1909.10.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24.

τῆς 22ας Ὀκτωβρίου 1909.

(Τρίτη)

Προεδρία κ. Ἀλεξάνδρου Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 101 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· 1) Ὁ ἐν Πάτραις σύλλογος τῶν Κεφαλλήνων παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ὑποβληθὲν περὶ μεταναστεύσεως νομοσχέδιον κατὰ τρόπον ὁρίζοντα καὶ τὸν λιμένα Πατρῶν ὡς ἀφετηρίαν καὶ τέρμα μεταναστεύσεως· 2) Τὰ ἐργατικὰ σωματεῖα Πατρῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐν τῷ ὑποβληθέντι νομοσχεδίῳ περὶ μεταναστεύσεως ὁρισθῇ ὡς λιμὴν μεταναστεύσεως καὶ ὁ τῶν Πατρῶν· 3) Οἱ ἐν Μεσσήνῃ κτηματίαι ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα παρακαλοῦντες ὅπως τροποποιηθῇ ὁ περὶ ἀγροφυλακῆς νόμος πρὸς τελείαν φύλαξιν τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας· 4) Ὁ Θεόδωρος Μπίχτος ἐκ Καρδίτσης παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῶσι σύντονα μέτρα πρὸς καταστολὴν ἐκνόμων κινημάτων χωρικῶν ἐν τῷ χωρίῳ Λασποχωρίῳ αὐθαιρέτως ἐπιχειρησάντων τὴν κατάληψιν βοσκησίμων λιβαδίων· 5) Ὁ Ἐμπορικὸς σύλλογος Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ὑποβληθὲν περὶ μεταναστεύσεως νομοσχέδιον κατὰ τρόπον ὁρίζοντα καὶ τὸν λιμένα Πατρῶν ὡς ἀφετηρίαν καὶ τέρμα μεταναστεύσεως· 6) Ὁ δήμαρχος Μεθάνων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου ἐκφράζοντος εὐχὴν ὅπως ὁρισθῇ διὰ νόμου ὁ τόκος κατ’ ἀνώτατον ὅριον εἰς 7%· 7) Ὁ πρόεδρος τοῦ προοδευτικοῦ συλλόγου Βάλτσης τῆς Κερπινῆς παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον δι’ οὗ στεροῦνται τῶν ἐκλογικῶν δικαιωμάτων οἱ ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου, ὅπως ἐπιψηφισθῇ νόμος περὶ ἑνιαίου τῆς ψήφου καὶ ἐπεκτάσεως τῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων καὶ διὰ τοὺς δήμους αʹ τάξεως· 8) Ὁ σύνδεσμος τῶν ἐν Πάτραις Ψωφιδέων παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταναστεύσεως, ὁριζομένου καὶ τοῦ λιμένος Πατρῶν ὡς λιμένος ἀφετηρίας καὶ τέρματος μεταναστεύσεως· 9) Ἐπιστήμονες καὶ ἔμποροι Αἰγίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων· 10) Ὁ πρόεδρος τῶν συμπραττόντων συλλόγων, συνδέσμων καὶ σωματείων Πατρῶν διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος περὶ μεταναστεύσεως νομοσχεδίου καὶ παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ τοῦτο καὶ ὁρισθῇ ὡς λιμὴν ἀναχωρήσεως μεταναστῶν καὶ ὁ λιμὴν τῶν Πατρῶν· 11) Ὁ δήμαρχος Γαυρείου ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου περὶ διατηρήσεως τοῦ ἐκεῖ Εἰρηνοδικείου· 12) Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων Καμινάδων παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια ἀπαγορεύσεως ἐξώσεων τῶν καλλιεργητῶν τοῦ κτήματος Καμινάδων (Καρδίτσης)· 13) Ὁ σύλλογος εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταναστεύσεως· 14) Καλλιεργηταὶ τοῦ χωρίου Ὀρφανῶν τῆς Καρδίτσης παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῶσι μέτρα κατὰ τῶν ἀπειλουμένων ἐξώσεων αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου. Ὁ κ. Δ. Τσιτσάρας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ προξενικοῦ νόμου»· Ὁ κ. Ν. Μαρκέτης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ βαθμοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ καὶ συντάξεως ὑπολοχαγῶν, ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν»· Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συγγραφικῶν δικαιωμάτων ἐπὶ τῶν θεατρικῶν συγγραφέων»· Ὁ κ. Ν. Μαρκέτης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐδαφ. 4 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ΧΞΔʹ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ΒΤΚΗʹ νόμου τοῦ 1895». Ὁ κ. Δ. Κρεμεζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν»· Καλῶ τὸ βʹ τμῆμα τῆς Βουλῆς, ὅπως σκεφθῇ πρὸς ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ βουλευτοῦ Ὀλυμπίας κ. Ν. Χριστοπούλου. (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημερίδος Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 194 καὶ 198). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἔχει τὸν λόγον.

§2Π. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ φοιτήσεως καὶ ἐξετάσεως τῶν φοιτητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνετάχθη κατὰ τὰς προτάσεις τῆς Ἀκαδημαϊκῆς Συγκλήτου. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ τῶν ἐπιμελητῶν καὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». Κατὰ τὸν νόμον ΒΧʹ τῆς 23 Ἀπριλίου τοῦ 1899 ὁρίζεται τὸ προσωπικὸν τῶν ἐπιμελητῶν καὶ βοηθῶν τῶν φροντιστηρίων καὶ κλινικῶν ὡς καὶ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ 1899 καὶ ἐντεῦθεν προσετέθησαν θέσεις καὶ ἑπομένως ηὐξήθη τὸ προσωπικὸν ἄνευ λόγου καὶ ἄνευ νόμου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ πληρώνῃ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς διορισθέντας κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου. Τοῦτο ἐγένετο καὶ ἄλλοτε. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου κανονίζονται ἐπίσης ὁριστικῶς τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ παιδαγωγικῆς μορφώσεως τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως». Οἱ ἀποφοιτῶντες ἐκ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου εἶναι κάτοχοι ὅλων τῶν ἐπιστημονικῶν γνώσεων, ἀλλὰ στεροῦνται, οὕτως εἰπεῖν, παιδαγωγικῆς καὶ διδακτικῆς μορφώσεως. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου συμπληροῦνται καὶ θεραπεύονται ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐλλείψεις. Θὰ ἱδρυθῇ πρότυπον Λύκειον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀσκῶνται πρακτικῶς ἐπὶ ἓν ἔτος οἱ ἀπόφοιτοι τῆς Φιλοσοφικῆς καὶ Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου. Τὸ Λύκειον τοῦτο θὰ συντηρῆται δαπάνῃ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Βαρβάκη. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ τοῦ ἐν Ἀθήναις Διδασκαλείου». Πρόκειται περὶ τοῦ διδασκαλείου στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Τὸ ἐν Ἀθήναις Διδασκαλεῖον ἱδρύθη πρὸ τριάκοντα καὶ πλέον ἐτῶν, ἐχρησίμευσε δὲ τότε ὡς βάσις καὶ ὑπόδειγμα διὰ τὰ μετέπειτα Διδασκαλεῖα, τὰ ὁποῖα βραδύτερον κατηργήθησαν. Τὸ Διδασκαλεῖον ὅμως τῶν Ἀθηνῶν ὡς καὶ τὰ μετέπειτα καταργηθέντα παρουσίασαν κατ’ ἀρχὰς ὅτε ἱδρύθησαν πολλὰς ἐλλείψεις, αἵτινες διὰ τοῦ χρόνου κατέστησαν λίαν αἰσθηταὶ ἐπὶ βλάβῃ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Μεταξὺ τῶν κυριωτέρων ἐλλείψεων τοῦ Διδασκαλείου δύναται νὰ συγκαταλεχθῇ ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ χρόνου τῆς φοιτήσεως τῶν μελλόντων δημοδιδασκάλων. Ἐν τῷ Διδασκαλείῳ ὁ χρόνος τῆς σπουδῆς εἶναι τριετής, διότι διὰ τοῦ ὑφισταμένου νόμου οἱ μαθηταὶ δύνανται νὰ κατατάσσωνται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν δευτέραν τάξιν αὐτοῦ. Ὥστε εἶναι ὁ χρόνος τῆς σπουδῆς διετής. Ἑτέρα ἔλλειψις εἶναι ὅτι τὸ πρόγραμμα εἶναι ἐλλιπὲς καὶ πτωχόν, ὅτι τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν εἶναι ἀνεπαρκές, κατὰ τὸ μᾶλλον δὲ ἢ ἧττον εἶναι καὶ ἀκατάλληλον, δὲν ἐξαρκεῖ ἑπομένως εἰς τὸ νὰ διαπαιδαγωγῇ, οὕτως εἰπεῖν, τοὺς ὑποψηφίους δημοδιδασκάλους εἰς τὸν μεθοδικὸν χειρισμὸν τοῦ ἔργου των. Ἄλλη ἔλλειψις εἶναι ὅτι ἐν τῷ Διδασκαλείῳ δὲν ὑπάρχει πρότυπον μονοτάξιον σχολεῖον, ὅπως εἶναι τὰ πλείονα ἐν Ἑλλάδι σχολεῖα, ἐν τῷ ὁποίῳ προτύπῳ ν’ ἀσκῆται καὶ ὁ ὑποψήφιος δημοδιδάσκαλος. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νομίζω ὅτι θὰ θεραπευθῶσιν ὅλαι αἱ ἐλλείψεις τὰς ὁποίας ἀνέφερα. Διότι πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάταξιν τῶν μαθητῶν ὁρίζονται δι’ αὐτοὺς ἀνώτερα προσόντα, καθόσον νῦν, διὰ νὰ εἰσαχθῇ τις εἰς τὸ Διδασκαλεῖον, πρέπει νὰ ἔχῃ ἐνδεικτικὸν προβιβασμοῦ ἀπὸ τῆς δευτέρας τάξεως τοῦ νῦν Γυμνασίου. Δεύτερον καὶ τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν αὐξάνει καὶ προστίθενται πολλὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ἀπαραίτητα διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους. Ἐπίσης ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ τῶν καθηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». Ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ ὑπηρετοῦσι νῦν ἑξήκοντα ἐν ὅλῳ καθηγηταὶ ἐκ τῶν ὁποίων οἱ πεντήκοντα ἑπτά εἰσι τακτικοὶ καὶ οἱ τρεῖς ἐπίτιμοι ἢ τακτικοὶ ἄμισθοι. Ὁ ἀριθμὸς οὗτος τῶν καθηγητῶν ἐθεωρήθη ἀνεπαρκὴς καὶ διὰ τοῦτο ἄλλοι προκάτοχοί μου εἶχον ὑποβάλει νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ὁ ἀριθμὸς τῶν καθηγητῶν ηὐξάνετο κατὰ πολύ. Ἡ Ἀκαδημαϊκὴ Σύγκλητος δὲ δι’ ὑπομνήματος αὐτῆς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐζήτησε τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καθηγητῶν, ἐζήτησε ταυτοχρόνως νὰ ὁρισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν καθηγητῶν τῶν τε τακτικῶν καὶ τῶν ἐκτάκτων εἰς ἑβδομήκοντα ἐννέα. Αἱ οἰκονομικαὶ ὅμως συνθῆκαι ὑφ’ ἃς διατελεῖ σήμερον τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωσι τοιαύτας αὐξήσεις. Αὐξάνομεν ἑπομένως τὰς ἕδρας μόνον κατὰ ἑπτά, δηλαδὴ ἀπὸ πεντήκοντα ἑπτὰ ὁρίζονται εἰς ἑξήκοντα πέντε. Μέχρι τοῦδε διάφοροι Ἰσραηλιτικαὶ κοινότητες εὑρισκόμεναι εἰς διαφόρους πόλεις τῆς Ἑλλάδος πλὴν τῆς Ἠπείρου καὶ Θεσσαλίας ἐλάμβανον ἀπὸ τὸ Κράτος βοήθημα δι’ ἀνάγκας ἐκπαιδευτικάς. Τὸ βοήθημα τοῦτο ἐδίδετο εἰς αὐτὰς δι’ ἁπλῆς ἀναγραφῆς ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῆς σχετικῆς πιστώσεως. Ἀφ’ ἧς ὅμως ἐψηφίσθη ὁ νέος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμος δὲν δύναται νὰ δίδηται τὸ βοήθημα τοῦτο ἄνευ νόμου· ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπερ ὑποβάλλω. Αἱ κοινότητες αἱ Ἰσραηλιτικαὶ αἱ εὑρισκόμεναι ἐν Ἑλλάδι, ἐκτὸς τῆς Ἠπείρου καὶ Θεσσαλίας, διότι αὐταὶ θὰ ἐξακολουθῶσι νὰ λαμβάνωσι τὸ βοήθημά των ἀπὸ τὸ Κράτος, ἐπειδὴ τὸ Κράτος ὑποχρεοῦται εἰς τὸ ἐπίδομα αὐτὸ δυνάμει τῶν συνθηκῶν περὶ παραχωρήσεως τῆς Ἠπείρου καὶ Θεσσαλίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰσὶν αἱ κοινότητες Ἀθηνῶν, Κερκύρας, Βόλου, Τρικκάλων, Ζακύνθου, Χαλκίδος καὶ Ἄρτης.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου καὶ διοικήσεως Μοναστηρίων». Δὲν τὸ ἔφεραν ἀκόμη ἀπὸ τὸ τυπογραφεῖον· ἑπομένως ἀναβάλλεται.

§4Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον βεβαίως θεωρεῖται ἐψηφισμένον, ἀφοῦ μόνον τὸ σύνολον ὑπολείπεται νὰ ψηφισθῇ, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πρόταξιν τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 35 νομοσχεδίου ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῇ σημερινῇ «περὶ τροποποιήσεως τῶν βʹ καὶ δ’ ἐδαφίων τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ ͵ΓΞΖʹ νόμου περὶ ἱερατικῶν σχολείων». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποτελεῖται ἐξ ἑνὸς μόνου ἄρθρου, ἐξ ὀλίγων στίχων, εἶναι δὲ σπουδαῖον, διότι ἀφορᾷ τὴν ἀνόρθωσιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ στέρξῃ εἰς τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον εἶναι χρησιμώτατον, ἐπαναλαμβάνω, καὶ δύναται πολὺ εὐκόλως νὰ ψηφισθῇ, διότι ἀποτελεῖται ἀπὸ ἓν καὶ μόνον ἄρθρον.

§5ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα τοῦτο συνδέεται μετὰ τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος τῆς Ἐκκλησίας, καθόσον ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα παρέχει εἰς τὴν Ἐκκλησίαν διὰ τῆς συστάσεως τοῦ γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου καὶ δι’ ἄλλων τινῶν πόρων τοὺς ὁποίους ἐν καιρῷ τῷ δέοντι θὰ παράσχῃ εἰς αὐτὴν θὰ λυθῇ αἰσίως καὶ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ κατωτέρου κλήρου. Οὕτω πως θ’ ἀποδειχθῇ περιττὴ ἡ ἀνασύστασις τῶν πάλαι ἱερατικῶν σχολῶν, θὰ ἐπαρκέσωσι δὲ οἱ ἀπόφοιτοι τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῆς Ῥιζαρείου σχολῆς δι’ ὅλας τὰς ἐνορίας τοῦ Κράτους. Προκειμένου δὲ νὰ ἔχωμεν τοιούτους ἐπιστήμονας κληρικούς, δυναμένους ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς θρησκευτικὰς ἀνάγκας τῆς σημερινῆς κοινωνίας, οὐδείς, νομίζω, θὰ εὕρῃ προτιμοτέρους τοὺς ἀποφοίτους τῶν ἱερατικῶν σχολῶν, οἱ ὁποῖοι πρὶν κατετάσσοντο εἰς αὐτὰς ἐκ τῶν δημοτικῶν σχολείων, νῦν δὲ θὰ κατατάσσωνται ἐκ τῶν ἑλληνικῶν σχολείων καὶ διδασκόμενοι ἐπὶ δύο ἢ τρία ἔτη ἐν αὐταῖς ἐπιπολαίως ὅλως θεολογικά τινα μαθήματα θὰ ἐχειροτονοῦντο εἶτα ἱερεῖς. Καθ’ ὃν χρόνον ἔχομεν ἱκανὸν ἀριθμὸν ἀποφοίτων τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῆς Ῥιζαρείου σχολῆς, πρόκειται δὲ νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ κατωτέρου ἡμῶν κλήρου, ὁπότε θὰ ἴδωμεν αὐτοὺς προθυμοποιουμένους πάντας νὰ ἱερωθῶσιν, οὕτω δὲ νὰ καταστῶσι περιττοὶ οἱ ἀπόφοιτοι τῶν ἱερατικῶν σχολῶν, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὰς σχολὰς ταύτας. Ἂς ἀναμείνωμεν ὀλίγον ἔτι ἕως οὗ ἴδωμεν ὁποία ἡ τύχη τῶν μέτρων ἡμῶν, τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀποκατάστασιν τῆς Ἐκκλησίας καθόλου καὶ ἰδίᾳ τοῦ κατωτέρου ἡμῶν κλήρου.

§6Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ τὰ μέτρα ἀφορῶσιν εἰς πολὺ ἀπώτερον μέλλον;

§7ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι! Ἀφορῶσι τοὐναντίον εἰς ἐγγύτερον μέλλον.

§8Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἀπαντήσεώς σας. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον οὐδένα οἰκονομικὸν λόγον ἔχει. Πρόκειται περὶ τοῦ ὁρίου ἡλικίας τῶν εἰσαγομένων εἰς τὰς ἱερατικὰς σχολάς.

§9ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται κυρίως περὶ ἀνασυστάσεως τῶν ἱερατικῶν σχολῶν. Ὑποστηρίζω δ’ ἐγὼ ὅτι, ἐὰν νῦν δὲν ἐλαμβάνετο πρόνοια περὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ κατωτέρου ἡμῶν κλήρου, βεβαίως ἔπρεπε ν’ ἀρκεσθῶμεν εἰς αὐτάς. Προκειμένου ὅμως νὰ ληφθῇ πρόνοια, καὶ λαμβάνεται νῦν τοιαύτη διὰ τῆς ὑποβολῆς νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλὴν περὶ ἐνοριῶν καὶ ἐφημερίων, τότε νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ εἶναι τοιαύτη ἡ ἀποκατάστασις τοῦ κατωτέρου κλήρου, ὥστε πάντες οἱ ἀπόφοιτοι τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῆς Ῥιζαρείου Σχολῆς θὰ προθυμοποιῶνται νὰ χειροτονῶνται αὐτοὶ ἱερεῖς. Καθ’ ὃν χρόνον ἔχομεν πληθώραν ἐπιστημόνων, ἀποφοίτων τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, οἵτινες μόλις καὶ μετὰ βίας ἀποζῶσιν εἰς τὰ διάφορα χωρία, ὡς δικολάβοι καὶ ἰατροί, νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι μὲ τὰς ἀπολήψεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ὁ κατώτερος ἡμῶν κλῆρος κατ’ ἀκολουθίαν τῶν νομοθετικῶν ἡμῶν μέτρων θ’ ἀναστραφῶσιν οἱ ὅροι, ἀντὶ δὲ τῶν νῦν ἰατρῶν καὶ δικηγόρων θὰ προτιμῶσιν οἱ πλείονες ἐφεξῆς τῶν νέων νὰ σπουδάζωσι Θεολογίαν καὶ νὰ γίνωνται ἱερεῖς. Εἶναι δὲ καιρός, νομίζω, νὰ σκεφθῶμεν περὶ ἀνορθώσεως τῆς Ἐκκλησίας ἐπὶ τοιούτων εὐρυτέρων βάσεων.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον λοιπὸν ἀναβάλλεται. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΛΑʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ τῆς 20 Ἰουνίου 1904». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κλήσεως ἀγυμνάστων ἐφέδρων καὶ ἐθνοφρουρῶν πρὸς ἐκγύμνασιν». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατατάξεως ὡς μηχανικῶν ἐν τῷ ναυτικῷ διπλωματούχων τῆς σχολῆς τῶν μηχανουργῶν τοῦ Σχολείου τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπικυρώσεως συμφωνίας συνομολογηθείσης μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων τῆς Μεγάλης Βρεττανίας καὶ Ἰρλανδίας περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Λισσαβῶνι ἀναθεωρηθέντος διεθνοῦς ταχυδρομικοῦ κανονισμοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς ἀδείας τῇ ἑταιρείᾳ τῶν σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου πρὸς σύναψιν δανείου ἐξ 20.000.000».

§11Β. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ· ὑπάρχει λάθος τι.

§12Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινῆς ἀτελείας σίτου καὶ βάμβακος». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§14ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ γʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 2.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται ἡ γʹ παράγραφος, δηλαδὴ «πάντες ἀπαλλάσσονται παντὸς φόρου....» κλπ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 3). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§16ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «συγχρόνως».

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη. Ψηφίζεται ἐπίσης τὸ ἄρθρον 5). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§18ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Συνῳδὰ πρὸς τὴν διαγραφὴν τῆς λέξεως «συγχρόνως» ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 πρέπει νὰ διαγραφῇ καὶ ἡ βʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου τούτου, δηλαδὴ «ἐξαγωγὴ πιτύρων...κλπ.».

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 7–9). Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§20ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Συνῳδὰ πρὸς τὰς ἄλλας μεταρρυθμίσεις τῶν ἄρθρων 4 καὶ 6 πρέπει νὰ διαγραφῶσι καὶ ἐκ τῆς αʹ παραγράφου οἱ τελευταῖοι δύο στίχοι «ὅταν τὰ καθαρὰ ἄλευρα ἐξάγωνται συγχρόνως μέν, ἀλλὰ κεχωρισμένως ἀπὸ τῶν πιτύρων». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη, μεθ’ ὃ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 11–13).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§22ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 14 νὰ διαγραφῇ καὶ ἀντὶ τοῦ «καὶ διατηρεῖται...κλπ.» νὰ τεθῇ «τοῦ μεταποιουμένου πρὸς ἐξαγωγὴν ἀκαθαρίστου ἀλεύρου καὶ διατηρεῖται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ὡς πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν σίτου πρὸς μεταποίησιν καὶ ἐξαγωγὴν καθαρῶν 81% καὶ πιτύρων 77%, καθὼς καὶ ὡς πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν βάμβακος κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ αὐτοῦ νόμου».

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀνατύπωσις. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαρρυθμίσεως διατάξεων τινων περὶ ταμειακῆς ὑπηρεσίας».

§24Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔλαβον, ὅπως κάμῃ χρῆσιν αὐτῶν, ἂν κρίνῃ τῳόντι ὅτι αὗται εἶναι ἀκριβεῖς. Ἐπληροφορήθην ὅτι τινὲς εἰσπράκτορες Καπνεργοστασίων, φαίνονται λαμβάνοντες ποσοστὰ πολλά, ἐνῷ τοὐναντίον ἕνεκα τῆς πολλῆς ἐργασίας εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ προσλαμβάνωσι καὶ βοηθητικὸν προσωπικόν. Ὡς ἐκ τούτου ὅσον ἀφορᾷ τὰ Καπνεργοστάσια Πειραιῶς, Γυθείου καί τινα ἄλλα, τὰ ὁποῖα γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ἂν ἐλαττωθῶσι τὰ ποσοστά, ὑπάρχει φόβος ὅτι δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ εὕρητε εἰσπράκτορας δυναμένους ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Ταῦτα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ πράξῃ ὅ,τι νομίζει δίκαιον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τί λέγει;

§26Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ ἐξακολουθήσωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Τριχωνίας κ. Ν. Παπαϊωάννου, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς· «Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 καὶ μετὰ τὰς λέξεις «ἀπολυτήριον Σχολαρχείου» νὰ προστεθῇ «ἢ προϋπηρεσία ὑπολογιστοῦ ταμείου κλπ».

§28Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ δέχομαι, κύριε Πρόεδρε· δηλῶ δὲ πρὸς καθησύχασιν τῶν κ. συναδέλφων ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ minimum τῶν προσόντων· οἱ ἔχοντες ἀνώτερα προσόντα, λ. χ. οἱ προϋπηρετήσαντες ὡς ταμίαι, δύνανται βεβαίως νὰ διορισθῶσι.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ν. Παπαϊωάννου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ τὰ ἄρθρα 4–6). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§30Θ. ΛΕΚΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ διὰ τὸ ταμεῖον Πειραιῶς–Αἰγίνης τὴν αὔξησιν εἰς 15 τοὐλάχιστον, διότι, ὅταν ὁ εἰσπράκτωρ εἰσπράττῃ 2,500,000 ἢ 2,000,000 κατ’ ἔτος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μισθοδοτῆται μὲ 120 δραχμὰς κατὰ μῆνα. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 7 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8).

§31Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου περὶ ἀποδόσεως ποσοστοῦ κλπ. εἰς τοὺς ὑπαλλήλους νὰ διαγραφῇ, καθόσον περὶ τούτου λαμβάνεται πρόνοια ἀλλαχοῦ. (Διαγράφεται τὸ τελευταῖον ἐδάφιον καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροπολογήθη· ἐπίσης ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται δι’ αὔριον, ἵνα ἀνατυπωθῇ. Βʹ συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων» (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μετατροπῆς τοῦ Σωφρονιστηρίου Αἰγίνης εἰς ποινικὰς φυλακὰς καὶ τῶν Σωφρονιστηρίων Ζακύνθου καὶ Κεφαλληνίας εἰς ποινικὰς καὶ ἐξεταστικὰς φυλακάς». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν».

§34ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σήμερον μόλις, κ. Πρόεδρε, διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ, διὰ νὰ τὸ μελετήσωμεν.

§35Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἂς ψηφισθῇ εἰς αʹ συζήτησιν. Εἶτα δὲ δεχόμεθα ν’ ἀναμείνωμεν μέχρι τῆς Δευτέρας, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ χρόνος πρὸς μελέτην αὐτοῦ.

§36ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πλὴν τῆς διαρρυθμιστικῆς αὐτοῦ ἐνεργείας παράγει καὶ ἐπαύξησίν τινα φόρου· ὥστε νομίζω ὅτι χρήζει μελέτης. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εὐηρεστήθη νὰ δηλώσῃ ὅτι δύναται ν’ ἀναμείνῃ ἐπὶ τριήμερον τὴν ψήφισιν αὐτοῦ εἰς βʹ συζήτησιν, νομίζω καλὸν νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ἵνα καὶ αὕτη ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της.

§37Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂς ψηφισθῇ ἤδη εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ εἶτα δεχόμεθα νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ὅμως νὰ ἐργασθῇ καὶ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Παρακαλῶ προσέτι, ὅπως, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ εἰδικῶν ζητημάτων, κληθῶσιν, ὅπως δώσωσι πληροφορίας καὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§38Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κατὰ λάθος ἀνεγράφη χθὲς ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀνανεώσεως χρεῶν εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, ἐν ᾧ ἦτο πράγματι εἰς βʹ ἀνάγνωσιν. Συνεπείᾳ τούτου, ὡς φαίνεται, ἡ ὑπηρεσία τῶν Γραφείων τῆς Βουλῆς διέγραψε τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Αὔριον λοιπὸν θὰ παρακαλέσω ν’ ἀναγραφῇ ἐκ τῶν πρώτων εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, καθόσον εἶναι τὸ κατ’ ἐξοχὴν εὐεργετικὸν νομοσχέδιον διὰ τοὺς φορολογουμένους.

§39Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΧΜʹ περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῶν περὶ ναυτικῶν προβιβασμῶν νόμων». Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου σχεδίου νόμου ἐλαττοῦται τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν ὅλων τῶν κλάδων, λαμβάνεται δὲ πρόνοια ὅπως εἰς τοὺς μέλλοντας ν’ ἀποστρατευθῶσι δυνάμει τοῦ νόμου τούτου χορηγηθῇ σύνταξις τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ. Ἑτέρα διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ἐπιτρέπει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὅπως ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου τούτου συστήσῃ ἐπιτροπὴν ἐκ τριῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ἥτις νὰ ἐπιθεωρήσῃ καὶ γνωμοδοτήσῃ περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν ἀξιωματικῶν ὅλων τῶν κλάδων, ἀπὸ τοῦ ἀντιπλοιάρχου καὶ κάτω. Κατ’ ἄλλην διάταξιν ἐξαιρετικῶς ἐπιτρέπεται, ὅπως ἐφάπαξ προαχθῇ εἰς ὑποναύαρχον καὶ πρὸς πλήρωσιν τῆς ὑπαρχούσης κενῆς θέσεως εἷς πλοίαρχος, καίπερ μὴ κεκτημένος τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ, θὰ διανεμηθῇ καὶ θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΓΡΙʹ (3110) νόμου τῆς 28 Μαΐου 1906». (Γίνεται κατ’ ἀρχὴν δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν. Ἐπίσης γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§41Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ, ὅπως προστεθῇ ὡς τελευταῖον ἕβδομον ἄρθρον τὸ ἑξῆς: «Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς του ἐν τῇ «Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως».

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τῶν ἀφορώντων τὴν διαχείρισιν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης καὶ τὰς κατ’ αὐτὴν δαπάνας νόμων».

§43ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπαγγέλλεται τὴν μεταρρύθμισιν διατάξεων τῆς ποινικῆς δικονομίας κατὰ τρόπον καθιστῶντα ἀφ’ ἑνὸς μὲν οἰκονομικωτέραν τὴν διαχείρισιν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ περιορίζοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν ποινικῶν δικῶν καὶ ποινικῶν ἀποφάσεων. Ἀλλὰ τοιαῦτά τινα σκοποῦν τὸ νομοσχέδιον ἅπτεται οὐσιωδῶν διατάξεων τῶν κειμένων νόμων. Πρωτίστως ἀνατρέπει τὸ δόγμα τοῦ μηδένα ἀνήκουστον δικάζεσθαι, ὅπερ πρέπει ἐκ παντὸς τρόπου νὰ προσπαθῇ νὰ μὴ παραβιάζῃ ἡ Πολιτεία. Διὰ τῆς καθιερώσεως τοῦ συστήματος τοῦ ἀπαραδέκτου τῶν ἀνακοπῶν, τὸ ὁποῖον περιέχει τὸ νομοσχέδιον, φρονῶ ὅτι εἰς οὐδὲν θὰ συντελέσῃ εἰμὴ μόνον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ψευδορκίας πρὸς χλεύην τῆς δικαιοσύνης ἐπὶ μεγίστῃ κοινωνικῇ ζημίᾳ, ἐπὶ μεγίστῃ βλάβῃ τοῦ ἔθνους· διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθιεροῦν τὸ σύστημα τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἀνακοπῆς ἐνώπιον τῶν Πλημμελειοδικείων καὶ Πταισματοδικείων ἐπιτρέπει κατ’ ἐξαίρεσιν τὸ παραδεκτὸν αὐτῶν, ὁσάκις ὑπάρχουσιν ἀποχρῶντες λόγοι δικαιολογοῦντες τὴν μὴ ἐμφάνισιν λόγῳ ἀνωτέρας βίας, τοὺς ὁποίους ἕκαστος θὰ προσπαθῇ ν’ ἀποδεικνύῃ διὰ ψευδομαρτύρων. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον πάντων εἶναι τοῦτο τὸ ἐλάττωμα: ὅτι, ἐνῷ σχεδὸν ἀποκλείει τὰς ἀνακοπάς, ἀφ’ ἑτέρου τάσσει πρὸς ἐμφάνισιν προθεσμίαν μόλις τριῶν ἡμερῶν. Ἀλλὰ καὶ τὸ οἰκονομικὸν μέρος τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἐπιδιώκειν τὴν ἀποτροπὴν τῶν ἀναβολῶν, καὶ τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιτυχές. Διότι, ἐνῷ λέγει ὅτι ἐπιδιώκει τὴν ἀποτροπὴν τῶν ἀναβολῶν, ἀφ’ ἑτέρου ἐπαυξάνει τὴν ἀπόστασιν πρὸς κανονισμὸν τῶν ἡμεραργιῶν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἀποστάσεων μεγάλων κανονίζει τὰς ἡμεραργίας. Ἀπαιτεῖται δηλ. νὰ διανύσῃ τοὐλάχιστον 20,000, μέτρα, διὰ νὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ δικαιολογήσῃ μίαν ἡμεραργίαν. Ἐν τοιαύτῃ περιστάσει, ἐρωτῶ, θὰ ἔχωμεν ἀποτροπὴν τῶν ἀναβολῶν ἢ θὰ ἔχωμεν ματαίωσιν τῶν δικῶν; Πλεῖστα ἄλλα ἐλαττώματα ἔχει τὸ νομοσχέδιον, τὰ ὁποῖα δὲν ἐκθέτω τώρα ἐπιφυλαττόμενος νὰ λάβω τὸν λόγον εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν. Εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θίγον πλείστας οὐσιαστικὰς διατάξεις δὲν εἶναι πρέπον νὰ διέλθῃ ἐκ τῆς Βουλῆς καθ’ ὃν τρόπον διέρχεται καὶ ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο μία ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἐξ εἰδικῶν συναδέλφων νὰ ἐπεξεργασθῇ αὐτὸ ἐπί τινας ἡμέρας, ἵνα τοὐλάχιστον εὐπροσωπότερον καὶ πληροῦν κάλλιον τὸν σκοπόν του ἐμφανισθῇ ἐνώπιον ἡμῶν. Τὸ νομοσχέδιον, κύριε, Πρόεδρε, ὡς ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἐκτίθεται, στηρίζεται ἐπὶ ξηρῶν ἀριθμῶν, ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν ὅτι, ὅσον ἀλάνθαστος καὶ ἂν θεωρεῖται ἡ μαθηματικὴ ἐπιστήμη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ ὁ μόνος ἀσφαλὴς γνώμων ἐν ταῖς τοιαύταις μελέταις. Ἀναγινώσκω εἰς τὴν ἔκθεσιν ὅτι παρετηρήθη κατὰ τὴν πρώτην τριμηνίαν τοῦ 1909 πληθὺς ἀποφάσεων, καὶ ὅτι ἐξ αὐτῶν μέγα μέρος, τὸ ἥμισυ σχεδόν, εἶναι ἀθωωτικαί, καὶ ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ λόγον ἔχουσι τὴν ψευδοκαταμήνυσιν. Ἠξεύρετε τί λέγει ἡ ἔκθεσις; Ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατοικεῖται ἀπὸ συκοφάντας ἐξ ἐπαγγέλματος! Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο σύμφωνον πρὸς τὴν ἀλήθειαν; Ἐὰν πληθὺς ἀποφάσεων εἶναι ἀθωωτικαί, τοῦτο πηγάζει ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς Πολιτείας. Καὶ διὰ μὲν τοῦ προϋποβληθέντος νομοσχεδίου εἴπομεν ὅτι ἑκάστη μήνυσις θὰ συντάσσηται ἐπὶ χαρτοσήμου, ἀποσυρθέντος δὲ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἔρχεται τὸ σημερινόν, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι θὰ καταδικάζωνται οἱ παθόντες εἰς τὰ ποινικὰ ἔξοδα. Ἀλλά, ἐὰν ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς ἐκθέσεως εἶχε μείζονα πεῖραν τῶν δικαστικῶν ἡμῶν πραγμάτων, θὰ ἐμάνθανεν ὅτι, ἐὰν αἱ πλεῖσται τῶν ἀποφάσεων εἶναι ἀθωωτικαί, μετὰ τῆς αἰτιολογίας λόγῳ ἀμφιβολιῶν — ἦτο ἀναμφισβήτητος ἐπιμαρτυρία ὅτι παρ’ ἡμῖν εἶναι ἀτελεστάτη ἡ ἀνακριτικὴ Ἀρχή, καὶ πλεῖστοι λόγοι συντελοῦσιν εἰς τὴν μὴ ἐξονύχισιν καὶ βεβαίωσιν τοῦ ἀδικήματος —, ὁ ἀδικηθεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ παρακολουθήσῃ ἐν λεπτομερείᾳ τὴν ἐνέργειαν τῆς δικαιοσύνης, δίδων εἰς αὐτὴν ἀφορμὴν πρὸς ἀνάκρισιν καὶ ὑποδεικνύων τὰ μέσα ἀποδείξεως. Ἀλλ’ ἡ δικαιοσύνη ἀφήνει τὸν μίτον νὰ κοπῇ. Εἰς τί ἔπταισεν ὁ παθὼν ἵνα τιμωρηθῇ; Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοιούτων βάσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ Δικαιοσύνη ἐν τῷ Κράτει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ Πολιτεία.

§44Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν προτίθεμαι, κύριε Πρόεδρε, νὰ συζητήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ εὑρίσκω ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου ἀγνοεῖ τελείως καὶ τὸν τόπον καὶ τὴν κατάστασιν τῆς Δικαιοσύνης. Τίς εἶναι ἐκεῖνος ὅστις ἀγνοεῖ τίνες διαχειρίζονται τὴν Δικαιοσύνην, ἰδίως τὴν κατωτάτην, καὶ κατὰ τίνα τρόπον χειρίζονται ταύτην; Συλλογισθῆτε, Κύριοι, ὅτι ὁ δυστυχὴς ἀδικούμενος θὰ καταφύγῃ εἰς τὸ δικαστήριον νὰ κάμῃ μίαν μήνυσιν, θὰ ἴδητε δὲ κατὰ τὰ 9/10 νὰ ἀθωωθῇ ὁ κατηγορούμενος, καίτοι ἀποδεικνύεται ἡ πρᾶξις, καὶ νὰ καταδικασθῇ εἰς τὰ ἔξοδα ὁ ζημιωθείς. Αὐτὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον. Μεριμνήσατε, κύριε Ὑπουργέ, πρῶτον περὶ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ παρέχῃ ἐγγύησιν καὶ πεποίθησιν ἐπὶ τὴν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ φέρετε νομοσχέδια κατόπιν νὰ ψηφίσωμεν. Ἀλλὰ τίς ἀγνοεῖ τὴν κατάστασιν τῆς κατωτάτης ποινικῆς δικαιοσύνης, τῆς πταισματικῆς; Δυστυχῶς — πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν — διὰ νευμάτων ἐκδίδονται αἱ ἀποφάσεις πολλαχοῦ. Καί, ὅτε γνωρίζομεν ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη, δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὴν νὰ τιμωρῇ τοὺς τυχὸν προστρέχοντας πρὸς αὐτήν! Νομίζω, Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ θελήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μελετήσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ ἔπειτα νὰ ζητήσῃ τὴν ψῆφόν μας. Ἀλλὰ παρατηρῶ ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 3 ὁρίζεται προθεσμία τῆς κοινοποιήσεως τῆς κλήσεως τριῶν ἡμερῶν πρὸ τῆς δίκης, δὲν προβλέπει δὲ τοὐλάχιστον περὶ ἀποστάσεως. Καὶ ὅτε ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἐπαρχίαν μου, ἐν ᾗ πολλὰ μέρη ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ δικαστηρίου ἀπέχουσι τριάκοντα ὥρας, εἴκοσιν ὀκτὼ ὥρας, εἴκοσι πέντε ὥρας, πῶς θέλετε νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ πρὸς ὃν ἡ κλῆσις καὶ νὰ δυνηθῇ νὰ προσέλθῃ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου; Διὰ δὲ τὸν μάρτυρα ποία, νομίζετε, προθεσμία δίδεται; Μιᾶς ἡμέρας· καὶ συλλογισθῆτε ἀπὸ τριάκοντα ὡρῶν ἀπόστασιν νὰ παρουσιασθῇ ὁ δυστυχὴς ὁ μάρτυς νὰ δώσῃ μαρτυρίαν! Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ θελήσῃ νὰ μελετηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐλπίζω δ’ ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ καὶ δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ἀντίρρησιν πρὸς τοῦτο.

§45Κ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν ὅπως μελετηθῇ καλλίτερον τὸ νομοσχέδιον. Τοῦτο μόνον παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς Κυρίους οἱ ὁποῖοι θὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, ἡ ὁποία θὰ τὸ μελετήσῃ, ὅπως ἐντὸς ὀλιγίστων ἡμερῶν ὑποβάλωσι τὸ συμπέρασμά των. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΡΟϚ’ περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου ͵ΩΞΓʹ συσταθέντος σώματος μηχανικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τοῦ νόμου ᾼΦΕ’ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχή, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§47Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Νὰ διαγραφῇ, κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 2.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. (Εἶτα γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3, 4, 5, καὶ 6, γενόμενα 2, 3, 4 καὶ 5, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς γʹ συζήτησιν). Ἐσχημάτισα τὴν ἐπιτροπὴν ἥτις θὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ φορολογίας τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν» ἐκ τῶν κυρίων Ἀλ. Ζερβοῦ, Ἀντ. Καρτάλη, Δ. Κρεμεζῆ, Ἰ. Κρεστενίτου, Κ. Ἀργ. Λομβάρδου, Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, Γ. Πετροπουλάκη, Ἀλ. Πονηροπούλου, Ἐμ. Ῥέπουλη, Μ. Στεφανίδου, Κ. Τοπάλη καὶ Π. Φίλιππα. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Β. Ναυστάθμου». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ ἄρθρον 1).

§49Γ. ΦΟΥΦΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως μὴ θίξῃ τὸ ζήτημα τὸ ἀφορῶν τὸν κλάδον τῶν φαρμακοποιῶν, διότι οὔτε οἰκονομία πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς τοῦτο οὔτε ἄλλη τις βελτίωσις. Νομίζω ὅτι ἡ παράκλησίς μου εἶναι δικαία καὶ θὰ εἰσακουσθῇ. (Γίνεται δεκτὸν κατὰ τὰ ὑπόλοιπα ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Γ. Φούφας, Κ. Παπαμιχαλόπουλος καὶ Ν. Γεωργακόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτ. Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 183). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΗʹ περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§51Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Νὰ διαγραφῇ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. Ἄρθρον 2 γινόμενον 1 (ἀναγινώσκεται).

§53Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου αἱ λέξεις «ἡ δαπάνη τῶν γραφικῶν ἐξόδων» νὰ διαγραφῶσι καὶ νὰ γραφῇ ἁπλῶς «τὰ γραφικὰ ἔξοδα». (Γίνεται δεκτὸν οὕτω τροποποιηθέν).

§54Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς δύο ἄρθρα διὰ τῶν ὁποίων ἐπέρχεται ἀφομοίωσις τῶν ὑπηρεσιῶν: Ἄρθρον 2.—Εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ͵ΒΨΞΗʹ νόμου ὑπάγεται καὶ ὁ προϊστάμενος τῶν ἀρχείων καὶ τῆς διεκπεραιώσεως τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων. Ἄρθρον 3.— Τὸ ἄρθρον 11 τοῦ αὐτοῦ νόμου καταργεῖται, ἀντικαθίσταται δὲ διὰ τοῦ ἑξῆς· «Αἱ κενούμεναι θέσεις τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας πληροῦνται ὑπὸ τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουσι ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι διατελέσαντες ἐν τῇ ταχυδρομικῇ ὑπηρεσίᾳ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ᾼΦΚΘʹ περὶ ἑνώσεως τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας καὶ κατονομαζόμενοι ἐν τοῖς νόμοις ᾼΚΓʹ τῆς 22 Ἰουνίου 1882 καὶ ᾼΣΝΒʹ τῆς 29 Ἰουνίου 1885, κεκτημένα δ’ ἔχοντες τὰ πρὸς προβιβασμὸν προσόντα, καὶ ὑπὸ ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων διορισθέντων μετὰ τὸν νόμον ᾼΚΓʹ καὶ ἐχόντων ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Ἡ σειρὰ τῆς ἀρχαιότητος τῶν ὑπαλλήλων τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας καθορίζεται ἐν ἑνὶ μητρῴῳ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐν τῷ ἐγγράφῳ τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν χρονολογίας καὶ τάξεως. Ἄν ἡ ὁρκωμοσία τοῦ ὑπαλλήλου βραδύνῃ ὑπὲρ τὸν μῆνα ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ διορισμοῦ, ἡ ἀρχαιότης λογίζεται ἀπὸ τῆς χρονολογίας τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ὁρκωμοσίας. Τὰ ὑπάρχοντα τυχὸν διαλείμματα ἕνεκα παρεμπεσούσης ἀποχωρήσεως ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ἢ ἕνεκα κανονικῶν ἀδειῶν ἀπουσίας πλέον τοῦ μηνός, ἢ ἕνεκεν ἀναρρωτικῶν ἀδειῶν πλέον τῶν τριῶν μηνῶν, χορηγηθεισῶν ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἢ ἕνεκεν αὐτοβούλου ἀπὸ τῶν χρεῶν ἀπουσίας τοῦ ὑπαλλήλου, δὲν ὑπολογίζονται εἰς τὴν ἀρχαιότητα. Κατὰ τὴν ὁριζομένην ἐν τῷ ἄρθρῳ 23 δοκιμασίαν ὡς πρὸς τὴν γνῶσιν τῆς Γαλλικῆς καὶ ὡς πρὸς τὴν ἱκανότητα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καλοῦνται οἱ ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι πρὸς πλήρωσιν κενῶν θέσεων, ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν, κατὰ σειρὰν τῆς ἐν τῷ μητρῴῳ ἀρχαιότητος ἐπιτρεπομένης καὶ τῆς κατ’ ἐκλογὴν προσκλήσεως, καθ’ ὃν τρόπον ἤθελον κανονισθῆ τὰ περὶ τούτου διὰ Β. Διατάγματος, ἐν ᾧ θὰ ὁρισθῶσι συγχρόνως τὰ ἐξεταστέα θέματα καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐνεργείας τῆς δοκιμασίας». (Ψηφίζονται τὰ προταθέντα δύο ἄρθρα· εἶτα ψηφίζονται τὰ ἀκόλουθα ἄρθρα μέχρι τοῦ ἄρθρου 7).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τῶν κυρίων Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, Ἀλ. Κανάρη καὶ Ν. Γερουλάνου. Τί ἀποφαίνεται ὁ κ. Ὑπουργός;

§56Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Θὰ λάβω αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νομοσχεδίου ἀλλ’ ἤδη 10 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 γινόμενον 11 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει, κύριε Ὑπουργέ, τροπολογία τῶν κυρίων Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα καὶ Κ. Γεροκωστοπούλου.

§58Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν. (Ἐρωτηθεῖσα εἶτα ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ἀναγνωσθέντα καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ἐπὶ τῷ ὅρῳ ν’ ἀνατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον πλῆρες ὡς ἐψηφίσθη).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατηρτίσθη ἐπιτροπὴ πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τῆς ποινικῆς δικονομίας ἐκ τῶν κυρίων Κ. Τοπάλη, Δ. Βοκοτοπούλου, Κ. Αἰγιαλείδου, Β. Λεωπούλου, Ἀλ. Πονηροπούλου, Ν. Μαρκέτη καὶ Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, ἥτις ἐντὸς τεσσάρων ἡμερῶν κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ὁ κ. Δ. Κρεμεζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀνανεώσεως τῶν χρεῶν». (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημερίδος Συζητήσεων Βουλῆς, ἀριθ. 172). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΦΜΓ’ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΒΨΞϚʹ περὶ ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ τὰ ἄρθρα 1–3) Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§60Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ τρίτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 4, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ ἀρχιοδοστατῶν καὶ ὁδοστατῶν, προτείνω νὰ ἰσχύῃ μόνον διὰ τοὺς ἀρχιοδοστάτας, οὐχὶ δὲ καὶ διὰ τοὺς ὁδοστάτας, διότι ὡς πρὸς τοὺς ἀρχιοδοστάτας εἶναι ἀναγκαῖον, ἀλλ’ ἴσως δὲν εἶναι ἀναγκαῖον ὡς πρὸς τοὺς ὁδοστάτας τρίτης τάξεως, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι ἐργάται καλοὶ μόνον.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει λοιπὸν νὰ διαγραφῇ τὸ γʹ ἐδάφιον τελείως, διότι ἐδῶ πραγματεύεται τὸ ἄρθρον 4 περὶ ὁδοστατῶν.

§62Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἐπειδὴ ἀναφέρεται μόνον εἰς τοὺς ὁδοστάτας, πρέπει νὰ διαγραφῇ ὅλον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐδάφιον ἀναφέρεται εἰς τοὺς ὁδοστάτας. Λοιπὸν αὐτὸ δὲν θεωρεῖται ὡς προσὸν τῶν ὁδοστατῶν καὶ δὲν δύναται νὰ διαγραφῇ.

§64Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς· «Νὰ ἔχῃ ἐργασθῆ» κλπ., ὅπως ἔχει εἶτα· «Τὸ προσὸν δὲ τοῦτο ἰσχύει μόνον διὰ τοὺς ἀρχιοδοστάτας».

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προστεθῇ;

§66Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Μάλιστα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν· ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς γʹ συζήτησιν). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταλλείων».

§68Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§70Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κ. Βουλευταί, παρετηρήθη μεγάλη τῳόντι συγκίνησις καὶ μεγάλη ἀντίδρασις ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν ἥτις ἐπιβάλλεται. Ἡ Κυβέρνησις ἐκτιμῶσα τῳόντι ὅτι ἡ μεταλλουργία διέρχεται κρίσιν μεγάλην τό γε νῦν ἔχον καὶ ἐκτιμῶσα τὰ τῆς νομοθεσίας ἐπακριβέστερον ἀπεφάσισεν ὅσον ἀφορᾷ μὲν διὰ τὰ παραχωρηθέντα μέχρι τοῦδε μεταλλεῖα ἡ φορολογία νὰ μείνῃ ἐντελῶς ἀμετάβλητος· τοιουτοτρόπως ἡ ὑπάρχουσα μεταλλευτικὴ βιομηχανία κατ’ οὐδὲν θίγεται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§71Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄνευ περιορισμοῦ τῆς ἐκτάσεως;

§72Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν ἡ Κυβέρνησις νομίζει ἑαυτὴν ὑπόχρεον ἀκριβῶς εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας νὰ ἐπιμείνῃ καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκτασιν, δίδει ὅμως προθεσμίαν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφισθησομένου νόμου διὰ τὰ παραχωρηθέντα μεταλλεῖα. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο δύνανται νὰ περιορίσωσι τὰς ἐκτάσεις εἰς τὰς πραγματικὰς τοιαύτας καὶ τοιουτοτρόπως ἡ φορολογία νὰ μὴ εἶναι βαρεῖα. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰ εἰς τὸ μέλλον παραχωρηθησόμενα μεταλλεῖα ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι ἡ φορολογία τὴν ὁποίαν ζητεῖ δὲν εἶναι βαρεῖα, ἀφοῦ δηλώσῃ ὅτι ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὰ ἐνταῦθα ἐκκαμινευόμενα, ἐὰν τοιαύτη βιομηχανία μεταλλικὴ ὑπάρχῃ, θὰ ἐφαρμοσθῶσι πάλιν αἱ αὐταὶ διατάξεις 5% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου· ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰ ἄλλα μεταλλεῖα, τῶν ὁποίων ἡ ἐργασία συνίσταται εἰς τὴν ἐξόρυξιν καὶ εἰς τὴν πώλησιν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ἐμμένει εἰς τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου εἰς 2%. Ὑπὸ τοὺς περιορισμοὺς τούτους, ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν, ἐλπίζω ὅτι τὸ κυριώτερον ἐμπόδιον εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐξέλιπεν. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι προθυμοτάτη κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπιφέρῃ τροπολογίας καὶ νὰ δεχθῇ τοιαύτας, ὅσαι εἶναι ὀρθαὶ καὶ δίκαιαι.

§73Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ τῆς ἐγκαταστάσεως;

§74Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ τὰ εἴπωμεν.

§75Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁμολογουμένως αἱ ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἦσαν πολὺ εὐχάριστοι, διότι διατηροῦσι τὸ καθεστὼς οὗ ἡ διατάραξις ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὀλεθρίας συνεπείας διὰ τὴν βιομηχανίαν τὴν μεταλλευτικήν. Ὀφείλω ὅμως νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς φορολογίας τῶν 10 λεπτῶν κατὰ στρέμμα τὸ ἑξῆς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι μεταλλεῖα σιδηρολίθου ἐκτεταμένα ἀλλὰ πτωχὰ εἶναι ἠναγκασμένα ἐπὶ πολὺν καιρὸν νὰ μένωσιν ἀνεκμετάλλευτα διὰ τὸν λόγον τὸν ἁπλούστατον ὅτι ὁ σιδηρόλιθος σήμερον εἶναι ὑποτετιμημένος, τὸ δὲ μετάλλευμα τὸ ἀποθηκευμένον ἀναμένει, ὅπως ἡ τιμὴ βελτιωθῇ. Ἐννοεῖται ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν μεταλλεῖόν τι εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν ἐπιβαρύνεται μὲ τοὺς τόκους τοῦ κεφαλαίου τοῦ ἀντιπροσωπεύοντος τὸ μετάλλευμα τὸ ἀποθηκευμένον. Τὴν στιγμὴν ταύτην, λέγω, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ φορολογεῖ ἔστω καὶ μὲ 1000 δραχμάς, ἂν τὸ μεταλλεῖον ἔχῃ 10,000 στρεμμάτων ἔκτασιν. Εἶναι τοῦτο λογικόν; Καὶ τοῦτο θέλει συμβῇ κατὰ πρῶτον εἰς τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ταύτην τὴν ἐκδούλευσιν παρέχει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ἰδιαιτέρας αὐτοῦ πατρίδος! Ἂν ἐννοῇ νὰ ἐπιμένῃ, θὰ εἶναι μέγα βάρος δι’ αὐτούς. Εἶναι ἐνδεχόμενον τὰ μεταλλεῖα τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ ἐργασθῶσι νὰ ἀναγκασθῶσι νὰ μειώσωσιν ἔτι περιπλέον τὸ προσωπικὸν ἢ καὶ νὰ διαλύσωσι τοῦτο τελείως καὶ νὰ τραπῇ τοῦτο τὴν πρὸς τὴν Ἀμερικὴν διεύθυνσιν. Ὅλα ταῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν;

§76ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εὐτυχῶς τὰ λαμβάνετε ὑμεῖς ὑπ’ ὄψιν καὶ οὕτως ἡσυχάζει ὁ τόπος.

§77Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶπον καὶ ἁμαρτίαν οὐκ ἔχω.

§78ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πολὺ καλά.

§79Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τοῦ μεταλλεύματος. Ἐπὶ τούτου ὀφείλω νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ἔστω καὶ ἂν δὲν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Εἶπον καὶ ἐπαναλέγω ὅτι ἡ φορολογία θὰ εἶναι μεγαλειτέρα ἰδίως εἰς τὰ μεταλλεῖα τὰ πτωχά, ἀκριβῶς εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ προστατεύσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως, εἰ δυνατόν, κατασταθῇ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν δυνατή, ἀκριβῶς ἐκεῖνα θὰ ἐπιβαρυνθῶσι περισσότερον. Ταῦτα παράγοντα ποσότητα μεγάλην δύνανται νὰ ἐργάζωνται ἔστω καὶ μὲ κέρδος μηδαμινόν, 10, 20, 30 λεπτῶν κατὰ τόννον. Ταῦτα φορολογούμενα ἔστω καὶ μὲ 10, 20, 30 λεπτὰ δύνανται νὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κλείσωσι καὶ ν’ ἀπολύσωσιν ἑκατοντάδας ἢ χιλιάδας ἐργατῶν.

§80ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Προτοῦ νὰ γίνῃ ἡ σκέψις αὐτὴ περὶ τῆς φορολογίας αὐτῶν, τὰ μεταλλεῖα τὰ ὁποῖα ὑπονοεῖτε ἔπαυσαν ἤδη ἐργαζόμενα, διότι ἔχουσι πρᾶγμα ἀρκετόν, τὸ ὁποῖον δὲν δύνανται νὰ τὸ ἐκποιήσωσι, διότι δὲν τοῖς συμφέρει.

§81Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀκριβῶς ταῦτα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔρχονται πρὸς ἐπίρρωσιν ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος ἐποιησάμην λόγον. Ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι τὰ μεταλλεῖα δὲν ἐργάζονται, ἀλλὰ καὶ τί περιμένουσι, διὰ νὰ ἐργασθῶσι; τὰ 10, τὰ 20, τὰ 30 λεπτὰ τὰ περιπλέον, διὰ νὰ πωλήσωσι τὰ μεταλλεύματά των, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀποθηκευμένα καὶ τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς ποσὸν μέγα. Καὶ ἐνῷ περιμένουσι τὴν αὔξησιν ταύτην ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ λέγει: Ὄχι· θὰ περιμείνητε ν’ αὐξήσω ἔτι πλέον, ὥστε νὰ πληρώσωσι τὴν φορολογίαν τῶν 10 ἢ 20 λεπτῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ δὲν ἐργάζονται, καὶ οἱ ἐργάται μεταναστεύουσιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, Κύριοι, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὲ τὴν ἐγνωσμένην νοημοσύνην του δὲν τὴν βλέπει, ἀλλὰ τυφλώττει πρὸ αὐτῆς. Ἀλλὰ προσέθηκα καὶ ἄλλο· προσέθηκα ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ πράξει θὰ εἶναι ἀνεφάρμοστον διὰ τὸ μέλλον, τοὐλάχιστον διά τινα μεταλλεῖα. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τὸ ἐπαναλάβω, διὰ νὰ τὸ ἀκούσητε ὅλοι. Εἶπον ὅτι ἡ αὐτὴ ἑταιρεία παράγει μετάλλευμα πρὸς ἐξαγωγήν, τὸ ὁποῖον θὰ φορολογηθῇ πρὸς 2%, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου ἀξίας, παράγει ὅμως καὶ μετάλλευμα ἐκκαμινευόμενον, τὸ ὁποῖον θὰ φορολογηθῇ πρὸς 5% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, καὶ εἶπον ὅτι ἐπιβαρύνονται ἀμφότερα ἐκ τῆς αὐτῆς μεταφορᾶς καὶ ἐκ τῆς αὐτῆς ἐξαγωγῆς, ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἐμπλουτισμοῦ, μέχρις οὗ χωρισθῇ τὸ μετάλλευμα πρὸς ἐκκαμίνευσιν ἀπὸ τὸ μετάλλευμα πρὸς ἐξαγωγήν. Καὶ ἐρωτῶ· ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ σοφός, καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν, ὁ ὁποῖος θὰ ὁρίσῃ ὅτι τόσον πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ μετάλλευμα τὸ ἓν καὶ τόσον τὸ ἄλλο; Καὶ εἶπον ὅτι εἶναι ἀδύνατον καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ διευθυντὴς καὶ αὐτὸς ὁ μηχανικὸς ὁ καλλίτερος νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι τόσον πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ μετάλλειμα τὸ ἓν καὶ τόσον τὸ ἕτερον. Λοιπόν, ὅταν ἡ ἑταιρεία παρουσιάσῃ τοὺς λογαριασμούς της, θὰ θέτῃ αὐθαιρέτως τὴν ἀξίαν τῶν δαπανῶν πρὸς ἀνεύρεσιν τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος τῶν μολυβδούχων. Ἀλλὰ πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ τοῖς εἴπῃ ὅτι κακῶς ὑπελόγισας τὰς δαπάνας; Περὶ τούτου δὲν προνοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ θ’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει αὐτός. Βλέπετε ὅτι συνήθισεν εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν καὶ δὲν τῷ κάμνουσιν ἐντύπωσιν. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἔχωμεν δικτάτωρα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ τὸ γνωρίζωμεν.

§82ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡμεῖς εἴμεθα τόσον ἐνδοτικοὶ καὶ ἀπαδεχόμεθα προθύμως πᾶσαν ὀρθὴν καὶ δικαίαν παρατήρησιν ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος μὲ φωνὴν διαπασῶν διακηρύττει τὸ ἐναντίον, ὅτι δηλαδὴ ἡμεῖς ἔχομεν ἀξιώσεις δικτατωρικὰς καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο, ἐνῷ πρόκειται περὶ ἁπλουστάτου ζητήματος. Ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν πολλὰ μεταλλεῖα πτωχά, τῶν ὁποίων ἡ ἐκμετάλλευσις συνέφερε πρίν, καθ’ ὃν χρόνον εἴχομεν τὴν μεγάλην νομισματικὴν διαφοράν. Ὅτε ὁ χρυσὸς καὶ τὸ συνάλλαγμα εἶχον φθάσει εἰς 1.50 καὶ 1.60 καὶ πλέον, τὰ πτωχὰ ἡμῶν μεταλλεύματα ἀντεῖχον καὶ ἠδύναντο ν’ ἀποφέρωσι κέρδος εἰς τοὺς ἐκμεταλλευομένους αὐτά. Ἀφ’ ὅτου ἤρξατο ἡ μεγάλη ἔκπτωσις τοῦ χρυσοῦ καὶ τοῦ συναλλάγματος οὕτως ὥστε νὰ φθάσωμεν τώρα σχεδὸν εἰς τὴν ἰσοτιμίαν, ἔπαυσε πλέον ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν οὖσα ἐπικερδής. Ὡς ἐκ τούτου δὲ πολὺ πρὶν ἢ σκεφθῶμεν ἡμεῖς νὰ ὑποβάλωμεν τοιοῦτον νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν εἶχεν ἀνασταλῆ ἡ περαιτέρω ἐκμετάλλευσίς των. Τοσαύτη δὲ εἶναι ἡ ἀζητησία των εἰς τὰς ξένας ἀγοράς, ὥστε σωροὶ αὐτῶν ὑπερμεγέθεις ἕτοιμοι πρὸς φόρτωσιν κατάκεινται ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὴν παραλίαν τῆς Λαρύμνης τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος, διότι δὲν ὑπάρχει δι’ αὐτὰ ἀγοραστής. Καὶ νῦν ἐρωτῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς· πῶς κατώρθωσεν αὐτὸς νὰ σχετίσῃ τὴν τοιαύτην ἀζητησίαν τῶν μεταλλευμάτων μὲ τὸ περὶ μεταλλείων νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον μόλις τώρα ὑπεβάλομεν ἡμεῖς εἰς τὴν Βουλήν; Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἐνόσῳ θὰ ἐξακολουθῇ αὐτὴ ἡ ἰσοτιμία τοῦ χρυσοῦ καὶ τῶν τραπεζικῶν γραμματίων, ὡς ἐφθάσαμεν, θὰ εἶναι ἀσύμφορος ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν πτωχῶν μεταλλείων, θὰ ἐξακολουθήσῃ δὲ ἡ ἐκμετάλλευσις μόνων τῶν πλουσίων τοιούτων. Εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου τούτου σᾶς ἀναφέρω, Κύριοι, τὸ ἑξῆς γεγονός. Ἐνῷ ἔχουσιν ἐγκαταλειφθῆ ἤδη ἀπὸ πολλοῦ αἱ ἐργασίαι τῶν προμνημονευθέντων μεταλλείων χρωμιούχου σιδήρου τῆς Λαρύμνης, διότι τὰ μεταλλεύματά των εἶναι πτωχά, τὰ ἐν τῷ αὐτῷ δήμῳ εὑρισκόμενα ἐπίσης χρωμιούχου σιδήρου τῆς Τσούκας καὶ τοῦ Λοῦτσι ἐξακολουθοῦσιν ἐργαζόμενα ὡς πρίν, διότι τὰ μεταλλεύματά των εἶναι πλουσιώτερα ἐκείνων καὶ ἡ τιμή των κατ’ ἀκολουθίαν ἀνωτέρα εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς καὶ συμφέρουσα εἰς τοὺς ἐκμεταλλευομένους αὐτά. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἰσχυρίσθη ὅτι, προκειμένου περὶ πλουσίων μεταλλευμάτων, ἡ προτεινομένη ὑφ’ ἡμῶν φορολογία εἶναι μικρά, προκειμένου δὲ περὶ πτωχῶν εἶναι αὐτὴ μεγάλη. Ἀλλ’ ἡμεῖς, Κύριοι, κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν πρὸ ὀφθαλμῶν τὰ πτωχὰ μεταλλεύματα, ἀφοῦ αὐτὰ ἔπαυσαν ἤδη πρὸ πολλοῦ ἐκμεταλλευόμενα, ἀλλὰ μόνα τὰ πλούσια, τῶν ὁποίων ἡ ἐκμετάλλευσις ἐξακολουθεῖ ἔτι καὶ νῦν μεθ’ ὅλην τὴν ἐπελθοῦσαν ἰσοτιμίαν. Αὐτὰ καὶ μόνα ἐρχόμεθα ἡμεῖς νὰ φορολογήσωμεν, ἀφοῦ δὲ ὁ κ. συνάδελφος τὴν τοιαύτην φορολογίαν εὑρίσκει μικράν, διατί τότε παραπονεῖται κατ’ αὐτῆς; Πῶς κατορθοῖ νὰ φαντάζηται ἡμᾶς ὡς διώκτας τῶν ἐν Ἑλλάδι μεταλλευτικῶν ἐργασιῶν; Χωρὶς ἴσως νὰ τὸ θέλῃ, ἠναγκάσθη οὕτω πως ὁ ἔντιμος συνάδελφος νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἡμεῖς διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου θέλομεν ὄχι νὰ καταδιώξωμεν, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ προστατεύσωμεν κατὰ τὸ δυνατὸν τὰς ὑφισταμένας μεταλλευτικὰς ἐργασίας καὶ τὰς διενεργούσας αὐτὰς ἑταιρείας. Αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν προσεπιμαρτυροῦσι πᾶσαι σχεδὸν αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ἰδίως δὲ αἱ περὶ παραχωρήσεως καὶ ἰδιοκτησίας μεταλλείων. Ἐπισταμένη μελέτη αὐτῶν θὰ πείσῃ ἕκαστον ὅτι κύριος σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, διήκων δι’ ὅλων τῶν διατάξεών του, εἶναι πῶς τὰ ἐν Ἑλλάδι μεταλλεῖα ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὰς χεῖρας ἐκείνων οἵτινες γενόμενοι ἅπαξ κύριοι αὐτῶν διὰ θεμιτῶν καὶ ἀθεμίτων ἐνίοτε μέσων εἶναι ἀνίκανοι οἱ ἴδιοι νὰ τὰ ἐκμεταλλευθῶσι, δυσχεραίνουσι δὲ καὶ τὴν ὑπ’ ἄλλων ἐκμετάλλευσίν των ἐγείροντες πάντοτε ὑπερμέτρους ἀξιώσεις διὰ τὴν ἐκποίησιν ἢ ἐκμίσθωσίν των, καὶ ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς ἐκείνους οἵτινες εἶναι εἰς θέσιν, διότι καὶ τὰς γνώσεις καὶ τὴν πεῖραν κέκτηνται καὶ τὰ ἀναγκαῖα κεφάλαια διαθέτουσι πρὸς τοῦτο, ἵνα ἐκμεταλλευθῶσιν αὐτὰ ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας ἡμῶν. Εἶναι δέ, Κύριοι, καιρὸς νὰ ἐννοήσωμεν ἐπὶ τέλους πάντες ὅτι τὰ μεταλλεῖα εἶναι πλοῦτος ἐθνικός, ὁ ὁποῖος δὲν πρέπει νὰ μένῃ νεκρὸς χάριν ὡρισμένων κερδοσκόπων. Μεθ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἔχει δίκαιον, νομίζω, ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος καταφερόμενος ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς δῆθεν ἐπιζημίου εἰς τὰ συμφέροντα τῶν μεγάλων μεταλλευτικῶν ἡμῶν ἑταιρειῶν καὶ ὡς μέλλοντος νὰ ἐξαναγκάσῃ αὐτὰς εἰς ἐγκατάλειψιν τῶν ἐν Ἑλλάδι μεταλλευτικῶν ἐργασιῶν των. Ἂν ἔχῃ ἄλλους λόγους αὐτός, ἵνα εἶναι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἂς προβάλῃ αὐτοὺς ἀπ’ εὐθείας καὶ ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ. Ἂς παύσῃ ὅμως, τὸν παρακαλῶ, νὰ ὁμιλῇ κατ’ αὐτοῦ ἐν ὀνόματι τῶν συμφερόντων τῶν μεταλλευτικῶν ἑταιρειῶν, τὰ ὁποῖα οὐδένα ἀπολύτως κίνδυνον διατρέχουσιν, ἀλλὰ τοὐναντίον προστατεύονται καὶ προάγονται τὰ μάλιστα διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἂς παύσῃ ἀγανακτῶν χάριν αὐτῶν καὶ ὑψῶν τὴν φωνήν του εἰς τὴν διαπασῶν μέχρις ἀποπνιγμοῦ. Εἶναι αὐτὴ φιλικὴ συμβουλή, ἣν ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ ἀπευθύνω ἐξ ἰδιαιτέρου πρὸς αὐτὸν ἐνδιαφέροντος.

§83Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνάδελφός μου, πλησίον μου τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμίλει, εἶπεν ὅτι καμώνεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν καταλαμβάνει. Ὑποθέτω ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἔχει ὅλη ἡ Βουλή. Εἶπον καὶ λέγω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὰ μεταλλεύματα ταῦτα τὰ πτωχὰ περιμένουσιν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν μετάλλων καὶ φαίνεται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ γνωρίζῃ ὅτι τὰ μεταλλεύματα ἔχουσιν αὐξομειώσεις. Ἂς τὸ μάθῃ παρ’ ἐμοῦ. Τὰ πτωχὰ περιμένουσιν αὔξησιν τῶν 10, 20, 30 λεπτῶν, καὶ εὐθὺς ὡς ἐπιτύχωσι ταύτην θὰ πωληθῶσι, καὶ τὰ μεταλλεῖα θὰ ἐργάζωνται ἐκ νέου, καὶ ἑκατοντάδες ἐργατῶν θὰ ἔχωσι πάλιν ἐργασίαν. Ἀλλὰ αὐτὰ προσποιεῖται ὅτι δὲν τὰ καταλαμβάνει ὁ κ. Ὑπουργός.

§84Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἀφοῦ ἐθέσαμεν ὅτι διὰ τὰ ὑπάρχοντα μεταλλεῖα ἡ φορολογία εἶναι ἀμετάβλητος, τὸ ἐπιχείρημά σας δὲν ἔχει θέσιν.

§85Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν διακοπήν.

§86ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ εἶπον καὶ ἐγώ.

§87Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ὥστε αὐτὰ τὰ μεταλλεῖα τῆς Λοκρίδος τὰ ὁποῖα ἔπαυσαν διὰ τὴν ἐπικαταλλαγὴν θὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς ἐργασίας των, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ τὰς ἐξακολουθήσωσι, διότι ἡ φορολογία διὰ τὰ ὑπάρχοντα εἶναι ἀμετάβλητος. Ἐκεῖνο δι’ ὃ ἔχετε δίκαιον εἶναι διὰ τὰ μέλλοντα.

§88Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Χαίρω πολύ, διότι μὲ διεκόψατε, διὰ νὰ μὴ γίνῃ παρεξήγησις· ἤδη ἀφήσατέ με ν’ ἀπαντήσω. Ἀπὸ τοῦ βήματος ἐδήλωσα ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ καθεστὼς τὰ πράγματα, ὡς λέγετε, διορθοῦνται. Ἂν μετεχειρίσθην τὸ ζήτημα τῶν μεταλλευμάτων τῆς Λοκρίδος, τὸ ἔκαμον, διὰ ν’ ἀποδείξω τί θὰ συμβῇ μὲ τὰ πτωχὰ μεταλλεύματα, ὡς τὰ τῆς Λοκρίδος, τὰ ὁποῖα θὰ παραχθῶσιν εἰς τὸ μέλλον ἐξ οἱουδήποτε μεταλλείου· καὶ σᾶς προσθέτω ὅτι τοιαῦτα μεταλλεύματα εἶναι πάμπολλα, ἐκτεινόμενα ἀπὸ τῆς Κύμης μέχρι τῆς Ἰτέας...

§89Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἕως τὴν Σκῦρον.

§90Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ μέχρι Σκύρου, καὶ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ μέλλον νὰ παραχωρήσητε τὰ μεταλλεύματα ταῦτα, καὶ εὐθὺς ὡς τὰ παραχωρήσητε θὰ κατορθώσητε νὰ δώσητε ἐργασίαν ὄχι εἰς 500, ἀλλ’ εἰς 1000 καὶ 2000 ἐργάτας. Σήμερον διὰ τῆς πράξεώς σας λέγετε· δὲν θὰ ἐργασθῇ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὰ μεταλλεύματα ταῦτα, κλείω τὴν θύραν, κανεὶς νὰ μὴ ἐργασθῇ, ἂς ὑπάγῃ ὁ κόσμος εἰς τὴν Ἀμερικήν.

§91ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἡ μετανάστευσις εἰς τὴν Ἀμερικὴν δὲν εἶναι οὔτε σημερινὴ οὔτε χθεσινή. Χρονολογεῖται αὐτὴ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ εἶναι γνωστοὶ τοῖς πᾶσιν οἱ λόγοι δι’ οὓς οἱ Ἕλληνες ἀναγκάζονται ν’ ἀποδημῶσιν εἰς τὴν ξένην ἐπιζητοῦντες ἐκεῖ βελτίωσιν τῆς τύχης των. Οἱ λόγοι αὐτοὶ ἐν οὐδεμιᾷ σχέσει εὕρηνται πρὸς τὴν ἔλλειψιν ἐργασίας ἐν τοῖς μεταλλείοις, οὐδ’ ὑπάρχει φόβος τις νὰ ἐπιταθῇ ἡ μετανάστευσις, ἂν ψηφισθῇ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ὡς νομίζει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸν διαβεβαιώσω, διότι πολλοὶ ἐκ τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ νομοῦ μου ὑπῆρξαν ἐργάται τῶν μεταλλείων, ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν μὴ δυνάμενοι νὰ ἐξακολουθήσωσι τὸν ἀφόρητον βίον τὸν ὁποῖον διῆγον ἐν τῇ ἐργασίᾳ τῶν μεταλλείων ἠναγκάσθησαν ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον τοῦτον νὰ ἐκπατρισθῶσιν. Ἀλλά, πρὸς Θεοῦ, ἀφοῦ ἔχομεν τὴν ἐξ Ἑλλάδος μετανάστευσιν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν γινομένην καὶ δὴ εἰς μεγάλην κλίμακα, καθ’ ὃν χρόνον ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ χρυσοῦ πάντα τὰ μεταλλεῖα ἡμῶν εἰργάζοντο ἐπικερδῶς τὰ μάλιστα, ἐρωτῶ: τίνα σχέσιν δύναται νὰ ἔχῃ αὐτὴ πρὸς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ὥστε νὰ ἐπαναλαμβάνῃ ἅπαξ, δὶς καὶ πολλάκις ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι τὸ ζήτημα τῆς μεταναστεύσεως σχετίζεται μὲ τὴν φορολογίαν τῶν μεταλλείων τὴν ὁποίαν προτείνομεν ἡμεῖς τώρα; Ἐγώ, Κύριοι, μεθ’ ὅλας τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ κ. συναδέλφου ἐπιμένω ἰσχυριζόμενος καὶ πάλιν ὅτι τὰ μεταλλεύματα τῆς Λοκρίδος, τὰ πτωχά, δὲν δύνανται νὰ διαγωνισθῶσι πλέον πρὸς ἄλλα μεταλλεύματα πλουσιώτερα, διότι τὸ μόνον κέρδος ὅπερ ἀπέφερον αὐτὰ ὡς ἐκ τῆς συναλλαγματικῆς διαφορᾶς ἐξέλιπε νῦν μετὰ τὴν ἐπελθοῦσαν ἰσοτιμίαν τοῦ χρυσοῦ καὶ τῶν τραπεζικῶν γραμματίων. Εἶναι τόση ἡ διαφορὰ τώρα, ὥστε, καὶ ἀφορολόγητα ὅλως ἂν μείνωσιν αὐτά, καὶ πάλιν δὲν συμφέρει ἡ ἐκμετάλλευσίς των. Πῶς εἶναι δυνατόν ποτε αὐτὰ διὰ τῆς ἀσυδοσίας των ν’ ἀναπληρώσωσι τὴν πρὶν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος, ἐξ ἧς ἀπεκόμιζον κέρδος 50% περίπου; Πολὺς θόρυβος, Κύριοι, ἐγείρεται διὰ τὴν φορολογίαν τῶν 10 λεπτῶν κατὰ στρέμμα ἰδίως παρ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι κατορθώσει δυνάμει τῆς νῦν ἰσχυούσης νομοθεσίας νὰ γίνωσι κύριοι ἐκτάσεως μεταλλείων ἑκατοστύων ὅλων χιλιάδων στρεμμάτων. Εἷς ἐξ αὐτῶν προσελθὼν εἰς ἐμὲ ἀνέφερεν ὅτι εἶναι κύριος μεταλλείων ἐκτάσεως 400 χιλ. στρεμμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπλήρωνεν ὡς ἐτήσιον φόρον τὸ ὑπέρογκον ποσὸν τῶν 40,000 δραχμῶν. Ἐγὼ τῷ ἀπήντησα ὅτι, ἐὰν δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον αὐτόν, πολὺ ὀλιγώτερον θὰ ἠδύνατο νὰ ἐκμεταλλευθῇ τοσαύτην ἔκτασιν. Διὰ τοῦτο τὸν συνεβούλευσα νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς προθεσμίας ἑνὸς ἔτους, ἣν παρέχομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως προβῇ εἰς ἐρεύνας, ὅπου δὲ ἀνακαλύψῃ πλούσια μεταλλεύματα, νὰ περιορισθῇ εἰς αὐτὰ καὶ μόνα καὶ δι’ αὐτὰ νὰ πληρώνῃ φόρον, παραιτούμενος τῆς λοιπῆς ἐκτάσεως. Εἶναι αὐτὴ ἡ μόνη εὐκολία ἣν ἠδυνάμεθα νὰ παράσχωμεν εἰς τοὺς κυρίους μεγάλων ἐκτάσεων μεταλλείων. Ἦτο δὲ καιρός, νομίζω, νὰ τεθῇ ἓν τέρμα εἰς αὐτὸ τὸ ἄτοπον, καθ’ ὃ εἷς ἰδιώτης εἶχε τὴν ἀξίωσιν νὰ κατέχῃ ἔκτασιν μεταλλείων 400,000 στρεμμάτων, χωρὶς νὰ τὰ ἐκμεταλλεύηται καὶ χωρὶς νὰ πληρώνῃ φόρον εἰς τὸ Δημόσιον!

§92Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Ἤθελον, κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα τὸν ἀπαλλάξω ἀπὸ τὸν κόπον νὰ εἴπῃ ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπε καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι καμμίαν βάσιν. Ὁ κ. συνάδελφος ὁμιλῶν περὶ πλουσίων μεταλλείων καὶ πτωχῶν ἐνόει ὡς πλούσια τὸν μόλυβδον, τὸν ἄργυρον, τὸ μαγγάνιον καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο, πτωχὰ δὲ τὸν σίδηρον, τοὺς σιδηρολίθους τῆς Λοκρίδος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁμιλῶν διέκρινε τοὺς σιδηρολίθους εἰς πλουσίους καὶ πτωχούς· δὲν πρόκειται περὶ τούτου· οἱ σιδηρόλιθοι εἶναι ἀνεκμετάλλευτοι μὲ τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν ἐκ τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς καὶ τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς. Μὲ τὸν φόρον τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλετε τοὺς καθιστᾶτε ἔτι μᾶλλον ἀνεκμεταλλεύτους.

§93Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Ὧρα τους καλή!

§94Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Δύνασθε νὰ τὸ λέγητε σεῖς, ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ στερήσητε τοὺς ἀνθρώπους τῆς ἐργασίας.

§95Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Τὰ παραχωρηθέντα μεταλλεῖα δὲν ὑπάγονται.

§96Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὸ μέλλον· θ’ ἀποκλείσητε τὴν ἐργασίαν ἐκτὸς ἐὰν ἕν νόημα ἔχῃ τὸ νομοσχέδιον, κύριε Ὑπουργέ, νὰ περιορίσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς ὡρισμένα μεταλλεῖα ἀποκλειομένων τῶν λοιπῶν. Τοῦτο δὲν νομίζω δίκαιον, νὰ περιορίσωμεν τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, καὶ ὅλα τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου οὐδένα ἄλλον λόγον ἔχουσι παρὰ τοῦτο. Δὲν ἠξεύρω τίς εἶναι ὁ συντάξας τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ εἰς τὴν συνείδησίν του, εἰς τὴν διάνοιάν του τοῦτο ὑπῆρχε, διότι ἀποκλείεται ἡ ἐργασία εἰς πάντα μέλλοντα νὰ ἐργασθῇ, διότι ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου. Πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ μεταλλεῖα τὰ ὁποῖα καὶ μέχρι τοῦδε δὲν ἠδύναντο νὰ ἐργασθῶσι νὰ ἐργασθῶσιν ἤδη κατόπιν τῆς φορολογίας αὐτῆς; Προκειμένου περὶ πλουσίων μεταλλείων δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ μεγαλειτέραν φορολογίαν νὰ ἐπιβάλῃ· προκειμένου ὅμως περὶ σιδήρου καὶ ἰδίως τῆς περιφερείας αὐτῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ αὐτὴ ἡ φορολογία, διότι πρόκειται περὶ μεταλλείων τὰ ὁποῖα ἀδυνατοῦσι νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν ἕνεκα τοῦ τοιούτου φόρου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ν’ ἀποφασίσῃ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Τήνου κ. Θ. Μαυρομαρᾶ ἔχουσα οὕτω: 1) Ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ, παραγράφῳ τρίτῃ, διαγράφεται ἡ φράσις «εἰς τὴν κατηγορίαν ταύτην ὑπάγεται καὶ ὁ ἀμίαντος». 2) Ἐν δὲ τῇ τετάρτῃ παραγράφῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «τὰ ἀργυρομεταλλεύματα (βαρυτίνη) τῆς Μήλου, Κιμώλου καὶ Πολυαίγου». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαυρομαρᾶς.

§98ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας μου, κύριε Πρόεδρε, ζητῶ, ὅπως ὁ ἀμίαντος καταταχθῇ εἰς τὴν τάξιν τῶν μεταλλείων καὶ οὐχὶ τῶν λατομείων. Κατὰ τὸν προηγούμενον νόμον ὁ ἀμίαντος κατετάσσετο εἰς τὴν τάξιν τῶν ὀρυχείων. Ἤδη ζητῶ τὴν κατάταξιν τοῦ ἀμιάντου εἰς τὴν τάξιν τῶν μεταλλείων, διότι ὁ ἀμίαντος, ὡς γνωστόν, ἐν Ἑλλάδι εὑρίσκεται εἰς ἐλαχίστην ποσότητα, ἂν δὲ περιορίσητε εἰς μικρὰς ἐκτάσεις τὴν ἐκμετάλλευσιν, θὰ ἔχητε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐντελῆ ματαίωσιν πάσης ἐκμεταλλεύσεως ἀμιάντου ἐν Ἑλλάδι. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, ὅπως τὸν κατατάξητε εἰς τὴν τάξιν τῶν μεταλλείων. Ἐπίσης ἔχω ὑποβάλει καὶ ἑτέραν τροπολογίαν, ὅπως τὰ ἀργυρομεταλλεύματα τῆς Μήλου, Κιμώλου καὶ Πολυαίγου ἐπιτραπῇ, ἂν εἶναι δυνατόν, ὅπως ἐκμεταλλεύωνται ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου τῶν μεταλλείων, ἤτοι νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα, ὅπως ἐντὸς τῆς περιοχῆς τοῦ μεταλλείου των ἐκμεταλλεύωνται καὶ τὴν βαρυτίνην, λαμβάνοντος τοῦ Δημοσίου ἔστω καὶ 50% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου. Οὕτω καὶ τὸ Δημόσιον καὶ ἡ κοινωνία θὰ ὠφεληθῇ. Εἶναι ἄδικον ἐπὶ τόσα ἔτη νὰ μένωσιν ἀνεκμετάλλευτα τὰ μεταλλεῖα βαρυτίνης, καθ’ ὃν χρόνον τοσαύτας οἰκονομίας κάμνομεν, τὸ δὲ Δημόσιον ταμεῖον ἔχει μεγάλην ἀνάγκην χρημάτων. Ἐπὶ τέλους, ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν συναινῇ, ὅπως χορηγήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο τοῖς ἰδιοκτήταις τῶν μεταλλείων, ἂς ἀποφασίσῃ ν’ ἀναθέσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς τινα ἑταιρείαν, λαμβάνοντος, ὡς εἶπον, τοῦ Δημοσίου ἔστω καὶ 50% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου.

§99ΞΕΝ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν τί θὰ γίνῃ διὰ τὰ ἤδη παρακεχωρημένα γυψωρυχεῖα· θὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν ὁ νόμος δι’ αὐτά;

§100Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Βεβαίως ὄχι. Διὰ νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν, ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναφέρῃ.

§101Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὡς ἔχουσι τὰ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὰ γυψωρυχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ παραχωρηθῶσιν ἐν τῷ μέλλοντι δὲν θὰ ἰσχύωσιν αἱ διατάξεις περὶ μεταλλείων, διότι τὰ γυψωρυχεῖα θ’ ἀνάγωνται εἰς τὰ ὀρυχεῖα· ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν ἀκύρως παραχωρηθεισῶν γυψωρυχείων, περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο καὶ συζήτησις πέρυσι.

§102Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἂν ἀκύρως ἐγένοντο παραχωρήσεις, αἱ παραχωρήσεις αὗται οὐδεμίαν ἔχουσιν ἰσχύν· διὰ τοῦ νόμου δὲν νομιμοποιοῦται αἱ ἄκυροι τυχὸν παραχωρήσεις.

§103Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα μέχρι τῆς τρίτης συζητήσεως, ἵνα προλάβῃ τὸν κίνδυνον τῆς ἐγέρσεως αἰτήσεων ἀποζημιώσεως κατὰ τοῦ Δημοσίου. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ὑπάρχουσι 2 τροπολογίαι, ἡ μὲν τοῦ κ. Μαυρομαρᾶ, προτείνοντος ὅπως ἀντὶ τῆς φράσεως «μέχρι 10.000 στρεμμάτων» τεθῇ ἡ φράσις «μέχρις 20.000 στρεμμάτων».

§105ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§106Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν βλέπομεν.

§107Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κατὰ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον, κύριε Πρόεδρε, τοῦ ἄρθρου 4 δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς εἰδικοὺς διαδόχους νὰ παραχωρῶσι τὰ δικαιώματά των, ἀλλὰ δὲν δίδεται τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸν πρῶτον ὁ ὁποῖος ἔχει κάμει τὴν αἴτησιν· διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ σχετικὴν περὶ τούτου τροπολογίαν.

§108Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἂν καὶ νομίζω ὅτι περιλαμβάνεται ἡ ἔννοια τῆς τοιαύτης τροπολογίας ἐν τῷ ἄρθρῳ, οὐχ ἧττον χάριν περισσοτέρας σαφηνείας δηλῶ ἀπὸ τοῦδε ὅτι δέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§109Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως τὴν προθεσμίαν τῶν 50 ἡμερῶν τὴν ὁριζομένην ἐν τῷ αʹ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου τούτου πρὸς ὑποβολὴν σχεδιαγράμματος τοῦ αἰτουμένου χώρου αὐξήσῃ εἰς δύο μῆνας τοὐλάχιστον, καθόσον ὑπάρχουσι πολλάκις περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τοιαύτης προθεσμίας νὰ καταρτισθῇ ὡς προσήκει τέλειον σχεδιάγραμμα, ἰδίᾳ μάλιστα ὅταν ὁ αἰτούμενος χῶρος εὑρίσκηται ἐπὶ νησῖδος μὴ ἐχούσης τακτικὴν συγκοινωνίαν.

§110Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν, ὅπως τὰς 50 ἡμέρας παρατείνωμεν εἰς 3 μῆνας.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ ἐκ Βόλου βουλευτοῦ κ. Τοπάλη, κατὰ τὴν ὁποίαν μετὰ τὰς λέξεις «ἀποβάλλει πᾶν δικαίωμα» προστίθενται αἱ λέξεις «διὰ τὴν Θεσσαλίαν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν καὶ αἱ ἐπὶ τοῦ Τουρκικοῦ καθεστῶτος δοθεῖσαι αἰτήσεις».

§112Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς προτεραιότητος τῆς δηλώσεως καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου ταύτην, τὴν ἀφορῶσαν ἓν διαμέρισμα τοῦ Κράτους. Ἡ τροπολογία μου ὁρίζει ὅτι «διὰ τὴν Θεσσαλίαν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν καὶ αἱ ἐπὶ τοῦ Τουρκικοῦ καθεστῶτος δοθεῖσαι αἰτήσεις, τοιαύτας δ’ αἰτήσεις ἐννοῶ ἐκείνας αἵτινες ἀπορρέουσιν ἐκ τῆς συμβάσεως περὶ διαρρυθμίσεως τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν συνόρων τῆς 11ης Μαρτίου 1882. Τοῦτο δὲ νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὀρθὸν καὶ δίκαιον καὶ ἐπιβεβλημένον ἀπὸ δύο ἀπόψεων, πρῶτον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς δικαιολογητικῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ στηρίζεται κυρίως ἐπὶ τῆς προτεραιότητος. Οἱ δηλώσαντες ἐπὶ τοῦ Τουρκικοῦ καθεστῶτος ἀπέκτησαν, ἂν ὄχι δικαίωμα, ἀλλὰ τοὐλάχιστον πλέον τι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἦλθον μετὰ ταῦτα καὶ ἐδήλωσαν, ὅπερ νομίζω ὅτι ὁ νόμος ὀφείλει νὰ σεβασθῇ. Τοῦτο ἄλλως τε ἀναγνωρίζει καὶ ἡ δικαιολογητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶχεν ὑπ’ ὄψει τοῦτο ὁ νομοθέτης. Λέγεται π.χ. ἐν τῷ ἐδαφίῳ εʹ ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 4 σκοπεῖται νὰ προστατευθῇ ὁ πρῶτος ἀνακαλύψας μεταλλεῖόν τι καὶ ἐκδοὺς τὴν περὶ τούτου δήλωσίν του. Οὕτως ἐκλείπει ὁ φόβος μὴ ἕτερος ὁδηγούμενος ἐκ τῶν ἐργασιῶν ἄλλου, ἃς οὗτος μετὰ μελέτας καὶ δαπάνας ἐνήργησεν, ἐπιδώσῃ ὁμοίαν αἴτησιν καὶ τεθῇ ἐν ἴσῃ ἢ κρείττονι ἴσως μοίρᾳ πρὸς τὸν πρῶτον. Τί συνέβη ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει, κύριε Πρόεδρε; Ὁ δηλώσας ὑπὸ τὸ Τουρκικὸν καθεστὼς ἐνόμισεν ὅτι ἐδήλωσεν ἐγκαίρως, διότι ἡ συνθήκη κατ’ αὐτὸν καὶ καθ’ ἡμᾶς βεβαίως τὸν ἐπροστάτευε, καὶ δὲν ἐπανέλαβε τὴν δήλωσίν του ὑπὸ τὸν Ἑλληνικὸν νόμον. Δὲν ἐπανέλαβε δ’ αὐτὴν καὶ δι’ ἕτερον λόγον, διότι κατὰ τὸν ἰσχύοντα μέχρι τοῦδε νόμον ἡ προτεραιότης δὲν ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν. Αὕτη λοιπὸν εἶναι ἡ μία ἄποψις τοῦ ζητήματος δι’ ἣν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία μου. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, τῆς διεθνοῦς, ὀφείλομεν νὰ σεβασθῶμεν τὰ νόμιμα ταῦτα, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον, ἂν δὲν σεβασθῶμεν τὸ κείμενον τῆς συνθήκης, νὰ ἔχωμεν διεθνεῖς περιπλοκάς, τῆς ὁμόρου Ἐπικρατείας ἐπιμενούσης νὰ προστατεύσῃ τὰ δικαιώματα Ὀθωμανῶν δηλωσάντων ὑπὸ τὸ πρώην καθεστώς. Ἐκτὸς τούτου δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι τὰ μεταλλεῖα κατὰ τὸν Τουρκικὸν νόμον θεωροῦνται ἐθνικαὶ κτήσεις καὶ εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ 1881 ὡς Τουρκικαὶ κτήσεις ἀναφέρονται εἰς τὸν πίνακα ὁ ὁποῖος προσηρτήθη εἰς τὴν σύμβασιν ἐκείνην. Καὶ δύνανται μὲν νὰ μοὶ εἴπωσιν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ὅτι, ἀφοῦ τοὺς προστατεύει ἡ σύμβασις, εἶναι περιττὸν νὰ θέσωμεν διάταξιν τοιαύτην ἐν τῷ νόμῳ· ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἔχομεν τὸ ἄρθρον 47 κατὰ τὸ ὁποῖον τὰς ἀνεκκαθαρίστους δηλώσεις καὶ τὰς ἀμφισβητουμένας λύει μία ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν Τμηματάρχην τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων καὶ τὸν ὀρυκτολόγον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λύσωσι τοιαῦτα σπουδαῖα ζητήματα οἱ ἄνδρες οὗτοι, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι καὶ διεθνῆ δίκαια καὶ συμφέροντα νόμιμα; Ἐνδέχεται δ’ ἐν τῷ μεταξὺ πρὶν ἢ ὁ στηριζόμενος ἐπὶ τῆς τοιαύτης προτέρας δηλώσεως δυνηθῇ νὰ ἀποδείξῃ τὰ δίκαιά του, τὰ ἀπορρέοντα ἐκ τῆς συμβάσεως, ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν μόνον τῆς Νομαρχίας τὸ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον ἐγγράφει τὰς προτεραιότητας, νὰ παραχωρήσῃ εἰς ἕτερον τὸ μεταλλεῖον. Ἕως ὅτου δ’ αὐτὸς προσφεύγων εἰς τὰ Δικαστήρια ἐπιτύχῃ μετὰ χρόνον πολύν, δυνάμει τῆς συμβάσεως, τὴν ἀναγνώρισιν τῶν δικαίων του, ὁ ἕτερος νὰ ποιήσηται ἐγκαταστάσεις, ν’ ἄρξηται ἐργασιῶν καὶ οὕτω ν’ ἀποβῇ ἀδύνατος ἡ ἐγκατάστασις αὐτοῦ ἢ νὰ γεννηθῶσι περιπλοκαὶ καὶ ζημίαι. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι προσήκει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἐμὴ τροπολογία ὡς ἑξῆς: «διὰ τὴν Θεσσαλίαν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν καὶ αἱ ἐπὶ τοῦ Τουρκικοῦ καθεστῶτος δοθεῖσαι αἰτήσεις, ἐφ’ ὅσον αὗται ἀπορρέουσιν ἐκ τῆς συνθήκης τῆς 11 Μαρτίου 1882».

§113Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Βόλου εἶναι σοβαρώτατον καὶ ἑπομένως δὲν δύναμαι ν’ ἀπαντήσω ἀμέσως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ εἴπω εἶναι τοῦτο, ὅτι πρὸ τοῦ συζητουμένου νόμου δὲν ὑπῆρχε δικαίωμα οὔτε ἡμεδαπῶν οὔτε ἀλλοδαπῶν, διότι αἱ δηλώσεις οὐδὲν δικαίωμα παρεῖχον. Διὰ τοῦ νόμου τούτου ἀναγνωρίζεται δικαίωμα εἰς τὸν δηλοῦντα· ἀπορῶ λοιπὸν πῶς δύναται νὰ γίνηται λόγος περὶ δικαιωμάτων ἀνυπάρκτων. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει πεποίθησιν εἰς ὅσα λέγει, ἐγὼ θέλω ἐξετάσει τὰ πράγματα, καί, ἂν ἐνισχύωνται διὰ τῆς συμβάσεως, βεβαίως θὰ σεβασθῶμεν τὴν σύμβασιν.

§114Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Βεβαίως, ἂν ἐκ τῆς συμβάσεως προκύπτωσι δίκαια καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου δι’ ὅσων εἶπε μὲ ἔπεισε περὶ τούτου, θὰ σεβασθῶμεν τὰ δίκαια ταῦτα καὶ εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ τὰ σεβασθῶμεν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 4 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 5).

§116Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, κ. Πρόεδρε, αἱ λέξεις «τὸν πλησιέστερον εἰς τὸν τόπον νομομηχανικὸν ἢ ἐργοδηγὸν» ν’ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῶν λέξεων «τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων», διότι εἶναι ὁ μόνος ἁρμόδιος ἵνα ἐξακριβώσῃ τὰ ὅρια τῶν μεταλλείων καὶ πρὸ πάντων νὰ ἐξακριβώσῃ μήπως ὑπάρχει σύγχυσις περὶ τὴν παραχώρησιν.

§117ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ μεταλλευτικοῦ συμβουλίου εἶναι καλὸν νὰ γίνεται ἔφεσις ἐνώπιον τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων θ’ ἀπαλλάσσωνται πολλῶν μομφῶν ἢ καὶ δυσφημήσεων ἀδίκων, αἵτινες θὰ ἐπιρρίπτωνται κατ’ αὐτῶν πολλάκις παρ’ ἐκείνων, ὧν αἱ αἰτήσεις θ’ ἀπορρίπτωνται. Ἄλλως τε εἶναι ὀρθότερον νὰ ὑπάρχῃ καὶ μία προσφυγὴ πέρα τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπιτετραμμένα τὴν ἐξέλεγξιν τῶν αἰτήσεων καὶ τὴν παραχώρησιν τῶν μεταλλείων.

§118Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Δὲν δύναμαι ν’ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§119Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω, πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὴν προθεσμίαν τὴν ἐνταῦθα τασσομένην, ἥτις πρέπει νὰ διορθωθῇ συμφώνως πρὸς τὴν διόρθωσιν τὴν γενομένην ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4: «Ὁ νομάρχης ἐντὸς 50 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τῆς αἰτήσεως». Οὕτως ἔχει νῦν τὸ νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ προθεσμία τῆς ὑποβολῆς τοῦ σχεδιαγράμματος, τῇ συγκαταθέσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐξετάθη εἰς τρίμηνον, πρέπει ἐνταῦθα νὰ τεθῇ τρίμηνον καὶ εἷς ἀριθμὸς ἡμερῶν ἀκόμη περιπλέον, διότι ἐντὸς τριῶν μηνῶν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ αἰτησάμενος νὰ ὑποβάλῃ τὸ σχεδιάγραμμα. Ἐφ’ ὅσον ὁ αἰτησάμενος θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαντλήσῃ τὴν προθεσμίαν ὅλην τοῦ τριμήνου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ταχθῇ εἰς τὸν νομάρχην ἡ αὐτὴ προθεσμία διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ σχεδιαγράμματος. Ἡ προθεσμία πρέπει νὰ ταχθῇ ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ σχεδιαγράμματος, δύνασθε δὲ νὰ ὁρίσητε μίαν προθεσμίαν ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ σχεδιαγράμματος.

§120Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἔχετε δίκαιον. Νὰ τροποποιηθῇ οὕτως: «Ὁ νομάρχης ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ σχεδιαγράμματος».

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§122Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τώρα θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Τήνου ὑπέβαλεν, ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλον τύπον, οὐχὶ ὡς ὑπεβλήθη αὕτη, θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀναστείλῃ τὴν ἀρνητικήν του ἀπάντησιν, ἕως ὅτου ἀκούσῃ καὶ κρίνῃ, δηλαδὴ κρίνῃ καθ’ ἑαυτόν, διότι ἤδη ἐξήνεγκε τὴν γνώμην αὑτοῦ. Ὁμολογουμένως ἡ διόρθωσις τὴν ὁποίαν ἐπήνεγκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ ἄρθρον 5, εἶναι ὀρθή, διότι ἦτο πολὺ ἐπικίνδυνος ἡ ἄφεσις πλήρους ἐλευθερίας εἰς τοὺς κατὰ τόπους ἐργοδηγούς, ἵνα ἐξελέγχωσι τὰ σχεδιαγράμματα. Κίνδυνος παμμέγιστος ἦτο, βεβαίως δὲ ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ εἶναι ἡ ὀρθοτέρα, διότι οὗτος εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μέριμνα ὥστε ὁ ἐπιθεωρητὴς νὰ μεταβαίνῃ αὐτοπροσώπως, διότι μέχρι τοῦδε εἴχομεν τοῦτο τὸ δικαίωμα, ὅτι ἀνετίθετο ἡ ὑπηρεσία εἰς τὸν ἐπιθεωρητήν, ἀλλὰ παρὰ τῇ ὑπηρεσίᾳ δὲν ὑπῆρχεν ἐπιθεωρητής, ἀλλ’ ὑπῆρχεν ἐργοδηγός, καὶ μετέβαινεν οὗτος, ἵνα ἐκτελέσῃ τὴν ἐπιθεώρησιν. Λοιπὸν πρέπει νὰ τεθῇ: «αὐτοπροσώπως».

§123Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Μάλιστα.

§124Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τώρα βεβαίως ὁ ἐπιθεωρητὴς θὰ εἶναι βεβαρημένος μὲ πολλὰς ἐργασίας, διότι, ὡς εἶχον μέχρι τοῦδε τὰ τῶν μεταλλείων, ὁ ἐπιθεωρητὴς εἶχε καιρὸν νὰ μεταβαίνῃ καὶ ἐξελέγχῃ τὰ ὅρια καὶ τὰ τοπικὰ ἐν γένει ζητήματα. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ νόμος οὗτος ἐφαρμοσθῇ —καὶ θὰ ἐφαρμοσθῇ ψηφιζόμενος—εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν ἀνατίθενται πλεῖστα ὅσα ἔργα τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε εἶχε, προτεινομένης οὕτως ὑπὸ τοῦ νόμου συστηματικωτέρας τινὸς ἐνεργείας τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Ἐὰν λοιπὸν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦτο τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν νὰ εἶναι οὐ μόνον μηχανικός, ἀλλὰ καὶ μεταλλειολόγος μηχανικός, ἀνατεθῶσιν ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐργασίαι, εἶναι δύσκολον ν’ ἀποφανθῇ τις ἂν θὰ ἐπαρκέσῃ οὗτος εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην. Προσθέτω μάλιστα ὅτι κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου ὁ ἐπιθεωρητὴς θὰ εὑρεθῇ ἀπέναντι τοῦ ὄγκου τῆς ἐκδικάσεως τῆς σωρείας τῶν ὑπαρχουσῶν αἰτήσεων, διότι εἶναι ὅλαι αἱ μέχρι τοῦδε αἰτήσεις, ὡς καὶ ἐγὼ ἔχω πεῖραν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ σωρούς, καὶ αἵτινες πρέπει νὰ ἐκδικασθῶσιν ἤδη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν καθιστᾷ τὸ νομοσχέδιον, πρὸ δὲ ἐκδικάσεως ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς θὰ παραστῇ ἀνάγκη τῆς προσωπικῆς μεταβάσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ πρὸς ἔλεγχον τῶν σχεδιαγραμμάτων. Θὰ εἶναι λοιπὸν ζήτημα ἂν θὰ δυνηθῇ ὁ ἐπιθεωρητὴς νὰ ἐπαρκέσῃ κατὰ χρόνον, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ τηρηθῶσιν αἱ προθεσμίαι τοῦ νόμου ἕνεκα τῆς ἀναθέσεως εἰς ἓν καὶ μόνον πρόσωπον τῆς ἐργασίας ὅλης. Διὰ τοῦτο θὰ προέτεινον, ἐὰν ἤθελε συγκατατεθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἡ ἐκδίκασις καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν σχεδιαγραμμάτων ἀνατεθῇ εἰς τὴν χαρτογραφικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἥτις εἶναι μία τῶν τελειοτέρων ὑπηρεσιῶν καὶ ἥτις ἔχει καὶ ἀρκετὸν προσωπικόν. Ἐὰν ἡ ἐργασία αὕτη ἀνατεθῇ εἰς τὴν χαρτογραφικὴν ὑπηρεσίαν, τότε θὰ ἔχωμεν πλήρη ἀσφάλειαν. Νομίζω δ’ ὅτι τὸ Κράτος κατ’ οὐδὲν θὰ βλαβῇ, ἀφοῦ τὰς δαπάνας τῆς μεταβάσεως αὐτοὶ οἱ ἴδιοι θέλουσι καταβάλλει. Ἡ χαρτογραφικὴ ὑπηρεσία λειτουργεῖ τελειότατα, ἔχει δ’ ἑκατοντάδα προσώπων.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διατυπώσητε τὴν τροπολογίαν σας ἐγγράφως, καὶ εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν θέλει αὕτη συζητηθῇ.

§126Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τήνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως καὶ τὰ ἄρθρα 6–14 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται), Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Μαυρομαρᾶ, ἥτις λέγει ἀντὶ 10.000 νὰ τεθῇ 20.000.

§128ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἀπερρίφθη προηγουμένως.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 15–17 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Τήνου κ. Μαυρομαρᾶ ἔχουσα οὕτως: «Ἐν τῷ ἄρθρῳ 18 μετὰ τὸ 2ον ἐδάφιον προστίθενται τὰ ἑξῆς: «Αἱ ἐνστάσεις αὗται ὑποβαλλόμεναι δι’ ἐπιδόσεως διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν παραπέμπονται πρὸς ἐξέτασιν εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων, ὅστις μεταβαίνων ἐπὶ τοῦ μεταλλείου περὶ οὗ αἱ ἐνστάσεις καὶ ἐξετάζων τὰ πράγματα ἀποφασίζει ἐντὸς δύο μηνῶν ἀφ’ ἧς ἀποσταλῇ αὐτῷ ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ. Κατὰ τῆς ἐκθέσεως ἢ ἀποφάσεως τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ ἐπιτρέπεται ἔφεσις καὶ ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου τρίτου».

§130Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18–23 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 24 (ἀναγινώσκεται).

§132Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπληροφορήθην ὅτι πολλοὶ λαμβάνοντες ἄδειαν δὲν μεταγράφουσι τὰς παραχωρήσεις· λοιπὸν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν διάταξιν ἔχουσαν οὕτως: «Ἐφ’ ὅσον δὲν γίνεται τοῦτο—δηλαδὴ μεταγραφή—, τὸ μεταλλεῖον θεωρεῖται ὡς μὴ παραχωρηθέν. Ἡ διάταξις αὕτη ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς μὴ ἔχοντας παραχώρησιν καὶ πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου».

§133Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Τοῦτο δὲν εἶναι καὶ νομικῶς ὀρθόν, διότι ἡ μεταγραφὴ εἶναι ἀπαραίτητος πρὸς μεταβίβασιν τῆς κυριότητος, ἀλλ’ ἀποτέλεσμα τῆς μὲν μεταγραφῆς θὰ ἦτο ὅτι θ’ ἀπέβαλλε τὸ δικαίωμα τῆς κυριότητος ὁ μὴ μεταγράψας, ἐὰν ἄλλος εἰς ὃν ἴσως ἐκ πλάνης ἡ Πολιτεία μετεβίβασε τὸ αὐτὸ μεταλλεῖον ἤθελε προμεταγράψει. Τοῦτον καὶ μόνον τὸν κίνδυνον διατρέχει ὁ μὴ μεταγράψας· ἀλλ’ οὗτος δύναται πάντοτε μεταγράφων νὰ γίνῃ κύριος. Ἐπ’ οὐδενὶ λοιπὸν λόγῳ δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου φίλου καὶ συναδέλφου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς κυρίου Νέγρη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 24 τοῦ νομοσχεδίου).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 25ον (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ βουλευτοῦ κ. Πύρρου Καραπάνου, ἡ ὁποία ἀναβάλλεται διὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 25ον ὡς ἔχει. Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 26ον καὶ 27ον). Ἄρθρον 28 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ βουλευτοῦ κ. Μαυρομαρᾶ, ἡ ὁποία ἀναβάλλεται καὶ αὐτὴ διὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§135Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ ἑξῆς· τὸ ἄρθρον λέγει ὅτι «ἐφ’ ὅσον ἀπασχολοῦνται ἡμερησίως πλέον τῶν πεντήκοντα ἐργατῶν, δέον νὰ διευθύνῃ διπλωματοῦχος μηχανικός». Συμβαίνει σήμερον τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς πολλὰ ἀπὸ τὰ μεταλλεῖα ἔχομεν ἐργοδηγοὺς πρακτικοὺς καὶ πεπειραμένους, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν ἐπὶ ἔτη εἰς τὰ μεταλλεῖα, καὶ οἱ ὁποῖοι βεβαίως εἶναι πολὺ ἀνώτεροι ἀπὸ τοὺς ἄλλους· θὰ εἶναι λοιπὸν ἄδικον ν’ ἀποκλείσωμεν αὐτούς. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ προσθέσωμεν τὸ ἑξῆς: «ἢ ἐργοδηγοὶ χρηματίσαντες ὡς τοιοῦτοι εἰς τὰ μεταλλεῖα ἐπὶ πενταετίαν τοὐλάχιστον».

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Νέγρη ἐστάλη πρὸς τύπωσιν. (Ὅρα Παράρτ. Ἐφ. Συζητ. τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 207). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 28, ὡς ἐπίσης καὶ τὰ ἄρθρα 29 καὶ 30). Ἄρθρον 31 (ἀναγινώσκεται).

§137Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ 31ου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου τίθεται μία ἀρχὴ ὀρθή, ὅτι ὁ λαμβάνων παραχώρησιν μεταλλεύματός τινος δύναται νὰ ἐκμεταλλευθῇ πάντα τὰ μέταλλα τὰ ὁποῖα τυχὸν ἤθελον εὑρεθῆ κατὰ τὴν μεταλλευτικὴν ἐργασίαν. Αὕτη εἶναι ὀρθοτάτη ἀρχή, διότι τὸ μέχρι τοῦδε κρατοῦν σύστημα, καθ’ ὃ πᾶν μετάλλευμα ἀπετέλει ἴδιον μεταλλεῖον ἔδιδεν ἀφορμὴν εἰς ποικίλας συγκρούσεις καὶ ἔστιν ὅτε καὶ εἰς πιέσεις. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου λοιπὸν καθιεροῦται ἀρχὴ ὀρθοτάτη, δι’ ἧς εἰς τὸ μέλλον θέλομεν ἀποφύγει τὰ τοιαῦτα. Ἀλλὰ διὰ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου τούτου παρέχεται ἀναδρομικὴ ἰσχὺς διατάξεως εἰς τοὺς μέχρι τοῦδε λαβόντας παραχωρήσεις, καὶ καθίσταται ἀναδρομικὴ ἡ ἰσχὺς ἀκριβῶς δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον παραχώρησιν μεταλλείου καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἐπιτρέπεται πλέον νὰ ἐκμεταλλευθῶσι πᾶν μετάλλευμα τὸ ὁποῖον ἤθελον ἀνακαλύψει κατὰ τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ἤθελε κριθῇ ὡς ἔχει, ἀναιρεῖ πρῶτον ἓν δικαίωμα κεκτημένον. Ἐὰν τύχῃ ἵνα ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ χώρου ἔχωσι λάβει ἤδη πλείονες παραχωρήσεις, οἱ μὲν τοῦ ἑνὸς μεταλλεύματος, οἱ δὲ ἄλλοι ἄλλου, προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον βεβαίως περὶ τούτου καὶ λέγει ὅτι ὁ ἔχων κατὰ τὴν γνώμην τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τὴν σπουδαιοτέραν ἐργασίαν, οὗτος θέλει γίνει κύριος καὶ τῶν λοιπῶν μετάλλων. Ἀλλὰ τί θὰ γίνει ὁ ἔχων τὴν παραχώρησιν τῶν ἄλλων μεταλλευμάτων, κατὰ τίνα τρόπον θέλει ἀποζημιωθῆ; Δὲν ὁρίζεται οὔτε τρόπος ἀποζημιώσεως οὔτε κανὲν δικαίωμα εἰς ἐκεῖνον ὅστις ἔχει ἤδη κεκτημένον δικαίωμα εἰς τὰ ἄλλα μεταλλεύματα. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ κανονισθῇ ὁ τρόπος καὶ ἡ διαδικασία τῆς ἀποζημιώσεως. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξεδόθη Διάταγμα περὶ παραχωρήσεως μεταλλεύματος; ὅπερ κατὰ τὸν μέχρι τοῦδε ἰσχύοντα νόμον ἀπετέλει ἴδιον μεταλλεῖον, ὑπάρχει πλέον δικαίωμα κεκτημένον διαρκοῦς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ σχόντος τὴν παραχώρησιν. Δύνασθε νὰ εἴπητε διὰ τοῦ νέου νόμου ὅτι πρὸς πρόληψιν συγκρούσεων καὶ διευκολύνσεως τῆς μεταλλεύσεως θὰ δώσω τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ διηνεκοῦς κυριότητος εἰς ἐκεῖνον ὅστις ἔχει τὴν σπουδαιοτέραν ἐργασίαν. Τοῦτο εἶναι ὀρθόν, διότι αὐτὸ; πρέπει νὰ προτιμηθῇ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ ὅμως καὶ ὁ τρόπος τῆς ἀποζημιώσεως ἐκείνου ὅστις ἔχει δικαίωμα κεκτημένον τῆς κυριότητος. Καὶ ἐπὶ τούτου ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος. Φρονῶ δ’ ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετὴ μόνη ἡ γνωμοδότησις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων, ἐπειδὴ πρόκειται πλέον περὶ δικαιωμάτων κυριότητος. Σᾶς σημειῶ τὸ ζήτημα, διὰ νὰ τὸ μελετήσητε. Θὰ ἦτο ὀρθὸν ἴσως, ἐὰν σὺν τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων ἀπῃτεῖτο συγχρόνως καὶ γνώμη τις νομική, ἵνα μὴ ἀναλαμβάνῃ ὁ Ὑπουργὸς μόνος πολλὰς εὐθύνας, ἀφορώσας εἰς ζητήματα ἀστικῆς φύσεως πλέον. Διὰ τοῦτο θὰ ἦτο ὀρθόν, ἐὰν συνιστᾶτο συμβούλιόν τι, ἔχον τοιαύτην τινὰ δικαιοδοσίαν, ἔστω καλούμενον μεταλλευτικόν, τὸ ὁποῖον ν’ ἀπετελεῖτο ἐκ νομομαθῶν καὶ οὕτω πως μὴ ἐκτίθηται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ εἰς εὐθύνας πολλὰς καὶ πολλάκις εἰς δυσφημήσεις. Ἐπίσης ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ ἄλλου θέματος. Τὸ ἕτερον ζήτημα τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων λύεται, διότι βεβαίως θὰ ἐπιληφθῇ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι μεταλλεῖα πλεῖστα ὅσα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγένοντο παραχωρήσεις ἑνὸς μεταλλεύματος, ὑπάρχουσι δὲ δηλώσεις ἐπ’ αὐτοῦ ἄλλων δηλωτῶν, καὶ οὐχὶ τοῦ λαβόντος τὴν παραχώρησιν, δι’ ἄλλα μεταλλεύματα ἐπὶ τῶν ὁποίων οὗτος δὲν ἔχει ποιήσει δήλωσιν. Διατί θέλετε νὰ στερήσητε διὰ τοῦ νόμου τούτου τοὺς δηλώσαντας τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα εἰς πάντα πρῶτον δηλώσαντα δίδει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Δέον καὶ δι’ αὐτοὺς νὰ κανονισθῇ τρόπος τῆς ἀποβολῆς των ἀλλὰ συγχρόνως καὶ τρόπος ἀποζημιώσεως. Διότι, ἐὰν εἰς μεταλλεῖόν τι ὁ λαβὼν τὴν παραχώρησιν ἑνὸς μεταλλεύματος εἶχε δηλώσει καὶ διὰ τὰ ἄλλα, τότε ἀναμφισβητήτως θέλει προτιμηθῆ αὐτός, ἀλλά, ἐὰν δὲν εἶχε δηλώσῃ διὰ τὰ ἄλλα, διατί θέλουσιν ἀδικηθῆ οἱ ἐγρηγορότες, οἵτινες ἐδήλωσαν ἐπὶ τῶν ἄλλων μετάλλων; Καὶ ἐπὶ τούτου λοιπὸν ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι οὐδόλως θὰ ἐποίουν μνείαν τοῦ πράγματος, ἐὰν οἱ ὑποβαλόντες αἰτήσεις παραχωρήσεων οὐδὲν εἶχον κατὰ νόμον δικαίωμα, διότι βεβαίως δὲν ἤθελέ τις ἀξιώσει δικαίωμα ἐκ τοῦ ὅτι ἐποιήσατο δήλωσιν, ἀλλ’ ὅταν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δίδωμεν δικαίωμα παραχωρήσεως εἰς τοὺς πρώτους δηλωτάς, δὲν προστατεύωμεν δὲ τούτους ἀπέναντι τῶν ἐχόντων ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ χώρου παραχώρησιν ἄλλου μεταλλεύματος, δὲν πράττομεν τίποτε ἄλλο παρὰ διὰ νόμου δίδομεν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν εἰς πάντα παραβάτην τοῦ νόμου. Διότι, ἐὰν ὑπάρχωσιν ἰδιοκτῆται μεταλλείων οἵτινες ἐξήγαγον μεταλλεύματα μὴ παραχωρηθέντα, δηλωθέντα δὲ ὑπ’ ἄλλων, οἱ ἐκμεταλλευταὶ οὗτοι ὑπάγονται εἰς ποινὰς κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅμως τούτου, τοῦ δίδοντος ἀναδρομικὴν ἰσχὺν εἰς τὴν διάταξιν περὶ ἐλευθέρας ἐκμεταλλεύσεως τῶν μὴ παραχωρηθέντων μεταλλευμάτων, αὐτοὶ εὑρίσκονται ἐν νομιμότητι, ἐνῷ κατὰ τὸν ἰσχύοντα μέχρι τοῦδε νόμον ἦσαν ἐγκληματίαι. Ἐπὶ τούτων παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ποιήσηται τὴν δέουσαν ἔρευναν καὶ κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν ὑποβάλῃ τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις.

§138ΘΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν, ἡ ὁποία προνοεῖ ἀκριβῶς περὶ ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βάλτου Βουλευτής. Διὰ τῆς τροπολογίας μου προστατεύεται ἡ προτεραιότης, ἥτις, ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, καταπατεῖται. Ἀλλὰ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου θέλω λάβει τὸν λόγον κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§139Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸ ζήτημα ὁμολογουμένως ἔχει σπουδαιότητα, καὶ ἀπαντῶ. Νομίζω ὅτι εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὅτι ταύτην τὴν στιγμὴν παρετήρησε τοῦτο· λοιπὸν ἂς δώσῃ προσοχὴν καὶ θὰ ἴδῃ ὅτι τὸ ἄρθρον δὲν εἶναι τόσον ἄδικον, διότι λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐὰν ὅμως ἐπὶ ταυτιζομένων χώρων πλείονες τοῦ ἑνὸς ἔλαβον παραχωρήσεις δι’ ὡρισμένα μεταλλεῖα, ἡ ἰδιοκτησία ἐπὶ τῶν λοιπῶν μὴ παραχωρηθέντων μεταλλείων ἀνήκει εἰς τὸν ποιήσαντα τὰς σπουδαιοτέρας μεταλλευτικὰς ἐργασίας». Ὥστε δὲν πρόκειται περὶ μεταλλείων τὰ ὁποῖα ἔχει ἤδη ὁ εἷς τῶν δύο μεταλλευτῶν· πρόκειται περὶ μεταλλείου τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἔχει ἀποκτήσει. Λοιπὸν προκειμένου περὶ μεταλλείου τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἀπέκτησεν ἔρχεται ὁ νόμος καὶ λέγει ὅτι θὰ τὸ ἀποκτήσῃ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ κάμει τὰς σπουδαιοτέρας ἐργασίας. Καὶ ἰδοὺ ὅτι ἡ πρότασις, ὅπως εἶναι γεγραμμένη, εἶναι λογική. Τώρα παρουσιάζεται τὸ ζήτημα, ἐάν τις ἔχῃ κάμει δήλωσιν ἐπὶ μεταλλεύματος τὸ ὁποῖον ὁ ἔχων τὴν παραχώρησιν δὲν ἐζήτησε. Πρέπει νὰ γνωσθῇ ὅτι εἶναι ἀδύνατον τὰ μεταλλεύματα ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ μεταλλείου νὰ τὰ ἐκμεταλλευθῶσι δύο ἐκμεταλλευταί. Τούτου τεθέντος, πρόκειται τὸ Κράτος νὰ παραχωρήσῃ τὸ μετάλλευμα τὸ νέον κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ φέρῃ τὰ μεγαλείτερα εἰσοδήματα, τὰς μεγαλειτέρας ὠφελείας. Νομίζω λοιπὸν ὅτι καὶ συμφέρον καὶ δικαίωμα ἔχει τὸ Κράτος νὰ νομοθετήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐλευθέρως. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ μείνωσι τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν. Ἀλλὰ πρὶν διακόψω τὴν ὁμιλίαν μου εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ζητήσω νὰ προστεθῇ τι, μὴ ἔχον σχέσιν μὲ τὰ λεχθέντα, εἰς τὸ τέλος τοῦ τελευταίου ἐδαφίου. Ἐνταῦθα λέγεται ποῖαι εἶναι αἱ οὐσίαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ παραχωρηθῶσι συγχρόνως μὲ τὰ μέταλλα, ἤτοι οἱ καύσιμοι ὗλαι κλπ., ἀλλὰ μεταξὺ τούτων περιλαμβάνεται ἐν τοῖς ἐδαφίοις βʹ καὶ γʹ καὶ ὀρυκτόν τι, ὁ σιδηροπυρίτης λεγόμενος, ὁ ὁποῖος συναντᾶται πάντοτε μὲ μεταλλεύματα. Λοιπὸν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἐξαιρέσωμεν, διότι θὰ εὑρεθῶμεν μὲ τὸν σιδηροπυρίτην εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα καὶ μὲ τὰ διάφορα μέταλλα. Διὰ τοῦτο ἔχω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Ἄρθρον 31.—Εἰς τὸ τέλος τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τίθενται αἱ ἑξῆς λέξεις· «ἐκτὸς τοῦ σιδηροπυρίτου (pyrite de fer), ὅστις παρακολουθεῖ τὴν παραχώρησιν τῶν ὑπολοίπων μετάλλων».

§140Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς ἐποιήσατο παρατήρησιν ἡ ὁποία ἦτο δικαία κατὰ τοῦτο, ὅτι ὤφειλον νὰ ἔχω ἰδεῖ τὸ νομοσχέδιον ἐνωρίτερον, διὰ νὰ μὴ προσπαθῶ τώρα ν’ ἀνακαλύψω τὸ πρᾶγμα· ἀκριβῶς δὲ ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ μὲ ἔπεισεν ὅτι ὤφειλον νὰ ἐπιμείνω περισσότερον. Ὡς ἔχουσι τὰ τοῦ νομοσχεδίου καθορίζεται ὅτι οἱ πρὸ τοῦ παρόντος νόμου λαβόντες παραχώρησιν ὡρισμένου μετάλλου δύνανται νὰ ἐκμεταλλεύωνται καὶ πᾶν ἄλλο μέταλλον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ χώρου τυχὸν εὑρισκόμενον. Αὐτὴ εἶναι ἡ γενικὴ ἀρχή. Ὁ λαβὼν λοιπὸν παραχώρησιν τοῦ Α μεταλλείου δύναται νὰ ἐκμεταλλεύηται καὶ πᾶν ἄλλο μεταλλεῖον εὑρισκόμενον ἐπὶ τοῦ χώρου τούτου. Κατωτέρω τῆς ἀρχῆς ταύτης γίνεται μία ἐξαίρεσις. Ἐὰν πλείονες τοῦ ἑνὸς ἔλαβον παραχωρήσεις μεταλλείου, τότε ἡ ἰδιοκτησία τῶν μὴ παραχωρηθέντων ἀνήκει εἰς τὸν λαβόντα τὴν πρώτην παραχώρησιν. Κατὰ τοῦτο ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς κ. Νέγρης ἔχει δίκαιον εἰς τὴν παρατήρησίν του, ὀφείλω δὲ ν’ ἀνανεώσω βεβαίως τὴν σύστασίν μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐπιμεληθῇ τοῦ κανονισμοῦ τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων, διότι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μὴ παραχωρηθέντων μεταλλείων ὀρθὸν εἶναι νὰ δίδηται εἰς τὸν ἔχοντα τὴν παραχώρησιν ἡ ἐκμετάλλευσις καὶ τῶν ἄλλων μετάλλων. Ἀλλ’ ἡ παρατήρησις τοῦ ἐντίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Νέγρη μὲ καθιστᾷ μᾶλλον ἐπίμονον εἰς τὴν ἀρχικὴν ἰδέαν, διότι ἐκ κακῆς ἀντιλήψεως τοῦ νομοσχεδίου εἶχον πρότερον εἰπεῖ ὅτι ἀναγνωρίζει τὴν ἀρχὴν τῆς μὴ προσβολῆς τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν ὁρίζει τὸν τρόπον τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ οὕτως ἐξωστέου μεταλλευτοῦ. Ἤδη ἀνακαλύπτω ὅτι ἀκριβῶς τὸ νομοσχέδιον οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνει περὶ τοῦ κανονισμοῦ τούτου· βλέπω δ’ ἀκριβῶς ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ ὑπόμνησις τοῦ ἐντίμου κ. Νέγρη ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴχομεν μελετήσει τὸ νομοσχέδιον καλλίτερον, ἀκριβῶς δὲ αἱ ἀντιρρήσεις του μὲ κατέστησαν γνώστην κρείσσονα τοῦ νομοσχεδίου. Λοιπὸν τώρα γίνεται τοῦτο ἀναμφισβητήτως, ὅτι, προκειμένου περὶ μεταλλείων μὴ παραχωρηθέντων ἤδη, ἀναμφισβητήτως ταῦτα θέλει ἐκμεταλλευθῇ ὁ μεταξὺ δύο λαβόντων παραχώρησιν ἐκμεταλλευθεὶς ταύτην πρότερον· προκειμένου ὅμως περὶ μεταλλείων παρακεχωρημένων εἰς δύο, τίς θὰ ἐκμεταλλευθῇ; Ὁ ἔχων τὴν προτέραν ἐγκατάστασιν; Τοῦτο θὰ ἦτο ὀρθόν. Ἀλλὰ πάντως πρέπει νὰ ὁρισθῇ καὶ ὁ τρόπος τῆς ἀποζημιώσεως ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ ἐξωσθῇ. Ἀκριβῶς λοιπὸν ἐπειδὴ πρόκειται καθαρῶς περὶ ἄρσεως κεκτημένων δικαιωμάτων θὰ εἶναι ὀρθὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ πρόνοιαν. Ἠναγκάσθην νὰ εἴπω ταῦτα, ἵνα ἐνισχύσω τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Νέγρη, ὅτι ἤμην ἀμελέτητος, καὶ ἀποδείξω ὅμως ἐν τῇ ἀμελετησίᾳ μου ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ὠφέλησε.

§141Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δύο λέξεις. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Στράτος νομίζω ὅτι διορθοῦται, ἐὰν προσθέσωμεν εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 31 τὰ ἑξῆς: «καὶ πᾶν ἄλλο τυχὸν ὑπάρχον ἐντὸς τοῦ παραχωρηθέντος αὐτῷ χώρου, ἐξαιρέσει τῶν ἤδη παραχωρηθέντων καὶ τῶν πολυτίμων μετάλλων». Δηλαδὴ νὰ προστεθῇ ἡ φράσις «ἐκτὸς τῶν ἤδη παραχωρηθέντων». Προσέτι δὲ καὶ τὰ ἑξῆς: «Μετὰ τὸ ἐδάφιον πρῶτον προστίθεται ἕτερον ἐδάφιον, ἔχον οὕτως: «Ἄν ὅμως μετάλλευμά τι ἐκ τῶν συναπαντωμένων μὲ τὸ κύριον μετάλλευμα εἶναι ἤδη παρακεχωρημένον εἰς ἕτερον ἰδιοκτήτην, ὀφείλει ὁ ἐξορύττων καὶ ἀποχωρίζων αὐτὸ νὰ τὸ θέτῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἔχοντος τὴν παραχώρησιν αὐτοῦ μετὰ τὴν ἀπόληψιν τῶν δαπανῶν ἐξορύξεως καὶ ἀποχωρισμοῦ».

§142Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ γίνηται διάκρισις.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 31 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 32 (γίνεται δεκτόν). (Ὡσαύτως γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 33, 34 καὶ 35). Ἄρθρον 36 (ἀναγινώσκεται).

§144Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 36 θὰ γίνωσι μεταβολαί. Εἰς τὸ τέλος τῆς πρώτης παραγράφου θὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς: «Διὰ δὲ τὰ πρὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ παρόντος νόμου παραχωρηθέντα μεταλλεῖα ὁ φόρος οὗτος ἄρχεται ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1911», δηλαδὴ ὁ φόρος τῶν δέκα λεπτῶν κατὰ στρέμμα, εἰς δὲ τὴν τρίτην παράγραφον θὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς. Λέγει: «Προκειμένου περὶ μεταλλευμάτων». Μετὰ τὴν λέξιν «μεταλλευμάτων» θὰ προστεθῶσι «προερχομένων ἐκ μεταλλείων παραχωρηθέντων μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου τούτου, ἐξαγομένων δὲ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν κλπ.», δηλαδὴ ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου καὶ τὸ 2½% θὰ γίνῃ 2%.

§145Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὑπεσχέθητε ἀκόμη μίαν τροπολογίαν, κύριε Ὑπουργέ.

§146Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἰς τὸ τέλος δὲ τοῦ ἄρθρου 36 προστίθεται ἡ ἀκόλουθος τροπολογία, σχέσιν ἔχουσα μὲ τὴν ἑταιρείαν τῶν μεταλλουργείων Λαυρείου, ἡ ὁποία διέπεται ὑπὸ εἰδικοῦ νόμου. «Περὶ σκωριῶν καὶ ἐκβολάδων διατηροῦνται ἐν ἰσχύϊ χωρὶς εἰς τὴν διὰ τοῦ εἰρημένου νόμου ὁριζομένην φορολογίαν νὰ προστίθηται ἑτέρα φορολογία ἐκ τοῦ ὑπὸ τοῦ παρόντος ὁριζομένη. Ἐπίσης διατηροῦνται ἐν ἰσχύϊ καὶ αἱ περὶ φορολογίας μεταλλείων παραχωρηθέντων δι’ εἰδικῶν νόμων διατάξεις τῶν νόμων τούτων».

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὰ σημειώσητε ἐγγράφως, κύριε Ὑπουργέ, διὰ νὰ διασκευασθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§148Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Μάλιστα.

§149Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Νομίζω ὅτι, ὅταν λέγωμεν εἰς τὸ δεύτερον ἐδάφιον «ἀφαιρεθῶσιν αἱ δαπάναι τῆς κυρίως ἐξορύξεως, τῆς μεταφορᾶς, τοῦ ἐμπλουτισμοῦ τῶν μεταλλευμάτων», πρέπει μετὰ τὴν λέξιν «μεταλλευμάτων» νὰ γράψωμεν «εἴτε διὰ πλύσεως εἴτε διὰ φρύξεως εἴτε δι’ ἄλλου τρόπου καὶ τῆς μετατροπῆς εἰς προϊόντα βιομηχανικὰ εἴτε δι’ ἐκκαμινεύσεως εἴτε καὶ ἄλλως πως».

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ θὰ τὰ δώσητε ἐγγράφως, κύριε Νέγρη, διὰ νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§151Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ν’ ἀνατυπωθῇ, κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον.

§152Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δεύτερον παρατηρῶ ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τὸ νομοσχέδιον λέγει: «Αἱ δαπάναι ἐγκαταστάσεων οἱασδήποτε φύσεως δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν ἢ μόνον ἡ διὰ τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν ἀπαιτουμένη δαπάνη ὡς τὰ ἡμερομίσθια καὶ ἡ καύσιμος ὕλη». Λοιπὸν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὴν διάταξιν τῶν δαπανῶν ἐγκαταστάσεως, πρῶτον ἔχω δι’ ἐλπίδος ὅτι θὰ τὴν ἀφαιρέσητε τελείως, διότι ὁπωσδήποτε εἶναι γνωστὸν ὅτι γίνονται εἰς τὰς μεταλλουργικὰς ἐργασίας δαπάναι δῆθεν ἐγκαταστάσεως, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ δαπάναι ἐκμεταλλεύσεως, διότι, ὅταν κτίζηται κλίβανος, εἶναι φανερὸν ὅτι αὐτὸς ἐντὸς δύο–τριῶν ἐτῶν καταστρέφεται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει λέγετε ὅτι μετὰ ταῦτα δὲν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὡς ἔξοδα συντηρήσεως εἰμὴ τὰ ἡμερομίσθια καὶ ἡ καύσιμος ὕλη. Ἐννοεῖται ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι δαπάναι, οἷον πλίνθων πυρομονίμων ἢ κοινῶν κτλ., αἵτινες πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Τώρα δὲν προφθάνω νὰ κάμω τὴν τροπολογίαν. Ἐλπίζω ὅτι ὑμεῖς θὰ τὴν κάμητε.

§153Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον νὰ διατυπώσῃ τὴν γνώμην του ἐγγράφως, διὰ νὰ τὴν λάβωμεν ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν.

§154Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ τρίτον—καὶ εἰς αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ—ἔχομεν τὸ ἐδάφιον γʹ, ὅπου προστίθεται ὁ φόρος «1% ἐπὶ τῆς αὐτῆς προσόδου κατὰ τὸν ΒΩΜΑʹ νόμου τοῦ 1901 ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῶν μεταλλευτῶν». Αὐτὸ βεβαίως ἀφορᾷ τὸν φόρον τὸν ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος καὶ πρέπει νὰ τεθῇ ἀμέσως μετὰ τὸ δεύτερον ἐδάφιον εἰς συνέχειαν, διότι μετὰ τὸ τρίτον ἐδάφιον τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου τὸν λαμβάνετε· εἶναι τὸ ⅕ διὰ τὸ ταμεῖον μεταλλευτῶν, καὶ θὰ ἦτο πλεονασμὸς νὰ λαμβάνητε καὶ τὸ 1% καὶ τὸ ⅕.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 36 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 37–41). Ἄρθρον 42 (ἀναγινώσκεται): «Πᾶς ἰδιοκτήτης μεταλλείου ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ κατ’ ἔτος μέχρι τῆς 31 Μαρτίου εἰς τὴν οἰκείαν Νομαρχίαν λεπτομερῆ δήλωσιν ἐξηγμένην ἐκ τῶν βιβλίων του καὶ ἐμφαίνουσαν τὰ ἐξαχθέντα ἐκτὸς τοῦ Κράτους ἢ πωληθέντα ἢ ἐκκαμινευθέντα ἐντὸς αὐτοῦ κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος μεταλλεύματα κατ’ εἶδος καὶ ποσόν, τὴν τιμὴν εἰς ἣν ἐπωλήθησαν ταῦτα καὶ τὰς δαπάνας ἐκμεταλλεύσεως καὶ ἐγκαταστάσεως κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 36, ἐδαφίῳ βʹ, λεπτομερῶς ὁριζόμενα. Ἡ δήλωσις αὕτη πρέπει νὰ συνοδεύηται διὰ τῶν ἐπισήμων ἀποδεικτικῶν ζυγίσεως καὶ ἀναλύσεων ἐν τῷ τόπῳ τῆς πωλήσεως».

§156Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 42 ἐτέθη προθεσμία, ὅπως ὁ ἰδιοκτήτης ὑποβάλῃ τὸν ἰσολογισμόν του εἰς τὴν Νομαρχίαν μέχρι τῆς 31 Μαρτίου. Εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι αἱ ἐκκαθαρίσεις ἕως τότε δὲν ἔχουσι γίνει.

§157Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἀντικαθιστῶσαν τὸ ἄρθρον 42. «Πρὸς βεβαίωσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου συνιστᾶται ἐπιτροπὴ ἐξελέγξεως ἀπαρτιζομένη ἐκ τῶν κάτωθι μελῶν· 1) Ἐκ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου· 2) Ἐκ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων· καὶ 3) Ἐκ τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ὀρυκτολόγου. Πᾶς ἰδιοκτήτης ἢ ἐκμεταλλευτὴς μεταλλείων ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ κατ’ ἔτος μέχρι τῆς 31 Μαΐου διὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων εἰς τὴν ἐξελεγκτικὴν ταύτην ἐπιτροπὴν λεπτομερῆ δήλωσιν ἐξηγμένην ἐκ τῶν βιβλίων του καὶ ἐμφαίνουσαν τὰ ἐξαχθέντα ἐκτὸς τοῦ Κράτους ἢ πωληθέντα ἢ ἐκκαμινευθέντα ἢ κατεργασθέντα ὁπωσδήποτε ἐντὸς αὐτῶν κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος μεταλλεύματα καὶ μέταλλα κατ’ εἶδος καὶ ποσόν, τὴν τιμὴν εἰς ἣν ἐπωλήθησαν ταῦτα μετ’ ἀντιγράφων τῶν ὁριστικῶν τιμολογίων πωλήσεως τῶν διαφόρων μεταλλευμάτων καὶ μετάλλων δεόντως ἐπικεκυρωμένων ὑπὸ τῆς κατὰ τόπους Ἑλληνικῆς προξενικῆς Ἀρχῆς καὶ τὰς δαπάνας ἐκμεταλλεύσεως καὶ ἐγκαταστάσεως κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 36, ἐδαφίῳ βʹ λεπτομερῶς ὁριζόμενα. Ἡ δήλωσις αὕτη πρέπει νὰ συνοδεύηται διὰ τῶν ἐπισήμων ἀποδεικτικῶν ζυγίσεως καὶ ἀναλύσεως ἐν τῷ τόπῳ τῆς πωλήσεως».

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 42 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 43 (ἀναγινώσκεται): «Ὁ νομάρχης ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου συγκαλεῖ ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἐξ ἑαυτοῦ ὡς προέδρου, ἐκ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ τελώνου τοῦ λιμένος τῆς ἐξαγωγῆς. Συγχρόνως προσκαλεῖται καὶ ὁ ἐνδιαφερόμενος ἰδιοκτήτης τοῦ μεταλλείου νὰ παρευρίσκηται, ἂν θέλῃ, αὐτοπροσώπως ἢ δι’ ἀντιπροσώπου, ἵνα δίδῃ πληροφορίας. Ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους, ὡς διὰ πάντα ἄλλον νομόν, κατὰ διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, μέλος τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων. Ἡ ἐπιτροπή, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς δηλώσεις καὶ οἱανδήποτε σχετικὴν πληροφορίαν, ἀποφασίζει κατὰ πλειονοψηφίαν καὶ διατυποῖ τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς ἐν πρωτοκόλλῳ ἰδιαιτέρως δι’ ἑκάστην δήλωσιν, καθορίζουσα τὴν καθαρὰν καὶ ἀκάθαρτον πρόσοδον κατὰ τὸ ἄρθρον 36, διαβιβάζει δ’ ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῶν γενομένων ἐνστάσεων τῶν ἐνδιαφερομένων, οἵτινες ὀφείλουσι νὰ ὑπογράφωσι τὸ οἰκεῖον πρωτόκολλον, ἐν ἀρνήσει γινομένης μνείας τῆς ἀρνήσεως ἐν αὐτῷ».

§159Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰουνίου συνέρχεται ἡ ἐξελεγκτικὴ τῶν δηλώσεων ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Συγχρόνως προσκαλεῖται καὶ ὁ ἐνδιαφερόμενος ἰδιοκτήτης τοῦ μεταλλείου νὰ παρευρίσκηται, ἂν θέλῃ, αὐτοπροσώπως ἢ δι’ ἀντιπροσώπου, ἵνα δίδῃ πληροφορίας. Ἡ ἐπιτροπή λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς δηλώσεις, τὴν ἔγγραφον εἰσήγησιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων καὶ οἱανδήποτε σχετικὴν πληροφορίαν ἀποφασίζει κατὰ πλειονοψηφίαν καὶ διατυποῖ τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς ἐν πρωτοκόλλῳ ἰδιαιτέρως δι’ ἑκάστην δήλωσιν, καθορίζουσα τὴν καθαρὰν φορολογητέαν πρόσοδον κατὰ τὸ ἄρθρον 36 καὶ διαβιβάζει ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰουλίου τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῶν γενομένων ἐνστάσεων τῶν ἐνδιαφερομένων, οἵτινες ὀφείλουσι νὰ ὑπογράφωσι τὸ οἰκεῖον πρωτόκολλον, ἐν ἀρνήσει γινομένης μνείας τῆς ἀρνήσεως ἐν αὐτῷ».

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 43, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 44 καὶ 45). Ἄρθρον 46 (ἀναγινώσκεται). «Διορίζεται εἷς ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν τμηματάρχου αʹ τάξεως ὁ διατελέσας ὀρυκτολόγος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τριετίαν καὶ ἔχων δίπλωμα μεταλλειολόγου μηχανικοῦ ἀνωτέρας Σχολῆς, ἐν ἐλλείψει δὲ τοιούτου ὁ ἔχων δίπλωμα μεταλλειολόγου μηχανικοῦ. Τὰ καθήκοντα αὐτοῦ δύνανται νὰ ἀνατεθῶσιν εἰς ἕνα τῶν ἐν ἐνεργείᾳ νομομηχανικῶν ἐκ τῶν ἐχόντων δίπλωμα μεταλλειολόγου. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων διατελεῖ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν. Ἐλλείποντα, ἀπόντα ἢ κωλυόμενον τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων ἀναπληροῖ ὁ ὀρυκτολόγος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Κ. Τοπάλης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Διορίζεται εἷς ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν τμηματάρχου αʹ τάξεως, διατελῶν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν. Τὰ καθήκοντα τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων ἀνατίθενται εἰς ἕνα τῶν ἐπιθεωρητῶν ἢ νομομηχανικῶν τοῦ σώματος τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν ἐκ τῶν ἐχόντων δίπλωμα μεταλλειολόγου ἀνωτέρας μεταλλευτικῆς Σχολῆς. Ἐν ἐλλείψει δὲ τοιούτου διορίζεται ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων μεταλλειολόγος μηχανικός, ἔχων δίπλωμα νεωτέρας μεταλλευτικῆς Σχολῆς, προτιμωμένου τοῦ διατελέσαντος ὀρυκτολόγου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν πλέον τῆς ὀκταετίας. Παρὰ τῷ ἐπιθεωρητῇ τῶν μεταλλείων ἀποσπᾶται ὡς βοηθὸς αὐτοῦ εἷς ἐργοδηγὸς τῶν Δημοσίων ἔργων».

§161Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω ὁμοίαν τροπολογίαν καὶ ἑπομένως τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Τοπάλη ἀποδέχομαι.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 46, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 47 (ἀναγινώσκεται). «Χάριν τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου δηλώσεων συνιστᾶται ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ τοῦ Τμηματάρχου τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων καὶ τοῦ ὀρυκτολόγου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἥτις ἐντὸς ἔτους δέον νὰ ἐξελέγξῃ τὰς ὑποβληθησομένας κατὰ τὸ ἄρθρον 4, ἐδάφιον βʹ, αἰτήσεις στηριζομένας ἐπὶ παλαιῶν δηλώσεων. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐργασίας ταύτης ἐξακολουθεῖ παραμένουσα, ὅπως προκλήσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν γνωμοδοτῇ ἐπὶ τῶν ἑκάστοτε ἀναφυομένων ζητημάτων». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Βόλου κ. Κ. Τοπάλη ἔχουσα οὕτω· Μετὰ τὸ ἐδάφιον αʹ τοῦ ἄρθρου 47 προστίθεται ἐδάφιον βʹ τὸ ἑξῆς: «Ἐπὶ ἀνεκκαθαρίστων δηλώσεων οὐδεμία ἄδεια ἐρεύνης δίδεται πρὸ τῆς ἐκκαθαρίσεως τούτων». Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία αὕτη.

§163Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ὄχι. Αὔριον νὰ συζητηθῇ.

§164Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη. Ἑπόμενος εἰς ὅσα ἀνέπτυξα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 νομίζω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ κρίνῃ ἐπὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν δηλώσεων, ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸ ἄρθρον 47, δὲν παρέχει τὰς ἀρκούσας ἐγγυήσεις καὶ διὰ τοῦτο ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς: «Ἐπὶ τῶν ἀνεκκαθαρίστων δηλώσεων οὐδεμία ἄδεια ἐρεύνης δίδεται πρὸ τῆς ἐκκαθαρίσεως τούτων». Παρατηρῶ ὅμως ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν προσέχει.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὴ διεξάγετε ἰδιαιτέρας συζητήσεις.

§166Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι, ἵνα ἐξασφαλισθῶσιν ἐκεῖνοι οἵτινες ἔχουσι φιλονεικίαν εἰς τὰς δηλώσεις νὰ τεθῇ ἡ διάταξις ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τούτων ἐπιτρέπεται ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας κλπ.». Διότι νομίζω ὅτι θ’ ἀναφυῶσι διαφοραὶ ἐπὶ διαφόρων ζητημάτων, ὡς ἀνέπτυξα καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4· ἕνεκα τούτου δὲν ἀρκοῦσιν αἱ γνώσεις τῶν διοικητικῶν προσώπων, ἀλλ’ ἀπαιτοῦνται καὶ δικαστικὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποφασίζωσι περὶ τῶν δικαστικῶν διαφορῶν αἱ ὁποῖαι θὰ γεννηθῶσι.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§168Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Ἐγὼ ὑποβάλλω τὴν τροπολογίαν μου.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 47 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 48–52, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς βʹ ἀνάγνωσιν.

§170ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Φθάνει πλέον.

§171ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ 25 παρακαλῶ· «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ προξενικοῦ νόμου».

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ προξενικοῦ νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§173Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 34, «περὶ τῶν ἐξ Ἀνατολικῆς Ῥωμυλίας καὶ Βουλγαρίας καταγομένων διδασκάλων».

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἐξ Ἀνατολικῆς Ῥωμυλίας καὶ Βουλγαρίας καταγομένων διδασκάλων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλεῖ νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὸ νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως τῆς κατὰ τοὺς νόμους ΒΧϠΔʹ τοῦ 1900, ͵ΒϠΟΓʹ τοῦ 1903 καὶ ͵ΓΣΙΔʹ τοῦ 1907 προθεσμίας τῆς ἀνανεώσεως τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων ἐκ παρελθουσῶν χρήσεων καὶ περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν αὐτῶν νόμων», ὅπερ κατὰ λάθος διεγράφη ἐξ αὐτῆς. Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Β. Ναυστάθμου». Ὁ κ. Δ. Κρεμεζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς κατὰ τοὺς νόμους ͵ΒΧϠΔʹ τοῦ 1900, ͵ΒϠΟΓʹ τοῦ 1903 καὶ ͵ΓΣΙΔʹ τοῦ 1907 προθεσμίας τῆς ἀνανεώσεως τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων ἐκ παρελθουσῶν χρήσεων καὶ περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν αὐτῶν νόμων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ ἑρμηνείας διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΔʹ τῆς 13 Δεκεμβρίου 1893 τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς». Πάντα θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτ. Ἐφ. Συζ. Βουλῆς, ἀρ. 208–210). Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ.).