1909.10.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16.

τῆς 12ης Ὀκτωβρίου 1909.

(Δευτέρα).

Προεδρία κ. Ἀλεξάνδρου Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ περὶ ὥραν 5 μ. μ. παρόντων 104 Βουλευτῶν. Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν;

§2Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως, περιορισμοῦ καὶ συστάσεως θέσεων τῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὑπαγομένων ὑπηρεσιῶν», ἀφοῦ ἡ τροπολογία μου ἐγένετο δεκτή, τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν παραμονὴν τοῦ ὑπαλλήλου τούτου τοῦ ἐπὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν συντάξεων ὡς γραφέως πρέπει νὰ διαγραφῶσι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§4ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Συνεπείᾳ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Νέγρη, ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτή, ὡς καὶ τῆς ἐμῆς, ἡ ὁποία ὡσαύτως ἐγένετο δεκτή, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἰδιαίτερον γραμματέα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν αὐξάνουσι κατὰ δύο γραμματεῖς· ἑπομένως εἰς τὸ ἄρθρον 1 πρέπει νὰ γίνωσιν ἀντὶ 30 οἱ γραμματεῖς 32, νὰ διαγραφῶσι δὲ δύο γραφεῖς αʹ τάξεως ὡς καὶ ὁ ἐπὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν συντάξεων ὑπάλληλος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν; Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται, ὡς διωρθώθησαν. Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλήν· 1) Ὁ λαὸς Κερκύρας ἐν πανδήμῳ συλλαλητηρίῳ συνελθὼν ὑποβάλλει διὰ τοῦ κ. νομάρχου ψήφισμα, ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ Ἐφετεῖον Κερκύρας, ἥτις ἐστερήθη μέχρι τῆς σήμερον τῶν ἑδρῶν τῆς Ἰονικῆς Κυβερνήσεως καὶ Βουλῆς τῆς αὐτοκεφάλου ἑπτανησιακῆς Πολιτείας, τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου τῆς Δικαιοσύνης, τοῦ Ἱεροσπουδαστηρίου, τοῦ Πανεπιστημίου, τοῦ κεντρικοῦ Ἰονικοῦ ταμείου κλπ. καὶ δηλοῖ ὅτι ἡ εἰς τόσας θυσίας ὑποβληθεῖσα Κέρκυρα χάριν τῆς Πατρίδος ἀναδέχεται τὴν συντήρησιν τοῦ Ἐφετείου ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῆς πόρων, ἐὰν ἡ μήτηρ Ἑλλὰς ἀπέστεργε τοῦτο. 2) Οἱ τηλεγραφοφύλακες Ἀθηνῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ εὐεργέτημα τῆς προσωπικῆς συντάξεως καὶ τῆς μονιμότητος ὡς καὶ οἱ ἀγροτικοὶ διανομεῖς· 3) Ὁ Κερκυραϊκὸς σύνδεσμος «Ἅγιος Σπυρίδων» ἐν Ἀθήναις ὑποβάλλει ὑπόμνημα ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ ἐν Κερκύρᾳ Ἐφετείου· 4) Οἱ ἀμπελοκτήμονες τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς ὑποβάλλουσι σκέψεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος· 5) Οἱ κάτοικοι Ἀραχώβης παρακαλοῦσιν, ὅπως καταργηθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον Λεβαδείας· 6) Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Αἰγινίου ὑποβάλλει ψήφισμα, ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσης· 7) Ὁ δικηγόρος κ. Ζηνόδωρος ὑποβάλλει γνώμην περὶ ἑνιαίου τῆς ψήφου καὶ διὰ μιᾶς μόνον κάλπης· 8) Ἡ Πρυτανεία τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ὑποβάλλει ψήφισμα τῶν φοιτητῶν ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τοῦ Πανεπιστημίου, ἱδρύσεως Ἀκαδημαϊκῆς Λέσχης καὶ τῆς διατηρήσεως τῆς λειτουργίας τῶν φροντιστηριακῶν ἀσκήσεων· 9) Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Στυμφαλίας τῆς Κορινθίας παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ ἐκεῖ Εἰρηνοδικεῖον· 10) Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἐν τῷ συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ περὶ τριμελῶν Πλημμελειοδικείων περιληφθῇ διάταξις, καθ’ ἣν νὰ ἐπιτρέπηται ἔφεσις ἐπὶ τῶν σοβαρωτέρων πλημμελημάτων· 11) Οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Μενιδίου καὶ τῶν χωρίων Κουκουβάουνες, Ἄνω Λιοσίων καὶ Καματεροῦ συνελθόντες εἰς συλλαλητήριον ὑποβάλλουσι δι’ ἐπιτροπῆς ψήφισμα, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ περὶ ἀγροφυλακῆς ͵ΓΣΙΗʹ τοῦ 1907 νόμος ἐν τοῖς ἄρθροις 22ῳ, 38ῳ, 13ῳ καὶ 14ῳ κατὰ τὰς ἐν τῷ ψηφίσματι ἀναφερομένας ὑποδείξεις· 12) Ὁ δήμαρχος Λαρίσης ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τοῦ δήμου Κασθαναίας, ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσης· 13) Οἱ σεισμοπαθεῖς κάτοικοι τοῦ χωρίου Χάβαρι τῆς Ἀμαλιάδος καταγγέλλουσιν ὅτι ἐγένοντο ἔκτροπα δυνάμει τοῦ ἐκδοθέντος Βασιλικοῦ Διατάγματος περὶ συνοικισμοῦ Χάβαρι καὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ νόμος ὁρίζων τὴν παραχώρησιν οἰκοπέδων εἰς τοὺς πράγματι παθόντας καὶ ἀκυρῶν τὰς δυνάμει τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος γενομένας παραχωρήσεις.

§6Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἀμπελοκτημόνων Ἀττικῆς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἐγγράψω διὰ τὴν Τετάρτην κατὰ τὸν νέον Κανονισμόν.

§8Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ τυπωθῇ;

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τυπωθῇ.

§12Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Νὰ μὲ ἐγγράψητε, παρακαλῶ, καὶ διὰ τὸ ψήφισμα τῶν κατοίκων Μενιδίου κλπ.

§13Θ. ΛΕΚΑΣ. Καὶ ἐμὲ δι’ ἀμφοτέρας, παρακαλῶ.

§14Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ τὸ ψήφισμα τοῦτο.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ τυπωθῇ καὶ τοῦτο;

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τυπωθῇ καὶ αὐτό. Ὁ βουλευτὴς Τρικκάλων κ. Σπ. Γεωργόπουλος παρακαλεῖ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἐπερώτησίς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν σχετικῶς πρὸς δύο γεφύρας τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων. Ἑπομένως ἡ ἐπερώτησις αὕτη θὰ συζητηθῇ τὴν Τετάρτην, θὰ διαβιβασθῇ δὲ ἡ ἐπερώτησις εἰς τὸν οἰκεῖον Ὑπουργόν. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§18ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου περὶ τῶν δαπανῶν τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας. Κατ’ αὐτὸ ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 300.000 δραχμῶν τοῦ λαχείου τοῦ Στόλου καὶ τῶν Ἀρχαιοτήτων, αἵτινες διετίθεντο μέχρι τοῦδε ὑπὲρ τῆς Ἀρχαιολογικῆς ἑταιρείας, διατίθενται καὶ ἐφεξῆς αἱ 200,000 ὑπὲρ αὐτῆς, αἱ δὲ λοιπαὶ 100.000 εἰσερχόμεναι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὡς τακτικὸν ἔσοδον, θὰ δαπανῶνται ὑπὲρ τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθορίζονται τὰ ἔργα καὶ οἱ σκοποί, ὑπὲρ ὧν δικαιοῦται ὁ Ὑπουργὸς νὰ δαπανᾷ τὸ ποσὸν τοῦτο, ἐπίσης δὲ ὁρίζεται ὅτι ἡ δαπάνη τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ ποτε τὸ ποσὸν τῶν 100.000, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ διὰ νόμου ν’ αὐξήσῃ αὐτήν. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν συνάδελφος εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου εἰς τὴν Βουλὴν ἀνήγγειλεν ὅτι εἷς τῶν κυριωτέρων πόρων αὐτοῦ ἔσται τὸ μονοπώλιον τοῦ κηροῦ. Ὁ κηρός, Κύριοι, βεβαίως πρέπει νὰ εἶναι μία πρόσοδος ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας, ὡς συμβαίνει καὶ εἰς ἄλλας ὁμοδόξους χώρας. Ἐν Ῥωσίᾳ ὁ κηρὸς εἶναι μονοπώλιον, ἡ δὲ ἐκ τούτου πρόσοδος διατίθεται ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ πολλαχοῦ τῆς ὁμοδόξου Ἐκκλησίας ἐν τῇ ὁμόρῳ χώρᾳ ἔχει καθιερωθῆ ὑπὸ τῶν διαφόρων ὁμοδόξων κοινοτήτων τὸ μονοπώλιον τοῦ κηροῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι μία σπουδαία πρόσοδος ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας ὡσαύτως. Καὶ ἐνταῦθα ἡ Ἱερὰ Σύνοδος πρὸ πολλοῦ ἐζήτησε νὰ καθιερωθῇ τὸ μονοπώλιον τοῦ κηροῦ, συνέστησε δὲ τὴν ὑποβολὴν τοιούτου νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλὴν. Ἐπὶ τῇ ἀναγγελίᾳ τοῦ μέτρου τούτου ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν οἱ κηροπλάσται καὶ κηροπῶλαι ἔσπευσαν νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν παράπονα, ὅτι διὰ τοῦ μονοπωλίου τούτου παραβλάπτονται τὰ συμφέροντά των. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ἠδύναντο νὰ συμβιβασθῶσι τὰ συμφέροντα αὐτῶν μετὰ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, καθόσον τοῦτο δὲν θὰ ἀνελάμβανε τὴν βιομηχανικὴν κατεργασίαν τοῦ κηροῦ. Ἠδύνατο νὰ ἀναθέσῃ εἰς τοὺς ὑπάρχοντας κηροπλάστας τὴν ἐργασίαν ταύτην ἐφ’ ὡρισμένῃ ἀμοιβῇ. Ἀλλά, ἀφοῦ αὐτοὶ ἐπέμειναν δηλοῦντες ὅτι εἶναι πρόθυμοι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς οἱονδήποτε φόρον χάριν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, ἀρκεῖ νὰ μὴ ὑπαχθῇ εἰς μονοπώλιον ὁ κηρός, ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐνδώσῃ εἰς τὴν τοιαύτην ἀξίωσίν των· διὸ ἀπεφάσισε νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου, φορολογοῦντος τὰς πρώτας ὕλας τοῦ κηροῦ. Οἱ κηροπλάσται προέτειναν νὰ ἐπιβληθῇ φόρος δύο δρχ. κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τοῦ κηροῦ τοῦ παραγομένου καὶ πωλουμένου ὑπ’ αὐτῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ἦτο δύσκολον ὁ φόρος οὗτος νὰ βεβαιωθῇ καὶ εἰσπραχθῇ ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς κηροπλαστικῆς, προυτιμήσαμεν νὰ τὸν ἐπιβάλωμεν ἐπὶ τῶν πρώτων ὑλῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καταθέτων νῦν παρακαλῶ ὅπως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§19Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐγχώριος κηρὸς φορολογεῖται;

§20ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι· μένει ἀτελής.

§21Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Οὐδεμίαν πρόνοιαν ἐλάβετε περὶ οἰκονομιῶν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ;

§22ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ....

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν νέον Κανονισμὸν δὲν ἔχετε, κύριε Ὑπουργέ, τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαντήσητε σήμερον εἰς τὸν κ. Βουλευτήν.

§24Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμήν, Κύριοι, νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ περὶ στρατολογίας ἐπιφέρονται ῥιζικαὶ μεταρρυθμίσεις εἰς τὸ μέχρι σήμερον ἰσχύον στρατολογικὸν σύστημα. Ὡς γνωρίζετε, ἡ στρατολογία εἶναι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας δύναται νὰ βασισθῇ ἡ στρατιωτικὴ ὀργάνωσις μιᾶς χώρας. Ὡς εἶπον ἄλλοτε, ἡ στρατιωτικὴ ὀργάνωσις τῆς χώρας ἐπιβάλλει τὴν ἐκπαίδευσιν παντὸς τοῦ μαχίμου πληθυσμοῦ. Διὰ νὰ κατορθωθῇ, ὥστε ὅλος ὁ μάχιμος πληθυσμὸς τῆς χώρας νὰ ἔχῃ ἐκπαιδευθῆ, ἀπαιτεῖται πρωτίστως νὰ ἐκπαιδεύηται ἐτησίως πᾶσα ἡ στρατεύσιμος ἀπογραφή· διὰ τοῦτο διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου καταργοῦνται ἐντελῶς πᾶσαι αἱ ἀπαλλαγαί· ἑπομένως πᾶς Ἕλλην θὰ ὑπηρετήσῃ, θὰ ἐκπαιδευθῇ ἐν εἰρήνῃ, ὥστε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκόν του ἐν πολέμῳ. Ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε, ἡ ἐμπόλεμος δύναμις ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἀπογραφῆς, ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τουτέστι τῶν ἐτησίως στρατευσίμων καὶ ἐκπαιδευομένων, ἐξαρτᾶται καὶ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα προσλαμβάνονται, διὰ νὰ ἀποτελέσωσι τὴν ἐμπόλεμον δύναμιν. Διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου αὐξάνεται ἕνεκα τῆς καταργήσεως τῶν ἀπαλλαγῶν ἡ ἀπογραφή, αὐξάνεται συγχρόνως καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἡλικιῶν, αἱ ὁποῖαι προσλαμβάνονται, διὰ νὰ ἀποτελέσωσι τὰς διαφόρους κατηγορίας τῆς ἐμπολέμου δυνάμεως. Ὁρίζεται ὡς στρατεύσιμος ἡλικία τὸ 19ον ἔτος συμπεπληρωμένον· ἑπομένως προστίθενται εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατὸν δύο ἡλικίαι νεώτεραι. Ἐπεκτείνεται ἐπίσης ἡ ἐφεδρεία τῆς ἐθνοφρουρᾶς κατὰ τρεῖς ἡλικίας. Διὰ τοῦ παλαιοῦ νόμου ἡ ὑποχρέωσις ἔληγεν εἰς τὸ 51ον ἔτος συμπεπληρωμένον, διὰ τοῦ νέου στρατολογικοῦ νόμου λήγει εἰς τὸ 54ον συμπεπληρωμένον. Ἀλλὰ διὰ τοῦ παλαιοῦ στρατολογικοῦ νόμου ὑπῆρχε τὸ ἄτοπον ὅτι ἐκαλοῦντο εἰς ἐκστρατείαν αἱ ἡλικίαι μέχρι τοῦ 52ου ἔτους· διὰ τοῦ νέου στρατολογικοῦ νόμου ἀπαλλάσσονται τῆς τοιαύτης ὑποχρεώσεως, διότι αἱ ἡλικίαι μέχρι τοῦ 47ου δύνανται νὰ ἀποτελέσωσι τὸν στρατὸν τῆς ἐκστρατείας. Ἑπομένως, ἐνῷ ὁ παλαιὸς νόμος προσλαμβάνει τὴν ἐφεδρείαν τῆς ἐθνοφρουρᾶς ἐν τῷ στρατῷ τῆς ἐκστρατείας, ἐν τῷ στρατῷ ὅστις ἐκστρατεύει ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς χώρας, ὁ νέος στρατολογικὸς νόμος προσλαμβάνει μόνον τὰς ἡλικίας μέχρι τοῦ 47ου ἔτους. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην εἶναι τελειότερος ὁ νέος στρατολογικὸς νόμος, διότι ἀφήνει τὰς ἡλικίας τὰς τελευταίας καὶ δὲν τὰς ὑποχρεοῖ νὰ ὑφίστανται τὰς ταλαιπωρίας καὶ τὰ δεινὰ πολέμου ἐπιθετικοῦ ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς χώρας. Ἑπομένως περιορίζει τὸν στρατὸν τῆς ἐκστρατείας μέχρι τοῦ 47ου ἔτους. Διὰ τοῦ νέου στρατολογικοῦ νόμου θὰ ὑπηρετῇ ἐπὶ διετίαν ὁ στρατεύσιμος ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ, ἐπὶ 12ετίαν θὰ ὑπηρετῇ ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ, ἐν τῇ πρώτῃ σειρᾷ τῆς ἐφεδρείας τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, τουτέστι παραμένουσιν εἰς τὸ ἐνεργὸν στράτευμα αἱ ἡλικίαι, αἱ μέχρι τοῦ 33 ἔτους. Ἀπὸ τοῦ 33ου—40οῦ, ἐπὶ ἑπτὰ ἔτη, θὰ ἀποτελῆται ἡ δευτέρα σειρὰ τῆς ἐφεδρείας τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, καὶ αἱ κατόπιν ἑπτὰ ἡλικίαι ἡ ἐθνοφρουρὰ καὶ τέλος ἡ ἐφεδρεία τῆς ἐθνοφρουρᾶς, ἡ ὁποία, ὡς εἶπον, ἀπαλλάσσεται τῆς ἐκστρατείας. Διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ ὁ ἐνεργὸς στρατὸς ηὔξησε κατὰ δύο ἡλικίας. Ἡ δύναμις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται, ἡ πραγματικὴ δύναμις, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, προχθὲς ἀνέφερα περὶ τοῦ μαχίμου πληθυσμοῦ, περὶ τῆς δυνάμεως τῆς θεωρητικῆς, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας, ἡ δύναμις ἡ πραγματικὴ θὰ ἀποτελῆται ἐκ 200,000 ἀνδρῶν. Ἡ δύναμις αὐτὴ ἡ ἀποτελουμένη μετὰ τῆς πρώτης σειρᾶς τῆς ἐφεδρείας εἶναι ἐπαρκής, διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τὸν στρατὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἄμυναν καὶ τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Αἱ 14 ἡλικίαι δίδουσι πραγματικὴν δύναμιν 200,000 ἀνδρῶν, αἱ δὲ ὑπόλοιποι ἡλικίαι, ἡ δευτέρα σειρὰ τῆς ἐφεδρείας, ἡ ἐθνοφρουρὰ καὶ ἡ ἐφεδρεία τῆς ἐθνοφρουρᾶς δίδουσιν ἑτέρας 250,000 ἀνδρῶν. Μὴ ὑποθέσητε ὅτι λαμβάνω πληροφορίας, τὰς ὁποίας μεταδίδω εἰς τὴν Βουλὴν ἁπλῶς. Τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας λαμβάνω ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, εἶμαι εἰς θέσιν καὶ νὰ τὰς ἐλέγξω καὶ νὰ ἀποδείξω τὸ ἀκριβὲς αὐτῶν, ἂν ἀμφισβητηθῶσιν. Ἑπομένως οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους λέγω, καὶ τοὺς ὁποίους φρονῶ ὅτι ὀφείλει καὶ δύναται νὰ παρασκευάσῃ τὸ Κράτος, εἶναι οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους προεῖπον, διότι ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι, ἐὰν πρόκειται νὰ παρασκευάσωμεν ἀνεπαρκῆ δύναμιν, μὴ δυναμένην νὰ ἐξασφαλίσῃ οὔτε τὴν ἄμυναν τῆς χώρας, οὔτε νὰ περιφρουρήσῃ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ ἐκστρατεύσῃ—ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην, διότι δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διαταράξωμεν τὴν εἰρήνην—, ἐὰν πρόκειται, λέγω, νὰ παρασκευασθῇ μικροτέρα δύναμις τῆς ἀπαιτουμένης διὰ τοὺς ἀνωτέρω μνημονευθέντας σκοπούς, εἶναι περιττὸν νὰ παρασκευάσωμεν τοιαύτην δύναμιν, διότι τὸ Κράτος οὐδὲν ζήτημα δύναται νὰ λύσῃ οὔτε διὰ πολέμου οὔτε διὰ τῆς διπλωματίας, μὴ ἐρειδομένης ἐπὶ μεγάλης στρατιωτικῆς δυνάμεως. Ἑπομένως θεωρῶ πρώτιστον καὶ στοιχειωδέστατον καθῆκον ἑνὸς Κράτους, τὸ ὁποῖον ἔχει σκοπὸν νὰ ζήσῃ, θεωρῶ ὅτι πρέπει διὰ παντὸς τρόπου καὶ διὰ πάσης θυσίας νὰ παρασκευάσῃ ἐπαρκῆ δύναμιν διὰ τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας προβλέπει. Ἀναφέρων τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς παρετήρησα ἀπὸ προχθὲς δυσφορίαν τινὰ εἰς τοὺς ἀσχολουμένους περὶ τὰ οἰκονομικά. Καὶ ἡ δυσφορία εἶναι δικαία, διότι φαντάζονται ὅτι 200,000 στρατοῦ θὰ ἀπαιτήσωσι κολοσσιαίας δαπάνας. Φρονῶ ὅτι μὲ τὰ οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, θὰ καταστῶμεν ἐπαρκεῖς, διὰ νὰ παρασκευάσωμεν αὐτὴν τὴν δύναμιν, διότι αἱ μὲν ἐτήσιαι δαπάναι δὲν αὐξάνονται πολὺ διὰ τῆς δυνάμεως αὐτῆς, διότι τὴν μεγάλην αὐτὴν δύναμιν, τὴν θεωρουμένην μεγάλην δύναμιν—κατ’ ἐμὲ εἶναι τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῆς ἐπαρκοῦς, διὰ νὰ ἀντεπεξέλθωμεν πρὸς πᾶσαν περίστασιν,—τὴν μεγάλην ταύτην δύναμιν ἀποτελεῖ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἡλικιῶν. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι διὰ τῆς καταργήσεως τῶν ἀπαλλαγῶν αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐτησίως στρατευσίμων καὶ ἐκπαιδευομένων, ἀλλ’ ἐξ ἄλλου διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ ἔχομεν τὴν ἐλάττωσιν τῆς θητείας, ἡ ὁποία οἰκονομεῖ δαπάνας· ἑπομένως αἱ μὲν ἐτήσιαι δαπάναι δὲν θὰ ὑπερβῶσι τὰ 23,000,000 διὰ τοῦ συνδυασμοῦ αὐτοῦ. Θὰ ἀπαιτηθῶσιν ὅμως φυσικῶς δαπάναι διὰ τὸν ὁπλισμὸν καὶ τὸν ἐφοδιασμόν.

§25Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄνευ τοῦ ἐπιδόματος, τοῦ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν συμπεριλαμβανομένου, πρὸς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης;

§26Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τὸ ἐπίδομα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐδίδετο εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀμύνης, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ἦτο ἰδανικόν, διότι ἀφῃροῦντο ἐκ τοῦ ἐτησίου Προϋπολογισμοῦ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ προστεθῶσιν· ἑπομένως εἶναι τὸ αὐτό.

§27Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο ζήτημα αὐτό. Ἐννοῶ, ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ μέλλοντος ποίαν αὔξησιν θὰ ἔχῃ;

§28Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Θὰ εἶναι 23,000,000.

§29Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὰ 3,500,000 τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης 26,500,000.

§30Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει πόρους 5,000,000 ἐκτὸς αὐτῶν βεβαίως.

§31Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ 7,000,000 δραχμῶν ἐπαύξησις καθαρά, κατὰ τὸ λέγειν ὑμῶν.

§32Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. 23,000,000 θὰ εἶναι αἱ δαπάναι. Ἦσαν μέχρι τοῦδε 18,000,000· ἑπομένως προστίθενται 5,000,000, προστιθεμένων δὲ καὶ τῶν 3,500,000 ἔχομεν ἐν ὅλῳ 8,500,000. Ἀλλὰ λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι τὰ 3,500,000, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν προσθέτως εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀμύνης, ἐδόθησαν, διότι παραλείπονται δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ὤφειλον νὰ περιλαμβάνωνται εἰς τὸν ἐτήσιον Προϋπολογισμόν.

§33ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μίαν ἐξήγησιν· τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀποβλέπει εἰς τοῦτο, εἰς τὴν πλήρωσιν ἐκτάκτων δαπανῶν καὶ ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ.

§34Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω τὴν δυσφορίαν τῶν ἀσχολουμένων περὶ τὰ οἰκονομικά, καὶ ἀναγνωρίζω ἐπίσης, ὅτι ἔπρεπεν ἴσως προηγουμένως ἡ Ἑλλὰς νὰ τακτοποιηθῇ οἰκονομικῶς, καὶ κατόπιν νὰ σκεφθῇ περὶ στρατοῦ. Ἀλλὰ φοβοῦμαι μή, ὡς εἶναι τὰ πράγματα σήμερον ἐν τῷ κόσμῳ, δὲν θὰ ἀνεύρωσι τὸ Κράτος κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ θελήσωσι νὰ διαρρυθμίσωσι τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας. Διότι μὴ λησμονεῖτε, ὅτι, ἂν ὁ Ἑλληνισμὸς ὑποστῇ καίριον τραῦμα ἐν τῷ ἐθνικῷ καὶ φυλετικῷ ἀγῶνι, δὲν θὰ ἔχητε Κράτος πλέον, περὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ ὁποίου θὰ φροντίσωσιν οἱ περὶ τὰ οἰκονομικὰ ἀσχολούμενοι. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διαταράξωμεν τὴν εἰρήνην, ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει ἀκριβῶς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ καταστῶμεν ἰσχυροὶ καὶ ἀπαραίτητοι σύμμαχοι τοῦ ὁμόρου Κράτους, τοῦ ὁποίου τὰ συμφέροντα εὐτυχῶς σήμερον ταυτίζονται ὁλοκλήρως μὲ τὰ συμφέροντα τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν. Καὶ δὲν θὰ εἴμεθα ἀπαραίτητοι σύμμαχοι, ἂν δὲν μεριμνήσωμεν περὶ συντάξεως καὶ παρασκευῆς ἐπαρκοῦς πολεμικῆς δυνάμεως, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δεχθῶσιν ὡς συμμάχους κατὰ τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας πάντες βλέπουσιν ἐπικειμένας ἐν τῇ Ἀνατολῇ. Τὸ ὅμορον Κράτος κλυδωνίζεται ἐν τῇ αὐτῇ φυλετικῇ τρικυμίᾳ ὅπως καὶ ἡ Ἑλληνικὴ φυλή, καὶ θὰ θεωρήσῃ ἐπάναγκες νὰ συνεργασθῇ· ἀλλά, διὰ νὰ συνεργασθῇ μετὰ τῆς Ἑλλάδος, πρέπει αὕτη νὰ παρουσιάσῃ τὴν ἐπαρκῆ καὶ τὴν ἀξιόμαχον δύναμιν. Ἂν ὑποτεθῇ, Κύριοι, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ φυλὴ θὰ ὑπολειφθῇ ἐν τῷ φυλετικῷ ἀγῶνι, θὰ περιφρονηθῇ καὶ ὡς σύμμαχος ἔτι. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος δὲν θὰ ὑφίσταται τότε, διὰ νὰ κανονίσητε οἱ περὶ τὰ οἰκονομικὰ ἀσχολούμενοι τὰ οἰκονομικὰ αὐτοῦ. Ἑπομένως θεωρῶ ἀπαραίτητον τὴν παρασκευὴν ἐπαρκοῦς καὶ ἀξιομάχου πολεμικῆς δυνάμεως καὶ θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑποβληθῶμεν καὶ ἡμεῖς πάντες καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς πάσας τὰς θυσίας, διὰ νὰ ἔχῃ θετικὸν καὶ ὠφέλιμον ἀποτέλεσμα, καὶ διὰ νὰ διατηρήσῃ τὸ ἰδανικόν του, τὸ ὁποῖον ἂν συντριβῇ, θὰ καταντήσῃ νὰ διασπαρῇ εἰς τὰ πέρατα τοῦ κόσμου, διότι λαὸς ἄνευ ἰδανικοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ Κράτος. Καὶ ἂν ἀγωνίζομαι ἐνταῦθα, διὰ νὰ πείσω περὶ τῆς ἀνάγκης μεγάλης πολεμικῆς δυνάμεως, ἀγωνίζομαι, διότι προβλέπω ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ φυλὴ ὑπολειπομένη ἐν τῷ πολεμικῷ ἀγῶνι θὰ διασπαρῇ καὶ θὰ μεταναστεύσῃ ἐντεῦθεν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Κράτος οἷον πρέπει νὰ ὑπάρξῃ, διὰ νὰ μεριμνήσητε περὶ τῶν οἰκονομικῶν.

§35Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐντὸς πόσου χρονικοῦ διαστήματος θὰ γίνῃ ἡ παρασκευὴ τῶν 200 χιλιάδων;

§36Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐμὲ δὲν ἐνδιαφέρει τὸ χρονικὸν διάστημα οὔτε τὰ οἰκονομικά· ἓν μὲ ἐνδιαφέρει, νὰ παρουσιάσω στρατιωτικὸν σύστημα τὸ ὀλιγοδαπανώτερον παντὸς ἄλλου.

§37Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ χρονικὸν διάστημα ἐνδιαφέρει ὅλους, καὶ ὑμᾶς ἰδιαιτέρως.

§38Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τότε ἔπρεπεν ἐγκαιρότερον νὰ φροντίσῃ αὐτὸ τὸ Κράτος νὰ μὴ καταστραφῇ. Ἄλλως τε, εἶπον, τὰ παρουσιασθέντα οἰκονομικὰ μέτρα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, αἱ πρόσοδοι, τὰς ὁποίας ἔχει σήμερον τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται περὶ τὰ 5 ἑκατομμύρια, αἱ πρόσοδοι αὗται ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰ οἰκονομικὰ μέτρα θέλουσιν ἐπαρκέσει διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τοῦ στρατοῦ. Διὰ τὴν αὔξησιν τῆς ἀπογραφῆς ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν καὶ οἱ ὑπήκοοι Ἕλληνες οἱ ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ εὑρισκόμενοι, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε μέχρι τοῦδε εἶχον ζητηθῆ, διὰ νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐν τῷ στρατῷ, καὶ περὶ αὐτῶν λαμβάνει πρόνοιαν ὁ στρατολογικὸς νόμος. Ἐν συντόμῳ ὁ νέος στρατολογικὸς νόμος ἐν συνδυασμῷ μετὰ τῆς στρατιωτικῆς προεκπαιδεύσεως θὰ παράσχῃ, θὰ δώσῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα εἶπον ὅτι θὰ δώσῃ, καὶ θὰ τὰ δώσῃ, ὡς εἶπον προηγουμένως, μὲ τὸν μᾶλλον οἰκονομικὸν τρόπον. Διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων δαπανῶν—ὡς γνωρίζετε, αἱ ἐτήσιαι δαπάναι ἀποτελοῦνται ἐκ τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ στρατεύματος τῆς ἐν εἰρήνῃ δυνάμεως, περὶ τῆς ὁποίας λαμβάνεται πρόνοια νὰ μὴ εἶναι καθ’ ὅλον τὸ ἔτος μεγάλη, ἀλλὰ μόνον κατὰ τὰς περιόδους, κατὰ τὰς ὁποίας ἀπαιτοῦνται νὰ εἶναι πλήρεις αἱ στρατιωτικαὶ μονάδες πρὸς ἄσκησιν αὐτῶν,— ὑπάρχουσι, Κύριοι, καὶ αἱ δαπάναι αἱ ἀπαιτούμεναι διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς ἐθνοφρουρᾶς καὶ τῆς ἐφεδρείας τῆς ἐθνοφρουρᾶς, αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον οὐδέποτε ἠσκήθησαν καὶ περὶ τῶν ὁποίων λαμβάνεται πρόνοια νὰ ἀσκηθῶσι διὰ τοῦ συστήματος τῆς προεκπαιδεύσεως. Διὰ τῆς προεκπαιδεύσεως, ἡ ὁποία ἐγκαθιδρύεται, θὰ δύναται νὰ γίνῃ καὶ ἡ ἐκπαίδευσις αὐτῶν ἐντελῶς ἀδαπάνως, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἐπιβαρύνηται ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῆς προσθέτου ταύτης δαπάνης. Ὁ νέος αὐτὸς στρατολογικὸς νόμος κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην πληροῖ καὶ τὰς στρατιωτικὰς καὶ τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας τῆς χώρας, θὰ ἔχῃ δὲ ὡς ἀποτέλεσμα καὶ τὴν μείωσιν τῆς ἀνυποταξίας, ἕνεκα τῶν πολλῶν εὐκολιῶν, τὰς ὁποίας παρέχει εἰς τὸν πληθυσμόν. Ὅτε λεπτομερῶς θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, θὰ προσθέσω καὶ διαφόρους ἄλλας λεπτομερείας καὶ διάφορα ἄλλα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπέρχονται, ὡς καὶ τὰς ἐπιφερομένας τροποποιήσεις τοῦ μέχρι σήμερον ἰσχύοντος στρατολογικοῦ νόμου.

§39Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τί ποσὸν ὑπολογίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἀπαιτηθῇ πρὸς ἐφαρμογήν του;

§40Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐὰν θέλῃ τις νὰ λάβῃ πληροφορίας λεπτομερεστέρας, ὑπάρχει ὁλόκληρος ὁμιλία μου ἐν τῇ Βουλῇ, ἡ ὁποία ἐνθυμοῦμαι ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπολογίζει τί ἀπαιτεῖται δι’ ἑκατὸν χιλιάδας ἀνδρῶν. Ἂν θέλῃ τις πληρεστέρας πληροφορίας, ἂς λάβῃ τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὴν ὁμιλίαν μου ἐκείνην, ἵνα μὴ ἀπασχολῶ ἐπιπλέον τὴν Βουλήν, ἐπαναλαμβάνων τὰ αὐτά. Ὑποβάλλω ἐπίσης καὶ σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεων τοῦ περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν νόμου, τροποποιήσεων αἱ ὁποῖαι κατέστησαν ἀναγκαῖαι ὡς ἐκ τῶν νέων μέσων. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεων τοῦ περὶ προβιβασμῶν νόμου, αἱ ὁποῖαι ἀπῃτήθησαν ἕνεκα τῆς καταργήσεως τῶν τελευταίων νόμων.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δραχ. 3.532.698». Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δραχ. χιλίων (ἀριθ. 1000) ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον). Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως, περιορισμοῦ καὶ συστάσεως θέσεων τῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὑπαγομένων ὑπηρεσιῶν».

§42ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διορθώσεως τῶν Ἐπισήμων Πρακτικῶν θὰ γίνῃ καὶ ἡ διόρθωσις αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης προσωπικοῦ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§44ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ εἰς τὸ ἐδάφιον δʹ ν’ ἀντικατασταθῶσιν αἱ λέξεις «πέντε» διὰ τοῦ «ἐννέα», «τρεῖς» διὰ τοῦ «πέντε» καὶ «δύο» διὰ τοῦ «τέσσαρας». Διὰ τῆς τοιαύτης αὐξήσεως θὰ καταστῇ ἐπαρκὲς ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν τὸ προσωπικὸν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τόσῳ μᾶλλον, ὅσῳ πρόκειται διάφοροι ὑπηρεσίαι αὐτοῦ νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὰ σχετικὰ τμήματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Τούτου ἕνεκα διὰ τοῦ τελευταίου ἄρθρου ἐξουσιοδοτεῖται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος κανονίσῃ καὶ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ὑπαγάγῃ πολλὰς ἐξ αὐτῶν εἰς τὰ ἁρμόδια τμήματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν».

§45Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρῶτον θὰ συγχαρῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν αὔξησιν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ αὐτόν· τοσαύτη ἐργασία ἀνατιθεμένη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ; Εἴθε!

§46Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μετὰ τὴν τελευταίαν τροπολογίαν ποῖον θὰ εἶναι τὸ προσωπικὸν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου;

§47ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ εἶναι ὁ διευθυντής, εἷς ὑποδιευθυντής, εἷς τμηματάρχης βʹ τάξεως, τέσσαρες ὑπουργικοὶ γραμματεῖς βʹ τάξεως, ἐννέα ὑπουργικοὶ γραφεῖς, ἐξ ὧν πέντε αʹ τάξεως καὶ τέσσαρες βʹ, τρεῖς κλητῆρες αʹ ἢ βʹ τάξεως καὶ πέντε ἐργάται τοῦ ἀρχείου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μέτρων πρὸς καταπολέμησιν τοῦ λαθρεμπορίου τοῦ καπνοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ κ. Κατσάνου καὶ ἑτέρα τροπολογία τοῦ κ. Παπαϊωάννου. Ἡ πρώτη τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς: μετὰ τὰς λέξεις «διαθέσεως ἢ μεταποιήσεως νὰ παραδώσῃ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν Ἀρχὴν τῆς περιφερείας» νὰ τεθῇ «ἢ τὴν δημοτικὴν Ἀρχὴν δήλωσιν εἰς διπλοῦν κλπ.», εἰς δὲ τὸ τέλος τῆς παραγράφου νὰ τεθῇ «δικαιούμενος νὰ ἐπιδώσῃ τοιαύτην δήλωσιν καὶ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος κοινοποιουμένην ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου, συντασσομένου καὶ τοῦ ἐπιδοτηρίου ἐπίσης ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου, μέχρι τέλους Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους».

§49ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριχωνίας βουλευτοῦ κ. Κατσάνου ἐδήλωσα καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ἀνάγνωσιν καὶ νῦν δηλῶ ὅτι ἀποδέχομαι. Τὸ δεύτερον ὅμως ὄχι, δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκα ἤδη πρὸς τὴν Βουλήν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας ἀποδέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§51ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς γνωστόν, Κύριοι, ἔχομεν διαφόρους καπνοπαραγωγοὺς περιφερείας καὶ διάφορα εἴδη καπνοῦ. Ἀναλόγως λοιπὸν τῆς τοιαύτης διαφορᾶς ἀλλοῦ μὲν γίνεται ἡ συγκομιδὴ καὶ συσκευὴ τοῦ καπνοῦ πρωιμωτέρα, ἀλλοῦ δὲ ὀψιμωτέρα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, νὰ συνδυασθῇ δ’ αὐτὸ πρὸς τὸ ἄρθρον 6. Ἑπομένως παρακαλῶ νὰ διαγραφῶσιν ἐκ τοῦ τετάρτου στίχου τοῦ αʹ ἐδαφίου αἱ λέξεις «Διὰ Β. Διατάγματος ὁρισθησομένου κατὰ περιφερείας», μετὰ δὲ τὴν λέξιν «Ἀρχὴν» νὰ προστεθῶσιν «εἰς τὸν εἰρηνοδίκην τῆς περιφερείας ἢ τὸν δήμαρχον». Ἡ Ἐπαρχία μου εἶναι καπνοπαραγωγός, εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ὅτι κατὰ τὰ τέλη Ὀκτωβρίου ἔχει συγκομισθῇ καὶ συσκευασθῇ ἤδη ὁ ἐν αὐτῇ παραγόμενος καπνός. Εἰς ἄλλας ὅμως καπνοφόρους περιφερείας καὶ διὰ τὴν διαφορὰν τῶν κλιματολογικῶν συνθηκῶν καὶ τοῦ καλλιεργουμένου εἴδους τοῦ καπνοῦ καὶ διὰ τὴν μεγάλην παραγωγὴν δὲν προφθάνουσι μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου καὶ διὰ τοῦτο ἡ συσκευὴ παρατείνεται μέχρι τέλους Νοεμβρίου. Ἀλλὰ δυνατὸν ἕνεκεν ἐκτάκτων καιρικῶν περιστάσεων νὰ μὴ γίνῃ ἐγκαίρως ἡ συσκευή, νὰ μὴ εἶναι δὲ ἕτοιμος ὁ παραγωγὸς νὰ ὁρίσῃ τὸ ποσὸν τοῦ καπνοῦ. Διὰ τοῦτο ἐπιτρέπεται, εὐθὺς ὡς ἀνακοινωθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι λόγοι ἀνεξάρτητοι τῆς θελήσεως τῶν καπνοπαραγωγῶν δὲν ἐπέτρεψαν τὴν ἔγκαιρον συσκευὴν τοῦ καπνοῦ των, νὰ δώσῃ παράτασιν προθεσμίας. Ἰδίως τοῦτο ἐπιβάλλεται, ὅπου καλλιεργεῖται μονομερῶς ἀρωματώδης καπνός. Ἀφοῦ ἔχομεν λοιπὸν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀναλόγως τῶν καιρικῶν περιστάσεων καὶ τῶν διαφόρων εἰδῶν τοῦ καλλιεργουμένου καπνοῦ νὰ δίδῃ παράτασιν καὶ πέρα τοῦ Νοεμβρίου, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνησυχεῖ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Τὸ ἄρθρον 6 εἶναι σαφές.

§52Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ δικαιολογία, τὴν ὁποίαν προβάλλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μὴ γένηται δεκτὴ ἡ τροπολογία μου, δὲν εἶναι ἀποχρῶσα, διότι δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ ἔχωμεν ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον συσκευάζεται ὁ καπνός. Ὁ σκοπός, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὑτοῦ, ἦτο ἀποτρεπτικὸς χάριν τοῦ λαθρεμπορίου. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ συγκομιδὴ τοῦ καπνοῦ ἐνεργεῖται μέχρι τῶν μέσων τοῦ μηνὸς Αὐγούστου, ἐὰν δὲ ἦσαν δεδικαιολογημένοι οἱ φόβοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γίνωνται λαθρεμπόρια ἀπὸ τῆς τελευταίας συγκομιδῆς τοῦ καπνοῦ, ἤτοι ἀπὸ 15 Αὐγούστου μέχρι τέλους Νοεμβρίου, βεβαίως θὰ ὑπῆρχεν ὁ χρόνος, ὥστε νὰ γίνωνται τὰ λαθρεμπόρια, τῶν ὁποίων τὴν πρόληψιν προσπαθεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἕτερος ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν φαίνεται δεδικαιολογημένος, διότι μᾶς ἀνέφερεν, ὅτι κατάγεται ἀπὸ καπνοφόρον ἐπαρχίαν καὶ γνωρίζει καλῶς ὅτι ἡ συσκευὴ τοῦ καπνοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ ἐντὸς τοῦ Ὀκτωβρίου. Ἡμεῖς ἐδέχθημεν καὶ δεχόμεθα, ὅτι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ μάλιστα εἶναι συνηθέστατον· ἀλλ’ ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν καιρικῶν περιστάσεων. Δυνατὸν ὅμως ἐπίσης νὰ γίνῃ καὶ ὅλως τὸ ἀντίθετον, ἤτοι ἕνεκα τῶν καιρικῶν περιστάσεων νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὸν καπνὸν ἕτοιμον πρὸς ἀποταμίευσιν καὶ ἑπομένως πρὸς δήλωσιν οὔτε κατὰ τὸν μῆνα Δεκέμβριον· διὰ τοῦτο πρέπει νὰ θέσωμεν ἕν τέρμα, δηλαδὴ νὰ δοθῇ παράτασις μέχρι τέλους Δεκεμβρίου, ὥστε, ὅταν θὰ ἔχωμεν τὴν εὔνοιαν τῶν καιρικῶν περιστάσεων, νὰ δυνάμεθα νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν συσκευὴν τοῦ καπνοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ γνωρίζῃ, ὅτι ὁ κίνδυνος τοῦ λαθρεμπορίου δὲν εἶναι τὸν μῆνα Δεκέμβριον, ὡς δὲ εἶπον, ἡ συγκομιδὴ γίνεται τὸν Αὔγουστον καὶ ἑπομένως ὁ παραγωγὸς θὰ ἔχῃ τὸν καιρὸν νὰ παραδώσῃ εἰς τὴν λαθρεμπορίαν τὸν καπνόν. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τοῦτο, διότι θὰ μεταμεληθῇ ὁ ἴδιος, καθόσον δὲν θὰ δύναται κατόπιν νὰ θεραπεύσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπαγγέλλεται διὰ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, καθόσον τὸ ἄρθρον 6 εἶναι δῶρον ἄδωρον, διότι θὰ ἔχωμεν τὴν πρόνοιαν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἁρμοδίαν Ἀρχήν, ἡ ὁποία θὰ γνωρίζῃ τὰς διαφόρους φάσεις, τὰς ὁποίας θὰ λάβωσιν αἱ καιρικαὶ περιστάσεις, ἵνα γνωρίζῃ αὐτὰς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ σπεύσῃ διὰ Β. Διατάγματος νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχει· Ἀξίαν ἔχει μόνον τοῦτο, δηλαδὴ νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν παράτασιν αὐτήν, νὰ ἀφήσῃ δὲ τὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 6 ὁριζόμενα διαστήματα ὡς πρὸς τὸν ἀρωματικὸν καπνόν, τὰ ὁποῖα γνωρίζει ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, διότι πιθανὸν νὰ μὴ ἐπαρκῇ ὁ χρόνος διὰ τὴν συσκευὴν τοῦ καπνοῦ. Δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τὴν ἀξίαν του τὸ νομοσχέδιον διὰ τῆς παρατάσεως τοῦ ἑνὸς μηνός. Διὰ νὰ ἀποφύγωμεν λοιπὸν πάντας τοὺς κινδύνους, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν γνώμην του.

§53ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Τριχωνίας νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν τροπολογίαν του, μεθ’ ὅσας πρὸ ὀλίγου ἐξηγήσεις ἔδωκα εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ τῆς τροπολογίας του κινδυνεύει νὰ ματαιωθῇ ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τὴν σύνταξιν καὶ ὑποβολὴν τοῦ ὁποίου προέβην ἐγὼ ὑπείκων εἰς ἀνάγκην ἀναπόδραστον καίπερ ὢν ἀντιπρόσωπος καπνοφόρου Ἐπαρχίας. Δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν νὰ παρατείνωμεν τὴν πρὸς δήλωσιν προθεσμίαν, πέρα τοῦ Νοεμβρίου. Ὅταν παρουσιασθῶσιν ἔκτακτοι καιρικαὶ περιστάσεις, μὴ ἐπιτρέπουσαι τὴν συσκευὴν τοῦ καπνοῦ μέχρι τέλους Νοεμβρίου, τότε δυνάμεθα διὰ Β. Διατάγματος νὰ παρατείνωμεν τὴν προθεσμίαν. Αὐτὸ γίνεται ἀκριβῶς δι’ ἐκείνας τὰς Ἐπαρχίας, διὰ τὰς ὁποίας παρίσταται τοιαύτη ἀνάγκη. Ὅταν ἡ ἐν τῷ νόμῳ τεταγμένη προθεσμία τύχῃ νὰ μὴ ἐπαρκέσῃ, τότε δύνανται οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ ἀναφερθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον διὰ Β. Διατάγματος θὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν ἐπὶ ἕνα ἀκόμη μῆνα καὶ ἐπὶ πλέον ἀκόμη ἀναλόγως τῆς ἀνάγκης. Ὁ κ. συνάδελφος, ὅ,τι θέλει, γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ, ἵνα αὐτὸ τὸ εἰδικὸν μέτρον ἐπεκτείνωμεν εἰς ὅλας τὰς καπνοπαραγωγοὺς Ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην αὐτοῦ, ἵνα μὴ οὕτω παράσχωμεν ἀφορμὴν εἰς πειρασμούς.

§54Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ οὐδὲν ἀποκλειστικὸν προνόμιον ἐζήτησα διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου.

§55ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἔχετε.

§56Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει ἀρκετὴν ἀντίληψιν, κακῶς ὅμως φρονεῖ ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ παρέχοντος πρὸς αὐτὸν τὸ δικαίωμα ἵνα παρατείνῃ διὰ Β. Διατάγματος τὴν προθεσμίαν προλαμβάνονται ἐκεῖνα τὰ κακά, τὰ ὁποῖα θέλω νὰ προλάβω διὰ τῆς τροπολογίας, ἐνῷ τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, διότι ἐλησμόνησε μίαν συνθήκην, καθ’ ἣν παρασκευάζεται ὁ καπνός. Ὁ καπνὸς δύναται σήμερον νὰ εἶναι ἀνεπίδεκτος πρὸς συσκευήν, ἐντὸς 2 ἢ 3 ἡμερῶν νὰ γίνῃ ἐπιδεκτικὸς καὶ πάλιν μετὰ 2 ἢ 3 ἡμέρας νὰ μὴ εἶναι ἐπιδεκτικός. Καὶ τότε ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν· πότε θὰ δυνηθῇ ἡ ἐπιτόπιος Ἀρχὴ νὰ παραστήσῃ τὰς ἀνάγκας ταύτας εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ διέλθῃ τὸ στάδιον τῆς γραφειοκρατίας τὸ Διάταγμα, νὰ μεταβῇ εἰς τὰ Ἀνάκτορα καὶ νὰ ἐπιστραφῇ, ὁπότε θὰ ἔχωμεν καπνὸν οὐχὶ πρόσφορον πρὸς τοιαύτην συσκευήν, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλοῦμεν; Τὰς παρατηρήσεις ταύτας παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, διότι διὰ τὸν ἀγνοοῦντα τὸ τεχνικὸν μέρος τῆς παρασκευῆς καπνοῦ φαίνεται ὅτι δὲν ἔχουσι σημασίαν, ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀσχολουμένους εἰς αὐτὸν ἔχουσι σημασίαν καὶ συνεπείας καταστρεπτικάς, διὰ τὰς ὁποίας ὁ ἴδιος Ὑπουργός, ἐπαναλαμβάνω, θέλει μεταμεληθῆ.

§57Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Οἱ φόβοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιμένοντος εἰς τὴν μὴ παράτασιν τῆς προθεσμίας εἶναι ὀλίγον ἀδικαιολόγητοι, διότι, ὡς πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἴδιος καταγόμενος ἐκ καπνοφόρου ἐπαρχίας, γνωρίζει τὰς συνθήκας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων καλλιεργεῖται καὶ συσκευάζεται ὁ καπνός. Ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὅτι οἱ παρ’ ἡμῖν καπνοπαραγωγοὶ εἶναι καὶ καλλιεργηταὶ ὅλων τῶν δημητριακῶν καρπῶν, πολλάκις δὲ ἐν ἐπιγνώσει ἢ ἐξ ἀδυναμίας μᾶλλον ἀφήνουσι καὶ παρέρχονται εὐκαιρίαι, καταγινόμενοι εἰς τὴν σπορὰν τῶν δημητριακῶν καρπῶν καθ’ ὅλον τὸν μῆνα Ὀκτώβριον καὶ Νοέμβριον. Κατὰ συνέπειαν, ἂν προέλθῃ ἀγαθὸν ἐκ τοῦ νόμου διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς προθεσμίας, θὰ προέλθῃ κακὸν μεγαλείτερον ἐκ τῆς παρεμποδίσεως τῆς καλλιεργείας τῶν δημητριακῶν καρπῶν. Γνωρίζει δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι οἱ παραγωγοὶ δὲν ἔχουσιν ἐπαρκῆ χῶρον πρὸς συσκευὴν τοῦ καπνοῦ καὶ διὰ τοῦτο ἐκτελοῦσιν αὐτήν, ὅταν ἐπιτρέπῃ εἰς αὐτοὺς ὁ καιρός. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν τοῦ κ. προλαλήσαντος ἵνα παραταθῇ ἡ προθεσμία ἐπὶ 1 μῆνα πρὸ παντὸς πρὸς διευκόλυνσιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου.

§58ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Κατσάνου, δηλαδὴ τὸ περὶ τῆς κοινοποιήσεως τῆς δηλώσεως, «νὰ παραδώσῃ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν Ἀρχὴν τῆς περιφερείας δήλωσιν εἰς διπλοῦν κλπ.», δέχομαι, οὐχὶ δὲ καὶ τὸ δεύτερον, περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Τριχωνίας κ. Παπαϊωάννου.

§60ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν τὴν δέχομαι.

§61Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπειδὴ ὑποβάλλομεν εἰς ὑποχρεώσεις τοὺς χωρικούς, οἱ ὁποῖοι οὔτε γνῶσιν δὲν θὰ ἔχωσι τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο τὸ ἑξῆς: «Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου τοιχοκολληθήσονται ἐν τοῖς δημαρχείοις καὶ ἀναγνωσθήσονται ἐπ’ ἐκκλησίαις ἐν πᾶσι τοῖς χωρίοις τῶν καπνοφόρων ἐπαρχιῶν».

§62ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι μόνον διότι εἶναι καθῆκόν μου, ἀλλὰ καὶ διότι εἶμαι ἀντιπρόσωπος καπνοφόρου ἐπαρχίας, θὰ σπεύσω δι’ ἐγκυκλίου πρὸς εἰδοποίησιν, ὥστε εἶναι περιττὴ ἡ ἐν τῷ νόμῳ ἀναγραφή.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον μὲ τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Κατσάνου, ἣν παρεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ κ. Κατσάνου ἔχουσα οὕτω: «Τὸ ἄρθρον 2ον τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Ὁ ὅρος ὡς ἔγγιστα λογίζεται εἰς 12% ἐπὶ τοῦ παραγομένου καπνοῦ».

§64ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὴν δέχομαι. (Ψηφίζεται τὸ 2 ἄρθρον τροποποιημένον ὡς ἀνωτέρω, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 3 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Κατσάνου ἔχουσα ὡς ἑξῆς: Ἡ παράγραφος βʹ τοῦ ἄρθρου 4 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Οἱ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐντεταλμένοι ὑπάλληλοι τῆς ἁρμοδιότητος αὐτοῦ, οἱ εἰσαγγελεῖς, ἀνακριταί, εἰρηνοδίκαι καὶ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι δύνανται νὰ ἐξελέγχωσι διὰ ζυγίσεως τὸν ὑπὸ τῶν παραγωγῶν κατεχόμενον καπνὸν καὶ τουμπεκίον ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τῶν δηλώσεων περὶ ἀποταμιεύσεως τοῦ καπνοῦ καὶ τουμπεκίου κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 1».

§66ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ προβαίνω ἔτι περαιτέρω, ἀλλὰ ἀντὶ τῶν ἀνακριτῶν καὶ τῶν εἰσαγγελέων περιορίζομαι εἰς τὰς οἰκονομικὰς Ἀρχάς, τῶν ὁποίων ἔργον εἶναι ὁ τοιοῦτος ἔλεγχος. Προσθέτω λοιπὸν τὸ ἑξῆς: «Οἱ οἰκονομικοὶ ἐπιθεωρηταί, οἱ οἰκονομικοὶ ἔφοροι καὶ οἱ διευθυνταὶ καπνεργοστασίων δύνανται, ὁσάκις κρίνουσιν ἀναγκαῖον, νὰ προβαίνωσιν εἰς ζύγισιν τῶν ὑπὸ τῶν παραγωγῶν κατεχομένων καπνῶν ἢ τουμπεκίων».

§67Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀποσύρω λοιπὸν τὴν τροπολογίαν μου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καθὼς καὶ τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 7).

§68ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὸ δʹ ἐδάφιον καὶ ὑπ’ ἀριθ. 3 παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ αʹ περίοδος (ἀναγινώσκει): «Ἡ παρὰ καπνοπώλου ἐπίτηδες διάρρηξις τῶν περιβαλλουσῶν τὰ δοχεῖα καπνοῦ, σιγαρέττων καὶ σιγάρων ἐνσήμων ταινιῶν πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς λιανικῆς πωλήσεως», νὰ ἀρκεσθῶμεν δὲ μόνον εἰς τὸ ἑπόμενον: «Ἡ παρὰ καπνοπώλου ἐν γνώσει διατήρησις ἐν τῷ καταστήματι αὐτοῦ ἢ ἀλλαχοῦ δοχείων, μὴ φερόντων τὴν σφραγῖδα τοῦ καπνοκοπτηρίου ἐπί τε τῆς ταινίας καὶ τοῦ δοχείου ἀποτετυπωμένην», καθόσον πολλοὶ καπνοπῶλαι καὶ καπνέμποροι μοὶ ἔκαμον τὴν δικαίαν παρατήρησιν, ὅτι πιθανὸν ἀφ’ ἑαυτῶν νὰ ἔχωσι βλαβῆ αἱ ταινίαι καὶ ἀδίκως θὰ καταδιώκηται ὁ ἔχων τὴν λιανικὴν πώλησιν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζονται τὰ λοιπὰ ἄρθρα 8, 9, 10 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Ὁ κ. Θ. Λέκας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων περὶ ταμειακῆς ὑπηρεσίας». Οἱ κύριοι Ἰ. Γιαννακίτσας καὶ Κ. Τοπάλης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Δικαστηρίων τινῶν τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Ἰ. Γιαννακίτσας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΛΑʹ τῆς 20 Ἰουνίου 1904 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». Ὁ κ. Θρ. Μαυρομαρᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου καὶ διοικήσεως μοναστηρίων». Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ κ. Μ. Λιδωρίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Δικαστηρίων τινῶν τοῦ Κράτους». (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 128–133). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ [τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 32 καὶ 33 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων καὶ τοῦ ἄρθρου 363] τῆς Ποινικῆς Δικονομίας περὶ τριμελῶν Πλημμελειοδικείων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1).

§70Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον περιττεύουσιν αἱ λέξεις «ἀπαγορευομένης τῆς ἀναπληρώσεως τοῦ εἰσαγγελέως ὑπὸ ἀμίσθου παρέδρου ἢ δικηγόρου». Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ συναινέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐκλίπῃ αὐτὴ ἡ περίοδος, διότι, ἐὰν μείνῃ ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, θέλει ἀποβῆ ἀνεφάρμοστον τελείως. Ἐνδεχόμενον εἰς τι Δικαστήριον νὰ εἶναι Κακουργιοδικεῖον καὶ Πλημμελειοδικεῖον συγχρόνως· εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον θὰ εἶναι ὁ εἰσαγγελεύς, εἰς δὲ τὸ Πλημμελειοδικεῖον θὰ εἶναι ὁ ἀντεισαγγελεύς. Ἀλλ’ ἐνδεχόμενον ὁ εἰσαγγελεὺς ἢ ὁ ἀντεισαγγελεὺς νὰ ἀσθενῇ ἢ νὰ ἀπουσιάζῃ καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ συνεδρίασις θὰ ματαιωθῇ. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ διαγραφῇ τοῦτο.

§71Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἐγγύησις ὁ εἰσαγγελεύς.

§72Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου εἶναι διττός· ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἠθελήσαμεν νὰ καταργήσωμεν τὴν ἐν τῇ πολυμελείᾳ τῶν Δικαστηρίων ὑπάρχουσαν πολυτέλειαν καὶ ἐνομίσαμεν ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τριῶν δικαστῶν νὰ ἐπιτευχθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπετυγχάνετο διὰ πέντε δικαστῶν. Ὁ δεύτερος σκοπὸς εἶναι νὰ ἀπομακρύνωμεν τοὺς δικηγόρους καὶ τοὺς ἀμίσθους παρέδρους, διότι οὗτοι βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέχωσι τὰς ἐγγυήσεις, ἃς παρέχουσιν οἱ τακτικοὶ δικασταί. Τὸ αὐτὸ δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ διὰ τὸν εἰσαγγελέα· εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς ὁ τακτικὸς παρουσιάζει τὰς αὐτὰς ἐγγυήσεις καὶ δι’ αὐτὸ ἐτέθη.

§73Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἶναι καὶ οἱ ἀντεισαγγελεῖς μεθαύριον. Καλῶς ἔχει τὸ νομοσχέδιον· πρέπει νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν κατηγορίαν ὁ εἰσαγγελεύς.

§74Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἂν ὑποτεθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντεισαγγελεύς;

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§76Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Αὔριον θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ διορθώσητε. (Ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 282 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον μόνον).

§78Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης παρέλειψε τοὺς εἰσαγγελεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν λαμβάνουσι διακοπάς. Καλὸν εἶναι νὰ λαμβάνωσι καὶ οὗτοι.

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσκλήσεως ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν διὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον).

§81Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν ποία θὰ εἶναι ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ ἐτησίως ἐκ τῆς προσκλήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τούτων καθὼς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ τὴν αὐτὴν πληροφορίαν;

§82Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ καθορισθῇ ἡ δαπάνη, διότι αὕτη θὰ ὁρισθῇ διὰ τῆς συνομολογηθησομένης συμβάσεως κατόπιν συμφωνίας μετὰ τῶν μετακληθησομένων ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλήν. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὅμως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τοῦ προσεχοῦς ἔτους ἐτέθη κονδύλιον διὰ τὴν ἀπαιτηθησομένην ἐκ 200.000 δραχμῶν δαπάνην.

§83Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ ἐκ τῶν προτέρων ἡ ἀπαιτηθησομένη δαπάνη διὰ τὴν μετάκλησιν τῶν ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Ἡ δαπάνη αὕτη ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν ἀπαιτήσεων, τὰς ὁποίας θέλουσι προβάλει οἱ προσκληθησόμενοι. Ἓν στοιχεῖον ὅμως εἶχον ὑπ’ ὄψει πρὸς ὁρισμὸν τῆς τοιαύτης δαπάνης. Τοῦτο δὲ εἶναι αἱ ἀμοιβαὶ καὶ αἱ ἀποζημιώσεις, τὰς ὁποίας ἐλάμβανον οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἄλλοτε ἐνταῦθα ὑπὸ τὸν ναύαρχον Λεζὲν γαλλικὴν ναυτικὴν ἀποστολήν. Διὰ τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἀποτελούντων αὐτὴν τεσσάρων ἀξιωματικῶν ὑπῆρχε κονδύλιον 130,000 φράγκων χρυσῶν, νομίζω. Ἐκτὸς ὅμως τῆς ἐτησίας ταύτης ἀποζημιώσεως εἰς τὴν ἀποστολὴν ἐκείνην ἐχορηγήθη πρὸς τούτοις ἐφάπαξ δι’ ἔξοδα ἐγκαταστάσεως ποσὸν ἀνελθὸν διὰ τοὺς τέσσαρας ἀξιωματικοὺς εἰς 35 ἢ 40 χιλιάδας φράγκων. Ὑπελόγισα λοιπὸν ὅτι πρέπει ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 διὰ τὴν δαπάνην τῆς ναυτικῆς ἀποστολῆς ποσὸν δραχμῶν 200,000. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπίσης ψηφίζεται εἰς βʹ συζήτησιν ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως παραρτημάτων τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τοῖς Τελωνείοις καὶ περὶ προσωπικοῦ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 4).

§84Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μίαν παρατήρησιν, κ. Πρόεδρε, θὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἴσως διέλαθε τὴν προσοχήν του. Παρατηρῶ ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπὶ καθαρῶς τεχνικῆς ὑπηρεσίας καθιστᾷ διευθυντὴν οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητὴν καὶ ἐν δευτέρᾳ μοίρᾳ τίθεται ὁ τεχνικὸς ἀνήρ.

§85ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ οἰκονομικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει αὐτὸ τὸ προσόν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Καρυστίας κ. Στεφανίδου, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐπὶ τοῦ ἄρθρ. 4, § 1, νὰ προστεθῶσιν ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ βʹ στίχου τὰ ἑπόμενα· «Ὁ ἔχων δίπλωμα Χημείας Εὐρωπαϊκοῦ Πανεπιστημίου ἢ» κλπ. ὡς ἔχει· καὶ ἐν τέλει τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου καὶ παραγράφου νὰ προστεθῶσιν· «ἀλλ’ ὅπως διορισθῇ δέον νὰ πρωτεύσῃ ἐν διαγωνισμῷ, γενησομένῳ ἐνώπιον ἐπιτροπῆς ἐκ τεσσάρων καθηγητῶν τῆς Φυσικῆς καὶ Χημείας τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου καὶ τοῦ ἐν τῷ Πολυτεχνείῳ καθηγητοῦ τῆς Χημείας». Ὡσαύτως νὰ προστεθῶσιν ἐν 2 § τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ἐν τέλει· «καὶ ὁ ἔχων τὰ τοῦ προηγουμένου ἄρθρου, § 1, προσόντα, μετὰ διαγωνισμόν, προκηρυσσόμενον κατὰ τοὺς ὅρους τῆς αὐτῆς παραγράφου». Πρὸς δὲ καὶ ἐν § 4 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, ἐν τετάρτῳ στίχῳ, μετὰ τὴν λέξιν διαγωνισμοῦ· «ὡς ἀνωτέρω προκηρυσσομένου, οἱ ἔχοντες δίπλωμα φαρμακοποιοῦ ἢ» κλπ. ὡς ἔχει.

§87ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται περὶ προαγωγῆς τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ διατελούντων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι κέκτηνται τὰ πρὸς τοῦτο ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐπ’ αὐτῶν λοιπὸν δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς, καταπατοῦντας τὰ δικαιώματά των, νὰ παρίδωμεν αὐτοὺς καὶ νὰ διορίσωμεν διὰ διαγωνισμοῦ ἀπ’ εὐθείας. Διὰ τοῦτο καὶ εἰς τὸν νόμον περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων δὲν καθιερώσαμεν τὸν διαγωνισμόν, προκειμένου περὶ καταλήψεως θέσεων οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, Γενικοῦ Γραμματέως κλπ. Αἱ θέσεις αὗται εἶναι τὸ γέρας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εἰσέλθει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δυνάμει διαγωνισμοῦ καὶ κατόπιν ἀναλόγως τῆς ἐπιμελείας καὶ ἱκανότητός των προάγονται ἱεραρχικῶς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς ἀνακοινωθείσας τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου, τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Δικαστηρίων τινῶν τοῦ Κράτους».

§90ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ αὐτό, κ. Πρόεδρε.

§91Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα θίγει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὑποβάλλονται καθ’ ἑκάστην ὑπομνήματα τοῦ λαοῦ σπουδαιότατα. Καλὸν εἶναι ἑπομένως νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἵνα παρασχεθῇ ἡμῖν ἡ εὐκαιρία νὰ λάβωμεν γνῶσιν τῶν ὑπομνημάτων αὐτῶν.

§92ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀναβολήν· τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει μεγίστην σημασίαν, ὡς πάντες ἐννοεῖτε. Ἔχει δὲ τὴν μεγίστην σημασίαν, ὅτι δι’ αὐτοῦ ἐπιτυγχάνεται μεγάλη οἰκονομία. Ἡμεῖς δὲν λέγομεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς καὶ τὰ ἄλλα εἶναι ἀλάθητα· βεβαίως εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τοῦτο ἀτελείας τινὰς καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ ψηφισθῇ σήμερον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ ὅσοι ἔχουσι τροπολογίας τινὰς νὰ τὰς ὑποβάλωσι, νὰ εἶναι δὲ βέβαιοι ὅτι, ἐὰν αἱ τροπολογίαι αὗται δὲν ἀναιρῶσι τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἡμεῖς θέλομεν τὰς ἀποδεχθῆ.

§93Ι. ΦΙΛΙΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§94ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἐνόμισεν ἐπάναγκες, ἐνῷ πρόκειται περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου δικαστικοῦ, νὰ στρέψῃ τὸν λόγον κυρίως ἐναντίον ἐμοῦ, τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ διὰ τὴν πρόκλησιν ταύτην καὶ χάριν τῆς ὑπουργικῆς ἀλληλεγγύης ὀφείλω νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ὑπεραμυνθῶ τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τῶν αἰτιάσεων αὐτοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀποβλέπων εἰς τὸ σύνολον τῶν οἰκονομιῶν, αἵτινες μέλλουσι νὰ προέλθωσιν ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἠθέλητε νὰ ἐξάρῃ κυρίως καὶ κατ’ ἐξοχὴν τὴν οἰκονομικὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος. Δὲν πρόκειται δέ, Κύριοι, περὶ παρωνυχίδος, ὅτε ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν οἰκονομίας, συμποσουμένας εἰς ἑκατοστύας ὅλας χιλ. δρχ. καὶ δὴ ἐν τῷ μέσῳ τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν, ὑφ’ ἃς διατελεῖ τὴν σήμερον τὸ Κράτος. Αἱ οἰκονομίαι εἶναι πολλοῦ λόγου ἄξιαι ἰδίως ὡς ἐκ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων, οὐχὶ δὲ καὶ τῶν Ἐφετείων, διότι διὰ τῆς καταργήσεως δύο ἐκ τούτων, ὡς παρετήρησε καὶ ὁ προλαλήσας Βουλευτής, μικρά τις οἰκονομία ἐπιτυγχάνεται. Ἀλλά, Κύριοι, ἡμεῖς προέβημεν εἰς τὴν σύνταξιν καὶ ὑποβολὴν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου οὐχὶ μόνον χάριν οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ διότι ἀπεκδεχόμεθα ἐξ αὐτοῦ ὁπωσδήποτε βελτίωσιν τῆς δικαιοσύνης ἐν Ἑλλάδι. Ὁ κ. Βουλευτὴς Λαρίσης ὡς κυριώτατον ἐπιχείρημα κατὰ τῆς τοιαύτης ἡμῶν γνώμης προέβαλεν ὅτι πρῶτοι καὶ μόνοι ἡμεῖς ἐσκέφθημεν ὅτι περιττεύουσι τὰ Ἐφετεῖα καὶ προτείνομεν τὴν κατάργησιν δύο ἐξ αὐτῶν. Ἀλλά, Κύριοι, τίς ἐξ ὑμῶν δὲν ἐνθυμεῖται ὅτι πρὸ ὀλίγων ἔτι ἐτῶν προυτάθη ἐν τῇ Βουλῇ ἡ κατάργησις τῶν ἰδίων Ἐφετείων Λαρίσης καὶ Κερκύρας καὶ μάλιστα ὑπὸ τοῦ τότε πρωθυπουργοῦ καὶ Βουλευτοῦ Κερκύρας; Ὅτε δὲ ἀνὴρ τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Θεοτόκη ἔχει τοιαύτην γνώμην περὶ τοῦ Ἐφετείου τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος του, ἐπετρέπετο εἰς τὸν προλαλήσαντα νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡμεῖς πρῶτοι ἐθεωρήσαμεν περιττὰ τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος δύο Ἐφετεῖα; Πλὴν τούτου, Κύριοι, ἡμεῖς δι’ ἀριθμῶν ἐπισήμων ἀποδεικνύομεν ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι τὰ Ἐφετεῖα Ἀθηνῶν, Πατρῶν καὶ Ναυπλίου μὲ τὸν ὑπάρχοντα ἀριθμὸν τῶν ἐφετῶν των οὐ μόνον ἐνήμερα εἶναι, ἀλλὰ καὶ διακόπτουσι πολλάκις τὰς συνεδριάσεις των ἐλλείψει ὑποθέσεων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὅτι τόσον ὀλίγαι εἶναι αἱ ὑπὸ τῶν Ἐφετείων Λαρίσης καὶ Κερκύρας ἐκδιδόμεναι ἀποφάσεις, ὥστε κάλλιστα δύνανται ν’ ἀναλάβωσιν ἐκεῖνα καὶ τὰς ὑποθέσεις τούτων. Κατ’ αὐτόν, Κύριοι, τὸν τρόπον δὲν ἐπέρχεται μόνον οἰκονομία, ἀλλὰ καὶ ἕτερον καλόν. Ἀνώτεροι δικαστικοὶ δὲν θὰ κατατρίβωσι τὸν χρόνον των ἐν ἀργίᾳ εἰς μικρὰ κέντρα, οὐδὲ θὰ ἔρχωνται εἰς προστριβὴν μὲ τοὺς διαδίκους, ὡς συμβαίνει συνήθως εἰς μικρὰς κοινωνίας. Τοποθετούμενοι αὐτοὶ εἰς μεγάλα κέντρα καὶ ὄντες ἐκεῖ ἀπησχολημένοι πάντοτε εἰς τὸ ἔργον των, ἔχοντες δὲ ἀφθονώτερα καὶ προχειρότερα τὰ μέσα τῆς ἀναπτύξεως καὶ προόδου καὶ ἀποφεύγοντες κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν ἄμεσον προστριβὴν πρὸς τοὺς διαδίκους παρέχουσι μείζονας ἐγγυήσεις διὰ τὴν ἀκεραίαν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Ἡμεῖς, Κύριοι, ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι ἡ πληθώρα τῶν δικαστηρίων καὶ τῶν δικαστῶν, ἡ δυσανάλογος πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς Πολιτείας καὶ τῆς κοινωνίας, βλάπτει καὶ δὲν ὠφελεῖ τὴν δικαιοσύνην. Τὴν γνώμην ταύτην διετύπωσα καὶ πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Λαρίσης, προσελθοῦσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, οὗτινος προΐσταμαι, ὅπως συνηγορήσῃ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Ἐφετείου τῆς πόλεως ἐκείνης, ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ τώρα. Αὐτὴν δὲ τὴν γνώμην δὲν ἔχομεν μόνον ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ ἀνώτατον ἡμῶν δικαστήριον, ὁ Ἄρειος Πάγος, ὁ εἰσαγγελεὺς τοῦ ὁποίου ὡς ἑξῆς διερμηνεύει αὐτήν (ἀναγινώσκει): «Ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν εἶναι ὑπερβολικὸς καὶ ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ ἐπαισθητῶς οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ. Τὰ μικρὰ δικαστήρια εἶναι ἄνευ ἀσχολιῶν, καὶ δι’ ἔλλειψιν ἐκδικαζομένων ὑποθέσεων αἱ συνεδριάσεις εἶναι σπάνιαι καὶ βραχυχρόνιοι. Ἡ ἐν αὐτοῖς ἀεργία τῶν δικαστῶν εἶναι συνηθεστάτη, διακινδυνεύει δὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ δικαστοῦ καὶ ἐπαυξάνει τὰ βάρη τοῦ δημοσίου ταμείου. Ὁ Δουφὼρ κατήγγειλε τὸ κακὸν τοῦτο ὡς ἐπικίνδυνον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ θεραπευθῇ ἄνευ ἀναβολῆς λέγων ὅτι τὸ θέαμα τῆς ἀεργίας τῶν δικαστῶν στερεῖ αὐτοὺς τῆς αἴγλης, ἥτις πρέπει νὰ εἶναι τὸ προνόμιον τοῦ ἐπαγγέλματός των· τὸ δὲ δημόσιον συνηθίζον νὰ βλέπῃ τούτους ἄνευ ἐργασίας συνηθίζει ἐπίσης νὰ μὴ ἀναζητῇ ἐν αὐτοῖς τὸ πρότυπον βίου ἐνεργητικοῦ καὶ νοήμονος· εἶναι δὲ κακόν, προστίθησιν, οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν ὑψηλὴν ἀποστολὴν τῆς ἀπονομῆς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀποβάλλωσι τὴν ἕξιν τῆς ἐργασίας καὶ νὰ μὴ ἔχωσι τὰ μέσα τῆς ἐπαυξήσεως τῶν ἐπαγγελματικῶν γνώσεών των... Ἡ κατάργησις λοιπὸν περιττῶν θέσεων, ἣν καὶ ἄλλοτε ἐπανειλημμένως ὑπεστήριξα ἐνώπιον τῶν Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης, ὑποδεικνύεται ὡς τὸ μόνον φάρμακον εἰς τὴν ἀξιοθρήνητον ταύτην κατάστασιν... Ἐκ τῆς στατιστικῆς τῶν ἐργασιῶν τῶν μικρῶν δικαστηρίων οὐδὲν ἄλλο ἀποδεικνύεται σαφέστερον ἢ ὅτι πράγματι κατεπείγουσα καθίσταται ἡ κατάργησις αὐτῶν, δυσκολωτάτη δ’ ἀποβαίνει ἡ ἀνεύρεσις ἐπιστημονικῶν λόγων, οἵτινες δύνανται νὰ ἐπιβάλωσι τὴν ἀναβολὴν τοῦ μέτρου τούτου». Καὶ νῦν, Κύριοι, προκαλῶ ὑμᾶς τοὺς ἀντιφρονοῦντας ν’ ἀναιρέσητε, ἂν δύνασθε, τὴν γνώμην ταύτην, τὴν αὐθεντικήν! Ἔλθετε ὑμεῖς, ἂν δύνασθε, νὰ διασείσητε τὸ κῦρος αὐτῆς ἀποδεικνύοντες οὐχὶ διὰ λόγων κενῶν ἀλλὰ διὰ τῶν πραγμάτων ὅτι ἡ πληθώρα τῶν δικαστηρίων καὶ τῶν δικαστῶν καὶ ἡ ὕπαρξις τῶν μικρῶν δικαστηρίων δὲν βλάπτουσι τὴν δικαιοσύνην οὐδὲ καταρρίπτουσι τὸ γόητρόν της, ἀλλὰ τοὐναντίον ἀνυψοῦσι τοῦτο καὶ ὠφελοῦσιν αὐτήν. Ἐνόσῳ ὅμως δὲν ἀποδεικνύετε αὐτὸ ἔχομεν ἡμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, δι’ οὗ καταργοῦνται δύο Ἐφετεῖα, τὸ τῆς Λαρίσης καὶ τὸ τῆς Κερκύρας...

§95Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Διατί, κ. Ὑπουργέ, δὲν προβαίνετε καὶ εἰς τὴν κατάργησιν Πρωτοδικείων;

§96ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀρχικῶς ἐγίνετο λόγος καὶ περὶ Πρωτοδικείων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὡς ἐμφαίνεται ἄλλως καὶ ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς του ἐκθέσεως. Ὕστερον ὅμως ἐθεωρήσαμεν προτιμότερον νὰ συντάξωμεν καὶ ὑποβάλωμεν προσεχῶς ἴδιον νομοσχέδιον περὶ Πρωτοδικείων. (Ἔντονοι φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι πανταχόθεν καλύπτουσι τοὺς τελευταίους τούτους λόγους τοῦ ῥήτορος, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος κρούει διαρκῶς τὸν κώδωνα). Ἀλλά, Κύριοι, τώρα δὲν πρόκειται περὶ Πρωτοδικείων, κατ’ ἀκολουθίαν δὲ δύνανται οἱ ἔχοντες ἐναντίαν γνώμην νὰ ἐκδηλώσωσιν αὐτήν, ὅταν ὑποβληθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Ἕως τότε ἂς ἔχωσιν ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ ἂς περιορισθῶμεν τώρα εἰς μόνον τὸ ἀπασχολοῦν ἡμᾶς ταύτην τὴν στιγμὴν ζήτημα τῆς καταργήσεως τῶν δύο Ἐφετείων, ὡς πρὸς τὸ ὁποῖον προκαλῶ καὶ αὖθις τοὺς ἀντιφρονοῦντας νὰ προβάλωσι τοὺς λόγους, δι’ οὓς νομίζουσιν αὐτοὶ ὅτι τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης ἐπιβάλλει τὴν διατήρησιν αὐτῶν. Ὁ ἔντιμος ἐκ Λαρίσης Βουλευτὴς ἓν κυρίως ἐπιχείρημα ἄξιον λόγου προέβαλε κατὰ τῆς καταργήσεως τοῦ Ἐφετείου τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, ἣν αὐτὸς ἀντιπροσωπεύει. Ἰσχυρίσθη ὅτι λόγοι δημοσίας ἀσφαλείας συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεώς του. Οὐδείς, Κύριοι, ἀρνεῖται ὅτι ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν Θεσσαλίᾳ δὲν εὑρίσκεται εἰς εὐχάριστον σημεῖον. Ἀλλ’ ἡ κατάστασις αὕτη δὲν εἶναι οὔτε σημερινὴ οὔτε χθεσινή. Ἐξακολουθεῖ δυστυχῶς ὑφισταμένη ἐν Θεσσαλίᾳ ἀνέκαθεν, χωρὶς τὸ παράπαν νὰ βελτιώσῃ αὐτὴν τὸ ἐν Λαρίσῃ Ἐφετεῖον, καίπερ συσταθὲν τοῦτο καὶ λειτουργοῦν ἐκεῖ, ἀφ’ ὅτου ἡ χώρα ἐκείνη προσηρτήθη εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀρκεῖ, νομίζω, νὰ πείσῃ ὑμᾶς ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ἐκ Λαρίσης κ. συναδέλφου δὲν εἶναι τόσον ἀναμφισβήτητον, ὅσον αὐτὸς τὸ ἐφαντάσθη.

§97Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ἡ κατάστασις ὅμως αὐτὴ θὰ γίνῃ χειροτέρα, ἂν καταργηθῇ τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσης.

§98ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἀμφιβάλλω ἂν δύναται νὰ γίνῃ αὐτὴ χειροτέρα ἀπὸ ὅ,τι εἶναι τώρα. Ἐρωτῶ ὅμως πῶς δύναται τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσης νὰ βελτιώσῃ τὴν παροῦσαν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Θεσσαλίᾳ ἢ καὶ νὰ προλάβῃ τὴν χειροτέρευσίν της; Διότι ὁ εἰσαγγελεὺς αὐτοῦ μένων ἐν τῷ τόπῳ δύναται εὐκολώτερον καὶ ταχύτερον νὰ μεταβαίνῃ ἐπιτοπίως, ὅπου διασαλεύεται ἡ τάξις; Ἀλλά, Κύριοι, μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν σήμερον, δύναται ἐπίσης εὐκόλως καὶ ταχέως νὰ πράξῃ τὸ αὐτὸ καὶ εἷς τῶν ἀντεισαγγελέων τοῦ ἐν Ἀθήναις Ἐφετείου. Μὲ τοιαῦτα ἐπιχειρήματα δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνατρέψητε τὴν βάσιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἔχετε νὰ προβάλητε ἄλλα σπουδαιότερα ἐπιχειρήματα; Εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὰ ἀκούσωμεν, σᾶς διαβεβαιῶ δὲ ὅτι δὲν θὰ δυσκολευθῶμεν ν’ ἀποδεχθῶμεν τὴν γνώμην σας, ἂν πεισθῶμεν ὅτι ἔχετε δίκαιον.

§99Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Μὲ ἐξέπληξε καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ ἐξέπληξε σύμπασαν τὴν Βουλὴν ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον ἐξήνεγκε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον προέτεινα πρὸς διατήρησιν τοῦ Ἐφετείου Λαρίσης, τὸ πηγάζον ἐκ τῆς ἀνάγκης τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅτι τοῦτο δὲν ἔχει σημασίαν, καθόσον δὲν βλέπει, ἐνῷ τὸ Ἐφετεῖον λειτουργεῖ ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη, νὰ ἔχῃ φθάσει ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐκεῖ εἰς τοιαύτην περιωπήν, εἰς ἣν ἔπρεπε νὰ εὑρίσκηται. Λέγω ὅτι θὰ ἐξέπληξε πάντας τὸ τοιοῦτον ἐπιχείρημα, διότι κατὰ τὴν τοιαύτην λογικὴν θὰ ἠδύνατό τις νὰ παραδεχθῇ ὅτι, ἐπειδὴ ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν Θεσσαλίᾳ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἐν κρισίμῳ θέσει, θὰ ἦτο περιττὸν νὰ ἔχωμεν καὶ Πρωτοδικεῖα, διότι καὶ ταῦτα δὲν προλαμβάνουσι τὰ ἐγκλήματα· εἶναι περιττὸν νὰ ἔχωμεν καὶ δικαστὰς καὶ Πρωτοδικεῖα καὶ Εἰρηνοδικεῖα καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἔχωμεν τελείαν ἀναρχίαν ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ ὁ κ. Ὑπουργός....

§100Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Καὶ μήπως εἶναι ἐδῶ καλλιτέρα ἡ δημοσία ἀσφάλεια;

§101Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Εἴπατε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταργήσῃ καὶ τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν. Εἰς αὐτὸ ὑποθέτω ὅτι εἶναι σύμφωνος ὁλόκληρος ἡ Βουλή! Λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἠθέλησε ν’ ἀντιτάξῃ ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι ὅλως διόλου σαθρὸν καὶ ἀνάξιον τῶν γνώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ λοιπά, ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ πεισθῇ ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ τοῦ κόπου κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ λάβωμεν καὶ πάλιν τὸν λόγον. Ὁ λαὸς τῶν ἐπαρχιῶν κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι προθυμότατος εἰς θυσίας διὰ τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη. Τοῦτο ἀποδεικνύει ἡ ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλ’ ὁ πρόθυμος λαὸς δικαιοῦται νὰ ἐρωτήσῃ· διατί τὰς θυσίας κυρίως ζητεῖτε ἀπὸ τὸν λαὸν τῶν ἐπαρχιῶν καὶ οὐχὶ καὶ ἀπὸ τὸν τῆς πρωτευούσης; Κατεστήσατε ὑδροκέφαλον τὴν πρωτεύουσαν ἀναιμικὰς δὲ καὶ ὀστεώδεις τὰς ἐπαρχίας. Καταργεῖτε τὸ διδασκαλεῖον Λαρίσης καὶ Τριπόλεως καὶ συγκεντροῦτε τοὺς μαθητὰς ἐν Ἀθήναις, ὅπου ὁ βίος εἶναι ἀκριβώτερος καὶ οἱ πειρασμοὶ διὰ τοὺς νέους περισσότεροι καὶ ἡ ἐν χλιδῇ συνήθεια εὐκολωτέρα, καθιστῶσα δυσάρεστον τὸν μέλλοντα βίον νέων προωρισμένων διὰ τὰ χωρία. Τώρα κ. Ὑπουργέ, μᾶς καταργεῖτε τὰ Γυμνάσια τῶν ἐπαρχιῶν, χωρὶς νὰ μειώνητε καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν Ἀθηναϊκῶν Γυμνασίων. Διατί νὰ μὴ ἔρχωνται καὶ τὰ τέκνα τῶν Ἀθηναίων νὰ σπουδάζωσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας ὅπου ὁ βίος εἶναι εὐθηνότερος καὶ ἁγνότερος; Σεῖς κ. Ὑπουργέ, ὁ καυχώμενος ὅτι παίζετε εἰς τὰ δάκτυλα τὰ τῆς παιδείας, σεῖς, ὅστις περιήλθετε ὅλην τὴν Εὐρώπην, δὲν γνωρίζετε ὅτι εἰς ὅλον τὸν πεπολιτισμένον κόσμον τὰ δημόσια διδακτήρια εἶναι μακρὰν τοῦ θορύβου τῶν μεγάλων πόλεων, κυρίως εἰς τὰς ἐξοχάς, ὥστε ἡ ψυχὴ τοῦ παιδὸς ἐν τῷ μέσῳ τῆς μεγαλοπρεπείας τῆς φύσεως νὰ μεταρσιῶται εἰς τὰ ἰδεώδη; Διατί δὲν ψυχολογεῖτε ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀποστέργοντος τὰς γεωργικὰς ἐνασχολήσεις τρεπομένου δὲ πρὸς τὰ μεγάλα κέντρα; Διατί δὲν σᾶς φοβίζει αὐτὴ ἡ ὑπερπύκνωσις τῆς πρωτευούσης, ὥστε νὰ μὴ τὴν ἐνισχύητε μὲ τὰ ἀπρόσφορα καὶ ἐπιζήμια μέτρα σας; Πάντες ἀναγνωρίζομεν τὰς ἀνάγκας τῶν θυσιῶν, ζητοῦσιν ὅμως αἱ ἐπαρχίαι ἰσότητα. Βλέπομεν μετὰ λύπης ὅτι, ἐνῷ ζητοῦνται νέαι θυσίαι ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ, ἡ μεγαλειτέρα συγκέντρωσις τοῦ στρατοῦ ζητεῖται διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ οὐχὶ διὰ τὴν Θεσσαλίαν, τὴν σχοῦσαν ὀδυνηρὰς ἀναμνήσεις καὶ ἀβέβαιον δυστυχῶς μέλλον. Οὐδαμοῦ τοῦ κόσμου τὸ μέγα μέρος τοῦ στρατοῦ μένει ἐν τῇ πρωτευούσῃ. Τοῦτο βλάπτει μεγάλως καὶ ἀπὸ γεωργικῆς ἀπόψεως, διότι οἱ γεωργοὶ στρατευόμενοι ἐν Ἀθήναις, δυσκολεύονται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ ἄροτρον. Τώρα μᾶς ζητεῖτε τὴν κατάργησιν τοῦ Ἐφετείου Λαρίσης καὶ λέγετε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ζητεῖτε ταύτην διὰ λόγους δικαστικῆς εὐπρεπείας. Σπεύσατε, κ. Ὑπουργέ, ν’ ἀνακαλέσητε τὴν βλάσφημον ταύτην φράσιν διὰ τῆς ὁποίας προσβάλλετε καὶ τοὺς ἐφέτας καὶ τὴν ἔντιμον κοινωνίαν Λαρίσης. Εὐκολώτερον πιέζεται ἡ δικαιοσύνη ἐν Ἀθήναις παρὰ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Ἕκαστον βῆμα δικαστοῦ καὶ ἑκάστη ἀπόφασις σχολιάζεται ὑπὸ τῶν ἀγρυπνούντων ἐπαρχιωτῶν, ἐνῷ εἰς τὰς Ἀθήνας τὸ πολυάριθμον τῆς κοινωνίας εἶναι πέπλος καλύπτων πολλά. Ἀποφάσεις δικαστικαὶ τῶν Ἀθηνῶν ὑπῆρξαν ἐνίοτε ἀποτέλεσμα ποδογύρου καὶ ἄλλων ἐπιδράσεων! Ἀνελογίσθητε, κ. Ὑπουργέ, τὴν βαθεῖαν ἔννοιαν τῆς διατηρήσεως τοῦ Ἐφετείου Λαρίσης; Ἐλησμονήσατε ποῦ κεῖται ἡ Λάρισα, τίνας ἀνάγκας ἔχει ἡ Θεσσαλία, εἰς ποίαν τιμητικὴν ἀλλὰ καὶ ἐπικινδυνωδεστάτην πρωτοπορείαν εὑρίσκεται; Ἐλησμονήσατε τίνας ὑποχρεώσεις ἔχει τὸ κράτος πρὸς χώραν εὑρισκομένην, ἕνεκα εἰδικῶν λόγων, εἰς διαρκῶς σαλευομένην δημοσίαν ἀσφάλειαν; Καὶ ἀφοῦ ὁμολογεῖτε ὅτι δὲν συντρέχει οἰκονομικὸς λόγος, διατί ἐπιμένετε εἰς τὴν κατάργησιν, εἰς τὴν φοβερὰν αὐτὴν ἀδικίαν, ἀλλὰ καὶ περιφρόνησιν πρὸς τὸν Θεσσαλικὸν λαόν; Διατί δὲν τολμᾶτε νὰ θέσητε τὴν χεῖρά σας ἐπὶ τῶν Ἀθηνῶν; Διατί ζητεῖτε ὅλας τὰς θυσίας ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν; Νὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐγώ· διότι τρέμετε τοὺς Προέδρους τῶν συντεχνιῶν, διότι εὑρίσκεσθε ὑπὸ τὸ πέλμα τοῦ Παπαφώτη, οὗτινος προχθὲς ἐξήρατε καὶ τὸν πατριωτισμὸν ἐν μέσῃ Βουλῇ, ἐπειδὴ συγκατετέθη εἰς τὴν πρόσθετον φορολογίαν τοῦ καπνοῦ τὴν ὁποίαν θὰ πληρώνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§102ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς καταλήγων τὸν λόγον του εἶπεν ὅτι κύπτομεν τὸν αὐχένα πρὸ ἑνὸς Παπαφώτη καὶ χάριν αὐτοῦ ζητοῦμεν θυσίας παρὰ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ οὐχὶ παρὰ τῆς πρωτευούσης καὶ ἐπιβάλλομεν βάρη εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ οὐχὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Καὶ ἔχετε, Κύριοι, ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀναγεγραμμένα καὶ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐψηφισμένα δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα πρώτην φορὰν ἔρχονται νὰ πλήξωσι τὴν πρωτεύουσαν, καὶ δὴ τὰς εὐπορωτέρας αὐτῆς τάξεις, τὸ νομοσχέδιον περὶ εἰσοδήματος... (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι διακόπτουσι).

§103Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Διὰ τοῦ φόρου αὐτοῦ ἐπιβαρύνονται μᾶλλον αἱ ἐπαρχίαι.

§104Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως εἰς τὰς ἐπαρχίας δὲν ὑπάρχουσι πλούσιοι;

§105ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μὴ νομίσητε ὅτι διὰ τῆς βοῆς σας θὰ μὲ ἐμποδίσητε νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω. Ἡ ἀλήθεια εἶναι αὕτη, ὅτι ἀπέναντι τῶν οἰκονομιῶν, εἰς τὰς ὁποίας προσφεύγομεν καὶ ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατόν ποτε νὰ ἐκτελέσωμεν τὸ ἐθνικὸν ἡμῶν πρόγραμμα, ἀπέναντι τῶν νέων βαρῶν, εἰς τὰ ὁποῖα εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προσφύγωμεν, διὰ ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας, ἐσκέφθημεν, Κύριοι, οὐχὶ νὰ ἐπιβάλωμεν νέα βάρη εἰς τὸν λαὸν τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ ἀνακουφίσωμεν αὐτὸν κατὰ τὸ δυνατὸν μετατοπίζοντες τὰ μεγάλα βάρη ἀπὸ τῆς ῥάχεώς του εἰς τὴν ῥάχιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ φέρωσιν αὐτά. Καὶ ἂν προτείνωμεν, Κύριοι, τώρα τὴν ἐπιβολὴν νέων ἀμέσων φόρων ἐπιβαρυνόντων ἀποκλειστικῶς τὰς εὐπόρους καὶ πλουσίας τάξεις, ὡς τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος καὶ τῶν κινητῶν ἀξιῶν, τὸν φόρον τῶν κληρονομιῶν καὶ τόσους ἄλλους παραπλησίους φόρους, ἐπιφυλαττόμεθα μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τούτων νὰ προτείνωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀνακούφισιν τοῦ μικροῦ λαοῦ, κατὰ πρῶτον καὶ κύριον λόγον τοῦ λαοῦ τῶν ἐπαρχιῶν, ἐκ διαφόρων βαρῶν, ὑπὸ τὰ ὁποῖα κύπτει αὐτὸς νῦν.

§106ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς;

§107Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος οἱ πλούσιοι δὲν πληρώνουσι τίποτε.

§108ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς Μαντινείας, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐξηγήσω καὶ πάλιν τί ἐπιδιώκομεν διὰ τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος. Διότι δυστυχῶς ὑπάρχουσιν οἱ καλοθεληταί μας, ἰσχυριζόμενοι καὶ ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τούτου ὅτι ἡμεῖς οἱ Ὑπουργοὶ διὰ τῶν μέτρων ἡμῶν οὐδένα ὡρισμένον σκοπὸν ἐπιδιώκομεν, ἀποπλανῶμεν δὲ μόνον δι’ αὐτῶν τὴν κοινὴν γνώμην. Ἔρχεται δὲ τώρα ὁ κ. Βουλευτὴς Βόλου καὶ διατείνεται ὅτι ἡμεῖς ἐπιβάλλομεν βάρη εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ οὐχὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν.

§109Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Θυσίας εἶπον, κύριε Πρόεδρε.

§110ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχετε δίκαιον. Ὑμεῖς ὡμιλήσατε περὶ θυσιῶν...

§111Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Γεννᾶτε φυλετικὰ ζητήματα ἀδίκως.

§112ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν γεννῶμεν ἡμεῖς τοιαῦτα ζητήματα. Προκαλούμενοι ὅμως ὑπ’ ἄλλων ὀφείλομεν νὰ ὑπεραμυνθῶμεν ἡμῶν αὐτῶν. Καὶ ἀπέναντι τῆς προκλήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μαντινείας, εἰπόντος ὅτι διὰ τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος δὲν ἐπιβαρύνονται οἱ πλούσιοι, ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς δὲν ἐπιβάλλεται εἰς τὸν μικρὸν λαὸν οὔτε εἰς τὴν μέσην κοινωνικὴν τάξιν.

§113Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τίνα σχέσιν ἔχουσιν αὐτά;

§114ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐρωτήσατε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἀπευθύνουσι πρὸς ἐμὲ τὴν πρόκλησιν, ἰσχυριζόμενοι ὅτι ὁ φόρος τοῦ εἰσοδήματος δὲν ἐπιβαρύνει τοὺς πλουσίους, ἀλλὰ τὸν λαὸν καὶ τὴν μεσαίαν τάξιν, ἀδιαφοροῦντες ἂν διὰ τοῦ οἰκείου νομοσχεδίου ἐκ τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος ἐξαιροῦνται τὰ εἰσοδήματα ἐξ οἰκοδομῶν, ἐξ ἀμπέλων, ἐκ βοσκῶν, ἐκ τοῦ ἐλαίου, τὰ εἰσοδήματα δι’ ἃ καταβάλλεται φόρος ἐπιτηδεύματος καὶ πᾶς ἄλλος ἄμεσος φόρος καὶ αὐτὸς ὁ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν.

§115Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ τὰ τσιφλίκια ἐξαιροῦνται;

§116ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως, καθόσον πληρώνουσι φόρον ἀροτριώντων κτηνῶν. Εὐθὺς ὡς καταργηθῇ ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, θὰ ὑπαχθῶσι καὶ αὐτὰ εἰς τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος. Ὁ φόρος, Κύριοι, οὗτος πλήττει μόνον τοὺς πλουσίους καὶ δὴ κατ’ ἐξοχὴν τοὺς πλουσίους τῆς πρωτευούσης, καθόσον οὗτοι ἢ δὲν ὑποβάλλονται εἰς κανένα ἄμεσον φόρον ἢ δὲν φορολογοῦνται οὕτω πως ἐπαρκῶς. Εἶναι καιρὸς τέλος πάντων νὰ κατανοηθῇ τοῦτο καλῶς ὑφ’ ὅλων ἡμῶν καὶ νὰ μὴ ἀναγκαζώμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν πάντοτε τὰ αὐτὰ προκαλούμενοι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἰς τοῦτο. Εἶναι καιρός, Κύριοι, νὰ κατανοήσωμεν πάντες ὅτι πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ ἡμῶν προγράμματος ἐπιβάλλονται καὶ θυσίαι καὶ βάρη. Ἐπιβάλλονται ἐν πρώτοις οἰκονομίαι μεγάλαι, ὧν χάριν πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ ὑποστῶσι θυσίας καὶ ἡ πρωτεύουσα καὶ αἱ ἐπαρχίαι. Ἐπιβάλλονται εἶτα νέα φορολογικὰ βάρη, ἐννοεῖται εἰς μόνους τοὺς δυναμένους νὰ φέρωσι τοιαῦτα. Ἄνευ μεγάλων οἰκονομιῶν, ἄνευ νέων φορολογικῶν βαρῶν ἀδύνατον, ἀπολύτως ἀδύνατον ν’ ἀποφύγωμεν μὲν τὸν μέγαν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον τὴν στιγμὴν ταύτην διατρέχομεν, ἵνα ἐπίδωμεν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους περιστάμενα εἰς νέαν ἀβαρίαν, χείρονα τῆς πρώτης, ν’ ἀντιμετωπίσωμεν δὲ τὰς μεγάλας ἐθνικὰς ἀνάγκας, αἵτινες τόσον ἐπιτακτικαὶ προβάλλουσιν εἰς ἡμᾶς τὴν σήμερον, καὶ τέλος ν’ ἀνακουφίσωμεν τὸν λαὸν ἐκ τῶν ἀφορήτων βαρῶν, ἅτινα ἀλογίστως ὅλως ἔχουσιν ἐπιρριφθῆ μέχρι τοῦδε εἰς τὴν ῥάχιν του. Ἰδού, Κύριοι, τὸ μέγα ἐθνικὸν πρόγραμμα, τοῦ ὁποίου τὴν πραγμάτωσιν ἀνελάβομεν ἡμεῖς διὰ τῶν νομοθετικῶν μέτρων, ἅτινα ὑπεβάλομεν εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἐν τῇ συναισθήσει ὅτι ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει τὴν συνείδησιν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος πραγματώσεως αὐτοῦ.

§117Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ὀλίγας εἰσέτι λέξεις κύριοι Συνάδελφοι, διὰ νὰ ἐξοφλήσω μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ὁ κ. Εὐταξίας παρουσιάζει αὐτὰς τὰς ἡμέρας τὸ περίεργον θέαμα, Ἄτλαντος στένοντος ὑπὸ τὸ βάρος τοῦ πανελληνίου πατριωτισμοῦ! Αὐτὸς μόνος αἰσθάνεται τὰς πρὸς τὸ ἔθνος ὑποχρεώσεις καὶ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι Ἕλληνες ὄχι! Οἰκτρὸν ἀληθῶς θέαμα χώρας ἐν ᾗ ὁ πατριωτισμός, εἰς οὕτω δεινὰς περιστάσεις, συνεκεντρώθη μόνον εἰς ἓν ἄτομον. Παύσατε λέγοντες ταῦτα, παύσατε λέγοντες ταῦτα, παύσατε ἰδίως ποιούμενοι κατάχρησιν τῆς ἀπειλῆς περὶ παραιτήσεως. Ἡμεῖς πάντες, οἱ εὑρισκόμενοι ἐδῶ, ἔχοντες βαθεῖαν συναίσθησιν τῶν κινδύνων τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἐδώκαμεν πρὸς ὑμᾶς τὴν ψῆφόν μας, τὴν λογικήν μας ὅμως δὲν θὰ σᾶς τὴν δώσωμεν ποτέ. (Εὖγε ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων).

§118Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἐπαρχία, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω, κύριοι Βουλευταί, δὲν διατρέχει τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστῇ ἀπώλειάν τινα τῶν δικαστικῶν ἱδρυμάτων, τὰ ὁποῖα καταργοῦνται διὰ τοῦ νόμου τούτου, διότι ἁπλούστατα δὲν ἔχει.

§119ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχει Εἰρηνοδικεῖον;

§120Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶχε δύο, ἀλλ’ ἐφρόντισα ἐγὼ ὁ ἴδιος καὶ κατήργησα τὸ ἕτερον, πρὶν προλάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δείξῃ πρὸς ἡμᾶς τὸ μέτρον τοῦτο τῶν οἰκονομιῶν. Ἐντεῦθεν δὲν δύναται νὰ παρεξηγηθῇ ἡ ἀνάμιξίς μου εἰς τὴν συζήτησιν, ὡς ἀμυνομένου ὑπὲρ διατηρήσεως δικαστικοῦ ἱδρύματος ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου χάριν δημοκοπίας. Παρεμβαίνω εἰς τὴν συζήτησιν, ἵνα τονίσω σημεῖά τινα τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἔσχε τὴν τιμὴν νὰ ὑπερασπίσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ νὰ τονίσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ νομοθέτημα, τοῦ ὁποίου ἡ ψήφισις ζητεῖται μετὰ τοιαύτης ἐπιμονῆς ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως τὴν στιγμὴν ταύτην, εἶναι νομοθέτημα ἀδικοῦν, ἀδικοῦν ὁλοκλήρους ἐπαρχίας, ἀναιροῦν τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν πάντες περὶ τῆς κυβερνητικῆς μερίμνης, καὶ ἀδικοῦν συγχρόνως τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν θὰ συλλάβωσι πάντες περὶ τῆς μερίμνης, τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύει ἡ Βουλὴ περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους. Δὲν ἔχω νὰ συμπληρώσω τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα οἱ ἔντιμοι συνάδελφοι ἐκ Βόλου καὶ Λαρίσης ἐξήνεγκον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐπιχειρήματα ἀδιάσειστα, τὰ ὁποῖα δὲν διεσάλευσαν οἱ λόγοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπιχειρήματα συντείνοντα ἵνα πεισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ λαός, ὅτι οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ καταστρέψῃ τὰς ἐπαρχίας ὅλας δι’ οἰκονομιῶν, αἵτινες ὑπερβαίνουσι τὰ ὅρια τοῦ ἀστείου. Ἂν φορολογεῖτε διὰ τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος τὰς ἀστικὰς τάξεις, ὡς εἴπετε, τὰς Ἀθήνας καὶ τὰς Πάτρας καὶ τὸν Βόλον καὶ οἱασδήποτε ἄλλας πόλεις, αἵτινες εὐμοιροῦσι κεφαλαιούχων, τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιχείρημα, ὅπως ἐπιχειρήσητε καὶ τὴν καταστροφὴν τῶν λοιπῶν. Εἶναι ἐπιχείρημα περίεργον τοῦτο! Πρέπει νὰ ἐπιζητῆτε τὴν ἰσότητα ἐν τῇ εὐημερίᾳ, ὄχι τὴν ἰσότητα ἐν τῇ καταστροφῇ! Τὸ ὑμέτερον δὲ ἐπιχείρημα εἶναι ἐπιχείρημα Ἡροστράτου, ζητοῦντος νὰ θέσῃ πῦρ ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ φέρῃ τὴν ἰσότητα! Αἱ ἐπαρχίαι ἡμῶν πάσχουσι, Κύριοι. Τοῦτο εἶναι γνωστόν. Αἱ ἐπαρχίαι ἀπειλοῦνται ὑπὸ τῆς πείνης, διότι αἱ ἐπαρχίαι ἡμῶν οὐδεμιᾶς τυγχάνουσι προστασίας ἐκ τοῦ κέντρου. Ὀρθῶς ἐλέχθη ὅτι ἡ πρωτεύουσα κατέστη ὑδροκέφαλος. Δὲν εἶμαι ἐγώ, ὅστις θὰ ζητήσω, ὥστε ἡ πρωτεύουσα ἡμῶν, ἡ πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, νὰ στερηθῇ τῶν προνομιῶν καὶ τῶν πλεονεκτημάτων αὐτῆς, ἀλλ’ ὅρια πρέπει νὰ τίθενται παντοῦ καὶ πάντοτε, ὀφείλομεν δὲ τὴν προστασίαν ἡμῶν νὰ δίδωμεν εἰς πάντας ἐξ ἴσου καὶ κατ’ ἀναλογίαν. Αἱ ἐπαρχίαι στεροῦνται ἀδιαλείπτως τῶν καλλιτέρων τέκνων αὐτῶν, ἅτινα ἀναχωροῦντα ἐξ αὐτῶν ἀποκαθίστανται ἐν τῇ πρωτευούσῃ. Τοῦτο εἶναι τὸ σύνηθες πάθημα εἰς πάντα τὰ Κράτη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει ἐπαρχιακὴ ζωὴ ἐξ ἱστορικῶν λόγων ἐγκαθιδρυμένη εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα. Πάντα δὲ τὰ Κράτη τὰ σωφρονοῦντα φροντίζουσιν, ἵνα ἐνισχύσωσι τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα, διότι ἀπώλετο τὸ Κράτος, ἂν καταστραφῶσι τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα, ἅτινα δίδουσι τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν καὶ τὴν ῥώμην εἰς τὸ Κράτος. Παρ’ ἡμῖν καθ’ ἡμέραν βλέπομεν ἐρημουμένας τὰς ἐπαρχίας, διότι πᾶς εὐημερῶν κάτοικος αὐτῶν τρέπεται εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἵνα ἐπιτύχῃ ἐν αὐτῇ τὴν κρείσσονα ζωήν, τὰ ἀγαθὰ τοῦ μείζονος πολιτισμοῦ καὶ καλλιτέραν ἀνατροφὴν τῶν τέκνων του. Ὅτε λοιπὸν ἡ ῥοπὴ τοῦ πληθυσμοῦ σύμπαντος τῆς χώρας εἶναι τοιαύτη, ὑμεῖς ἔρχεσθε δι’ αὐτῶν τῶν μέτρων νὰ καταστρέψητε καὶ αὐτὰ τὰ πενιχρὰ μέσα, τὰ ὁποῖα τείνουσι νὰ συγκρατῶσι τὴν κοινωνικὴν ζωὴν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Καὶ κατὰ ποῖον τρόπον θέλετε νὰ σᾶς παράσχωμεν τὴν ἄδειαν ταύτην; Ἐν λευκῷ, διότι θέλετε νὰ καταργήσητε 122 Εἰρηνοδικεῖα, χωρὶς νὰ ὁρίζητε τὸν τρόπον καὶ τὰς βάσεις τῆς καταργήσεως, ἀλλὰ διὰ τῆς ψαλίδος. Πρώτην φορὰν ἀκούομεν ἐν τῇ Βουλῇ τὰς θεωρίας ὅτι καὶ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ παιδεία πρέπει νὰ στηρίζωνται ἐπὶ τῆς ψαλίδος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς ἐπιστημονικῆς ἐκτιμήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Θέλετε ἐν λευκῷ τὴν ἄδειαν οὐδεμίαν παρέχοντες βάσιν περὶ τῶν ἀναλογιῶν καὶ τῶν κανόνων, καθ’ οὓς θὰ γίνηται ἡ κατάργησις. Ζητεῖτε νὰ σᾶς δοθῇ ἡ ἄδεια, ἵνα διὰ Β. Διαταγμάτων καταργήσητε 122 ἱδρύματα δικαστικά, τὰ ὁποῖα κατόπιν τοῦ νόμου τούτου μόνον διὰ νόμου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανιδρυθῶσιν. Ἂν καταστρέψητε ἐπαρχίας, μεθαύριον, ὁπότε μία Βουλὴ θὰ ζητήσῃ νὰ ἐπανιδρύσῃ πέντε, δέκα Εἰρηνοδικεῖα ἀποδίδουσα τὸ δίκαιον εἰς τοὺς παθόντας, θὰ εὑρεθῶσιν οἱ καλοθεληταὶ τῆς Βουλῆς, οἱ ὁποῖοι θὰ εἴπωσι· σπάταλοι, διατί σπαταλᾶτε; Καὶ θέλετε, ὅτε κίνδυνοι τοιοῦτοι φαίνονται, νὰ μὴ εἴπωμεν πρὸς ὑμᾶς· ἐν τίνι δικαιώματι ζητεῖτε ἐν λευκῷ τὴν ἄδειαν, ἵνα καταργήσητε 122 Εἰρηνοδικεῖα, ὅτε σεῖς ἀποτελεῖτε κόμμα ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικόν; Καὶ ὅτε ἔχετε τὰς εὐνοίας σας, ὅτε ἔχετε τὰ πολιτικά σας συμφέροντα, ἐπὶ τίνι λόγῳ ζητεῖτε τὴν κατάργησιν ἐν λευκῷ δικαστικῶν ἱδρυμάτων; Ἂν θέλητε, ἔχετε τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα, διὰ τοῦ ὁποίου δύνασθε νὰ καταργήσητε Εἰρηνοδικεῖα. Δύνασθε νὰ ζητήσητε τὴν γνωμοδότησιν τῶν δικαστικῶν συμβουλίων, ἀντὶ νὰ ζητῆτε αὐθαιρεσίας. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ σᾶς δοθῇ ἡ ἄδεια ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτου πρακτικοῦ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς ζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§121Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὰ Εἰρηνοδικεῖα αὐτὰ πρόκειται νὰ καταργηθῶσιν ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν ἢ ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου; Δὲν πρόκειται ἡ πολιτικὴ νὰ καταργήσῃ τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ἀλλὰ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον.

§122Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὅτι ἡ μὲν κατάργησις τῶν ἱδρυμάτων, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς χεῖράς του ὁ ἀντιπροσωπεύων τὴν Κυβέρνησιν ἐν τῇ συζητήσει, δύναται νὰ γίνῃ διὰ Β. Διατάγματος ἐπὶ τῇ βάσει πρακτικοῦ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ δὲ ἀπόλυσις τῶν ὑπεραρίθμων δικαστικῶν ὑπαλλήλων θὰ γίνῃ κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου. Λέγω λοιπὸν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ζητῆται ἐν λευκῷ ἡ ἄδεια καὶ νὰ εἰσάγηται τοιοῦτον νομοθέτημα, ἐνῷ ὑπάρχει νόμος. Θέλετε οἰκονομίαν; Καλέσατε τὰ δικαστικὰ συμβούλια καὶ εἴπατε εἰς αὐτά· ὁρίσατέ μοι ποῖα καὶ πόσα Εἰρηνοδικεῖα δέον νὰ καταργηθῶσι, τίνες λόγοι γεωγραφικοὶ καὶ τίνες λόγοι τοπικοὶ συντείνουσι καὶ δικαιολογοῦσι τὴν κατάργησιν. Ὄχι νὰ προβαίνητε σεῖς αὐθαιρέτως. Καὶ ταῦτα μὲν διὰ τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰ δύο Ἐφετεῖα συμφωνῶ μὲ τοὺς πρὸ ἐμοῦ λαλήσαντας κατὰ τῆς καταργήσεώς των. Ἀλλ’ ἐλησμονήθη ὑπ’ αὐτῶν εἷς λόγος σπουδαιότατος καὶ ὁ λόγος οὗτος μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα κυρίως. Τὰ δύο Ἐφετεῖα, τὰ ὁποῖα καταργοῦνται, κατὰ σύμπτωσιν ἀνήκουσιν εἰς δύο σημεῖα τῆς ἑλληνικῆς γῆς, ἀπὸ τῶν ὁποίων δὲν ἐπιτρέπεται ἀφαίρεσις ἀνωτάτων ἱδρυμάτων. Διατί διατηρεῖτε, Κύριοι, τὸ Ἐφετεῖον Ναυπλίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει πολὺ μείζονα ἐργασίαν τῆς τοῦ Ἐφετείου Λαρίσης ἢ Κερκύρας;

§123ΙΩ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει περισσοτέραν ἐργασίαν καὶ τῆς τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν.

§124Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε ἰδέαν.

§125Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λοιπὸν τὸ Ἐφετεῖον Ναυπλίου, κατ’ ἐλάχιστον πλεονεκτοῦν τῶν ἄλλων...

§126Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει διπλασίαν καὶ τριπλασίαν ἐργασίαν.

§127Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τίς εἶναι ὁ λόγος, ὅστις συντελεῖ, ἵνα μὴ ἀφαιρῆται τὸ Ἐφετεῖον καὶ πᾶν ἄλλο ἵδρυμα ἐκ Ναυπλίου; Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι ἡ πόλις ἐκείνη ἦτο ἡ πρώτη πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, καὶ πᾶσαι αἱ Κυβερνήσεις τὴν πόλιν αὐτὴν ἐσεβάσθησαν καὶ ἐθεώρησαν ὅτι ὀφείλουσι νὰ τὴν ἐνισχύσωσι, διότι ἡ πόλις αὐτὴ ἔχει ἱστορικὸν λόγον ἐν τῷ Κράτει. Εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην ὑποκύπτουσιν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις. Καὶ ἱδρύθησαν οὕτως ἐν Ναυπλίῳ ἀνώτατα ἱδρύματα, ἅτινα δὲν μεταφέρονται εἰς Τρίπολιν ἢ Καλάμας, πόλεις δειξάσας ἴσως μεγαλειτέραν πρόοδον. Πῶς θέλετε ἤδη ὑμεῖς νὰ προβῆτε εἰς κατάργησιν τοῦ Ἐφετείου Κερκύρας, ἥτις ἦτο πρωτεύουσα πρώην ἡμιανεξαρτήτου Κράτους προσαρτηθέντος εἰς τὴν Ἑλλάδα; Τοῦτο εἶναι ἔλλειψις εὐγενείας ἐπὶ τέλους πρὸς τοὺς συμπολίτας ἡμῶν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὁλόκληρον Ἀγγλικὸν ζυγὸν ἠγωνίζοντο ἐπὶ μακρὸν νὰ ἀποσείσωσι, διὰ νὰ ἑνωθῶσι μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Τοιούτου εἴδους ἱστορικὸν ἀδίκημα, βαναυσότητα ἱστορικήν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διαπράττητε! Ἀλλὰ θέλετε νὰ καταργήσητε καὶ τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσης. Δὲν ἀντελήφθητε ὅτι ἐν Λαρίσῃ εὕρηται τὸ κέντρον τῆς Θεσσαλίας, τῆς ὁποίας ἡ διοίκησις ἀποτελεῖ τὸ δεῖγμα τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως παρὰ τοῖς ὁμόροις;

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ὁ ὀφθαλμὸς τῆς Μακεδονίας.

§129Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διότι ταύτην τὴν χώραν ἔδωκεν εἰς ἡμᾶς ἡ εὐμένεια τῆς Εὐρώπης μὴ πεπολιτισμένην ἔτι καὶ μὴ καλῶς διοικουμένην· ἐν ταύτῃ δοκιμάζεται ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις. Καὶ θέλετε νὰ ἀφαιρέσητε τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν ἵδρυμα ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπικοινωνοῦμεν μὲ τὴν πρὸς βορρᾶν χώραν, νὰ νεκρώσητε δὲ τὴν πρωτεύουσαν τῆς Θεσσαλίας, ἥτις ἀποτελεῖ διὰ τῆς κοινωνικῆς ζωῆς της τὸ κέντρον τοῦ ἐθνικοῦ δεσμοῦ πρὸς τοὺς πέρα τῶν συνόρων οἰκοῦντας! Ταῦτα δὲ πάντα διατί; Ἐκ τῶν ἐξοικονομηθησομένων 10 χιλιάδων δραχμῶν θὰ ἐξοπλισθῶσιν αἱ 600 χιλιάδες ἀνδρῶν, τὰς ὁποίας ὑπολογίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν; Φροντίσατε, Κύριοι, μὴ ἀκολουθοῦντες τοιαύτας ὑπερβολάς, πρὶν καταρτίσητε τὴν Ἑλλάδα κατακτήτριαν, χάσητε τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὰς χεῖράς σας.

§130ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ προλαλήσας νομίζει ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ὀφείλουσι νὰ ἐπιδείξωσι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν Θεσσαλίαν, ἔγκειται ἐν τούτῳ καὶ μόνῳ, ἐν τῇ διατηρήσει τοῦ Ἐφετείου αὐτῆς. Ἡμεῖς ὅμως ἔχομεν ἄλλην γνώμην. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ὀφείλουσι νὰ διατρανώσωσι τὸ ἐνδιαφέρον αὐτῶν ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Λαρίσης, λαμβάνουσαι ἀπὸ τοῦδε ὅλα τὰ μέτρα τὰ δυνατά, διὰ τῶν ὁποίων αὐταὶ δὲν θὰ εἶναι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, ὡς μέχρι τοῦδε, ἐκτεθειμέναι εἰς τὴν πρώτην εἰσβολὴν τοῦ ἐχθροῦ, ἀλλὰ θὰ εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀποκρούσωσιν ἐρρωμένως πᾶσαν ἔφοδον αὐτοῦ. Καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦτο, Κύριοι, ἐπιδεικνύομεν ἡμεῖς, οἵτινες ἐρχόμεθα καὶ ζητοῦμεν θυσίας καὶ ἐπιβάλλομεν βάρη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅπως ἐν τῷ μέλλοντι κρατήσῃ αὐτὸς ὑψηλὰ τὸ μέτωπον αὐτοῦ ἕτοιμος ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ διεκδικήσῃ τὴν τιμήν του καὶ νὰ περιφρουρήσῃ τὰ ἐθνικά του δίκαια καθιστῶν αὐτὰ σεβαστὰ εἰς τοὺς ἄλλους.

§131Α. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἔχετε σχέδια;

§132ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ συμπληρώσωμεν τὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀφήκατε σεῖς ἐπὶ τόσα ἔτη κυβερνῶντες τὴν χώραν. (Θόρυβος). Κύριοι, τὸ ζήτημα εἶναι καθ’ ἡμᾶς ἁπλοῦν, ἁπλούστατον. Ἡμεῖς ἀνελάβομεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν πραγματοποιήσωμεν οἰκονομίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ αὐξήσωμεν τὰς προσόδους τοῦ Κράτους, διὰ νὰ δυνηθῇ τοῦτο ν’ ἀποφύγῃ τὸν ἐπαπειλοῦντα αὐτὸ οἰκονομικὸν ὄλεθρον καὶ ν’ ἀντεπεξέλθῃ πρὸς τοὺς μεγάλους κινδύνους τοὺς ἐθνικούς. Καθ’ ἣν δὲ στιγμὴν ἔρχεται ἐνώπιον ὑμῶν τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐπιδιώκονται οἰκονομίαι, αἴφνης ἐξεγείρεσθε κατ’ αὐτοῦ.

§133Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Σεῖς ἐδηλώσατε ὅτι δὲν τὰ θεωρεῖτε ζήτημα οἰκονομίας τὰ δύο Ἐφετεῖα.

§134ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐδηλώσαμεν, Κύριοι, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάργησιν τῶν δύο Ἐφετείων δὲν προέχει τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομίας. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι ἡ οὕτω πως ἐπερχομένη οἰκονομία εἶναι ὅλως ἀναξία λόγου. Πλὴν τούτου τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν κατάργησιν τῶν δύο Ἐφετείων.... (Θόρυβος).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε ἐπὶ τέλους, Κύριοι.

§136ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. ... ἀλλ’ ἀφορᾷ καὶ τὴν κατάργησιν πολλῶν Εἰρηνοδικείων, ὁ δὲ πρὸ μικροῦ κατελθὼν ἐκ τοῦ βήματος τούτου ἐπετέθη καὶ κατὰ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. (Διαμαρτυρίαι δεξιόθεν).

§137Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λέγετε ἀνακριβείας.

§138ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι, Κύριοι, ἀληθὲς ὅτι εἶπεν ὅτι ἡμεῖς ἐφαρμόζοντες τὸν ἐν ἰσχύι νόμον δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν Εἰρηνοδικείων. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσχύοντος νόμου παρεμβάλλονται τόσαι δυσκολίαι εἰς τὴν τοιαύτην κατάργησιν, ὥστε δὲν εἶναι εὔκολον νὰ κατορθωθῇ τοῦτο, ὡς ἡ μέχρι τοῦδε πεῖρα ἀπέδειξε· διὸ ἐπάναγκες ἐνομίσαμεν νὰ ζητήσωμεν παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἄδειαν, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἵνα προβῶμεν ἀμέσως καὶ ἄνευ πολλῶν διατυπώσεων εἰς κατάργησιν πολλῶν Εἰρηνοδικείων. Ἀπεφύγομεν δὲ νὰ ὁρίσωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τίνα θὰ καταργηθῶσιν, οὐχὶ βεβαίως ἄνευ λόγου. Χωρὶς νὰ ὁρίσωμεν τὰ καταργητέα Εἰρηνοδικεῖα εὑρέθημεν ἀντιμέτωποι τοιαύτης ἐξεγέρσεως. Ἐννοεῖτε τώρα εὐκόλως τί θὰ συνέβαινεν, ἐὰν ἀνεφέρομεν ὀνομαστὶ τὰ καταργητέα Εἰρηνοδικεῖα.

§139ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην. Τὰ συμβούλια ἐντὸς μηνὸς θὰ σᾶς ὑποβάλωσι τὰς ἐκθέσεις.

§140ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ προλαλήσας Βουλευτὴς Βάλτου δὲν ἐδίστασε νὰ ἰσχυρισθῇ τέλος ὅτι ἡμεῖς, ἐλθόντες ὡς κόμμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιζητοῦμεν καὶ διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου νὰ κερδοσκοπήσωμεν πολιτικῶς. Ὡς φαίνεται, εἶναι τῆς γνώμης ὅτι ἡμεῖς θὰ ἀπολύσωμεν τοὺς δυσμενῶς καὶ θὰ διορίσωμεν τοὺς φιλικῶς πρὸς ἡμᾶς διακειμένους εἰρηνοδίκας. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὰς ἀπολύσεις διὰ τοῦ νομοσχεδίου τίθεται φραγμὸς ἀνυπέρβλητος εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ, καθόσον αὐταὶ θὰ γίνωσιν ἐπὶ τῇ βάσει ἀποφάσεως τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἀρείου Πάγου. Παραπλήσιος φραγμὸς τίθεται καὶ ὡς πρὸς τὰ καταργητέα Εἰρηνοδικεῖα, οὕτω δὲ καταπίπτει ἀφ’ ἑαυτοῦ καὶ τὸ ἕτερον ἐπιχείρημα τοῦ κ. Βουλευτοῦ, καθ’ ὃ δῆθεν ἡμεῖς θὰ κερδοσκοπήσωμεν πολιτικῶς, διότι δῆθεν θὰ φροντίσωμεν νὰ καταργήσωμεν ὅσα Εἰρηνοδικεῖα μᾶς συμφέρει καὶ ὄχι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καταργηθῶσιν, ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν θὰ τὰ καταργήσωμεν, ὅπως μὴ ζημιωθῶσιν οὕτω τὰ πολιτικά μας συμφέροντα. Ἀλλ’ οὕτω, Κύριοι, κατέπεσαν τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο πάντα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα προέβαλον οἱ ἀντιφρονοῦντες κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, παραμένουσι δὲ ἀδιασάλευτα καὶ ἀκαταγώνιστα τὰ ἡμέτερα ἐπιχειρήματα ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἂν αὐτὰ δὲν θεωρηθῶσιν ἀρκετά, τότε ἡμεῖς εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἄνευ τῶν προτεινομένων οἰκονομιῶν δὲν νομίζομεν ὅτι δυνάμεθα ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν, οὐδ’ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ κυβερνήσωμεν ὑπευθύνως τὴν Ἑλλάδα. Ἂν ἡ Βουλὴ δὲν ἀναγνωρίζῃ κατ’ ἀρχὴν τὴν ἀνάγκην τὴν ἐπιτακτικὴν τῆς προσφυγῆς εἰς αὐστηροτάτας οἰκονομίας, παρακαλοῦμεν ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ τὸ δηλώσῃ, ἡμεῖς δὲ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ παραχωρήσωμεν πάραυτα τὴν θέσιν ἡμῶν εἰς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσιν ἄνευ οἰκονομιῶν καὶ ἄνευ νέων φορολογικῶν βαρῶν νὰ κυβερνήσωσι τὴν χώραν.

§141Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὁμολογῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν κατώρθωσα νὰ ἐννοήσω ποῖοι λόγοι ὑπαγορεύουσι τὴν κατάργησιν τῶν Δικαστηρίων, διότι καὶ αὐτὸς δὲν προσδιώρισε τούτους ἀκριβῶς. Ἂν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὡμίλησε δὶς διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὸν ἐπίλογόν του, τὸν διαβεβαιῶ ὅτι εἶχεν ἀτυχεστάτην ἔμπνευσιν, διότι ἡ Βουλὴ δὲν συνεδριάζει ἀπειλουμένη, διότι τὸ ἐθνικὸν συνέδριον ἔχει ἱστορίαν μακρὰν καὶ ἔνδοξον, ἥτις διδάσκει ὅτι ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ λαοῦ οὐδέποτε συνεδρίασεν ἢ ἀπεφάσισεν ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀπειλῆς καὶ τῆς βίας. (Θόρυβος ἐν τῷ κέντρῳ).

§142ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ποίαν ἀπειλήν, κύριε Πρόεδρε;

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, Κύριοι.

§144Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τεταγμένοι ἐνταῦθα νὰ ὑπερασπισθῶμεν τὰ δικαιώματα αὐτοῦ· δι’ αὐτὸ καθῆκον ἔχομεν, ὅταν ταῦτα καταπατῶνται, νὰ ὑπεραμυνώμεθα αὐτῶν καὶ εἰς οὐδένα νὰ ἐπιτρέπωμεν νὰ παραβιάζῃ ταῦτα. Εἶπεν ἡμῖν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι μὲ ἀπορίαν βλέπει ὅτι τὸ πρῶτον συζητούμενον νομοσχέδιον οἰκονομιῶν εὗρε ζωηρὰν τὴν ἀντίδρασιν σήμερον. Ἀπορῶ ἀληθῶς πῶς εἶπε τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτε ἀσυζητητὶ ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν εἰκοσάδα καὶ πλέον νομοσχεδίων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ὅτι ἀναμένει ἑκατομμυρίων ὅλων οἰκονομίας. Ἐννοεῖ ὅμως, ὡς φαίνεται, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ σήμερον θίγονται τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν διὰ τῆς καταργήσεως τῶν Δικαστηρίων, ἡμεῖς νὰ σιωπήσωμεν; Βεβαίως ὄχι. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας, κ. Πρόεδρε, διότι ἀρκετὰ εὔγλωττος καὶ μεστὴ ἐπιχειρημάτων ὑπῆρξεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Βάλτου. Νομίζω ὅμως ὅτι ὅλοι ἡμεῖς ἔχομεν καθῆκον νὰ ὑπερασπιζώμεθα πᾶν ζήτημα ὑψίστης σημασίας καὶ νὰ φωτίζωμεν τὸν λαόν, διότι νεκροῦνται αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, τὰ Δικαστήρια τῶν ὁποίων καταργοῦνται, καταστρέφονται οἱ πληθυσμοί, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀφαιροῦνται Σχολεῖα, Ταχυδρομεῖα, Τηλεγραφεῖα. Καὶ ὀνομάζει τὴν πολιτικὴν ταύτην πολιτικὴν ἀνακουφίσεως ὁ κ. Ὑπουργός, ἀρνούμενος ὅτι ἐπιβάλλει εἰς τὸν λαὸν βάρη φοβερά, ἀφαιρεῖ ἀπ’ αὐτοῦ ὅλα τὰ ἀντισταθμίσματα, τὰ ὁποῖα ἤθελον τὸν κάμει μετ’ ἀνακουφίσεως νὰ δεχθῇ θυσίας χάριν ἄλλων ἀναγκαίων μέτρων. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ ἀνεχθῇ τὰς προσγινομένας αὐτῷ ζημίας, ἀπατᾶται. Ὁ λαὸς εἶναι ἕτοιμος νὰ κάμῃ θυσίας, ὅταν ἴδῃ ὅτι αἱ θυσίαι εἶναι γενικαὶ καὶ ὅτι προσφέρων ταύτας οὐδὲν ἐκ τῶν δικαιωμάτων του χάνει.

§145Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι ἀληθῶς ἄπορον, Κύριοι, πῶς, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις μέχρι τῆς σήμερον ἔδειξε τοσαύτην φρόνησιν, διὰ μιᾶς δεικνύει πεῖσμα, τὸ ὁποῖον πᾶν ἄλλο τι δεικνύει ἢ φρόνησιν· διότι τί ἠκούσαμεν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν; Ὅτι τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ προπαρασκευὴ τοῦ ἔθνους, εἶναι ἡ ἀνόρθωσις τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας. Καὶ ἅπαντες ἡμεῖς, Κύριοι, τὴν αὐτὴν ἐπιθυμίαν ἔχομεν μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἅπαντες ἡμεῖς ἔχομεν δηλώσει ὅτι πάσας τὰς δυνάμεις ἡμῶν θὰ καταβάλωμεν, ὅπως συντρέξωμεν εἰς τὸ ἔργον τοῦτο, ὅπερ καὶ πράττομεν. Ἀλλά, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔρχεται σήμερον καὶ λέγει ὅτι δὲν πρόκειται περὶ οἰκονομίας εἰς τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεως τῶν Ἐφετείων Λαρίσης καὶ Κερκύρας, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀνορθώσεως τῶν ἠθῶν, ἐρωτῶ· ἤλθομεν ἐνταῦθα, ὅπως ἀνορθώσωμεν τὰ ἤθη; Ἐὰν ἐπρόκειτο ἐδῶ νὰ ἀνορθώσωμεν τὰ ἤθη, θὰ ἔφερον ἄλλο ζήτημα· ἀνορθώσατε πρῶτον τὴν κοινωνίαν τῶν Ἀθηνῶν καὶ κλείσατε τὰ χαρτοπαίγνια (εὖγε, εὖγε). Ἤλθομεν μὲ ἐντολὴν ὡρισμένην καὶ τὴν ἐντολὴν αὐτὴν ἐννοοῦμεν ὅλοι νὰ τηρήσωμεν. Ἀποδείξατέ μας ὅτι οἰκονομίας φέρετε καὶ ἀμέσως νὰ τὰς ψηφίσωμεν. Ἀλλ’ ἀνελθόντες εἰς τὸ βῆμα μᾶς ἐδηλώσατε ὑμεῖς αὐτοὶ ὅτι οὐδεμίαν ἔχετε οἰκονομίαν ἐκ τῶν Ἐφετείων τούτων. Νομίζω ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ ζήτημα τῶν Ἐφετείων· θὰ εὕρῃ βεβαίως τὴν Βουλήν, καίπερ θυσιάζουσαν συμφέροντα ἐπαρχιακά, σύμφωνον ὡς πρὸς τὸ ὑπόλοιπον μέρος τῶν νομοσχεδίων· ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ αὐτὴν σύμφωνον, ὅτε ἄνευ οὐδεμιᾶς οἰκονομίας ζητεῖ θυσίας ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἄνευ οὐδενὸς λόγου; Ἤκουσα μετὰ μεγίστης προσοχῆς τῶν παραπόνων τῶν Βουλευτῶν ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ᾐσθάνθην τὸν πόνον αὐτῶν, καὶ ἐνεθυμήθην, Κύριοι, λόγων σοφῶν τοῦ σοφωτέρου τῶν παλαιῶν σοφῶν. Εἶχον προσκληθῆ οἱ ἑπτὰ σοφοὶ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰς τὸ Λέχαιον ὑπὸ τοῦ Περιάνδρου, ὅπως ἀποφασίσωσι ποία πολιτεία ἦτο ἡ καλλιτέρα καὶ ἕκαστος διετύπωσε γνώμην σοφωτέραν τὴν μίαν τῆς ἄλλης, ἀλλὰ ἡ σοφωτέρα ὅλων ἦτο ἡ τοῦ Σόλωνος. Καὶ τί εἶπε, Κύριοι; Ὅτι ἡ καλλιτέρα πολιτεία εἶναι ἐκείνη, ὅπου οἱ μὴ ἀδικούμενοι προβάλλονται τῶν ἀδικουμένων καὶ τιμωροῦσι τοὺς ἀδικοῦντας, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ θελήσῃ νὰ ἀνήκῃ εἰς τοὺς ἀρίστους πολίτας τοῦ Σόλωνος.

§146Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁμολογουμένως τὸ ζήτημα τῶν Ἐφετείων δὲν εἶναι ζήτημα καθαρῶς οἰκονομικόν. Διότι, ὡς πασίγνωστον τυγχάνει, διὰ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων ἐπιτυγχάνεται οἰκονομία 600,000 δραχμῶν, καὶ νομίζομεν ὅτι τὴν οἰκονομίαν ταύτην δὲν πρέπει νὰ τὴν ἀποστέρξωμεν, δὲν πρέπει νὰ τὴν ἀποφύγωμεν.

§147ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§148Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅτι τὰ Εἰρηνοδικεῖα ταῦτα τὰ ἀναφερόμενα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, 120 τὸν ἀριθμόν, πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὸ βλέπετε ἐκ τῆς στατιστικῆς τῶν ἀποφάσεων. Ἅπαντες γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουσιν Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσι 2 ἀποφάσεις, καὶ ὅτι ὑπάρχουσιν ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσι 50 ἀποφάσεις, καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσι τὸ πολὺ πολὺ 60 ἕως 70 ἀποφάσεις. Νομίζετε ὅτι τὰ Εἰρηνοδικεῖα αὐτὰ πρέπει νὰ ἐξακολουθῶσι νὰ ὑφίστανται, ἀφοῦ ἔχομεν τοιαύτας ἀνάγκας οἰκονομικάς; Ὑπῆρξε συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ τοῦ τρόπου τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἡμεῖς, Κύριοι, ἐφέραμεν νομοθέτημα ἀποκεντρωτικὸν εἰς ἄκρον, ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν τὴν ἀποκέντρωσιν, ἡμεῖς θέλομεν ν’ ἀποκεντρώσωμεν τὴν δικαιοσύνην ἀπὸ τὴν Πολιτείαν καὶ συνεπῶς ἀνεθέσαμεν τὴν κατάργησιν μὲν τῶν Εἰρηνοδικείων εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὴν ἀπόλυσιν ὅμως τῶν εἰρηνοδικῶν εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον. Ἀλλ’ οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχομεν καὶ τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων ν’ ἀναθέσωμεν εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον.

§149Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Εἶναι συνταγματικόν;

§150Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐὰν εὐαρεστηθῇ ἡ Βουλή, ἂς ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ κατόπιν ἂς ὑποβάλωσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ τὰς τροπολογίας των.

§151Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Τὰ ἄρθρα τὰ ἀφορῶντα τὰ Ἐφετεῖα, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὴ ἀναγνωσθῶσι.

§152Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, καὶ κατόπιν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν ἄλλων νομοσχεδίων τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Ἤθελον παρακαλέσει ὑμᾶς νὰ παραμείνητε ὀλίγον ἀκόμη.

§153Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μένομεν ἕως τὸ πρωὶ καὶ ψηφίζομεν.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον παρακαλῶ νὰ φέρητε τὰς τροπολογίας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–9, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2–8). Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται): «Εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν διορίζεται ὁ ὑπηρετήσας ἐπὶ πενταετίαν ὡς ἀντεισαγγελεὺς Πρωτοδικῶν, δυνάμει τοῦ παρόντος νόμου διωρισμένος τοιοῦτος. Ἐκ τῶν κατὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ παρόντος νόμου διωρισμένων Εἰσαγγελέων Πρωτοδικῶν οἱ μὲν διατελέσαντες πρωτοδίκαι ἢ ἀντεισαγγελεῖς Πρωτοδικῶν διατηροῦνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἢ ἀπολύονται ταύτης κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 7, § 3, τοῦ παρόντος νόμου, οἱ δὲ λοιποὶ ἀπολύονται διὰ Β. Διατάγματος ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου». Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον.

§155Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δώσῃ μικρὰν προσοχὴν εἰς τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω. Κατὰ τὸ ἄρθρον 9 οἱ Εἰσαγγελεῖς τῶν Πρωτοδικῶν, ὅσοι πρὸ τοῦ διορισμοῦ των εἰς τὴν θέσιν ταύτην ἦσαν δικηγόροι, ἀπολύονται τῆς ὑπηρεσίας. Νομίζω ὅτι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διατελοῦσι σήμερον Εἰσαγγελεῖς, τοῦτο εἶναι μέγα ἀδίκημα. Πρέπει νὰ ὑπαχθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὰς διατάξεις τὰς ἀφορώσας τοὺς λοιποὺς ὑπαλλήλους. Δηλαδὴ τὸ ἄρθρον 9 νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Οἱ κατὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ παρόντος νόμου διωρισμένοι Εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν διατηροῦνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἀπολύονται δὲ ταύτης κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 7, § 3, τοῦ παρόντος νόμου».

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ἰδὲ Παράρτημα Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 134). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 10–23). Ἄρθρον 24 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 24 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως ἐμμίσθου Πρεσβείας ἐν Βουλγαρίᾳ καὶ δαπάνης παραστάσεως πρεσβευτοῦ». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ ἄρθρα 1–5 ἀναγινώσκεται, δὲ τὸ ἄρθρον 6).

§157ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ μὲ πληροφορήσῃ διατί διὰ τὴν Βασιγκτῶνα ὁρίζει ἔξοδα παραστάσεως 44.000, ἐνῷ διὰ τὴν Πετρούπολιν, ὅπου ὁ βίος εἶναι δαπανηρότερος, καὶ τῶν Παρισίων ὁρίζονται 24.000. Ἐπίσης ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν σχέσεων μετὰ τῆς Ἀμερικῆς τὰ ἔξοδα παραστάσεως τοῦ ἐν Ἀμερικῇ πρεσβευτοῦ εἶναι ὀλιγώτερα τοῦ ἐν Παρισίοις καὶ Πετρουπόλει, διότι ὁ ἐν Ἀμερικῇ πρεσβευτὴς περιοδεύει μόνον εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς Ἀμερικῆς, ὅπου ὑπάρχουσιν Ἕλληνες.

§158Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Τὸ ποσὸν τὸ ἀναγεγραμμένον ἦτο πολὺ ἀνώτερον. Ἀντὶ τῶν 44.000 ἦτο ἀναγεγραμμένον ποσὸν 54.000, ἐγὼ δὲ τὸ ἠλάττωσα, διότι ἔκαμα γενικὴν ἐλάττωσιν κατὰ 10.000. Οὐδεμίαν ὅμως δυσκολίαν ἔχω, ἐὰν τὸ νομίζητε ὀρθόν, ἐὰν ὑποβάλητε τροπολογίαν, νὰ τὴν δεχθῶ. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἔχει, τὸ ἄρθρον 7 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαχειρίσεως καὶ διοικήσεως τῶν δασῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ ἄρθρα 1–39 ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 40). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 40 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Καλαμπάκας κ. Τάκη ἔχουσα ὡς ἑξῆς: Ἐν τῷ ἄρθρῳ 40 νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν φράσιν «ἐν τῷ κτιρίῳ τοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου» «καί, ἂν τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, ἐν ἄλλῳ οἰκήματι, ἐν μεγάλῃ ἀνάγκῃ».

§160ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν τὴν δέχομαι.

§161Α. ΤΑΚΗΣ. Ἔχω ἀκριβεῖς πληροφορίας ὅτι τὸ Μετσόβιον Πολυτεχνεῖον δὲν ἀρκεῖ καὶ τότε θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ κάμωμεν ἄλλον νόμον, ἵνα ἐνοικιασθῇ οἴκημα.

§162ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀποκρούω τὴν πρότασιν, διότι ἐννοῶ, ἂν θὰ ὑπάρξῃ σχολή, νὰ ὑπάρξῃ ἐν τῷ Μετσοβίῳ Πολυτεχνείῳ.

§163Α. ΤΑΚΗΣ. Ἂν τοῦτο δὲν ἀρκῇ;

§164ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀρκεῖ. Εἶναι ἰδικός μου λογαριασμός. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 40 ὡς ἔχει καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 41).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Τάκη ἔχουσα οὕτως: Ἐν τῷ ἄρθρῳ 41 αἱ τέσσαρες ἕδραι νὰ γίνωσιν ἕξ, διότι αἱ τέσσαρες ἕδραι εἶναι ἀνεπαρκεῖς, ἐπειδὴ οἱ καθηγηταὶ οὗτοι θὰ διδάξωσι τὰ ἑξῆς μαθήματα· 1) Διοικητικὸν δίκαιον· 2) Πολιτικὴν οἰκονομίαν· 3) Δασικὴν νομοθεσίαν καὶ ἀρχὰς Ἀστικοῦ καὶ Ποινικοῦ Δικαίου· 4) Γεωγνωσίαν· 5) Φυτικὴν χημείαν· 6) Ἐντομολογίαν· 7) Ἀνατομίαν, παθολογίαν καὶ φυσιολογίαν φυτῶν· 8) Μετεωρολογίαν.

§166ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θεωρῶ ὑπεραρκεῖς τὰς τέσσαρας. (Ψηφίζεται ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον 41 καὶ τὰ λοιπὰ μέχρι τοῦ 63).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 64 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 64 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Καλαμπάκας κυρίου Τάκη ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἐν τῷ ἄρθρῳ 64 νὰ αὐξηθῇ ὁ μισθὸς τῶν δασοφυλάκων κατὰ δραχμὰς 10, ἀλλὰ καὶ τοῦ διευθυντοῦ, ὅστις λαμβάνει ὀλιγώτερα τῶν ἐπιθεωρητῶν, καίτοι ἔχει εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν, καὶ λόγῳ ἱκανοποιήσεως ἀλλὰ καὶ λόγῳ ἀξιοπρεπείας αὐτῆς τῆς θέσεως».

§168ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§169Α. ΤΑΚΗΣ. Ὅτε ἀνέγνωσα τὸ ἄρθρον τοῦτο καὶ εἶδον ὅτι οἱ δασοφύλακες λαμβάνουσιν 60 δραχμάς, ἐπείσθην ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζῶσιν ἐκ τοῦ μισθοῦ των, ἀλλὰ θὰ ζῶσιν ὅπως μέχρι τοῦδε. Καὶ ὅλοι γνωρίζετε πῶς ἔζων λαμβάνοντες ἀπὸ τὴν καλύβην τοῦ πτωχοῦ. Διότι θὰ μένωσιν εἰς αὐτοὺς 52 δραχμαὶ καθαραὶ κατὰ μῆνα· πῶς θέλετε νὰ ζήσωσι μὲ αὐτὰς περιοδεύοντες εἰς τὰ βουνά, ὅπου οὔτε διὰ τσαρούχια δὲν θὰ τοῖς ἀρκῶσι; Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ τὸ κάμητε 70 δραχμάς, διὰ νὰ μὴ κλέψωσι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν μισθὸν τοῦ διευθυντοῦ λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι, ἐνῷ ὁ ὑφιστάμενος λαμβάνει 470 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ὁ προϊστάμενος λαμβάνει 400. Νομίζω λοιπὸν ὅτι διὰ τὴν εὐπρέπειαν πρέπει νὰ αὐξήσῃ ὁ μισθὸς τοῦ προϊσταμένου. Ὑπ’ αὐτῶν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ.

§170ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§171ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ μὴ γίνῃ δεκτή.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 64 μένει ὡς ἔχει.

§173ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Μεθ’ ὃ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§174ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Φθάνει ἕως ἐδῶ. Νὰ μείνωσι τὰ εἰς γʹ ἀνάγνωσιν δι’ αὔριον.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν φθάσει εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 15 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§176ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀρκεῖ, κύριε Πρόεδρε.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῇ συναινέσει τῆς Βουλῆς λύομεν τὴν συνεδρίασιν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 μ. μ.).