1909.12.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 58.

τῆς 5ης Δεκεμβρίου 1909.

(Σάββατον).

Προεδρία κ. Ἀλεξάνδρου Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 95 Βουλευτῶν. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προπαρελθούσης συνεδριάσεως, ἔπειτα δ’ ἀναγινώσκονται καὶ τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν;

§2Θ. ΓΚΟΦΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν ἐδημοσιεύθησαν σήμερον εἰς τὰς πρωινὰς ἐφημερίδας τὰ ὀνόματα τῶν ἀπουσιασάντων Βουλευτῶν κατὰ τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν. Μεταξὺ τῶν ὀνομάτων ἐκείνων τῶν ἀπουσιασάντων ἀναφέρεται καὶ τὸ ἐμὸν ἐσφαλμένως, ἐνῷ ἐγὼ ἤμην παρὼν ψηφίσας μάλιστα κατὰ τῆς προτάσεως. Παρακαλῶ νὰ δηλωθῇ τοῦτο, νὰ διορθωθῶσι δὲ καὶ τὰ Πρακτικά.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ συμβαίνει, Κύριοι, διότι κατὰ τὴν ὥραν τῆς ψηφοφορίας ὅλοι οἱ κ. Βουλευταὶ ὁμιλοῦσι καὶ οὐδεὶς κάθηται εἰς τὴν θέσιν του. Ἑτέρα ἀντίρρησις δὲν ὑπάρχει κατὰ τῶν Πρακτικῶν. Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Προβαίνομεν ἤδη εἰς τὰς ἀνακοινώσεις· Ὁ δήμαρχος Φαρκαδόνος ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ λαοῦ τοῦ ὑπ’ αὐτὸν δήμου, εἰς συλλαλητήριον συνελθόντος, ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Σολλίου· Ὁ δήμαρχος Ἀποδοτίας ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν δήμων Ἀποδοτίας καὶ Ὀφιονείας, ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀποδοτίας· Ἡ ἐν Πάτραις ἑταιρεία «Υἱοὶ Γ. Τριάντη» παρακαλεῖ, ὅπως τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ πετρομύλου αὐτῆς εἰς κυλινδρόμυλον ἔξωθεν εἰσαχθησόμενα μηχανήματα εἰσαχθῶσιν ἀτελῶς, γίνῃ δὲ ἡ σχετικὴ μνεία ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ· Ὁ Ἐπισκοπικὸς ἐπίτροπος τοῦ δήμου Πυλίων, ἀντιπροσωπεύων πάντας τοὺς ἱερεῖς τοῦ δήμου τούτου, παρακαλεῖ ὅπως κατὰ προτίμησιν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐνοριῶν· Οἱ πρόεδροι τῶν σωματείων Καρδίτσης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ Βόλου–Ἀγχιάλου καὶ ὑποβληθῇ ἕτερον διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων ἐξυπηρετούντων ὁλόκληρον τὴν Θεσσαλίαν· Ὁ δήμαρχος Παραχελωίτιδος ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν συνδημοτῶν του παρακαλούντων ὅπως καταργηθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· Ἐπιτροπὴ τῶν ἱερέων Καλαμῶν παρακαλεῖ, ὅπως κατὰ προτίμησιν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐνοριῶν. Ἡ Ἐπισκοπικὴ ἐπιτροπὴ Παμίσου παρακαλεῖ, ὅπως κατὰ προτίμησιν ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐνοριῶν· Κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἑξαμιλλίων τῆς Κορινθίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τῶν ἀμπέλων· Ὁ δήμαρχος Ὀλύμπου ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Ὀλύμπου· Ὁ δήμαρχος Σαμαίων ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν δημοτῶν του παρακαλούντων ὅπως γένηται νόμος τοῦ Κράτους ἡ πρότασις νόμου τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ περὶ ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας τῆς Κεφαλληνίας. Ὁ Θ. Σπυρόπουλος καταγγέλλει τὸν διευθυντὴν τοῦ ἐν Πάτραις Τηλεγραφείου καὶ παρακαλεῖ, ὅπως ἡ ἰσχὺς τοῦ περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων νόμου ἐπεκταθῇ εἰς πάντας τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας· Ὁ κ. νομάρχης Λευκάδος ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Καρνίων ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Σολλίου· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἅγ. Γεώργιος τῆς Ναυπακτίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐγκριθῇ ἡ πρότασις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοτ. σχολείων περὶ συστάσεως κοινοῦ δημοτικοῦ σχολείου ἐν τῷ χωρίῳ των· Ἡ κοινοτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ χωρίου Κορωπὶ ἐκπροσωποῦσα καὶ τὴν γνώμην πασῶν τῶν κοινοτικῶν ἐπιτροπῶν Κρωπίας παρακαλεῖ, ὅπως εἰς περίπτωσιν καταργήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Κρωπίας ὁ δῆμος ὑπαχθῇ εἰς τὸ νότιον Εἰρηνοδικεῖον Ἀθηνῶν· Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ δημοδιδασκαλικοῦ συνδέσμου Τριφυλίας παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀναδιοργανώσεως ἐπὶ τὸ ἐκπολιτιστικώτερον τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως· Ὁ δήμαρχος Ὀλύμπου ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου παρακαλοῦντος ὅπως ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος ἐπιβληθῇ ἐπὶ τῶν ἐσοδειῶν τῶν ἑπομένων ἐτῶν. Ὁ δήμαρχος Γόρτυνος ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου παρακαλοῦντος ὅπως εἰς τὰς μελετωμένας νέας σιδηροδρομικὰς γραμμὰς περιληφθῇ καὶ τοιαύτη Μεγαλοπόλεως–Καρυταίνης· Οἱ χρωματέμποροι Ἀθηνῶν–Πειραιῶς παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ αὐξηθῇ ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων χρωμάτων καὶ βερνικίων παρεσκευασμένων δι’ ἐλαίου, ὑποβιβασθῇ δὲ ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου λινελαίου· Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κ. Κ. Γκότσης ἀπευθύνει πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τὴν κάτωθι ἐπερώτησιν: Νὰ προσαχθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ ἑξῆς πληροφορίαι· 1) Ποῖα Εἰρηνοδικεῖα ὑφίστανται κατὰ τὴν περιφέρειαν ἑκάστου τῶν Πρωτοδικείων Πατρῶν καὶ Ἠλείας καὶ πότε συνεστήθησαν· 2) Ποία ἑκάστου τῶν Εἰρηνοδικείων τούτων ἡ περιφέρεια· 3) Πόσας ἀποφάσεις πολιτικὰς καὶ πόσας ποινικὰς ἐξέδωκεν ἕκαστον τούτων κατ’ ἔτος, κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν· 4) Πόσαι ὑποθέσεις ἐκηρύχθησαν ἐν ἑκάστῳ αὐτῶν παραγεγραμμέναι· 5) Πόσαι κατ’ ἔτος, κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν, παρ’ ἑκάστου τῶν Εἰρηνοδικῶν τῶν ἐν λόγῳ Εἰρηνοδικείων περαιοῦνται προεισαγωγικαὶ ἀνακρίσεις· 6) Πόσαι τοιαῦται ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς μέχρι σήμερον παρ’ ἑκάστῳ αὐτῶν· 7) Πόσα Πταισματοδικεῖα εἰδικὰ ὑπάρχουσιν ἐν ταῖς περιφερείαις τῶν ὡς εἴρηται Πρωτοδικείων Πατρῶν καὶ Ἠλείας· 8) Πόσαι ἀποφάσεις ἐξεδόθησαν παρ’ ἑκάστου αὐτῶν κατ’ ἔτος, κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν· 9) Πόσας ὑποθέσεις κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἐνώπιον αὐτῶν εἰσηγμέναι παρεγράφησαν. 10) Πόσαι κατ’ ἔτος, κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν, περαιοῦνται παρ’ ἑκάστου τῶν Πταισματοδικῶν προεισαγωγικαὶ ἀνακρίσεις· 11) Νὰ προσαχθῇ ἀντίγραφον τῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, δυνάμει τῆς ὁποίας προυκλήθη ἡ γνωμοδότησις τῶν δικαστικῶν συμβουλίων περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου· 12) Νὰ προσαχθῶσιν αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν δικαστικῶν συμβουλίων τῶν Πρωτοδικείων Πατρῶν καὶ Ἠλείας περὶ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων τῆς περιφερείας των· Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§4ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, Κύριοι, ἀνήγγειλα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔμελλον νὰ ὑποβάλω διάφορα νομοσχέδια περὶ ἀναπληρωματικῶν καὶ ἐκτάκτων πιστώσεων. Δυστυχῶς ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου μου ἐλησμόνησα νὰ καταθέσω ταῦτα. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω αὐτὰ σήμερον. Καταθέτω σχέδιον νόμου 1) «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δρ. 732,000. 2) Περὶ χορηγίας πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 πρὸς πληρωμὴν ὑπολοίπων ἐξόδων κεκλεισμένων χρήσεων ἐκ δρ. 2,250,000. 3) Περὶ χορηγίας πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909, πρὸς πληρωμὴν ὑπολοίπων ἐξόδων κεκλεισμένων χρήσεων ἐκ δραχμῶν 1,796,217.93· 4) Περὶ χορηγίας πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 πρὸς πληρωμὴν ὑπολοίπων ἐξόδων κεκλεισμένων χρήσεων ἐκ δραχμῶν 312.181· 5) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δραχμῶν 1,161.738,30.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀντικειμένου ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος». Ἔχομεν ἐξακολούθησιν τῆς ψηφοφορίας· ἑπομένως ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Ἡ ὥρα εἶναι ἕκτη. Θ’ ἀναγνωσθῶσι πρῶτον τὰ ὀνόματα τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν.

§6Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ἀντίρρησιν εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ κάμητε, διότι δημιουργεῖτε κακὸν προηγούμενον. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν ὀφείλουσι ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ ὀνόματα τῶν προτεινάντων τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν· κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἀνεγνώσθησαν τὰ ὀνόματα τῶν προτεινάντων δέκα καὶ πέντε Βουλευτῶν. Ἡ πρότασις ἐχαρακτηρίσθη ὡς σπουδαία καὶ ἤρξατο ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Ἡ ψηφοφορία διεκόπη εἰς τὸ μέσον δι’ ἔλλειψιν ἀπαρτίας· ἤδη δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἀναγνώσητε τὰ ὀνόματα τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν. Καὶ ναὶ μὲν τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀλλὰ δημιουργοῦμεν κακὸν παρελθὸν καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου.

§7Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θεωρουμένων ἄλλως τε ὡς παρόντων τῶν 15.

§8ΙΩ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς ἡ πρότασις ἐχαρακτηρίσθη ὡς σπουδαία· σήμερον ἄρα πρέπει νὰ ἐξακολουθήσητε τὴν ψηφοφορίαν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν λέγουσι «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». (Ἐνεργεῖται ἐνταῦθα ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον, κληθέντων καὶ λαβόντων μέρος ὡς ψηφολεκτῶν τῶν κυρίων Ἰ. Λάππα καὶ Γ. Λαναρᾶ).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 98· ἐξ αὐτῶν 24 ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως, 73 κατὰ καὶ εἷς ἠρνήθη. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν ἀπερρίφθη. Ὁ κ. Σλῆμαν ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§11ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. (Προτείνει νὰ ψηφισθῇ μὲν ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, οὐχὶ δὲ καὶ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ). (Ὅρα ἀγόρευσιν ἐν Παραρτήματι).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§13Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ Ἁγυιᾶς, διὰ τῆς ὁποίας ἐπεζητήθη, ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ἵνα μόνον τὴν ἀρχὴν ψηφίσῃ καὶ κατὰ τὰ λοιπὰ παραπέμψῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο ἔπρεπε νὰ ὑποστηριχθῇ ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν·

§15Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τόσην ἔλλειψιν μνήμης παρ’ ὅλας τὰς σημερινὰς παραδόξους διαψεύσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.

§16ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα καθόλου.

§17Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐλησμόνησεν ὅτι χθὲς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου θὰ παραπεμφθῇ τοῦτο εἰς ἐπιτροπήν. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Πονηρόπουλος ἐτόνισε τοῦτο, κηρυχθεὶς ὑπὲρ τῆς μὴ ψηφίσεως τῆς ἀναβολῆς· ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ὅτι θὰ δεχθῇ τὴν παραπομπὴν εἰς ἐπιτροπήν. Πῶς μετὰ πάροδον ὀλιγωτέρων τῶν εἴκοσι τεσσάρων ὡρῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐλησμόνησεν ὅσα εἶπεν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ θέλει νὰ διαψεύσῃ ἡμᾶς, τοῦτο εἶναι ἄπορον. Ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θ’ ἀποδεχθῇ τοιαύτην διάψευσιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος χθὲς ῥητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ἐδήλωσεν ὅτι δὲν θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ψήφισις τῶν ἄρθρων, ἀλλὰ θέλει μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς ἀρχῆς παραπεμφθῆ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν.

§18ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κυριώτατος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐπέμεινα εἰς τὴν ἄμεσον ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων εἶναι ὅπως κερδίσωμεν καιρόν. Εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὅτι ἐπείγουσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο ἐπέμεινα χθὲς νὰ ψηφισθῶσιν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὰ νομοσχέδια καὶ νὰ παραπεμφθῶσιν εἶτα εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της τὴν Δευτέραν. Ἐν τῷ μέσῳ τῆς συζητήσεως ὑπεστηρίχθη ὑπό τινων κυρίων συναδέλφων ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ νὰ παραπεμφθῶσιν ἀμέσως εἰς ἐπιτροπήν. Τότε ἀπήντησα ὅτι, ἂν τὰ νομοσχέδια δὲν γίνωσι δεκτὰ κατ’ ἀρχήν, εἶναι περιττὸν νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπήν, ἀλλὰ χωρὶς διὰ τούτου νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι παραιτοῦμαι τῆς ἀξιώσεως περὶ ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§19Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ Πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν, δὲν ὑποθέτω δ’ ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ προσβάλῃ ταῦτα ἐπὶ πλαστότητι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τὰ Πρακτικὰ δὲ βεβαιοῦσιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει ὅτι «πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, διότι, ἂν δὲν ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν, εἶναι περιττὸν νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν διὰ τὰς λεπτομερείας». Καὶ οὕτω προκύπτει ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τὴν κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον θὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν μόνον λοιπὸν θέλει νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα πρὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι ἡ λογικὴ εἶναι αὕτη, προκειμένου ἓν νομοσχέδιον νὰ ἐπεξεργασθῇ ὑπὸ ἐπιτροπῆς, ἀναμφισβητήτως πρέπει ν’ ἀφεθῇ ἐλευθερία εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως τροποποιήσῃ ἄρθρα τινὰ ἢ ἄρθρον τι. Εἶναι δὲ σύμφωνα ταῦτα καὶ πρὸς τὸν Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος ῥητῶς ὁρίζει ὅτι μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς δύναται νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον.

§20ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐάν, Κύριοι, εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ, ἵνα προβῇ εἰς διαπραγματεύσεις περὶ μονοπωλίου τοῦ οἰνοπνεύματος, πράττω τοῦτο ἐν τῷ συμφέροντι ἀκριβῶς τῶν μικρῶν ἀποστακτῶν καὶ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν δευτέρας κατηγορίας, διότι ἐλπίζω ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς φορολογίας θὰ εὑρεθῶσι κεφαλαιοῦχοι, οἵτινες θ’ ἀναλάβωσι τὸ μονοπώλιον τοῦτο ἐπὶ ἀποζημιώσει πάντων αὐτῶν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ ἦτο εὐεργέτημα διὰ τοὺς μικροὺς ἀποστάκτας καὶ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς δευτέρας κατηγορίας. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ θέσῃ ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει πρὸ παντὸς εἰς τὴν φορολογίαν....

§21Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἐπιτίθεται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπικρίνει τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως). (Ὅρα ἀγόρευσιν ἐν Παραρτήματι).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–11 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 12). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τῶν βουλευτῶν κ. Γρ. Φούφα, Ἀ. Γαρουφαλλιᾶ, Μ. Στεφανίδου, Ἀ. Πονηροπούλου, Π. Σισμάνη κ.λ.π. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ νομοσχέδιον θὰ σταλῇ εἰς ἐπιτροπήν, θὰ συναποσταλῶσι καὶ αἱ τροπολογίαι. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 12 ἕως 17 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 18)

§23Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Μία ἐκ τῶν πολλαπλῶν ἀρχῶν τὰς ὁποίας ἔχει τὸ νομοσχέδιον εἶναι καὶ ἡ ἀναφερομένη ἐν τῷ κεφαλαίῳ δευτέρῳ, ἤτοι ἡ ἀρχὴ τοῦ μονοπωλίου τοῦ οἰνοπνεύματος· αἱ διατάξεις τοῦ κεφαλαίου τούτου, ἐὰν μελετηθῶσιν ὀλίγον τι ἐπισταμένως, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ προκαλέσωσι κατάπληξιν, διότι προνοεῖ μὲν τὸ πρῶτον ἐδάφιον καὶ ὡς εἰρωνείαν μόνον ἀναφέρει, ὅτι (ἀναγινώσκει) «Οἱ κυριώτεροι τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς γενήσεται ἡ παραχώρησις τοῦ μονοπωλίου τούτου ὁρίζονται ὡς ἑξῆς: Αʹ ἀνάληψις παρὰ τῆς ἑταιρείας τοῦ βάρους τῶν ἀποζημιώσεων τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν λειτουργούντων οἰνοπνευματοποιείων δευτέρας κατηγορίας, ὡς καὶ τῶν μηχανημάτων καὶ ἀμβύκων ἀποστάξεως τῶν λοιπῶν οἰνοπνευματοποιῶν» ἀλλά, ὡς εἶπον, τὸ τοιοῦτον εἶναι καθαρὰ εἰρωνεία, καὶ ματαίως θ’ ἀναμένωσιν οἱ δυστυχεῖς οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς δευτέρας κατηγορίας καὶ οἱ δυστυχεῖς ἰδιοκτῆται ἀμβύκων ν’ ἀποζημιωθῶσι, διότι, ὅτε διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου θέτομεν τὸν φοβερόν, τὸν δρακόντειον φόρον ἐπιτηδεύματος, τοῦ νὰ πληρώνωσι 1000 δρχ. ἐτησίως καὶ οἱ ἀποστάκται εἰς ἄμβυκας καὶ οἱ δευτέρας κατηγορίας οἰνοπνευματοποιοί, τότε μετὰ τρία ἔτη εἶναι δυνατὸν οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ πρώτης κατηγορίας, οἱ ἀποστάκται, νὰ διατηρῶσιν ἄμβυκας καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις τῶν ἁπλῶν ἐργαλείων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα δὲν στοιχίζουσι τίποτε; Δὲν πρόκειται περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐργαλείων, ἀλλὰ πρόκειται, ἂν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποζημιωθῶσιν οἱ ἀποστάκται διὰ τῶν ἀμβύκων λόγῳ τῆς στερήσεως τῶν προσόδων· αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς κάποια πρόνοια ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως δοθῇ ἓν ἐλάχιστον ἀντάλλαγμα ἀπέναντι τῆς καταστροφῆς τὴν ὁποίαν ὑφίστανται, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει ὅτι ἡ ἑταιρεία ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ τὴν ἀξίαν τῶν ἐργαλείων τῶν ἀμβύκων, δηλαδὴ νὰ τοῖς δώσῃ 3 δρ. Εἶναι ὡραῖον αὐτὸ τὸ δῶρον καὶ σᾶς τὸ χαρίζουσι, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ ἀποστάκται τῶν ἀμβύκων δι’ ἐμοῦ, ἵνα τὸ χαρίσητε εἰς τὴν ἑταιρείαν, τὴν ὁποίαν, φαίνεται, ὅτι θέλετε νὰ περιβάλητε διὰ τόσων προνομίων καὶ νὰ πλουτίσητε αὐτὴν εἰς βάρος τῆς πενίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 18 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Π. Φίλιππα.

§25Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τὸ ἐν τῇ τροπολογίᾳ ἀναφερόμενον ποσὸν εἶναι μικρόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ θὰ συζητηθῶσιν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς ἣν θὰ παραπεμφθῇ ἡ τροπολογία. Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§27Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ἄρθρον 18 καθιεροῖ τὴν τρίτην ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ πολυάρχῳ μορφῇ τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον παρουσιάζει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ ἀρχὴ αὕτη εἶναι ἡ τοῦ μονοπωλίου, φοβοῦμαι δ’ ὅτι ἡ ἀρχὴ τοῦ μονοπωλίου τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι ἐκείνη πρὸς ἣν τείνει ἀκριβῶς ὡς πρὸς τελικὸν σκοπὸν τὸ ὅλον νομοθέτημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὸ ὡς τελευταίαν διάταξιν ἀνέγραψε ταύτην. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος ν’ ἀντιταχθῶ ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τῆς μονοπωλήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος, διότι δὲν φρονῶ ὅτι ἡ μονοπώλησις τοῦ οἰνοπνεύματος ἔσται τι βλαπτικὸν διὰ τὸ Κράτος, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι εἶναι λίαν τολμηρὸν νὰ παρέχηται ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐξουσιοδότησις εἰς τὰς Κυβερνήσεις, ὅπως αὐταὶ διαπραγματευθῶσιν ὑπευθύνως συμβάσεις μονοπωλίων καὶ διὰ Β. Διατάγματος κυρώσωσι αὐτάς. Τοιαύτης φύσεως ἐξουσιοδότησις εἶναί τι τελείως ἄηθες ἐν τῷ κοινοβουλευτικῷ πολιτεύματι, ἰδιαίτατα δ’ εἶναι τελείως ἄηθες τοιαύτη ἐξουσιοδότησις εἰς τὰ καθ’ ἡμᾶς κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Ὁσάκις συμβάσεις περὶ μονοπωλίου εἰσήχθησαν ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς δὲν ἐζητήθη ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων ἐξουσιοδότησις, ὅπως αὐταὶ ὑπὸ ἰδίαν εὐθύνην συνάψωσι τὰς συμβάσεις καὶ διὰ Β. Διατάγματος κυρώσωσι ταύτας, ἀλλ’ αἱ συμβάσεις προσήχθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, συνεζητήθησαν εὐρύτατα καὶ μόνον μετὰ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἐπῆλθεν ἡ κύρωσις τοῦ Βασιλέως. Ἔχομεν δὲ τὸ παράδειγμα τῆς συμβάσεως τῆς οὕτως εἰπεῖν μονοπωλιακῆς διαχειρίσεως τοῦ σπουδαιοτάτου προϊόντος τῆς Πελοποννήσου, τῆς σταφίδος, καὶ ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ἅπασα ὅτι ἡ σύμβασις ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ οὐκ ὀλίγαι τροπολογίαι προυβλήθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τὰς τροπολογίας ταύτας ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη καὶ οἱ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως διαπραγματευθέντες τὴν συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως ἀπεδέχθησαν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι διὰ τοιαῦτα ζητήματα θίγοντα προϊόντα τῆς χώρας κύρια ὁλόκληρος ἡ σοφία περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν περὶ τὰ προϊόντα ταῦτα θεμάτων θὰ ὑπάρξῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, οὔτε εἶναι δυνατὸν ν’ ἀξιώσῃ τις κυβερνήτης ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τῆς καταστροφῆς προϊόντων, τῆς καταστροφῆς συμφερόντων. Προκειμένου δὲ περὶ εἰσαγωγῆς μονοπωλήσεως εἴδους τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἤδη ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἐμπορίᾳ, βεβαίως θέλουσι θιχθῆ συμφέροντα παραγωγῆς, συμφέροντα ἐμπορίου, συμφέροντα βιομηχανίας τοῦ οἴνου.

§28Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν ἐπιμένει εἰς τοῦτο.

§29Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ διὰ τοῦτο συζητῶ, διὰ νὰ τὸ δηλώσῃ σαφέστερον.

§30Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς τὸ ἐλάβομεν ὑπὸ σημείωσιν.

§31Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θέλει δ’ εὑρεθῆ ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἔχει διατυπωθῆ τὸ νομοσχέδιον, ἐνώπιον πολλῶν προσκομμάτων. Τὸ νομοσχέδιον εἰσάγει μονοπώλησιν κατασκευῆς καὶ πωλήσεως οἰνοπνεύματος· ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο περὶ μονοπωλήσεως τῆς ἐξαγωγῆς εἰς τὴν ἀνάλωσιν καὶ τῆς πωλήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἁπλούστερον καὶ εὐκολώτερον, διότι θὰ εἶχε μόνον ἡ Κυβέρνησις νὰ τακτοποιήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς ἐμπορίας τοῦ οἰνοπνεύματος, ἀλλ’ ἐνταῦθα θίγεται καὶ τὸ ζήτημα τῆς κατασκευῆς τοῦ οἰνοπνεύματος καί, ὅτε θίγεται τὸ ζήτημα τῆς μονοπωλήσεως τῆς κατασκευῆς τοῦ οἰνοπνεύματος, ἔχομεν πλέον ὑπ’ ὄψει ἡμῶν νὰ ἐξετάσωμεν ποῖα εἶναι τὰ συμφέροντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θίγονται ἐκ τῆς μονοπωλήσεως τῆς κατασκευῆς τοῦ οἰνοπνεύματος. Τὰ συμφέροντα ταῦτα εἶναι πολλαπλᾶ· εἶναι συμφέροντα τῶν οἰνοπνευματοποιῶν πρώτης κατηγορίας, εἶναι συμφέροντα τῶν οἰνοπνευματοποιῶν βʹ κατηγορίας, εἶναι δὲ καὶ συμφέροντα ἐκείνων οἵτινες κατὰ τὸν καταργούμενον νόμον εἶχον τὸ δικαίωμα τῆς δι’ οἰκιακὴν χρῆσιν κατασκευῆς οἰνοπνεύματος καὶ τῆς κατασκευῆς οἰνοπνεύματος πρὸς διάθεσιν τῇ ἀδείᾳ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ 60 ἡμέρας καὶ ἐπὶ καταβολῇ 15 δρχ. ἐφάπαξ. Καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προνοεῖ ἐν ἄρθρῳ 20 περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐργαλείων τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς βʹ κατηγορίας, ἅτινα θὰ τεθῶσιν ἐν ἀχρηστία, προνοεῖ περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν μηχανημάτων καὶ ἀμβύκων ἀποστάξεως τῶν οἰνοπνευματοποιῶν αʹ κατηγορίας, οἱ ὁποῖοι θὰ παύσωσιν ἐργαζόμενοι καὶ οὐδαμοῦ προνοεῖ περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν δυστυχεστέρων, τῶν μικρῶν ἀγροτῶν οἱ ὁποῖοι κατέχουσιν ἄμβυκας διὰ χρῆσιν οἰκιακήν, ἀλλὰ καὶ διὰ χρῆσιν ἐμπορικήν, ἀφοῦ καταβάλωσι τὸν φόρον, οἵτινες κατὰ τὴν δοθεῖσαν βεβαίωσιν, καὶ οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ τὴν βεβαίωσιν ταύτην, διότι προέρχεται ἐξ ἐπισήμου στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, οἵτινες ἀνέρχονται, λέγω, εἰς 15.000 κατόχους ἀμβύκων· 15 δὲ χιλιάδες κάτοχοι ἀμβύκων διευκολύνουσι τὴν βιομηχανίαν τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ εἴδους τούτου εἰς πενταπλάσιον ὁλόκληρον πληθυσμὸν ἀμπελοκτημόνων. Ἀφοῦ λοιπὸν καταργοῦμεν ἐντελῶς τὰ δικαιώματα τοῦ πληθυσμοῦ τούτου, ἀφοῦ διὰ τῆς ἀρχῆς, ἂν αὕτη γένηται ἀποδεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς τελειωτικῶς, διὰ τῆς ἀρχῆς τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων, διὰ τῆς μεγίστης φορολογίας τῆς ἀπαγορευτικῆς, θέλομεν ἀποστερήσει τὸν πληθυσμὸν τοῦτον τοῦ δικαιώματος τῆς βιομηχανίας τοῦ προϊόντος τῶν ἀμπέλων, διὰ ποῖον λόγον θέλομεν νὰ στερήσωμεν τοὺς κατόχους τῶν ἀμβύκων, 15 χιλιάδας πολιτῶν φορολογουμένων καὶ χανόντων τὸ δικαίωμα ἕνεκα νόμου τῆς Πολιτείας νὰ ποιῶνται χρῆσιν αὐτῶν, ἐπὶ τίνι δικαιώματι θέλομεν στερήσει αὐτοὺς τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ μικροῦ ἐργαλείου, τὸ ὁποῖον κατέχουσι καὶ τὸ κατέχουσιν ἐντὸς τῶν διατάξεων τῶν νόμων καὶ ἐντὸς τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον τοῖς παρέχει ἡ Πολιτεία; Ἐφ’ ὅσον προβλέπετε περὶ ἀποζημιώσεως τῶν πλουσίων πρέπει νὰ προβλέψητε περὶ ἀποζημιώσεως καὶ τῶν πτωχῶν, εἰσὶ δὲ αἱ 15 χιλ. αὗται ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ, πενέστατοι οἵτινες κατορθοῦσι ν’ ἀπολαύωσι τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἐκ τῆς ἀμπέλου, ἡ ὁποία ἔχει καταδικασθῆ ἐκ τῆς ἀμεριμνησίας τοῦ Κράτους καὶ τῆς ὑπαρχούσης κρίσεως εἰς τὴν καταστροφὴν ἐπὶ τόσα ἔτη. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕτερον ζήτημα· ἐφ’ ὅσον δημιουργεῖτε μονοπώλιον κατασκευῆς οἰνοπνεύματος εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ οἰνόπνευμα ὄχι μόνον ἐξ ἀμπέλου, ἀλλὰ κατὰ τὸ πλεῖστον καὶ ἐκ σταφίδος κατασκευάζεται καὶ ὑπάρχουσι καί τινες συμβάσεις, ἡ σύμβασις περὶ Ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος μὲ τὴν Προνομιοῦχον Ἑταιρείαν καὶ αἱ παρεπόμεναι συμβάσεις, δι’ ὧν βιομηχανεῖ ἡ Προνομιοῦχος Ἑταιρεία τὴν σταφίδα καὶ ἐξάγει ταύτην ὡς οἰνόπνευμα, ἐφ’ ὅσον δὲ ἀπὸ τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας ἀφαιρέσωμεν τὴν διέξοδον τῆς μεταποιήσεως τῆς σταφίδος εἰς οἰνόπνευμα τί γίνονται τὰ ξένα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα συνεβλήθησαν μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωσι τὴν οἰνοπνευματοποίησιν τῆς σταφίδος; Ταῦτα εἶναι ὀρθότερον νὰ προβλεφθῶσι καὶ νὰ μὴ ἀναλάβῃ μόνος ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ἡ Κυβέρνησις τὴν συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν νὰ κυρώσῃ διὰ Β. Διατάγματος, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι πρὸ προσκομμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερνικήσωσι μὲ ὅλην τὴν ἐξουσιοδότησιν τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία. Νομίζω ὅτι καλὸν εἶναι νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ σύμβασις καὶ ὡς ἡ Βουλὴ ἐδείχθη ὅτι εἶναι πρόθυμος εἰς συζήτησιν οὐχὶ πολιτικήν, ἀλλὰ σκοποῦσαν τὴν βελτίωσιν τῆς συμβάσεως τῆς συνομολογηθείσης διὰ τὸ προϊόν τῆς σταφίδος, ἂς εἶναι βέβαιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι θέλει εὕρει ἡμᾶς προθύμους πρὸς συζήτησιν οἱωνδήποτε ὅρων, οἵτινες ἤθελον συνομολογηθῆ διὰ τὴν μονοπώλησιν ἐν τῇ ἐμπορίᾳ καὶ τῇ κατασκευῇ τοῦ οἰνοπνεύματος. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ζητήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ὑποχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τοῦτο, διότι ἡ σύμβασις θίγει τοιαῦτα κοινωνικὰ συμφέροντα, ὥστε δέον νὰ γίνεται ἀντικείμενον ἐλευθέρας καὶ δημοσίας ἐρεύνης, οὐχὶ δ’ ἐρεύνης, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἔχῃ ὡς ἐφόδιον μόνας τὰς γνώσεις αὑτοῦ, τὰς σχετιζομένας πρὸς τὴν οἰνοπνευματοποιίαν καὶ τὰ οἰνοπνευματοῦχα ὑγρά, γνώσεις πολλὰς καὶ ποικίλας ὁμολογουμένως, διότι καταγίνεται εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα ἀπὸ ἐτῶν εἰδικῶς...

§32ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διότι δυστυχῶς τὸ μόνον εἰσόδημά μου εἶναι ἐκ σταφίδων καὶ ἐξ ἀμπέλων.

§33Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Πάλιν τὰ ἴδια. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μάθωμεν τὰ εἰσοδήματά σας.

§34Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. .. ἢ θὰ ἔχῃ ὡς ἐφόδιον τὰ φῶτα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Νομίζω ὅτι μόνοι ἐντεταλμένοι καὶ ἱκανοὶ νὰ δώσωσι γνώμην εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν, τῶν ὁποίων τὰ δικαιώματα θίγονται ἀπὸ τοὺς ὁμοτίμους λόρδους, οἱ ὁποῖοι κάθηνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ δὲν εἰσάγουσιν εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς ἢ ἀσυναρτησίας, τὰς ὁποίας ἀναγκάζονται οἱ κ. Ὑπουργοὶ νὰ διορθῶσι μετὰ τὰς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις.

§35Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν· καὶ ἀντὶ πάσης θυσίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν αὐτὸ καὶ καλὸν εἶναι ν’ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν.

§36Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ διαπραγματευθῇ τὴν σύμβασιν περὶ μονοπωλήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ νὰ τὴν φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ τὴν συζητήσωμεν.

§37ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐδήλωσα, Κύριοι, ἀπ’ ἀρχῆς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὰς διατάξεις ταύτας· τὰς ἀνέγραψεν ἁπλῶς διὰ νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς βάσις πρὸς διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀφορῶσι τίποτε ἄλλο παρὰ πῶς νὰ προστατεύσωσι τὴν οἰνοπαραγωγήν. Συνεπεία ὅμως τῆς αἰτήσεως πρὸς διαγραφὴν δεχόμεθα νὰ διαγραφῶσιν ἀπὸ τοῦδε αἱ διατάξεις αὐταί.

§38ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἀμφοτέρωθεν). Τώρα μάλιστα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ὅλα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὸ μονοπώλιον διαγράφονται, δηλαδὴ τὰ ἄρθρα 18, 19 καὶ 20. Ἤδη ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 11, τὸ ὁποῖον γίνεται ἄρθρον 18. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 21 γενόμενον 18 καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον). Ἐσχημάτισα, Κύριοι, τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τὰ ἄλλα συναφῆ περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων κλπ. ἐκ τῶν κυρίων Χ. Ἀσιμῆ, Π. Βαλαωρίτου, Ἰ. Γιαννακίτσα, Γ. Ζωγράφου, Ἀ. Καρτάλη, Ἰ. Καφταντζόγλου, Θ. Λιμπρίτου, Θ. Λέκα, Β. Λεωπούλου, Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, Γ. Παπαβασιλείου, Ἐμ. Ῥέπουλη, Λ. Ῥούφου Κανακάρη, Μ. Στεφανίδου καὶ Ν. Χατζίσκου. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ δημοσίου φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, διαρρυθμίσεως τοῦ ἐπ’ αὐτῶν δημοτικοῦ φόρου καὶ περὶ ἐγγείου φορολογίας τῶν δημητριακῶν καρπῶν τῶν μεγάλων ἀγροτικῶν κτημάτων (τσιφλικίων) καὶ τῶν μεγάλων γαιοκτησιῶν». Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§40Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρὶν ἢ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θεωρῶ ὀρθὸν νὰ διατυπώσω παρατηρήσεις τινάς, κατ’ ἐμὲ ἀναγκαίας. Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτε εἰσηγεῖτο τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐδήλωσεν ὅτι ἐκ τοῦ συνόλου τῆς εἰσπράξεως τὴν ὁποίαν σήμερον πραγματοποιεῖ τὸ Δημόσιον, τῶν 2,200,000 μέχρι 2,300,000 ἐτησίως, θ’ ἀπολέσῃ μόνον ποσὸν 700,000 δραχμῶν.

§41ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων, ἐκ δὲ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν 1,800,000.

§42Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ δήλωσις αὕτη τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ μὲ ἀπαλλάσσει νὰ προβῶ εἰς παρατηρήσεις σχετιζομένας πρὸς τὸν δημόσιον φόρον, ἀλλὰ μὲ ἀναγκάζει νὰ προβῶ εἰς παρατηρήσεις σχετιζομένας πρὸς τὸν δημοτικὸν φόρον. Βεβαίως, Κύριοι, πάντες ηὐχόμεθα καὶ πρῶτος ἐγὼ ἀφ’ ἧς ἐν τῇ Βουλῇ εἰσῆλθον, νὰ ἴδωμεν τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἤθελε καταργηθῆ ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ὅστις οὐκ ὀλίγον βαρύνει τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Ἀλλ’ ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἀποτελεῖ καθεστὼς παγιωθὲν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀποδίδει δὲ πρόσοδον καθαρῶς παγίαν. Ὁ φόρος οὗτος ἀποδίδει εἰς μὲν τὸ Δημόσιον 2,200,000 μέχρι 2,300,000 κατ’ ἔτος, εἰς δὲ τοὺς δήμους περίπου 1,500,000. Οἱ πλεῖστοι δὲ τῶν δήμων, ἰδιαίτατα δὲ τῶν δήμων τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Θεσσαλίας, στηρίζουσι μέγα μέρος τῶν δημοτικῶν προσόδων εἰς τὴν φορολογίαν τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ὁ μηχανισμὸς τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου τούτου εἶναι γνωστὸς εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον, ὥστε εἶναι περιττὸν ν’ ἀναπτύξω τοῦτον διὰ μακρῶν. Ἀλλ’ ὁ νόμος τοῦ 1892 προυνόησε περὶ καθορισμοῦ ἀνωτάτου ὁρίου ἐν τῇ εἰσπράξει τοῦ φόρου τούτου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καθόσον τὸ μέχρι τότε ἀόριστον ἐν τῇ βεβαιώσει τοῦ φόρου ἐγέννησε πολλάκις βάρη δυσβάστακτα. Πρὸς τοῦτο ὡρίσθη διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου, ὅτι τὸ ἀνώτατον ὅριον τοῦ δημοτικοῦ φόρου δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 15 δραχμὰς κατὰ κτῆνος εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, τὰς 10 δραχμὰς εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ ἐν Ἄρτῃ τὰς 5 δραχμάς. Ἐπῆλθεν ὁ νόμος τοῦ 1905 περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὅστις χάριν τῶν ἀναγκῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ηὔξησεν ἀθρόως πάντας τοὺς δημοτικοὺς φόρους, μεταξὺ δὲ τούτων ηὔξησε καὶ τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· διὰ διατάξεως δὲ τούτου εἰδικῆς ὡρίσθη ὅτι τὸ φορολογικὸν ὅριον δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ 3% ἐν τῷ συνόλῳ. Μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου τὸ ἀνώτατον ὅριον τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἐξικνεῖτο εἰς δραχμὰς 22,50 διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, δραχμὰς 15 διὰ τὴν Θεσσαλίαν καὶ εἰς δραχμὰς 7,50 διὰ τὸν νομὸν Ἄρτης. Σήμερον τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπουργικὸν εἰσηγεῖται διατάξεις τινὰς ἐφ’ ὧν θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας δὲν θεωρῶ ἐπικινδύνους διὰ τὰ δημοτικὰ οἰκονομικά, θεωρῶ ὅμως ἐπικινδύνους ἐμμέσως διὰ τὰ δημόσια οἰκονομικά, καθόσον ὁ κίνδυνος τῶν δημοτικῶν οἰκονομικῶν ἀντικρύζει ἀκριβῶς τὰ δημόσια οἰκονομικά. Ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ὡς φόρος δημόσιος καταργεῖται ἐν γένει· ὁ νόμος καθορίζει, ὅτι εἰς μὲν τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα δημόσιος φόρος δὲν θὰ εἰσπραχθῇ ἐξ ἀροτριώντων κτηνῶν, εἰδικῶς δὲ θὰ εἰσπραχθῇ φόρος ἀροτριώντων κτηνῶν ἐπὶ τῶν κτημάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὀνομάζονται τσιφλίκια ἢ ἰδιοκτησίαι μεγάλαι, καθορίζει δ’ ὁ νόμος ποῖα εἶναι τὰ κτήματα ταῦτα τὰ ἔχοντα ἔκτασιν ἀνωτέραν τῶν 400 στρεμμάτων. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ὡς ἔχει, θὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς: Ἐπὶ τῶν φορολογιῶν τῶν μεγάλων τσιφλικίων ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι, ἵνα ἐφαρμοσθῇ ἡ δημοσία καὶ δημοτικὴ φορολογία, θὰ ληφθῶσι δύο βάσεις ὑπ’ ὄψιν. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἰδιοκτησιῶν, καθ’ ἃς τὸν φόρον μέχρι τοῦδε ἐτέλουν συμμίκτως ἰδιοκτῆται καὶ καλλιεργηταί, θὰ ἐξευρεθῇ ὁ μέσος ὅρος τῶν βεβαιωθέντων ἐκ δημοσίου φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν τῶν τριῶν τελευταίων χρήσεων τοῦ 1907, 1908, 1909, ὁ μέσος δ’ οὗτος ὅρος ἀποτελεῖ τὸν πάγιον δημόσιον φόρον καὶ τὸν πάγιον δημοτικὸν φόρον. Τὸν φόρον τοῦτον θέλει καταβάλει εἴς τε τὸ Δημόσιον καὶ τοὺς δήμους ὁ γαιοκτήμων, ἀφοῦ ἀφαιρεθῇ ἐκ τοῦ φόρου τούτου ὁ φόρος τὸν ὁποῖον κατέβαλλε δυνάμει συμφωνίας ἢ ἐθίμου ὁ καλλιεργητής. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἔχομεν τοιαύτην διάταξιν ὁ γαιοκτήμων θέλει καταβάλει ποὺ τὰ ⅔ καὶ ποὺ τὰ ¾, τὸ ποσὸν δὲ τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνει τὸν καλλιεργητὴν δὲν θὰ καταβληθῇ. Κατὰ συνέπειαν οἱ δῆμοι εἰς οὓς ἀνήκουσιν αἱ τοιαῦται ἰδιοκτησίαι θέλουσι στερηθῆ ἐκείνου τοῦ φόρου τὸν ὁποῖον μέχρι τοῦδε κατέβαλλον οἱ καλλιεργηταί. Ἔχομεν λοιπὸν ἀμέσως στέρησιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν δήμων καθ’ ὃ ποσὸν κατέβαλλον οἱ καλλιεργηταὶ τῶν κτημάτων.

§43ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ποῦ εὑρίσκετε τὴν διάταξιν ὅτι καταργεῖται ὁ δημοτικὸς φόρος;

§44Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 14, ἐδάφιον 2, καθ’ ὃ «ὁ μέσος ὅρος τῶν βεβαιωθέντων ἐκ δημοσίου φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν τῶν χρήσεων 1907, 1908 καὶ 1909 δι’ ἕκαστον τῶν κτημάτων τούτων θέλει καθορισθῆ ἐφεξῆς παγίως ὡς ἔγγειος δημόσιος φόρος αὐτῶν, ὁ δὲ μέσος ὅρος τῶν βεβαιωθέντων ἐκ τοῦ δημοτικοῦ φόρου κατὰ τὰ αὐτὰ ἔτη θέλει καθορισθῆ ὡς δημοτικὸς φόρος».

§45ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μόνον διὰ τοὺς γαιοκτήμονας τοὺς μεγάλους.

§46Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ κατωτέρω· «Οἱ μέσοι οὗτοι ὅροι θέλουσιν ἐλαττωθῆ κατὰ ποσὸν ἴσον πρὸς τὸν μέσον ὅρον τῶν ποσῶν ἅτινα κατέβαλλον κατ’ ἔτος ἢ κατὰ συμφωνίαν κατὰ τὰ αὐτὰ ἔτη οἱ καλλιεργηταὶ τοῦ οἰκείου κτήματος, οἵτινες ἐφεξῆς ἀπαλλάσσονται τοῦ φόρου τούτου».

§47ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοῦ δημοσίου, ἐννοεῖται.

§48Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν τὸ λέγει ἡ διάταξις.

§49ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂν ἡ ἔκφρασις εἶναι ἀσαφής, τὸ διορθώνομεν.

§50Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε τὸ πρᾶγμα ἀλλάσσει. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὸ ἐδάφιον γʹ· «Ἐφ’ ὅσον οἱ ἰδιοκτῆται τσιφλικίων ἢ μεγάλων γαιοκτησιῶν δὲν ὑπεβάλλοντο παντάπασιν ἄχρι τοῦδε εἰς πληρωμὴν φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν, ἀλλ’ ἐξ ὁλοκλήρου κατέβαλλον τοῦτον κατ’ ἔτος ἢ συνεπείᾳ συμφωνιῶν οἱ καλλιεργηταί, οἱ ἰδιοκτῆται δὲν ὑπόκεινται εἰς τὸν κατὰ τὸν παρόντα νόμον φόρον, ἀλλ’ εἰς τὸν γενικὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος, εἰς ὃ συγκαταλέγεται καὶ τὸ ἐκ δημητριακῶν καρπῶν τοιοῦτον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως οἱ ἰδιοκτῆται οὗτοι ἄχρι τοῦδε ὑπεβάλλοντο εἰς τὴν πληρωμὴν μέρους τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, μόνον τὸ μέρος τοῦτο τοῦ ἐν λόγῳ φόρου ἐξακολουθεῖ ἐπιβαρύνον αὐτούς, παγιούμενον κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου». Κατὰ τὸ ἐδάφιον τοῦτο ὁρίζεται ὅτι, ὅπου οἱ καλλιεργηταὶ δὲν κατέβαλλον φόρον ἀροτριώντων κτηνῶν, ἀλλὰ κατέβαλλον τοῦτον ἐξ ὁλοκλήρου οἱ ἰδιοκτῆται, ἐκεῖ πλέον ὁ φόρος ἐπιβάλλεται οὐχὶ πλέον συμμίκτως, ἀλλ’ ὡς φόρος εἰσοδήματος. Ἀλλ’ ἐκεῖ ἔνθα μέχρι τοῦδε οἱ καλλιεργηταὶ δὲν κατέβαλλον φόρον καὶ κατέβαλλον τοῦτον οἱ ἰδιοκτῆται, οἱ ἰδιοκτῆται κατέβαλλον τόν τε δημόσιον καὶ τὸν δημοτικὸν φόρον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀροτριῶντος κτήνους. Σήμερον καταλύεται τὸ καθεστὼς τοῦτο, ὁρίζεται δ’ ὅτι οἱ μὲν καλλιεργηταί, ὅσοι μέχρι τοῦδε δὲν κατέβαλλον τὸν φόρον τοῦτον, δὲν θὰ καταβάλλωσι τοῦτον καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἐν τούτῳ δὲ δὲν ὑπάρχει δωρεά, ἀλλὰ συνέχισις τοῦ παρελθόντος, οἱ δὲ γαιοκτήμονες θὰ καταβάλλωσι φόρον εἰσοδήματος. Ἀλλ’ ἐνθυμεῖται ὁ κ, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν διάταξίν τινα εἰς τὸν νόμον περὶ φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλεται φόρος τοιοῦτος καὶ ὑπὲρ τῶν δήμων; Οὕτως οἱ δῆμοι αὐτοὶ οἱ ἀτυχεῖς, οἱ ὁποῖοι συνέπεσε νὰ ἔχωσι τοιαύτας γαιοκτησίας, θέλουσιν ἀπολέσει τὸν δημοτικὸν φόρον, τὸν ὁποῖον εἰσπράττουσιν ἐκ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τῶν γαιοκτησιῶν τούτων. Τὴν πρώτην παρατήρησίν μου ἀνεγνώρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· ἡ δευτέρα ὅμως δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν κακὴν ἔκφρασιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ εἰς παράλειψιν τοῦ νομοθέτου περὶ τὴν συλλογὴν τῶν πληροφοριῶν τούτων. Ἐρχόμεθα εἰς ἕτερον μέρος. Ὁ φόρος ἐφεξῆς ὁ δημοτικός, ἐκεῖ ἔνθα δὲν ὑπάρχουσι γαιοκτησίαι, ἀλλὰ μικροὶ καλλιεργηταί, ὁρίζεται διὰ μὲν τὴν Θεσσαλίαν εἰς δρ. 12, διὰ τὴν Ἄρταν εἰς δρ. 6., διὰ δὲ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα ποικίλλει μεταξὺ τῶν 4 καὶ 10 δρ. Τὸ ποσὸν τοῦ φόρου τὸ καταβαλλόμενον μέχρι τῆς χρήσεως τοῦ 1905, καθ’ ὃ δὲν εἶχεν ἔτι ἐφαρμοσθῇ ὁ νέος νόμος περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐβεβαιοῦτο ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρώην κειμένου νόμου, ὅστις ἀνώτατον ὅρον καθώριζε τὰς δρ. 15 διὰ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα· κατὰ τὴν ἐποχὴν δ’ ἐκείνην ὑπῆρχε βεβαίωσις 1,500,000 δρ. δημοτικοῦ φόρου δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1905 δὲν ἔχομεν πληροφορίας, διότι δὲν ἐζητήθησαν πληροφορίαι ποτέ, μὴ τυχούσης συζητήσεως τοιαύτης, ὁποία ὑπῆρξεν ἡ αὔξησις τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν κατὰ δήμους. Ἐάν τις ἤθελε παραδεχθῇ ὅτι ὁ νόμος περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐφηρμόσθη ἀπαρεγκλίτως, δέον νὰ τείνῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι, ἂν μὴ ηὐξήθη ἡ βεβαίωσις αὐτοῦ κατὰ τὸ τρίτον, ὡς ἔδει ν’ αὐξηθῇ, βεβαίως ὅμως ηὐξήθη κατὰ τὸ ἕκτον, καθόσον οὐχὶ πάντες οἱ δῆμοί εἰσιν ἄποροι, ὥστε νὰ μὴ γίνῃ γενικῶς ἡ αὔξησις τοῦ φορολογικοῦ ὅρου. Τὴν αὔξησιν ταύτην πῶς κανονίζομεν ἤδη; Καθορίζοντες τὸ φορολογικὸν ὅριον μεταξὺ τῶν 4 καὶ 10 δραχμῶν χάνομεν τὸ ἐπιβεβλημένον ἡμιόλιον τοῦ φόρου ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἐκεῖ ὅπου ὁ φόρος ἦτο πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1905 περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως 6 δραχμ., μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τοῦ 1905 ἀνῆλθεν εἰς 9 δρχ., ἐκεῖ δ’ ὅπου ἦτο 8 δρ. ἀνῆλθεν εἰς 12 δρ. Εἰς τὴν Θεσσαλίαν δὲ εἰδικῶς ἀνῆλθεν εἰς 15 δρ. καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον 7½. ὑπάρχουσι δὲ πλεῖστοι δῆμοι, καθ’ οὓς ἐξικνεῖτο ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου τούτου μέχρι τῶν 22½ δραχμῶν. Σήμερον δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου τούτου οἱ δῆμοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπελάμβανον ἐκ τοῦ φόρου τούτου 22½ δρχ., θέλουσιν ἀπολαμβάνει μόνον 10 δρχ., διότι τοῦτο ὁρίζεται ὡς ἀνώτατος ὅρος. Πρὸς τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν μίαν κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου τῶν χρήσεων 1908 καὶ 1909 — καθόσον κατὰ τὴν κατάστασιν τῶν ἐτῶν 1906 καὶ 1907 δὲν εἶχε πραγματοποιηθῆ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου τοῦ 1905 —, διότι θέλομεν ἔχει τότε πλήρη εἰκόνα τῆς βεβαιώσεως τοῦ δημοτικοῦ φόρου καὶ μετὰ τὴν ἐπελθοῦσαν αὔξησιν λόγῳ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1905 περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§51ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Προσεκόμισα τοιαύτην εἰς ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Κροκιδᾶ.

§52Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Περὶ δημοτικῆς φορολογίας;

§53ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Περὶ τοῦ δημοτικοῦ φόρου ὡς καὶ περὶ τοῦ δημοσίου.

§54Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι κατ’ ἐπαρχίαν;

§55ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι καὶ κατὰ δῆμον ἀκόμη.

§56Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε ἔχει καλῶς. Εὐχαριστῶ. Εἶναι ἀνάγκη, καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, νὰ διατηρήσωμεν δὲ τὸν φόρον τὸν δημοτικόν — τοῦτο δ’ οὐχὶ διότι ἐπιμένομεν ἡμεῖς νὰ διατηρηθῇ ὁ δημοτικὸς οὗτος φόρος, ἀλλὰ διότι αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγήθη τὴν διάταξιν ταύτην —, εἶναι ὀρθὸν νὰ γινώσκωμεν μὴ ἡ διάταξις ἡ νέα μὲ τὰς τροπολογίας ἃς εἰσάγει, μὴ θέτει ἐν κινδύνῳ τοὺς δήμους· ἡ δὲ θέσις τῶν οἰκονομικῶν τῶν δήμων ἐν κινδύνῳ γεννᾷ μείζονα τὸν κίνδυνον διὰ τὰ δημόσια οἰκονομικά. Καὶ γινώσκομεν πάντες ἐνταῦθα ἀπὸ ἐτῶν τὸ λανθάνον ἔλλειμμα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, προερχόμενον ἐκ τῆς ὑπερβολῆς τῶν ἐξόδων τῶν δήμων, κατ’ ἐμὲ μὲν ἕνεκα τῆς πολυτελείας περὶ τὴν διοίκησιν αὐτῶν, κατ’ ἄλλους δ’ ἕνεκα τῆς πολυτελείας τῆς ἐκπαιδευτικῆς, γινώσκομεν, λέγω, πάντες ὁποῖον τὸ λανθάνον ἔλλειμμα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἢ τῶν δημοτικῶν προϋπολογισμῶν, ὅπερ καθ’ ἕκαστον ἔτος στοιχίζει εἰς τὸ Κράτος δύο περίπου ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἡ ἀλληλουχία τοῦ δημοσίου Προϋπολογισμοῦ πρὸς τοὺς δημοτικοὺς τοιούτους εἶναι τοιαύτη, ὥστε πᾶν ἔλλειμμα τῶν δημοτικῶν προϋπολογισμῶν ἀντικρύζει εἰς τὰ δημόσια οἰκονομικά. Σήμερον εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀποβλέψωμεν ἵνα μὴ τροποποιοῦντες κατὰ τοιοῦτόν τινα τρόπον τὸν νόμον περὶ δημοτικῆς φορολογίας, ἐν ᾧ ἐπιβάλλομεν εἰς τὸν λαὸν τοιαῦτα βάρη, ἐν ᾧ κατ’ ἄλλους τρόπους κανονίζομεν τὰς δαπάνας τῶν δήμων, ὥστε ἐκ τούτων νὰ μὴ ἐπέρχηται πλέον ἐπιβάρυνσις εἰς τὰ δημόσια οἰκονομικά, ἐν ᾧ ταῦτα ποιοῦμεν, πρέπει, λέγω, ν’ ἀποβλέψωμεν ἵνα μὴ ἀνοίξωμεν ὀπήν τινα καὶ ἐπιφέρωμεν τραῦμα εἰς τὸν δημόσιον Προϋπολογισμόν, ἀπαιτηθῶσι δ’ εἶτα πολὺ μεγαλείτεραι θυσίαι ἐκ μέρους τούτου ἵνα καλύψῃ τὰ ἐλλείμματα τῆς δημοτικῆς διαχειρίσεως. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς· ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει ν’ ἀσχοληθῇ διὰ τὰς βάσεις τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν· ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ν’ ἀσχοληθῇ εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ὡς ἐκ τούτου εἰς τὸ σχετικὸν ἀντάλλαγμα, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἰς τὴν κατάργησιν ἐν μέρει τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον θίγεται ὁ Προϋπολογισμὸς καὶ εἶναι κίνδυνος νὰ χαθῶσιν ἄνω τῶν 500,000 δρχ. κατ’ ἐμέ, φρονῶ ὅτι εἶναι ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ ἐξετάσῃ τοῦτο. Ἐθεώρησα ὅτι ἦτο ὀρθὸν ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως νὰ εἴπω ταῦτα, ὅπως ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῆς δημοτικῆς ταύτης φορολογίας, ἵνα μὴ κατόπιν, ὅτε κατὰ τὸ σωτήριον ἔτος 1911 οἱ καλλιεργηταὶ θ’ ἀλαλάξωσι μετὰ κλάδων βαΐων ὑπὲρ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς ἀπαλλάξαντος ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν αὐτούς, μὴ συγχρόνως ἀλαλάξωσιν οἱ λοιποὶ πολῖται ἐναντίον τῶν ἀμβλυωπούντων Ἑλλήνων Βουλευτῶν, οἵτινες χαρίζοντες εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τὸν φόρον τοῦτον ἠνέῳξαν μεγάλας ὀπὰς εἰς τὸν δημόσιον Προϋπολογισμόν, τὰς ὁποίας θὰ εἶναι ἀδύνατον μεταγενέστεροι Ὑπουργοὶ νὰ κλείσωσιν.

§57Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς προτείνομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ὡς πρὸς τοὺς μικροὺς καλλιεργητάς, καὶ δὴ μόνον τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὸ Δημόσιον. Προκειμένου περὶ τοῦ φόρου τοῦ ἀφορῶντος εἰς τοὺς δήμους οὐδόλως ἐσκέφθημεν νὰ περιστείλωμεν οὕτω πως τὰ ἔσοδα αὐτῶν, ἐνομίσαμεν ὅμως ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, ἐὰν καθωρίζομεν ἐπὶ τοῦ δημοτικοῦ φόρου μέσον τινὰ ὅρον, ν’ ἀποφύγωμεν ἐν τῷ μέλλοντι ἀδικίας, γενομένας μέχρι τοῦδε εἰς τοὺς φορολογουμένους. Αἱ ἀδικίαι αὗται, ὡς γνωρίζετε ὅσοι ἀντιπροσωπεύετε γεωργικὰς ἐπαρχίας, ὀφείλονται κυρίως εἰς τοῦτο. Ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν διενεμήθη ἀρχῆθεν κατὰ περιφερείας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δεκάτης, τῆς εἰσπραττομένης πρὶν ἐξ αὐτῶν. Ἀλλὰ ποία ἦτο ἡ συνέπεια τούτου; Πολλοὶ ἐφρόντισαν νὰ μὴ ἐγγράψωσι τὰ κτήνη των εἰς τὰς περιφερείας τὰς ὁποίας καλλιεργοῦσιν, ἀλλ’ εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας των, ὅπου δὲν ἐπεβαρύνοντο διὰ τῆς δεκάτης τόσον πολὺ καὶ ἑπομένως ἡ ἀναλογία τοῦ νέου φόρου ἦτο μικροτέρα. Ἐκεῖνοι ὅμως οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ μείνωσιν εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, τὰς πρώτας, αὐτοὶ ἐπεβαρύνθησαν διὰ φόρου ἐπαχθοῦς, ἐπαχθεστάτου τόσον ὡς πρὸς τὸ Δημόσιον ὅσον καὶ πρὸς τὸν δῆμον. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου τοὐλάχιστον ἔχομεν τοιαύτας περιφερείας καὶ χωρία ἐντὸς ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ δήμου, εἰς τὰς ὁποίας ὅσοι ἔτυχε νὰ εἶναι καὶ κάτοικοι καὶ νὰ δηλώνωσιν ἐκεῖ κατὰ καθῆκον τὰ ἀροτριῶντά των κτήνη ἐπιβαρύνονται μὲ 40–60 δρχ.

§58Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπει ὁ νόμος ἄνω τῶν 22½ δραχμῶν.

§59ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁμιλῶ περὶ ζεύγους ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ οὐχὶ περὶ ἑνὸς ἑκάστου τούτων. Εἶναι ἄλλοι οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὰς δηλώσεις των εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας των καὶ καταντᾷ νὰ πληρώνωσι 10–12 δραχμάς! Ὑπάρχουσι χωρία εἰς τὰ ὁποῖα τὰ δηλωθέντα κτήνη εἶναι περισσότερα τῶν κατοίκων. Διὰ τοῦτο ἠθελήσαμεν αὐτὰς τὰς ἀνισότητας καὶ ἀδικίας ν’ ἀποφύγωμεν ἐν τῷ μέλλοντι προτείνοντες ἕνα μέσον ὅρον φορολογίας κατὰ κεφαλὴν κτήνους οὕτως, ὥστε, ὁπουδήποτε θέλει ὁ φορολογούμενος νὰ δηλώσῃ τὸ κτῆνός του, νὰ ἠξεύρῃ ὅτι θὰ πληρώνῃ τὸ αὐτὸ ποσόν, ἵνα ὑπάρχῃ ἀναλογία μεταξὺ ὅλων. Ἡμεῖς, Κύριοι, κατὰ πρόχειρόν τινα στατιστικὴν εὑρίσκομεν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ δῆμοι νὰ εἰσπράττωσι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι τὸ ἴδιον ποσὸν τὸ ὁποῖον εἰσπράττουσι καὶ τώρα μὲ μικράς τινας παραλλαγάς, αἱ ὁποῖαι, προκειμένου νὰ ἐπέλθῃ ἰσότης καὶ ἀναλογία, καθίστανται ἀναπόφευκτοι. Ἐὰν ὅμως νομίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς τοὺς δήμους ἀκριβῶς τὸ αὐτὸ ποσόν, τὸ εἰσπραττόμενον μέχρι τοῦδε ἐξ ἑκάστου ἀροτριῶντος κτήνους, χωρὶς νὰ γίνῃ τι εἰς ἐξουδετέρωσιν τῶν μέχρι τοῦδε ἀδικιῶν, ἡμεῖς δὲν θὰ δυσκολευθῶμεν νὰ ὑποχωρήσωμεν, διότι πρόκειται περὶ λεπτομερείας ἀναγομένης εἰς δευτερεῦον ζήτημα. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ ὁποία εἶναι ὅτι πρέπει οἱ ἐπίμορτοι καλλιεργηταὶ καὶ οἱ μικροϊδιοκτῆται γεωργοὶ ν’ ἀνακουφισθῶσιν ἐξ αὐτῆς τῆς ἐπαχθεστάτης φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν.

§60ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. (Ὅρα Παράρτημα). (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου).

§61ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αἱ λεπτομέρειαι θὰ συζητηθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ πᾶσαν τροπολογίαν συντελοῦσαν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων καὶ συστάσεως ταμείου ἀμύνης ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς».

§63ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν θὰ κάμω εὐρεῖαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν, διότι, ἀφοῦ πρόκειται νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, βεβαίως ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ἐπειδὴ ἔλαχεν ὁ κλῆρος νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ μέλος, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη, θὰ γίνῃ εὐρυτέρα συζήτησις. Ἀλλ’ ἤθελον καὶ ἐνταῦθα νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, πρῶτον δὲν εἶναι συνεπὲς πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐξ ὅσων οὗτος ἄλλοτε ἐπηγγέλθη κατά τε τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον καὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς παρούσης Συνόδου οὐδὲν ἐκπληροῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ μιᾶς καὶ μόνης διατάξεως καταστρέφεται, ὡς τὸ γάλα ἐν τῷ δοχείῳ του, ὑπὸ τοῦ ἰδίου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁμολογουμένως ἀνέπτυξε λίαν εὐγλώττως, καὶ ἴσως ὁ μόνος, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι, διὰ νὰ σωθῇ ἡ οἰνοπαραγωγή, εἶναι ἀνάγκη πρῶτον νὰ γίνῃ εἷς κοινὸς σύνδεσμος, ἐν τῷ συνδέσμῳ δὲ τούτῳ οἱ ἀμπελουργοὶ νὰ συνεισφέρωσιν ὡρισμένον ποσοστὸν τοῦ προϊόντος αὐτῶν, καὶ τοῦτο νὰ διαχειρίζηται μία ἐπιτροπή. Ἐνόσῳ ὅμως τοῦτο εἶναι δυσχερές, ὡς πράγματι εἶναι δυσχερές, διότι δὲν ὑπάρχει πάντοτε συγκοινωνία καὶ τὰ μέσα πρόσφορα, ὥστε νὰ συνεισφέρωσιν ὅλοι οἱ οἰνοπαραγωγοί, διὰ νὰ κατορθωθῇ ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα αὐτὸ ἐκ τῆς καταναλώσεως, προτιμότερον εἶναι νὰ ἐκχωρηθῇ ὁλόκληρος ὁ στρεμματικὸς φόρος, εἰς τρόπον ὥστε νὰ γίνῃ ἓν ταμεῖον κοινὸν τῆς οἰνοπαραγωγῆς.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ πληρώνῃ ἡ ἐπαρχία ἡ ἰδική μας διὰ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας!

§65ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἀφοῦ ἔλαβον τὸν λόγον ν’ ἀναπτύξω τὸ ζήτημα, ἀναμείνατε ν’ ἀκούσητε, ἂν συμφέρει ἢ ὄχι. Ἐγὼ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ὑποβάλω καὶ πρότασιν ἰδικήν μου, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθησαν καὶ πολλοὶ συνάδελφοι, καὶ θέλω νὰ παραπεμφθῇ καὶ ἡ πρότασις αὕτη εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§66Β. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἀναπτύξατε αὐτὰ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§67ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἂν δὲν διεκοπτόμην, θὰ ἐτελείωνον. Νομίζω δ’ ὅτι δὲν ἔχετε προνόμιον νὰ ὁμιλῆτε μόνον σεῖς περὶ σιδηροδρόμων, καὶ νὰ μὴ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς περὶ ζητήματος πολὺ σπουδαιοτέρου.

§68ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε...

§69ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Διαρκῶς διακόπτετε σεῖς καὶ ὡς ἀντιπρόεδρος ἀπὸ τῆς θέσεώς σας θέλετε νὰ διευθύνητε τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Θέλω νὰ εἴπω λοιπόν, ὅτι διὰ μιᾶς διατάξεως, τὴν ὁποίαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἔθηκεν ὁ κ. Ὑπουργός, κατέστρεψεν ὅλην τὴν οἰκονομίαν τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὰ συμβούλια τὰ δημοτικά, ἐὰν κατὰ μόνας ἀποτελέσωσι ταμεῖον, βεβαίως θ’ ἀποτελέσωσι ταμεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὀλίγα μέσα. Τίνα σκοπὸν δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ταμεῖον; Ὁ σκοπὸς τοῦ ταμείου θὰ εἶναι νὰ προστατεύσῃ τὴν οἰνοπαραγωγὴν καὶ ἡ προστασία τῆς οἰνοπαραγωγῆς δύναται νὰ γίνῃ εἴτε δι’ ἐξαγορᾶς τοῦ πλεονάσματος εἴτε δι’ ἐνισχύσεως ἑνὸς συνδέσμου σκοπὸν ἔχοντος νὰ ἐξάγῃ τὰ πλεονάσματα τῆς ἀμπέλου εἰς τὸ Ἐξωτερικόν. Ὅτε λοιπὸν τοιαῦται σκέψεις ἐπεκράτησαν παρὰ τῷ κ. Ὑπουργῷ καὶ παρ’ ὅλοις τοῖς οἰνοπαραγωγοῖς καὶ παρ’ ἐκείνοις οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἶπον ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἑνὸς ταμείου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ προορισμὸν εἴτε τὸν περιορισμὸν τῶν φυτειῶν εἴτε τὴν ἐκρίζωσιν εἴτε τὴν ἀγορὰν τῶν πλεονασμάτων πρὸς κατασκευὴν οἴνων προτύπων, προτύπων, κατὰ τὴν ἰδίαν ἔκφρασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, αἱ σκέψεις αὗται πραγματούμεναι, βεβαίως θὰ λύσωσι τὴν κρίσιν. Ποία δὲ θὰ εἶναι ἡ ὠφέλεια; Θὰ ἐργάζωνται, ὅταν πρόκειται νὰ κατασκευάσωσιν οἶνον ἐπιτραπέζιον, οὗ στερούμεθα ἐν Ἑλλάδι, καὶ δὲν φρονεῖτε ὅτι θὰ ὠφεληθῶσιν οὕτως ὅλοι οἱ ἀμπελοκτήμονες; Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Θεοτόκης, ὅτι ἡ κονιακοποιία δύναται νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τὸ οἰνολογικόν, διότι ὁμολογουμένως δύναται νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν μεγάλη ποσότης κονιάκ. Δὲν δύναται ἆρά γε ἐπίσης ὁ περιορισμὸς τῶν φυτειῶν καὶ ἡ ἐκρίζωσις ἀκόμη νὰ φέρωσι τὴν ἐξίσωσιν μεταξὺ προσφορᾶς καὶ καταναλώσεως καὶ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα; Καὶ ἐν αὐτῇ τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν λέγει ὅτι παρέχεται ἡ ἄδεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἐκ τῶν πόρων τῶν πενιχρῶν τοῦ ταμείου αὐτοῦ, δηλ. ἐκ τοῦ αἵματος τῶν φθισικῶν — διότι φθισικοὶ εἶναι οἱ οἰνοπαραγωγοί —, ἐκ τοῦ αἵματος τοῦ πλεονάσματος νὰ λάβωσι τόσα χρήματα, ὥστε νὰ ληφθῶσι σπουδαῖα μέτρα ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Ὁ σκοπὸς αὐτὸς μοὶ ὑπενθυμίζει ὅτι ἔστειλέ ποτέ τις ἓν δολλάριον ἐξ Ἀμερικῆς εἰς τὴν οἰκογένειάν του καὶ ἔλεγε μὲ αὐτὸ νὰ διορθώσῃ τὴν οἰκίαν, νὰ ὑπανδρεύσῃ τὴν ἀδελφήν του καὶ νὰ τῷ ἐπιστρέψῃ τὸ ὑπόλοιπον. Παρομοία εἶναι καὶ ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου. Διότι, ὅταν ἓν ταμεῖον ἔχῃ τρεῖς ἢ πέντε χιλ. στρεμμάτων μὴ πληρωνόντων φόρον, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι πληρώνουσιν ὅλον τὸν φόρον αὐτόν, ὅταν δὲν δύνανται νὰ πωλήσωσι τὸν οἶνόν των, βεβαίως δὲν δύναται τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τοὺς σκοποὺς αὐτούς. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον λοιπὸν καὶ διὰ νὰ μὴ μακρηγορῶ περισσότερον, διότι θὰ κάμω περισσοτέραν ἀνάπτυξιν εἰς τὴν δευτέραν καὶ τρίτην ἀνάγνωσιν, ὑπέβαλον μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ πληρεστέρα τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἀξιῶ δι’ αὐτὴν προνόμιον εὑρεσιτεχνίας. Πλεῖστοι ὅμως τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εὐηρεστήθησαν νὰ τὴν συνυπογράψωσιν, ἐμελέτησαν αὐτὴν καὶ εἶδον ὅτι πληροῖ τοὺς ὅρους.

§70Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὴν ὑπέγραψα χωρὶς νὰ τὴν μελετήσω. (Γέλως).

§71ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐνδεχόμενον καί τινες νὰ τὴν ὑπέγραψαν χωρὶς νὰ τὴν μελετήσωσιν· ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐξ αὐτοῦ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποκλείεται νὰ ψηφίσῃ, ὅταν ἔλθῃ εἰς αὐτήν. Νομίζω ὅμως ὅτι οἱ ἐνδιατρίψαντες εἰς τὴν μελέτην τοῦ οἰνολογικοῦ ζητήματος, εἷς τῶν ὁποίων καὶ ὁ κατ’ ἐξοχὴν εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν εὑρίσκουσιν ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ λύσις. Ἐὰν πραγματικῶς εὑρεθῇ ἄλλη τις λύσις καλλιτέρα αὐτῆς, βεβαίως θ’ ἀσπασθῶμεν αὐτήν, καὶ τοιαύτην ἀνέμενον ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ἐκ Μαντινείας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐξ ἐπαρχίας κατ’ ἐξοχὴν οἰνοφόρου, καὶ νομίζω ὅτι χθὲς ἀγορεύων ἔλεγεν, ὅτι εὑρίσκει πολὺ καλὴν τὴν πρότασιν νὰ κατασκευάζηται κονιάκ, νὰ κατασκευάζηται οἶνος ἐπιτραπέζιος.

§72Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ἐγὼ νὰ σχηματισθῇ μία μεγάλη οἰνοποιητικὴ ἑταιρεία· ἀλλὰ ποῖος θὰ εἶναι ὁ διαχειριστὴς αὐτῆς;

§73ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἔχομεν παράδειγμα, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Ἑνιαία διαχείρισις τῶν προϊόντων τῆς σταφιδαμπέλου ἀπέδωκε καρπούς κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον καλούς, διότι ἐστέγασε σταφιδικοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι περιῆλθον εἰς τοιαύτην κρίσιν. Τὸ παράδειγμα λοιπὸν ἐκεῖνο, νομίζω, μᾶς δίδει τὸ ἐνδόσιμον, ὅτι δύναται νὰ ἐξευρεθῇ λύσις καὶ διὰ τοὺς οἰνοπαραγωγούς. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰ ἄπειρα σχέδια τὰ ὁποῖα ἤρχοντο πρὸς λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἐπὶ μίαν δεκαπενταετίαν, τὸ ἓν κατόπιν τοῦ ἄλλου, βεβαίως δὲν θὰ σᾶς φανῇ ἄξιον περιεργίας ἂν ὑποβάλω καὶ ἐγὼ μίαν πρότασιν τοιαύτην, εὔχομαι δὲ νὰ εὑρεθῇ καλλιτέρα αὐτῆς ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐμὴ γνώμη μόνον. Εἶναι γνώμη καὶ ἀξιοτίμων Βουλευτῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία λύει τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ οἰνικόν. Ἐὰν ἐλαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι διάφορα ταμεῖα ὅμοια, τὰ ὁποῖα ἱδρύθησαν εἰς διαφόρους Ἐπικρατείας, ἐπέφεραν θαυμάσια ἀποτελέσματα, δὲν θὰ ἐξενίζετο οὔτε ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μαντινείας Βουλευτὴς οὔτε ἄλλος τις, ὅτι θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτό! Ἐγὼ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι ἐν Πρωσσίᾳ συνεστάθη ταμεῖον οἰνολογικόν, τὸ ὁποῖον προικισθὲν ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ 50 ἑκατομμ. μάρκων προήγαγεν ὅλας αὐτὰς τὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἦταν ἐπιχειρήσεις καὶ οἰνοπαραγωγῆς καὶ ζυθοπαραγωγῆς καὶ οἰνοπνευματοποιίας κλπ. καὶ ὅλαι αὐταὶ προήχθησαν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι ἐν Δανίᾳ ἐτησίως διατίθεται ποσὸν 12,855,952 φράγκων δι’ ἐπιχορηγήσεις εἰς ἑταιρείας γεωργικὰς καὶ κτηνοτροφικὰς καὶ ἑταιρείας χρησιμοποιήσεως χέρσων γαιῶν, καὶ ἑταιρείας χρησιμοποιούσας τὰ ποσὰ εἰς φυτεύσεις ἀμμωδῶν ἀκτῶν· ἔφθασαν δὲ εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἐκεῖ, ὥστε ἀκόμη καὶ τὰς ἀμμώδεις ἀκτὰς νὰ θέλωσι νὰ τὰς καλλιεργήσωσιν, ἐνῷ ἡμεῖς ἔχομεν καλλιεργημένας ἀμπέλους καὶ καταστρέφομεν αὐτὰς καὶ φέρομεν εἰς ἀπόγνωσιν τὸ ⅓ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος, ἵνα μὴ εἴπω τὰ ⅔. Ἐν Βελγίῳ διατίθενται 5 ἑκατομμύρια ἐτησίως πρὸς προστασίαν τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἔργων. Ἐν Ἰταλίᾳ δίδονται ἑκατὸν φράγκα δι’ ἕκαστον ἑκατόλλιτρον ἐξαγομένων οἴνων. Εἰς τὴν Βουλγαρίαν ἐπίσης. Ὁμοίας συνδρομὰς δίδει καὶ ἡ Σερβία, ἡ ὁποία καὶ λαχεῖον ἔχει πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν· ὥστε ὄχι μόνον τὰ μεγάλα Κράτη, ἀλλὰ καὶ τὰ μικρά. Καὶ ἡ Ἱσπανία καὶ ἡ Πορτογαλλία διέθεσαν τοιαῦτα μεγάλα ποσά, διὰ νὰ προστατεύσωσι τὰ εἴδη αὐτά. Ἀλλ’ ὁμολογουμένως πρέπει νὰ ἐγκύψῃ τις εἰς τὴν μελέτην αὐτῶν ὅλων, διὰ νὰ ἴδῃ ἂν τὰ ζητήματα αὐτὰ λύονται δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου.

§74Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ποῖος τὰ ἀκούει αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε τώρα;

§75ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ θυσία τοῦ Κράτους ἡ ὁποία ζητεῖται εἶναι ὁμολογουμένως θυσία τὴν ὁποίαν δὲν δίδει, διότι αὐτοὶ οἱ οἰνοπαραγωγοὶ στεροῦσιν αὐτῆς τὸ Κράτος, μὴ δυνάμενοι νὰ δώσωσι τὸν φόρον των· ὅταν ὅμως πρόκειται νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἵνα προστατευθῇ ἡ οἰνοπαραγωγή, οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει ὅτι θὰ δυνηθῶσι νὰ εἰσφέρωσι τὸν φόρον καὶ δὲν θὰ εἰσφέρωσι μόνον τὸν φόρον τῶν στρεμμάτων τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν οἴνων, ἀλλὰ καὶ ἄλλους τοὺς ὁποίους θέλει τὸ Κράτος. Τὸ Κράτος λοιπὸν τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ θυσιάσῃ 500,000 δραχμῶν ἐτησίως, θὰ εἰσπράξῃ διὰ τῆς ἄλλης χειρὸς πλέον τοῦ ἑκατομμυρίου καὶ βραδύτερον δὲν ὑπάρχει τι τὸ κωλῦον νὰ ἐπιβάλῃ φόρον καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἴνων, διότι τοιοῦτον φόρον δύναται νὰ ἐπιβάλῃ καὶ ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων οἴνων, οἱ ὁποῖοι εἰσάγονται —καὶ ἐκ σταφίδος μάλιστα, ἐκ Σάμου,—ἐλευθέρως, χωρὶς νὰ πληρώσωσί τι ἀνταγωνιζόμενοι πρὸς τοὺς οἴνους τοὺς ἡμετέρους. Κατὰ τὴν ἐμὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἐν ὀλίγοις θ’ ἀναπτύξω, τὸ συνιστώμενον ταμεῖον ἔχει σκοπὸν τὴν προστασίαν τῶν προϊόντων τῶν ἐν Ἑλλάδι ἀμπέλων, σκοπὸς δὲ τοῦ ταμείου εἶναι (ἀναγινώσκει) «ἡ διὰ τῆς προσφορωτέρας καὶ καταλληλοτέρας ἐνεργείας διάθεσις ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ τοῦ πλεονάσματος».

§76Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ ποίους πόρους θὰ ἔχῃ;

§77Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Θ’ ἀκούσητε.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§79Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐχαρίστως.

§81Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Στεφανίδη, ὑποβάλλετε πρότασιν νόμου, ἐνῷ δὲν εἶναι ἡ στιγμή.

§83Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ διοίκησις τοῦ ταμείου νομίζω ὅτι εἶναι καλὸν ν’ ἀνατεθῇ εἰς μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ εἰς ἀντιπροσώπους τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν. Πόροι δὲ νὰ εἶναι μέρος ἢ καὶ ὁλόκληρος ἡ στρεμματικὴ φορολογία· διότι ἡ στρεμματικὴ φορολογία τῶν ἀμπέλων, ἡ ὁποία εἶναι σήμερον, εἰς ἕνα οἰνοπαραγωγὸν δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν· διότι ὑποθέσατε ὅτι εἷς οἰνοπαραγωγὸς ἀπολαύει ἐκ τῆς ἀμπέλου 500 ὀκάδας οἴνου καὶ τὸν πωλεῖ πρὸς πέντε λεπτά, ὡς ἔφθασε σήμερον· ἔχει νὰ εἰσπράξῃ μόνον 25 δραχμάς. Τί νὰ τῷ προσθέσωσιν αἱ 15 δραχμαὶ τῆς φορολογίας τοῦ ἑνὸς στρέμματος, ἢ μία δραχμὴ ἢ αἱ δύο τοῦ στρεμματικοῦ φόρου; Καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον οἱ ἀμπελουργοί, ὡς γνωρίζετε, εἶναι μικροκτηματίαι ἑνὸς ἢ δύο στρεμμάτων. Προκειμένου λοιπὸν περὶ μιᾶς ἐκτάσεως μικρᾶς, ἐνῷ ὁ φορολογούμενος μικρὸν θὰ κερδίσῃ, ἐν τούτοις, ἐὰν ἐν κοινῷ ταμείῳ τεθῇ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν αὐτό, συντελεῖται μέγιστον καὶ λύεται τὸ ζήτημα τὸ οἰνικόν. Τὰ τῆς διοικήσεως τοῦ ταμείου εἶπον ὅτι φρονῶ ὅτι πρέπει ν’ ἀνατεθῶσιν εἰς μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὡς καὶ εἰς ἀντιπροσώπους τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν. Δὲν ἐπεκτείνομαι περισσότερον νὰ τὰ ἀναπτύξω· λαμβάνονται διὰ τῆς προτάσεώς μου μέτρα, τὸ μὲν ἡ ἀπαγόρευσις, οὐχὶ τελεία, νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς πρόσφυγας ἐν γένει εἰς τὰ μέρη ὅπου δὲν ἔχουσιν ἀμπέλους, ἀλλὰ μέχρις ὡρισμένης ἐκτάσεως, καὶ εἰς τὰ ἄλλα μέρη ὅπου ὑπάρχει ἡ κρίσις νὰ ὑπάρξῃ πραγματικῶς ἡ ἀπαγόρευσις μεγαλειτέρα, δηλαδὴ φόρος ἑκατὸν δραχμῶν ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Καὶ ἄλλας διατάξεις ἔχω ἐν τῇ προτάσει μου, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ τὸ ταχύτερον καὶ διανεμηθῇ καὶ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ αὐτή, ἵνα λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν, διότι ὑποθέτω ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν λύει τὸ ζήτημα. Ἕν μόνον ἔχω νὰ προσθέσω ἀκόμη, κύριε Πρόεδρε, ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατηρτίσθη, βεβαίως εἶναι σεβαστὴ ἡ γνώμη ὑμῶν καὶ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ παρελείφθησαν κυρίως ἐκ τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν ὁ κ. Παπαβασιλείου, ὁ κ. Νέγρης, ὁ κ. Καλογερόπουλος, ὁ κ. Φίλιππας.

§84ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Παπαβασιλείου εἶναι. Ἠρωτήθη ὁ κ. Καλογερόπουλος, ἀλλὰ δὲν ἐδέχθη. Ὁ κ. Φίλιππας δὲν ἐδέχθη.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νέγρης ἐδήλωσεν ὅτι δὲν θέλει νὰ λάβῃ μέρος.

§86Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Παρελείφθη ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ κ. Πετρίδης, ὁ κ. Ἰω. Δ. Ῥάλλης ἐκ Μεγαρίδος. Μὴ νομίσητε ὅτι μόνον αἱ ἰδικαί μας ἐπαρχίαι εἶναι οἰνοφόροι. Νὰ προστεθῶσι λοιπὸν τοὐλάχιστον ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ὁ κ. Ἰ. Δ. Ῥάλλης.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ καταρτίσητε σεῖς τὴν ἐπιτροπήν.

§88Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὑπέβαλον μίαν γνώμην.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἐκλέξω ὅλους.

§90Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐξ 24 μελῶν κατηρτίσθη ἡ ἐπιτροπή, κύριε Πρόεδρε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πολλὰ νομοσχέδια.

§92Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλον τὴν γνώμην μου, καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος εἶναι ἁρμόδιος νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα.

§93Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος ζητήματος.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται.

§95Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Πῶς δὲν ἐπιτρέπεται; Ἔχω τὸν λόγον.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Κατσᾶνος.

§97Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Μετ’ αὐτόν.

§98Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐὰν ἠδυνήθην, Κύριοι, ν’ ἀντιληφθῶ, ὅλη ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ περιστράφη εἰς τὸ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἱδρυθῇ ἓν ταμεῖον μὲ πόρους τῆς στρεμματικῆς φορολογίας, ὅπερ ἀντίκειται εἰς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι νομοσχέδιον ἀντικουφίζον τρόπον τινὰ τὰς ζημίας αἱ ὁποῖαι προκύπτουσιν εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας ἐκ τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος. Δὲν χρειάζεται ν’ ἀνατρέξωμεν οὔτε εἰς τὴν Πρωσσίαν οὔτε εἰς τὴν Ἰταλίαν οὔτε εἰς τὸ Βέλγιον οὔτε εἰς τὴν Βουλγαρίαν οὔτε εἰς κανὲν ἄλλο Κράτος, ἀλλ’ ἀρκεῖ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἔρευναν τῶν καθ’ ἡμᾶς καὶ θὰ καταλήξωμεν ἀμέσως εἰς τὰ συμπεράσματα. Ἔχομεν ἐπαρχίας ἐν αἷς ἡ οἰνοπαραγωγὴ περισσεύει· ἔχομεν ἐπαρχίας, ἐν αἷς ἡ οἰνοπαραγωγὴ εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἀρκεῖ διὰ τὴν ἐξοικονόμησιν τῶν ἀναγκῶν τῶν ἰδιοκτητῶν, καὶ ἤδη διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος ἀποστεροῦμεν τοὺς κυρίους τῶν ἀμπέλων ὡρισμένου πλεονεκτήματος, τὸ ὁποῖον ἔχουσι, διότι ἕκαστος ἰδιοκτήτης τῶν ἀμπέλων ἀπολαμβάνων τὸ ποσὸν τοῦ οἴνου τὸ ὁποῖον ἐπήρκει διὰ τὰς οἰκιακάς του ἀνάγκας ἀπολαμβάνει συγχρόνως διὰ τῶν ἀμβύκων καὶ τὸ ποσὸν ἐκεῖνο τῆς ῥακῆς, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται πρώτης ἀνάγκης προϊόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἠθέλησε νὰ δώσῃ ἓν ἀντισήκωμα διὰ τῆς δωρεᾶς τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀμπέλων, καὶ αὐτὸ τὸ ὀλίγον ἀκόμη.

§99Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Εἶναι περιττὸν ἐντελῶς νὰ τὸ δώσῃ. Ἡμεῖς δεχόμεθα νὰ μείνῃ ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων.

§100Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν ἐξηγεῖται τί ὀφείλει ὁ ἰδιοκτήτης ἀμπέλου τῆς Τριχωνίας ἢ ἄλλης τινὸς ἐπαρχίας νὰ χαρίσῃ τὸν φόρον αὐτόν, τὸν ὁποῖον παρέσχεν ὡς δῶρον ἡ Βουλή, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, χάριν ἱδρύσεως ἑνὸς ταμείου, τοῦ ὁποίου οὐδεμίαν ἀνάγκην αἰσθάνεται. Πολὺ σοφώτατα καὶ πολὺ ὀρθότατα καὶ πολὺ λογικώτατα ἐτέθη τὸ ἄρθρον αὐτό, ὅτι ἐκεῖνοι οἵτινες αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως τοιούτου ταμείου ν’ ἀφήσωσι τοὺς φόρους διὰ τὴν ὑποστήριξιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην αὐτήν. Θ’ ἀπολαύσῃ αὐτῆς τῆς μικρᾶς δωρεᾶς ἀπέναντι ἀπωλειῶν ἴσως κρεισσόνων, εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλεται χάριν τῶν ἀναγκῶν.

§101Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἔχετε μελετήσει τὸ ζήτημα. Ὠφελοῦνται οἱ οἰνοπαραγωγοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι πλησίον ἄλλων ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν οἴνους, διότι ὅταν ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα ἐκ τῆς ἡμετέρας ἐπαρχίας, θὰ πωλήσωσι περισσότερον.

§102Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναδράμωμεν εἰς πωλήσεις. Ὁμιλῶ περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην τῶν τεχνητῶν μέσων, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ περιορισθῶσι εἰς τὴν φυσικὴν κατάστασιν.

§103Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην νὰ κάμνῃ οἴνους ἐπιτραπεζίους καὶ νὰ κάμνῃ ἐξαίρετα κονιάκ, ἵνα τὰ στέλλῃ εἰς τὸ Ἐξωτερικόν.

§104Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ ἀνάγκην τὸ Κράτος νὰ ἀναγνωρίσῃ αὐτό, νὰ γίνῃ ἐκ τῶν φόρων ἐκείνων τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην αὐτήν, διότι, τότε αἴρεται πλέον ὁ χαριστικὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου.

§105Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἔχουσι τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν οἱ Θεσσαλοὶ ἐξ ὅλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πληρώνοντες τόσα εἰσαγωγικὰ τέλη· καὶ βεβαίως τὴν ὠφελοῦνται οἱ Θεσσαλοί, βαρυνόμεθα δὲ ἡμεῖς. Ἀλλ’ εἶναι καθῆκον παντὸς Ἕλληνος νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ ὄχι νὰ πολεμήσῃ ἓν νομοσχέδιον τοιοῦτον.

§106Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§107Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Βεβαίως.

§108Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὁμιλοῦντες ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἀναγκαίως καταλήγομεν εἰς τὰ συμπεράσματα ταῦτα, ὅτι δηλαδή, ἐὰν ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή, τότε τὸ νομοσχέδιον εἶναι περιττόν, διότι αἴρεται ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου.

§109Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ἐκτὸς τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ τὰ λοιπὰ νομοσχέδια κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸ Προεδρεῖον, καίτοι μέχρι τοῦδε τὸ Προεδρεῖον ἔδειξε δείγματα εὐλαβείας τοῦ Κανονισμοῦ, νομίζω, λέγω, ὅτι ὁσάκις ἀποφασίζει ἡ Βουλὴ περὶ παραπομπῆς νομοσχεδίων εἰς ἐπιτροπὴν δέον νὰ ἐφαρμόζωνται τὰ ἄρθρα τοῦ Κανονισμοῦ· δηλαδὴ νὰ μὴ ἐκλέγωνται αἱ ἐπιτροπαὶ ἀπὸ τὴν αὐθαίρετον βούλησιν τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ νὰ ἐκλέγωνται ὡς κοινοβουλευτικαὶ ἐπιτροπαί, ἤτοι νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν τὰ μέλη τὰ ἀντιπροσωπεύοντα καὶ τὴν μειονοψηφίαν καὶ τὴν πλειονοψηφίαν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ ὀρθῶς.

§111Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Καὶ οὐχὶ νὰ διορίζωνται πάντοτε τὰ αὐτὰ πρόσωπα εἰς ὅλας τὰς ἐπιτροπάς. Ἔχομεν παραδείγματα, ὅτι μέχρι σήμερον εἰς ὅλας τὰς ἐπιτροπὰς ἔλαβον μέρος τὰ αὐτὰ πρόσωπα. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς διὰ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπευθῶσιν ἐν κοινοβουλευτικῇ ἐπιτροπῇ. Ἐπίσης νομίζω ὅτι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον ποσῶς μέρος ἢ ἔλαβον ὀλιγώτερον τῶν ἄλλων εἰς ἐπιτροπὰς δέον νὰ λάβωσι μέρος εἰς ἐπιτροπάς, διὰ νὰ ἔχωσιν ὄχι τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, ἀλλὰ τὸν ἐπαρκῆ, διὰ νὰ ἐργασθῶσι καλλίτερον.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὔχομαι, ὅταν γίνητε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ κάμητε αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἐγὼ κάμνω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ σύμφωνον πρὸς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Πρὸς καταρτισμὸν τῶν ἐπιτροπῶν λαμβάνω πάντοτε Βουλευτὰς ἐξ ὅλων τῶν κομμάτων. Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἀμερόληπτον καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ. Οὐδεὶς ἕτερος ἔχει τὸν λόγον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται ἐξαιρετικῶς ἡ διατήρησις τοῦ στρεμματικοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων ἐν αἷς οἰνοφόροις ἐπαρχίαις ἤθελε προταθῆ αὕτη ὑπὸ τῶν οἰκείων δημοτικῶν συμβουλίων καὶ ἡ διάθεσις αὐτοῦ ὑπὲρ τοῦ ταμείου ἀμύνης τῆς οἰνοπαραγωγῆς, οὗ τὰ τῆς συστάσεως, λειτουργίας καὶ διαχειρίσεως καθορισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος. Παρέχεται δὲ καὶ ἄδεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα συνάψῃ σύμβασιν μετὰ ἑταιρείας, ὅπως ληφθῶσι μέτρα ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς δι’ ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος τῶν οἴνων, ἐκριζώσεως ἀναλόγου ἐκτάσεως ἀμπελώνων καὶ συστάσεως οἰνολογικῶν σταθμῶν μετὰ προτύπων οἰνοποιείων».

§113Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ παράγραφος δευτέρα λέγει· «Παρέχεται δὲ καὶ ἄδεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα συνάψῃ σύμβασιν μετὰ ἑταιρείας, ὅπως ληφθῶσι μέτρα ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς δι’ ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος τῶν οἴνων, ἐκριζώσεως ἀναλόγου ἐκτάσεως ἀμπελώνων καὶ συστάσεως οἰνολογικῶν σταθμῶν μετὰ προτύπων οἰνοποιείων». Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ δι’ ὃν λόγον διεγράφη καὶ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος.

§114Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἔχει τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ θ’ ἀφορᾷ τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης ἑκάστου δήμου καὶ ὄχι ὁλόκληρον τὸ Κράτος.

§115Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι...

§116Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν ἔχῃ τὴν γενικὴν ἔννοιαν, τότε εἶμαι σύμφωνος μαζί σας.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ἀπαντᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν;

§118ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται περὶ λεπτομερείας, ἡ ὁποία ἀφίεται προηγουμένως εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅταν δὲ ἔλθῃ εἰς τὴν ὁλομέλειαν, τότε θὰ τὴν συζητήσωμεν.

§119Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπεφάνθη διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ οἰνοπνεύματος, διατί νὰ μὴ ἀποφανθῇ καὶ περὶ τούτου;

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Τώρα ἔχομεν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§121Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Τὸ Προεδρεῖον προηγουμένως, ὅτε ἔσχον τὴν τιμὴν ν’ ἀπευθύνω μικράς τινας παρατηρήσεις, εἶπε πολὺ δικαίως, ὅτι εὐλαβεῖται τὸν Κανονισμόν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§123Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι θὰ ἦτο μεγαλειτέρα εὐλάβεια τοῦ Κανονισμοῦ, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Βουλὴ ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ καὶ μὲ τόσους ὀλίγους Βουλευτάς...

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύομεν τὴν συνεδρίασιν.

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δὲν ἐτελείωσεν ἀκόμη τὸν λόγον του ὁ κ. Λαναρᾶς. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9.10′ μ.μ.).