1909.10.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14.

τῆς 9ης Ὀκτωβρίου 1909.

(Παρασκευή)

Προεδρία κ. Ἀλεξάνδρου Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5 καὶ 15′ μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 110 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· 1) Αἴτησιν κατοίκων Ληξουρίου περὶ ἱδρύσεως Λυκείου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Πάλης· 2) Αἴτησιν Ἐλισάβετ Εὐαγγέλου Ἰωάννου περὶ παροχῆς αὐτῇ κλήρου ἐν τῷ συνοικισμῷ Νέας Ἀγχιάλου· 3) Αἴτησιν τῶν φοιτητῶν τοῦ φυσικοῦ τμήματος τῆς φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς περὶ ὑποστηρίξεως τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν ἐν Ἑλλάδι· 4) Ὁ δήμαρχος Τυρνάβου ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου περὶ μὴ καταργήσεως τοῦ Ἐφετείου Λαρίσης· 5) Οἱ ἐκ Μακεδονίας, Θρᾴκης, Ἠπείρου καὶ Ἀνατολικῆς Ῥωμηλίας φοιτηταὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς ἐγγραφή των εἰς τὸ Πανεπιστήμιον· 6) Οἱ ἐκ τῶν σεισμοπαθῶν χωρίων τῆς Ἠλείας φοιτηταὶ καὶ τελειόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς αὐτῶν ἐγγραφὴ καὶ ἡ ἀπαλλαγή των ἀπὸ παντὸς ἐκπαιδευτικοῦ τέλους· 7) Κάτοικοι Δομοκοῦ δι’ ἐπιτροπῆς ὑποβάλλουσι τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν δηλοῦντες ὅτι ἐνθουσιωδῶς ἀπεκδέχονται κατάργησιν ἐφορίας καὶ ταμείου Δομοκοῦ–Φαρσάλων. 8) Τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι Ἀθηνῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ταχέως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ τηλεφωνητριῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§2Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ νόμου περὶ τὴν διαχείρισιν τῆς Ποινικῆς Δικαιοσύνης. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιέχει τρία κύρια σημεῖα. Διὰ τοῦ πρώτου σημείου τίθεται φραγμὸς εἰς τὰς ψευδεῖς μηνύσεις· διὰ τοῦ δευτέρου σημείου λαμβάνονται μέτρα κατὰ τῶν ἀτελευτήτων ἀναβολῶν καὶ τῶν ἀτελευτήτων ἐρημοδικιῶν. Τὸ τρίτον σημεῖον κανονίζει τὰ τῶν μαρτυρικῶν ἀποδείξεων καὶ διὰ τοῦ κανονισμοῦ αὐτοῦ ἐπέρχεται καὶ ποιά τις οἰκονομία εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ᾼΧΚΕ’ τῆς 30 Δεκεμβρίου 1887 περὶ τελῶν χαρτοσήμου». Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ἰδὲ Παράρτημα Ἐφημ. Συζητ. Βουλῆς, ἀριθ. 113). Οὐδενὸς ζητοῦντος τὸν λόγον εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. 1η συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δρχ. 2,392,000 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν καὶ Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1909». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 3,346,232,45 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν, Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως 1909». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχή, τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δραχμῶν χιλίων, ἀριθ. 1000, ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1909». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν κληροδοτημάτων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ ἄρθρα 1–6). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§4Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἐρώτησιν θὰ ὑποβάλω, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν. Εἰς τὸ ἄρθρον 7 ἀπαγορεύεται ἡ διάθεσις ἐσόδων κλπ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ἂν αἱ ἀνειλημμέναι αὗται ὑποχρεώσεις περιλαμβάνονται εἰς τὴν τοιαύτην ἀπαγόρευσιν.

§5ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι· αἱ ἀνειλημμέναι ὑποχρεώσεις ἐξαιροῦνται.

§6Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐξήγησις αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 7 καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιρρήσεως). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος καὶ τῶν κινητῶν ἀξιῶν». Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§8Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ν’ ἀφήσωμεν πᾶσαν φιλοτιμίαν ἀτομικήν, πᾶσαν σκέψιν ἄλλην, πλὴν τοῦ συμφέροντος τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος ἀνεγνώρισα τοὺς κόπους, τοὺς ὁποίους κατέβαλεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀνεγνώρισα ὅτι τὸ ἔργον αὐτοῦ ἦτο μέγα, θὰ τὸν παρακαλέσω δὲ νὰ μὴ θελήσῃ ἐκ κακῶς ἐννοουμένης φιλοτιμίας νὰ μὴ συζητήσῃ καὶ νὰ μὴ παραδεχθῇ πράγματα, τὰ ὁποῖα τοὐλάχιστον κατ’ ἐμὴν γνώμην τοὺς μὲν συμπολίτας ἡμῶν θ’ ἀπαλλάξῃ ἀπὸ καταθλίψεως βεβαίας, εἰς δὲ τὸ δημόσιον ταμεῖον θὰ εἰσαγάγῃ ἑκατομμύρια, ἐνῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀγνοῶ ἂν θὰ κατορθωθῇ νὰ εἰσαχθῶσιν ἑκατοντάδες χιλιάδων δραχμῶν. Παρακαλῶ δ’ αὐτὸν νὰ μὲ παρακολουθήσῃ. Ἔλαβον τὸ θάρρος νὰ καταθέσω νομοσχέδιον ἢ μᾶλλον τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου καὶ Ὑπουργοῦ. Βεβαίως τὸ νομοσχέδιον ἢ ἡ τροπολογία αὕτη συνετάχθη ἐν τόσῳ βραχεῖ χρόνῳ, ὥστε δὲν δύναται ἢ νὰ περιλαμβάνῃ ἀτελείας, διὰ τὰς ὁποίας ζητῶ ἐκ τῶν προτέρων συγγνώμην, ζητῶ δὲ τὰ φῶτα τῆς Βουλῆς, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἐπέλθωσι νέαι τροπολογίαι πρὸς βελτίωσιν αὐτοῦ, ἀλλὰ περὶ τῆς βάσεως ἀμφιβολίαν δὲν δύναμαι νὰ ἔχω ὅτι εὑρίσκομαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ καὶ οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν διστάζω περὶ τούτου, θέλω δὲ θεωρήσει ὡς μέγα σφάλμα, ἂν αἱ βάσεις αὗται θέλουσι παραγκωνισθῆ. Εἶπον καὶ εἰς προγενεστέραν συνεδρίασιν, λέγω καὶ σήμερον, ὅτι δύο ἐλαττώματα πρὸ παντὸς βλέπω εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἐλάττωμα ὅτι πρῶτον θέλει καταθλίψει τοὺς συμπολίτας ἡμῶν, καὶ ἀνέπτυξα τοῦτο καὶ δὲν θέλω ἐπανέλθει ἐπ’ αὐτοῦ· δεύτερον ἐλάττωμα βλέπω ὅτι ἐλάχιστα θέλομεν εἰσπράξει ἐξ αὐτοῦ, διότι ἐκ τοῦ φόρου εἰσοδήματος ἀφαιροῦνται ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται ἐν τῷ ἄρθρῳ 2, ἤτοι τὰ πλεῖστα τῶν εἰσοδημάτων παντὸς πλουσίου· θέλω δὲ παρακαλέσει καὶ αὐτὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ καλλίτερον τὸ ἄρθρον 2. Ἐὰν πεισθῇ ὅτι αὐτὸς ὁ ἴδιος δὲν θὰ ὑποβληθῇ εἰς φόρον κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο, εἶμαι βέβαιος ὅτι μόνος θέλει εἴπει ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ.

§9ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι θὰ ὑποβληθῶ εἰς φόρον. Ἐγὼ δυστυχῶς ἔχω εἰσοδήματα ἐκ σταφιδαμπέλων ἐξ ὀλίγων τινῶν οἰκιῶν καὶ ὀλίγων δανείων, τὰ ὁποῖα ἔχω χορηγήσει εἰς σταφιδοκτήμονα δυστυχῶς. Εἷς Θεὸς ἠξεύρει τί εἰσπράττω ἐξ αὐτῶν, ἀλλ’ εἰς φορολογίαν θὰ ὑποβληθῶ. Δὲν θὰ ὑποβληθῶ εἰς φορολογίαν προκειμένου περὶ τῶν σταφιδαμπέλων, διὰ τὰς ὁποίας πληρώνω 40%, καὶ ὡς πρὸς τὰς οἰκίας μου, διὰ τὰς ὁποίας πληρώνω ἕτερα 11% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ μικροῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐκ δανείων, δι’ ἐκεῖνο θὰ φορολογηθῶ.

§10Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Βλέπω ὅτι ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἔρχεται νὰ βεβαιώσῃ ὅσα εἶπον, καὶ ἐπιθυμῶ τοιαύτην δήλωσιν νὰ κάμῃ καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός, διότι ὑποπτεύομαι ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς οὐδὲν θὰ καταβάλῃ.

§11Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ φρονῶ τὸ ἐναντίον καὶ δι’ αὐτὸ ἀπεδέχθην τὸ νομοσχέδιον.

§12Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πολὺ καλά. Δὲν ἔχω νὰ ἀντείπω. Προυκάλεσα τὸ ἐρώτημα ὑποθέτων ὅτι ἤθελον πείσει ὑμᾶς περὶ τοῦ μὴ σκοπίμου τοῦ νομοθετήματος.

§13Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Σεῖς γνωρίζετε ὅτι προκαταβολικῶς κατέβαλον καὶ ἄλλα ποσά, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλω.

§14Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἄλλο πρᾶγμα. Δι’ αὐτὸ ἔθεσα τὸ ζήτημα εἰς ὑμᾶς, διότι γνωρίζω τὰ αἰσθήματα ὑμῶν, διότι γνωρίζω ὅτι δὲν θὰ θέλητε νὰ μείνητε ἀφορολόγητος, ὅτε οἱ ἄλλοι φορολογοῦνται. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐλαττώματα τοῦ νομοσχεδίου. Τί προτείνω δ’ ἐγὼ διὰ τῆς προτάσεώς μου; Δήλωσιν τοῦ πολίτου ὅπως καταταχθῇ εἰς τάξιν ὡρισμένην πληρώνουσαν φόρον ὡρισμένον· ἀφίεται εἰς τὴν εὐσυνειδησίαν αὐτοῦ νὰ ἐκλέξῃ τὴν προσήκουσαν αὐτῷ τάξιν συμφώνως μὲ τὸ εἰσόδημα αὐτοῦ. Αἱ τάξεις αὗται εἶναι κατὰ τὸ νομοσχέδιόν μου αἱ ἔχουσαι εἰσόδημα ἀπὸ 5–10 χιλιάδων, ἀπὸ 10–20 χιλιάδων, ἀπὸ 20–30 χιλιάδων, ἀπὸ 35–50 χιλιάδων, ἀπὸ 50–75 χιλιάδων, ἀπὸ 75–100 χιλιάδων, ἀπὸ 100 –150 χιλιάδων, ἀπὸ 150–200 χιλιάδων, ἀπὸ 200 χιλιάδας καὶ ἄνω. Διὰ τοῦ συστήματος τούτου τῆς κατανομῆς εἰς τάξεις ἔχομεν τὸ μέγα εὐεργέτημα ὅτι δὲν δηλοῦμεν τὴν περιουσίαν μας καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ γνωρίζῃ ὁ ἄλλος τίνα περιουσίαν ἔχομεν. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε ποία ἡ βεβαιότης ὅτι θὰ καταταχθῶμεν εὐσυνειδήτως εἰς τὴν τάξιν, εἰς ἣν ἀνήκομεν; Ἡ δημοσίευσις τοῦ καταλόγου, Κύριοι, ἀσφαλίζει τοῦτο. Ἡ κοινὴ γνώμη, βεβαιωθῆτε, ὅτι ἔχει μεγάλην σημασίαν ἐν Ἑλλάδι, καὶ περιμένω ἀπὸ τοὺς συμπολίτας μου πολλάκις νὰ εἴπωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι καταβάλλουσιν εὐχαρίστως ὑπὲρ τῆς πατρίδος καὶ ἄνευ ὑποχρεώσεως. Ἐὰν ἀνήκωσιν εἰς τάξιν ὡρισμένην, θὰ ἐγγραφῶσιν εἰς ταύτην. Κύριοι, ἔχομεν ἐλαττώματα ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἀρετάς. Προσπαθοῦμεν νὰ καταστρατηγήσωμεν τοὺς νόμους, ἀλλά, ὅταν μᾶς ἀφήσωσιν ἐλευθέρους, ἐκπληροῦμεν αὐτοπροαιρέτως τὰς ὑποχρεώσεις μας. Καὶ θὰ σᾶς φέρω παράδειγμα πασίγνωστον. Ἐρωτῶ: ποῖα δικαιώματα ἔχει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ μας; Οὐδέν· καὶ μολοντοῦτο βλέπομεν, ἐν τῇ διαμάχῃ τῇ ἀγρίᾳ πολλάκις τῶν κομμάτων, τὸν Πρόεδρον ἄνευ οὐδενὸς δικαιώματος σεβαστὸν παρ’ ὅλης τῆς Βουλῆς. Τί σημαίνει τοῦτο; Ὅτι, ὅταν ὁ Ἕλλην δὲν πιέζηται, ἐννοεῖ νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν του. Ἀλλ’ ἔστω, Κύριοι, ὅτι ἠπατήθην. Καὶ ποῖος μᾶς ἐμποδίζει μετὰ ἓν ἔτος νὰ εἴμεθα αὐστηρότεροι; Διατί νὰ μὴ κάμωμεν σήμερον τὴν δοκιμὴν ταύτην, ἡ ὁποία τῳόντι θὰ εἶναι σωτήριος, ἐὰν ἐπιτύχῃ; Αὗται, Κύριοι, εἶναι αἱ σκέψεις, αἱ ὁποῖαι μὲ ἔκαμον νὰ παραδεχθῶ ὅτι πρέπει νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν δήλωσιν τῶν συμπολιτῶν μας, βέβαιος ὢν ὅτι θὰ εἰσπράξωμεν ὄχι ὀλιγώτερα, ἀλλὰ πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅσα λέγει τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀληθῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς μεταχειρίζεται κλίμακα ἄλλην, καὶ βαίνει ἀπὸ τὸ 1% εἰς τὸ 2, 3 καὶ μέχρι 4%· ἀλλά, ὅταν ἀναλογισθῆτε ὅτι ἀφαιροῦνται ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἐνῷ ἐν τῇ ἰδικῇ μου τῇ προτάσει οὐδὲν ἀφαιρεῖται, θὰ ἴδητε ὅτι διὰ τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως, ἥτις φορολογεῖ ἀπὸ ¾% ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος μέχρι τοῦ 1 καὶ 1½ ἐκ τῶν περιουσιῶν τῶν μικροτέρων καὶ 2 καὶ 3% ἐκ τῶν περιουσιῶν τῶν μεγάλων, θὰ ἴδητε, λέγω, ὅτι θὰ εἰσπράξωμεν περισσότερα, διότι καὶ ἡ ἐκτίμησις τῶν εἰσοδημάτων, ἅτινα φορολογοῦνται, εἶναι σαφεστέρα, καὶ διότι ἕνεκα τοῦ ἐλέγχου τῆς κοινῆς γνώμης, γινομένου πολὺ εὐκολώτερον, ἀφοῦ θὰ φορολογῶνται ἅπαντα τὰ εἰσοδήματα, δυσκόλως θὰ ἀποκρύπτωνται ταῦτα. Καὶ δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἑκάστη τάξις θέλει πληρώσει. Ἡ Αʹ τάξις μεταξὺ 5 καὶ 10 χιλιάδων θέλει πληρώσει δραχμὰς 75· ἡ μεταξὺ 10,000 καὶ 20,000 δραχ. 160, ἡ μεταξὺ 20,001 καὶ 35,000 δρ. 300, ἡ μεταξὺ 35,001 καὶ 50,000 δρ. 450, ἡ μεταξὺ 50,001 καὶ 75,000 δρ. 700, ἡ μεταξὺ 75,001 καὶ 100,000 δραχ. 1200, ἡ μεταξὺ 100,001 καὶ 150,000 δρ. 2000, ἡ μεταξὺ 150,001 καὶ 200,000 δρ. 3000, καὶ ἡ ἀπὸ 200,001 καὶ ἄνω δρ. 6000. Κύριοι, δὲν ἀποκρύπτω ὅτι ἡ πρότασίς μου ἔχει ἐλάττωμά τι· ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ θὰ ἴδητε ὅτι τὸ ἐλάττωμα ἐξαφανίζεται. Τὸ ἐλάττωμα τῆς προτάσεώς μου εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ τάξει ὁ φόρος εἶναι ἄνισος· διότι, ὅταν λέγω, ὅτι ὁ ἔχων εἰσόδημα 5.000 μέχρι 10.000 θέλει πληρώνει 75 δρ., βεβαίως ἀδικεῖται ὁ ἔχων περιουσίαν 5.000 δρ. καὶ ἐννοεῖται ὁ ἔχων 10.000 δραχμῶν. Τοῦτο εἶναι ἐλάττωμα ἀναμφισβητήτως τοῦ νομοσχεδίου· ἀλλ’ ἀπέναντι τοῦ εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, τοῦ νὰ ἀπαλλαχθῶμεν τελείως ἀπὸ τὰς καταθλίψεις, νομίζω ὅτι οὐδεὶς θέλει παραπονεθῆ. Ὑποθέτω μάλιστα ὅτι εἰς τὴν ἐφαρμογὴν οὐδὲ θὰ αἰσθανθῇ ὁ πολίτης τοῦτο· καὶ διατί; Ὁ πολίτης ὁ εὑρισκόμενος εἰς τὰ ὅρια τῶν διατάξεων, ὁ ἔχων π. χ. περὶ τὰς 5.000 περιουσίαν, ἐὰν εἶναι μὲν λίαν φιλότιμος, θέλει δηλωθῆ εἰς τὴν τάξιν τῶν 5.000–10.000, ἐὰν δὲ δὲν εἶναι, θὰ δηλωθῇ εἰς τὴν τάξιν κάτω τῶν 5.000 καὶ τότε οὐ μόνον δὲν θὰ ζημιωθῇ, ἀλλὰ καὶ θὰ ὠφεληθῇ, χωρὶς νὰ γίνῃ τοῦτο ἐπαισθητὸν καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ἀφοῦ θὰ εὑρίσκηται περὶ τὰ ὅρια τὰ ἐπιτρέποντα τὴν κατάταξιν εἰς μίαν ἢ ἄλλην τάξιν. Ὥστε ἐν τῇ πράξει ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι ἀδικοῦνται, δύνανται μόνοι των νὰ διορθώσωσι τὸ ἀδίκημα. Οἱ φιλοτιμότεροι, ὡς εἶπον, θὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν ἀνωτέραν τάξιν, αὐτοπροαιρέτως καὶ εὐχαρίστως, ἀναλογιζόμενοι ὅτι θὰ ἀπαλλαχθῶσι καὶ ἀπὸ τὰς καταθλίψεις, οἱ δὲ ὀλιγώτερον φιλότιμοι θὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν κατωτέραν καὶ οὐδὲν θὰ δικαιῶνται νὰ ἐκφράσωσι παράπονον. Αὐτά, Κύριοι, εἶναι τὰ κύρια ζητήματα τοῦ νομοσχεδίου, καὶ εἰς αὐτὰ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὑμῶν. Ἐὰν νομίζητε τωόντι ὅτι διὰ τῆς προτάσεώς μου ταύτης κατορθώνομεν νὰ εἰσπράξωμεν περισσότερα, ἐὰν νομίζητε ὅτι διὰ ταύτης ἀπαλλάσσετε τοὺς συμπολίτας ὑμῶν ἀπὸ τὰς καταθλίψεις, δώσατε προσοχὴν εἰς αὐτὴν καὶ μὴ τὴν ἀπορρίψητε. Πρὶν ὅμως κατέλθω τοῦ βήματος, ὀφείλω νὰ προσθέσω λεπτομερείας τινάς, ὅπως γίνῃ καταληπτὴ εἰς ὑμᾶς ἡ ἐν γένει οἰκονομία τῆς τροπολογίας μου. Ἄν καὶ ἡ τάξις μεταξὺ 3.000 καὶ 5.000 δὲν πληρώνει τίποτε, ἐξ ἄλλου ἀναγκάζω αὐτὴν νὰ κάμῃ δήλωσιν καὶ αὐτή. Καὶ τίθεται ἀμέσως τὸ ἐρώτημα: διατί; Ἡ ἐνόχλησις δὲν εἶναι μεγάλη· ἓν ἔντυπον, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ ἀπὸ τὸν ἔφορον μία δήλωσις. Ἰδοὺ ἡ ἐνόχλησις. Ἀλλὰ τοῦτο ἔχει τὸ ἑξῆς καλόν: Αὐτοὶ ἀκριβῶς, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι περιουσίαν περὶ τὰς 5.000 καὶ οἱ ὁποῖοι, ἂν ἔχωσι τὴν συνείδησιν ὀλίγον ἐλαστικήν, δὲν ἤθελον δηλώσει καὶ ἤθελον ἀποφύγει τὸν ἔλεγχον τῆς κοινῆς γνώμης τὸν στηριζόμενον εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν δηλώσεων, ἂν δὲν περιελάμβανον τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς δήλωσιν καὶ τῆς τάξεως μεταξὺ 3.000–5.000, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως καὶ οἱ κάτω τῶν 5.000 μέχρι 3.000 δηλώσωσι, τότε οὐδεὶς δύναται νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἔλεγχον τῆς δημοσίας γνώμης, διότι θὰ ἐγγράφωνται ἀναγκαίως εἰς τὴν ἀνωτέραν ἢ κατωτέραν τάξιν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἔθεσα ὑποχρεωτικὴν τὴν δήλωσιν καὶ δι’ αὐτούς. Ἀλλά, Κύριοι, ἔπρεπε νὰ προΐδω ἓν γεγονός, ὅτι πιθανόν τινες νὰ μὴ δηλώσωσιν, εἴτε διότι δὲν ἔλαβον γνῶσιν τοῦ νόμου εἴτε ἐξ ἀμελείας. Ἐνταῦθα βεβαίως δὲν δύναται τὸ Δημόσιον νὰ ἀφήσῃ αὐτοὺς ἀφορολογήτους. Εἰς αὐτὰς περιστάσεις ἡ Διοίκησις κατατάσσει αὐτοὺς εἰς ἣν τάξιν αὐτὴ κρίνει δίκαιον. Ὑποθέτω ὅτι οὗτοι θὰ εἶναι ἐλάχιστοι· ἴσως παρουσιασθῶσι παραδείγματά τινα ἐξ ἀγνοίας τὸ πρῶτον ἔτος, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ ἀσφαλίσω εἰς τὴν περίστασιν ταύτην καὶ τὸ Δημόσιον ἀλλὰ καὶ τοὺς πολίτας. Ὁ ἔφορος ἀληθῶς θέλει κατατάξει τὸν μὴ δηλώσαντα εἰς τάξιν ὡρισμένην, κατὰ τὴν κρίσιν του, ἀλλὰ θὰ γίνωσιν αἱ δημοσιεύσεις εἰς τὸ Δημαρχεῖον, ὡς τοῦτο συμβαίνει μὲ τὸν κατάλογον τοῦ φόρου οἰκοδομῶν, ἐπὶ 15 ἡμέρας, θὰ εἶναι δὲ ἠναγκασμένος ὁ ἔφορος ἐπίσης νὰ κάμῃ κοινοποίησιν εἰς τὸν πολίτην ὅτι τὸν κατέταξεν εἰς τὴν δεῖνα τάξιν. Ὡς εἰδοποιηθῇ ὁ πολίτης, δικαιοῦται νὰ κάμῃ τὴν ἔνστασίν του, ἡ ὁποία θὰ δικασθῇ τὸ πρῶτον ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὥρισεν ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ἡ ἀπόφασις μὲν τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ εἶναι ἐκτελεστή, ὅπως μὴ ζημιῶται τὸ Δημόσιον, ἀλλ’ ἀφήνω πλῆρες τὸ δικαίωμα εἰς τὸν πολίτην, ἵνα προσφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια καὶ τῷ ἐπιστραφῶσι μὲν τὰ τυχὸν καταβληθέντα ἀδίκως, ἀπαλλαχθῇ δὲ ὁριστικῶς εἰς τὸ μέλλον ἀπὸ ἀδίκου κατατάξεως. Τελευταίως ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ προΐδω ἓν ἄλλο μειονέκτημα, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν, καὶ τὸ ὁποῖον ὑμεῖς ὅλοι ἀντελήφθητε, τὴν ἐπίδοσιν τῶν ἐκθέσεων τοῦ ἐφόρου τὴν πλαστὴν ὑπὸ τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος· ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλωμεν ποινὰς εἰς τὸν δικαστικὸν κλητῆρα καὶ τοὺς μάρτυρας, οἵτινες ἤθελον φωραθῆ ὅτι παρὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολ. Δικονομίας ἤθελον καταρτίσει πλαστὸν ἐπιδοτήριον. Νομίζω ὅτι αὐτὰ τὰ τελευταῖα ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴτε παραδεχθῇ εἴτε δὲν παραδεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν τροπολογίαν μου, ὀφείλει νὰ τὰ θέσῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον. Τὸ τελευταῖον, τὸ ὁποῖον προσέθεσα εἰς τὴν πρότασίν μου, καὶ τὸ ὁποῖον ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παραδεχθῇ, εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἀλλοδαπῶν. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ του ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι εἰς τὴν φορολογίαν ταύτην ὑποβάλλονται ἅπαντες οἱ ἐν Ἑλλάδι κατοικοῦντες, οἱ ἐπὶ ἓν ὁλόκληρον ἔτος διαρκῶς ἐν Ἑλλάδι διαμένοντες. Οὕτω διατυπούμενον κατὰ τὴν γνώμην μου ἓν καὶ μόνον θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα, νὰ ἐμποδίσῃ τελείως τοὺς ξένους νὰ ἐγκαθίστανται ἐν Ἑλλάδι εἴτε χάριν τῆς ὑγείας των εἴτε χάριν ἰδιαιτέρας πρὸς τὴν Ἑλλάδα συμπαθείας. Δηλαδὴ νὰ ἐμποδίσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει κατορθώσει ἡ Ἑλβετία πρὸ πολλοῦ καὶ εἰσάγει ὁλόκληρα ἑκατομμύρια ἐκ τῶν ξένων.

§15ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τίθεται προθεσμία ἑνὸς ἔτους. Δὲν εἶναι ἀρκετή;

§16Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς οὐδεμίαν νομοθεσίαν θέλετε εὕρει τὸ τοιοῦτον.

§17Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἰσχύει πανταχοῦ κάτι τι, ἀλλ’ ὄχι τόσον τερατῶδες, ὅπως τὸ ἀναγράφετε ὑμεῖς!

§18ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δίδομεν προθεσμίαν ἑνὸς ὁλοκλήρου ἔτους.

§19Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἔχω διάταξιν ἰδιαιτέραν, τὴν ἑξῆς, τὴν ὁποίαν ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι πρέπει καὶ ὑμεῖς νὰ εἰσαγάγητε εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας (ἀναγινώσκει). «Οἱ ξένοι οἱ κατοικοῦντες ἐν τῷ τόπῳ, οἱ ὁπωσδήποτε ἀπολαμβάνοντες εἰσπράξεις ἐν αὐτῷ, ἐν τῷ ὑπολογισμῷ τῆς τάξεως, εἰς ἣν ἀνήκουσι, θέλουσι λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐν τῷ τόπῳ εἰσπραττόμενα εἰσοδήματα καὶ τοὺς τόκους τῶν ἐν τῷ τόπῳ συναφθεισῶν ὀφειλῶν των». Ταῦτα τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω καὶ εὔχομαι, ἵνα μὴ ἀποβῶσι μάταια.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυζώης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος». Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημ. Συζητ. Βουλῆς, ἀριθ. 114).

§21ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἀπὸ προχθὲς ἕως σήμερον μετέβαλε γνώμην.

§22Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πάλιν ἀνακριβείας θὰ εἴπητε, κ. Ὑπουργέ.

§23ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ, ἔχετε ὀλίγην ὑπομονὴν καί, ἐὰν πράγματι ὑποπέσω εἰς ἀνακρίβειάν τινα, τότε δύνασθε νὰ μὲ ἐπανορθώσητε. Ἐν τούτοις προχθὲς ὑπεστηρίξατε ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὡς βάσις πρὸς ἐξεύρεσιν τοῦ εἰσοδήματος καὶ πρὸς καθορισμὸν τοῦ φόρου τούτου τὸ ἐνοίκιον ἑκάστου φορολογουμένου.

§24Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δὲν τὸ εἶπον αὐτό, κύριε Ὑπουργέ.

§25ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Λυποῦμαι πολὺ διὰ τὴν τοιαύτην ἄρνησίν σας.

§26Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀπορῶ πῶς δύνασθε νὰ λέγητε τοιαῦτα πράγματα ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῆς Βουλῆς, ἂν δὲν ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ μίαν ὥραν περὶ τούτου, ἂν πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὡς τεκμήρια τὰ ἐνοίκια ἢ ὄχι.

§27ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως ἡ Βουλὴ θὰ ἐνθυμῆται καλῶς ὅτι προχθὲς ἔγινε μακρὰ συζήτησις στραφεῖσα εἰς τοῦτο, ἂν ἔπρεπε τὸ ἐνοίκιον νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τεκμήριον διὰ τὸν καθορισμὸν τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ὁ κ. συνάδελφος συνέταξεν ἴδιον νομοσχέδιον περὶ φόρου τοῦ εἰσοδήματος καὶ ὑπέβαλεν αὐτὸ εἰς τὴν Βουλήν, ὡς τροπολογίαν τοῦ πρώτου κεφαλαίου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ πάλιν ζητεῖ ν’ ἀνατρέψῃ αὐτὴν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὡς ὁμολογεῖ καὶ ὁ ἴδιος ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τῆς τροπολογίας του (ἀναγινώσκει): «Ἀλλὰ δεύτερον μέγιστον μειονέκτημα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι, ἐπαγγελλόμενον νὰ εἰσπράξῃ ἑκατομμύρια ὁλόκληρα, δὲν θὰ εἰσπράξῃ, καὶ μετ’ αὐτὴν τὴν κατάθλιψιν τῶν πολιτῶν, εἰμὴ ποσὰ ἐλάχιστα, ἕνεκα τῶν ἀπειροπληθῶν ἐξαιρέσεων, ἕνεκα τῶν ὁποίων θέλει ἀφήσει ἀφορολογήτους τοὺς πλουσίους, οὓς ἐπαγγέλλεται νὰ φορολογήσῃ. Καθ’ ἡμᾶς ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, ὅπως ᾖ ἀποτελεσματικὸς καὶ μὴ καταθλιπτικός, πρέπει νὰ στηριχθῇ ἐπὶ ἄλλων βάσεων, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἐπιφέρομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον τροποποιήσεις ῥιζικάς. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἡμῶν φορολογεῖται τὸ καθαρὸν εἰσόδημα τοῦ πολίτου, εὐθὺς ὡς ὑπερβαίνει τὰς 5000 δρ. κατ’ ἔτος, ἀνεξαρτήτως τῶν ἄλλων φόρων, οὓς πληρώνει ὁ πολίτης. Πρὸς τοῦτο οἱ πολῖται κατανέμονται εἰς τάξεις κατὰ τὴν περιουσίαν αὐτῶν καὶ ἑκάστη τάξις ὑποβάλλεται εἰς φόρον σταθερόν.... Ἕκαστος φορολογούμενος δηλοῖ αὐτός, εἰς ὁποίαν τάξιν ἀνήκει, χωρὶς νὰ δηλώσῃ τὴν περιουσίαν του. Καὶ μόνος ἔλεγχος τῆς τοιαύτης δηλώσεως θεωρεῖται ἡ δημοσίευσις τοῦ καταλόγου τῶν δηλωσάντων». Ταῦτα γράφει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τῆς τροπολογίας του, ἐν ἄρθρῳ δὲ 1ῳ ταύτης ὁρίζει δώδεκα τάξεις, ἐξ ὧν τὰς δύο κατωτάτας ἀφήνει ἀφορολογήτους, τὰς δὲ ἐννέα, ἀρχομένας ἀπὸ εἰσοδήματος 5001 καὶ φθανούσας μέχρις εἰσοδήματος 200.000 δραχ., φορολογεῖ πρὸς 1–2%, καὶ τὴν δωδεκάτην τάξιν, τὴν ἔχουσαν εἰσόδημα 201.000 δραχ., πρὸς 3%. Ἐξ αὐτῶν, Κύριοι, ἐννοεῖτε ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος θέλει νὰ ἐπιβάλῃ μᾶλλον ἓν εἶδος φόρου ἐπιτηδεύματος, παγίου καὶ προσθέτου εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους ἀμέσους φόρους καὶ εἰς αὐτὸν τὸν ὑφιστάμενον φόρον ἐπιτηδεύματος. Ἐάν τις ἔχῃ εἰσόδημα ἐξ οἰκοδομῶν, βοσκῶν, ἐλαιῶνος, σταφιδαμπέλων κλπ., πλὴν τῶν ἄλλων ἀμέσων φόρων, εἰς οὓς ὑποβάλλεται ἤδη καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀρκετὰ ἐπαχθεῖς, θὰ πληρώνῃ καὶ αὐτὸν τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος, ὡς τὸν φαντάζεται ὁ κ. Νέγρης. Ἂν δ’ ἔχῃ αὐτὸς τὴν εἰλικρίνειαν καὶ δηλώσῃ ἀκριβῶς τὸ ἐτήσιον εἰσόδημά του, θὰ διατρέχῃ τὸν κίνδυνον νὰ πληρώνῃ δι’ αὐτὸ πάντοτε τὸν ἴδιον φόρον εἰσοδήματος, καὶ ἂν ἐν τῷ μεταξὺ συμπέσῃ νὰ ἐλαττωθῇ τοῦτο περιοριζόμενον εἰς τὸ ἥμισυ ἢ καὶ ὀλιγώτερον ἔτι. Ἀλλά, Κύριοι, δύναται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ γίνῃ λόγος πλέον περὶ φόρου εἰσοδήματος; Καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ εἰσπράξῃ κἂν πλείονα ἐξ αὐτοῦ, ὡς νομίζει κἂν ὁ κ. συνάδελφος; Ἀφήνει τοὺς φορολογουμένους νὰ δηλώσωσιν ὅσον εἰσόδημα αὐτοὶ θέλουσι, χωρὶς νὰ ἔχωσι φόβον τινὰ ἐξελέγξεως καὶ ἐπαληθεύσεως τῆς δηλώσεώς των· διότι βεβαίως εἰς πᾶν ἄλλο ἢ εἰς τὸν σκοπὸν τοῦτον θὰ χρησιμεύσῃ ἡ ἁπλῆ δημοσίευσις τῶν καταλόγων τῶν δηλώσεων, ἀφοῦ οὐδὲν ἀπολύτως ἔχει νὰ φοβηθῇ ἐντεῦθεν ὁ δηλώσας ἐλλιπῶς τὸ εἰσόδημά του. Ἐγὼ τοὐλάχιστον θαυμάζω μὲ τὴν ἀφέλειαν, μεθ’ ἧς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐλπίζει νὰ φιλοτιμήσῃ οὕτω πως τοὺς φορολογουμένους, ὥστε νὰ μὴ ἀποκρύπτωσι τὸ ἀληθὲς εἰσόδημά των! Ἀλλά, Κύριοι, οἱ φορολογούμενοι ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἡ Πολιτεία ἀδίκως ὅλως καὶ ἐπὶ προφανεῖ ἀθετήσει τῆς στοιχειωδεστάτης φορολογικῆς ἀρχῆς, καθ’ ἣν δὲν πρέπει νὰ φορολογῆται δὶς τὸ αὐτό, non bis in idem, ἐπιβάλλει τὸν πρόσθετον αὐτὸν φόρον τοῦ κ. συναδέλφου, θὰ θεωρήσωσι καθῆκον αὑτῶν νὰ ὑπεραμυνθῶσι τῶν ἰδίων συμφερόντων καταδολιευόμενοι τὸν νόμον καὶ οὐδέποτε δηλοῦντες τὸ ἀληθὲς εἰσόδημά των. Κατ’ ἀκολουθίαν ἐκ τοῦ φόρου αὐτοῦ οὐδὲν ἢ ἀνάξιον λόγου ποσὸν ἔχει νὰ εἰσπράξῃ τὸ Κράτος. Ἰδού, Κύριοι, οἱ λόγοι, δι’ οὓς εἶμαι ἠναγκασμένος ἀποκρούων τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου· διότι μόνον διὰ τούτου ἐπιβάλλεται πράγματι φόρος ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ πραγματικοῦ, τὸ ὁποῖον κατ’ ἔτος ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ὁ φορολογούμενος, μόνον δι’ αὐτοῦ πρόκειται νὰ φορολογήσωμεν τὰ εἰσοδήματα οὐχὶ τὰ ἤδη ἐπαχθῶς φορολογούμενα, ἀλλὰ τὰ μὴ ὑπαγόμενα εἰς ἄλλον τινὰ ἄμεσον φόρον ἢ μὴ ἐπαρκῶς φορολογούμενα. Ἂν δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζῃ ὅτι τὸ Κράτος θὰ εἰσπράξῃ ἱκανὸν ποσὸν ἐκ τοῦ νέου τούτου φόρου, δὲν δυσκολευόμεθα νὰ ὑποβιβάσωμεν μὲν τὴν κατωτάτην βαθμίδα τοῦ φορολογητέου εἰσοδήματος ἐκ πέντε εἰς τρεῖς χιλιάδας δραχμῶν, ν’ αὐξήσωμεν δὲ κατά τι τὸν φορολογικὸν ὅρον. Ἐπιφυλάττομαι μάλιστα νὰ διατυπώσω καὶ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σχετικὴν τροπολογίαν.

§28Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐάν, προκειμένου περὶ τοιαύτης φορολογίας, γενικῆς καὶ ἀπολύτου, καθιερούσης τὴν πλήρη ἰσότητα, αἱ περὶ τούτου μελέται τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐξικνοῦντο μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ, ὥστε ν’ ἀπαλλαχθῶμεν ἀπὸ πλείστων φόρων ἀμέσων καὶ καταθλιπτικῶν διὰ τὴν βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξίν των. Βεβαίως τοῦτο εἶναι ἡ βάσις τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, ἡ ἐξαφάνισις, ἡ ἀπόσβεσις τῶν λοιπῶν φορολογιῶν. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς ὑπέδειξε, καίτοι ἐξ ἀγαθῆς προαιρέσεως προέρχεται, διότι θέλει νὰ μὴ καταστήσῃ τὸν φόρον αὐτὸν καταθλιπτικόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναφέρω πολλὰ παραδείγματα· ἀρκεῖ νὰ ὑπενθυμίσω τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων, τοῦ ἐλαίου, δι’ ὃ καταβάλλεται 11% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου. Νομίζω ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, καὶ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, οὐδεμία ἄλλη τάξις φορολογεῖται εἰμὴ μόνον τῶν ἐπιτηδευμάτων ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα ὑπερβαίνει τὰς 5,000 δρχ. Ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου δὲν φορολογεῖται ἑτέρα εὔπορος τάξις, παρὰ τὰ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἀναγραφόμενα, ἡ τάξις τῶν μεγαλοκτημόνων, ἥτις ἀπαλλάσσεται παντὸς φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος. Μέτρον δικαιοσύνης καὶ ἰσότητος ἤθελεν εἶσθαι, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δεχθῇ, ἵνα, καθ’ ὃ μέτρον ἐκρίθησαν οἱ ἐπαγγελματίαι, κριθῶσι καὶ οἱ ἰδιοκτῆται οἰκοδομῶν, τουτέστιν ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουσιν εἰσόδημα πλέον τῶν 5,000 δρχ., νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν φορολογίαν αὐτήν. Καὶ μὴ εἴπῃ τις ὅτι ἡ φορολογία τῶν μεγάλων οἰκοδομῶν εἶναι βαρεῖα. Τὸ 8% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος δὲν εἶναι βαρὺ καὶ εἶναι δίκαιον νὰ προστεθῇ εἰς αὐτὸ 1, 2, 3 καὶ 4%. Ἐπὶ πλέον θὰ φέρω ὡς παράδειγμα φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος βαρυτέρας. Ὁ σταφιδοπαραγωγὸς ὑφίσταται τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν πρὸς 15% καὶ διὰ τοῦτο πᾶσα ἄλλη φορολογία τοῦ εἰσοδήματος δι’ αὐτὸν θέλει εἶσθαι βαρεῖα, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ διὰ τὸν ἰδιοκτήτην μεγάλων οἰκοδομῶν. Διὰ τοῦτο κατὰ τὴν πρώτην ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου ὑπέβαλον τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, τὴν ὁποίαν παρακκλῶ ν’ ἀναγνώσητε, ἐλπίζω δ’ ὅτι θὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου.

§29Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας νὰ τῷ εἴπω ὅτι κατ’ ἀρχὴν δὲν διαφωνοῦμεν. Εἶπεν ὅτι δὲν ἐννοῶ νὰ φορολογηθῶσιν οἱ ἔχοντες κάτω τῶν 5,000 εἰσόδημα. Τοῦτο ἀκριβῶς ὑποστηρίζω καὶ ἐγώ, ὥστε οἱ κίνδυνοι, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν ἐλαίου, ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, δὲν ὑπάρχουσι, διότι ἀμφιβάλλω ἂν δύνασθε νὰ μοὶ δείξητέ τινας τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, οἱ ὁποῖοι ἤθελον παρουσιάσει περιουσίαν ἄνω τῶν 5,000 δραχ.

§30Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ 10,000 καὶ 15,000.

§31Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐὰν εἶναι, θὰ εἶναι ἐλάχιστοι. Καὶ ἔρχομαι εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶμαι ἠναγκασμένος μετὰ λύπης ν’ ἀπορήσω καὶ πάλιν πῶς, ἐνῷ ἐξήτασα τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τῶν ἐνοικίων, ὡς ὑπάρχει ἐν Γαλλίᾳ, ἐπειδὴ εἶχεν ἀκουσθῆ εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπρόκειτο νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐπρόσεξε ποῦ κατέληξα μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν. Καὶ ἰδοὺ τὰ Ἐστενογραφημένα Πρακτικά, τὰ ὁποῖα λέγουσιν (ἀναγινώσκει): «Ἀλλὰ τοῦτο λέγων ἀναγνωρίζω ὅτι μὲ τὸ σύστημα τοῦτο παρουσιάζεται πάλιν ὁ ἔφορος, ὁ κακὸς δαίμων τοῦ πολίτου, καὶ ἤθελον καὶ ἐγὼ ν’ ἀποφύγωμεν τοῦτο· ὥστε συμφωνῶ μαζί σας ὡς πρὸς τοῦτο. Ἐνῷ λοιπὸν ταῦτα εἶπον, πῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἔρχεται νὰ λέγῃ τὰ ἐναντία; Ἐπειδὴ δὲ ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν Πρωσσίαν, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τῷ εἴπω ἐνταῦθα τί λέγει ὁ Paul Leroy-Beaulieu περὶ τῆς Πρωσσίας (ἀναγινώσκει γαλλιστί): «...il existe dans ce pays un impôt foncier, un impôt industriel analogue aux patentes, enfin un impôt sur les maisons. Néanmoins, on n’ a pas hésité à établir un impôt général sur le revenu...» Ἤτοι ἡ Πρωσσία ἐπέβαλε τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος, ὡς πρόσθετον, ἀνεξάρτητον δηλ. τῶν ἐγγείων φόρων, τοῦ φόρου οἰκοδομῶν καὶ τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος. Νομίζω ὅτι ἄλλη ἀπάντησις πλὴν τῶν ὀλίγων αὐτῶν λέξεων εἶναι περιττή.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερός τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οὐχί. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται),

§34Α. ΣΛΗΜΑΝ. Εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξαιρέσῃ τοὺς ξένους, οἱ ὁποῖοι παρεπιδημοῦσιν ἐνταῦθα. Νὰ ἐξαιρέσῃ τοὺς σπουδαστάς, οἱ ὁποῖοι σπουδάζουσιν ἐν Ἑλλάδι. Καὶ εἰς τὸν Πρωσσικὸν νόμον οἱ ξένοι δὲν πληρώνουσιν.

§35Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τώρα ἡ πρότασις τοῦ κ. Νέγρη, ἡ ὁποία θὰ ψηφισθῇ ὡς τροπολογία. (Ἀπορρίπτεται ἡ πρότασις τοῦ κ. Νέγρη).

§37Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρῶτον ποία εἶναι ἡ νομοθεσία, ἐκ τῆς ὁποίας ἠρύσθη τὴν κατάρτισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ δεύτερον τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε, καὶ τοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους ἐποιήσατο ὡς πρὸς τὴν ἀπόδοσιν, τὴν ὁποίαν θέλει ἔχει ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Θὰ ἤμην διατεθειμένος νὰ συζητήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἀποβλέπων εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν ἀντιδραστικὴν πραγματικῶς, ἀποδειλιῶ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου.

§38Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀντιδραστικήν;!

§39Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Διότι ὁ Ὑπουργὸς θ’ ἀντιτάξῃ εὐθὺς ἀμέσως: ἀρνοῦμαι πᾶσαν τροπολογίαν.

§40Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἰδοὺ τὸ βῆμα!

§41Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσω ὑπὸ τοιούτους ὅρους.

§42Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐδέχθην, κ. Πρόεδρε, ἐφ’ ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε ψηφισθέντων νομοσχεδίων διαφόρους τροπολογίας, ὑποβληθείσας ὑπὸ συναδέλφων, δηλῶ δὲ ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου θ’ ἀποδεχθῶ προθύμως πᾶσαν ὀρθὴν καὶ δικαίαν τροπολογίαν ὑποβληθησομένην ὑπ’ αὐτῶν. Μεθ’ ὅλα ταῦτα δὲν νομίζω ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ προλαλήσας νὰ ἰσχυρίζηται ὅτι ἐγὼ ἐκ συστήματος ἀποκρούω πᾶσαν τροπολογίαν καὶ πᾶσαν παρατήρησιν ἄλλων, ὁσονδήποτε εὔστοχοι καὶ ἂν εἶναι αὐταί. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι τὰ νομοσχέδια συνετάχθησαν ἐν σπουδῇ τινι, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως, ἀφοῦ ἐντὸς 30 ἡμερῶν ἔπρεπε νὰ παρουσιασθῇ ὅλη αὐτὴ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία, εἴχομεν δὲ καὶ ἐπιτιμήσεις παρά τινων συναδέλφων, διότι καὶ ταχύτερον ἀκόμη δὲν παρεσκευάσαμεν καὶ δὲν προσεκομίσαμεν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ τοῦτο ἐγὼ ἐπανειλημμένως ἐδήλωσα ὅτι δὲν ἀξιοῦμεν τὸ ἀλάθητον ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων νομοσχεδίων, παρεκάλεσα δὲ τὴν Βουλὴν νὰ παράσχῃ τὰ φῶτα καὶ τὴν πεῖράν της εἰς καλλιτέραν αὐτῶν ἐπεξεργασίαν. Ἀλλὰ μεταξὺ τῆς ἐπεξεργασίας ταύτης καὶ τῆς ἀντιδράσεως ἐναντίον τοῦ νομοθετικοῦ ἡμῶν ἔργου πρὸς ματαίωσιν τούτου ὑπάρχει διαφορὰ μεγάλη. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι καιρὸς τέλος πάντων νὰ ἐννοήσωμεν ὅλοι ὅτι ἡ μόνη περίστασις, καθ’ ἣν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι τοιαῦτα ῥιζικὰ μέτρα, ὁποῖα τὰ ὑφ’ ἡμῶν προτεινόμενα, εἶναι ἡ παροῦσα. Βεβαίως θὰ ἔχωσιν αὐτὰ ἐλλείψεις καὶ ἀτελείας, οἱασδήποτε ἐπεξεργασίας καὶ ἂν τύχωσι τώρα. Ἀλλὰ τὰς ἐλλείψεις καὶ ἀτελείας των θὰ κατανοήσωμεν πάντες κάλλιον ἐν τῇ ἐφαρμογῇ των, τότε δὲ ἐκ τῆς πείρας ὁδηγούμενοι δυνάμεθα νὰ μεταρρυθμίσωμεν αὐτὰ ἐπὶ τὰ κρείττω.

§43Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἔλθωμεν νὰ τὰ σαρώσωμεν ὅλα.

§44Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂς ψηφισθῶσι τώρα αὐτὰ καὶ ἂς γίνωσι νόμοι τοῦ Κράτους καὶ τότε ἔλθετε σεῖς νὰ τὰ σαρώσητε. Ἔλθετε νὰ σαρώσητε τοὺς νέους νόμους περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, περὶ προσόντων καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων, περὶ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου καὶ τοὺς νέους φόρους τοῦ εἰσοδήματος καὶ τῶν κινητῶν ἀξιῶν, τῶν κληρονομιῶν, τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Ἔλθετε νὰ σαρώσητε ὅλας τὰς οἰκονομίας, εἰς ἃς ἡμεῖς προβαίνομεν τώρα καὶ καθόλου πᾶσαν βελτίωσιν τῶν πολιτικῶν ἡμῶν πραγμάτων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχητε πολὺ ταπεινὴν ἰδέαν περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἂν φαντάζησθε ὅτι εἶναί ποτε δυνατὸν αὐτὸς νὰ σᾶς ὑποβοηθήσῃ εἰς τοιοῦτον ἔργον. Μετὰ τὴν παρέκβασιν ταύτην, εἰς ἣν μὲ προεκάλεσεν ὁ διακόψας με συνάδελφος, δηλῶ καὶ πάλιν ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ πᾶσαν τροπολογίαν, μὴ ἀνατρέπουσαν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, συντελοῦσαν δὲ μόνον εἰς βελτίωσιν τῶν καθ’ ἑκάστας διατάξεών του.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Σλῆμαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πονηροπούλου.

§47Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχω τροπολογίας τινὰς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου· εἰς τὸ τέλος τοῦ πρώτου ἐδαφίου μετὰ τὰς λέξεις «καὶ ἐν γένει ἄνδρας τοῦ κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν στρατοῦ» νὰ προστεθῇ «καὶ ἡ βουλευτικὴ ἀποζημίωσις» εἰς τὸ γʹ ἐδάφιον ἡ λέξις «ὑποβληθέντα» ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς λέξεως «ὑποκείμενα». Ἀκολούθως εἰς τὸ δʹ ἐδάφιον (ἀναγινώσκει): «Τὰ εἰσοδήματα τῶν εἰς τὸν φόρον ἐπιτηδευμάτων ὑποβληθέντων ὑπαλλήλων», ὄχι «ὑποβληθέντων» ἀλλ’ «ὑποκειμένων» ὑπαλλήλων. Εἰς τὸ ἐδάφιον ϛʹ ἡ φράσις «τοῦ ὁποίου ὁ φορολογούμενος κατέβαλε προηγουμένως τὸν ἀνήκοντα» ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς φράσεως «ὑποκείμενον εἰς», μετὰ δὲ τὰς λέξεις «εἰς ἄμεσον φόρον» προσθέτω κατ’ ἀπαίτησιν συναδέλφων «ἀροτριώντων κτηνῶν». Ἐν τέλει «ἀδιακρίτως οἱ τόκοι τῶν δημοσίων δανείων», ὄχι μόνον τῶν δανείων τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ἐν τῷ ηʹ ἐδαφίῳ.

§48Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο οὐδεὶς ἐκ τῶν πλουσίων θὰ πληρώσῃ λεπτόν, ἀλλὰ θὰ πληρώσωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν καὶ τὴν κρηπῖδα τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πονηροπούλου· εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον μετὰ τὴν λέξιν «οἰκοδομῶν» νὰ προστεθῇ ἡ πρότασις «ὧν τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα ὑπερβαίνει τὰς 5 χιλ. δραχμῶν».

§50Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλωμεν εἰς οἱονδήποτε φόρον εἰσοδήματος εἰσόδημα οἰκοδομῶν, τὸ ὁποῖον ἀρκετὰ μέχρι τοῦδε ἔχει ὑποβληθῆ εἰς φόρον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§51ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀποδέχομαι, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλην τινὰ τροπολογίαν. Ὡς ἐδήλωσα ἤδη, ὁ φόρος τοῦ εἰσοδήματος θ’ ἀρχίσῃ μὲν ἀπὸ τοῦ 1910, ἀλλ’ αἱ δηλώσεις διὰ τὸ ἔτος αὐτὸ θὰ γίνωσι κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1911. Κατὰ ταῦτα παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ ἄρθρου 3 ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1911 καὶ ἐφεξῆς οἱ κατὰ τὸ ἀμέσως προηγούμενον ἔτος εἰσπράξαντες καθαρὸν εἰσόδημα ἀνώτερον τῶν 5.000 δραχ. ὀφείλουσι νὰ ἐπιδώσωσιν ἐντὸς τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου ἑκάστου ἔτους εἰς τὸν ἁρμόδιον οἰκονομικὸν ἔφορον δήλωσιν» κλπ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§53Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ποῖος δήμαρχος εἶναι καὶ ποῖος πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου;

§54ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοῦ δήμου, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάρχουσιν οἱ φορολογούμενοι.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§56ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἀποδέχομαι τροπολογίαν τινὰ ὑποβληθεῖσαν ὑπό τινος τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν. Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου δευτέρου νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «καὶ νὰ διαλαμβάνῃ» καὶ νὰ προστεθῶσι μετὰ τὰς λέξεις «νὰ ᾖ ᾐτιολογημένη» αἱ λέξεις «καθορίζουσα ἐπακριβῶς κατ’ εἶδος καὶ ποσὸν τὸ μὴ δηλωθὲν ἢ ἀνεπαρκῶς δηλωθὲν στοιχεῖον καθαροῦ εἰσοδήματος, ἐν περιπτώσει ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει ἀπορρίψεως τῆς ἀνακοπῆς καὶ μνημονεύουσα ἐμπεριστατωμένως» καὶ ἕπεται τὸ ἄρθρον «τὰ κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ἀποδεικτικὰ μέσα».

§57Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε. Εἰς τὴν ἰδικήν μου τροπολογίαν νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον, ἐὰν τὸ δέχηται ὁ κ. Ὑπουργός, νομίζω ὅτι θὰ εἶναι πολὺ καλόν. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς: «Ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἐπιτρέπεται προσφυγὴ εἰς τὰ δικαστήρια, ἀλλ’ αὕτη δὲν ἀναστέλλει τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου, ὅστις καθίσταται ἀπαιτητὸς μετὰ τὴν κοινοποίησιν εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον τῆς ἀποφάσεως».

§58ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, ἐπετρέπετο ἡ προσφυγὴ εἰς τὰ δικαστήρια, οὔτε οἱ φορολογούμενοι οὔτε τὸ Δημόσιον θὰ εὕρισκόν ποτε ἡσυχίαν. Ἀντὶ τούτου ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν ὀρθήν τινα παρατήρησιν, γενομένην ὑπὸ πολλῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων· προσέθεσα εἰς τὸ ἄρθρον ὡς τέταρτον ἐδάφιον τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπιδίδοται εἰς τὸν ἀνακόπτοντα, κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 ὁριζόμενα, δικαιούμενον ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως εἰς ἔφεσιν ἐνώπιον τῆς ἀνωτάτης ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἐκ τοῦ νομικοῦ συμβούλου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς προέδρου, τοῦ νεωτέρου τῶν ἐλεγκτῶν τοῦ Συνεδρίου καὶ τοῦ νεωτέρου τῶν ἐν Ἀθήναις ἐφετῶν καὶ δύο τμηματαρχῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῶν τμημάτων τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων καὶ ἀποφαινομένης ἐντὸς μηνός». Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ τὴν προσθήκην ταύτην.

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§60ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐν τῇ τελευταίᾳ δὲ παραγράφῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου μετὰ τὴν λέξιν «ἐπιτροπῆς» νὰ προστεθῇ ἡ φράσις: «ἐὰν μὴ ἐγένετο ἔφεσις ἤ, γενομένης τοιαύτης, τῆς ἀνωτάτης ἐπιτροπῆς κλπ.».

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§62Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ὡς πρόσθετον ἄρθρον μετὰ τὸ ἄρθρον 5 νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ θέσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινα, ὅτι (ἀναγινώσκει) «Δικαστικὸς κλητήρ, ἐγχειρίζων εἰς τὸν ἔφορον ἐπιδοτήριον ἐκθέσεως μὴ κοινοποιηθείσης κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας τιμωρεῖται ὡς καὶ οἱ μάρτυρες οἱ συνυπογράψαντες τὸ ἐπιδοτήριον μὲ φυλάκισιν 2–6 μηνῶν».

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λέγει ὁ κ. Ὑπουργός;

§64ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂς διατυπωθῇ ἐγγράφως, κ. Πρόεδρε, καὶ αὔριον κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν θὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§65ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι αὔριον. Μεθαύριον.

§66ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὴν Δευτέραν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§68ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μοὶ ἐγένοντο παραστάσεις ὡς πρὸς τὸ τρίτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 7. Παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, ἐδαφίου 3, νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «ἀποθεματικοῦ» ἡ φράσις «ἐκτὸς τοῦ μαθηματικοῦ ἀποθέματος (reserves mathématiques) τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν». Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἐδαφίου 3 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «καί». Νὰ διαγραφῇ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον ὑπὸ στοιχεῖον γʹ καὶ νὰ τεθῇ ἀντ’ αὐτοῦ ἡ παράγραφος: «Τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὸν φόρον τοῦτον ἀποθεματικὸν δὲν ὑποβάλλεται, ἐὰν μεταγενεστέρως διανεμηθῇ τοῖς μετόχοις, εἰς ἄλλον, κατὰ τὸν παρόντα νόμον, φόρον».

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§70ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἐν τῷ ἐδαφίῳ αʹ ἡ φράσις «ἐκτὸς μόνων τῶν προηγουμένως ὑποβληθέντων εἰς τὸν φόρον τοῦτον ποσῶν». Εἰς δὲ τὸ τέλος τοῦ ἐδαφίου βʹ νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «καί». Τὸ ἐδάφιον δʹ ν’ ἀφαιρεθῇ ὁλόκληρον ὡς καὶ ἡ ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ φράσις «ὁμολογιούχους». Νὰ προστεθῇ δ’ ἡ λέξις «καὶ» ἐν τῷ μέσῳ τῶν λέξεων «κερδῶν, ἀμοιβῶν» καὶ ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ τελευταία φράσις «καὶ τόκων».

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§72ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 9 παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν ἐν τῷ πρώτῳ στίχῳ μετὰ τὴν λέξιν «ἀνώνυμος» αἱ λέξεις «ἢ ἑτερόρρυθμος», νὰ διαγραφῇ δὲ τὸ τέλος τῆς πρώτης παραγράφου μετὰ τὰς λέξεις «κερδῶν αὐτῆς».

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§74ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 ἐν τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ τῆς 2 παραγράφου παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «ἐντὸς τῶν πρώτων τριῶν μηνῶν ἑκάστου ἔτους ἰσολογισμὸν» καὶ νὰ τεθῇ ἀντ’ αὐτῶν ἡ φράσις «ἅπαξ τοὐλάχιστον τοῦ ἔτους λεπτομερῆ ἰσολογισμὸν τῶν ἐργασιῶν» καὶ ἐν τῷ τρίτῳ στίχῳ τῆς αὐτῆς παραγράφου μετὰ τὴν λέξιν «ἔτους» νὰ τεθῇ ἡ φράσις «ἐντὸς τῶν ὑπὸ τοῦ καταστατικοῦ αὐτῆς τασσομένων προθεσμιῶν».

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§76ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οἱ ἐνταῦθα πράκτορες ἦλθον καὶ μὲ παρεκάλεσαν ἀντὶ «ἐντὸς τῶν τριῶν πρώτων μηνῶν ἑκάστου ἔτους» νὰ τεθῇ «ἐντὸς τῶν ἕξ πρώτων μηνῶν ἑκάστου ἔτους».

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται): «Οἱ ὀνομαστικοὶ τίτλοι οἱουδήποτε εἴδους ἡμεδαπῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν καὶ αἱ ὀνομαστικαὶ ὁμολογίαι αὐτῶν, ὧν ἡ μεταβίβασις συντελεῖται, κατὰ τὸ καταστατικὸν τῶν ἑταιρειῶν τούτων, δι’ ἐγγραφῆς ἐν τοῖς βιβλίοις τῶν ἑταιρειῶν τούτων, ὑπόκεινται, ἐν τῇ μεταβιβάσει ἢ τῇ μετατροπῇ αὐτῶν εἰς ἀνωνύμους, εἰς τέλος 20 λεπτῶν ἐπὶ 100 δραχμῶν. Οἱ ὀνομαστικοὶ μετοχικοὶ τίτλοι καὶ αἱ ὁμολογίαι τῶν αὐτῶν ἑταιρειῶν, ὧν ἡ μεταβίβασις δύναται κατὰ τὸ καταστατικὸν νὰ γίνῃ δι’ ὀπισθογραφήσεως ἢ διὰ δημοσίου ἢ ἰδιωτικοῦ ἐγγράφου, ἢ κατὰ τρόπον, μὴ ὁριζόμενον διὰ τοῦ καταστατικοῦ, καθὼς καὶ οἱ ἀνώνυμοι μετοχικοὶ τίτλοι καὶ αἱ ἀνώνυμοι ὁμολογίαι τῶν αὐτῶν ἑταιρειῶν ὑπόκεινται εἰς ἐτήσιον τέλος μεταβιβάσεως, ὁριζόμενον εἰς 10 λεπτὰ ἐπὶ 100 δραχμῶν. Πρὸς προσδιορισμὸν τοῦ τέλους λαμβάνεται ὡς βάσις ἡ ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ Ἀθηνῶν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς μεταβιβάσεως ἀγοραία ἀξία τῶν τίτλων».

§78ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν ἐν τῷ δευτέρῳ στίχῳ τῆς πρώτης παραγράφου μετὰ τὴν λέξιν «ἀνωνύμων» αἱ λέξεις «καὶ ἑτερορρύθμων διὰ μετοχῶν», νὰ διαγραφῶσι δὲ αἱ λέξεις «καὶ αἱ ὀνομαστικαὶ ὁμολογίαι αὐτῶν», εἰς τὸ τέλος δὲ τῆς παραγράφου νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «τῆς ἀγοραίας ἀξίας αὐτῶν». Ἐν τῷ πρώτῳ στίχῳ τῆς δευτέρας παραγράφου νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «καὶ αἱ ὁμολογίαι»· ἐπίσης νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «καὶ αἱ ἀνώνυμοι ὁμολογίαι» ἐν τῷ πέμπτῳ στίχῳ τῆς αὐτῆς παραγράφου».

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται): «Τὸ κατὰ τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 13 ἐπιβαλλόμενον τέλος καταβάλλεται ὑπὸ τοῦ μεταβιβάζοντος τὸν τίτλον πρὸς τὴν ἑταιρείαν, ἐπὶ τῇ ἐν τοῖς βιβλίοις αὐτῆς ἐγγραφῇ τοῦ μεταβιβαζομένου ἢ μετατρεπομένου τίτλου, καὶ ἀποδίδοται ὑπὸ τῆς ἑταιρείας εἰς τὸ Δημόσιον κατὰ τριμηνίαν. Τὸ κατὰ τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 13 ἐπιβαλλόμενον τέλος προκαταβάλλεται κατὰ τρίμηνον ὑπὸ τῆς ἑταιρείας εἰς τὸ Δημόσιον, ἐπὶ τῇ βάσει καταστάσεων τῶν ἑταιρειῶν δηλουσῶν ἰδίως τὸν ἀριθμὸν τῶν τίτλων τούτων, τὸν ὑφιστάμενον κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς τριμηνίας καὶ τὴν κατ’ αὐτὴν ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ Ἀθηνῶν ἀξίαν αὐτῶν, καὶ εἰσπράττεται παρὰ τῶν ἑταιρειῶν διὰ κρατήσεων ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τοὺς μετόχους καὶ εἰς τοὺς ὁμολογιούχους μερισμάτων καὶ τόκων».

§80ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐνδίδων πρὸς παραστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι δηλαδή, ἐὰν αἱ ἑταιρεῖαι δὲν δίδωσι μέρισμα, τί πρέπει νὰ γίνῃ, ἐνόμισα καλὸν νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «καὶ εἰς τοὺς ὁμολογιούχους»· ἐπίσης νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας παραγράφου «καὶ τῶν τόκων», νὰ προστεθῇ δὲ ἡ παράγραφος «τὸ κατὰ τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 13 τέλος δὲν ὀφείλεται, ἐὰν κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος ἡ ἑταιρεία οὐδὲν διένειμε τοῖς μετόχοις μέρισμα».

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται): «Ἐπὶ παραλείψει τῆς ἐμπροθέσμου καταβολῆς τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 14 τέλους μεταβιβάσεως, ἢ ἐν περιπτώσει ἐλλιποῦς καταβολῆς αὐτοῦ, ὁ ἁρμόδιος ἐπαρχιακὸς ταμίας προσδιορίζει δι’ ἀποφάσεώς του τὸ ποσὸν τοῦ ὀφειλομένου τέλους, ἐπιβάλλων ἅμα τῇ ἑταιρείᾳ πρόστιμον δραχμῶν πεντακοσίων ἄχρι 5,000, εἰσπραττόμενα διοικητικῶς. Αἱ κατὰ τὰ ἄρθρα 10, 11 καὶ 14 ἐκδιδόμεναι ἀποφάσεις τοῦ ταμίου ὑπόκεινται εἰς ἔφεσιν, μὴ ἔχουσαν ἀνασταλτικὴν δύναμιν, ἐνώπιον τοῦ κατὰ τὸν νόμον ᾼΚΑʹ τοῦ 1882 νομικοῦ συμβουλίου».

§82ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «μὴ ἔχουσαν ἀνασταλτικὴν δύναμιν».

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16, ὡς καὶ τὸ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν).

§84ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὔριον θὰ διανεμηθῶσιν αἱ τροπολογίαι, τὴν προσεχῆ δὲ Δευτέραν θὰ συζητήσωμεν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ δωρεῶν». Οὐδεὶς ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται): «Ὁ φόρος οὗτος ὁρίζεται: αʹ) Ἐπὶ ἑκάστης κληρονομικῆς μερίδος, ἢ κληροδοσίας, ἢ αἰτίᾳ θανάτου δωρεᾶς, ἀνιόντων οἱουδήποτε βαθμοῦ ἢ κατιόντων δευτέρου τοὐλάχιστον βαθμοῦ·

βʹ) Ἐπὶ ἑκάστης κληρονομικῆς μερίδος ἢ κληροδοσίας, ἢ αἰτίᾳ θανάτου δωρεᾶς, μεταξὺ συζύγων καὶ ἀδελφῶν, ἀμφιθαλῶν καὶ ἑτεροθαλῶν·

γʹ) Ἐπὶ ἑκάστης κληρονομικῆς μερίδος ἢ κληροδοσίας, ἢ αἰτίᾳ θανάτου δωρεᾶς, συγγενῶν ἐκ πλαγίου τρίτου καὶ τετάρτου βαθμοῦ·

δʹ) Ἐπὶ ἑκάστης κληρονομικῆς μερίδος ἢ κληροδοσίας, ἢ αἰτίᾳ θανάτου δωρεᾶς, συγγενῶν ἐκ πλαγίου πέμπτου μέχρις ἑβδόμου βαθμοῦ.

εʹ) Ἐπὶ τῶν λοιπῶν συγγενῶν, θετῶν γονέων καὶ τέκνων, θετῶν ἀδελφῶν, παντὸς ἀγχιστέως καὶ ἐν γένει παντὸς ἐξωτικοῦ·

Περιουσίαι, περιεχόμεναι, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ πρώτου ἄρθρου, εἰς ἐθνωφελῆ, φιλανθρωπικὰ καὶ ἐκπαιδευτικὰ καταστήματα, ἐπισήμως ἀνεγνωρισμένα ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὑποβάλλονται εἰς τὴν κατὰ τὸ ὑπὸ στοιχ. αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου φορολογίαν. Αἱ δὲ περιερχόμεναι εἰς ἄλλα νομικὰ πρόσωπα, ἐκτὸς τοῦ Δημοσίου, ὅπερ ἐξαιρεῖται τῆς φορολογίας, ὑποβάλλονται εἰς τὴν κατὰ τὸ ὑπὸ στοιχεῖον εʹ φορολογίαν. Ἀπαλλάσσονται τῆς φορολογίας ταύτης ὁμάδες κληρονομίας, ὧν ἡ ἀξία ἐν συνόλῳ δὲν ὑπερβαίνει τὰς δραχμὰς 2,000».

§86ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπείκων εἰς γενικὰς παρορμήσεις τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν προτείνω τὴν αὔξησιν ὄχι, ἐννοεῖται, ἐπὶ τῶν κατιόντων δευτέρου βαθμοῦ, διότι αὐτὸ μένει ὡς ἔχει, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου, τοῦ τρίτου ἐδαφίου, τοῦ τετάρτου ἐδαφίου καὶ τοῦ πέμπτου ἐδαφίου ὡς ἑξῆς·

Ἐν τῷ ἐδαφίῳ γʹ τοῦ 2 ἄρθρου οἱ ἀριθμοὶ νὰ διορθωθῶσιν οὕτω·

Ἐν τῷ ἐδαφίῳ δʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου οἱ ἀριθμοὶ νὰ διορθωθῶσιν οὕτω·

Ἐν τῷ ἐδαφίῳ εʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου νὰ διορθωθῶσιν οἱ ἀριθμοὶ οὕτω·

Ἀπὸ αὐτὰς κυρίως τὰς φορολογίας θὰ ἔχωμεν κάποιον εἰσόδημα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Νέγρη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, προτείνουσα νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «ἢ κατιόντων δευτέρου τοὐλάχιστον βαθμοῦ».

§88ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ὥστε ψηφίζεται τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–9). Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§91ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ πρέπει νὰ προστεθῇ ἀνάλογος διάταξις ἔχουσα οὕτω: «αʹ) Μεταξὺ τῶν ἀνιόντων καὶ κατιόντων 1%· βʹ) Μεταξὺ συζύγων καὶ ἀδελφῶν ἀμφιθαλῶν καὶ ἑτεροθαλῶν 3%· γʹ) Μεταξὺ συγγενῶν τρίτου καὶ τετάρτου βαθμοῦ 4%· δʹ) Μεταξὺ συγγενῶν πέμπτου μέχρις ἑβδόμου βαθμοῦ 5% καὶ εʹ) Μεταξὺ τῶν λοιπῶν συγγενῶν, θετῶν γονέων καὶ τέκνων θετῶν ἀδελφῶν, παντὸς ἀγχιστέως καὶ ἐν γένει παντὸς ἐξωτικοῦ 6%». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἀνωτέρω ἐτροπολογήθη, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 11, καθὼς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Κουλούρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΛΑʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». (Ἰδὲ Παράρτημα Ἐφημερίδος Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 117).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως, περιορισμοῦ καὶ συστάσεως θέσεων τῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὑπαγομένων ὑπηρεσιῶν».

§94Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τοῖς πᾶσι γνωστὸν εἶναι ὅτι πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ τελείαν ἀναστάτωσιν εἰς τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν τῆς χώρας. Εἶναι τοῦτο πρὸς καλὸν ἢ πρὸς κακόν; Τοῦτο γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἀντίληψις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ εἶχον κατὰ τὴν ἐποχήν, καθ’ ἣν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διοικῶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἦτο ὅτι ἡ ὑπηρεσία περιέμενε τοὺς ὑπαλλήλους καὶ ὄχι οὗτοι τὴν ὑπηρεσίαν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω διὰ τούτου ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐργάζονται ὅλοι ὡς ἔδει νὰ ἐργασθῶσι. Καὶ θὰ προυτίμων νὰ ἔβλεπον αὐτοὺς μᾶλλον ἐπιμελεῖς. Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται. Τὸ νομοσχέδιον δὲν προβλέπει περὶ αὐξήσεως τῶν ὡρῶν τῆς ἐργασίας, διότι αὗται μένουσιν αἱ αὐταί. Ἐὰν μὲ τὸ αὐτὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται ν’ ἀλλάξῃ, ἠλαττωμένον μάλιστα σπουδαίως, κατορθώσωμεν νὰ κάμωμεν ὅ,τι δὲν ἐκάμομεν μὲ προσωπικὸν ηὐξημένον κατὰ πολύ, τοῦτο εἶναι θαῦμα, ὁμολογῶ. Ἀλλὰ δὲν εἴμεθα εἰς τὸν καιρὸν τῶν θαυμάτων πλέον. Θὰ μοὶ εἴπητε· τί ἀνῆλθες εἰς τὸ βῆμα, ἵνα μᾶς εἴπῃς ταῦτα; Ἐπιζητεῖς νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον; Τὸ παράπαν. Ἐνόμισα ὅμως ὅτι εἶχον καθῆκον ὅλην τὴν εὐθύνην τούτου ν’ ἀφήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶς Οἰκονομικῶν, ἵνα μὴ ἐκληφθῇ ὅτι ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου παρεδέχθην ὅλα τὰ ἐν αὐτῷ ὑπάρχοντα. Κύριοι, Θέλω σᾶς ὁμιλήσει περὶ προσφάτου γεγονότος, τὸ ὁποῖον μοὶ συνέβη ἀτομικῶς. Προκειμένου νὰ παραθερίσω ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν, ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκπληρώσω τὰ καθήκοντά μου πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ ἔστειλα νὰ πληρώσω τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν. Ὁ ταμίας ἀπήντησε· καταλόγους δὲν ἔχω καὶ δὲν δέχομαι χρήματα. Μολοντοῦτο ὁ νόμος ὥριζεν ὅτι ἔπρεπε νὰ πληρώσω τὴν πρώτην καὶ δευτέραν ἑξαμηνίαν. Ὅτε ἐπανῆλθον τὸν Σεπτέμβριον, πρώτην φροντίδα μου ἐθεώρησα νὰ στείλω πάλιν εἰς τὸ ταμεῖον νὰ πληρώσω τὰς τρεῖς τριμηνίας, ἔλαβον ὅμως τὴν αὐτὴν ἀπάντησιν.

§95Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγένεσθε ἐκπρόθεσμος.

§96Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ πῶς ὄχι; Πλεῖστοι τῶν συναδέλφων μου μὲ ἐβεβαίωσαν ὅτι εὑρέθησαν εἰς ἣν θέσιν εὑρέθην καὶ ἐγώ· μεταβάντες εἰς τὸν ταμίαν ἐνταῦθα ἢ εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ ζητήσαντες νὰ πληρώσωσιν ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον. Καὶ ἐκ τούτου τινές, ἐνῷ μετέβησαν ἐμπροθέσμως, ὅπως πληρώσωσι, καὶ ἠμποδίσθησαν νὰ πληρώσωσι, παρὰ τὰς δικαίας διαμαρτυρίας των, ὑπεβλήθησαν εἰς πρόστιμον. Τί σημαίνει τοῦτο; Ὅτι ἡ ἐφοριακὴ ὑπηρεσία εἶναι ἀνεπαρκής, ἀφοῦ οἱ κατάλογοι δὲν ἑτοιμάζονται ἐγκαίρως.

§97Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχουσιν ἐφοριακὰ καταστήματα καὶ γραφεῖα.

§98Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὅτε ταῦτα πάντα γίνονται, βεβαίως μετ’ ἐλαφρᾶς καρδίας, δὲν θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι εὔκολον νὰ κάμωμεν οἰκονομίας· εἶναι εὔκολον νὰ τὰς διατυμπανίσωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἀπολαύσωμεν χειροκροτήματα, ἀλλὰ τὰς συνεπείας ποῖος θὰ τὰς ὑποστῇ; Ἐὰν μεθαύριον ἔχωμεν μὲν οἰκονομίας εἰς τὰς δαπάνας καὶ ἴδωμεν τὰ εἰσοδήματα ἠλαττωμένα, ποῖος θὰ εἶναι ὑπεύθυνος; Ἀφήνω τὴν ἀπάντησιν νὰ δώσητε ὑμεῖς.

§99ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μέχρι τοῦδε γενικῶς ἐπιστεύετο ὅτι ἔχομεν πληθώραν ὑπαλλήλων, ἥτις ὄχι μόνον δὲν διηυκόλυνε τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ παρενέβαλλεν εἰς αὐτὴν πολλὰ προσκόμματα. Ὅταν πλείονες τοῦ ἑνὸς ὑπάλληλοι εἶναι ἀπησχολημένοι εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἐργασίαν, εὔκολον εἶναι ὁ εἷς νὰ ἐπαφίηται εἰς τὸν ἄλλον καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ καθυστερῇ πάντοτε ἡ ὑπηρεσία. Ὅλοι, Κύριοι, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προσερχώμεθα εἰς τὰ δημόσια γραφεῖα χάριν ὑποθέσεων τῶν φίλων μας. Πολλοὶ νομίζουν ὅτι τοῦτο γίνεται χάριν συναλλαγῆς, ἵνα δηλαδὴ ζητήσῃ ὁ Βουλευτὴς μεταθέσεις, ἀπολύσεις καὶ διορισμοὺς ὑπαλλήλων, ἐνῷ συνήθως ἢ μᾶλλον κατὰ τὰ 9/10 αὐτὸς μετὰ δυσφορίας πολλῆς ἀνέρχεται καὶ κατέρχεται τὰς κλίμακας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων καὶ δημοσίων γραφείων, ὅπως ζητήσῃ τὴν ταχεῖαν διεκπεραίωσιν τῶν ὑποθέσεων τῶν συμπολιτῶν του, αἱ ὁποῖαι ἄλλως μένουσιν ἐγκαταλελειμμέναι εἰς τὴν τύχην ἐπὶ μῆνας καὶ ἔτη πολλάκις. Καὶ τώρα σᾶς ἐρωτῶ· συμβαίνει τοῦτο ἐξ ἐλλείψεως προσωπικοῦ ἢ ἐξ ἄλλων λόγων; Πρέπει νὰ μὴ ζῇ τις ἐν Ἑλλάδι ἢ νὰ μὴ ἔχῃ λάβει ποτὲ ὁ ἴδιος πεῖραν τοῦ πράγματος, ἵνα ἀποδεχθῇ ὅτι αὐτὸ προέρχεται ἐξ ἐλλείψεως προσωπικοῦ καὶ οὐχὶ ἐξ ἄλλων λόγων. Δυστυχῶς οἱ πλεῖστοι τῶν ὑπαλλήλων ὀλιγωροῦσι τοῦ καθήκοντός των. Καὶ ἔχουσι μὲν αὐτοὶ τώρα δικαιολογίαν τινά, διότι ἔτι καὶ νῦν λαμβάνουσι τοὺς μισθούς, τοὺς ὁποίους ἐλάμβανον πρὸ 60 ἢ 70 ἐτῶν, ἐξ ὧν δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι βίον ἄνετον ὁπωσδήποτε. Ὅταν δὲ αὐτοὶ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἀπειλῶνται εἴτε δι’ ἀπολύσεως εἴτε δι’ ἐκσφενδονίσεως ἐκ τοῦ ἑνὸς εἰς τὸ ἄλλο ἄκρον τῆς Ἑλλάδος, πῶς θέλετε νὰ ἔχωσιν ἀφοσίωσιν εἰς τὸ καθῆκόν των; Πρέπει οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ ὑπάλληλοι ν’ ἀποκτήσωσι δικαιώματά τινα. Πρέπει πρὸ παντὸς νὰ τύχωσιν αὐτοὶ ποιᾶς τινος ἀνεξαρτησίας, τοῦτο δὲ θὰ κατορθωθῇ διὰ τοῦ προχθὲς εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ψηφισθέντος νόμου περὶ προσόντων, μονιμότητος καὶ ἐν μέρει ἀμεταθέτου τῶν ὑπαλλήλων τούτων. Διὰ τῶν οἰκονομιῶν, τὰς ὁποίας ἐπεδιώξαμεν, διὰ τῆς καταργήσεως πολλῶν θέσεων καὶ διὰ τῆς ἀποκοπῆς πάσης περιττῆς καὶ μὴ ἀπολύτως ἀναγκαίας δαπάνης δὲν ἀποβλέπομεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, ὡς εἰς σκοπὸν μόνον, ἀλλὰ καὶ ὡς εἰς μέσον πρὸς βελτίωσιν τῆς καθόλου καταστάσεως. Εὐθὺς ὡς ἀποκτήσωμεν, Κύριοι, ἀληθὲς ἰσοζύγιον, ἰσοζύγιον οὐχὶ λογιστικόν, ἀλλὰ πραγματικόν, κατὰ τὴν κυρίαν σημασίαν τῆς λέξεως καὶ δὴ μετὰ τὴν πλήρωσιν ὅλων τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, εὐθύς, λέγω, ὡς πεισθῶμεν ὅτι ἐπιτρέπουσι τοῦτο τὰ δημόσια ἡμῶν οἰκονομικά, ὀφείλομεν νὰ βελτιώσωμεν καὶ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τῶν ὑπαλλήλων τῶν διαφόρων κλάδων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ἔχομεν ἤδη ἐξησφαλισμένην εἰς αὐτοὺς τὴν μονιμότητα καὶ τὸ ἀμετάθετον, ὅταν δὲ σὺν τῷ χρόνῳ ἐπέλθῃ καὶ ἡ βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς των θέσεως, ἔστε βέβαιοι ὅτι θὰ ἀφοσιωθῶσιν αὐτοὶ εἰς τὴν πιστὴν καὶ αὐστηρὰν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος, τότε δὲ ὄχι μόνον τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἀφήνομεν διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ ὀλιγώτερον αὐτοῦ θὰ ἀρκῇ καὶ θὰ ὑπεραρκῇ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος εὗρεν ἕνα καὶ μόνον λόγον νὰ ἐξάρῃ ὡς παραίτιον τῆς ὀλιγωρίας τοῦ καθήκοντος ἐκ μέρους τῶν ὑπαλλήλων, τὴν ἔλλειψιν προσωπικοῦ ἰδίως ἐν τῷ ἐφοριακῷ κλάδῳ. Ἐγὼ ὅμως νομίζω, ὅτι καὶ ὁ κλάδος οὗτος, ἐὰν χωλαίνῃ, χωλαίνει μᾶλλον δι’ οὓς λόγους χωλαίνουσι καὶ οἱ ἄλλοι κλάδοι. Ποῖα δὲ εἶναι αὐτὰ τὰ μεγάλα βάρη, τὰ ὁποῖα φέρουσιν οἱ ἐφοριακοὶ ὑπάλληλοι; Ἐκτὸς τῶν δόσεων γαιῶν καὶ φυτειῶν, τῆς ἀτελευτήτου ταύτης πληγῆς καὶ διὰ τὸ Δημόσιον καὶ διὰ τοὺς δηλωτὰς ἐθνικῶν γαιῶν καὶ τοὺς Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι τόσας ἐνοχλήσεις ὑφίστανται διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν δόσεων αὐτῶν, ἔχομεν δύο κυρίως φόρους, οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦσι τὰς ἐφορίας, τοὺς φόρους τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν.

§100Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν καὶ τὸν φόρον ἐπιτηδευμάτων καὶ τὸν φόρον οἰκοδομῶν.

§101ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοὺς φόρους τούτους ἔχομεν μόνον εἰς τὰς πόλεις, ἀλλ’ εἰς τὰς πόλεις οὐδεμίαν ἐφορίαν καταργοῦμεν. Καθ’ ὃν δὲ χρόνον πρόκειται νὰ καταργήσωμεν τοὺς φόρους τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν θὰ περιορισθῇ ἐπὶ τοσοῦτον ἡ ἐργασία τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος Οἰκονομικῶν Ἐφοριῶν, ὥστε ἐπιβάλλεται ἀπὸ τοῦδε ἡ συγχώνευσις πολλῶν ἐξ αὐτῶν. Ἀλλὰ, Κύριοι, καὶ ἀπὸ τοῦδε καὶ μεθ’ ὅλην τὴν βεβαίωσιν τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν σᾶς βεβαιῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν αἱ συγχωνευόμεναι Οἰκονομικαὶ Ἐφορίαι, ἀρκεῖ μόνον τὸ προσωπικὸν αὐτῶν νὰ ἔχῃ τὴν ἡσυχίαν πνεύματος καὶ νὰ μὴ φοβῆται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν μήπως πέσῃ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του ὁ πέλεκυς τῆς ἀπολύσεως ἢ τῆς μεταθέσεως. Ἡ μόνη εὐλογοφανὴς ἀντίρρησις εἶναι ἐκείνη, καθ’ ἣν ἐνδέχεται πολλοὶ ὑπάλληλοι, συνεπείᾳ τῶν οἰκονομιῶν, εἰς τὰς ὁποίας κατ’ ἀναπόδραστον ἀνάγκην προσφεύγομεν, ἀπολυόμενοι νὰ στερηθῶσι τοῦ ἄρτου. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ Πολιτεία δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ συντηρῇ αὐτούς, καὶ ὅταν δύναται νὰ στερηθῇ τῶν ὑπηρεσιῶν των· διότι ἡ Πολιτεία δὲν εἶναι φιλανθρωπικὸν κατάστημα. Βεβαίως δὲν εἶναι εὐχάριστον δι’ ἡμᾶς νὰ προβῶμεν εἰς τοιαῦτα μέτρα. Ἀλλὰ τί ἠθέλετε νὰ κάμωμεν; Ὅτε ἔχομεν νὰ καλύψωμεν ἓν ἔλλειμμα ἐξ ὀκτὼ ἕως δέκα ἑκατομμυρίων, ἐρωτῶ· μᾶς ἐπετρέπετο νὰ προβῶμεν εἰς νέαν ἔκκλησιν εἰς τὰ βαλλάντια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρὶν ἢ πραγματοποιήσωμεν πᾶσαν δυνατὴν οἰκονομίαν; Καθ’ ὃν δὲ χρόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει ἐξαναστῆ κατὰ τῆς πληθώρας τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἀξιοῖ τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ των εἰς τὸν ἀπολύτως ἀναγκαῖον, ἠδυνάμεθα ἡμεῖς νὰ κωφεύσωμεν εἰς τὴν τοιαύτην ἀξίωσίν του; Ὁμολογῶ δ’ ὅτι, ἐὰν προέβημεν εἰς τὰς προτεινομένας καταργήσεις θέσεων, ἐπράξαμεν τοῦτο μετὰ προηγουμένην συνεννόησιν πρὸς τοὺς προϊσταμένους τῶν οἰκείων ὑπηρεσιῶν καὶ μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν αὐτῶν ὅτι οὐδέν, ἀπολύτως οὐδέν, ἔχει νὰ πάθῃ ἡ ὑπηρεσία οὕτω πως, ἐν τῇ πεποιθήσει δὲ ταύτῃ ὑποβάλλομεν καὶ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς συνηθίζει πάντοτε νὰ ἐρωτᾷ ἂν ἔχομεν συνείδησιν τῆς βαρείας εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνομεν οὕτω. Ναί, κύριοι Βουλευταί, ἔχομεν συνείδησιν τῆς τοιαύτης εὐθύνης, καὶ διακηρύττομεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι, ἂν προέλθῃ κακόν τι, ζημία τις ἐξ αὐτῶν τῶν μέτρων, θὰ ὑπέχωμεν ἡμεῖς τὴν εὐθύνην· ἂν ὅμως ἐπέλθῃ ἀγαθόν τι, ἡ δόξα ἂς ἀνήκῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ ψηφίσῃ αὐτά.

§102Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε πρὸς ἐμέ, καὶ ἀπέναντι τῆς γενικῆς ἀπαιτήσεως τοῦ κόσμου, ἀπαιτοῦντος οἰκονομίας ἀπέναντι τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, δύνασθε νὰ δειλιάσητε; Δὲν ἐδειλίασα· ἐγὼ εἶπον ὅτι ἐννοῶ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους, ἀλλά, ἵνα ἐπαρκέσωμεν, ἀνάγκη νὰ βαίνωμεν μετὰ περισκέψεως· εἶπον ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ κάμωμεν οἰκονομίας, πρέπει νὰ ἴδωμεν ἂν οἰκονομοῦντες 10 δραχμὰς δὲν θὰ στερήσωμεν τὸ ταμεῖον ἀπὸ χιλιάδας· περὶ τούτου πρόκειται καὶ περὶ οὐδενὸς ἄλλου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς τοὺς συμπολίτας ἡμῶν, τὴν αἰσθανόμεθα πλήρη. Ἡμεῖς πρὶν ἡ κοινωνία ἐκφράσῃ τὰς ἀμφιβολίας αὑτῆς, ἰδόντες τὸν κίνδυνον ἐτολμήσαμεν διὰ τῆς δημοσιότητος νὰ ἐκφράσωμεν τὰς γνώμας ἡμῶν. Θὰ εἶμαι εὐτυχής, τὸ εἶπον καὶ τὸ ἐπαναλέγω, νὰ διαψευσθῶ· βεβαίως ὅλην τὴν τιμὴν θὰ τὴν ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἕν πρᾶγμα φοβοῦμαι μόνον, ὅτι ἀπὸ τοῦ καιροῦ τοῦ Ἄτλαντος γίγαντες δὲν ὑπάρχουσι πλέον, μολαταῦτα βλέπομεν σήμερον γίγαντας προερχομένους.

§103Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εἰς θέσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν διὰ τοῦ συνόλου τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου αὐτοῦ καὶ τῶν προσαρτωμένων ὑπηρεσιῶν, αὐξάνεται ἢ ἐλαττοῦται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, καὶ κατὰ πόσον ἐλαττοῦται ἢ αὐξάνεται;

§104Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπιφυλάττομαι νὰ προσαγάγω κατάστασιν πληροῦσαν τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, γενικῶς δὲ παρατηρῶ νῦν ὅτι περιορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων ἐφ’ ὅλων τῶν ἄλλων κλάδων, διότι ἔχομεν πολλοὺς τοιούτους περιττοὺς ἢ μὴ ἀπολύτως ἀναγκαίους. Αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων ἐκεῖ, ὅπου ἡ σχετικὴ δαπάνη θὰ εἶναι παραγωγική, ὡς τοιαύτη δ’ ἐπιβάλλεται ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου. Προκειμένου δὲ ἰδιαιτέρως περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ὁποίου ἐγὼ προΐσταμαι, αὐξάνεται τὸ προσωπικὸν κατά τι ἐν τῷ Γενικῷ Λογιστηρίῳ. Ὁ ἕτερος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς μὲ ἐκάκισε μάλιστα προχθές, διατί αὐξάνω τὰς δαπάνας ταύτας μόνον κατὰ 20.000, οὐχὶ δὲ κατ’ ἄλλας 50.000 δρχ. Αὐξάνεται ὡσαύτως ἡ δαπάνη ὡς πρὸς τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς, διότι ὅλοι, ὅσοι γινώσκουσι τὰ κατ’ αὐτό, ἔχουσι σχηματίσει πεποίθησιν, ὅτι καὶ δι’ ἄλλους πολλοὺς λόγους χωλαίνει ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ, ἀλλ’ ὁ σπουδαιότερος πάντων εἶναι ἡ ἔλλειψις τοῦ ἀναγκαίου προσωπικοῦ. Ἐν κεφαλαίῳ τὸ προσωπικὸν ἐλαττοῦται κατὰ πολὺ καὶ ὡς ἐκ τούτου αἱ οἰκονομίαι, αἱ ἀνερχόμεναι εἰς ἑκατοστύας χιλιάδων δραχμῶν. Ἐὰν δὲν εἴχομεν αὐτὸν τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων, βεβαίως δὲν θὰ εἴχομεν τὰ παράπονα τόσων ἐνδιαφερομένων, οὐδὲ τὰ ἐπανειλημμένα τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος, ὡς πάλαι ποτὲ προϊστάμενος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, κήδεται τῶν ὑπαλλήλων τούτου καὶ εἶναι ἐναντίος τῶν τοιούτων οἰκονομιῶν.

§105Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει καὶ μεγάλη κατακραυγὴ εἰς τὸ Πανελλήνιον, ὅτι τὸ Κράτος συντηρεῖ πληθώραν ὑπαλλήλων καὶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς συναισθανθεὶς τὸ δίκαιον τῶν κραυγῶν τούτων ἔσπευσε νὰ περιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων του καὶ διὰ τῆς σπουδῆς ταύτης εἴδομεν νὰ περικόψῃ θέσεις ἐφοριακὰς καὶ ἄλλας. Ἠρώτησα ἂν ἐν τῷ συνόλῳ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν θὰ σιτίσῃ κατὰ τὸ 1910 ἀριθμὸν ὑπαλλήλων ἐλάσσονα ἢ μείζονα· ἠρώτησα ἂν τὸ Κράτος θὰ διατηρήσῃ κατὰ τὸ 1910 ἀριθμὸν ὑπαλλήλων μείζονα, διότι ἀκούομεν πανταχόθεν εἰς συλλαλητήρια καὶ μὴ συλλαλητήρια, εἰς κύκλους ἐπισήμους καὶ μὴ ἐπισήμους, ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ οἱ φαῦλοι Βουλευταὶ οὐδὲν ἄλλο πράττομεν ἀπὸ πρωίας μέχρις ἑσπέρας ἢ νὰ διορίζωμεν ὑπαλλήλους καὶ δὴ ἀργομίσθους, οἱ ὁποῖοι λυμαίνονται τὰς προσόδους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶδον Κυβέρνησιν ἀπὸ μηνός, ἀλλὰ δὲν εἴδομεν πληθώραν ὑπαλλήλων ἀποπεμπομένων, ἵνα δικαιολογηθῇ ἡ κατακραυγὴ αὕτη. Σήμερον βλέπω νομοσχέδια, ἐκ τῶν ὁποίων ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι αὐξάνει ὁ ἀριθμός, καὶ τοῦτο θέλομεν ἴδει ἀμέσως, ὅταν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ψηφιζομένων νόμων καταστρωθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1910. Τότε θέλομεν ἴδει, ὅτι τὸ Κράτος διὰ τῆς μεθόδου, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦσιν οἱ νῦν κυβερνῶντες, θέλει αὐξήσει τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ὅλοι γνωρίζουσιν ὅτι τὰ φρόνιμα καὶ λογικὰ Κράτη φροντίζουσιν, ὅπως περιορίζωσι τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων. Εἶναι δὲ καὶ πρᾶγμα κοινῆς ἀντιλήψεως, ὅτι τὸ Κράτος δὲν πρέπει νὰ συντηρῇ μέγαν ἀριθμὸν ὑπαλλήλων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν, ὅτι τοὐλάχιστον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διότι αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι δὲν συγκινοῦσιν αὐτόν, ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων κατὰ τὸ 1910 θὰ εἶναι ἐλάσσων. Θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ φέρῃ σημείωμα περὶ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα παύονται διὰ τῶν νομοσχεδίων, καὶ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν αὐτῶν νομοσχεδίων διορίζονται, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν τὰ πρόσωπα κατ’ ἀριθμὸν εἶναι ἐλάσσονα ἢ πλειότερα, καὶ τὴν δαπάνην, ἡ ὁποία διὰ τὰ πρόσωπα ταῦτα θ’ ἀπαιτῆται.

§106Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ τὴν προχειροτέραν ἀπάντησιν ἔχομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἐν τῷ ὁποίῳ θέλει ἴδει ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους δὲν γίνεται τίποτε ἄλλο ἢ κατάργησις θέσεων. Καὶ ἐπειδὴ αἱ θέσεις αὗται κατέχονται ὑπὸ ὑπαλλήλων, φυσικὸν εἶναι, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι δὲν θὰ διατηρηθῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Κατὰ δὲ τὸν νόμον, τὸν ψηφισθέντα ἤδη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, εἰδικὸν συμβούλιον θ’ ἀποφασίσῃ τίνες πρέπει ν’ ἀπολυθῶσι καὶ τίνες θὰ διατηρηθῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἴσως ὁ κ. συνάδελφος νομίζει, ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν ἤδη προαποφασίσει τίνας θὰ διατηρήσωμεν εἰς αὐτὰς τὰς θέσεις καὶ τίνας θ’ ἀπολύσωμεν. Τὸν διαβεβαιῶ ὅμως ὅτι τὸ συμβούλιον θ’ ἀποφασίσῃ τίνες τῶν ὑπαλλήλων πρέπει νὰ παραμείνωσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ὡς ἱκανοί, καὶ τίνες δὲν πρέπει νὰ παραμείνωσιν, ὡς μὴ ἱκανοί.

§107Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἀλλὰ τὸ συμβούλιον αὐτὸ δὲν θὰ κρίνῃ μόνον περὶ ὑφισταμένων ὑπαλλήλων· θὰ κρίνῃ καὶ περὶ ὁμοιοβάθμων. Ὑπάλληλοι θὰ κρίνωσιν ὁμοιοβάθμους τοιούτους· τμηματάρχαι θὰ κρίνωσι τμηματάρχας! Εἶναί ποτε δυνατὸν αὐτό;

§108Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐδὲν φυσικώτερον τοῦ ν’ ἀποφασίσωσιν οἱ οἰκεῖοι τμηματάρχαι τοῦ Ὑπουργείου, προκειμένου περὶ ἐφόρων, περὶ ταμιῶν καὶ περὶ τελωνειακῶν ὑπαλλήλων, διότι αὐτοὶ ὑπὲρ πάντα ἄλλον εἶναι εἰς θέσιν νὰ γινώσκωσι τίνες τούτων εἶναι ἱκανοὶ καὶ πρέπει νὰ διατηρηθῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ τίνες ἀνίκανοι καὶ πρέπει ν’ ἀπολυθῶσι.

§109Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δὲν ἠρώτησα τοῦτο· ἴσως δὲν ἐξηγήθην καλῶς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου συνιστᾶται συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θ’ ἀποφασίσῃ ποῖοι ὑπάλληλοι θὰ παραμείνωσιν εἰς τὰς θέσεις των.

§110Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ποῖοι εἶναι ἀνίκανοι, ὄχι τίνες θὰ παραμείνωσιν εἰς τὰς θέσεις των.

§111Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δὲν θὰ δώσῃ γνωμοδότησιν;

§112Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Περὶ τοῦ τίνες εἶναι ἀπολυτέοι.

§113Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι. Τὸ συμβούλιον αὐτό, ἐκτὸς τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων, τῶν ἀνωτέρων, ἀπαρτίζεται καὶ ἀπὸ τέσσαρας τμηματάρχας. Αὐτοὶ οἱ τέσσαρες τμηματάρχαι καλοῦνται νὰ κρίνωσιν ὁμοιοβάθμους, δηλαδὴ τὸν ἐπιθεωρητὴν αʹ τάξεως, ἂν εἶναι λειτουργὸς δημοσίας ὑπηρεσίας. Εὑρίσκετε τοῦτο ὀρθόν; Αὐτὸ σᾶς εἶπον.

§114Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οἱ τμηματάρχαι εἶναι οἱ προϊστάμενοι τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν.

§115Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Καταρτίσατε ἓν συμβούλιον ἀπὸ ἀνωτάτους ὑπαλλήλους.

§116Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀπὸ ποίους ἀνωτάτους; Ἐὰν γινώσκητε σεῖς ὑπαλλήλους ἀνωτέρους τοῦ γενικοῦ γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ δικαστικοῦ συμβούλου, τοῦ ἀντιπροέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἑνὸς ἐλεγκτοῦ.....

§117Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἕως ἐκεῖ· φθάνει. Οἱ λοιποὶ τέσσαρες τμηματάρχαι τί θέλουσιν;

§118Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτοὶ θὰ εἶναι οἱ εἰσηγηταί, ὡς οἱ μόνοι ἁρμόδιοι.

§119Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Καθεὶς εἰς τὸν κλάδον του.

§120Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οἱ κλάδοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὑπαλληλίαν μεγάλην, εἶναι οἱ τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων, δηλαδὴ ὁ ἐφοριακός, ὁ ταμειακός, ὁ τῶν μονοπωλίων καὶ ὁ τελωνειακὸς κλάδος.

§121Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ ψηφισθέντος ἤδη νόμου.

§122Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως, διότι περὶ τούτου νομίζω ὅτι ἐζήτησε πληροφορίας ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Δωρίδος.

§123Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Οὐδένα λόγον, ἔχω, Κύριε, καὶ ἂν ἔχω ἀδελφὸν ὑπάλληλον, οὗτος ἵσταται πολὺ ὑψηλὰ καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μοὶ εἴπητε τοιούτους λόγους. Ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν του πιστῶς. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῶ. Τὸ παραπήρατε, βλέπω Ψηλά, διότι σᾶς ἀφήσαμεν ἐλεύθερον! Δὲν ὑποφέρεσθε; (ἱλαρότης). (Ἐξακολουθεῖ ὁμιλῶν ἐν ὀργῇ ὁ ῥήτωρ, ἀλλὰ τοὺς λόγους αὐτοῦ καλύπτει ἡ συνεχὴς κωδωνοκρουσία τοῦ κ. Προέδρου).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε, νὰ εἶσθε μετριώτερος.

§125Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐζήτησα τὴν ἀναβολήν, κύριε Πρόεδρε, διότι πρῶτον δὲν ὑπάρχει νομοσχέδιον εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Βουλῆς, ἵνα ἀποδείξω τί εἶναι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§126Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ αὔριον νὰ εἶναι πρῶτον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται τὸ νομοσχέδιον. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς καὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§128Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐν τῷ ἐδαφίῳ θʹ ἐπιστάτην τῶν διαμετακομίσεων, ἡ θέσις αὐτὴ ἔχει πολλὰς ἀσχολίας καὶ πολλὰς εὐθύνας, νομίζω ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ ἔχῃ καὶ κάποιαν ἀνταπόδοσιν ὁ διευθύνων τὴν διαμετακόμισιν τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἐν τῇ διαμετακομίσει θὰ εἶναι καὶ εἷς ἐλεγκτής, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὸν αὐτὸν βαθμὸν μετὰ τοῦ διευθύνοντος τὴν ἐπιστασίαν. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ, ὅπως ὁ ἐπιστάτης τῆς διαμετακομίσεως ἐξομοιωθῇ πρὸς τμηματάρχην βʹ τάξεως, ἀφοῦ μάλιστα ἡ διαφορὰ τῆς μισθοδοσίας εἶναι ἐντελῶς ἀναξία λόγου, διότι δὲν πρόκειται παρὰ μόνον δι’ εἴκοσι δραχμάς.

§129Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ θέσεως, ἡ ὁποία συνεπάγεται πολλὰς καὶ μεγάλας εὐθύνας. Προκειμένου δὲ νὰ ἐξομοιωθῇ αὐτὴ πρὸς μισθὸν ἑνὸς βαθμοῦ ἀνεγνωρισμένου, τοῦ τμηματάρχου βʹ τάξεως, τοῦ ὁποίου ὁ μισθὸς εἶναι 320 δραχ., δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ γίνῃ ἡ τοιαύτη ἀφομοίωσις.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 2–16 ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§131Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶχον παρακαλέσει καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅπως δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ἵνα δύνανται νὰ γίνωσιν ἐκτελωνισταὶ ἐκτὸς τῶν ἐχόντων ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ οἱ ἔχοντες πενταετῆ εὐδόκιμον τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν.

§132ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ προτείνω περαιτέρω καὶ παρακαλῶ, ὅπως προστεθῇ εἰς τὸ ἐδάφιον βʹ ἡ φράσις «ἢ διετῆ τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν».

§133Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα.

§134ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἑτέραν τροπολογίαν δέχομαι· νὰ μὴ κατεδικάσθησαν ἐπὶ κακουργήματι «ἐκτὸς ἂν ἀποκατεστάθησαν». Αὐτὴ ἡ φράσις νὰ προστεθῇ.

§135Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διὰ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας;

§136ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς ἡλικίας ἀπὸ 60 ἐτῶν εἰς 70, διότι μὲ διεβεβαίωσαν ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἡλικίαν εἶναι ἱκανοὶ πρὸς ἐργασίαν. Ἐπίσης νὰ προστεθῇ ἐν τῷ αʹ ἐδαφίῳ ἡ φράσις «καὶ μὴ ὄντες δημόσιοι μηδὲ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι».

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 18). Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτῶν διορθοῦνται οἱ ἀριθμοὶ οὕτως· 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, καὶ 16. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 19 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται διὰ τὴν αὔριον, ἵνα ἀνατυπωθῇ καὶ συναρμολογηθῇ τὸ νομοσχέδιον, γίνωσι δὲ καὶ αἱ δέουσαι διορθώσεις. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΘʹ περὶ ταχυδρομικῶν ἐνσήμων καὶ ταχυδρομικοῦ μονοπωλίου». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ ἄρθρα ἀπὸ τοῦ πρώτου μέχρι τοῦ 10 συμπεριλαμβανομένου). Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Μπασιᾶ.

§140Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν, ὅτε θὰ συζητηθῇ.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Μεθ’ ὃ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 11–13 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τηλεγραφοσήμων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§143Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε· ἔχω νὰ κάμω μίαν διόρθωσιν εἰς τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ ἄρθρου 3 ἐν τῷ πρώτῳ στίχῳ ἀντὶ τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΘʹ οὕτω· «τῶν νόμων ͵ΒΨΞΘʹ καὶ ͵ΒϠΛΔʹ». Εἰς τὸ τέλος δὲ τοῦ αʹ ἐδαφίου νὰ προστεθῇ ἡ φράσις «πλὴν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ͵ΒϠΛΔʹ κανονισθησομένων διὰ Β. Διατάγματος».

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 4–7). Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§145Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε· εἰς τὸ ἄρθρον 8 νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν φράσιν «καταργοῦνται τὰ ἐδάφια» ἡ φράσις «1, 2 καὶ 3 τοῦ ἄρθρου 14 καὶ τὰ ἐδάφια» καὶ συνέχεια πλέον.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§147Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προστεθῇ ὡς ἄρθρον 9 τὸ ἑξῆς, τοῦ 9ου μεταβαλλομένου εἰς 10ον: «Ἄρθρον 9. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἂν κρίνῃ τοῦτο πρόσφορον, νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ γραμματόσημον εἰς ὃν σκοπὸν προορίζεται διὰ τοῦ παρόντος νόμου τὸ τηλεγραφόσημον».

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὅπερ προσετέθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ 10 ἄρθρον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀγροτικῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταχυδρομικοῦ ταμιευτηρίου». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 1–8).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§150Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν θὰ ἐρωτήσω· δὲν νομίζει ὅτι 15 ἔτη εἶναι πολὺ ὀλίγα;

§151Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἰς ἄλλους θεσμοὺς εἶναι πενταετὴς ἡ παραγραφὴ αὐτή· ἐνταῦθα ἐτέθη 15ετής, διότι δὲν εἶναι συνηθισμένος ὁ τόπος εἰς μικρὰς παραγραφάς· ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ τὸ αὐξήσωμεν. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἐπίλοιπα ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΟΖʹ περὶ τηλεφωνητριῶν». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μισθώσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν μεμονωμένων τηλεφωνικῶν σταθμῶν». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τηλεγραφοφυλακῆς». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν).

§153ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἂν συναινῇ ἡ Βουλή, νὰ ἀναγνωσθῶσιν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὰ ὑπ’ ἀριθ. 32 καὶ 34, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἓν καὶ μόνον ἄρθρον.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 32 καὶ 33 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων καὶ τοῦ ἄρθρου 363 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 282 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§155Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ ἐπικυρώσεως συμφωνίας συνομολογηθείσης μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων τῆς Ὁλλανδίας καὶ Μεγάλης Βρεττανίας περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν».

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον τῇ 5 μ. μ. ἀκριβῶς. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 15′ μ. μ.).