεθα πρὸ τοιούτων ὅρων, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ μετὰ συμπαθείας νὰ προσβλέψωμεν πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐργατικοῦ πληθυσμοῦ καὶ νὰ παράσχωμεν τὰ μέσα τ’ ἀπαιτούμενα διὰ ν’ ἀνακουφίσωμεν τὸν ἐργατικὸν τοῦτον πληθυσμόν. Περὶ τούτου δὲν πρόκειται οὔτε τὸ ζήτημα τοῦτο χωρίζει τὴν πτέρυγα ἡμῶν καὶ τὴν πτέρυγα ὑμῶν· εἰς τὸ ζήτημα τῆς λήψεως μέτρων διὰ τὸν ἐργατικὸν πληθυσμὸν εἴμεθα πάντες σύμφωνοι, οὐδεμία δ’ ἀντίθετος γνώμη ὑπάρχει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐφιστῶ καὶ πάλιν τὴν προσοχὴν ἐπὶ δύο θεμάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ συζητήσω κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἀφοῦ τὰ τοῦ νομοσχεδίου μελετήσω λεπτομερῶς, διότι εἶπον ἐν ἀρχῇ ὅτι δὲν ἔχω προβῆ εἰς λεπτομερῆ μελέτην ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος τούτου. Πρῶτον ἐπὶ τοῦ θέματος ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ τὴν προσήκουσαν προσοχὴν πρὸς προστασίαν τῆς βιομηχανίας, ἵνα προστατεύσῃ τὰς ἀπαραιτήτους βιομηχανίας, οὐχὶ δὲ τὰς μικροβιομηχανίας ἐκείνας αἵτινες ἀναφύονται καὶ ἀντιπροσωπεύονται ὑπὸ ἑνὸς ἢ δύο μόνον καταστηματαρχῶν, δὲν ἀποτελοῦσι δὲ βιομηχανίας σχετιζομένας πρὸς τὴν πρόοδον τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Διότι δυστυχῶς τὰ τοῦ δασμολογίου ἡμῶν παρέχουσι τὸ οἰκτρὸν θέαμα τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἐξετυλίχθη διὰ μακρῶν ἐνταῦθα. Ὑπάρχουσι κλάδοι βιομηχανικοὶ παμμέγιστοι, τῶν ὁποίων ἡ ἀνάπτυξις τιμᾷ τὴν χώραν καὶ θίγει τὴν οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν τῆς χώρας καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ χορηγηθῇ τούτοις πᾶσα ὑποστήριξις. Πᾶσα δὲ ὑποστήριξις καὶ προστασία ἐκ μέρους τοῦ Κράτους εἰς τὴν βιομηχανίαν τῆς χώρας εἶναι τιμὴ αὐτοῦ τοῦ Κράτους. Ὑπάρχουσι καὶ κλάδοι διὰ τοὺς ὁποίους ἐνδιαφέρονται ἄτομα ἁπλῶς, ἀλλ’ ὧν ἡ προαγωγὴ καὶ ἡ ἐξέλιξις κατ’ οὐδὲν θίγει τὴν δημοσίαν οἰκονομίαν τοῦ Κράτους καὶ κατ’ οὐδὲν συντελεῖ πρὸς τὴν πρόοδον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ συντελεῖ εἰς τὸν πλουτισμὸν ὡρισμένων προσώπων. Δυστυχῶς αἱ μετ’ ἀφθονίας παρεχόμεναι ἀτέλειαι οὐκ ὀλίγων καταστημάτων ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος ηὐνόησαν προαγαγοῦσαι τὴν οἰκονομίαν τὴν οἰκιακὴν τῶν καταστηματαρχῶν, τοὐναντίον δὲ κατέστρεψαν τὴν πρόοδον ἄλλων βιομηχανιῶν, διὰ τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποιοῦντο ὡς πρώτη ὕλη τὰ παραγόμενα ἐκ τῶν καταστημάτων τούτων. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχὴ εἰς τοῦτο καὶ περὶ τούτου θὰ συζητήσω μετ’ εὐρύτητος σχετικῶς πρὸς τὸν χρόνον τὸν ὁποῖον διαθέτομεν λόγῳ τῆς παρούσης περιστάσεως. Εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀποβλέψωμεν, εἰς ὡρισμένα προϊόντα, τὰ ὁποῖα παράγουσιν ὡρισμένα ἐν Ἑλλάδι καταστήματα καὶ τὰ ὁποῖα καταστρέφουσιν ἄλλας βιομηχανίας, τῶν ὁποίων τὰ προϊόντα ταῦτα ἀποτελοῦσι τὴν πρώτην ὕλην. Ταῦτα ἀπαιτοῦσι μελέτην, συσχέτισιν τῶν θεμάτων καὶ ἐξέτασιν τῶν λεπτομερειῶν. Περὶ τούτου οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ παράσχῃ τὴν προσοχήν της κατὰ τὰς δύο ἑπομένας συζητήσεις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ πεισθῇ ὅτι δὲν συζητοῦμεν μετ’ ἐχθρότητος πρὸς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἀποβλέπομεν εἰς βελτίωσιν αὐτοῦ καὶ ἀποφυγὴν ἀδικίας ἐναντίον ὡρισμένων βιομηχανιῶν. Δεύτερον ζήτημα ἐφ’ οὗ ἀπαιτεῖται προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς εἶναι τὸ τῆς συγκρούσεως πρὸς τὰς συμβάσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ ὀλίγου ἔλεγε πρὸς ἡμᾶς ὅτι εἶναι τοῦτο ζήτημα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Οὐχὶ βεβαίως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καταρτίζων καὶ εἰσάγων νομοθέτημα εἰς τὴν Βουλὴν ὀφείλει ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πᾶσαν πρόνοιαν καὶ μελέτην καὶ συσχέτισιν πρὸς τὰς συμβάσεις, ἵνα μὴ προκύψωσι συγκρούσεις, εἰσάγων δὲ τὸ νομοθέτημα εἰς τὴν Βουλὴν ἀφίεται πλέον εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ἥτις ἔχει τὸ δικαίωμα ἐλευθέρως νὰ κρίνῃ μήπως τὸ νομοθέτημα συγκρούεται πρὸς τὰ συμβατικῶς συνωμολογημένα, διότι ψηφίζουσα ἡ Βουλὴ νομοθετήματα συγκρουόμενα πρὸς συμβάσεις διεθνεῖς δὲν ψηφίζει παρὰ οὐτοπίας ἐκτὸς τοῦ ὅτι παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ εὐρωπαϊκὸν Δημόσιον καὶ εἰς τὰς συμβατικῶς συνδεδεμένας μεθ’ ἡμῶν εὐρωπαϊκὰς Ἐπικρατείας νὰ κρίνωσιν ὅτι, καὶ ἂν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δὲν παρέσχε τὴν δέουσαν προσοχήν, ἀλλὰ καὶ ἡ Βουλὴ ἔσπευσεν ἀπροσέκτως νὰ ψηφίσῃ καὶ ἐπέδειξε συγχρόνως οὐχὶ τὴν προσήκουσαν καλὴν πίστιν πρὸς τὰ συμβατικῶς διωμολογημένα. Πρὸς τοῦτο ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ καταβάλλῃ τὴν δέουσαν προσοχήν, διότι νομοθετοῦσα ὀφείλει νὰ σοβαρεύηται καὶ νὰ προσέχῃ εἰς τὰ συμβατικῶς διωρισμένα μετὰ ξένων Κρατῶν. Ἐκ πρώτης ἐντυπώσεως εἶναι ἀναμφισβήτητος ἡ σύγκρουσις πρὸς τὰς συμβάσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἀτμομηχανῶν. Εὔχομαι, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μέχρι τῆς προσηκούσης ὥρας λύσῃ τὸ ζήτημα καὶ κατορθώσῃ νὰ ἐπιλύσῃ τὰς δυσχερείας, διότι ὑπάρχουσι καὶ δυσχέρειαι, ὡς ὡμολόγησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εὔχομαι δὲ νὰ ἐπιλύσῃ τὰς δυσχερείας, διότι τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τῶν ἀτμομηχανῶν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγει κατὰ πολὺ τοὺς σιδηροβιομηχάνους τοῦ Πειραιῶς, οἵτινες πάσχουσιν ὑπὲρ πάντας ἄλλους. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἤθελε παραδεχθῆ ἡ Βουλὴ ὅτι τὸ νομοσχέδιον εὕρηται ἐν συγκρούσει πρὸς ῥητὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Γερμανικῆς αὐτοκρατορίας ἐννοεῖται ὅτι τὰ παράπονα τῶν σιδηροβιομηχάνων τοῦ Πειραιῶς θέλουσιν ἑλκύσει πᾶσαν συμπάθειαν καὶ πάντα τὸν πόνον ἡμῶν ὡς παράπονα Ἑλλήνων πολιτῶν πασχόντων, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ θέλει ἐπιδοθῆ καὶ πρέπει νὰ ἐπιδοθῇ, ἵνα εὕρῃ ἄλλον τρόπον προστασίας καὶ ἐνισχύσεως τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν, οὐχὶ δὲ διὰ τοῦ τρόπου, δι’ οὗ θέλει συγκρουσθῆ ἀγρίως πρὸς τὰ συμβατικῶς διωμολογημένα μετ’ ἰσχυρῶν Δυνάμεων ὑφ’ ὅρους ἐκτιθέντας εἰς κίνδυνον ἄλλα συμφέροντα πολύτιμα ἐξ ἴσου, ἂν μὴ πολυτιμότερα, τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν τάξεων, αἵτινες θὰ ὑποστῶσι τὰ ἀντίποινα. Ἐπαναλαμβάνω, εὔχομαι, ἵνα πάντα ταῦτα ἀποδειχθῶσιν ἔωλα ἢ νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος καθ’ ὃν νὰ ὑποστῶσι τελείαν ἐξομάλυνσιν αἱ δυσχέρειαι μέχρι τῆς εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὁπότε ἡ Βουλὴ μὴ ἔχουσα κώλυμα τὰ ἐκ τῶν διεθνῶν συμβάσεων διωμολογημένα θὰ δύναται μετ’ ἐνθουσιασμοῦ νὰ παράσχῃ εἰς τὰς ἐργατικὰς τάξεις τὰς πασχούσας πᾶσαν συνδρομὴν ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν, αἵτινες εἶναι ὑπὸ πάντων ἡμῶν ἀνεγνωρισμέναι.

§171Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§172Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐγὼ προχθὲς ἀνέφερον πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ πρεσβεία ἐποιήσατο παραστάσεις πρὸς τὸν Ὑπουργὸν περὶ τοῦ ὀρυκτοῦ ἐλαίου. Καὶ εἶναι πολὺ πιθανὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εὑρίσκηται ἐν μέρει ἐν τῇ ἀκριβείᾳ μεμφθεὶς ἐμοῦ ὅτι δὲν εὑρίσκομαι ἐν τῇ ἀκριβείᾳ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλεγον πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ὅτι ἐγένοντο παραστάσεις, ὅτε ἠναγκάσθητε ν’ ἀναστείλητε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου δι’ ἐγκυκλίου, διότι τοιαύτην εἶχον πληροφορίαν. Εἶναι πολὺ πιθανὸν ἡ Ἀμερικανικὴ πρεσβεία νὰ μὴ ἐποιήσατο παραστάσεις. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ τούτου; Πρόκειται περὶ τοῦ ὅτι τὸ ὀρυκτὸν ἔλαιον εἰσάγεται ἐξ Ἀμερικῆς καὶ μόνον, διότι ἐκεῖ παράγεται, ἐκεῖ διυλίζεται καὶ ἐκεῖθεν καὶ μόνον ἔρχεται ἐνταῦθα. Ἐὰν δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ συμβάσει, διότι δὲν ὑπάρχει σύμβασις μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς συμπολιτείας, ὑπάρχει ἴσως μία πρὸ τοῦ 1884, ἥτις καὶ ἔληξεν, ἀλλ’ εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ συμπολιτεία δίδει μεγάλην σημασίαν εἰς τὰ γινόμενα οὐχὶ μόνον παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας χώρας, καὶ λαμβάνει ἀντίποινα, ἐὰν δὲν συναφθῶσιν αἱ οἰκεῖαι συμβάσεις καὶ δὲν λάβῃ τὰ ἀνάλογα ἀνταλλάγματα. Δὲν ἐγένοντο ἴσως παραστάσεις, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον καὶ ἐξηκριβωμένον, καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διαψεύσῃ τοῦτο, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ πρεσβεία ἔκαμε παραστάσεις ὅτι τὸ ὀρυκτὸν ἔλαιον τὸ εἰσαγόμενον καὶ τὸ ὁποῖον φορολογεῖται βαρύτατα διὰ τῆς δασμολογικῆς ταύτης διατάξεως θίγει ἀμερικανικὰ συμφέροντα. Ἡ Ἀμερικανικὴ συμπολιτεία θέλει λάβει τοῦτο ὑπ’ ὄψιν ὅσον ἀφορᾶ τὰ προϊόντα τὰ ἑλληνικά, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα, τὰ ἔλαια καὶ τὰς ἐλαίας. Καὶ λέγων περὶ ἐλαιῶν, τὰς ὁποίας μοὶ ὑπενθύμισεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πατρῶν, ἀναφέρω τι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι γνωστὸν ἴσως εἰς πολλοὺς ἐξ ἡμῶν· ἀναφέρω ὅτι μεγάλη κατανάλωσις ἐλαιῶν Ἰσπανικῶν γίνεται ἐν Ἀμερικῇ, κατὰ τοὺς τελευταίους δὲ χρόνους γίνεται μεγάλη εἰσαγωγὴ καὶ ἐξ Ἑλλάδος, οὐχὶ ἀνάλογος τῆς ἐνταῦθα ὑπαρχούσης ποσότητος. Τοῦτο δὲ διότι ἡ ἐλαία ἀποτελεῖ διὰ τὸν Ἀμερικανὸν ἀντικείμενον πρώτης ἀνάγκης. Εἶναι δὲ πολὺ ἐνδεχόμενον εἰς τὸ μέλλον νὰ γίνῃ εἰσαγωγὴ μεγίστη ἐλαιῶν πρὸς ὄφελος τῆς ἑλληνικῆς γεωργίας. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ θέμα λέγω ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ἀμερικῆς νὰ μὴ ἐποιήσατο παραστάσεις, διότι δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένον τὸ ὀρυκτὸν ἔλαιον ἐν τῇ συμβάσει τῇ παλαιᾷ· ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος ἐποιήσατο παραστάσεις, εἴτε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἴτε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι θέλει λάβει ὑπὸ σημείωσιν τὴν βαρυτάτην ταύτην φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν καὶ ὅτι εἰς ἐνδεχομένην περίστασιν ἡ Ἀμερικανικὴ συμπολιτεία θέλει ἐφαρμόσει καὶ αὐτὴ ἀνάλογα μέτρα πρὸς τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἑτέρα εἴδησις λίαν χαρακτηριστικὴ καὶ ἐνδεικτική, εἴδησις τὴν ὁποίαν, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, διεβίβασεν ὁ ἐν Βασιγκτῶνι ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι μετέβη πρὸς ἐπίσκεψιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ ἐγένετο λόγος περὶ συμφερόντων ἀφορώντων τὴν σταφίδα ἰδίως, ἔλαβε δὲ ἀπάντησιν ὅτι, ἂν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν σπεύσῃ νὰ συνομολογήσῃ σύμβασιν ἐμπορικήν, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πατάξωσι διὰ βαρυτάτων δασμῶν τὸ κυριώτερον προϊὸν ἡμῶν, τὴν σταφίδα. Ἡ πληροφορία εἶναι ἀκριβεστάτη, ὑποθέτω δ’ ὅτι τὴν γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὅτι θέλει κανονίσει ἡ Κυβέρνησις τὴν πορείαν αὐτῆς ἀναλόγως πρὸς τὰς δύο ταύτας παρατηρήσεις. Τὴν δευτέραν ταύτην πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω, ἴσως θὰ ἦτο ἀνάγκη δι’ ἐπερωτήσεως ν’ ἀναπτύξω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἴσως θὰ ἔπρεπε καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν νὰ λάβωσι τὴν πρωτοβουλίαν, ἂν καὶ ἡ σταφὶς ἀποτελεῖ θέμα τὸ ὁποῖον δὲν θίγει αὐτοὺς μόνον ἀλλὰ καὶ τὸ Κράτος ἐν γένει, ὥστε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον ἐγὼ προχθὲς εἶναι ἀληθῆ καὶ μόνον δίκαιον εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀμερικῆς δὲν ἐποιήσατο παραστάσεις, διότι τὸ ὀρυκτὸν ἔλαιον δὲν περιλαμβάνεται ἐν τῇ συμβάσει τοῦ 1884. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, εἶμαι βέβαιος ὅτι παρετήρησε πρὸς αὐτὸν ὅτι θὰ λάβῃ ἡ Ἀμερικανικὴ συμπολιτεία ἀνάλογα μέτρα διὰ τὰ προϊόντα τὰ Ἑλληνικά, τὰ γεωργικὰ καὶ τὰ παντοῖα ἄλλα, τὰ εἰσαγόμενα ἐκεῖ. Ταῦτα εἶχον κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ παρατηρήσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅστις συνηθίζει νὰ θεωρῇ ὡς ἀνακριβῆ καὶ ἀναληθῆ πάντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐντεῦθεν λέγομεν διὰ νὰ προκαλέσωμεν μᾶλλον τὴν προσοχὴν αὐτοῦ πρὸς βελτίωσιν τῶν νομοθετημάτων αὐτοῦ, ὥστε νὰ μὴ ὑποπέσῃ εἰς σφάλματα, τὰ ὁποῖα θὰ στοιχίσωσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν καὶ ὑλικῶς καὶ ἠθικῶς.

§173Λ. Θ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Μετὰ τὴν ἔκτασιν ἣν ἔλαβεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θηβῶν συνάδελφος κ. Κατσίνας, ὅπως παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, ἥτις θὰ συναρμολογήσῃ πάσας τὰς παρατηρήσεις καὶ πάντα τὰ παράπονα τ’ ἀκουσθέντα ἐνταῦθα ἀπόψε κατὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ μᾶς φέρῃ τὴν ἐργασίαν αὐτῆς, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς πέρας. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, διότι πρόκειται περὶ ἐργασίας ἡ ὁποία δὲν θ’ ἀπασχολήσῃ πολὺ τὴν ἐπιτροπήν.

§174Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἐντὸς δύο ἡμερῶν δύναται νὰ φέρῃ τὸ πόρισμά της.

§175Λ. Θ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ἂς ψηφισθῇ ἀπόψε εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεσθε, κύριε Ὑπουργέ, νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν;

§177ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, νομίζω ὅτι ἐπείγει ὁ χρόνος, ἀλλά, ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ παρατείνῃ τὰς ἐργασίας, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§179ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂν δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ μὴ ἐπιμένωμεν πολύ, διότι ἐλλείπει ὁ ὑλικὸς χρόνος πρὸς ἐπεξεργασίαν. Ἂν λοιπὸν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς δύο ἡμερῶν νὰ περατωθῇ ἡ μελέτη, οὕτως ὥστε τὴν Τετάρτην νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις καὶ τὴν Πέμπτην νὰ γίνῃ ἡ ἐπὶ τῆς βʹ ἀναγνώσεως συζήτησις, δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι θὰ κατορθώσῃ πολλὰ καὶ μεγάλα ἐντὸς δύο ἡμερῶν ἡ ἐπιτροπή. Ὁπωσδήποτε θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, ἀφοῦ πρῶτον εὐαρεστηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας θὰ ὑποβάλω καὶ κατόπιν θὰ γίνῃ ἀνατύπωσις μὲ τὰς τροπολογίας μου καὶ οὕτω θὰ σταλῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§181ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑποβάλλω τὰς ἑξῆς τροπολογίας. Τὰ ἐδάφια αʹ καὶ βʹ τῆς κλάσεως 5 τροποποιοῦνται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἐδάφ. αʹ) Βούτυρον τετηγμένον ἢ κεκαθαρμένον, μαγειρικῆς χρήσεως, ὑπὸ γενικὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν δραχ. 60 εἰς μεταλλικὸν κατὰ 100 ὀκάδας». «Ἐδάφ. βʹ) Βούτυρον τραπέζης ἀνάλατον ἢ ἡλατισμένον καὶ μαργαρίνη ὑπὸ γενικὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν δραχ. 160 εἰς μεταλλικὸν κατὰ 100 ὀκάδας». Κατόπιν ἡ ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ δευτέρα σημείωσις τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Οἱ ἔχοντες ἐν ἐνεργείᾳ ναυπηγεῖα καὶ ἀνεγνωρισμένοι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κατασκευασταὶ ἢ μετασκευασταὶ ἀτμοπλοίων δικαιοῦνται νὰ παραλαμβάνωσιν ἀτελῶς παντὸς εἴδους ξυλείαν, ὡς ναυπηγήσιμον, ὑποχρεούμενοι νὰ χρησιμοποιήσωσι τὴν ξυλείαν ταύτην πρὸς ναυπήγησιν ἢ μετασκευὴν ἀτμοπλοίων. Ἡ χρησιμοποίησις τῆς ὡς ναυπηγησίμου ἀτελῶς εἰσαχθείσης ξυλείας εἰς διάφορον χρῆσιν, ἐκτὸς τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νόμου ͵ΒΡΚΑʹ τοῦ 1892 ποινῶν, συνεπάγεται καὶ τὴν στέρησιν τοῦ πλεονεκτήματος τούτου διὰ τὸν καταδικασθέντα». Ἐπίσης εἰς τὴν κλάσιν 63 προστίθενται ἐδάφια γʹ καὶ δʹ, τοῦ ἐδαφίου βʹ τῆς αὐτῆς κλάσσεως συμπληρουμένου κατὰ τὰς συμβάσεις ὡς ἑξῆς· «Ἐδάφ. βʹ) Πλάκες ἐκ χυτοσιδήρου, ἐκ σφυρηλατοῦ σιδήρου ἢ ἐκ χάλυβος πάσης διαστάσεως, γωνιακὸς σίδηρος ἢ σιδηρογωνίαι, ἐλάσματα μεταλλικὰ (λαμαρῖναι ἐξ ἐλατοῦ σιδήρου ἢ λευκοσιδήρου), σίδηρος εἰς ταινίας, ῥάβδοι ἐκ χυτοσιδήρου, ἐκ σφυρηλάτου σιδήρου ἢ ἐκ χάλυβος διὰ σιδηροδρόμους· τροχιαί, ὡς καὶ τὰ συνδετικὰ τεμάχια αὐτῶν, συνδέσεις (éclisses), κοχλίαι, αἰχμαί (aiguilles), καρφία καὶ ἄλλα τεμάχια, χρησιμεύοντα ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν σιδηροδρόμων, ἐκ χυτοσιδήρου, ἐκ σφυρηλάτου σιδήρου ἢ ἐκ χάλυβος· σύρματα ἐκ σιδήρου, ἐκ χάλυβος ἢ ἄλλου κοινοῦ μετάλλου ἀκατέργαστα (ἄπλεκτα δηλονότι εἰς κόσκινα ἢ φράγματα), σύρματα μεταλλικὰ διὰ τηλεγράφους καὶ ἠλεκτρικοὺς κώδωνας, ἐλατήρια ἐκ σύρματος δι’ ἔπιπλα· τροχοὶ ἐκ χάλυβος καὶ γέφυραι σιδηραῖ διὰ σιδηροδρομικὰς γραμμάς, ἀτελῆ. Ἐδάφ. γʹ) Ἐλάσματα ἐκ σφυρηλατημένου σιδήρου ἢ χάλυβος ἁπλᾶ, παντὸς μεγέθους, σχήματος καὶ πάχους ἐπίπεδα ἢ σχηματισμένα (façonnées) ἢ μὲ ῥαβδώσεις (striées), ἢ κυμάνσεις (ondulées), ῥάβδοι πάσης τομῆς, ὡς ἐξέρχονται τῶν ἐλάστρων (laminoirs), πλὴν τῶν δοκῶν σχήματος Τ, ἀναγραφομένων εἰς τὴν κλάσιν 242 αʹ, ἀτελῆ. Ἐδάφ. δʹ) Σωλῆνες ἐκ σιδήρου ἢ χάλυβος συγκεκολλημένοι ἢ μονήλατοι, ἄνευ ἑλικοτομῆς εἰς τὰ ἄκρα, προωρισμένοι δι’ αὐλοὺς ἀτμολεβήτων ἀπὸ διαμέτρου ἐξωτερικῆς 38 χιλιοστομέτρων καὶ ἄνω οἱουδήποτε πάχους, ὡς καὶ οἱ δι’ αὐλοστηρίγματα ἀτμολεβήτων χρησιμοποιούμενοι ἑλικοτομημένοι εἰς τὰ ἄκρα σωλῆνες διαμέτρου 38 χιλιοστομέτρων καὶ ἄνω, πάχους δὲ ἀπὸ 6 χιλιοστομέτρων καὶ ἄνω, ἀτελεῖς». Ἐπίσης εἰς τὴν τροποποίησιν τῆς κλάσσεως 66 τὸ ἐδάφιον δʹ τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· «Ἐδάφιον δʹ) Νικέλιον εἰς φύλλα, ἐλάσματα ἢ ῥάβδους ἀμιγὲς ἢ ἠνωμένον μετ’ ἄλλων μετάλλων, ἀτελές». Τὰ ἐδάφια αʹ καὶ γʹ τῆς κλάσσεως 68 τοῦ δασμολογίου τροποποιοῦνται ὡς ἑξῆς, προστιθεμένου καὶ δ’ ἐδαφίου· «Ἐδάφ. αʹ) Χαλκὸς εἰς ὄγκους ἢ εἰς ἄχρηστα ἢ τεθραυσμένα τεμάχια ἢ σκεύη, ἀτελής. Ἐδάφ. γʹ) Χαλκὸς εἰς φύλλα ἢ πλάκας, πάχους ἀνωτέρου τῶν 2 χιλιοστομέτρων, ἀτελής. Ἐδάφ. δʹ) Χαλκὸς εἰς ῥάβδους ἢ φύλλα, πάχους μέχρι 2 χιλιοστομέτρων, ὑπὸ γενικὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν δρ. 30 εἰς μεταλλικὸν κατὰ 100 ὀκάδας». Δηλαδὴ εἰς τὰ ἐδάφ. γʹ καὶ δʹ, ὅπου λέγεται 2½ χιλιοστομέτρων, γίνεται 2. Εἰς τὴν κλάσιν 103 τὸ προστεθὲν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ϛʹ ἐδάφιον τροποποιεῖται οὕτω· «Ϛʹ) Ναφθαλίνη, μονοθειοῦχον νάτριον, θειικὸν νάτριον, ὑποθειῶδες νάτριον ὑπὸ γενικὸν εἰσαγ. δασμὸν δρχ. 1,50 κατὰ 100 ὀκάδας εἰς μεταλλικόν»· προστίθεται δηλαδὴ τὸ ὑποθειῶδες νάτριον. Εἰς τὴν κλάσσιν 195 τὸ ἐδάφιον δʹ διορθοῦται ὡς ἑξῆς· Ἐδάφιον δʹ) Ὑφάσματα ἐξ ὠμομετάξης (soie écrue) ὑπὸ γενικὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν δρχ. 18 εἰς μεταλλικὸν κατ’ ὀκᾶν». Διότι κατὰ λάθος εἶχε τυπωθῆ ὁλομετάξης, τὸ γαλλικὸν δεικνύει (soie écrue). Ἑτέρα τροποποίησις. Ἐκ τοῦ ἐδαφίου βʹ τῆς κλάσσεως 203 ἀπαλείφονται αἱ λέξεις «Σχοινία παντὸς τόπου λευκὰ ἢ ἠσφαλτωμένα, σπάγγοι κοινῆς χρήσεως (πλὴν τῶν φαρμακευτικῶν καὶ ὑποδηματοποιίας) καὶ μεταφέρονται εἰς ἴδια ἐδάφια ἔχοντα οὕτως· «Ἐδάφ. γʹ) Σχοινία παντὸς τόπου λευκὰ ἢ ἠσφαλτωμένα ὑπὸ γεν. εἰσαγ. δασμὸν δρ. 40 εἰς μεταλ. κατὰ 100 ὀκάδας. Ἐδάφ. δʹ) Σπάγγοι κοινῆς χρήσεως ὑπὸ γεν. εἰσαγωγικὸν δασμὸν δραχ. 60 εἰς μεταλλ. κατὰ 100 ὀκάδας». Εἰς τὴν κλάσιν 212 προστίθενται νέα ἐδάφια, ἔχοντα οὕτως, ἀπαλειφομένων ἐκ τοῦ ἐδαφίου αʹ τῆς κλάσσεως 6 τῶν λέξεων «Πτερὰ στολισμοῦ ἀκατέργαστα ὁλοσχερῶς» «Ἐδάφ. βʹ) Πτερὰ στολισμοῦ ἀκατέργαστα ὁλοσχερῶς ὑπὸ γεν. εἰσαγ. δασμὸν δρ. 15 εἰς μεταλλ. κατ’ ὀκᾶν.» Ἐδάφ. γʹ) Πτερὰ στολισμοῦ ἡμικατειργασμένα ὑπὸ γεν. εἰσαγ. δασμὸν δρ. 25 εἰς μεταλ. κατ’ ὀκᾶν. Ἐδάφ. δʹ) Πτερὰ ἐρραμμένα ἐφ’ οἱωνδήποτε ὑφασμάτων πρὸς στολισμὸν ἐνδυμάτων, ὡς καὶ περιλαίμια (μποὰ) ἐκ μικρῶν οἱωνδήποτε πτερῶν κατειργασμένων ἢ μὴ ὑπὸ γεν. εἰσαγ. δασμὸν δρ. 30 κατ’ ὀκᾶν εἰς μεταλλ.». Ἐπίσης τὰ ἐδάφια αʹ) καὶ βʹ) τῆς κλάσσεως 222 μεταρρυθμίζονται οὕτως· Ἐδάφ. αʹ) Σάρωθρα ἐκ σαρωθροχόρτου συνήθη μετὰ ἢ ἄνευ ξυλίνης λαβῆς ὑπὸ γεν. εἰσαγ. δασμὸν δραχ. 30 εἰς μεταλλ. κατὰ 100 ὀκάδας. Ἐδάφ. βʹ) Σάρωθρα ἐξ ἑτέρας φυτικῆς ὕλης μετὰ ἢ ἄνευ ξυλίνης λαβῆς ὑπὸ γεν. εἰσαγ. δασμὸν δρ. 50 εἰς μεταλλ. κατὰ 100 ὀκάδας».

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§183Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 ἐπιβάλλεται εἰσαγωγικὸς δασμὸς δραχμῶν 15 εἰς μεταλλικὸν κατὰ ἑκατὸν ὀκάδας εἰς ἀτμαμάξας σιδηροδρόμων ἢ τροχιοδρόμων πλήρεις. Φρονῶ ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἔχει σκοπὸν ἐντελῶς θεαματικόν, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι πᾶσαι αἱ ἑταιρεῖαι σιδηροδρόμων ἐν Ἑλλάδι καὶ ἡ τῶν τροχιοδρόμων Ἀθηνῶν τουλάχιστον ἔχουσι συμβάσεις μετὰ τοῦ Κράτους συνωμολογημένας καὶ δυνάμει τῶν συμβάσεων τούτων ἔχουσι καθωρισμένην ἀτέλειαν τῶν μηχανημάτων ὅλων καὶ τῶν ἀτμαμαξῶν ἰδίᾳ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Πρόχειρον ἔχω τὴν σύμβασιν τῶν ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Συνόρων, ἡ ὁποία εἶναι κατὰ τοῦτο ὁμοία πρὸς πάσας τὰς ἄλλας (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 15 συμβάσεως. Τὰ σίδηρα, τὰ ἐργαλεῖα, αἱ μηχαναί, τὸ ὑλικόν, αἱ ὗλαι καὶ τὰ ὑλικά, αἱ προμήθειαι τῶν γραφείων πάσης φύσεως, τὰ λίπη, καὶ τὰ ὀρυκτὰ ἔλαια πρὸς λίπανσιν, τὰ ἔπιπλα τῶν τε σταθμῶν καὶ τῶν στάσεων καὶ τὰ οἱαδήποτε μηχανήματα, τὰ ὁποῖα ἡ ἑταιρεία θέλει εἰσαγάγει ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ὅπως χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν ἐγκατάστασιν καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ σιδηροδρόμου, θέλουσιν εἰσάγεσθαι ἐν Ἑλλάδι ἀτελῶς, ἐλεύθερα καὶ ἀπηλλαγμένα παντὸς τελωνιακοῦ καὶ δημοτικοῦ τέλους προκυμαίας καὶ ἄλλων οἱωνδήποτε δικαιωμάτων. Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐκμεταλλεύσεως θέλουσιν εἰσάγεσθαι ἐν Ἑλλάδι, ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς τῆς ἀτελείας ὅρους, αἱ μηχαναί, τὸ τροχαῖον ὑλικόν, τὰ ὁλοκληρωτικὰ τμήματα τῶν μηχανῶν καὶ τοῦ τροχαίου ὑλικοῦ, αἱ σιδηραῖ ῥάβδοι καὶ οἱ στρωτῆρες καὶ τὰ παραρτήματα αὐτῶν, ἡ καύσιμος ὕλη, αἱ συσκευαὶ καὶ τὰ ἐξαρτύματα διὰ τὴν συντήρησιν τῆς τηλεγραφικῆς γραμμῆς, αἱ συσκευαὶ τῶν σημαντήρων, τὸ ὑλικὸν καὶ τὰ ἔπιπλα τῶν σταθμῶν, ὁ χάρτης, τὰ βιβλία καὶ τὰ ἔντυπα, τὰ λίπη καὶ τὰ ὀρυκτὰ ἔλαια πρὸς λίπανσιν». Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἔχομεν συμβάσεις μετὰ τῆς ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων, τῆς ἑταιρείας τῶν σιδηροδρόμων Πελοποννήσου, τῆς ἑταιρείας τῶν βορειοδυτικῶν σιδηροδρόμων, τῆς ἑταιρείας τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων καὶ τῆς ἑταιρείας τῶν τροχιοδρόμων Ἀθηνῶν, καθ’ ἃς εἶναι διωμολογημένη ἀτέλεια ὅλων τῶν μηχανημάτων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν ἀτμομηχανῶν καὶ ἀτμαμαξῶν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἔχω δίκαιον νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἀναγραφὴ δασμοῦ εἰσαγωγικοῦ δι’ αὐτὰς εἶναι εἰκονική, διότι ἐγὼ οὐδαμοῦ τοῦ Κράτους γινώσκω λειτουργοῦσαν ἑταιρείαν σιδηροδρόμων ἢ τροχιοδρόμων ἄνευ συμβάσεως μετὰ τοῦ Κράτους. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις αὕτη ὡς διάταξις ἄχρηστος, ἀνωφελὴς καὶ παρέχουσα μόνον παραμυθίαν ψευδῆ πρὸς τοὺς ἐργατικοὺς πληθυσμούς.

§184Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὁ εἰσαγωγικὸς οὗτος δασμὸς ἐπὶ τῶν ἀτμομηχανῶν καὶ ἀτμαμαξῶν ἐπιβάλλεται οὐχὶ διὰ τὰς σιδηροδρομικὰς ἑταιρείας τὰς ἐχούσας σύμβασιν μετὰ τοῦ Κράτους, ἀλλὰ διὰ τὰς μεταλλευτικὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι χρησιμοποιοῦσι μικρὰς σιδηροδρομικὰς ὁδούς, διὰ τὰς ὁποίας βεβαίως εἶναι καταθλιπτικὴ ἡ φορολογία αὕτη.

§185Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται διὰ τὰς ἀτμομηχανὰς τῶν μεταλλείων βεβαίως φορολογεῖ, καὶ φορολογεῖ κατὰ τρόπον καταθλιπτικόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ σιδηροδρομικῶν ἑταιρειῶν καὶ τροχιοδρόμων ἡ ἀναγραφὴ τοῦ δασμοῦ τούτου τόσον πομπωδῶς εἶναι θεαματικὴ καὶ εἰκονικὴ καὶ ἂς λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν οἱ δῆθεν προστατευόμενοι ὅτι δὲν προστατεύονται καθόλου. Ἐπίσης ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὁδοστρωτῆρας, οὗτοι χρησιμοποιοῦνται διὰ τὴν σκιρρόστρωσιν τῶν ὁδῶν ὅλου τοῦ Κράτους, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι κατὰ δύο συστήματα γίνεται ἡ σκιρρόστρωσις, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὲ ἐπανορθώσῃ, ἂν εἴπω ἀνακρίβειαν· ἡ σκιρρόστρωσις γίνεται καθ’ ὅλον τὸ Κράτος εἴτε δι’ ὁδοστρωτήρων ἀνηκόντων εἰς τὸ Κράτος, οἵτινες παρέχονται δι’ ἐργολαβίας διὰ τὴν συντήρησιν αὐτῶν πρὸς ἐργολάβους, εἴτε δι’ ὁδοστρωτήρων ἀνηκόντων εἰς τοὺς ἐργολάβους τοὺς ἀναλαμβάνοντας τὴν σκιρρόστρωσιν, ἀλλ’ ἐργολάβοι ἔχοντες ἰδίους ὁδοστρωτῆρας εἶναι ἐλάχιστοι. Πρόκειται λοιπὸν περὶ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ ὁδοστρωτήρων ἀνηκόντων εἰς ἐργολάβους καὶ τούτων μικροτάτου ἐκτοπίσματος τόννων. Ἴσως τὰ ¾ τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους σκιρροστρώνονται ὑπὸ ἐργολάβων οἵτινες ἔχουσιν ἀναλάβει τὴν συντήρησιν τῶν ὁδοστρωτήρων τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ Κράτος. Γινώσκει δ’ ἡ Βουλὴ ὅτι κατ’ ἔτος ἀναγράφεται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ποσὸν διὰ τὴν προμήθειαν ὁδοστρωτήρων, τοῦτο δὲ θὰ συνεχισθῇ διὰ τοῦ ταμείου τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας, τὸ ὁποῖον θὰ προμηθεύηται τοῦ λοιποῦ τοὺς ὁδοστρωτῆρας. Ὅταν ὅμως τὸ Κράτος αὐτὸ τοῦτο προμηθεύηται τοὺς ὁδοστρωτῆρας, ποῖον εἰσαγωγικὸν δασμὸν θὰ πληρώσῃ; Θὰ πληρώσῃ τοῦτο τὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν ἢ θὰ συμφωνήσῃ μετὰ τοῦ ἐμπόρου τὴν ἐν Πειραιεῖ παράδοσιν τοῦ ὁδοστρωτῆρος, ὅπως καταβάλῃ ὁ ἔμπορος τὸν δασμόν; Ἀλλὰ τότε θὰ καταβάλῃ τὸ Κράτος μεῖζον ποσὸν διὰ τὴν ἀγοράν. Κατὰ συνέπειαν ἐξάγομεν χρῆμα θετικὸν ἀπὸ τὸ ταμεῖον τοῦ Κράτους καὶ τὸ σκορπίζομεν, διὰ νὰ καταβάλωμεν εἴτε μεῖζον τίμημα εἰς τοὺς Εὐρωπαίους προμηθευτὰς εἴτε μεῖζον τίμημα εἰς τοὺς Ἕλληνας προμηθευτάς, ἐὰν ἐπιβαρύνωμεν αὐτοὺς μὲ τὸν εἰσαγωγικὸν αὐτὸν δασμὸν τῶν ὁδοστρωτήρων. Ὁ δὲ εἰσαγωγικὸς δασμός, ὡς εἶπον, τῶν ἀτμαμαξῶν σιδηροδρόμων καὶ τροχιοδρόμων εἶναι μία εἰκονικότης, μία στάχτη ’ς τὰ μάτια, διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι προστατεύομεν δῆθεν τοὺς λεβητοποιούς.

§186ΕΠ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Προκειμένου, κ. Πρόεδρε, περὶ τῶν ἀτμοπλοίων καὶ τοῦ εἰς αὐτὰ ἐπιβαλλομένου διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ, ἔχω τὸ καθῆκον νὰ καταστήσω γνωστὸν πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοιούτου βαρυτάτου δασμοῦ 25 καὶ 50 δραχμῶν κατὰ τόννον ἐπιφέρομεν μέγα τραῦμα εἰς τὴν ἀτμήρη ἡμῶν ναυτιλίαν καὶ ἰδίως κατὰ τῆς ἐξυπηρετούσης τὴν ἀκτοπλοΐαν ἡμῶν. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἡ σημερινὴ τιμὴ τῆς ναυπηγήσεως τῶν ἀτμοπλοίων ἐν Ἀγγλίᾳ ποικίλλει μεταξὺ 4 καὶ 5 λιρῶν κατὰ τόννον. Ὅτε λοιπὸν διὰ δασμοῦ εἰσαγωγικοῦ ὁρίζεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ποσὸν ἀνερχόμενον εἰς δύο λίρας, δηλ. εἰς τὸ ἥμισυ περίπου τῆς ἀξίας, βεβαίως ἀνυπολόγιστος ζημία θέλει ἐπέλθει εἰς τὴν ἀκτοπλοΐαν ἡμῶν καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει λάβει ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν περίπτωσιν ταύτην καὶ δὲν θ’ ἀποδεχθῇ τὴν τοιαύτην διάταξιν, δι’ ἧς παραβλάπτονται σημαντικῶς τὰ συμφέροντα τῆς ναυτιλίας ἡμῶν.

§187Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἔκρινεν ἤδη ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, δεκτοῦ γενομένου ὅτι ἐνέχει ἀτελείας καὶ ὅτι ἐλπὶς ὑπάρχει ὅτι τὰς ἀτελείας ταύτας, ἂν μὴ πάσας, τοὐλάχιστον ἐνίας, αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ διορθώσῃ. Ἀλλὰ θὰ συστήσω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτῆς καὶ εἰς διόρθωσίν τινα, σπουδαιοτέραν κατ’ ἐμὲ, ἡ ὁποία θὰ διευκολύνῃ πολὺ τὰς μελλούσας συζητήσεις. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς βλέπετε πάντες, ἀποτελεῖται ἐξ ἑνὸς καὶ μόνου ἄρθρου, ἀλλ’ ἄρθρου τὸ ὁποῖον ἔχει 8 σελίδων ἔκτασιν, καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ συμφύρονται πᾶσαι αἱ κλάσσεις τοῦ δασμολογίου ἀκανονίστως καὶ ἀτάκτως, καὶ περιπλέκονται, ὡς περιπλέκονται, κατὰ τὴν κοινὴν φράσιν, τῆς ζουρλῆς τὰ μαλλιά. Πρέπει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ προσπαθήσῃ νὰ συμπλέξῃ τὰ μαλλιὰ αὐτά, διὰ νὰ καταστήσῃ τὴν συζήτησιν εὐκολωτέραν. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ διαιρέσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς ἄρθρα περιλαμβάνοντα κλάσσιν τινὰ ὁμοειδῆ τοῦ δασμολογίου, ἡ ὁποία μεταρρυθμίζεται εἰς τρόπον ὥστε νὰ γνωρίζωμεν περὶ τίνος πρόκειται, ὅταν θὰ συζητήσωμεν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἑκάστη δὲ κλάσσις, ἕκαστον ἄρθρον πρέπει νὰ συνοδεύηται παραπλεύρως καὶ μὲ τὸν ἰσχύοντα νῦν δασμολογικὸν φόρον, ἵνα βλέπωμεν ἀντικρὺ ποία ζητεῖται διόρθωσις· καί, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ γνωρίζωμεν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τίνα λόγον ζητεῖται ἡ διόρθωσις. Ζητεῖται ἡ αὔξησις λόγου χάριν ἁπλῶς πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ταμείου, καὶ θὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο διὰ τῆς αὐξήσεως; Ζητεῖται χάριν προστασίας; Διὰ τίνα λόγον ζητεῖται ἡ μεταβολὴ ὅλου σχεδὸν τοῦ δασμολογίου; Κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον εἰς ἓν ἄρθρον μὲ ὀκτὼ σελίδων ἔκτασιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις· θὰ πελαγοδρομήσωμεν, διότι δὲν ἔχομεν ἔδαφος νὰ συζητήσωμεν, διότι ὁ εἷς θὰ ὁμιλῇ περὶ τῶν ἀξόνων τῶν ἀτμοπλοίων, ὁ ἄλλος θὰ ὁμιλῇ περὶ τοῦ βουτύρου, ὁ τρίτος περὶ τῆς παραφίνης καὶ τῆς σακχαρίνης καὶ δὲν ἠξεύρω ποίας ἄλλης –ίνης. Τοιαύτη συζήτησις δὲν εἶναι λογική, δὲν εἶναι ἐφικτή, δὲν ἁρμόζει εἰς Σῶμα νομοθετικόν. Ἵνα εἶναι ἐν τάξει ἡ συζήτησις καὶ ἵνα κατασταθῇ δυνατὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ γνωρίζῃ περὶ τίνος πρόκειται, δέον νὰ πράξῃ ἡ ἐπιτροπὴ ὃ ἐγὼ συμβουλεύω, νὰ διαιρέσῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο εἰς τόσα ἄρθρα, ὅσαι εἶναι αἱ κλάσσεις αἱ μεταρρυθμιζόμεναι τοῦ δασμολογίου.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2–5 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§189ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, ὅπως εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας παραγράφου μετὰ τὰς λέξεις «κατόπιν ἐγγράφου» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις: «ἢ προφορικῆς». Νὰ προστεθῇ δ’ ὡς τελευταία παράγραφος εἰς τὸ ἄρθρον ἡ ἑξῆς: «Ἡ ἰσχὺς τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος ἄρθρου ἄρχεται ἀπὸ πρώτης Μαΐου 1910».

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§191ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας παραγράφου τὸ ἑξῆς: «Ἐὰν ὅμως εἰσεπράχθη μέρος μόνον τῶν διὰ τοῦ παρόντος νόμου ἐπιβαλλομένων τελῶν, ὥστε τὸ σύνολον τοῦ εἰσπραχθέντος τέλους μετὰ τοῦ δικαιώματος καταναλώσεως νὰ μὴ ὑπερβαίνῃ τὸ ποσὸν ἀκεραίου τοῦ διὰ τοῦ παρόντος νόμου ἐπιβαλλομένου τέλους, οὐδεμία ἐπιστροφὴ γίνεται». Νὰ προστεθῇ δ’ ὡς τελευταία παράγραφος τὸ ἑξῆς· «Ἡ ἀναπλήρωσις τῶν ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν τελωνιακῶν ἀμφισβητήσεων νομομηχανικοῦ καὶ ὀρυκτολόγου γίνεται διὰ τοῦ τμηματάρχου τῶν μονοπωλίων καὶ τοῦ χημικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν».

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Κατήρτισα τὴν ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν θ’ ἀποσταλῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸς ἐπεξεργασίαν, ἐκ τῶν κυρίων Π. Πρωτοπαππαδάκη, Ἀ. Χατζηκυριάκου, Θ. Ῥετσίνα, Δ. Γούναρη, Γ. Ζωγράφου, Γ. Κατσίνα, Π. Πετρίδου, Γ. Πολυγένους, Χ. Βοζίκη, Ἰ. Λάππα, Στ. Βαφειαδάκη, Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, Ἰ. Μπούμπουλη, Κ. Λομβάρδου, Ἀντ. Καρτάλη, Ἀγ. Σλῆμαν καὶ Ν. Σιμοπούλου. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§193Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ;

§194ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα· τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιφέρω παρατηρήσεις τινάς.

§195Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§197ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παρεκάλουν, εἰ δυνατόν, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἑξῆς τροποποίησις. Εἰς τὴν γʹ παράγραφον μετὰ τὰς λέξεις «ν’ ἀναλάβῃ κινδύνους» ν’ ἀντικατασταθῶσιν αἱ ἑπόμεναι λέξεις μέχρι τῶν λέξεων «ὅριον αὐτῶν» διὰ τῶν ἑξῆς: «ποσοῦ ἀνωτέρου τοῦ 1½% ἀπὸ τοῦ καταβεβλημένου κεφαλαίου ἐπὶ ἀσφαλειῶν θανάτου ἀμέσου καταβολῆς καὶ 2% ἐπὶ ἀσφαλειῶν ὡρισμένης λήξεως». Καὶ ἐν τῷ μέσῳ τῆς προτελευταίας παραγράφου μετὰ τὰς λέξεις «οἰκονομίας τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου» αἱ ἑπόμεναι μέχρι τῶν λέξεων «εἰδικῶν προσώπων» συμπεριλαμβανομένων ν’ ἀντικατασταθῶσιν ὑπὸ τῶν ἑξῆς· «τοῦ ἐπὶ τῆς φορολογίας τῶν κερδῶν τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν τμηματάρχου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐξ ἑνὸς εἰδικοῦ προσώπου».

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§199ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὴν γʹ παράγραφον μετὰ τὰς λέξεις «ἐπιβιώσεως μόνον» παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν αἱ ἑξῆς· «χωρὶς νὰ ἐγγυῶνται ἀπόδοσιν ὡρισμένου ἠσφαλισμένου κεφαλαίου ἐν περιπτώσει ζωῆς».

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Μαυρομαρᾶ ἔχουσα οὕτως. Ἡ παράγραφος γʹ τοῦ ἄρθρου 4 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Αἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου ὑφιστάμεναι ἀλληλασφαλιστικαὶ ἑταιρεῖαι αἱ περιοριζόμεναι εἰς σύστασιν συνεταιρισμῶν ἐν γένει κλάδου ζωῆς ἀπαλλάσσονται τῶν κατὰ τὰς παραγράφους αʹ καὶ βʹ τοῦ ἄρθρου 2 καὶ κατὰ ἐδάφια βʹ καὶ γʹ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3 ὑποχρεώσεων, ἐφ’ ὅσον ἔχει σχηματισθῆ παρ’ αὐταῖς ἠσφαλισμένον κεφάλαιον δρχ. ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου τοὐλάχιστον, μὴ ἀπαλλασσομένων τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος τῶν ἐν τῷ μέλλοντι ἐνδεχομένως συσταθησομένων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μαυρομαρᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§201Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ ἐν τῷ τετάρτῳ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου 5, τὸ ὁποῖον διαλαμβάνει τὸ μέρος ἔνθα κατατίθεται ἡ ἐγγύησις, νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς· «ἢ εἰς ἄλλην Τράπεζαν προνομιοῦχον ἢ μὴ τοιαύτην, ἱδρυμένην ὅμως ἐπὶ μετοχικοῦ κεφαλαίου οὐχὶ ἐλάσσονος τῶν 15.000.000 δραχμῶν».

§202ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δέχομαι νὰ προστεθῇ μόνον καὶ ἡ ἄλλη προνομιοῦχος Τράπεζα, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὰς ἑξῆς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον μετὰ προηγουμένην συνεννόησιν μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ξένων ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν. Ἐν πρώτοις ἡ φράσις «οἰκονομικὴν ἐπιτροπὴν» νὰ διαγραφῇ, διότι δὲν ἔχομεν τοιαύτην. Κατόπιν μετὰ τὴν φράσιν «ἐφ’ ὅσον πρόκειται κλπ.» νὰ προστεθῇ «ἐδέχθη τὸ κατώτατον ὅριον τῶν 200,000 δρχ.» καὶ κατωτέρω «50 δρχ. δι’ ἕκαστον». Κατόπιν διαγράφονται πᾶσαι αἱ λέξεις ἀπὸ τοῦ «ὁ καθορισμὸς κλπ.» μέχρι τοῦ «ἡ ἑταιρεία δύναται». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶτα δ’ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§204ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ ἐν τῷ δευτέρῳ στίχῳ τοῦ ἄρθρου τούτου ἀντὶ «ἐντὸς μηνὸς» νὰ τεθῇ «δύο μηνῶν». Μετὰ τὴν φράσιν «τὸ σύνολον τῶν εἰσπραχθέντων κλπ.» νὰ προστεθῇ «τὸ ποσὸν τῶν χορηγηθέντων δανείων πρὸς τοὺς ἠσφαλισμένους, τὰς τυχὸν γενησομένας ἐξοφλήσεις αὐτῶν καὶ τὸ ποσὸν τῶν ἐν ἰσχύϊ ἐπανελθουσῶν ἀσφαλειῶν». Μετὰ τὴν παράγραφον ταύτην προστίθεται νέα παράγραφος, ἡ ἑξῆς. Ἐκ τοῦ ἀνωτέρω ἀναφερομένου 40% τῶν ὁλικῶν εἰσπράξεων ἀσφαλίστρων δύνανται αἱ ἑταιρεῖαι ν’ ἀφαιρῶσι αʹ) τὰ ποσὰ τὰ δοθέντα εἰς δάνεια πρὸς ἠσφαλισμένους, ὑποχρεούμενοι ὅμως νὰ καταθέτωσι ταῦτα, ἅμα ὡς ἤθελον ἐπιστραφῆ παρ’ αὐτῶν, καὶ βʹ) τὰ ποσὰ τὰ διατεθέντα δι’ ἀγορὰν ἢ δι’ ἀνέγερσιν ἀστικῶν κτημάτων τῆς ἀποκλειστικῆς κυριότητος τῶν ἑταιρειῶν τούτων, κειμένων ἐν Ἑλλάδι, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι τὸ δι’ ἀγορὰν ἀκινήτων οὕτω διατιθέμενον ποσὸν δὲν δύναται νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ ⅖ τοῦ ὁλικοῦ ποσοῦ τῶν καταθετέων εἰσπράξεων».

§205Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Τὸ 40%, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι πολὺ ὀλίγον. Πᾶσαι αἱ ξέναι νομοθεσίαι ἔχουσι τὰ μαθηματικὰ ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 70%. Καὶ ὁ Αὐστριακὸς νόμος καὶ ὁ Γερμανικὸς καὶ ὁ Γαλλικὸς ἀπαιτοῦσιν ὁλόκληρον τὸ μαθηματικὸν ἀπόθεμα. Ἐὰν ὁρίσητε τὸ 40%, οὐδεμίαν ἔχετε ὠφέλειαν ὅτι τὸ χρῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θὰ δύναται ν’ ἀποδοθῇ. Νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ κανὼν δέν τηρεῖται πάντοτε ὅσον ἀφορᾷ τ’ ἀκίνητα. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοῦτο, καθόσον ἐφοβήθη ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ ἑδρεύῃ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ δύναται νὰ ἐκτιμήσῃ ταῦτα ἀκριβῶς, διότι ἐφρόνει ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιληφθῶσι τ’ ἀκίνητα. Τοῦτο ἰσχύει ἐν Γαλλίᾳ, ἀλλὰ ταῦτα πάντα ἔχουσιν ὀργανωθῆ ὅπως πρέπει καὶ δὲν ὑπάρχει φόβος νὰ γίνωσι καταχρήσεις καὶ ἐξαιρέσεις.

§206ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶχεν ἀναγράψει 50%· ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην μετὰ μακρὰς διαπραγματεύσεις νὰ ἐνδώσω ἐπὶ ἔλαττον κατὰ 10%. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ δεχθῇ, ὅπως ἔχει ἀναγραφῆ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§208ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι. Θὰ προστεθῇ τελευταία παράγραφος ἡ ἑξῆς· «Εἰς τὸν φόρον ἐπιτηδεύματος ὑπόκεινται ἰδιαιτέρως καὶ οἱ μεσῖται ἢ παραγωγοὶ ἐργασιῶν (aquisiteurs) τῶν πάσης φύσεως ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν, θεωρούμενοι ὡς ὑπάλληλοι αὐτῶν, ἐφαρμοζομένων τῶν περὶ ὑπαλλήλων διατάξεων τοῦ νόμου περὶ φόρου ἐπιτηδεύματος». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§210ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ πρώτη παράγραφος μεταβάλλεται ὡς ἑξῆς· «Αἱ ἀλληλασφαλιστικαὶ ἑταιρεῖαι αἱ μὴ ὑποκείμεναι εἰς τοὺς κατὰ τὴν ἑπομένην παράγραφον φόρους ὑποβάλλονται πλὴν τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 9 φόρου ἐπιτηδεύματος καὶ εἰς φόρον 6% ἐπὶ τοῦ πλεονάσματος, τοῦ προκύπτοντος ἐκ τῶν λόγῳ ἐξόδων διαχειρίσεως εἰσπράξεως αὐτῶν, μετ’ ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων τούτων συμφώνως πρὸς τοὺς ἰσολογισμούς των». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶτα δ’ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12).

§211ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ προστεθῇ ἄρθρον 13 ὡς ἑξῆς. «Τιμωρεῖται διὰ χρηματικῆς ποινῆς ἄχρι δραχμῶν διακοσίων ἢ δι’ ἐφημερίδων, ἐγκυκλίων καὶ ἐν γένει παντὸς εἴδους διαφημίσεων διάδοσις ψευδῶν εἰδήσεων περὶ τῆς οἰκονομικῆς θέσεως ἀσφαλιστικῆς ἑταιρείας ἢ τῶν ὅρων ἀσφαλειῶν αὐτῆς. Ὡς ἐπιβαρυντικὴ περίπτωσις θεωρεῖται ἡ διάδοσις ψευδῶν τοιούτων εἰδήσεων ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ παρ’ ἑλληνικῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν. Ἐν ὑποτροπῇ τὸ πρόστιμον διπλασιάζεται καὶ ἐπιβάλλεται ποινὴ φυλακίσεως μέχρις ἑνὸς μηνὸς δι’ ἑκάστην παράβασιν, ἐπιτρεπομένης καὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνακλήσεως τοῦ καταστατικοῦ τῆς ἑταιρείας. Τιμωρεῖται διὰ χρηματικῆς ποινῆς μέχρι δραχμῶν πεντακοσίων ἡ ψευδὴς δήλωσις ἢ ἀπόκρυψις τῆς ἀληθείας γιγνομένη διὰ τῶν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ Οἰκονομικῶν ὑποβαλλομένων κατὰ νόμον ἐγγράφων. Ἐν ὑποτροπῇ ἐπέρχεται ἀνάκλησις τοῦ καταστατικοῦ. Αἱ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις δημοσιεύονται διὰ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» καὶ διὰ δύο ἡμερησίων ἐφημερίδων ἐκδιδομένων ἐν Ἀθήναις, ἐπιμελείᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ δαπάναις τοῦ τιμωρηθέντος». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν).

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀστυνομίας ἐμμέσων φόρων».

§213Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαιότατον, πρόκειται δὲ νὰ ψηφισθῇ εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, ἂν εἶναι δυνατόν, ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διότι εἴμεθα καταπεπονημένοι συζητοῦντες ἐνταῦθα ἀπὸ τῆς πρωίας, ὥστε νὰ μὴ ψηφίζωμεν πράγματα εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε. Τὸ νομοσχέδιον, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι πολὺ σπουδαῖον καὶ πρόκειται περὶ γʹ ἀναγνώσεως.

§214ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω, εἰ δυνατόν, νὰ γίνῃ συζήτησις, διότι πιθανὸν νὰ ὑποβληθῶσι τροπολογίαι τὰς ὁποίας δύναμαι νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν. Νὰ μὴ προβῶμεν εἰς ἐπιψήφισιν, ἀλλὰ νὰ ὑποβληθῶσιν αἱ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ προταθῶσι.

§215Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι ἡ Ἡμερησία Διάταξις ἔχει 141 νομοσχέδια καὶ ὅτι ἐψηφίσθησαν περίπου ἄλλα τόσα.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλα 152.

§217Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λοιπὸν μὲ τοιοῦτον ὁρμαθὸν νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων τὸ ἓν εἶναι σπουδαιότερον τοῦ ἄλλου, εἶναι ἀδύνατον νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἐκφέρωμεν γνώμην περὶ τῶν νομοσχεδίων. Σημειώσατε ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἶναι ἀποσυντεθειμένη εἰς ἐπιτροπάς, αἵτινες ἐργάζονται διηνεκῶς. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργάζηταί τις ἀπὸ πρωίας μέχρις ἑσπέρας, θὰ καταπονηθῇ ἐπὶ τέλους. Διὰ τοῦτο ἐζητήσαμεν τὴν ἀναβολήν, διότι δὲν εἴμεθα ὥριμοι πρὸς συζήτησιν, φρονοῦμεν δ’ ὅτι πρέπει ν’ ἀκουσθῶσιν αἱ παρατηρήσεις μας.

§218ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Λοιπὸν αὔριον, κ. Πρόεδρε.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.—Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους καταναλισκομένων πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων καὶ περὶ μονοπωλίου τοιούτων εἰδῶν».

§220ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἤθελον ἐρωτήσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ποῖον ἐκ τῶν δύο σχεδίων νόμου θέλει νὰ συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ, ἢ μᾶλλον ἐπὶ τῇ βάσει τίνος ἐκ τῶν δύο σχεδίων, τοῦ ὑποβληθέντος ὑπ’ αὐτοῦ ἢ τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας εἶναι ἀδιάφορον εἴτε τὸ ἓν ἀναγνωσθῇ εἴτε τὸ ἄλλο· ἡ μόνη οὐσιώδης διαφορὰ εἶναι ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἀπήλειψεν ἐντελῶς τὰς διατάξεις τοῦ μονοπωλίου.

§221ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διὰ τοῦτο λαμβάνω ὡς βάσιν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς.

§222ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θέλομεν συζητήσει.

§223ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον).

§225Π. ΣΑΚΚΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν γίνεται ἁλιεία διὰ δυναμίτιδος εἰς μέγιστον βαθμόν, ἡ ὁποία εἶναι καταστρεπτικωτάτη καὶ τοῦ γόνου τῶν ἰχθύων καὶ τῶν ποιουμένων χρῆσιν αὐτῆς δυστυχῶν ἁλιέων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις ἀπαγορευτικὴ διὰ τοὺς ποιουμένους χρῆσιν τῆς δυναμίτιδος καὶ νὰ ἐπιβληθῶσι ποιναί, οὐχὶ οἷαι αἱ σημεριναί, αἵτινες καθίστανται ἀνεφάρμοστοι ἕνεκα τῆς αὐστηρότητος αὐτῶν, ἐπίσης δὲ καὶ ἐπὶ τῶν πωλητῶν δυναμίτιδος, ὅταν αὐτοὶ ἐν γνώσει τῆς χρήσεως ἣν θὰ κάμῃ ὁ ἀγοραστὴς πωλῶσι τὴν δυναμίτιδα πρὸς αὐτόν, νὰ ἐπιβάλληται ποινή; Τὰς παρατηρήσεις ταύτας ὑποβάλλω, ἵνα κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν ὑποβληθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἡ δέουσα τροπολογία. (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαναρᾶς ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§227Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν διαφόρων οἰκονομικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἐπρότεινεν ἡ Κυβέρνησις καὶ προέβαλεν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, νομίζω ὅτι δίκαιον εἶναι ἀκολουθοῦντες τὴν ἐκπεφρασμένην γνώμην τῆς Βουλῆς νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ ὅτι δέον νὰ προταχθῶσι. Τοιοῦτον εἶναι τὸ τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Ἀγχιάλου ὑπ’ ἀριθ. 17, Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται μικρά τις θυσία ὀλιγίστων στιγμῶν, διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προκειμένου νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν ὕψιστα συμφέροντα, δύναμαι νὰ εἴπω ἐθνικά, διὰ ν’ ἀποκαταστήσωμεν δηλ. τὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Βόλου καὶ Ἀγχιάλου.

§228Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ὅτι, ὅτε κατετέθη τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἐδήλωσα ὅτι θέλω καταθέσει νομοσχέδιον περὶ νοσηλείας καὶ περιθάλψεως τῶν ἐργατῶν τῶν μεταλλείων. Οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι μὲ προέτρεψαν εἰς τοῦτο εἶναι οἱ ἑξῆς: εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς πάντα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη τὴν σήμερον πρὸ παντὸς εἰς τὰ μεταλλεῖα ἐφρόντισαν ὅπως σχηματισθῇ ταμεῖον περιθάλψεων χάριν τῶν ἀνικάνων ἕνεκα γήρατος ἢ ἄλλων νοσημάτων. Τὰ ταμεῖα ταῦτα συνήθως καταρτίζονται διὰ συνεισφορᾶς τῶν ἐργατῶν καὶ συνεισφορᾶς τῆς ἐπιχειρήσεως. Ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ σημερινὴ περίστασις εἶναι τοιαύτη. Τὰ μεταλλεῖα ἐπιβαρύνονται ἐπὶ τοσοῦτον ἀπὸ τὰ φορολογικὰ μέτρα τοῦ Ὑπουργείου, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ζητήσωμεν ἀπ’ αὐτὰ νὰ καταθέσωσιν ἓν οἱονδήποτε ποσὸν ἄνευ καταστροφῆς αὐτῶν. Ἐνόμισα λοιπὸν ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ζητεῖ παρὰ τῶν ἑταιρειῶν ποσὸν πλειότερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέρχεται ἐκ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, τὸ ὁποῖον θέλει ἀνέλθει εἰς 243.000 δραχμῶν, ὤφειλον νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὸ ποσὸν τοῦτο χρησιμοποιηθῇ πρὸς καταρτισμὸν τῶν ταμείων περιθάλψεων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πλειστάκις ἤδη ἀπὸ τοῦ βήματος ἔχει ἐκφράσει τὰς συμπαθείας αὑτοῦ ὑπὲρ τῆς ἐργατικῆς τάξεως· ἐλπίζω ὅτι δὲν θέλει εἶσθαι αὐτὸς ὁ ὁποῖος θὰ ἐμποδίσῃ, ὅπως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ πρὸ πολλοῦ γίνῃ σήμερον, ὅτε ἡ περίστασις αὕτη παρουσιάζεται. Ἐδήλωσα ὅτι, ἂν καταθέσωμεν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦτο τὸ ποσὸν τῶν 240.000 δραχμῶν, τὸ ποσὸν τοῦτο ἀναλογεῖ εἰς 2% ἐπὶ τῶν ἡμερομισθίων ἐν γένει τῶν μεταλλείων· ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου δυνάμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν, ὅπως οἱ ἐργάται καταθέτωσιν ἀφ’ ἑαυτῶν ἕτερον 2%, καὶ τὰ 4% ταῦτα δύνανται ν’ ἀποτελέσωσι κεφάλαιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δύνανται νὰ ἔχωσιν εἰς τὸ γῆράς των τὸν ἐπιούσιον ἄρτον. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι ὁ Μέγας Γουλιέλμος πρὶν ἀποθάνῃ ἐθεώρησεν ὡς τὸ μεγαλύτερον ἔργον αὑτοῦ ὅτι παρέσχεν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν τὸν ἄρτον αὐτῆς, διὰ τῶν λαμπρῶν τούτων λέξεων εἰπών: «Ἐννοοῦμεν ν’ ἀφήσωμεν ὄπισθεν ἡμῶν ἐγγύησιν νέαν καὶ ἀσφαλῆ ὑπὲρ τῆς ἐσωτερικῆς εἰρήνης καὶ τῆς περιθάλψεως ἐκείνων οἵτινες ὑποφέρουσι, περιθάλψεως ἣν δικαιοῦνται νὰ ἔχωσι». Κύριοι, τοῦτο πλέον σήμερον εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιδέχεται συζήτησιν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω λόγους ἄλλου μεγάλου...

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§230Φ. ΝΕΓΡΗΣ. .. διὰ νὰ πείσω τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ ἐλπίζω ὅτι οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους θ’ ἀκούσητε θὰ συγκινήσωσι τὴν Βουλήν. Ἄλλος μέγας Γάλλος λέγει περὶ τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ῥίπτονται εἰς τοὺς δρόμους, κύριε Πρόεδρε, τὰ ἑξῆς: «Τὸ κατ’ ἐμὲ θὰ ἐλυπούμην βεβαίως, ἐὰν ἔβλεπον ἄξιον ὑπάλληλον, ἀριθμοῦντα 25ετῆ καὶ 35ετῆ ὑπηρεσίαν, εὑρισκόμενον εἰς τὴν ἀνάγκην ἐν τῷ γήρατι αὐτοῦ νὰ τείνῃ ἐπαίτιδα χεῖρα. Νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ μείνωμεν οἱ τελευταῖοι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἅπαντες ἡμεῖς, οἵτινες εἰργάσθημεν μεταξὺ τῶν ἐργατῶν, οἵτινες γνωρίζομεν ὁποῖα ὑποφέρουσιν, ὅταν βλέπωμεν αὐτοὺς εἰς τὸ γῆρας αὐτῶν στερουμένους καὶ γνωρίζωμεν αὐτούς, βεβαίως αἰσθανόμεθα λύπην, καὶ λύπην μεγάλην. Ταύτην τὴν λύπην, τὴν ὁποίαν αἰσθανόμεθα ἡμεῖς, ἐλπίζομεν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι θὰ τὴν αἰσθανθῇ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ ἀποτείνομαι εἰς τὰ ἀγαθὰ αἰσθήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐπικαλοῦμαι τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπεν ὅτι θὰ ἐργασθῇ ὑπὲρ τῶν ἐργατικῶν τάξεων, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ δεχθῇ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ὑπ’ ἀριθ. 103, «περὶ νοσηλείας καὶ συντάξεων τοῦ προσωπικοῦ τῶν μεταλλείων, ὀρυχείων λατομείων καὶ σιδηροδρόμων Ἀττικῆς», ἔλθῃ εἰς συζήτησιν ἀμέσως μετὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναπόσπαστον, κύριε Πρόεδρε.

§231Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, κύριε Πρόεδρε, ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σπουδαιότητα τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, καθόσον δι’ αὐτῆς πρόκειται νὰ συσταθῇ ταμεῖον τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμεύῃ πρὸς νοσηλείαν καὶ περίθαλψιν ἐν γένει τῶν μεταλλευτῶν, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωρίζετε, ἐργάζονται εἰς τὰ ἔγκατα τῆς γῆς ὑπὸ τὰ 500 μέτρα πολλάκις ὑπὸ τὴν γῆν, ἐν μέσῳ μυρίων κινδύνων, καὶ ὑφίστανται καθ’ ἑκάστην μυρία ὅσα ἀδικήματα. Μία πρόνοια λοιπὸν πρέπει νὰ ληφθῇ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διότι εἶναι μία τάξις πολυπληθής, εἶναι συμπολῖται πάντων ἡμῶν, ζητοῦντες τὸν ἄρτον εἰς τὰ ἔγκατα τῆς γῆς. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀττικῆς εἶναι ὀρθὴ καὶ βασιμωτάτη καὶ δέον νὰ προταχθῇ καὶ συζητηθῇ αὔριον τοὐλάχιστον ἐκ τῶν πρώτων.

§232Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τί λέγει ὁ κ. Ὑπουργός; Τὴν ἀπορρίπτει;

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη;

§234ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔχει ἐναντίαν γνώμην περὶ τούτου, ἀλλ’ ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν πρὸς τὴν Βουλήν, ὡς καὶ ὑμεῖς, ὅπως ἐξακολουθήσῃ τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῶν οἰκονομικῶν νομοσχεδίων καὶ ἀκολούθως, ἐὰν ἔχῃ καιρόν, ἂς συζητήσῃ καὶ ἐπιψηφίσῃ αὐτὰ καὶ ἄλλα νομοσχέδια. Αὐτὴν τὴν παράκλησιν ἔχω ν’ ἀπευθύνω ἐγὼ πρὸς τὴν Βουλήν.

§235Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι ἀναπόσπαστον τὸ ἓν ἀπὸ τοῦ ἄλλου.

§236ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Βουλευτὰ ἐξ Ἀττικῆς, ἂν ὄχι πλέον ὑμῶν, ἀλλὰ τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν, ὡς τοῦτο ἀποδεικνύουσι τὰ διάφορα μέτρα ἅτινα μέχρι τοῦδε ἐλάβομεν ὑπὲρ αὐτῶν. Ἀλλὰ νομίζομεν ὅτι πρὸ παντὸς πρέπει νὰ δείξωμεν ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τοῦ μεγάλου ἐργάτου, τοῦ Κράτους. Ὅταν βελτιωθῶσι τὰ οἰκονομικὰ τούτου, ὡς ἐλπίζομεν, βεβαίως ὄχι μόνον ἡ ὑφ’ ὑμῶν προτεινομένη ἀλλὰ καὶ ἄλλη μεγαλειτέρα πρόνοια θὰ ληφθῇ ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἔστω βέβαιος ὁ κ. συνάδελφος ὅτι καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος καὶ ἡ Βουλὴ τὸ αὐτὸ ἔχομεν ἐνδιαφέρον. Ἀλλὰ πρέπει πάντες νὰ ἔχωμεν ὑπομονήν, νὰ περιμένωμεν τὴν κατάλληλον πρὸς τοῦτο ὥραν. Τό γε νῦν ἔχον, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῶν ὑπολειπομένων οἰκονομικῶν νομοσχεδίων.

§237Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δυστυχῶς εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ εἴπω: «λόγους καὶ λόγους καὶ οὐδὲν ἄλλο παρὰ λόγους!». Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἅπας ὁ κόσμος γνωρίζει τὰ αἰσθήματα αὑτοῦ ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν. Ὅταν ἔργα τοῦ ζητῶμεν, λόγους μᾶς δίδει! Καὶ λησμονεῖ τὴν στιγμὴν ταύτην ὅτι τὰ χρήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὰ εἰσπράττει ἀπὸ τὸν κόπον τῶν ἐργατῶν, ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα αὐτῶν· λησμονεῖ ὅτι δὲν τῷ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ τείνῃ ἐπαίτιδα χεῖρα πρὶν φροντίσῃ ὑπὲρ αὐτῶν. Ταῦτα ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ὁ λαός, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου τόσον κόπτεται ὁ κ. Ὑπουργός!

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρωμῆς κατὰ δόσεις τοῦ φόρου περιβολίων τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν τῶν χρήσεων 1905–1908». Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ὁ βουλευτὴς Λακεδαίμονος κ. Β. Λεώπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§239Β. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, κύριε Πρόεδρε.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαναρᾶς.

§241Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἂν αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου ἐξετείνοντο καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βόλου, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπὸ τὰς αὐτὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας καὶ ἡ ἐπαρχία Καλαμῶν, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἀπὸ σήμερον καὶ ἀφήνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸν καιρόν, ὅπως σκεφθῇ καὶ ἀποφασίσῃ κατὰ τὴν δευτέραν καὶ τρίτην ἀνάγνωσιν, διὰ νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ ἐπαρχίᾳ Βόλου εἰς τὰς διατάξεις αὐτάς. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ τῆς μιᾶς ἐπαρχίας καὶ τῆς ἄλλης.

§242ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐξετάσω καί, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ αὐτὴ περίπτωσις καὶ ἐν Βόλῳ, βεβαίως θὰ ἐπεκτείνω καὶ ἐκεῖ τὴν διάταξιν· ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν Ἀρχῶν ἐπῆλθε καθυστέρησις τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου τούτου· τώρα δ’ ἐπῆλθε βεβαίωσις καὶ ζητοῦνται ἐφάπαξ ὅλα τὰ ποσὰ παρὰ τῶν φορολογουμένων τούτων· ἐνομίσαμεν λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ στέρξωμεν εἰς τὴν πληρωμὴν κατὰ δόσεις. Ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὸν Βόλον, βεβαίως θὰ παραδεχθῶ.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 3 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ σιγαρέττων κατασκευασθέντων διὰ μηχανημάτων κατασκευῆς τελείων σιγαρέττων».

§244Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἢ μᾶλλον ἐπὶ τοῦ τίτλου παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸ διατυπώσῃ ὁ ἴδιος, διότι ἔχει διατυπωθῆ βεβαίως ὑπὸ ὑπαλλήλου τινός. Πιστεύω ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δι’ ἰδίας χειρὸς εἶχε διατυπώσει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δὲν θὰ παρουσιάζετο αὐτὸ τὸ τερατούργημα τὸ λογογραφικόν. Χάριν τῆς καλλιλογίας τοῦ νόμου πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§245ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ σᾶς ἐξηγήσω μόνον πόθεν προῆλθεν. Ἡ διατύπωσις προῆλθεν ἐκ τούτου, ὅτι ἔχομεν μηχανήματα διὰ σωλῆνας σιγαρέττων καὶ μηχανήματα τὰ ὁποῖα πληροῦσι τοὺς σωλῆνας αὐτούς. Λοιπὸν γίνεται διάκρισις εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν περὶ ταῦτα ἀσχολουμένων μεταξὺ τῶν μηχανημάτων αὐτῶν.

§246Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ὀρθὸν ὅμως εἶναι νὰ λάβῃ καλλιτέραν διατύπωσιν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§248Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὰς σκέψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ἑξῆς παράπονα τῶν σιγαροποιῶν. Παραπονοῦνται ἰδίως ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ σιγαροχάρτου, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τοὺς ἐργάτας οἱ ὁποῖοι κατασκευάζουσι διὰ τῆς χειρὸς τὰ σιγαρέττα, εἶναι πολὺ μικρότερον τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τὰς μηχανάς, μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ χεὶρ ἀντιπροσωπεύει τὸ περιπλέον· ἀλλὰ κατώρθωσαν αἱ μηχαναὶ νὰ χρησιμοποιῶσιν ἕν ποσὸν ὀλιγώτερον καὶ ν’ ἀφήνωσι νὰ περισσεύῃ μέρος τι, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται εἰς λαθραίαν κατασκευὴν σιγαρέττων. Τοῦτο κάμνω γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἐλπίζω ὅτι θέλει ἐξετάσει καὶ λάβει τὰ μέτρα του. Εἶναι εὔκολον νὰ τὸ ἀνακαλύψῃ.

§249ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Μέγα μέρος τοῦ σιγαροχάρτου καταστρέφεται κατὰ τὴν κατασκευὴν σιγαρέττων. Λοιπὸν καθιερώθη νὰ μὴ ὑποβάλληται αὐτὸ εἰς φόρον.

§250Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἐποιήσατο ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπιπλέον σιγαρόχαρτον τὸ χρησιμοποιούμενον ἐκ τῶν μηχανῶν πρὸς λαθρεμπορίαν εἶναι ἄξιον τῆς προσοχῆς τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ σχετικῶς καὶ συνεπῶς μὲ τὴν παρατήρησιν ταύτην ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν καὶ τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν προηγουμένως νὰ κάμω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν σχετικῶς πρὸς τὸ ἐλλεῖπον σιγαρόχαρτον ὅσον ἀφορᾷ τὰ καπνὰ τὰ ἐκ Θεσσαλίας προερχόμενα. Λοιπὸν θὰ ἦτο εὐχάριστον, ἂν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ὑπεσχέθη τότε ὅτι ἤθελε λάβει πρόνοιαν περὶ τούτου, εὐηρεστεῖτο καὶ ἐπληροφόρει τὴν Βουλὴν ἂν πράγματι ἔλαβε τὴν δέουσαν πρόνοιαν περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ ἂν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἔχει ν’ ἀνακοινώσῃ σχετικόν τι, ὅπως ἐπέλθῃ ἡ διόρθωσις ἑνὸς ἀτόπου, τὸ ὁποῖον πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως παραβλάπτει καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ τὰ συμφέροντα τῶν λαϊκῶν τάξεων.

§251ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δυστυχῶς ὄχι.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη εἰς αʹ ἀνάγνωσιν. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀκτημόνων ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου». Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§253Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Θὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, διὰ νὰ ἔχῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψει ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. Ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει διάταξις ὁμιλοῦσα περὶ χάριτος τοῦ Δημοσίου. Ἡ χάρις αὕτη εἶναι ἄδωρος καὶ εἶναι περιττὸν νὰ γίνεται λόγος περὶ χάριτος, διότι εὐθὺς μετὰ τὴν ἀποφυλάκισιν θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ ταμίας νὰ ἐκδώσῃ ἓν ἔνταλμα πάλιν δι’ ὅσα νομίζει ὁ ταμίας ὅτι ὀφείλει. Ὑπάρχει μάλιστα τροπολογία, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπὶ ἓν ἔτος νὰ χορηγῆται προθεσμία. Τούτου ἕνεκα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, διότι λέγει τὸ νομοσχέδιον ὅτι, διὰ νὰ θεωρῆταί τις ὡς μὴ ἀκτήμων, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ κτήματά τινα. Ἑπομένως, ἐάν τις ἔχῃ δέκα λεπτά, αὐτὸς δὲν θεωρεῖται ἀκτήμων. Πᾶν ὅ,τι ζητοῦμεν τὸ ζητοῦμεν διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα καὶ νὰ μὴ ἀναιρῶνται αἱ διατάξεις περὶ ἀκτημόνων ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου. Πρέπει αἱ διατάξεις τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου νὰ εἶναι μᾶλλον ἐπιεικεῖς. Μὴ λησμονῶμεν δ’ ὅτι πάντα ταῦτα γίνονται διὰ τοὺς πτωχοὺς ὀφειλέτας καὶ ἰδίως διὰ τοὺς γεωργοὺς τῶν μικρῶν χωρίων οἱ ὁποῖοι διὰ δεκαπέντε δραχμὰς συλλαμβάνονται καὶ ῥίπτονται εἰς τὰς φυλακάς.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τῶν βουλευτῶν κ. Π. Φίλιππα καὶ Ἀ. Πονηροπούλου.

§255ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀκτημοσύνη τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου βεβαιοῦται διὰ πιστοποιητικοῦ τοῦ εἰρηνοδίκου τῆς κατοικίας τοῦ ὀφειλέτου, περιέχοντος τὰς ἐνώπιον αὐτοῦ γενομένας ἐνόρκους βεβαιώσεις τοῦ δημάρχου, τοῦ εἰδικοῦ παρέδρου καὶ τοῦ ἐφημερίου τοῦ τόπου ἐν ᾧ κατοικεῖ ὁ ὀφειλέτης ὅτι οὗτος οὐδαμοῦ τοῦ Κράτους κέκτηται κινητὴν ἢ ἀκίνητον ἢ χρηματικὴν περιουσίαν, εἶναι δ’ ἀποδεδειγμένη, ὅταν καὶ αὐτὸς ὁ ὀφειλέτης ὀμόσῃ τὸν ὅρκον τοῦτον ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου τῆς κατοικίας του ἢ τῆς περιφερείας ἐν τῇ ὁποίᾳ κρατεῖται».

§257Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἰδιαζόντως. Τὸ ἄρθρον 2 σὺν τοῖς ἄλλοις λέγει «ἐν ᾧ κατοικεῖ ὁ ὀφειλέτης, ὅτι οὗτος οὐδαμοῦ τοῦ Κράτους κέκτηται κινητὴν ἢ ἀκίνητον ἢ χρηματικὴν περιουσίαν, εἶναι δ’ ἀποδεδειγμένη, ὅταν καὶ αὐτὸς ὁ ὀφειλέτης ὀμόσῃ τὸν ὅρκον τοῦτον ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου τῆς κατοικίας του ἢ τῆς περιφερείας ἐν τῇ ὁποίᾳ κρατεῖται». Συνομολογῶ ὅτι μέχρι τοῦδε μὲ τὴν βεβαίωσιν τῆς ἀκτημοσύνης οὐκ ὀλίγα συμβαίνουσιν ἔκτροπα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συμβαίνουσιν ὅμως διὰ πιστοποιητικῶν ἐκδιδομένων ὑπὸ τῶν παρέδρων ἀναπληρούντων τοὺς δημάρχους. Θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ περιορισθῇ ὁ νομοθέτης εἰς ἐκζήτησιν πιστοποιητικῶν τοῦ δημάρχου αὐτοπροσώπως οὐχὶ κατ’ ἀντικατάστασιν διὰ τοῦ παρέδρου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλομεν ἔχει μείζονα ἐγγύησιν τῆς μέχρι τοῦδε ὑπαρχούσης, προσέτι δὲ θέλομεν διευκολύνει καὶ τὸ Δημόσιον. Τὰ πράγματα σήμερον ἔχουσι πολὺ δυσκόλως. Ζητεῖται πιστοποίησις τοῦ εἰρηνοδίκου ἐρειδομένη ἐπὶ ἐνόρκου καταθέσεως τοῦ δημάρχου, τοῦ ἐφημερίου καὶ τοῦ εἰδικοῦ παρέδρου. Τώρα, παρακαλῶ, λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐπὶ 220 Εἰρηνοδικείων ἔχομεν κατάργησιν μιᾶς ἑκατοντάδος καὶ ὅτι ὑπολείπονται 120 Εἰρηνοδικεῖα. Τὰ Εἰρηνοδικεῖα ταῦτα δ’ ἔχουσι περιφέρειαν πλέον τοῦ ἑνὸς δήμου· ἑπομένως, ἵνα λάβῃ ὁ ὀφειλέτης πιστοποιητικὸν ἀκτημοσύνης ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην, ὁ ὁποῖος εἶναι πιθανὸν ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου, ἐξ ἧς θὰ κατάγεται ὁ ὀφειλέτης, θὰ ἔχῃ ἀνάγκην ὁ ὀφειλέτης νὰ μετακομίσῃ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου τὸν δήμαρχον, τὸν ἐφημέριον ἢ καὶ τὸν πάρεδρον. Καὶ ὁ μὲν δήμαρχος εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβῇ μόνος καὶ μὲ ἰδίαν δαπάνην, ὁ πτωχὸς ὅμως ἐφημέριος ὡς καὶ ὁ πάρεδρος, οἵτινες ἀμφότεροι θὰ ὦσιν ἀγρόται, κάτοικοι χωρίων, θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταβῶσι.

§258Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὔτε ὁ δήμαρχος θὰ μεταβῇ.

§259Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ συνέπειαν ἓν ἐκ τῶν δύο θὰ συμβῇ, ἢ ὁ ἀκτήμων αὐτὸς ὀφειλέτης θ’ ἀναγκασθῇ διὰ δημοσίας ἐλεημοσύνης νὰ φέρῃ τοὺς τρεῖς τούτους μάρτυρας εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου του καταβάλλων τὰς δαπάνας, ἢ θὰ παραμείνῃ εἰς τὴν φυλακὴν καὶ θὰ τὸν τροφοδοτῇ τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ χειρότερον, διότι καθ’ ἥν περίπτωσιν δὲν παρουσιάζει πιστοποιητικὸν ἀκτημοσύνης θὰ τροφοδοτῆται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου κατὰ τοὺς κειμένους νόμους. Ὥστε τὸ Δημόσιον, ἵνα ἐπιτύχῃ τὴν βεβαίωσιν τῆς ἀκτημοσύνης, θὰ ὑποβληθῇ εἰς δαπάνην μείζονα τροφοδοτοῦν τὸν ὀφειλέτην, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπιτευχθῇ ἡ λῆψις τοῦ πιστοποιητικοῦ τῆς ἀκτημοσύνης, ἐπειδὴ πρὸς ἔκδοσιν αὐτοῦ εἶναι δύσκολος ἡ μετάβασις τῶν προσώπων πρὸς πιστοποίησιν, πάντως δὲ θὰ παρέλθῃ χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον τὴν δαπάνην θὰ ὑφίσταται τὸ Δημόσιον· διότι καὶ τοῦτο δὲν δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὁ δήμαρχος, ὁ πάρεδρος καὶ ὁ ἐφημέριος θὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου, καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ συμπέσῃ νὰ ἐξυπηρετήσωσι καὶ ἰδίας αὐτῶν ἐργασίας, κατὰ συνέπειαν ἡ δαπάνη τοῦ Δημοσίου πρὸς τροφοδοσίαν ἐν τῇ φυλακῇ τοῦ ἀκτήμονος ὀφειλέτου θὰ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ὀρέξεως τῶν τριῶν προσώπων τοῦ νὰ μεταβῶσι δι’ ἰδίας των ὑποθέσεις εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου. Οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρέθη εἰς δυσκολίαν, καὶ ἐγὼ συνομολογῶ τὴν δυσχέρειαν τῶν πραγμάτων, διότι ἔχομεν μέχρι τοῦδε κρούσματα ψευδῶν πιστοποιήσεων γενομένων ὑπὸ τῶν παρέδρων καὶ δυνάμει τῶν ψευδῶν πιστοποιήσεων πλεῖστοι ὀφειλέται ἔχοντες χρήματα ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Δημοσίου. Εἶναι ὀρθότερον νὰ εἴπητε ὅτι καταργεῖται ἡ ἀκτημοσύνη, διότι οὐδένα ἀναγνωρίζομεν ὡς ἀκτήμονα· καὶ οὐδένα πράγματι ἀναγνωρίζομεν ὡς ἀκτήμονα, ὡς ἔχει διατυπωθῆ τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι ἀδύνατος ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ἀκτήμονος, ὡς ἔχει δὲ διατυπωθῆ τὸ νομοσχέδιον μᾶλλον ὠφελεῖται ὁ κακῆς πίστεως ὀφειλέτης παρὰ ὁ ἀγαθῆς πίστεως, διὰ τοῦτο δὲ πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν δήμαρχον ἡ ἔκδοσις τοῦ πιστοποιητικοῦ.

§260ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ τὸν ἐνισχύσωμεν.

§261Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πιστοποίησις τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ ἱερέως, πρέπει δὲ νὰ προσθέσωμεν καὶ ποινὰς μείζονας καὶ στέρησιν πολιτικῶν δικαιωμάτων εἰς τὸν δήμαρχον, ὅπως ἐπιτύχωμεν ἀσφάλειαν καλλιτέραν.

§262Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, συνηγοροῦντος καὶ τοῦ κ. ἐκ Βάλτου συναδέλφου, ἐβεβαίωσεν ὅτι πολλαὶ καταχρήσεις γίνονται ψευδῶν πιστοποιητικῶν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι πιστοποιητικὰ ἐκδιδόμενα ὑπὸ τοῦ δημάρχου διὰ ποσὰ τόσον μικρά, ὅσα συνήθως εἶναι ἐκεῖνα διὰ τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρονται οἱ πραγματικοὶ ἀκτήμονες, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξωθήσωσιν ἕνα δήμαρχον κατὰ τοῦ ὁποίου οἱ ἀντίπαλοι εἶναι ἕτοιμοι νὰ ἐπιδώσωσιν εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ψευδοῦς πιστοποιητικοῦ μήνυσιν. Πρέπει νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς τοὺς παρέδρους, οἱ ὁποῖοι ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν, εἴτε εἶναι τρίτοι πάρεδροι εἴτε τέταρτοι, ὑπογράφουσι πιστοποιητικὰ χωρὶς νὰ ἔχωσι καὶ εὐθύνην. Ἐκτὸς τούτου τοῦ ἀτόπου συμβαίνει καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη. Οἱ διάφοροι καταδικασθέντες μετὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν καταδικαστικὴν συντάσσουσι πωλητήρια συμβόλαια εἰκονικὰ πρὸς ἄλλους, καὶ πολλάκις κατὰ τὴν λῆψιν τῆς ποινῆς οἱ εἰς τὰς φυλακὰς κρατούμενοι συντάσσουσι τοιαῦτα συμβόλαια, τὰ ὁποῖα οἱ ἐκδίδοντες πιστοποιητικὰ δὲν ἀναφέρουσι ποσῶς, ἐνῷ κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον αἱ μεταβιβάσεις περιουσίας αἱ γενόμεναι μετὰ τὴν ποινὴν εἶναι ἄκυροι, ἀλλ’ αὐταὶ αἱ μεταβιβάσεις εἶναι ἄγνωστοι εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους καὶ εἰς τοὺς ταμίας. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐλαττώματα τοῦ ἰσχύοντος νόμου· ὅτι δηλαδὴ δὲν προυνόησεν, ὅπως τὸ πιστοποιητικὸν ἔχῃ τοιοῦτον τύπον, ὥστε νὰ μὴ δύναται ν’ ἀποκρύψῃ ὁ ἐκδίδων πιστοποιητικὸν δήμαρχος ἢ πάρεδρος τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον κατέστη πένης ὁ ὀφειλέτης διὰ μεταβιβάσεως τῆς περιουσίας αὐτοῦ. Κυρίως αὐτὴ εἶναι ἡ μεγαλειτέρα πληγὴ τῶν καταχρήσεων, τὴν ὁποίαν ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν γνωρίζει, ἀλλὰ πιστεύει ἁπλῶς ὅτι οἱ δήμαρχοι μετὰ μεγάλης δυσκολίας προκειμένου περὶ 30 δραχμῶν ἐκδίδουσι ψευδῆ πιστοποιητικὰ ἀκτημοσύνης χωρὶς ν’ ἀναλογισθῶσι τὸ μέγεθος τῆς ποινικῆς εὐθύνης. Νομίζω ὅτι, ἐὰν ἐπιμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἔχει διατυπωθῆ τὸ ἄρθρον, θὰ φθάσῃ εἰς ἐντελῶς ἀντίθετα ἀποτελέσματα, τοῦ νὰ μὴ εὐθύνωνται ποσῶς οἱ ἐκδίδοντες πιστοποιητικά, καί, ἀντὶ νὰ ἔχῃ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἐλπίζει, θὰ πληρώνῃ διὰ νὰ τρέφῃ τοὺς ὀφειλέτας ἐπὶ ἓν ἔτος μὲ δραχμὰς 20 κατὰ μῆνα καὶ τότε συμπληρουμένου τοῦ ἔτους θ’ ἀποφυλακίζωνται καὶ ὁ Ὑπουργὸς θὰ μένῃ μὲ 240 δραχμὰς ἐπὶ πλέον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Νομίζω ὅτι πᾶσαι αὐταὶ αἱ διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατοι καὶ λόγῳ τῆς δαπάνης τῆς μεταβάσεως τοῦ ἱερέως καὶ τοῦ παρέδρου ἀπὸ τοῦ χωρίου εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ λόγῳ τῶν ἐξόδων τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ νὰ συνταχθῶσιν αἱ τρεῖς πράξεις τῆς ὁρκοδοσίας καὶ ἑτέρα τετάρτη διὰ τὸν ἑαυτόν του εἰς τὴν φυλακήν, νομίζω ὅτι θὰ καταστήσωσιν ἐντελῶς ἀδύνατον τὴν ἔκδοσιν πιστοποιητικῶν, ἐὰν πρόκειται περὶ καταργήσεως πιστοποιητικῶν ἀκτημοσύνης. Ἐὰν πρόκειται περὶ προλήψεως καταχρήσεων, ἔπρεπε ν’ ἀπαγορευθῇ μᾶλλον ῥητῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἔκδοσις τοιούτων πιστοποιητικῶν χωρὶς ν’ ἀναφέρωσι τὸν χρόνον τῆς μεταβιβάσεως τῆς περιουσίας τούτων, διότι συμβαίνει νὰ μεταβιβάζωσι τὴν περιουσίαν των μετὰ τὴν ἀπόφασιν, οἱ δὲ δήμαρχοι οὐδόλως ἀναφέρουσι περὶ τούτου καὶ δι’ αὐτὸ γίνονται τόσαι καταχρήσεις.

§263ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐδήλωσα πρὸ ὀλίγου, δηλῶ δὲ καὶ πάλιν ὅτι θὰ δεχθῶ πᾶσαν δυνατὴν τροποποίησιν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ συντάξωσι καὶ ὑποβάλωσι τὰς τροπολογίας των, διὰ νὰ τὰς συζητήσωμεν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§264Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἤθελον νὰ μάθω ἂν εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πόσα ποσὰ διὰ τῶν πιστοποιητικῶν τῆς ἀκτημοσύνης διαφεύγουσιν ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου. Ὑπάρχει στατιστικὴ πληροφορία ἢ πρόκειται περὶ φανταστικῶν καταχρήσεων, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ποῖον ποσὸν δὲν πληρώνεται; Διότι ἀπὸ τὴν μικρὰν πεῖραν ἣν ἔχω γνωρίζω ὅτι ἐλάχιστοι εἶναι οἱ ἀπολυόμενοι ἐκ τῶν μικροφειλετῶν τοῦ Δημοσίου. Ἤθελον νὰ μάθω πόσοι κατ’ ἔτος ἀπολύονται καὶ πόσα ποσὰ δὲν πληρώνουσι, διὰ νὰ γνωρίζωμεν ἂν ὑπάρχουσιν αὐταὶ αἱ φοβεραὶ καταχρήσεις τὰς ὁποίας καταγγέλλει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐγὼ περιμένω τὴν ἀπάντησιν, ἐάν, ἐννοεῖται, ὑπάρχῃ τοιαύτη πληροφορία.

§265Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Πολὺ σπανίως ἢ μᾶλλον οὐδέποτε ἐνθυμοῦμαι νὰ χαρισθῇ δήμαρχος δι’ ἔκδοσιν ψευδῶν πιστοποιητικῶν. Ἔχουσι ληφθῆ τοιαῦτα μέτρα ἐκ μέρους τῶν οἰκονομικῶν Ἀρχῶν καὶ τῶν ταμιῶν, ὥστε δὲν ἐγκρίνονται πιστοποιητικὰ ἀκτημοσύνης, ἐὰν δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένα ὑπὸ τοῦ δημάρχου. Αὐτὸ τὸ διοικητικὸν μέτρον τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται σήμερον εἶναι μέτρον δι’ οὗ θὰ μένωσιν εἰς τὰς φυλακὰς πολλοὶ ἄνθρωποι, διότι οἱ δήμαρχοι δυσκολεύονται νὰ δώσωσι πιστοποιητικά, προκειμένου περὶ ὅλου τοῦ Κράτους. Ὥστε, ἐὰν θελήσωμεν νὰ νομοθετήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καταργοῦμεν τὴν ἀκτημοσύνην. Ὀφειλέτης 14 δραχμῶν, ὀνόματι Κωνσταντῖνος Δρίβας, παρέμεινε 14 μῆνας εἰς τὴν φυλακήν, διότι ὁ δήμαρχος ἐδυσκολεύετο νὰ δώσῃ πιστοποιητικόν. Αὐτὸ σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα.

§266Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οἱ πένητες ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου ἐξέρχονται τῶν φυλακῶν δυνάμει δικαστικῶν ἀποφάσεων, σπανίως δὲ διὰ πιστοποιητικῶν ἀκτημοσύνης.

§267Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καταργεῖται ἡ διάταξις περὶ ἀκτημοσύνης καὶ κατ’ εὐφημισμὸν τὸ νομοσχέδιον ἐπιγράφεται «περὶ ἀκτημόνων ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου». Ἐκτὸς ὅμως τῶν λεχθέντων περὶ τοῦ ἄρθρου 2 παρελείφθη καὶ τὸ ὅτι δι’ αὐτοῦ καθιεροῦται διαδικασία πολυτελὴς ὑποβάλλουσα τοὺς δυστυχεῖς ὀφειλέτας εἰς τέλη 10 καὶ 15 δραχμῶν. Πολλάκις δὲ θὰ συμβαίνῃ ὀφειλέτης προκειμένου νὰ πληρώσῃ ποσὸν μικρότερον τῶν 15 δραχμῶν νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξοδεύσῃ πλειότερα, ἵνα λάβῃ πιστοποιητικὸν ἀκτημοσύνης. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῶν ἄλλων πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας θὰ καταθέσῃ, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πόσῃ μέχρι σήμερον ἡ δαπάνη, τὴν ὁποίαν τὸ Δημόσιον καταβάλλει διὰ διατροφὴν τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου, ὥστε ἐκ τῆς συγκρίσεως τῆς δαπάνης ταύτης πρὸς τὴν δαπάνην τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ στερηθῇ, νὰ συζητήσωμεν ἂν πρέπει νὰ ὠφεληθῇ τὸ Δημόσιον ἢ ὄχι. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4).

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Κρεμεζῆ, ἥτις ἀναβάλλεται διὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 ὡς καὶ τὸ σύνολον). Ὁ βουλευτὴς Δωρίδος κ. Παπαϊωάννου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν». Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Ἀντ. Καρτάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαθέσεως 200,000 δρ. διὰ τὴν ἀποξήρανσιν, τῶν ἑλῶν τῆς Νέας Ἀγχιάλου». (Ὅρα ἀμφοτέρας ἐν Παραρτήματι ὑπ’ ἀριθ. 626– 627). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καθορισμοῦ τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν κάρρων, ἁμαξῶν καὶ αὐτοκινήτων καὶ ὑπαγωγῆς εἰς φόρον ἐπιτηδεύματος τῶν ἐργοστασίων ἀεριόφωτος καὶ ἠλεκτρικοῦ φωτός». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ λαμβάνει τὸν λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.

§269ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς τροπολογία εἰς τὸ 8 «ἰδιοκτῆται αὐτοκινήτου ἁμάξης κλπ. κατ’ ἀνώτατον ὅρον μέχρι 10 ἵππων». Ἀκολούθως νὰ προστεθῇ ἐν ἀρχῇ τῆς αʹ παραγράφου «ἰδιοκτῆται ποδηλάτου ἁπλοῦ μετὰ προσθέτου μηχανήματος δρ. 20».

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζονται τὸ ἄρθρον 1 τροποποιημένον, τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§271ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἑξῆς τροπολογία· ἐπιβάλλεται φόρος ἐπιτηδεύματος, σὺν τῇ προσθήκῃ «μὴ προσαυξανόμενος κατὰ δύο δεκατημόρια». Ἀκολούθως προκειμένου περὶ τῶν ἐργοστασίων ἀεριόφωτος καὶ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς ὡς πρὸς τὰς τρεῖς τελευταίας κατηγορίας ἠγέρθησαν παράπονα, ἀπέναντι τῶν ὁποίων ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἔπρεπε νὰ περιορίσῃ τὸ ποσόν. Λοιπὸν εἰς τὸ ἐργοστάσιον ἀεριόφωτος ἀντὶ τῶν 25.000 δρ. ἀναγράφει 15.000, ἀντὶ τῶν 50.000 δρ. 40.000, ἀντὶ τῶν 75.000 δρ. 50.000, εἰς δὲ τὸ ἐργοστάσιον ἠλεκτρικοῦ φωτὸς ἀντὶ 50.000 δρ. 40.000, νὰ προστεθῇ δ’ ἐν τῇ προτελευταίᾳ παραγράφῳ «Τὰ ἐν τῷ νέῳ Φαλήρῳ ἐργοστάσια θεωροῦνται κείμενα ἐν τῇ περιφερείᾳ τῆς πόλεως Ἀθηνῶν καὶ ὁ φόρος περιλαμβάνει καὶ τὰ ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ἐργοστάσια ἀναπαραγωγῆς ἠλεκτρικοῦ φωτός».

§272Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μίαν σύστασιν θέλω νὰ κάμω πρὸς τὸν φίλον μου κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ μᾶλλον πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ἐπιβάλλει φόρον εἰς τὴν ἠλεκτρικὴν ἑταιρείαν. Καὶ νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θὰ τὸν πληρώσῃ ἡ ἑταιρεία; Θὰ τὸν πληρώσητε ὑμεῖς, ἐγώ, ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ κ. Θεοτόκης καὶ ἐν γένει πάντες οἱ Ἕλληνες οἱ ἔχοντες ἠλεκτρικὸν φῶς. Καὶ διατί; Διότι αὐτὴ ἡ κυρία ἑταιρεία δὲν δύναται μὲν ν’ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἀεριόφωτος καὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτός, ἀλλὰ καὶ οἱ γνώμονες θὰ τρέχωσι περισσότερον καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ πληρώνωμεν περισσότερα τῶν ὅσα πληρώνομεν. Ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος πληρώνει σήμερον 300 ἢ 400 δρ. κατὰ μῆνα διὰ τὸν φωτισμόν του, θὰ πληρώνῃ μεθαύριον 500 καὶ ἐγὼ καὶ ὁ ἄλλος τὸ ἴδιον. Καὶ θὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Ἐπανῆλθον ἐξ Εὐρώπης τῇ 1ῃ Αὐγούστου καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνὸς Αὐγούστου μοὶ ἔφεραν διὰ τὴν ἐν Κηφισίᾳ οἰκίαν μου ἕνα λογαριασμὸν 35 καὶ 50)00, διότι τὸ θέρος δὲν καίομεν πολὺ φῶς, διότι καθήμεθα εἰς τοὺς ἐξώστας μας καὶ ἀπολαμβάνομεν τὴν σελήνην, ἔχω δὲ καὶ τὴν εὐτυχίαν ἔμπροσθεν τῆς οἰκίας μου, διότι εἶναι διασταύρωσις, νὰ ἔχῃ θέσει ὁ δῆμος ἠλεκτρικὸν λαμπτῆρα. Τὸν ἑπόμενον μῆνα ἔρχεται ὁ ὑπάλληλος τῆς ἑταιρείας καὶ μοὶ φέρει τὸν λογαριασμὸν 158 δρ. Ἀκούσατε, Κύριοι, 158 δρ.! Καὶ λέγω πρὸς αὐτόν· Κύριε, διατί 158 δρ.; Ἐγὼ οὔτε χοροὺς κάμνω οὔτε γεύματα· ἡ σύζυγός μου πάσχει δυστυχῶς καθὼς καὶ ἐγώ. Καὶ μοὶ ἀπαντᾷ· «οὕτω λέγει ὁ γνώμων». Φροντίσατε νὰ μὴ λέγῃ ὁ γνώμων σας οὕτω· δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐγὼ νὰ εἶμαι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ γνώμονος. Τὸ αὐτὸ εἶχε συμβῆ καὶ πέρυσι. Μοὶ ἔφεραν ἕνα λογαριασμὸν 155 δρ. Περίεργον, εἶπον πρὸς τὸν ὑπάλληλον! Παρατηρήσατε τὰ βιβλία σας καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ἐπὶ 6 ἔτη οὐδέποτε ἐπλήρωσα ἄνω τῶν 45 δρ. κατὰ μῆνα. Πῶς ἀφήνετε τὸν γνώμονά σας τώρα νὰ τρέχῃ; Ὁ λογαριασμός σας δὲν εἶναι ἀκριβής. Ὕστερον ἀπὸ ὀλίγας ἡμέρας ἦλθεν ὁ αὐτὸς ὑπάλληλος καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι ἀκριβὴς ἦτο ὁ λογαριασμός, διότι εἰς αὐτὸν περιελαμβάνοντο καὶ οἱ μῆνες Νοέμβριος, Δεκέμβριος, Ἰανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος καὶ Ἀπρίλιος. Τότε εἶπον πρὸς αὐτόν· Παρακαλῶ νὰ μοὶ φέρητε τὸν ὑπάλληλόν σας τὸν ἐν Κηφισίᾳ. Μάλιστα· αὔριον κατὰ τὴν 11ην ὥραν νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπάλληλός σας ἐδῶ καὶ θὰ ἔλθω καὶ ἐγώ. Μετέβην λοιπὸν εἰς τὸ κατάστημα τῆς ἑταιρείας, ὅπου ἦλθε καὶ ὁ ὑπάλληλος. Κύριε, τῷ λέγω, ὅτε τῇ 7 Ὀκτωβρίου ἀνεχώρησα ἀπὸ τὴν Κηφισίαν, σὲ ἐκάλεσα καὶ ἔκοψες τὸ ῥεῦμα καὶ ἔβγαλες τὸν γνώμονα;—Μάλιστα, μοὶ εἶπεν. Αὐτὸ γίνεται τακτικὰ κατ’ ἔτος, διότι ἅμα τὸν ἀφήσῃ τις πληρώνει τρεῖς, τέσσαρας δραχμὰς κατὰ μῆνα. Διατί νὰ τὰς πληρώσω; Ἀφοῦ ἔβγαλα τὸν γνώμονα, πῶς ἐκάη τὸ ἠλεκτρικὸν φῶς; Ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν; Ἐγὼ ἀναχωρῶν ἀπὸ τὴν Κηφισίαν κλειδώνω τὴν οἰκίαν καὶ δὲν ὑπάρχουσιν εἰμὴ μόνον ποντικοί. Ὁ φυλάττων τὴν οἰκίαν μου κηπουρὸς μένει εἰς τὸν στάβλον, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἐγκατάστασις. Πῶς λοιπὸν ἐκάη ἓξ μῆνας ἠλεκτρικὸν φῶς; Αὐτὸ μὲ συγχωρεῖτε, Κύριε, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι λέγεται κλοπή. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νομίζω ὅτι ἔχετε καθῆκον νὰ φροντίσητε πρὸς πρόληψιν τοιούτων καταχρήσεων. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή! Ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Ἑταιρείαν νὰ πληρώσῃ φόρον 40.000 δρ., ὁ ὁποῖος θὰ πέσῃ εἰς τὴν ῥάχιν μας, θὰ τρέχωσιν οἱ γνώμονες καὶ θὰ πληρώνωμεν ἡμεῖς οἱ ῥαγιάδες εἰς τὴν ἑταιρείαν. Ἐγὼ τοῖς εἶπον· ἢ θὰ διορθώσητε τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἢ θὰ πετάξω εἰς τὰ μοῦτρά σας τοὺς γνώμονας καὶ θὰ βάλω πετρέλαιον.

§273ΣΠ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ;

§274Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἅμα θελήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, εὐκόλως διορθώνεται δι’ ἑνὸς νόμου. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβητε πρόνοιαν, διότι, ἐὰν εἴπῃς ὅτι δὲν πληρώνεις, σοὶ ἀπαντᾷ· «σοῦ κόβω τὸ φῶς»—. «Μοῦ κόβεις τὸ φῶς, ἀλλὰ θὰ σοῦ σπάσω τὰ μοῦτρα» (γέλωτες). Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Τριανταφυλλάκε, σοβαρῶς νὰ σκεφθῆτε, διὰ νὰ λυτρώσητε τὴν κοινωνίαν ἀπὸ αὐτά. Ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔβγαλαν τὸν ἠλεκτρικὸν φωτισμὸν ἐπίτηδες καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνὸς τοῖς προσήγαγον λογαριασμούς: «μὰ ἐγὼ τὸν ἔβγαλα, διὰ νὰ ἴδω τί κάμνετε σεῖς». Τίποτε· αὐτὰ γίνονται. Πρέπει νὰ σκεφθῆτε, κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τί θὰ κάμητε δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§275ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ προστεθῶσι δύο ἄρθρα ὑπ’ ἀριθ. 4 καὶ 5, δι’ ὧν προστίθενται νέα τινὰ ἐπιτηδεύματα ἄγνωστα μέχρι τοῦδε, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσπράξωμεν φόρον, διότι τοῖς κατελόγισε μὲν φόρον ὁ ἔφορος, ἀλλὰ προσέφυγον εἰς τὰ δικαστήρια καὶ εὗρον δίκαιον, διότι ἠξίωσαν τὰ δικαστήρια ὅτι πρέπει τὰ ἐπιτηδεύματα ν’ ἀναγράφωνται εἰς τοὺς νόμους. Τὰ ἄρθρα ταῦτα ἔχουσιν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει):

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Ἄρθρον 4. Ἐπιβάλλεται φόρος ἐπιτηδεύματος ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1910 εἰς τὰ ἑξῆς νέα ἐπιτηδεύματα ὑπαγόμενα εἰς τὰς κατωτέρω ὁριζομένας κατηγορίας καὶ κλάσσεις.

Ὁ φόρος οὗτος τῶν λεμβούχων βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΓΤΜΔʹ (3344) νόμου τῆς 16 Ἀπριλίου 1909 καὶ ἀποδίδοται εἰς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον. Ἄρθρον 5. Τὸ ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 80 τοῦ γʹ τιμολογίου τοῦ ͵ΓΡΜΒʹ νόμου ἐπιτήδευμα καθορίζεται ὡς ἑξῆς: «Ἀριθ. 80. Ἐργοστάσιον κατασκευῆς σιροπίων ἐκ σταφίδος, γεωμηλαλεύρων, κριθῆς ἢ ἄλλων ἀμυλωδῶν ὑλῶν». Ὡς ἔμποροι ὑφασμάτων ὑποβαλλόμενοι εἰς τὸν εἰς τούτους ἁρμόζοντα φόρον θεωροῦνται καὶ οἱ ἐμποροαμπατζῆδες. Εἰς τοὺς ἐργολάβους θεάτρων περιλαμβάνονται καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ θεάτρων, εἰς τοὺς ἐργολάβους οἰκοδομῶν καὶ οἱ ἐπὶ σκοπῷ μεταπωλήσεως ἐγείροντες οἰκοδομάς, εἰς δὲ τοὺς Διευθυντὰς ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων καὶ οἱ Διευθυνταὶ Νομικῶν ἢ Μαθηματικῶν Φροντιστηρίων. Οἱ συμβολαιογράφοι μετατίθενται ἐκ τῆς ϛʹ κλάσεως (ἀριθ. 3) τοῦ Δʹ τιμολογίου εἰς τὴν κλάσιν Δʹ τοῦ Βʹ τιμολογίου ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 14». Μετὰ τὴν προσθήκην τῶν ἄρθρων τούτων τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει τὴν θέσιν ἄρθρου 6. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προταθέντα καὶ ἀναγνωσθέντα ἄρθρα 4 καὶ 5. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 6 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν).

§276Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀνατυπωθῇ, κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπισημάνσεως πολυτίμων μετάλλων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον). Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 5′ μ. μ.)