1909.12.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 59.

τῆς 7ης Δεκεμβρίου 1909.

(Δευτέρα)

Προεδρία κ. Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5, 45′ μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 92 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ τὰς ἑξῆς ἀναφοράς· Ὁ πρόεδρος τῶν ὑποδιδασκάλων Θηβῶν παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ὑποδιδασκάλων εἰς τὸν νόμον «περὶ συντάξεων»· Ὁ ἐπισκοπικὸς ἐπίτροπος Μεθώνης ἐξ ὀνόματος πάντων τῶν ἱερέων τοῦ δήμου τούτου παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ κατὰ προτίμησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐνοριῶν καὶ ἐφημερίων»· Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Χαλκίδος παρακαλεῖ, ὅπως μὴ καταργηθῶσιν οἱ ἄμβυκες καὶ ὅπως τάχιστα συσταθῇ ταμεῖον οἰνοπαραγωγῆς· Οἱ ἐφημέριοι τοῦ δήμου Ἄργος παρακαλοῦσιν, ὅπως κατὰ προτίμησιν ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐνοριῶν καὶ ἐφημερίων»· Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων Ἀστακοῦ καὶ περιχώρων παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ δασῶν, ἡ εἰσαχθῇ καὶ ψηφισθῇ νέον νομοσχέδιον μὲ τὰς διατάξεις τοῦ ὑποβεβλημένου περὶ βαλανιδίων· Οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες τοῦ Πρωτοδικείου Καρδίτσης ὑποβάλλουσι μεταρρυθμιστικὰς σκέψεις ἀφορώσας τὸν κλάδον αὐτῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτελέσεως»· Ἡ Ἕνωσις τῶν ἐν Πάτραις σταφιδοκτημόνων παρακαλεῖ, ὅπως ταχέως ἐπιψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου διὰ τὴν κατασκευὴν σακχάρεως ἐκ σταφιδοκάρπου καὶ σταφυλῶν εἰς τὸν κ. Τασόπουλον»· Ἐπιτροπὴ τῶν ἱερέων Θουρίας παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐνοριῶν»· Ὁ δήμαρχος Ἀγρινίου ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου ὅπως ἐξαιρεθῇ τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἀνθρακασβεστίου ὁ δῆμος Ἀγρινίου. Ἐπιτροπὴ σμυριδωρυκτῶν Τραγέας παρακαλεῖ, ὅπως ἀρθῇ ἡ διαταχθεῖσα ἀπαγόρευσις ἐξορύξεως σμύριδος· Πολῖται Γαστούνης παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἐπιβληθῇ πρόσθετος φορολογία ἐπὶ τῶν λιβαδίων· Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ τοῦ δήμου Ἄριος παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐκριζώσεως σταφιδοφυτειῶν»· Οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες τοῦ Πρωτοδικείου Λεβαδείας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ «περὶ ἐκτελέσεως» ληφθῇ πρόνοια πρὸς προστασίαν τοῦ κλάδου των· Ἐπιτροπὴ τῶν δημοτῶν τοῦ δήμου Εὐπαλίου τῆς Δωρίδος παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια «περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος», καὶ «περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τῶν ἀμπέλων»· Ἐπιτροπὴ τοῦ κλήρου Καλαμῶν παρακαλεῖ, ὅπως κατὰ προτίμησιν ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐνοριῶν καὶ ἐφημερίων»· Ὁ δήμαρχος Ἀρταίων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου ὅπως ἐν τάχει καὶ ἄνευ δημοπρασίας διαταχθῇ ἡ προσωρινὴ ἐπιδιόρθωσις τῆς ὁδοῦ Γεφύρας Ἄρτης–Κοπραίνης καὶ ἡ προσωρινὴ ἐπίσης ἀνακαίνισις τῆς γεφύρας Βωβοῦ· Οἱ κάτοικοι Κορωπίου παρακαλοῦσιν, ὅπως καταργηθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τῶν ἀμπέλων καὶ ὅπως ληφθῶσι σωτήρια μέτρα ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς· Οἱ κάτοικοι τῶν ἐν Ἀθήναις συνοικιῶν Ἁγ. Μαρίνης– Πετραλώνων κλπ. παρακαλοῦσιν, ὅπως ταχέως ὑποβληθῇ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τῆς ὑφισταμένης συμβάσεως μετὰ τῆς Ἑταιρείας τῶν τροχιοδρόμων καὶ ἡ τροχιοδρομικὴ γραμμὴ Ἀκροπόλεως ἀκολουθήσῃ τὴν ὁδὸν Νηλέως· Οἱ ἐργαστασιάρχαι ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν»· Ὁ δήμαρχος Ληξουρίου τῇ ἐντολῇ καὶ τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν»· Ἐπιτροπὴ τῶν ἱερέων Ναυπλίου παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐνοριῶν καὶ ἐφημερίων»· Ὁ Κτηματικὸς Σύλλογος Χαλκίδος παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ καταργοῦν τοὺς ἄμβυκας νομοσχέδιον «περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος»· Οἱ ἱερεῖς τοῦ δήμου Βώλακος παρακαλοῦσιν, ὅπως κατὰ προτίμησιν ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐνοριῶν καὶ ἐφημερίων»· Ἐπιτροπὴ τοῦ εἰς συλλαλητήριον συνελθόντος λαοῦ τοῦ δήμου Πλαταμώδους παρακαλεῖ, ὅπως εἰς τὰς μελετωμένας νέας σιδηροδρομικὰς γραμμὰς περιληφθῇ καὶ τοιαύτη Κυπαρισσίας–Γαργαλιάνων–Πύλου· Ἐπιτροπὴ τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων τοῦ τμήματος Κορίνθου διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ὑποβληθησομένου νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ταμείου συντάξεων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ΣΠΑΠ»· Ἐπιτροπὴ τῶν δημοδιδασκαλισσῶν Λαρίσης παρακαλεῖ, ὅπως ὑποβληθῇ νομοσχέδιον «περὶ παροχῆς συντάξεως ταῖς δημοδιδασκαλίσσαις μετὰ δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν»· Ἡ ἐν Ῥώμῃ ἑδρεύουσα Ἀγγλοϊταλικὴ ἑταιρεία «Γόργων» ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φόρου καταναλώσεως ἀσετυλίνης»· Πολλοὶ ὑπάλληλοι καὶ ἐργάται τῆς ἑταιρείας τῶν σιδηροδρόμων Π.Α.Π. ὑποβάλλουσι δήλωσιν καθ’ ἣν δὲν συμμερίζονται τὰς ἀξιώσεις τῶν καταβαλλόντων ἐνεργείας ὑπὲρ τῆς ἀπαλλαγῆς των ἀπὸ τοῦ ταμείου συντάξεων. Ὁ δήμαρχος Ἀργοστολίου ἐξ ὀνόματος τῶν δημοτῶν του παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ περὶ βελτιώσεως τῆς συγκοινωνίας Κεφαλληνίας». Ὁ δήμαρχος Καρνίων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου ὑπὲρ τῆς μὴ καταργήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Σολλίου. Ὁ δήμαρχος Καρνίων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ δήμου Καρνίων. Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως κλάσσεών τινων τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Λέκας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Μαρκεζίνης ὡσαύτως ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Φίλιππας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων καὶ συστάσεως ταμείου ἀμύνης ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς». (Ὅρα Παράρτημα, ἀρ. 604–607). Σήμερον ἔχομεν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἐπερωτήσεων. Πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Καβαλλιερᾶτος.

§2Μ. ΑΝΝ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τῶν περιττῶν Εἰρηνοδικείων τοῦ Κράτους, ἐὰν ἐκτελεσθῇ ἡ πρότασις τοῦ συμβουλίου τῶν ἐν Κεφαλληνίᾳ Πρωτοδικῶν, θὰ στερήσῃ τὴν Κεφαλληνίαν τῆς λαϊκῆς δικαιοσύνης. Ἐκ τῶν τριῶν Εἰρηνοδικείων προτείνεται ἡ κατάργησις τῶν δύο καὶ οὕτω πληθυσμὸς ἀνερχόμενος εἰς 24.000 εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπάγηται εἰς τὴν περιφέρειαν ἑνὸς μόνον Εἰρηνοδικείου, τοῦ ὁποίου μάλιστα ἡ ἕδρα εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐσχατιὰν τῆς Κεφαλληνίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐπιστρέψῃ τὴν πρότασιν τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου Κεφαλληνίας πρὸς ἀναθεώρησιν ἢ νὰ μὴ τὴν λάβῃ διόλου ὑπ’ ὄψιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοζίκης περὶ τῆς μισθώσεως τοῦ τηλεγραφικοῦ καταστήματος Ἄσσου. Ὁ κ. Βοζίκης ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Στράτος ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κτηματιῶν τῶν παροδίων οἰκοπέδων τῆς λεωφόρου Συγγροῦ.

§4Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ μείνω τελευταῖος ἐπὶ τῆς σειρᾶς αὐτῆς.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐζητήθη νὰ γενικευθῇ, ὥστε θὰ εὑρεθῆτε τελευταῖος πάντων. Ὁ κ. Καλλιφρονᾶς ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Καραϊσκάκης.

§6Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ κατά τινα παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐγένετο λόγος καὶ συνεζητήθησαν εὐρύτατα οἱ λόγοι οἱ συντείνοντες εἰς τὴν ἀναστολὴν τοῦ ἐκδοθέντος Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως ζημιοῖ τοὺς παροδίους κατοίκους τῆς ὁδοῦ ταύτης. Δὲν εἶναι γνωστὸν ἂν ἡ ἐπιθυμία τοῦ διαθέτου ἦτο τοιαύτη, ὥστε τὸ πλάτος τῆς ὁδοῦ ταύτης νὰ εἶναι 64 μέτρων. Ὑποθέτω ὅτι ὡς κατεσκευάσθη μὲ τὸ πλάτος τῶν 31 μέτρων ἀναντιρρήτως ἐξυπηρετεῖ τὰς ἀνάγκας τῆς κυκλοφορίας καὶ συνεπῶς δὲν δικαιολογεῖται ἡ αὔξησις τοῦ πλάτους εἰς 64 μέτρα. Ἄλλαι ὁδοὶ τῶν Ἀθηνῶν ἴσως νὰ ἔχωσι πολὺ περισσοτέραν ἀνάγκην διαπλατύνσεως ἢ ἡ ὁδὸς Συγγροῦ. Ἡ ὁδὸς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς π. χ. ὡς ἐκ τοῦ μικροῦ πλάτους της παρακωλύει καὶ αὐτὴν τὴν κυκλοφορίαν, ἡ ὁποία εἶναι τόσον πυκνὴ εἰς αὐτήν. Ἔχομεν καὶ ἄλλας ὁδοὺς μὲ πυκνὴν συγκοινωνίαν ἐχούσας ἀνάγκην διαπλατύνσεως. Τὸ πλάτος τῆς λεωφόρου Συγγροῦ ἐπαρκεῖ πληρέστατα διὰ τὸν πληθυσμὸν τῶν Ἀθηνῶν καὶ διὰ τὴν κυκλοφορίαν ἡ ὁποία γίνεται ἐν αὐτῇ. Ἀλλὰ πλὴν τούτου βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ὅτι εἶναι συμφέρον τοῦ Δημοσίου τὸ Διάταγμα τοῦτο νὰ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ. Τὸ Δημόσιον δύναται ἐξ ἄλλων πολλῶν μερῶν τῶν Ἀθηνῶν καὶ πολλῶν οἰκοπέδων νὰ ὠφεληθῇ μεγάλα ποσὰ γνωστοῦ ὄντος ὅτι — καὶ ἀποφεύγω νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ παρόντος, καθόσον εἶναι ἄσχετον τὸ ζήτημα, καὶ θὰ τὸ φέρω εἰς ἄλλην συνεδρίασιν — ὑπάρχουσι πολλὰ οἰκόπεδα καὶ κῆποι ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν, τοὺς ὁποίους δύναται κάλλιστα χάριν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου νὰ ἐκποιήσῃ. Καὶ μάλιστα ἐρωτηθεὶς πρὸ ἡμερῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπήντησεν ὅτι διαπραγματεύεται τὸ ζήτημα, ἀλλ’ αἱ διαπραγματεύσεις αὗται βλέπω ὅτι ἀκόμη οὐδὲν ἀποτέλεσμα ἔφεραν. Συνεπῶς τὸ αἴτημα τοῦτο τῶν κατοίκων εἶναι δίκαιον, καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται Διατάγματος θ’ ἀποτελέσῃ δήμευσιν τῶν περιουσιῶν αὐτῶν, διότι οὗτοι εἶναι πτωχοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὑποθηκεύσει τὰ κτήματα ταῦτα καὶ θὰ εὑρεθῶσιν εἰς πολὺ στενόχωρον θέσιν ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν καταληφθῶσι ταῦτα ὑπὸ τῆς διαπλατυνομένης ὁδοῦ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέκα Βουλευταὶ ἐζήτησαν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ὁ κ. Λέκας ἔχει τὸν λόγον.

§8Θ. ΛΕΚΑΣ. Πολλὰ ἐλέχθησαν, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, καὶ θὰ ἐπεθύμουν πολὺ νὰ ἠκούετο ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι τῆς γνώμης, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐνεκρίθη ἡ διαπλάτυνσις τῆς ὁδοῦ. Ἐν τούτοις πολὺ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἠκούετο ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διὰ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ φέρωμεν διαρκῶς τὸ ζήτημα τῆς διαπλατύνσεως τῆς ὁδοῦ πάντως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§9Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐξεδόθη Β. Διάταγμα καὶ ὅτι διεπλατύνθη ἡ λεωφόρος Συγγροῦ ἀπὸ 18 μέτρων εἰς 64.

§10Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Πότε ἐγένετο αὐτό;

§11Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρὸ πολλῶν μηνῶν.

§12Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Πρὸ ἔτους.

§13Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐξεπλάγημεν τότε καὶ ἠρωτήσαμεν: διατί; Τὸ Δημόσιον εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ συντηρῇ ὁδοὺς τόσον πλατείας; Ἀλλὰ σήμερον τὸ Δημόσιον ἔρριψε τὰς ὁδοὺς ταύτας εἰς τὴν ῥάχιν τῶν δήμων. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ τιμὴ τῶν παρόδων θὰ εἶναι παμμεγίστη. Ὁ σκοπὸς τοῦ Διατάγματος ποῖος εἶναι; Οὐδεὶς τὸν κατανοεῖ. Ἐκεῖνο λοιπὸν διὰ τὸ ὁποῖον θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν εἶναι νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν τίς εἶναι ὁ λόγος τῆς διαπλατύνσεως. Ὑπάρχει τέλος ὅριον, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ὑπερβῶμεν, διότι δὲν βλέπω διατί, ἀφοῦ διεπλατύναμεν τὴν ὁδὸν μέχρις 64 μέτρων καὶ αὔριον θὰ διαπλατύνωμεν αὐτὴν εἰς 100 μέτρα, εἶναι ἀνάγκη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ διατί διεπλατύνθη ἡ ὁδός, νὰ ἐννοήσωμεν τὸν λόγον· διότι νὰ θυσιάζωμεν τὰς περιουσίας τῶν ἀνθρώπων ἄνευ λόγον νομίζω ὅτι εἶναι ἀκατανόητον.

§14Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὑπεσχέθην δ’ ὅτι θὰ φέρω τὴν ὑπόθεσιν, ἀφοῦ τὴν μελετήσω, ἐνώπιον ὑμῶν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν κατωρθώθη μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, μεθ’ ὅλας τὰς ἐρεύνας αἵτινες ἐγένοντο, ν’ ἀνευρεθῇ ὁ σχετικὸς φάκελος. Ἴσως εὑρίσκεται οὗτος εἰς τὸ δικαστικὸν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ἀλλαχοῦ, ἀλλὰ μεθ’ ὅλην τὴν αὐστηροτάτην ἔρευναν, ἣν παρήγγειλα, δὲν ἀνευρέθη ὁ φάκελος καὶ οὕτω δὲν κατώρθωσα εἰσέτι νὰ μελετήσω τὴν ὑπόθεσιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς βραδύτητος περὶ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Εἶπον καὶ ἄλλοτε ὅτι εἰς ἓν θέμα εἶμαι σύμφωνος μὲ τοὺς κ. ἐπερωτήσαντας, ὅτι, ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ διαπλάτυνσις τῆς ὁδοῦ, τότε πάντως δὲν εἶναι δίκαιον τὸ βάρος αὐτὸ τῆς διαπλατύνσεως νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς πτωχοὺς ἀνθρώπους, ἂν δ’ ἡ Πολιτεία ἔχῃ ἀνάγκην νὰ κάμῃ ὁδοὺς πλατείας πρὸς καλλωπισμὸν τῆς πόλεως, εἶναι δίκαιον νὰ φέρῃ καὶ τὰ βάρη. Ταύτην ἔχω τὴν γνώμην, διετύπωσα δ’ αὐτὴν ὅτε ἐγένετο ἡ λεωφόρος Συγγροῦ, διότι καὶ τότε ἐπληρώθησαν κατὰ τὸ ἥμισυ οἱ παρόδιοι. Ἤδη ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ φέρω ἀπάντησιν· ὅταν εὑρεθῇ ὁ φάκελος, θά μελετήσω τὴν ὑπόθεσιν καὶ θὰ δώσω εἰς ὑμᾶς ἀπάντησιν, χωρὶς ν’ ἀναμένω, ὅπως προκληθῶ πρὸς τοῦτο.

§15Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μήπως ἔχετε φόβον ὅτι ἀπωλέσθη ὁ φάκελος;

§16Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ὄχι· αὐτὸ συμβαίνει. Ἐνθυμοῦμαι ἄλλοτε, ὅτε ἤμην Ὑπουργός, ὅτι ἀπωλέσθησαν ὅλα τὰ ἔγγραφα τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος, ἀνεστατώθη ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εὑρέθησαν εἶτα εἰς τὸ δικαστικὸν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§17Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν παρακαλῶ νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν ἀπάντησίν του, διότι μένουσιν ἐκτεθειμένα πολλὰ συμφέροντα καὶ μένουσι μετέωρα.

§18Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Μάλιστα.

§19Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Διὰ νὰ γνωρίζωσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πῶς θὰ κανονίσωσι τὰ συμφέροντά των.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος.

§21Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ συζητήσω, ὅταν θὰ φέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς πληροφορίας.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βοζίκης.

§23Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ τῆς γνώμης ἥν ἔχει ἐπὶ τοῦ ζητήματος δὲν θ’ ἀναγκασθῶ νὰ ὁμιλήσω, οὔτε ὅταν φέρῃ τὰ ἔγγραφα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καβαλλιεράτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς συγκοινωνίας. Ἀπών. Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ.

§25ΑΘ. ΤΥΠΑΛΔ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν νομίζω ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ κάποιαν πρόνοιαν, ὅπως ὑπάρξῃ συγκοινωνία· τοῦτο δὲν θὰ στοιχίσῃ πολύ, διότι διέρχεται ἐξ Ἄρτης ἀτμόπλοιον καὶ δύναται μὲ μίαν μικρὰν διακοπὴν νὰ ἐξυπηρετῇ τὴν συγκοινωνίαν, καὶ τὸ Λόϋδ δὲ εἶναι προθυμότατον νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν συγκοινωνίαν, ἂν τῷ δοθῇ ἡ ἀκτοπλοΐα. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τούτου καὶ νὰ μὴ μᾶς ἀφήσῃ ἐκτεθειμένους.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καταθέτουσι νομοσχέδιον «περὶ σχολείου τῶν Καλῶν τεχνῶν καὶ περὶ Ἐθνικῆς Πινακοθήκης». Οἱ κύριοι Ἀ. Στεφανόπουλος καὶ Γρ. Φούφας ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου τοῦ διὰ τοῦ λιμένος Κατακώλου ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου καὶ οἴνου». Ὁ κ. Ν. Γεωργακόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου ΓΤΠΒʹ (ὑπ’ ἀριθμ. 3,382) περὶ συστάσεως παραρτημάτων τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τελωνείοις καὶ περὶ προσωπικοῦ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 608–610).

§27Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ (Ὑπουργός ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἅμα τῇ ὑποβολῇ, Κύριοι, τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ ἐξηγέρθησαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν οἱ οἰκονομολόγοι, ἀφ’ ἑτέρου δὲ οἱ θεωροῦντες ἑαυτοὺς εἰδικοὺς περὶ τὰ στρατιωτικά. Καὶ οἱ μὲν οἰκονομολόγοι ἐξηγέρθησαν κατακρίνοντες τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, οἱ δὲ εἰδικοὶ περὶ τὰ στρατιωτικὰ κατακρίνοντες τὴν στρατιωτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἱκανὸς ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ν’ ἀναλάβῃ τὴν ὑπεράσπισιν αὐτῆς, ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν στρατιωτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Οἱ ἐξεγερθέντες κατὰ τῆς στρατιωτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἰσχυρίσθησαν, ὅτι ὁ ὑποβληθεὶς προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὸ 1910 κατεδείκνυεν ὅτι τὰ στρατιωτικὰ πράγματα τῆς χώρας παρέμενον εἰς τὴν αὐτὴν δυσάρεστον κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκοντο μέχρι τοῦδε. Καὶ ἠξίουν ὅτι ἐνεδείκνυτο τοῦτο ἐκ τοῦ ὁλικοῦ ποσοῦ τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ στρατεύματος. Τὸ ὁλικὸν ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον ἐτησίως πρὸς συντήρησιν τοῦ στρατεύματος ἀνέρχεται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 εἰς 20,065,000 δραχμῶν. Ἐξ αὐτοῦ δὲ συνεπέραινον, ὅτι διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου οὐδεμία βελτίωσις εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, προκειμένου περὶ τοῦ στρατοῦ. Ὅτε ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας πολιτευτὴς ὑπέβαλλε κατὰ τὸ 1904 τὰ στρατιωτικὰ μέτρα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἰσχυρίζετο ὅτι τὰ στρατιωτικὰ ἐκεῖνα μέτρα ἤθελον ἐπιφέρει τὴν στρατιωτικὴν ἀναγέννησιν τῆς Ἑλλάδος· καί, ἐνῷ ἰσχυρίζετο τοῦτο, ἀνέγραφεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1905, ἐν τῷ πρώτῳ Προϋπολογισμῷ τοῦ ἔτους κατὰ τὸν ὁποῖον ἐφηρμόσθησαν τὰ μέτρα ταῦτα τῆς ἀναγεννήσεως, ἀνέγραφε δαπάνας 17,600,000 δρ. περίπου ἀπέναντι δαπανῶν 17,965,000, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναγράψει ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1904. Ὥστε κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τῶν στρατιωτικῶν μέτρων τῆς ἀναγεννήσεως ἐχρειάσθη ποσὸν κατὰ 360,000 δρ. περίπου ὀλιγώτερον τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἐχρειάζετο κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος. Οὐδεὶς δ’ ἐσκέφθη τότε νὰ ἐπιρρίψῃ μομφὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ὅτι διὰ τῶν μέτρων αὐτῆς δὲν ἐπήρχετο βελτίωσις εἰς τὰ στρατιωτικὰ πράγματα τῆς χώρας. Καὶ πολὺ ὀρθῶς δὲν ἐπερρίφθη μομφή, διότι βεβαίως ἐκ τῶν ἀναγεγραμμένων ποσῶν ἐν τοῖς Προϋπολογισμοῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταφαίνηται ἡ βελτίωσις τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων, καθόσον πολλάκις δύναται νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις καὶ οἰκονομία συγχρόνως. Ἀλλ’ οἱ κατακρίνοντες τὴν στρατιωτικὴν πολιτικὴν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἐμελέτησαν τὸ ζήτημα τῶν Προϋπολογισμῶν διὰ τῆς ὁράσεως...

§28Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι διὰ τῆς ὁράσεως, διότι δὲν εἴδομεν ἀκόμη τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1910.

§29Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἔστω, ὄχι διὰ τῆς ὁράσεως· διὰ μιᾶς λοιπὸν οἱασδήποτε αἰσθήσεως, πλὴν τοῦ νοῦ (θόρυβος).

§30Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ μὴ λέγετε· ὁ νοῦς ἐνταῦθα πάντοτε ἐλειτούργει καὶ λειτουργεῖ.

§31Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶσθε σεῖς ὁ κατακρίνας.

§32Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μετέσχον καὶ ἐγὼ τῆς σχετικῆς συζητήσεως.

§33Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τότε παραδέχομαι ὅτι ὅλοι οἱ κατακρίναντες κατέκριναν διὰ τοῦ νοῦ. Παρετήρησα λοιπόν, ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1905 ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη δαπάνη 20,905,000, παρετήρησα ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 πίστωσιν 20,065,000 δραχμῶν...

§34Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ λέγητε τὰς προσθήκας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Διατί δὲν προσθέτετε καὶ αὐτάς;

§35ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὰ ἐξηγήσῃ σήμερον ὁ κ. Ὑπουργός.

§36Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Θὰ τὰ ἐξηγήσῃ, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς ὑπ’ ὄψει Προϋπολογισμόν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§38Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ συστήσητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ διανεμηθῇ τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀπεστάλη ἀκόμη.

§40Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νὰ μᾶς δώσητε τὸ τεῦχος τὸ ὁποῖον ἔχετε.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει.

§42Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν, καὶ μάλιστα σᾶς ἐκλάπη, ὡς ἀνέγνωσα σήμερον εἴς τινα ἐφημερίδα. Ἀνέγνωσα μάλιστα, ὅτι ἐγὼ ἔκλεψα τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ! Ἀκούσατε τί λέγει ἡ ἐφημερίς (ἀναγινώσκει).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ταῦτα πάντα εἶναι τῆς φαντασίας τοῦ γράψαντος. Οὐδὲν ἐκ τούτων εἶναι ἀληθές.

§44Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἀλλὰ συζητοῦμεν, κύριε Πρόεδρε, περὶ Προϋπολογισμοῦ τὸν ὁποῖον δὲν ἔχομεν.

§45Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ὁ Προϋπολογισμὸς κατετέθη, ἀνήκει εἰς τὴν Βουλήν.

§46Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν ἤρχισεν ἐξ ἐμοῦ. Ἤρχισεν ἡ συζήτησις ἐξ ἄλλου, καὶ θεωρῶ ἐμαυτὸν ἠναγκασμένον νὰ δώσω ἐξηγήσεις.

§47Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἔχετε ὅμως καθῆκον, προηγούμενον τοῦ καθήκοντος τούτου, νὰ μᾶς φέρητε τὸν Προϋπολογισμόν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι δεκτικὰ συζητήσεως καὶ τίνος. Εἰπέ τινα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Τώρα ἔρχεσθε ὑμεῖς, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πραγματικοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καὶ δὲν εἴδομεν, νὰ μᾶς δώσητε ἐξηγήσεις. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ κατακρινώμεθα ἀπὸ ὑμᾶς, ὅτι εἴδομεν καὶ ἐμελετήσαμεν τὸν Προϋπολογισμὸν ἄνευ νοῦ, ἀφοῦ τὸν Προϋπολογισμὸν δὲν τὸν ἐφέρατε.

§48Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν φέρω Προϋπολογισμόν· δίδω ἐξηγήσεις.

§49ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἐδήλωσα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι τὰ ἔξοδα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1910 θ’ ἀνέλθωσιν εἰς 20,065,000, ἐξήγουν δ’ ὅτι ἐκ τῶν ἐξόδων τούτων 7,000,000 διατίθενται ὑπὲρ τοῦ ὑλικοῦ. Ἐκτάκτως περισσότερον ὑλικὸν ἀναγράφεται ἐφέτος ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ παρελθὸν ἔτος, διότι ἔπρεπε νὰ πληρωθῶσι κενὰ πολλά, καὶ εἶναι πολὺ πιθανὸν τὸ ἑπόμενον ἔτος νὰ μὴ ἀναγραφῇ τὸ αὐτὸ ποσόν· ἴσως ἀναγραφῇ ἐπὶ ἔλαττον κατὰ ἓν ἑκατομμύριον.

§50Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἴπετε ὅτι πέρυσιν ἀντὶ τῶν 7 ἑκατομ. ἦσαν τρία καὶ ἥμισυ ἑκατομμύρια. Αὐτὸ εἶναι ἡ βάσις.

§51ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ βάσις εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅτι ἐφέτος ἀναγράφονται τρία περίπου ἑκατομμύρια περισσότερα, διότι ἔχομεν ν’ ἀγοράσωμεν δύο χιλιάδας ἑπτακοσίους ἵππους, οἱ ὁποῖοι χρειάζονται ἱπποφορβὴν κλπ., θὰ ἔχωμεν δὲ καὶ 5 χιλιάδας ἄνδρας περισσοτέρους τῶν κατὰ τὸ παρελθόν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην τροφῆς, ἐνδυμασίας κλπ. Εὑρέθησαν ἐνταῦθά τινες, οἱ ὁποῖοι συνέχεσαν τὸ ὑλικὸν τοῦτο πρὸς τὰς προμηθείας ὅπλων καὶ πολεμεφοδίων, ἀλλὰ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ὑλικὸν ἡ προμήθεια τῶν εἰδῶν τούτων· εἶναι αὔξησις ἐπερχομένη διὰ τὴν τροφὴν καὶ ἐνδυμασίαν τῶν ἀνδρῶν, τὴν ἱπποφορβὴν κλπ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τῶν 7 ἑκατομ. καὶ ἐν τούτῳ ἔγκειται ἡ αὔξησις.

§52Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι, ἐὰν ἤρχετο τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἂν τὰ πράγματα εἶναι ἐν αὐτῷ ὡς τὰ λέγετε, ἡ συζήτησις αὕτη δὲν θὰ ἐγίνετο. Ἀποδεικνύει ὅμως καί τι ἄλλο· ἐὰν ὑμεῖς ἐδηλοῦτε ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι δι’ ὑλικὸν τοῦ στρατεύματος, αἱ παρατηρήσεις δὲν θὰ ἐγίνοντο. Ἂν λοιπὸν ἀπεδείχθη ὅτι ἡ γενομένη συζήτησις ἦτο περιττή, προέκυψεν ὅτι αὕτη προῆλθε, διότι δὲν ἠδύνασθε νὰ δώσητε ἢ δὲν ἠθελήσατε νὰ δώσητε τὰς ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ συνοδεύσωσι τὰς δηλώσεις σας ἐκείνας.

§53ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Συνεζήτουν πρὸς Βουλευτὴν διατελέσαντα Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ θὰ ἐθεώρουν ὕβριν νὰ ἔδιδον πρὸς αὐτὸν τὴν ἐξήγησιν τί ἐστὶ ὑλικὸν (Θόρυβος).

§54Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε ὀνομάζεται ὑλικὸν ἡ τροφὴ τῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν ἵππων.

§55Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι περίεργος ἄνθρωπος· λέγει ὅτι δὲν ἔκρινεν ὅτι ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς αὐτὸν νὰ δώσῃ τὴν ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν τὰ πράγματα παρεῖχον πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας θὰ ὑβρίζετο, ἐὰν τῷ ἐδίδετο μία τοιαύτη πληροφορία. Καὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶχεν εἰς χεῖράς του τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἀντελαμβάνετο περὶ τοῦ τί ἐπρόκειτο, ὅτε ὡμίλει περὶ ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐβεβαίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι τὸ προσεχὲς ἔτος θὰ εἶναι ὀλιγώτερον κατὰ ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· ἂν ἐπρόκειτο περὶ ὑλικοῦ οἷον παρέστησε πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλήν, θὰ χρειασθῇ ὀλιγώτερον τοιοῦτον ὑλικὸν τὸ προσεχὲς ἔτος 1911 ἢ περισσότερον; Καὶ ὁ ἀκροατὴς ὁ ὁποῖος ἤκουε— καὶ ἂν ἦτο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ὁ ἀκούων ἢ πάντες ἡμεῖς — ὅτι εἶναι ὑλικόν, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ 1911 θὰ χρειασθῇ ὀλιγώτερον, ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ σκεφθῇ ὅτι πρόκειται περὶ ὑλικοῦ τροφῆς, ἐνδυμασίας καὶ τῶν τοιούτων, ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, περισσότερον δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κερκύρας Βουλευτήν, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1911 ἡ δαπάνη αὕτη θὰ εἶναι ἔτι μεγαλειτέρα ἐκείνης ἡ ὁποία θ’ ἀπαιτηθῇ κατὰ τὸ 1910; Διατί λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀντὶ νὰ κωλύηται λόγῳ τῆς λεπτότητος αὐτοῦ νὰ δώσῃ τὴν ἐξήγησιν ταύτην εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Κερκύρας, ἐσιώπησε καὶ δὲν εἶπεν εἰς τοῦτον ὅτι περὶ τοιούτων ὑλικῶν πρόκειται; Ὥστε ὁ ὑπαίτιος ὅλης τῆς συζητήσεως, ἐὰν ἡ ὅλη συζήτησις δὲν ἔχῃ βάσιν — τοῦτο δὲ θ’ ἀποδειχθῇ, ὅταν ἔλθῃ ὁ Προϋπολογισμός—, ὁ ὑπαίτιος, λέγω, εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, πρῶτον διότι δὲν ἔφερεν, ὡς ὤφειλε καὶ ὡς ἐπανειλημμένως ὑπεσχέθη, τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ γίνῃ συζήτησις, δεύτερον δὲ διότι ἔχων τὸ τεῦχος ἀνὰ χεῖρας δὲν παρέσχε τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ὤφειλε νὰ παράσχῃ καὶ τὰς ὁποίας δὲν παρέσχεν, ὄχι διότι δὲν ἠδύνατο νὰ τὰς παράσχῃ, διότι ἐχρειάσθη πολλὴ ἐργασία ἴσως, ἵνα τακτοποιηθῶσι τὰ πράγματα, ἀλλ’ ἵνα τὰ ὅσα σήμερον λέγει μὴ δύναταί τις νὰ τὰ ἐλέγξῃ.

§56ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶπον ὅτι θὰ εἶναι ἐπὶ ἔλαττον ἡ δαπάνη αὕτη κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος· διατί; διότι μεταξὺ τοῦ ὑλικοῦ περιλαμβάνεται ἡ προμήθεια σαγῆς διὰ 2700 ἵππους, οἱ ὁποῖοι θ’ ἀγορασθῶσι.

§57Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ὑλικόν...

§58ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Περιλαμβάνεται ἐπίσης καὶ ἡ ἀγορὰ μουσικῶν ὀργάνων. Λοιπὸν ἔχομεν καὶ ὑλικὸν τοῦ ὁποίου ἡ ἀγορὰ καὶ ἡ προμήθεια δὲν θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἔχομεν ὅμως καὶ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον εἶναι τῆς τρεχούσης ἀνάγκης, τῆς ἀπαραιτήτου ἀνάγκης, ἄνευ τοῦ ὁποίου οὐδεὶς δύναται νὰ φαντασθῇ ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ στρατός.

§59Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Καὶ πῶς θέλετε ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κερκύρας νὰ γνωρίζῃ ὅτι πρόκειται περὶ σαγῆς καὶ μουσικῶν ὀργάνων; Εἴπετε ὅτι νομίζετε ὑλικὸν τὴν σαγὴν καὶ τὰ μουσικὰ ὄργανα. Διατί ἔχετε τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἔπρεπε νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑλικὸν λέγοντες ἐνοεῖτε καὶ τύμπανα καὶ τὰ τοιαῦτα; Δὲν πρόκειται περὶ τροφῆς καὶ τῶν τοιούτων, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ὑλικῶν ἐφάπαξ λαμβανομένων.

§60ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ⅐ ἀνήκει εἰς τοῦτο. Τὰ 6,000,000 ἀνήκουσιν εἰς τὴν τροφήν, τὸν ἱματισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ τὴν ἱπποφορβήν. Βεβαίως ὁ κ. Θεοτόκης ὡς πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος, ὅστις ἔχει λάβει ἀνὰ χεῖρας τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ, γινώσκει τί σημαίνει τὸ ὑλικὸν διὰ τὸν στρατόν, τὸ ὁποῖον οἱ Προϋπολογισμοὶ ἀναγράφουσι.

§61Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ βάσις ἔγκειται εἰς τὰ πράγματα καὶ ὄχι εἰς τοὺς λόγους, διότι πάντες γνωρίζομεν ὅτι «ἅπας ὁ λόγος, ἂν ἀπῇ τὰ πράγματα, μάταιόν τι φαίνεται καὶ κενόν». Δὲν γνωρίζω τί ἔπραττεν ἢ τί ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· ἀλλ’ ἐγώ, ὁμιλῶν περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, δὲν θὰ εἶχον ἀνάγκην νὰ δώσω, ἀποτεινόμενος πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς ἀνθρώπους ἀσχολουμένους καὶ περὶ τὰ οἰκονομικὰ καὶ περὶ τὰ στρατιωτικά, καὶ ἑπομένως εἰθισμένους εἰς τὴν μελέτην τῶν Προϋπολογισμῶν, καμμίαν ἐξήγησιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τὸ ἀναγραφόμενον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, διότι τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφορᾷ τὴν ἐτησίαν δαπάνην τοῦ στρατεύματος, καὶ ἑπομένως οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει πρὸς ὑλικὸν παρασκευῆς.

§62Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὑμεῖς λέγετε σαγὴν καὶ μουσικὰ ὄργανα.

§63Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Λέγοντες ὑλικὸν ἐν τῇ στρατιωτικῇ γλώσσῃ ἐννοοῦμεν πᾶν ὅ,τι δὲν εἶναι προσωπικόν, πᾶν ὅ,τι δὲν εἶναι ἵπποι. Αὐτὰ δὲν δύνανται νὰ ὀνομασθῶσιν ὑλικόν. Αἱ τροφαί, ὁ ἱματισμός, ἡ ἐξάρτυσις, πάντα ταῦτα εἶναι ὑλικόν.

§64Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὰ πυροβόλα εἶναι ὑλικόν;

§65ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν εἶναι.

§66Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Καὶ τὰ πυροβόλα καὶ τὰ ὅπλα εἶναι ὑλικόν.

§67Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἰδοὺ ὅτι σᾶς διαψεύδει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν!

§68Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ κάμητε προπαίδευσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πρότερον.

§69Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἔπρεπε νὰ κάμω προπαίδευσιν καὶ εἰς τοὺς ἀκούοντας, ὄχι μόνον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐγὼ θεωρῶ οὕτω τὸ πρᾶγμα καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι οὐδεμίαν ἐξήγησιν θὰ ἔδιδον πρὸς ἀνθρώπους εἰθισμένους νὰ ἀναγινώσκωσι τὸν Προϋπολογισμόν. Ἀλλά, ἐπειδὴ ἀπῄτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ κάμω διδασκαλίαν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπήντησα ὅτι ὀφείλω νὰ κάμω καὶ εἰς τοὺς ἀκούοντας, ἀφοῦ καὶ οἱ ἀκούοντες παρεξήγησαν τὰ πράγματα.

§70Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οἱ ἀκούοντες οὐδὲν εἶχον εἰς τὰς χεῖράς των.

§71Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀκούοντες ἤκουον ὑλικὸν καὶ ἐνόμιζον ὅτι εἶναι τηλεβόλα, ὅπλα κλπ., ὄχι ὅμως σαγὴ καὶ ἱπποφορβή.

§72Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Καὶ τὰ τηλεβόλα καὶ τὰ ὅπλα εἶναι ὑλικόν. Ἀλλὰ δαπάνη ἀναγραφομένη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ περὶ ὑλικοῦ δὲν δύναται ν’ ἀφορᾷ πυροβόλα, ὅπλα κλπ., διότι αὐτὰ δὲν εἶναι ἐτησίας χρήσεως· αὐτὰ ὑπάγονται εἰς ἄλλας δαπάνας γενικωτέρας. Μεταξὺ τῶν ὑλικῶν περιλαμβάνονται καὶ πυρομαχικά, ἀλλὰ ποῖα πυρομαχικὰ περιλαμβάνονται; Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δαπανῶνται ἐτησίως καὶ τὰ ὁποῖα ὑποχρεωτικῶς πρέπει ν’ ἀναγράφωνται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἀφορῶσιν ἐτησίαν δαπάνην.

§73Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφορῶσι τὴν διοίκησιν καὶ ἐξάσκησιν τοῦ στρατεύματος.

§74Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Φυσικὰ ἀφορῶσι τὴν ἐκπαίδευσιν. Τώρα εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τὰ ἑπτὰ αὐτὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, περιλαμβάνονται καί τινα ὑλικά, ὡς εἶναι τὰ μουσικὰ ὄργανα καὶ ἡ σαγή.

§75ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἡ ἐξάρτυσις.

§76Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Περιλαμβάνονται καὶ αὐτὰ τὰ ὑλικά, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν θὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸν ἑπόμενον Προϋπολογισμόν· ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐλαχίστου ποσοῦ. Τοῦτο δὲν ὑπελόγισα, διότι δὲν ἐγνώριζον ὅτι θὰ γεννηθῇ τοιαύτη συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος· ἀλλὰ τοῦτο συνέβη, διότι εἰς τοὺς προηγουμένους Προϋπολογισμοὺς δὲν ἀνέγραψαν ἢ ἐλάχιστα κονδύλια διὰ τὰ ὑλικὰ αὐτά, σάλπιγγας κλπ. Τώρα κατ’ ἀνάγκην, ἐπειδὴ καὶ αὐτὰ εἶναι ὑλικὰ ἐτησίας χρήσεως καὶ πρέπει νὰ ἀγορασθῶσιν ἐκ τοῦ ἐτησίου Προϋπολογισμοῦ, ἐτέθη δαπάνη μεγαλειτέρα, διότι οὐδὲν ὑπῆρχεν εἰς τὰς ἀποθήκας. Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1909 δὲν ἐτέθη οὔτε ὁ ἱματισμὸς τῶν ἀνδρῶν 13,000 περίπου, ἐνῷ ὤφειλε νὰ τεθῇ, διότι ἦτο δαπάνη ἐτησία, καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ δανεισθῶμεν ἐκ τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης τὸν ἱματισμὸν αὐτῶν δι’ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως, καὶ ἐπανεφέραμεν τὸν ἱματισμὸν αὐτὸν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἐπιστρατεύσεως, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουσιν εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀμύνης.

§77Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου.

§78Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ὑποθέτω, Κύριοι, ὅτι περὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 20,065,000 τοῦ ἀναγραφομένου ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ κανὲν ζήτημα ὡς πρὸς τὴν ἀκρίβειαν, διότι θὰ ἐξελεγχθῇ τὸ ποσὸν μόλις λάβητε τὸν Προϋπολογισμὸν ἀνὰ χεῖρας, καὶ ἑπομένως δικαιοῦμαι, προκειμένου περὶ ἀκριβοῦς ἀριθμοῦ, νὰ κάμω χρῆσιν.

§79Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μένει κάποια ἀμφιβολία, κύριε Ὑπουργέ, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς τὴν διασαφήσητε. Πότε θ’ ἀρχίσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Διαδόχου; Διότι ἐλέχθη ὅτι τὸ 1910 καὶ τὸ 1911, καὶ δὲν ἠξεύρομεν ἀκριβῶς ποίαν ἐκ τῶν ἡμερομηνιῶν πρέπει νὰ λάβωμεν.

§80Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1910, ὅπου ἐφαρμόζεται ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Διαδόχου· εἶπον δὲ ποῖαι ὑπῆρξαν αἱ ἀνάγκαι ἕνεκα τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Διαδόχου, ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε τότε τὸ πρῶτον βῆμα τῆς στρατιωτικῆς ἀναγεννήσεως, περὶ τῆς ὁποίας ἀνέφερεν ἡ τότε Κυβέρνησις. Ἄλλως τε ἔπρεπε νὰ τεθῇ ἐν ἐφαρμογῇ καὶ δι’ ἄλλους λόγους, λόγους στρατιωτικῆς φύσεως, τοὺς ὁποίους, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ μὴ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν.

§81Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὥστε καθ’ ὅλον τὸ ἔτος 1910 ἢ ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1910;

§82Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Βεβαίως ἀπὸ τοῦδε.

§83Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Θὰ ἔχωμεν δηλαδὴ κατὰ τὸ ἔτος 1910 ἐν πλήρει ἐφαρμογῇ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Διαδόχου;

§84Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρωτοπαπαδάκη, ἡ πλήρης ἐφαρμογὴ θὰ εἶναι τότε, ὅταν συμπέσωσιν αἱ δύο ἀπογραφαί. Λοιπὸν τώρα δὲν δυνάμεθα, καὶ ἂν ἠθέλομεν, νὰ ἔχωμεν πλήρη ἐφαρμογήν. Μόνον ἐὰν ἤμεθα Δευκαλίωνες, τότε θὰ ἠδυνάμεθα καὶ 22 ἀπογραφὰς νὰ ἔχωμεν.

§85Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐὰν δυνάμεθα ἢ ὄχι, τοῦτο εἶναι ζήτημα συζητητέον. Τότε λοιπὸν ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1910 θ’ ἀρχίσῃ ἡ ἐφαρμογή. Αὐτὸ ἤθελον μόνον νὰ γνωρίζω.

§86Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Φυσικά.

§87Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἰς αὐτὸ ἀρκοῦμαι.

§88Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Καὶ κατὰ τὸ 1905 ἡ αὐτὴ περίπτωσις ὑπῆρξε. Διὰ τοῦτο συγκρίνω δύο Προϋπολογισμοὺς εὑρισκομένους ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους. 20,186,000 δραχμὰς ἀνέγραφεν ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1905· ἀλλ’ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἐκείνῳ περιελαμβάνοντο καὶ αἱ δαπάναι τῆς Χωροφυλακῆς. Ἑπομένως θὰ συγκρίνωμεν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1910 πρὸς τὰ 17,600,000 τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1905, καὶ ἑπομένως μεταξὺ τῶν δύο Προϋπολογισμῶν, καθ’ οὓς ἐφηρμόσθη ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Διαδόχου, καὶ ὑπὸ ὀλιγώτερον εὐνοϊκοὺς ὅρους σήμερον, ὑπάρχει διαφορὰ δραχμῶν 2,500,000 περίπου κατ’ ἐλάχιστον ὅρον. Δὲν κάμνω χρῆσιν ποσῶν τινων ἄλλων, τὰ ὁποῖα εἶναι πλειότερα ἐκεῖ καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπὲρ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1910, διότι πρόκειται περὶ τυπικῆς αὐξήσεως. Ἀλλὰ καὶ μόνον αὐτὴ ἡ διαφορὰ τῶν 2,500,000 δραχμῶν φρονῶ ὅτι δὲν δίδει εἰς κανένα τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅτι τὰ στρατιωτικὰ πράγματα τῆς χώρας δὲν βελτιοῦνται. Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 ἐν σχέσει πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1909 ὑπάρχει ἡ ἑξῆς διαφορά. Ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1909 ἀναγράφει ὁλικὸν ποσὸν 18,082,000, δραχμῶν, ἐκ τοῦ ποσοῦ δὲ τούτου δίδονται εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης 3,500,000· ὥστε πραγματικῶς διὰ τὴν ἐτησίαν συντήρησιν τοῦ στρατεύματος κατὰ τὸ 1909 ὑπάρχει τὸ ποσὸν 14,582,000. Ἐὰν συγκρίνωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1910 πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1909, προκύπτει διαφορὰ δραχ. 5,000,000· διαφορὰ περὶ τῆς ὁποίας καὶ ἀρχικῶς ἐλέχθη ὅτι εἶχε τὸ νομοσχέδιον ὑποβληθῆ περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Διαδόχου. Ἑπομένως ἀκόμη πλειότερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἐκ τοῦ ἀναγραφομένου ποσοῦ, ὅτι παρημελήθησαν τὰ στρατιωτικὰ πράγματα τῆς χώρας. Διότι ἀληθῶς, ἐὰν τοιαύτη τις αἰτίασις ἦτο ἀκριβής, θὰ ἦτο μᾶλλον κατακριτέα ἡ Κυβέρνησις, ἂν κατελίμπανε τὰ στρατιωτικὰ πράγματα τῆς χώρας εἰς οἵαν θέσιν ἀφέθησαν ταῦτα. Διότι, ἐπειδὴ εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ τὸ εἴπωμεν, λέγομεν ὅτι ἐρείπια στρατιωτικὰ ἐγκατέλιπον, ἐρείπια τὰ ὁποῖα ἐκλήθημεν ἡμεῖς νὰ διευθετήσωμεν σήμερον. Δὲν ἐπεκτείνω πλέον τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, διότι δὲν ἐπιθυμῶ ν’ ἀναδράμω εἰς τὸ παρελθόν· διότι, ἂν ἀναδράμω εἰς τὸ παρελθόν, δυνατὸν νὰ γεννήσω ἀντεγκλήσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τὰς ὁποίας ἐπιθυμῶ ν’ ἀποφύγω. Κατὰ τὸ μετὰ τὸν πόλεμον διάστημα, κατὰ τὸ 1904.... (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§89Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἀφοῦ τὸ εἴπετε, ὀφείλετε νὰ τὸ ἀποδείξητε.

§90Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἁπλουστάτη ἡ ἀπάντησις· ἡ κατάστασις ἡ δημιουργηθεῖσα ἀποδεικνύει τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία προηγεῖται αὐτῆς.

§91Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ 15 Αὐγούστου εἶναι ἔργον τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν δεξιάν). (Ἀπέρχονται τῆς αἰθούσης πολλοὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§92Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Σήμερον, Κύριοι, ἔρχομαι νὰ ὑποβάλω τὴν κατακλεῖδα, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ νέου στρατιωτικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύουσιν ὁ νόμος περὶ προεκπαιδεύσεως, ὁ νόμος περὶ στρατολογίας τοῦ στρατοῦ καὶ ὁ νῦν ὑποβαλλόμενος στρατιωτικὸς ὀργανισμός. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω εἶναι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη στρατιωτικῆς παρασκευῆς, ἀδιαφόρως πρὸς τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, τὰ ὁποῖα διὰ παντὸς τρόπου πρέπει νὰ ἐξευρεθῶσι. Καὶ φέρω ὡς παράδειγμα τοὺς Προϋπολογισμοὺς ἄλλων Κρατῶν, φέρω ὡς παράδειγμα τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ γείτονος Κράτους, ὁ ὁποῖος ἔχει ἔλλειμμα 126,000,000 φράγκων καὶ ἐν τούτοις ὁ μὲν ἐτήσιος προϋπολογισμὸς τοῦ στρατοῦ ηὐξήθη κατὰ 23,000,000, ἐδαπανήθησαν δὲ καὶ διὰ στρατιωτικὰς παρασκευὰς κατὰ τὸ ἔτος αὐτὸ 77,000,000 ἐν ὅλῳ. Ἡ Βουλγαρία ἔχει ἐτήσιον προϋπολογισμὸν 38,500,000, καὶ ἐδαπάνησεν ἀπὸ τοῦ 1903 μέχρι τοῦ ἔτους 1909 ἐν ὅλῳ 190,000,000 διὰ στρατιωτικὰς παρασκευάς. Ἡ Σερβία ἠναγκάσθη ν’ αὐξήσῃ εἰς 27,000,000 τὸν ἐτήσιον προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἐκτὸς τῆς ἐτησίας αὐτῆς δαπάνης τῆς μεγάλης πρόκειται νὰ δαπανήσῃ καὶ ἑκατομμύρια ὅλα διὰ τὴν γενικὴν παρασκευὴν τῆς χώρας. (Ἐξακολουθοῦσι ν’ ἀπέρχωνται Βουλευταὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρὸς ποίους ἀπευθύνεσθε; Οἱ Βουλευταὶ φεύγουσι.

§94Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀνάγκην, ἐὰν φύγῃ ἡ Βουλή. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὰ ἀκροατήρια, ὅταν κατὰ τοιοῦτον τρόπον φέρηται ἡ Βουλή. Αὐτοὶ εἶναι ἐντολεῖς καὶ ἐγὼ ἐντολοδόχος. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλων τῶν ἀκροατηρίων. Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§95Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι καιρὸς νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός· ἄλλως εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ φύγωμεν καὶ ἡμεῖς.

§96Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Πολὺ καλὰ βλέπετε ὅτι δὲν ἀφορῶσιν ὑμᾶς καθόλου.

§97ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Καλλίτερον ν’ ἀνακαλέσητε αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπετε, διὰ νὰ μείνωμεν ἐδῶ· διότι νομίζω ὅτι εἴπετε φράσιν τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε νὰ εἴπητε. Εἶσθε ἔντιμος στρατιώτης καὶ πρέπει ν’ ἀνακαλέσητε τὴν φράσιν, διὰ νὰ μείνωμεν ἐδῶ, καὶ νὰ δώσητε ἐντίμως καὶ εἰλικρινῶς τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας πρέπει νὰ δώσητε. Ἡμεῖς εἴμεθα ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ καὶ πρὸς ἡμᾶς πρέπει ν’ ἀπευθύνησθε.

§98Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Προτείνω νὰ γίνῃ διακοπὴ τῆς συνεδριάσεως ἐπὶ 10 λεπτά.

§99Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Πρὸς τοὺς παρόντας ἀποτείνομαι· προκειμένου ὅμως περὶ τῶν ἀπόντων τοὺς ἀναπληρῶ διὰ τῶν ἀκροατηρίων.

§100Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δηλῶ ὅτι ἀπέρχομαι τῆς αἰθούσης ταύτης ὁριστικῶς μέχρι πέρατος τῆς παρούσης Συνόδου...

§101Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑπάρχει Βουλὴ πλέον ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους!

§102Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. ... Διότι δὲν ἐννοῶ νὰ παρίσταμαι εἰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς κατὰ τὰς ὁποίας οἱ Ὑπουργοὶ λέγουσιν ὅτι δὲν ἀπευθύνονται πρὸς τοὺς Βουλευτάς, ἀλλὰ πρὸς τὰ ἀκροατήρια· καὶ ὁ λέγων ταῦτα δὲν εἶναι κἂν οὔτε Βουλευτής! Ἔχομεν συναίσθησιν ἡμεῖς, οἱ διανύσαντες ἓν τέταρτον αἰῶνος ὡς Βουλευταί, τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἡμετέρου ἀξιώματος, καὶ ἀπερχόμεθα. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὁ ἀγορεύων ἐν τῇ Βουλῇ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐγείρῃ τοὺς ὀφθαλμούς του ὑπεράνω τῶν Βουλευτῶν καὶ ν’ ἀπευθύνηται πρὸς τὰ ἀκροατήρια καὶ νὰ χειροκροτῆται.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 10 λεπτά. (Μετὰ τὴν διακοπήν).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις.

§105Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θαυμάζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι παρόντες. Νὰ κληθῶσιν οἱ κ. Ὑπουργοὶ νὰ προσέλθωσι, διότι εἶναι καθῆκόν των.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ κληθῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ οἱ ἐν τοῖς δωματίοις νὰ προσέλθωσι, καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοί. (Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ προσέρχονται).

§107Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὴν ἐπιδεικτικὴν ἀποχώρησιν τῆς πλειονοψηφίας ἐγένοντο ἐν τῇ αἰθούσῃ ἔκτροπα προσβάλλοντα καιρίως τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, καὶ ἐπεκαλέσθην τὴν παρέμβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅπως καταστείλῃ τὰ ἔκτροπα ἐκεῖνα. Δὲν θέλω νὰ δείξω πόθεν προῆλθον τὰ ἔκτροπα· εἰς τὰ ἔκτροπα ὅμως ἐκεῖνα ἔδωκαν ἀφορμὴν οἱ λόγοι τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τοὺς ὁποίους ἀφήνω εἰς ὑμᾶς νὰ χαρακτηρίσητε. Τίς εἶναι ἡ γνώμη ἡμῶν περὶ τῶν καθημένων ἐκεῖ (δεικνύει τὰ ἑδώλια τῶν Ὑπουργῶν) γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Βουλή· θέλω δὲ νὰ βεβαιώσω ὅτι ἡμεῖς δὲν σκοποῦμεν νὰ συμπράξωμεν εἰς παρασυναγωγήν, ζητοῦμεν δέ, δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ, ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, διὰ ν’ ἀποδειχθῇ ἂν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§108ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Νὰ λύσητε τὴν συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε.

§109Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ν’ ἀναγνώσητε τὸν κατάλογον, κύριε Πρόεδρε.

§110ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι....

§111Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε, ἀφοῦ προυβλήθη ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§112ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν θέλετε ν’ ἀκούσητε ἡμῶν, διότι γνωρίζετε τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχομεν περὶ ὑμῶν....

§113Δ. ΡΑΛΛΗΣ.....

§114ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡμεῖς, μένοντες ἐδῶ, προσφέρομεν ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον....

§115Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἠξεύρομεν τίνας ὑπηρεσίας προσφέρετε.... Ν’ ἀναγνώσητε τὸν κατάλογον, κύριε Πρόεδρε.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Τίνα κατάλογον ν’ ἀναγνώσω;

§117Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Νέαν παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ κάμνετε!

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§119Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἄξιον τοῦ ἔργου τὸ ὁποῖον διεπράξατε ἀπ’ ἀρχῆς αὐτῆς τῆς Συνόδου!

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀκούω οὔτε τί λέγετε. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 7 καὶ ¼ μ. μ.)