1905.07.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 49

τῆς 7 Ἰουλίου 1905.

(Πέμπτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλεξ. Σπ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 μ. μ. παρόντων 127 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑπομένας ἀναφοράς: Ἀναφορὰν κατοίκου τινὸς Κιάτου, — τοῦ ὁποίου ἡ ὑπογραφὴ εἶναι δυσανάγνωστος, — ὑποβάλλοντος σημείωμα σχετικὸν πρὸς τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος, τὰς καθοριστέας λόγῳ ἀσφαλίστρων. Τηλεγράφημα τοῦ λαοῦ τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ, παρακαλοῦντος νὰ ὑπαχθῇ ἡ ἐπαρχία Δομοκοῦ δικαστικῶς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Λαμίας. Τηλεγράφημα τῶν Προέδρων τῶν ἐν Λαρίσῃ Συλλόγων Μακεδονικοῦ καὶ Ἠπειρωτικοῦ, παρακαλούντων νὰ μὴ καταργηθῇ τὸ Διδασκαλεῖον Λαρίσης, χάριν ἐθνικῶν σκοπῶν. Ἀναφορὰν τῶν ἀμπελοκτημόνων Τριπόλεως, παρακαλούντων νὰ προστεθῇ εἰς τὸν νόμον περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν καὶ ἕτερον ἄρθρον πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων τῶν οἰνοπνευματοποιῶν. Ψήφισμα τοῦ λαοῦ Λευκάδος, ἐκδηλοῦντος τὴν εὐχὴν νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ περάτωσις τῆς διὰ δημοπρασίας πενταετοῦς μισθώσεως τοῦ ἰχθυοτροφείου, ἀποτελοῦντος τὸν μόνον πόρον τοῦ Νοσοκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου Λευκάδος.

§2Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τελειώσουν πρῶτον αἱ ἀναφοραί. Ἔγγραφον τοῦ Ἐμποροκτηματικοῦ Συλλόγου Πύλου, παραπονουμένου διὰ τὸ ἀδίκημα, ὅπερ προσγίγνεται εἰς τοὺς φορολογουμένους τοῦ δήμου Πυλίων διὰ τῆς ἐπιβολῆς φόρου δημοτικοῦ εἰς τὴν σταφίδα 3% καὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς τιμῆς αὐτῆς εἰς δραχμὰς 150 κατὰ χιλιόλιτρον ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πυλίων. Τηλεγράφημα τοῦ δημάρχου Εὔας, καταγγέλλοντος τὸν εἰρηνοδίκην, συμβολαιογράφον καὶ ὑποθηκοφύλακα Εὔας καὶ ὑπολογιστήν τινα τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐπὶ ἐπιθέσει κατὰ τῆς διδασκαλίσσης τῆς κωμοπόλεως Ἀνδρούσης. Ὑπόμνημα τοῦ Ἀργυρίου Μιχαλακοπούλου περὶ προσωρινῆς λύσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Ἰθάκης κ. Κ. Πεταλᾶς ὑποβάλλει τὰς ἑπομένας ἐπερωτήσεις πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν.

§4ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργός, ἵνα εὐαρεστούμενος καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατάστασιν, ἐμφαίνουσαν: 1) Τὴν δύναμιν τοῦ ναυτικοῦ εἰς ἀξιωματικοὺς καὶ ναύτας, κατ’ εἰδικότητα. 2) Τὴν κατανομὴν αὐτῶν εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, ἤτοι Ναύσταθμον, πολεμικὰ πλοῖα, ὑπηρετικὰ πλοῖα, καὶ πλοῖα πρὸς καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. 3) Πόσοι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἀπεσπασμένοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, πόσοι εἰς τὸ Ναυτοδικεῖον καὶ πόσοι εἰς τὰ Λιμεναρχεῖα. 4) Πόσοι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἀπεσπασμένοι εἰς ἀλλοτρίας ὑπηρεσίας πρὸς τὴν τῆς ναυτικῆς, καὶ εἰς τίνας.» «Παρακαλεῖται ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός, ἵνα εὐαρεστούμενος καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατάστασιν, ἐμφαίνουσαν: 1) Τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ εἰς ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας, καθ’ ὅπλον καὶ σῶμα. 2) Πόσοι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἀπεσπασμένοι εἰς τὰ διάφορα γραφεῖα, ἤτοι Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν, Γενικῆς Διοικήσεως, Μεραρχιῶν, Φρουραρχείων, Στρατοδικείων, Στρατολογικῶν Γραφείων, Στρατιωτικῶν σχολείων καὶ διαφόρων ἀποθηκῶν. 3) Πόσοι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἀπεσπασμένοι εἰς τὴν Χωροφυλακήν, τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν. 4) Πόσοι ἐξ αὐτῶν ἀσχολοῦνται εἰς τὴν μεταβατικὴν ὑπηρεσίαν πρὸς καταδίωξιν λῃστῶν, φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων καὶ εἴσπραξιν φόρων. 5) Πόσοι ἐξ αὐτῶν ἀσχολοῦνται εἰς τὴν φρούρησιν τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς. 6) Πόση ἡ καθ’ ἑκάστην χορηγουμένη φρουρὰ διὰ τὰς διαφόρους φυλακάς, ἀποθήκας μονοπωλίων, δημοσίων ταμείων καὶ καταστημάτων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.»

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Σπετσῶν κ. Ἰάσων Γ. Μπούμπουλης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν.

§6ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν: 1) Πόσοι κληρωτοὶ κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ἔλαβον πτυχίον πυροβολητοῦ. 2) Πόσοι κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ἐκ τῶν στρατευσίμων προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ διόπου, κατ’ εἰδικότητας, καὶ πόσοι ἐκ τούτων, κατ’ εἰδικότητας, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς στρατολογικῆς των ὑποχρεώσεως ἀνακατετάχθησαν. 3) Πόσοι ἐκ τῶν ἀποφοιτησάντων ἐκ τῆς ἐν Πόρῳ Σχολῆς τῶν ναυτοπαίδων, ἀπὸ τῆς συστάσεώς της, προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ διόπου. 4) Πόσοι ἐκ τῶν παρουσιαζομένων κληρωτῶν κατ’ ἀπογραφὴν φέρονται ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς οἰκείους καταλόγους, ὡς ἐργαζόμενοι τὰ μέταλλα, ὡς μηχανικοὶ ἢ ὡς θερμασταί.»

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀνακοινωθέντος ψηφίσματος τοῦ λαοῦ Λευκάδος τὸν λόγον ἔχει πρῶτος ὁ κύριος Φίλιππας.

§8ΠΕΤΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Τὸ ἀνακοινωθὲν δημοψήφισμα, κύριε Πρόεδρε, τῶν ὀλίγων συμπολιτῶν μου ἔχει σχέσιν μὲ τὸ κοινὸν λόγιον: «φωνάζει ὁ κλέπτης, διὰ νὰ φύγῃ ὁ οἰκοκύρης». Οἱ ἀδικοῦντες μετεβλήθησαν εἰς ἀδικουμένους! Εἶναι γνωστὴ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ σκανδαλώδης ὑπόθεσις τοῦ ἰχθυοτροφείου Λευκάδος, διότι κατ’ ἐπανάληψιν ἀπησχόλησεν αὐτὴν καὶ ἡμᾶς τοὺς Λευκαδίους ἀντιπροσώπους, οἵτινες καὶ ὑπέστημεν τὴν εἰρωνείαν διαπρεποῦς συναδέλφου ἐπὶ τριλογίᾳ, καὶ σήμερον ἴσως διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστῶμεν τὸ αὐτό. Καὶ ἀφορμὴ ὅλων τούτων, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ σκανδαλώδης ἐνέργεια τῆς ἐν Λευκάδι Διοικήσεως, ἥτις, ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐνέδωκεν εἰς τὰς παντοίας πιέσεις, ἵνα ἀδικήσῃ διὰ τῆς ὑπογραφῆς του πολίτην Ἕλληνα, ἔχοντα τὸ δίκαιον ὑπὲρ ἑαυτοῦ, καὶ ν’ ἀσεβήσῃ πρὸς τὸν νόμον, ἔρχεται νὰ ζητήσῃ πιστοποιητικὸν καλῆς διαγωγῆς ἐκ μέρους αὐτοῦ, καίτοι ἡ ἐνέργεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐνέχει πλατειασμόν τινα ὑπὲρ τῶν παραπονουμένων (διὰ τῆς διατάξεως νέας δημοπρασίας), ἐνῷ ἡ νέα αὐτῶν προσφορὰ εἶναι ἐξώδικος καὶ ὑπὸ ῥητὸν ὅρον. Εἶναι δὲ τοῖς πᾶσι γνωστὸν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν νέων Νομαρχιῶν εἰς τὰ μικρὰ κέντρα, ὡς καὶ αὐτὸς ὁ δημιουργὸς αὐτοῦ ὡμολόγησεν, ἀπέτυχεν οἰκτρῶς. Ἔχων δὲ ἐγὼ ὑπ’ ὄψει τὴν ἐπαρχίαν μου, προσθέτω ὅτι καὶ ἐζημίωσε μάλιστα. Ἰδίᾳ δὲ ἐπ’ ἐσχάτων, ἀφ’ ὅτου ἰθύνει τὰς τύχας τοῦ τόπου μας ὁ φεουδάρχης συμπολίτης μου κ. Τσαρλαμπᾶς, περιεβλήθη τὸν ὀλιγαρχικὸν τύπον, ἤ, διὰ νὰ εἴπω καλλίτερον, ἐγένετο Τουρκικὸν Βιλαέτιον. Διότι, καίτοι, κύριε Πρόεδρε, ὡς καλλίτερον ἡμῶν γνωρίζετε, ὁ νομάρχης κ. Δομενεγίνης φέρει βαρὺ οἰκογενειακὸν ὄνομα καὶ ἀρτίαν παίδευσιν, ἐν τούτοις, εἴτε λόγῳ ἀπειρίας περὶ τὰ διοικητικὰ, εἴτε λόγῳ ἀδυναμίας χαρακτῆρος, ἐπέτρεψεν, ἵνα ἡ διοίκησις ἀνατεθῇ εἰς τὰς χεῖρας ἀπόπαππά τινος Ριζαρίτου, τυγχάνοντος παρ’ αὐτῷ ὡς δημολογιστοῦ, ὅστις ἀποδυθεὶς τὸ ῥάσον ἐνεδύθη τὴν ἀναίδειαν καὶ πᾶσαν κακίαν, γενόμενος δὲ σφουγγοκωλάριος τῆς πολιτικῆς Μωρίας, ἥτις ἠθέλησε, φαίνεται, νὰ συνεχίσῃ τὰς προγονικὰς ἀρχὰς περὶ διοικήσεως τοῦ προγονικοῦ φίλου καὶ προστάτου Ἀλῆ τοῦ Τεπελενλῆ, ἐγκατεστάθη δυνάμει αὐτῆς ὁ γελασουθέης οὗτος, ὁ Λόου τῆς Λευκάδος, καὶ οὕτως ὁ ἀτυχὴς τόπος μου ὑφίσταται ὑπ’ αὐτοῦ τὰ πάνδεινα, μηδὲ τῆς λογοκρισίας καὶ τοῦ κεφαλικοῦ φόρου ἐξαιρουμένων. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως νομοσχεδίου, ἵνα λυτρωθῇ ἡ πατρίς μου τοῦ κοινωνικοῦ τούτου ὄφεως. Τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας παρακαλῶ νὰ ἐνεργήσῃ τὰ κατ’ αὐτὸν, ὅπως τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ὑποκείμενον ἐκπληρώσῃ τὰς πρὸς τὸ Ριζάρειον ἵδρυμα ὑποχρεώσεις του, πληρῶνον δηλαδὴ τὰ τροφεῖα, — διότι περὶ ἱερωσύνης οὐδὲ λόγος δύναται νὰ γείνῃ. — Δύναται δὲ ὁ Κύριος οὗτος νὰ πληρώσῃ ταῦτα, διότι οἰκονομικῶς εὑρίσκεται εἰς καλὴν κατάστασιν, ἅτε γενόμενος εὔπορος ἐκ γαμηλίου θαλασσοδανείου καὶ ἐκ δημοπρατήσεως πολλῶν μοναστηριακῶν κτημάτων λόγῳ δικηγορικῆς ἀμοιβῆς. Τὸν δὲ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν παρακαλῶ νὰ ἐνεργήσῃ ἐπίσης τὰ κατ’ αὐτὸν διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν τοῦ περὶ ὃ λόγος ὑποκειμένου. Ἂς ἦναι δὲ βέβαιοι οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ὅτι διὰ τὴν ἐνέργειάν των ταύτην οὐ μόνον ἡ Λευκὰς θὰ τοῖς ὁμολογῇ χάριτας, ἀλλὰ καὶ ἡ Ἐκκλησία καὶ ἡ Πολιτεία θὰ τοῖς εὐγνωμονῇ, ὡς τιμωροῖς τοῦ ἐμπαίκτου αὐτῶν.

§9ΠΕΡ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θ’ ἀκολουθήσω τὸν συνάδελφόν μου εἰς ὅσα εἶπε περὶ τῆς διοικήσεως ἐν Λευκάδι· θέλω μόνον περιορισθῆ εἰς τὰ τοῦ ψηφίσματος, δι’ οὗ ὁ λαὸς τῆς Λευκάδος ἐκδηλοῖ τὴν εὐχὴν, ἵνα ἐπιταχυνθῇ ἡ περάτωσις τῆς διὰ δημοπρασίας πενταετοῦς μισθώσεως τοῦ ἰχθυοτροφείου, τοῦ ἀποτελοῦντος τὸν μόνον πόρον πρὸς συντήρησιν τοῦ Νοσοκομείου καὶ τοῦ Ὀρφανοτροφείου Λευκάδος. Δὶς, κύριε Πρόεδρε, ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο, παρακαλέσας κατὰ τὸν παρελθόντα Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον τὸν ἐκλιπόντα τέως Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν φάκελον τὸν ἀφορῶντα τὴν δημοπρασίαν τοῦ ἰχθυοτροφείου, τὴν γενομένην κατὰ Μάρτιον ἐνεστῶτος ἔτους, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν εἰσηκούσθην. Κατὰ τὴν 23 Ἰουνίου, κύριε Πρόεδρε, μεταξὺ πολλῶν ἄλλων ἀνακοινώσεων πρὸς τὴν Βουλὴν ἀνεγνώσατε καὶ τηλεγράφημα τοῦ Ἀδελφάτου τοῦ Νοσοκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου Λευκάδος, παρακαλοῦντος τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεώς του περὶ ἐγκρίσεως ἢ μὴ τῆς δημοπρασίας τοῦ ἰχθυοτροφείου. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην δὲν ἐνόμισα πρέπον νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι κατὰ πρώτην φορὰν ἐνεφανίζετο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἤμην βέβαιος, ὅτι δὲν εἶχε λάβει τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν, ἵνα ἐξετάσῃ, μελετήσῃ καὶ φέρῃ γνώμην ἐπὶ τοῦ οὐσιωδεστάτου τούτου ζητήματος. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἐπιστολαὶ διάφοροι καὶ πλεῖστα τηλεγραφήματα μοὶ ἀπεστάλησαν ἐκ Λευκάδος, ἵνα διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἐκκρεμότητα τοῦ ζητήματος τούτου, ἐκκρεμότητα, ἥτις καταστρέφει τὸ ἰχθυοτροφεῖον καὶ ἀπειλεῖ τὸ κλείσιμον τῶν μόνων ἐν Λευκάδι φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, τοῦ Νοσοκομείου καὶ τοῦ Ὀρφανοτροφείου Λευκάδος. Ἡ δημοπρασία, κύριε Πρόεδρε, ὡς προεῖπον, ἐγένετο κατὰ τὰ μέσα Μαρτίου. Τὸ Ἀδελφᾶτον, τὸ ὁποῖον διοικεῖ τὸ Νοσοκομεῖον καὶ Ὀρφανοτροφεῖον δι’ εἰδικοῦ νόμου, ἐνέκρινε τὴν δημοπρασίαν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ τελευταίου πλειοδότου, καὶ διεβίβασε τὸ ἔγγραφον τῆς δημοπρασίας εἰς τὸν νομάρχην, ὁ δὲ νομάρχης, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, διεβίβασε τὰ πρακτικὰ τῆς δημοπρασίας εἰς τὰ διάφορα Συμβούλια τῆς νήσου, ἵνα γνωμοδοτήσωσι. Λάβετε ὅμως ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ κ. νομάρχης ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἤρχισε νὰ μεροληπτῇ, καὶ διὰ τῶν ὀργάνων του καὶ διὰ παντοίων ἄλλων μέσων ἀπεπλάνησε τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, πληροφορῶν ταῦτα, ὅτι ὁ πλειοδότης εἶναι ἀφερέγγυος καὶ ὀφειλέτης εἰς τὸ Ἀδελφᾶτον ποσοῦ τινος χρηματικοῦ ἐκ τῆς προηγουμένης πενταετοῦς μισθώσεως τοῦ ἰχθυοτροφείου. Τὴν αὐτὴν πληροφορίαν ἔδωκε δυστυχῶς καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτε διεβίβασε τὴν γνωμοδότησιν ἐνίων τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, τὰ ὁποῖα ἀπεφάνθησαν, ἕνεκα τῶν ἀνακριβῶν πληροφοριῶν τοῦ νομάρχου, ὑπὲρ τοῦ μειοδότου, καὶ ἐζήτησαν, ἵνα ἡ δημοπρασία κατακυρωθῇ ἐπ’ ὀνόματι τούτου. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον δὲν ἀπεφάσιζε περὶ τοῦ ζητήματος τῆς δημοπρασίας, ἀγνοῶ ἕνεκα τίνων λόγων. Ὑποθέτω ὅτι ὁ ἰσχύων Βουλευτὴς ἠμπόδιζε τὸν πρώην Ὑπουργὸν, ἐμποδίζει δ’ ἴσως καὶ τὸν νῦν Ὑπουργὸν νὰ ἐκδώσῃ μίαν ἀπόφασιν. Ἀπόφασις ὅμως ὑπὲρ τοῦ μειοδότου ἤθελεν ἐκθέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ἐπὶ τρεῖς μῆνας τὸ Ὑπουργεῖον διστάζει νὰ ἐκδώσῃ μίαν ἀπόφασιν, τί ἄλλο ἀποδεικνύει ἢ ὅτι ἡ ἔγκρισις ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ νομάρχου εἶναι παράνομος, καὶ διὰ τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐξέδωκεν ἀπόφασιν; Ὁ ἔντιμος συνάδελφος κ. Φίλιππας ἐπενέβη καὶ παρεκάλεσε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λυθῇ τέλος πάντων τὸ ζήτημα τοῦτο εἴτε ὑπὲρ εἴτε κατὰ, διὰ νὰ μὴ καταστραφῇ ὁλοτελῶς τὸ ἰχθυοτροφεῖον καὶ μὴ κλείσουν τὸ Νοσοκομεῖον καὶ τὸ Ὀρφανοτροφεῖον. Τὴν παρελθοῦσαν δ’ ἑβδομάδα, ὡς ἐπληροφορήθην, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπέστειλε τηλεγράφημα πρὸς τὸν κ. νομάρχην, διὰ τοῦ ὁποίου τῷ ἔλεγε ῥητῶς καὶ κατηγορηματικῶς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ εἰδικοῦ νόμου τοῦ 1879, τροποποιηθέντος ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ 1904. Φαίνεται ὅμως, ὅτι ὁ κ. νομάρχης δὲν εἰσήκουσε τὴν διαταγὴν ταύτην, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ συνεβούλευσε τὸν μειοδότην νὰ κάμῃ νέαν προσφορὰν ἄνευ δημοπρασίας. Ἀλλὰ πρὸ ἑνὸς μηνὸς ὁ πλειοδότης, διὰ νὰ διευκολύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔκαμε προσφορὰν ἐν τακτικῇ νέᾳ δημοπρασίᾳ 500 δραχμῶν περισσότερον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχε προσφέρει τὴν πρώτην φοράν. Τὸ Ἀδελφᾶτον διηύθυνε καὶ τὴν νέαν ταύτην προσφορὰν εἰς τὸν κ. νομάρχην, ἀλλ’ οὗτος τὴν ἔρριψεν εἰς τὰ ἄχρηστα, καὶ οὐδὲ κἆν εἰδοποίησε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῆς νέας δημοπρασίας. Τοῦτο ἀποτελεῖ δευτέραν μεροληψίαν τοῦ νομάρχου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἠδύνατο πλέον, μετὰ τόσας ἐνεργείας καὶ τόσα τηλεγραφήματα, νὰ μὴ δώσῃ μίαν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐδόθη δὲ ἡ λύσις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ δοθῇ πρὸ τριῶν μηνῶν, διὰ νὰ μὴ ζημιωθῇ τὸ Νοσοκομεῖον καὶ Ὀρφανοτροφεῖον ἄνω τῶν 4000 δραχμῶν, δηλαδὴ τὸ τέταρτον τοῦ ἐτησίου εἰσοδήματός του. Ὡς δὲ μανθάνω, ἐδόθη τηλεγραφικῶς διαταγὴ εἰς τὸν κ. νομάρχην, ἵνα γείνῃ νέα δημοπρασία τοῦ ἰχθυοτροφείου, ὑποθέτω δὲ, ὅτι ἡ νέα δημοπρασία θὰ γείνῃ τὴν προσεχῆ Κυριακήν. Χαίρω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐτηλεγράφησεν ἵνα γείνῃ ἡ δημοπρασία τὸ ταχύτερον, διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ φοβερὰ ζημία καὶ βλάβη, ἡ ὁποία προσγίγνεται καὶ εἰς τὸ ἰχθυοτροφεῖον καὶ εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ Νοσοκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου. Ἀλλὰ προειδοποιῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι θὰ εὑρεθῇ τὴν προσεχῆ Δευτέραν εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρέθη ὁ πρώην Ὑπουργὸς κατὰ τὸν παρελθόντα μῆνα Ἀπρίλιον, διότι τὰ αὐτὰ θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα εἴχομεν καὶ μὲ τὴν πρώτην δημοπρασίαν. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ὁμολογουμένως, καίτοι μόλις πρὸ τριῶν ἑβδομάδων ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐξήτασε καὶ ἐμελέτησε τὸ ζήτημα καὶ ἐπείσθη περὶ τῆς νομίμου δημοπρασίας ὑπὲρ τοῦ πλειοδότου καὶ περὶ τῆς φερεγγυότητος τῆς προσφορᾶς αὐτοῦ, παρακαλῶ, λέγω, αὐτόν, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ διὰ τὴν μέλλουσαν δημοπρασίαν, διότι δυστυχῶς ἕνεκα τῆς πολιτικῆς πολλάκις ὁ Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει καὶ τὸ ὁποῖον ὑπαγορεύει τὸ καθῆκόν του. Λυποῦμαι ὅτι ἐλέγχω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀλλὰ μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως διὰ τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὰ μόνα φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Λευκὰς καὶ τὰ ὁποῖα βεβαίως θὰ κλείσουν, ἐὰν τὸ ἰχθυοτροφεῖον ἐξακολουθήσῃ νὰ μένῃ ἄνευ ἐνοικιαστοῦ, ὅπως σήμερον εὑρίσκεται. Διότι, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος δὲν καλλιεργηθῇ τὸ ἰχθυοτροφεῖον, οὐδὲν ἔσοδον θὰ ἔχῃ, καὶ συνεπῶς οὔτε τὸ Νοσοκομεῖον καὶ Ὀρφανοτροφεῖον θὰ ἔχωσι τὰ πρὸς συντήρησιν μέσα. Καθιστῶ γνωστὰ πάντα ταῦτα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν θερμῶς, ἵνα τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ὅτε θὰ ἔχῃ εἰς χεῖρας αὐτοῦ τ’ ἀποτελέσματα τῆς δημοπρασίας, ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του, ἐπιβάλῃ τὴν γνώμην του ἐπὶ τῆς νέας δημοπρασίας, καὶ μὴ ἀφήσῃ νὰ παρέλθωσι πάλιν μῆνες ὁλόκληροι, μέχρις οὗ ληφθῇ μία ἀπόφασις, διὰ νὰ μὴ ὑποστῶσι τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα τῆς Λευκάδος τὴν πλήρη καταστροφήν, ὑφ’ ἧς ἀπειλοῦνται ἕνεκα τῆς τυχὸν ἀναβολῆς τῆς ἐγκρίσεως τῆς νέας δημοπρασίας.

§10ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ πλεῖστα τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων εἶναι γνωστὰ εἰς ἐμέ. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἀληθῶς διῆλθεν ἐκ τῶν χειρῶν τριῶν Ὑπουργῶν, καὶ ἐπὶ τέλους κατέληξεν εἰς ἐμέ. Ἔλαχεν ἐπ’ ἐμὲ ὁ κλῆρος νὰ λύσω τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ μειοδότης τοῦ ἰχθυοτροφείου Λευκάδος εἶχε τὴν ἀξίωσιν νὰ κατακυρωθῇ ἐπ’ ὀνόματι αὐτοῦ ἡ δημοπρασία, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ὁ πλειοδότης ἦτο ἀφερέγγυος· ἰσχυρίζετο δὲ, ὅτι ὁ πλειοδότης ἦτο ἀφερέγγυος, διότι ὁ πατὴρ αὐτοῦ εἶναι ἀφερέγγυος. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἀπεδέχθην εὐκόλως τὴν γνώμην ταύτην, ἀνέβαλον δ’ ἐπί τινας ἡμέρας τὴν ἀπόφασίν μου ἐπὶ τούτου. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ μειοδότης προσήνεγκεν ἀνωτέραν τιμὴν διὰ τὴν ἐνοικίασιν τοῦ ἰχθυοτροφείου· ἐπειδὴ ὅμως ἐγένετο πλειοδότης ἐκτὸς τῆς δημοπρασίας, ἐνόμισα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ διστάσω νὰ ἀκυρώσω τὴν δημοπρασίαν, καὶ ἠκύρωσα αὐτὴν, διέταξα δὲ νέαν δημοπρασίαν, ἥτις καὶ θὰ γείνῃ λίαν προσεχῶς. Ὥστε πάντα τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων νομίζω ὅτι ἠδύναντο νὰ μὴ λεχθῶσιν, ἀφοῦ περὶ τοῦ ζητήματος ἔλαβον ἤδη τὴν πρόνοιαν, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ λάβω.

§11Ε. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§12Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, περὶ τῆς πράξεως, τὴν ὁποίαν καταγγέλλει πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ ὑφ’ ὑμῶν ἀνακοινωθέντος τηλεγραφήματος ὁ δήμαρχος Εὔας, ἔλαβον καὶ ἐγὼ ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τῆς κωμοπόλεως Ἀνδρούσης τῆς ἐπαρχίας μου ἕτερον τηλεγράφημα, ἀπευθυνόμενον καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς ἐκ τῆς ἐπαρχίας ἀξιοτίμους συναδέλφους μου. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ὀφείλω νὰ ἀναγνώσω πρὸς τὴν Βουλὴν, διότι εἶναι σοβαρόν, ἔχει δὲ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Εἰρηνοδίκης, συμβολαιογράφος καὶ ὑποθηκοφύλαξ Εὔας, μεταβάντες νύκτα οἰκίαν ἐνταῦθα διδασκαλίσσης, σκοποῦντες διαπράξωσιν ἐναντίον της πρᾶξιν ἀκατονόμαστον, καὶ ἀποτυχόντες, παρακαλοῦμεν ἀπομακρυνθῶσιν ἐντεῦθεν, πρὸς πρόληψιν πολλῶν δυστυχημάτων.» (Ἕπονται περὶ τὰς 30 ὑπογραφαί). Κρίνω περιττὸν νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὸν ὁποῖον καὶ προφορικῶς ἔκαμα τὰς δεούσας παραστάσεις, τί ὀφείλει νὰ πράξῃ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς κατάγεται ἐκ τοῦ αὐτοῦ νομοῦ, ἑπομένως εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, πόσον οἱ κάτοικοι ἐξεγείρονται, ὅταν βλέπωσι διαπραττομένας τοιαύτας πράξεις, καὶ πρὸ πάντων ὑπ’ ἐκείνων, οἵτινες ὡς ἐκ τοῦ ἀξιώματος αὐτῶν ὀφείλουσι νὰ ἦναι ὁ τύπος καὶ ὑπογραμμὸς τῆς ἠθικῆς ἐν τῇ κοινωνίᾳ.

§13ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἀναντιρρήτως σοβαρά. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ μοὶ δώσῃ τὸ τηλεγράφημα.

§14Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαρίστως.

§15ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ὑδρεύσεως καὶ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς πόλεως Λαρίσης. Τοιοῦτο νομοσχέδιον εἶχε ψηφισθῆ καὶ κατὰ τὸ 1890, καὶ ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους, δὲν κατέστη ὅμως δυνατὸν νὰ γένηται χρῆσις τοῦ νόμου ἐκείνου, διότι τὸ μέρος, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ τὸ ὕδωρ, ὁ ποταμὸς Πηνειὸς, ἐθεωρήθη ἀκατάλληλον. Κατὰ τὸ νέον νομοσχέδιον, ἡ θέσις, ἐκ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ ληφθῇ τὸ ὕδωρ πρὸς ὕδρευσιν καὶ ἠλεκτροφωτισμὸν τῆς πόλεως Λαρίσης, εἶναι τὰ στενὰ τοῦ Βερνεζίου. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ἡ σύμβασις μεταξὺ τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας καὶ τοῦ δήμου Λαρίσης ὑπόκειται πάντοτε εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβληθὲν νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 333). Ὁ κύριος Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§17ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, Κύριοι, νὰ φέρω σήμερον τὸν λόγον ἐπί τινων τοπικῶν ζητημάτων τῆς πόλεως Πατρῶν. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι δὲν θὰ παρεξηγηθῶ διὰ τοῦτο. Πρόκειται περὶ τῆς δευτέρας πρωτευούσης τοῦ Κράτους, περὶ τῆς ἀκροπόλεως τῆς Πελοποννήσου, περὶ ἧς δὲν δύναμαι ἢ νὰ ἐνδιαφέρωμαι καὶ ἐγὼ, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους. Δὲν ἀποκρύπτω δὲ, ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον μου αὐτὸ καθίσταται τόσον μᾶλλον ζωηρὸν, ὅσον πρὸς τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν συνδέομαι ἰδιαιτέρως διὰ συμφερόντων πολλαπλῶν. Τὰ ζητήματα, περὶ ὧν μέλλω νὰ ὁμιλήσω νῦν, εἶναι τοιαῦτα, ὥστε δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θὰ ἔχωσι σοβαρῶς ἀπασχολήσει καὶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς Πατρῶν, ὅτι δὲ οὗτοι, ὡς φιλικῶς διακείμενοι πάντες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἔχωσι προβῆ ἤδη εἰς ἰδιαιτέρας πρὸς αὐτὴν παραστάσεις. Ἐγὼ ὅμως, ὡς ἀντιπολιτευόμενος πρὸς αὐτὴν, δὲν δύναμαι ἢ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου μόνον νὰ κάμω περὶ αὐτῶν λόγον. Αἱ Πάτραι, Κύριοι, εἶναι μετὰ τὸν Πειραιᾶ ὁ σπουδαιότατος λιμὴν τῆς χώρας ἡμῶν. Ἤδη ἀπὸ τῶν Ρωμαϊκῶν χρόνων, ἰδίᾳ ἀπὸ τῆς ἁλώσεως καὶ καταστροφῆς τῆς Κορίνθου, κατέλαβον αἱ Πάτραι πρωτεύουσαν θέσιν ἐν τῷ ἐμπορίῳ τῆς Ἑλλάδος, τῷ τε εἰσαγωγικῷ καὶ τῷ ἐξαγωγικῷ. Τὴν σημασίαν ταύτην διέσωσαν καὶ ὑπὸ τοὺς Ρωμαίους καὶ ὑπὸ τοὺς Βυζαντίους καὶ ὑπὸ τοὺς Φράγκους καὶ ὑπὸ τοὺς Τούρκους καὶ μετὰ τὴν παλιγγενεσίαν ἡμῶν, καθ’ ἣν οἱ κάτοικοι αὐτῶν ἐπρωταγωνίστησαν. Μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἰδίᾳ τῶν πραγμάτων ἀπέβησαν αἱ Πάτραι κέντρον εἰσαγωγικοῦ καὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου διὰ τὸ πλεῖστον τῆς Πελοποννήσου καὶ διὰ μέγα μέρος τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, κατορθώσασαι ἔκτοτε ν’ ἀπορροφήσωσι καὶ ὁλόκληρον σχεδὸν τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, τοῦ πολυτιμοτάτου τούτου τῶν προϊόντων μας. Καθ’ ὅσον ὅμως, Κύριοι, ἡ πόλις τῶν Πατρῶν συνέδεσεν οὕτω πως τὴν οἰκονομικήν της ὕπαρξιν πρὸς τὴν τύχην τῆς σταφίδος, μία τῶν καλλίστων ποιοτήτων τῆς ὁποίας ἀνέκαθεν καλλιεργεῖται ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτῆς, ἐπέπρωτο ἡ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1893 ἐκραγεῖσα σταφιδικὴ κρίσις νὰ πλήξῃ αὐτὴν κατὰ πρῶτον καὶ κύριον λόγον. Ἔκτοτε ἤρξατο νὰ παρακμάζῃ τὸ ἐμπόριόν της, νὰ συνεκλείπῃ δὲ μετ’ αὐτοῦ καὶ ἡ οἰκονομική της εὐεξία. Ἡ κίνησις τοῦ λιμένος αὐτῆς περιωρίσθη κατὰ πολὺ, ἐξέπεσαν δὲ μεγάλως καὶ πᾶσαι αἱ ἀστικαὶ καὶ ἀγροτικαί της ἀξίαι. Τὰ ἀστικὰ κτήματα ἐν Πάτραις δὲν ἀποφέρουσι τὴν σήμερον ἢ μόλις τὸ ἥμισυ τῶν πρὶν προσόδων των, τὰ δὲ ἀγροτικὰ δὲν καλύπτουσι πολλάκις τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας των. Ἡ πρὶν εὐποροῦσα μέση ἀστικὴ τάξις ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ μόλις καὶ μετὰ βίας ἐξοικονομεῖ νῦν τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαῖα, ἡ δὲ κατωτέρα τάξις, ἡ ἀποχειροβίωτος, ἐλλείψει ἐργασίας στερεῖται ἐνίοτε καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Ἡ κατάστασις αὕτη, Κύριοι, ἀπέβη σχεδὸν ἀπελπιστικὴ ἐφέτος ἰδίᾳ, ὅτε ἐπεδεινώθη καὶ πάλιν ἡ σταφιδικὴ κρίσις. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω ὑμᾶς ἐξ ἰδίας πείρας, διότι εἶμαι κύριος ἀστικῶν καὶ ἀγροτικῶν κτημάτων ἐν Πάτραις καὶ εὑρίσκομαι εἰς συναλλαγὰς πρὸς πολλοὺς ἐν αὐταῖς, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1893 οὐδέποτε ἀπήντησα ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ τόσην δυστυχίαν, ὅσην ἐφέτος. Καὶ ὡς εἰ μὴ ἤρκει, Κύριοι, ἡ τοιαύτη οἰκονομικὴ δυσπραγία, προσετέθη τελευταῖον εἰς τὰς Πάτρας καὶ ἄλλη πληγή, ἡ νόσος εὐλογία. Ἡ νόσος αὕτη, ἐνσκήψασα ἀπό τινων μηνῶν ἐν τῇ πόλει, προσέλαβε τελευταῖον ἐπιφόβους διαστάσεις, προσβαλοῦσα καὶ τοὺς ἐν φυλακαῖς κρατουμένους. Τοῦτο ὀφείλεται κυρίως καὶ κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν ὀλιγωρίαν καὶ ἀκηδίαν τῶν ἐν Πάτραις ἀρχῶν, αἵτινες δὲν ἔσπευσαν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ν’ ἀπομονώσωσι τὰ πρῶτα κρούσματα, καὶ νὰ καταστήσωσιν εἰς πάντας προσιτὸν τὸν ἐμβολιασμόν, ἐν ἀνάγκῃ ἐπιβάλλοντες αὐτὸν εἰς τοὺς δυστροποῦντας. Ἐφρόντισαν, Κύριοι, νὰ προμηθευθῶσι δαμαλίδα, αὕτη ὅμως εἰς πολλὰς περιστάσεις ἀπεδείχθη ἀτελεσφόρητος. Καὶ γίνεται μὲν δωρεὰν ὁ ἐμβολιασμὸς εἰς τακτικὰς ἡμέρας καὶ ὥρας ἐν τῷ Νοσοκομείῳ, ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸς προσιτὸς εἰς πάντας τοὺς ἀπόρους. Οἱ πλεῖστοι τούτων ἀναγκάζονται νὰ ἐμβολιάζωνται ὑπό τινος ὀδοντοϊατροῦ, ὃν τὸ Κράτος εἶχε διορίσει πρὶν ἀστυΐατρον καὶ τελευταῖον δημόσιον ἐμβολιαστὴν, ἀλλ’ ἐπ’ ἀμοιβῇ, καθ’ ὃν χρόνον αὐτοὶ δυσκόλως προμηθεύονται καὶ αὐτὸν τὸν ἐπιούσιον αὐτῶν ἄρτον. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν πρέπει νὰ ἀπορῇ τις, ἂν ὁ ἐμβολιασμὸς δὲν γενικεύεται, οὕτω δὲ πολλοὶ μένουσιν ἐκτεθειμένοι εἰς τὴν προσβολὴν τῆς νόσου. Ἂν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν ἐλλιπῆ καὶ πλημμελῆ τρόπον τῆς ἀπομονώσεως τῶν εὐλογιώντων, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἔχει ἤδη ὑπερπληρωθῇ τὸ παράπηγμα αὐτῶν, οἱ δ’ ἐν ταῖς κατοικίαις των νοσηλευόμενοι, ἐλλείψει ἐπαρκοῦς ἀστυνομικῆς δυνάμεως, δὲν δύνανται ν’ ἀπομονωθῶσιν ὁλοσχερῶς, ἄν, λέγω, ταῦτα λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, θὰ εὕρωμεν εὐεξήγητον τὴν ἐπίδοσιν τῆς νόσου, ἥτις μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐγὼ τελευταῖον ἀνεχώρησα ἐκ Πατρῶν, ἠρίθμει ὡς 200 κρούσματα καὶ περὶ τοὺς 40 θανάτους. Τώρα, εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ ἐν Πάτραις ἀρχαί, μὴ δυνάμεναι πλέον νὰ ἀρνηθῶσι τὴν εὐθύνην, ἣν φέρουσι διὰ τὴν τοιαύτην ἐπίδοσιν τῆς νόσου, ζητοῦσι νὰ ἐπιρρίψωσιν αὐτὴν ἡ μία εἰς τὴν ἄλλην. Ἀλλὰ τί ὠφελεῖ τοῦτο τοὺς ἀτυχεῖς Πατρεῖς; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ ἐπεμβῇ ἡ κεντρικὴ διοίκησις, πρὸς τοῦτο δ’ ἔχει καθῆκον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ζητήσῃ τηλεγραφικῶς παρὰ τοῦ ἐν Πάτραις νομάρχου πληροφορίας περὶ τῆς νόσου, καί, ἂν βεβαιωθῇ, ὅτι αὐτὴ ἔχει λάβει ὄντως τὰς διαστάσεις, ἃς ἐγὼ καταγγέλλω, ἀριθμοῦσα ἤδη τὰ προμνημονευθέντα κρούσματα καὶ θύματα, ἂν βεβαιωθῇ, ὅτι τοῦτο ἔχει προέλθει ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε ἀκηδίας τῶν ἐκεῖ ἀρχῶν, τότε νὰ διατάξῃ καὶ νὰ ἐπιβάλῃ ἐν ἀνάγκῃ εἰς τὰς ἀρχὰς ταύτας τὰ δέοντα γενέσθαι πρὸς καταστολὴν τοῦ κακοῦ. Πολλὰ, Κύριοι, ἠδύναντο νὰ γείνωσιν ὑπὲρ τῶν Πατρῶν, καὶ ν’ ἀναδείξωσιν αὐτάς, ἂν ὄχι ὑπερτέρας, πάντως ὅμως ἐφαμίλλους πρὸς τὸν Πειραιᾶ. Εἶναι αὐτὸς ὁ πρῶτος λιμήν, εἰς ὃν ἔχουσι νὰ ἐπιβιβασθῶσιν οἱ ἐκ τῆς Ἑσπερίας εἰς τὴν Ἑλλάδα κατερχόμενοι. Ὡς ἐμπορικὸς λιμὴν κέκτηται ἀνέκαθεν μεγίστην σημασίαν, οὐ μόνον διὰ τὸ εἰσαγωγικόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον, καθόσον αἱ Πάτραι ὡς ἐκ τῆς ἐπικαίρου γεωγραφικῆς των τοποθεσίας δύνανται νὰ τροφοδοτήσωσι κατὰ γῆν καὶ θάλασσαν τὸ ἐμπόριον τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς ἀπέναντι αὐτῶν κειμένης Στερεᾶς Ἑλλάδος, ἔχουσι δὲ νὰ ἐξαγάγωσι τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἑνὸς τῶν γονιμωτάτων καὶ παραγωγικωτάτων διαμερισμάτων τῆς χώρας ἡμῶν, οὗτινος οἱ κάτοικοι διακρίνονται διὰ τὴν χρηστότητα, δραστηριότητα καὶ φιλοπονίαν των. Αἱ Πάτραι, ὡς τοιαῦται, εἶναι ἐπιτηδειόταται καὶ εἰς πᾶν εἶδος βιομηχανίας. Ἄν ὅμως καὶ τὸ ἐμπόριόν των εὕρηται τὴν σήμερον ἐν παρακμῇ, καὶ ἡ βιομηχανία αὐτῶν ἐν σπαργάνοις, τοῦτο προέρχεται κυρίως ἐκ τοῦ ὅτι αἱ Πάτραι ἔχουσιν ἀνέκαθεν ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὴν τύχην των. Οὐδεμία οὐδέποτε ἐλήφθη πρόνοια καὶ περὶ πολλῶν ἄλλων παραγόντων τῆς ἐμπορικῆς καὶ βιομηχανικῆς των ἐπιδόσεως, μάλιστα δὲ περὶ τῆς οἰκονομικῆς των πίστεως. Τὰ κεφάλαια, ἅτινα ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ λ. χ. εὕρηνται ἐν σχετικῇ δαψιλείᾳ, ἐκεῖ σπανίζουσιν. Ἐὰν αἱ Πάτραι εἶχον τὸ πολλοστημόριον τῶν πιστώσεων τοῦ Πειραιῶς, οὐδέποτε ἴσως θὰ περιήρχοντο εἰς τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν δυσπραγίαν των. Αὐταὶ καὶ μόναι θὰ ἤρκουν νὰ μεταβάλωσι τὸ πᾶν ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ, ὡς διὰ μαγικῆς ῥάβδου. Πλὴν δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐκεῖνο, Κύριοι, τὸ ὁποῖον θὰ συνίστων, τό γε νῦν ἔχον, ὡς τὸ μᾶλλον ἐπεῖγον καὶ ὡς τὸ προχειρότερον κυβερνητικὸν μέτρον, εἶναι νὰ παύσῃ ἡ αὐστηρὰ καὶ ἀμείλικτος εἴσπραξις τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὸ Δημόσιον ἐκ φόρων ἰδίως οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων, καθ’ ἣν ἐποχὴν μάλιστα οἱ Πατρεῖς, ὡς καὶ πάντες οἱ σταφιδοπαραγωγοί, ἀναγκάζονται νὰ προστοιχίσωσιν ὑπὸ ὅρους ἐπαχθεῖς τὸ προϊόν των, ὅπως προμηθευθῶσι τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα διὰ τὸν τρυγητὸν καὶ τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ σταφιδοκάρπου των ἔξοδα, τὸ δὲ ἐμπόριον ἔχει ἀνάγκην κεφαλαίων διὰ τὴν ὅσον οὔπω ἐπικειμένην ἐπανάληψιν τῶν σταφιδικῶν ἐργασιῶν του ἐπὶ τῇ νέᾳ ἐσοδείᾳ. Καὶ νῦν μεταβαίνω, Κύριοι, εἰς ἄλλα ζητήματα τῆς πόλεως Πατρῶν. Τελευταῖον ἀνεστάτωσε τοὺς Πατρεῖς τὸ ζήτημα τῆς πλατείας Βενιζέλου Ρούφου, ἥτις καλεῖται κοινῶς Ὑψηλὰ ἁλώνια. Αὕτη ὑπέρκειται ἀποτόμως τοῦ ἐπιπέδου τῆς κάτω πόλεως 7 ἕως 8 μέτρα, καὶ εἶναι διὰ τὰς Πάτρας ὅ,τι ἡ πλατεῖα τοῦ Ζαππείου διὰ τὰς Ἀθήνας. Ἀπὸ τῆς πλατείας ἐκείνης ἔχει τις μίαν τῶν ὡραιοτέρων ἀπόψεων ἐπὶ τῆς μεσημβρινῆς κάτω πόλεως, ἐπὶ τῆς καταφύτου μεσημβρινῆς πεδιάδος, ἐπὶ τῆς ἀπέναντι Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ ἐπὶ τῆς θαλάσσης μέχρι τῆς Κεφαλληνίας καὶ πέραν αὐτῆς. Ἀπὸ τὰ Ὑψηλὰ ἁλώνια ἀπολαύουσιν οἱ Πατρεῖς, ἰδίᾳ ἐν ὥρᾳ χειμῶνος, τῆς ἀπαραμίλλου δύσεως τοῦ ἡλίου. Καὶ τὴν θέαν καὶ ἀπόλαυσιν ταύτην ἔρχεται νὰ στερήσῃ τώρα αὐτοὺς τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων, ὑπεῖκον εἰς πεπλανημένας εἰσηγήσεις τοῦ ἐν Πάτραις νομομηχανικοῦ τοῦ Δημοσίου. Κάτωθεν τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος πλατείας κέκτηται ἰδιώτης τις οἰκόπεδα. Ὅπως μὴ οὗτος ἀνεγείρῃ ἐπ’ αὐτῶν οἰκοδομὰς, ἀποκλειούσας τὴν θέαν τῶν Ὑψηλῶν ἁλωνίων, ὁ δῆμος Πατρέων ἐσκέφθη πρὸ πολλοῦ νὰ ῥυμοτομήσῃ μίαν δημοτικὴν ὁδὸν σύρριζα εἰς τὸ τεῖχος τῆς πλατείας, ἀποζημιώσας ἁδρῶς τὸν ἰδιοκτήτην τῶν οἰκοπέδων. Ἀλλ’ οὗτος ἠθέλησε τελευταῖον νὰ ἐκποιήσῃ ὅλα τὰ οἰκόπεδά του εἰς τὸν δῆμον, ἐπειδὴ δὲ δὲν εὑρέθη σύμφωνος, ὡς πρὸς τὸ τίμημα, μὲ τὸν δήμαρχον, ἐσκέφθη νὰ ἐκδικηθῇ ἀντὶ τούτου τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, ὡς ἑξῆς. Κατώρθωσε, Κύριοι, νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτὸν, ὅπως δι’ ἐπιχωματώσεως ἀνυψώσῃ τὴν κάτωθεν τῶν Ὑψηλῶν ἁλωνίων δημοτικὴν ὁδὸν μέχρι τῆς ἐπιφανείας αὐτῶν, νὰ κατεδαφίσῃ τὰς κιγκλίδας των, καὶ νὰ οἰκοδομήσῃ κατὰ τρόπον καταστρέφοντα τελείως τὴν ὡραίαν θέαν τῆς πλατείας ἐκείνης...

§18Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσος εἶναι ὁ ὑπ’ αὐτοῦ καταλαμβανόμενος χῶρος;

§19ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καθ’ ὅσον πάντα τὰ κάτωθι τῆς πλατείας οἰκόπεδα ἀνήκουσιν εἰς αὐτὸν, δύναται νὰ ἐπιχωματώσῃ ὁλόκληρον τὴν κάτωθι αὐτῆς δημοτικὴν ὁδὸν, καὶ οἰκοδομῶν ἐπ’ αὐτῆς ν’ ἀποκόψῃ ὁλόκληρον τὴν θέαν της.

§20Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς θὰ συμβῇ αὐτό;

§21ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Φαντασθῆτε τὴν πλατεῖαν κειμένην ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, πρὸ αὐτοῦ δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῆς αἰθούσης τὴν δημοτικὴν ὁδόν.

§22Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Γνωρίζω τὴν πλατεῖαν.

§23ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Λοιπὸν μεταξὺ τοῦ βήματος καὶ τῶν ἑδωλίων σας κεῖται ἡ δημοτικὴ ὁδὸς, τὴν ὁποίαν ὁ ἰδιοκτήτης τῶν οἰκοπέδων, ἐνασκῶν τώρα δικαιώματα τοῦ δήμου, ἐπιχωματώνει μέχρι τῆς ἐπιφανείας τῆς πλατείας.

§24Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἤλλαξε δηλαδὴ ἡ χωροστάθμησις τῆς ὁδοῦ.

§25ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως, ἀλλ’ ἐπὶ ζημίᾳ ἢ μᾶλλον ἐπὶ καταστροφῇ τῆς πλατείας.

§26Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§27ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀφοῦ δηλαδὴ ἐπιχωματώσῃ τὴν ὁδὸν μέχρι τῆς ἐπιφανείας τῆς πλατείας, τότε θὰ οἰκοδομήσῃ ἐκεῖθεν τῆς ὁδοῦ ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων του, ὅπως οὕτως ἀποκόψῃ τὴν θέαν τῆς πλατείας.

§28Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Εἶναι ἐκτέλεσις ἐγκεκριμένου σχεδίου. Εἶναι ἁπλούστατον τὸ πρᾶγμα.

§29ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ δυστύχημα εἶναι, ὅτι χάριν τοῦ ἐνδιαφερομένου ἰδιώτου διεστράφη τὸ ἀρχικὸν σχέδιον, ἐνεκρίθη δὲ νέον τοιοῦτον, τοῦ ὁποίου ἡ ἐκτέλεσις ἀνετέθη εἰς αὐτὸν τὸν ἰδιώτην, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων του.

§30ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐνεκρίθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου ἡ μεταρρύθμισις αὕτη τοῦ σχεδίου;

§31ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι. Διὰ τοῦτο, πεποιθὼς ἐπὶ τὴν εὐθυκρισίαν ὑμῶν, ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι, ἂν μελετήσητε ἐπισταμένως τὸν σχετικὸν φάκελον,—τὸν ὁποῖον θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ καταθέσητε καὶ εἰς τὴν Βουλὴν,—θὰ πεισθῆτε περὶ τοῦ μεγάλου ἀδικήματος, ὅπερ οὕτω προσγίγνεται εἰς τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, καὶ θὰ σπεύσητε νὰ ἐπανορθώσητε αὐτό.

§32Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Καὶ ἄνευ τῆς ἐπιχωματώσεως τῆς ὁδοῦ δὲν θὰ ἐδικαιοῦτο ὁ ἰδιώτης νὰ οἰκοδομήσῃ ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων του καὶ ν’ ἀποκόψῃ τὴν θέαν τῆς πλατείας;

§33ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ ἐδικαιοῦτο βεβαίως, ἀλλ’ εἰς τί θὰ τὸν ὠφέλει τοῦτο; Ἐν πρώτοις ἡ ὁδὸς ἔχει χαραχθῆ τόσον στενή, ὥστε κατὰ νόμον δὲν θὰ ἐπετρέπετο εἰς αὐτὸν νὰ ἀνεγείρῃ οἰκοδομὰς ἄνω τῶν 8 μέτρων ὕψους, ὅπως ἀποκλείσῃ οὕτω τὴν θέαν τῆς πλατείας. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἠδύνατο νὰ ἀνεγείρῃ οἰκοδομὰς 12 καὶ πλέον μέτρων ὕψους, καὶ πάλιν δὲν θὰ ὠφελεῖτο, διότι θὰ ἔχαινε μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῆς πλατείας ἡ ὁδὸς, ἥτις δὲν θὰ ἐπέτρεπεν εἰς αὐτὸν νὰ τοποθετήσῃ τραπέζας ἐπ’ αὐτῆς καὶ τῆς πλατείας διὰ καφενεῖα καὶ παρόμοια καταστήματα, ἅτινα θέλει ν’ ἀνεγείρῃ ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων του. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, ἔχει προσλάβει διὰ τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν χαρακτῆρα σκανδαλώδη. Ὅταν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν σχετικὸν φάκελον, ἂς ἔλθῃ ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν, ὁ πρὸ μικροῦ ζητήσας τὸν λόγον, νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι καλῶς ἔπραξεν ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων ἔργων, ἀποφασίσασα, χάριν τῶν συμφερόντων ἑνὸς ἰδιώτου, νὰ καταστρέψῃ τὴν ὡραιοτέραν πλατεῖαν τῶν Πατρῶν. Πρὸ πολλοῦ, Κύριοι, εἶχε καταστῆ ἐπαισθητὴ ἡ ἀνάγκη ἀνεγέρσεως νέου καταστήματος τελωνείου ἐν Πάτραις, τοῦ νῦν τοιούτου θεωρουμένου ὅλως ἀνεπαρκοῦς διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐκεῖ ἐμπορίου. Μετὰ πολλὰς παραστάσεις καὶ ἐκλιπαρήσεις συγκατετέθη ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνεγερθῇ τὸ νέον κατάστημα τοῦ τελωνείου, τέλεσι καὶ δαπάναις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πατρῶν, μετὰ δὲ τὴν συντέλεσιν αὐτοῦ νὰ μισθώσῃ αὐτὸ τὸ Κράτος πρὸς 22,000 δραχμὰς ἐτησίως. Τὸ ἔργον ἐσχεδιάσθη ὑπὸ μηχανικῶν τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐνεκρίθη ὑπὸ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων, συνετελέσθη δὲ ἤδη πρὸ ἔτους καὶ ἐπέκεινα, δαπανηθεισῶν ὑπὲρ αὐτοῦ 400,000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἐθεωρήθη τὸ ἔργον ἀνεπαρκὲς, ἀπεφασίσθη δὲ νὰ δαπανηθῶσιν ἔτι 275,904 δραχμαὶ διὰ τὴν συμπλήρωσιν καὶ τροποποίησιν αὐτοῦ, ὡς καὶ διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἀποθηκῶν διαμετακομίσεως. Προκειμένου δὲ νὰ κατασκευασθῶσι καὶ τὰ ἀναγκαῖα κρηπιδώματα, ἠγέρθησαν μακραὶ καὶ ἀτελεύτητοι συζητήσεις περὶ τοῦ καταλληλοτέρου συστήματος τῆς κατασκευῆς των, ὡς ἐκ τοῦ ἐπισφαλοῦς τοῦ πυθμένος τοῦ λιμένος. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν τῶν λαθῶν καὶ παραλείψεων τῆς μηχανικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους καὶ τῶν συζητήσεων περὶ τοῦ κρηπιδώματος εἶναι ὅτι αʹ) ἀναβάλλεται ἐπ’ ἄπειρον ἡ κατεδάφισις τοῦ νῦν καταστήματος τοῦ τελωνείου, ὅπερ εἶναι μία ἀσχημία διὰ τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, βʹ) ἀναβάλλεται ὡσαύτως ἐπ’ ἄπειρον καὶ ἡ παραλαβὴ καὶ χρησιμοποίησις τοῦ νέου καταστήματος τοῦ τελωνείου, γʹ) ἐξογκοῦται ὑπερμέτρως ἡ δαπάνη τούτου, ἐπὶ ζημίᾳ ἰδίως τοῦ Δημοσίου, καὶ δʹ) στερεῖται ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πατρῶν τοῦ τόκου τῶν ὑπ’ αὐτοῦ δαπανηθέντων καὶ δαπανηθησομένων κεφαλαίων. Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου, δι’ οὗ ἐγκρίνεται μὲν ἡ κατασκευὴ τῶν συμπληρωματικῶν ἔργων τοῦ νέου τελωνείου ἀντὶ δαπάνης δρ. 275,904, ἀναγνωρίζεται δὲ ἡ πληρωμὴ τόκου εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πατρῶν 6% ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου ἐ. ἔ. διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο, καὶ ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1904 διὰ τὰς 400,000 δραχμάς. Δυστυχῶς ὅμως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἀναγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθμὸν 43 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, οὐδ’ ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως εὐαρεστούμενος ἀναγράψῃ αὐτὸ μεταξὺ τῶν πρώτων νομοσχεδίων τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀφοῦ οὐδεμίαν συζήτησιν θὰ προκαλέσῃ. Συγχρόνως θὰ παρεκάλουν αὐτὸν νὰ διατάξῃ τὴν κατεδάφισιν τοῦ παλαιοῦ καταστήματος τοῦ τελωνείου, καὶ τὴν μεταφορὰν αὐτοῦ εἰς τὸ νέον, ὅπερ, καὶ ὡς ἔχει τώρα, εἶναι ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ εὐρυχωρότερον τοῦ παλαιοῦ. Δύναται δὲ νὰ ἐξυπηρετήσῃ αὐτὸ ἐν ἀρχῇ μία πρόχειρος σιδηρᾶ ἢ καὶ ξυλίνη ἀποβάθρα, ἕως οὗ κατασκευασθῶσι τὰ νέα κρηπιδώματα, ἡ δὲ κατασκευὴ τῶν συμπληρωματικῶν του ἔργων καὶ ἡ ἀνέγερσις τῶν ἀποθηκῶν διαμετακομίσεως οὐδόλως θὰ παρεκώλυον τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ. Προκειμένου ὅμως νὰ παραληφθῇ τὸ νέον κατάστημα τοῦ τελωνείου Πατρῶν, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιβάλῃ ἐπὶ τέλους εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς ἐν Πάτραις τὴν ἄρσιν ἐκ τῶν πέριξ αὐτοῦ τῶν παρανόμως λειτουργούντων ἐκεῖ μικρῶν βυρσοδεψείων. Ταῦτα, ἀναδίδοντα ἀφόρητον δυσωδίαν, ἐμβάλλουσιν εἰς κίνδυνον τὴν ὑγείαν τῆς ἐκεῖ συνοικίας Τσιβδίου. Θὰ προξενῶσι δὲ οἰκτρὰν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ἀποβαίνοντας ἐκεῖ ξένους διὰ τὴν ἐν Ἑλλάδι διοίκησιν. Πρέπει δὲ νὰ δοθῇ ἓν τέρμα καὶ εἰς τὸ αἰώνιον ζήτημα τῆς ῥυμοτομίας τῆς συνοικίας Τσιβδίου, ἥτις προσκόπτει συνήθως εἰς τὴν ἀντενέργειαν ὀλίγων κομματαρχίσκων, καὶ παρέχει εἰκόνα μικρᾶς καὶ ἀκανονίστου πολίχνης. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ συνίστων νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ ἀνεγέρσεως μεγάρων διὰ τὰ Δικαστήρια, τὸ Ταχυδρομεῖον καὶ τὸ Τηλεγραφεῖον. Τὸ Ταχυδρομεῖον τῆς δευτέρας πρωτευούσης τοῦ Κράτους εἶναι ἐγκατεστημένον νῦν ἐν μιᾷ τρώγλῃ, τὰ δὲ Δικαστήρια καὶ τὸ Τηλεγραφεῖον εἰς ἰδιωτικὰς οἰκίας. Ὅπως δὲ λάβητε ἔννοιαν τῆς τοιαύτης καταστάσεως, ἀρκεῖ νὰ παρατηρήσω ἐνταῦθα, ὅτι εἰς γραφεῖα μιᾶς ἀνωτέρας δικαστικῆς ἀρχῆς ἔχει μετασχηματισθῆ τὸ πλυντήριον οἰκίας τινός, εἰς Τηλεγραφεῖον δὲ τὸ μαγειρεῖον ἄλλης τοιαύτης! Τέλος, Κύριοι, ὀφείλω ν’ ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων τὴν Βουλὴν καὶ μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἕδρας τῆς Βʹ Μεραρχίας τοῦ στρατοῦ. Δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι μέλος τοῦ Κοινοβουλίου, ὅτε συνεζητήθη ὁ ἐν ἰσχύϊ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, καθ’ ὃν ὁλόκληρος ἡ Πελοπόννησος, ἥτις τροφοδοτεῖ τὴν σήμερον στράτευμα περιέχον τοὺς πολυπληθεστέρους καὶ μαχιμωτέρους ἄνδρας, ἀπεκλείσθη τοῦ δικαιώματος νὰ ἦναι καὶ ἐν αὐτῇ ἡ ἕδρα μιᾶς ἐκ τῶν τριῶν Μεραρχιῶν τοῦ στρατοῦ μας. Φυσικὴ ἕδρα αὐτῆς ἔπρεπε νὰ ἦναι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αἱ Πάτραι, ἡ φυσικὴ μητρόπολις τῆς Πελοποννήσου, ἥτις καὶ κατὰ θάλασσαν καὶ κατὰ γῆν διὰ τοῦ συμπλέγματος τῶν σιδηροδρόμων καὶ τῶν ἁμαξιτῶν ὁδῶν συγκοινωνεῖ πρὸς πάσας αὐτῆς τὰς ἐπαρχίας. Ἐγὼ ἀπορῶ, διατὶ αἱ Πάτραι παρηγκωνίσθησαν κατὰ τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἕδρας τῆς Βʹ Μεραρχίας, ἥτις στρατολογεῖ τοὺς ἄνδρας αὐτῆς τὸ πλεῖστον ἐκ Πελοποννήσου...

§34Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἶναι στρατηγικοὶ οἱ λόγοι.

§35Π. ΚΑΨΑΛΗΣ. Οἱ στρατηγικοὶ λόγοι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν;

§36ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἀγνοῶ, Κύριοι, τοὺς δῆθεν στρατηγικοὺς λόγους, οὓς προέβαλόν τινες κατὰ τῆς ἕδρας τῆς Βʹ Μεραρχίας τοῦ στρατοῦ ἐν Πάτραις. Ἰσχυρίσθησαν ὅτι πρέπει αἱ Μεραρχίαι νὰ ἑδρεύωσιν ὅσον οἷόν τε ἐγγύτερον τῆς μεθορίου γραμμῆς, ἥτις θὰ ἦναι ἡ βάσις τῆς ἐνεργείας αὐτῶν ἐν ὥρᾳ πολέμου. Ἰσχυρίσθησαν προσέτι, ὅτι, ἐὰν ὡρίζοντο αἱ Πάτραι ὡς ἕδρα Μεραρχίας, ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκλεισθῶμεν κατὰ θάλασσαν, καὶ οὕτω νὰ μὴ χρησιμοποιήσωμεν αὐτὴν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ, δυσχεραινομένης τῆς μεταφορᾶς τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἀμφότεροι οἱ ἰσχυρισμοὶ οὗτοι εἶναι κατ’ ἐμὴν γνώμην ἀνυπόστατοι. Ἐν πρώτοις, Κύριοι, ἐν οὐδεμιᾷ χώρᾳ ἐκ τῶν κατ’ ἐξοχὴν στρατιωτικῶν θεωρουμένων, ὡς εἶναι ἡ Γαλλία, ἡ Γερμανία καὶ εἴ τις ἄλλη, ἐσκέφθησάν ποτε, ὅτι πρέπει τὰ στρατιωτικά των σώματα νὰ ἑδρεύωσιν ὅσον οἷόν τε ἐγγύτερον τῆς μεθορίου γραμμῆς. Ἐκεῖ βάσις τῆς ὅλης στρατιωτικῆς ὀργανώσεως εἶναι ἡ κατανομὴ τῶν στρατιωτικῶν σωμάτων κατὰ τοπικὰς περιφερείας. Οὕτω πως μόνον διευκολύνεται ἐν καιρῷ εἰρήνης ἡ προσέλευσις τῶν κληρωτῶν ὑπὸ τὰς σημαίας καὶ ἡ ἐκγύμνασις αὐτῶν. Οὕτω πως μόνον διευκολύνεται καὶ ἡ ἐπιστράτευσις ἐν ὥρᾳ πολέμου, προσερχομένων τῶν ἐπιστράτων ἀμέσως εἰς τὰς ἐγγὺς ἕδρας τῶν οἰκείων σωμάτων, ἐκεῖ δὲ περιβαλλομένων τὰς στρατιωτικὰς στολάς των καὶ ἐξοπλιζομένων καὶ ἀποστελλομένων μετ’ αὐτῶν εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης. Οὕτω πως εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφύγῃ τις τὴν σύγχυσιν, τὴν ἐπελθοῦσαν καὶ κατὰ τὰς δύο ἡμῶν ἐπιστρατεύσεις, ἐν ἔτει 1885 καὶ ἐν ἔτει 1897, ὅτε οἱ ἐπίστρατοι, λαμβάνοντες τὰ φύλλα πορείας, ἔπρεπε ν’ ἀπέλθωσιν εἰς Ἀθήνας, εἰς Λάρισαν καὶ εἰς Ἄρταν πρὸς ἀναζήτησιν τῶν εἰς ἃ ἀνῆκον στρατιωτικῶν σωμάτων, περιπλανώμενοι οὕτως ἐπὶ ἑβδομάδας καὶ ἐνίοτε ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους. Δεύτερον δὲ, ἂν πρόκηται ν’ ἀποκλεισθῇ κατὰ θάλασσαν ἐν ὥρᾳ πολέμου ἡ Ἑλλάς, τότε δὲν βλέπω κατὰ τί θὰ μᾶς ὠφέλει ἡ ἕδρα Μεραρχίας ἐν Στερεᾷ Ἑλλάδι καὶ οὐχὶ ἐν Πελοποννήσῳ. Ὁ ἀποκλεισμὸς αὐτὸς θὰ παρεκώλυε καὶ τὴν προσέλευσιν τῶν ἐπιστράτων τῆς Πελοποννήσου εἰς τὴν Μεραρχίαν των, τὴν ἐν Στερεᾷ Ἑλλάδι ἑδρεύουσαν. Ἀλλὰ θὰ ἠδύνατο αὕτη νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς πόλεμον μὲ μόνην τὴν ἐν εἰρήνῃ δύναμίν της; Ἡ Ἑλλὰς, Κύριοι, οὖσα πάντοθεν ἀναπεπταμένη πρὸς τὴν θάλασσαν, ἂν θὰ κατέλθῃ ποτὲ εἰς πόλεμον, θὰ κατέλθῃ μόνον κυριαρχοῦσα κατὰ θάλασσαν. Ἄνευ ἀξιομάχου ναυτικῆς δυνάμεως, καὶ ἐκτεθειμένη εἰς τὸν κίνδυνον τοῦ κατὰ θάλασσαν ἀποκλεισμοῦ, θὰ ἦτο ἡ ἐσχάτη ἀφροσύνη, θὰ ἦτο τελεία ἀπόνοια δι’ αὐτὴν νὰ ἐπιχειρήσῃ ποτὲ πόλεμον. Οὕτω δὲ καταπίπτουσι, κατ’ ἐμὴν γνώμην, ἀμφότεροι οἱ ἰσχυρισμοί, οἱ προβαλλόμενοι κατὰ τῆς ἕδρας τῆς Βʹ Μεραρχίας τοῦ στρατοῦ ἐν Πάτραις. Ἀλλ’ ἀπεφασίσθη, Κύριοι, ἡ πόλις αὕτη νὰ ἦναι ἕδρα ταξιαρχίας...

§37Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Συντάγματος.

§38ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ταξιαρχίας. Ἀλλὰ καὶ περὶ συντάγματος ἂν πρόκηται, διατὶ βραδύνει ἐπὶ τοσοῦτον ἡ μεταστάθμευσις αὐτοῦ εἰς Πάτρας;

§39ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπεβλήθη νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς στρατώνων.

§40ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ὁποῖον ὅμως καὶ αὐτὸ ἀναγράφεται μεταξὺ τῶν τελευταίων τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὡς τὸ περὶ τελωνείου Πατρῶν, ὅπως μὴ ψηφισθῇ καὶ αὐτὸ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον. Ἀλλὰ δι’ ἓν σύνταγμα, Κύριοι, καὶ μάλιστα μὲ τὴν συνήθη αὐτοῦ ἐν εἰρήνῃ δύναμιν, ἀρκοῦσι καὶ ὑπεραρκοῦσιν οἱ ὑπάρχοντες ἐν Πάτραις στρατῶνες. Διατὶ λοιπὸν δὲν διατάσσεται ἡ μεταστάθμευσις αὐτοῦ εἰς Πάτρας; Διατὶ ἡ πόλις αὕτη ἔχει ἐγκαταλειφθῆ, ὡς ὑπὸ τόσας ἄλλας ἐπόψεις, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην εἰς τὴν τύχην της; Καταπαύων, Κύριοι, ἐνταῦθα ἐπιφυλάσσομαι, ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν αἰτηθέντα φάκελον, νὰ ἐπαναλάβω τὸν λόγον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γκότσης παρῃτήθη τοῦ λόγου μέχρις οὗ κατατεθῇ ὁ σχετικὸς φάκελος ἐγγράφων. Ὁ κύριος Παπαγιαννακόπουλος ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§42Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§43Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Σπανίως ἐν τῇ Βουλῇ παρουσιάζονται ζητήματα τῆς δημοσίας ὑγείας, καὶ πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴς ἔφερε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι, προκειμένου περὶ νοσήματος μολυσματικοῦ, ὡς ἡ εὐλογία, πρέπει κατ’ ἐμὴν γνώμην καὶ κατὰ τὴν δοξασίαν, ἥτις ἐπικρατεῖ ἐν τῇ ἐπιστήμῃ, ὁλόκληρος ἡ κοινωνία νὰ ἐγείρηται καὶ πᾶσα ὡσαύτως ἀρχή· διότι, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁσάκις εἰς μέρος τι παρουσιασθῇ νόσημα μολυσματικὸν, ὀφείλουν ἡ κοινωνία καὶ τὸ Κράτος νὰ φροντίσωσιν εὐθὺς ἀμέσως περὶ τῆς περιστολῆς τοῦ τοιούτου νοσήματος. Ἐνῷ συχνάκις γίνεται λόγος περὶ παντοίων καταχρήσεων καὶ παρανομιῶν διαπραττομένων ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν διαφόρων λειτουργῶν τοῦ Κράτους, προκειμένου περὶ ζητημάτων τῆς δημοσίας ὑγείας καὶ νόσων, αἵτινες προξενοῦσι δυστυχήματα εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὰ ἄτομα, σπανίως φέρεται ὁ λόγος· ὁ κύριος δὲ λόγος τοῦ φαινομένου τούτου εἶναι, ὅτι προσπαθοῦμεν πάντοτε νὰ καλύπτωμεν τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν ἀπειλητικόν. Δὲν συμβαίνει ὅμως τὸ αὐτὸ εἰς τὰ ἄλλα πεπολιτισμένα ἔθνη, διότι ἐκεῖ, ὁσάκις ἐμφανισθῇ νόσημα μεταδοτικόν, πᾶς τις σπεύδει νὰ τὸ δηλώσῃ εἰς τὰς ἀρχάς, εἴτε ἰατρός ἐστὶν ὁ ἀντιληφθεὶς τὸ τοιοῦτον νόσημα εἴτε ἁπλοῦς πολίτης· παρ’ ἡμῖν ὅμως δυστυχῶς οἱ πολλοὶ ἀγνοοῦμεν τῆς δημοσίας ὑγείας τὰ ἀγαθὰ, καθὼς καὶ τῶν ἀπειλουμένων ἀτόμων τὴν ἀξίαν. Σήμερον ἐπικρατεῖ ἡ γνώμη, ὡς πρὸς τὴν νόσον εὐλογίαν, ὅτι ἐκεῖ, ὅπου ἀφίνεται αὕτη νὰ καταλαμβάνῃ ἔδαφος, καὶ πολλαπλασιάζονται τὰ κρούσματα, δὲν βασιλεύει ὁ πολιτισμὸς, ὅστις δύναται διὰ τῶν γνωστῶν τῇ ἐπιστήμῃ μέσων νὰ καταπολεμήσῃ εὐθὺς ἐν τῇ ἀρχῇ ἀποτελεσματικῶς τὴν περαιτέρω τῆς νόσου ἐξάπλωσιν, ἀποδεικνύεται δ’ ὅτι ἐν τῷ τόπῳ, ὅπου ἐξαπλοῦται ἡ νόσος, ὑπάρχει, ἂν μὴ βαρβαρότης, βεβαίως ὅμως ἄγνοια παχυλὴ τοῦ ἐπὶ τῆς κοινωνίας κινδύνου. Νόσος ἐνέσκηψε πρό τινων ἑβδομάδων, κύριοι Βουλευταὶ, ἐν τῷ χωρίῳ τῆς Ἀττικῆς Κορωπὶ, λίαν μεταδοτικὴ, ὁ ἐξανθηματικὸς τῦφος. Μέτρα τινὰ τότε συνεστήσαμεν εἰς τὰς ἐπιτοπίους ἀρχὰς, τὰ ὁποῖα καὶ ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐξετελέσθησαν ἀμέσως, τὴν ἀπομόνωσιν δηλ. τῶν προσβληθέντων ὑπὸ τῆς νόσου ἀτόμων καὶ τὴν ἀπολύμανσιν τῶν μεμολυσμένων τόπων. Τὰ μέτρα ταῦτα, ἐφαρμοσθέντα ὑπὸ εἰδικῶν προσώπων, παρήγαγον τ’ ἀποτελέσματα, ἅπερ προσεδοκῶμεν, ἡ νόσος ἐξηφανίσθη ἐντελῶς ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος, καὶ πλήρης ἐπῆλθεν ἡ ἐξυγίασις τῆς κωμοπόλεως Κορωπὶ, καὶ οὕτως ἡ κωμόπολις αὕτη εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἐπικοινωνῇ μετὰ τῶν ἄλλων γειτονικῶν χωρίων. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, Κύριοι, ὅτι διὰ τῶν ληφθέντων ἐπιστημονικῶν ἐξυγιαστικῶν μέτρων ἐσώθη ὄχι μόνον ὁ πληθυσμὸς τοῦ Κορωπίου, ἀλλὰ καὶ πάντων τῶν πέριξ χωρίων καὶ αὐτῆς τῆς πρωτευούσης, καίτοι ὁ ἐξανθηματικὸς τῦφος ἔχει ἀπέναντι τῆς νόσου εὐλογίας τὸ μειονέκτημα, ὅτι δὲν ὑπάρχει κατὰ τῆς ἀναπτύξεώς του προληπτικόν τι μέτρον ἐμβολιασμοῦ, ἵνα προληφθῇ, ἐνῷ ἡ νόσος εὐλογία δύναται νὰ προληφθῇ διὰ τοῦ ἐμβολιασμοῦ, τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἐπιβάλωμεν παντοῦ. Διότι πρέπει νὰ ᾖναι γνωστόν, ὅτι ἡ διάδοσις τῶν τοιούτων νόσων δὲν προκύπτει ἐξ αὐτομάτου ἀναπτύξεως μολύσματος ἐν τόπῳ τινὶ ἡμῶν, ἀλλὰ προέρχεται κυρίως ἔξωθεν, ἔκ τινος μολυσματικοῦ κρούσματος, ὅπου δήποτε καὶ ἂν τοῦτο ὑπάρχῃ, ἐκεῖθεν δὲ μεταφέρεται εἰς ἕτερον ἔδαφος τῆς Ἐπικρατείας, ἀκολουθοῦν τὸν δρόμον τῆς ἀνθρωπίνης συγκοινωνίας. Ὅταν λοιπὸν ληφθῇ εὐθὺς ἐν ἀρχῇ πρόνοια καὶ κατασταλῇ τὸ πρῶτον ἐμφανιζόμενον κροῦσμα μολυσματικῆς τινος νόσου, βεβαίως τότε προλαμβάνεται ἡ περαιτέρω ἐξάπλωσις αὐτῆς καὶ πάντα τὰ παρομαρτοῦντα δυστυχήματα, οἷον θάνατοι, ζημίαι τοῦ ἐμπορίου κλπ. Δυστυχῶς εἰς τὴν περίστασιν ταύτην δὲν ἐγένετο τοιοῦτόν τι ἐν Πάτραις, καὶ ἡ νόσος εὐλογία ἐξηπλώθη καθ’ ὅλην τὴν πόλιν καὶ προσέβαλεν ἁπάσας τὰς κοινωνικὰς τάξεις· φαίνεται δ’ ὅτι τὸ κατὰ τῆς εὐλογίας ὑπάρχον προληπτικὸν μέτρον, ὅπερ σήμερον ἐφαρμόζεται, δὲν ἐτέθη εὐθὺς ἐν ἀρχῇ εἰς ἐνέργειαν, διότι, ἐὰν εἶχε τεθῆ εἰς ἐνέργειαν τὸ μέτρον τοῦ ἐμβολιασμοῦ καὶ ἀναδαμαλισμοῦ τῶν μαθητῶν τῶν σχολείων καὶ τῶν κατοίκων ἐν γένει, οἱ ὁποῖοι εὐκόλως προσέρχονται πρὸς ἐμβολιασμὸν καὶ ἀναδαμαλισμὸν ἐκ φόβου διὰ τὸ μέγα κακὸν, ὅπερ προξενεῖ ἡ ἐπάρατος νόσος, βεβαίως ἡ νόσος δὲν ἤθελεν ἐπεκταθῆ ἐπὶ πλέον. Δὲν εἶναι δὲ μόνον τὸ προμνησθὲν μέτρον τοῦ ἐμβολιασμοῦ καὶ ἀναδαμαλισμοῦ τῶν κατοίκων, τὸ ὁποῖον ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὡς πολὺ λυσιτελὲς εἰς πρόληψιν καὶ περιορισμὸν τῆς νόσου, ἀλλὰ καὶ ἄλλα μέτρα πρέπει νὰ ληφθῶσι, τὰ ἀπολυμαντικὰ, ἀνάλογα πρὸς τὰ ληφθέντα κατὰ τὴν ἐκλείψασαν εὐτυχῶς ἐπιδημίαν τοῦ τύφου ἐν τῇ Ἀττικῇ. Διὰ τοῦτο ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἐκτὸς τοῦ μέτρου τοῦ ἐμβολιασμοῦ καὶ ἀναδαμαλισμοῦ, τὸ ὁποῖον πρέπει μετὰ δραστηριότητος καὶ αὐστηρότητος νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς πάντα τὰ μέρη, εἰς ἃ προσεβλήθησαν ἄτομα ἐκ τῆς νόσου εὐλογίας, καὶ ἀπολυμαντικὴ ν’ ἀποσταλῇ ἀποστολὴ καὶ ἀπολυμαντικὸς κλίβανος, ἵνα ἀπολυμαίνωνται τά τε οἰκήματα καὶ τὰ ἐνδύματα τῶν προσβληθέντων. Διὰ τοιούτων δὲ μέτρων, ἐν τάχει ἐφαρμοζομένων, ἔστε βέβαιοι, Κύριοι, ὅτι θέλομεν προλάβει τὴν ἐξάπλωσιν τῆς νόσου εὐλογίας.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βαλαωρίτης ἔχει τὸν λόγον.

§45Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προσθέσω δύο λέξεις.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγεῖται ὁ κύριος Βαλαωρίτης.

§47Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Εἶναι σχετικόν. Ὁ κ. Βαλαωρίτης θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βαλαωρίτης νομίζω ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ σχετικῶς.

§49ΠΕΡ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ὁ κ. Γκότσης ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§51Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§52Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ διὰ νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια, πρέπει νὰ παύσῃ ἡ τάσις πρὸς ὁμιλίαν, ἥτις οὐδένα σκοπὸν ἔχει.

§53Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐγὼ δὲν εὐθύνομαι δι’ αὐτὴν τὴν συζήτησιν· ἀφοῦ ὑπεκινήθη, καὶ εἶναι τόσον ἐνδιαφέρον διὰ τὰς Πάτρας τὸ πρᾶγμα, ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ κάμω τὰς δεούσας συστάσεις.

§54Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Πάντες βεβαίως εὐθυνόμεθα, ἀλλὰ νῦν δὲν πρόκειται περὶ εὐθύνης· πρόκειται περὶ τοῦ πῶς τὸν ὀλίγον χρόνον, ὁ ὁποῖος ὑπολείπεται διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, νὰ χρησιμοποιήσωμεν ὁπωσδήποτε εἰς ἔργα σκόπιμα καὶ σπουδαῖα· καὶ ἐνῷ περὶ τούτου πρόκειται, ἔρχονται οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι καὶ καταδαπανῶσιν ὥρας ὁλοκλήρους, ἀπασχολοῦντες τὴν Βουλὴν διὰ συστάσεων, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γείνωσι μὲ δύο λέξεις, καὶ μάλιστα συστάσεων, αἵτινες περιττεύουσι καθ’ ὁλοκληρίαν, ὡς αἱ συστάσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν, διότι περὶ τοῦ τελωνείου Πατρῶν ὑπεβλήθη νομοσχέδιον. Ἐὰν δ’ ἐξακολουθῶμεν συζητοῦντες ἀσκόπως, ἀναμφιβόλως δὲν θὰ ἔχωμεν καιρὸν διὰ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, οὔτε διὰ τὰ νομοσχέδια τὰ συνδεόμενα πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν, οὔτε διὰ τὰ νομοσχέδια τὰ ἀποβλέποντα εἰς τοπικὰ συμφέροντα. Ἡ συνεδρίασις ἤρξατο σήμερον τὴν ἕκτην μετὰ μεσημβρίαν ὥραν, νῦν δ’ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἑβδόμην καὶ ἡμίσειαν· τί ἐπράξαμεν κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο; Οὐδὲν! Ἀπησχολήθημεν μόνον εἰς συστάσεις καὶ συζητήσεις, ἐλάχιστα σκοπίμους.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰσέτι τρεῖς ἐγγεγραμμένοι, ἵνα ὁμιλήσωσι, καὶ ἔχομεν καὶ τοὺς μέλλοντας νὰ λάβωσι τὸν λόγον σχετικῶς!

§56Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω, Κύριοι, νὰ φεισθῆτε καὶ ἡμῶν αὐτῶν· διότι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς, καὶ τρεῖς συνεδριάσεις ἐὰν γίνωνται καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, εἰς οὐδὲν ἕτερον θὰ χρησιμεύσωσιν ἢ εἰς τὸ νὰ καταπονώμεθα, καὶ νὰ μὴ ἔχῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸν προσήκοντα χρόνον διὰ τὰς λοιπὰς αὐτῆς ἐργασίας, αἵτινες καὶ πολλαὶ καὶ ποικίλαι εἶναι.

§57Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δύο λέξεις θὰ προσθέσω, κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ δικαιολογηθῶ. Ἐγὼ δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, διότι ἀναγνωρίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, καὶ ἀνάγκη ἐπείγουσα, νὰ λήξωσι ταχέως αἱ ἐργασίαι αὐτῆς, ἵνα καὶ οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἀπέλθωσιν εἰς τὰς ἑστίας των. Ἐγὼ μάλιστα ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἔχω ἀνάγκην ν’ ἀπέλθω εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου...

§58Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐξακολουθήσατε τὴν συζήτησιν, καὶ θ’ ἀπέλθητε ταχέως!

§59Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. .. Ἀλλ’ ἐνόμισα ὅτι ἐλθόντος ἅπαξ εἰς συζήτησιν ζητήματος τόσον ἐνδιαφέροντος τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, μοὶ ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ποιήσωμαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βαλαωρίτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§61ΠΕΡ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Παραιτοῦμαι, κύριε Πρόεδρε.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Εὐταξίας.

§63ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ παραιτοῦμαι.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γαρδικιώτης.

§65Ν. ΔΕΛΛΑΚΟΒΙΑΣ. Παραιτοῦνται ὅλοι, κύριε Πρόεδρε.

§66Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ὄχι, δὲν παραιτοῦμαι. Δύο λέξεις ἔχω νὰ εἴπω.

§67ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§68Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἠκούσαμεν μεθ’ ὑπομονῆς ἐπὶ ὥραν ὁλόκληρον τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν περὶ εὐλογίας, καὶ τὴν ἐπιστημονικὴν ἀνάπτυξιν τῆς νόσου ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, ὡς καὶ τὰ προληπτικὰ κατ’ αὐτῆς μέτρα, καὶ τώρα θέλετε νὰ μὲ ἐμποδίσητε ἀπὸ τοῦ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις!

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε λοιπόν!

§70Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Σήμερον, κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον ἐπιστολὴν συμπολιτῶν μου ἐκ Τρικκάλων, οἵτινες μὲ ἐρωτῶσιν, ἂν ἐν τῇ δασικῇ νομοθεσίᾳ ὑπάρχει διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα ἀπαγορεύεται ἡ ὑλοτομία. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις, ἀπαγορεύουσα τὴν ὑλοτομίαν κατὰ τὸ θέρος· ἀλλ’ οἱ συμπολῖταί μου μοὶ γράφουσιν, ὅτι εἰς ὡρισμένα δάση τῆς ἐπαρχίας Καλαμπάκας ἐξακολουθεῖ ἡ ὑλοτομία. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω ἔγγραφον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰδικῶς περὶ τῶν ἐπαρχιῶν Τρικκάλων καὶ Καλαμπάκας, καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ πληροφορήσῃ: 1) Ἂν ἐζητήθησαν καὶ πέραν τοῦ ἐν τῷ διὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐγκεκριμένῳ πίνακι ὑλοτομίας ὁριζομένου δι’ ἕκαστον δάσος ποσοῦ ἄδειαι, καὶ ἂν ἐχορηγήθησαν τοιαῦται· ἐὰν δ’ ἐχορηγήθησαν, διὰ τίνα δάση, διὰ πόσον ποσὸν καὶ εἰς τίνας ὑλοτόμους καὶ διὰ πόσον χρόνον ἐχορηγήθησαν. 2) Ἂν διὰ τὰ δάση ταῦτα ἐζητήθη ἡ ἐξακολούθησις τῆς ὑλοτομίας καὶ πέραν τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν ἐπιτρέπεται ἡ ὑλοτομία, καὶ ἂν ἐπετράπη αὕτη, καὶ εἰς τίνας ὑλοτόμους καὶ διὰ ποῖα δάση. Ἡ ἐπερώτησίς μου σχετίζεται ἐν γένει πρὸς τὴν διαχείρισιν τῶν δασῶν, περὶ τῆς ὁποίας ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον ἄλλοτε.

§71Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Περὶ δασῶν πάλιν; Σπουδαῖον ζήτημα!

§72Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀττικῆς, ὅτι τὰ δάση, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω, ἀντιπροσωπεύουσιν ἀξίαν ὁλοκλήρων ἑκατομμυρίων.

§73Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Καὶ τὸ θέμα, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ὡμίλησα, ἀντιπροσωπεύει ὁλόκληρον τὴν ἀνθρωπότητα (ἱλαρότης).

§74Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀειμνήστου Δηλιγιάννη εἶχεν ὑποβάλει κατὰ τὸ 1903, περὶ κατασκευῆς ἀναχώματος ἐπὶ τοῦ χειμάρρου Πορταϊκοῦ, κειμένου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο εἶχεν ἐπιψηφισθῆ τότε εἰς δύο ἀναγνώσεις, δὲν κατωρθώθη δὲ νὰ ψηφισθῇ καὶ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἀπολέσασα τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς, παρῃτήθη. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἔχει καὶ ἄλλην σημασίαν διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου, πλὴν τῆς προλήψεως τῶν πλημμυρῶν, τὴν σημασίαν ὅτι ὁ χείμαρρος Πορταϊκός, πλημμυρῶν κατὰ τὸν χειμῶνα, διακόπτει τὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Ἠπείρου καὶ Θεσσαλίας.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κουντουριώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§76Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Πρὸ ὀλίγων στιγμῶν, κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον τηλεγραφήματα καὶ ἐπιστολὰς συμπολιτῶν μου ἰδιοκτητῶν σπογγαλιευτικῶν πλοίων ἐν Τριπολίτιδι τῆς Βαρβαρίας, παραπονουμένων, ὅτι ὁ κυβερνήτης τοῦ ἑλληνικοῦ πολεμικοῦ πλοίου, τοῦ ἀποσταλέντος εἰς τὰ ὕδατα ἐκεῖνα, ἵνα δίδῃ προστασίαν εἰς τοὺς βιοπαλαιστὰς αὐτούς, πράττει τὸ καθῆκόν του κατὰ τρόπον ὄχι μόνον ἀπάνθρωπον, ἀλλὰ καὶ σκληρόν. Ἐὰν πρόκηται, κύριε Πρόεδρε, χάριν τῆς φιλανθρωπίας ν’ ἀποθάνωσι τῆς πείνης πληθυσμοὶ ὁλόκληροι, ἐρρέτω ἡ τοιαύτη φιλανθρωπία! Ὁ κυβερνήτης τοῦ εἰρημένου πολεμικοῦ πλοίου διέταξε νὰ μεταφέρωσιν ἐπ’ αὐτοῦ πληθὺν δυτῶν, δηλαδὴ τὰ ὄργανα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων, οἱ βιοπαλαισταὶ πλοιοκτῆται πρόκειται νὰ κερδίσωσι τὸν ἄρτον αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συμπεριφερόμενος ὁ κυβερνήτης τοῦ πλοίου ἐκείνου νομίζει ὅτι προσφέρει ὑπηρεσίας· δὲν ἠξεύρω ἂν προσφέρει ὑπηρεσίαν τινὰ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἀλλὰ βεβαίως εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἡμῶν οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν προσφέρει, τοὐναντίον δὲ καταστρέφει αὐτήν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν, — τὸν ὁποῖον δυστυχῶς δὲν βλέπω παρόντα ταύτην τὴν στιγμήν, — νὰ τηλεγραφήσῃ, καὶ ἀφοῦ λάβῃ πληροφορίας ἀνακοινώσῃ εἰς ἡμᾶς, ἂν πράγματι ἔχονται ἀληθείας τὰ ὑπὸ τῶν πλοιοκτητῶν πρὸς ἐμὲ τηλεγραφούμενα καὶ γραφόμενα, διότι ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι τὸ τελευταῖον ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ συμπολῖται ἡμῶν οὗτοι μεταβαίνουσιν εἰς τὰ ἄξενα ἐκεῖνα ὕδατα, ὅπως ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης ἐξαγάγωσι τὸν σπόγγον, ἐξ οὗ πορίζονται τὸν ἄρτον αὐτῶν, διότι ἀντίξοοι περιστάσεις καὶ διάφορα ἐμπόδια συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ καταργηθῇ ἡ ἐξάσκησις τῆς βιομηχανίας ταύτης, τῆς τόσον πλουτοφόρου καὶ τόσον συντελούσης εἰς τὴν εὐημερίαν τῶν ἐξασκουσῶν αὐτὴν ἐπαρχιῶν, αἵτινες ἀναμφιβόλως μετὰ τὴν παῦσιν τῆς βιομηχανίας ταύτης θ’ ἀποθάνωσι τῆς πείνης κυριολεκτικῶς, καὶ αὐτὸ ἴσως ἐπιδιώκουσιν οἱ σταυροφορίαν ἐγείραντες ἐναντίον τῆς σπογγαλιείας!

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γρίβας ἔχει τὸν λόγον.

§78Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Ἀναγκάζομαι καὶ πάλιν, κύριε Πρόεδρε, νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου. Εἶναι ἀληθές, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ὅτε ἄλλοτε ὡμίλησα περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔλαβε τὴν πρόνοιαν ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν τότε ἀξιωματικόν, ἐπόπτην τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων· δυστυχῶς ὅμως ὁ ἀντικαταστήσας αὐτὸν ἀξιωματικὸς εἶναι ἀνθυπολοχαγὸς ἄγων ἡλικίαν 60 ἐτῶν...

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν τὸν ἐπῆρε τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας;

§80Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Εἶναι ἐκ τῶν λεγομένων εὐεργετικῶν, καὶ δὲν ὑπάγεται εἰς τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας... Ἕνεκα δὲ τῆς τοιαύτης ἡλικίας δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἀνατεθεῖσαν αὐτῷ ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἀνάλογον ἀριθμὸν ὁπλιτῶν ἔχει ὑπὸ τὰς διαταγάς του, διὰ νὰ δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου. Πεντακόσιοι ληστοφυγόδικοι, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, μικροί τε καὶ μεγάλοι, οἵτινες ἕνεκα τοῦ μικροῦ ἀριθμοῦ τῆς δυνάμεως τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων ἀντιτάσσονται κατ’ αὐτῶν. Οἱ ληστοφυγόδικοι οὗτοι, περιερχόμενοι ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν Βονίτσης καὶ Ξηρομέρου καὶ τὰ διάφορα χωρία, ἐκβιάζουσι τοὺς οἰκοκυραίους, διὰ νὰ λαμβάνωσι τροφὰς καὶ χρήματα, βιάζουσι τὰς γυναῖκας, καὶ καταστρέφουσι τὰ ζῷα τῶν κατοίκων. Δὲν δύνανται δὲ οἱ δυστυχεῖς κάτοικοι οὔτε νὰ ἐξέλθωσι τῶν οἰκιῶν των ἐκ τοῦ φόβου τῶν ληστοφυγοδίκων τούτων. Ἡ κατάστασις ἔφθασε πλέον εἰς τὸ μὴ περαιτέρω. Διάφορα τηλεγραφήματα καὶ πολλὰς ἐπιστολὰς καθ’ ἑκάστην λαμβάνω ἐκεῖθεν, διὰ τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι διαμαρτύρονται κατὰ τῆς καταστάσεως καὶ μὲ παρακαλοῦσι νὰ παρουσιασθῶ εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα, ἵνα ὑποβάλω τὰ παράπονα αὐτῶν. Ἐγὼ ὅμως ἔχω πεποίθησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ καὶ ἰδιαιτέρως ἀγαπῶ, ὅτι εἰς τὴν περίστασιν ταύτην θὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ πράξῃ διὰ τὴν ἀτυχῆ ἐκείνην ἐπαρχίαν, ἥτις ἔχει ἐγκατελειφθῆ τελείως εἰς τὴν τύχην της. Μὴ νομίσητε δέ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν πεντακοσίων φυγοδίκων. Δὲν εἶναι ὑπερβολικός, ἴσως μάλιστα εἶναι καὶ περισσότεροι. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν γεγηρακότα ἐκεῖνον ἀποσπασματάρχην, ὅστις δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτελέσῃ τοιαύτην ὑπηρεσίαν, δι’ ἀξιωματικοῦ νέου καὶ ἱκανοῦ, νὰ λάβῃ δὲ τὴν καλωσύνην, τὸν νέον αὐτὸν ἀξιωματικὸν νὰ ἐνισχύσῃ μὲ ἀπόσπασμα στρατιωτικὸν ἐπαρκές, ὥστε νὰ δύναται ν’ ἀνταποκρίνηται καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ εἰς τὰς προσδοκίας ἡμῶν. Ἐγὼ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐνδιαφέρει τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας περισσότερον παντὸς ἄλλου, καὶ διὰ τοῦτο, καταλήγων τὸν λόγον, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν νὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, διότι, ὡς προεῖπον, ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης καὶ Ξηρομέρου ἔφθασεν εἰς τὸ μὴ περαιτέρω.

§81ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, ὅτι, ἂν ἔλαβε τοιαύτας πληροφορίας ἐκ Βονίτσης, ἔχει δίκαιον νὰ δυσφορῇ· αἱ πληροφορίαι μου ὅμως καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, εἶναι ὅτι ἡ δημοσία ἀσφάλεια πανταχοῦ βελτιοῦται, διότι φροντίζομεν ν’ ἀποστέλλωμεν στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα ἐκεῖ, ὅπου εἶναι ἀνάγκη τοιούτων, διότι φροντίζομεν νὰ ἐνισχύωμεν τὴν ἀστυνομίαν ἐκεῖ, ὅπου εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἀστυνομία. Ἀλλ’ ὡς γνωστὸν, οἱ διευθύνοντες τὰ ἀποσπάσματα δὲν διορίζονται ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὑποδεικνύονται ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Ἐὰν λοιπὸν τὸ πρόσωπον τὸ στελλόμενον νὰ διευθύνῃ ἀπόσπασμά τι δὲν ἦναι κατάλληλον, δὲν πταίομεν ἡμεῖς· εἴμεθα μόνον ὑποχρεωμένοι νὰ στέλλωμεν νέον ἔγγραφον, καὶ νὰ παριστάνωμεν εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν τοῦ στρατοῦ, ὅτι τὸ πρόσωπον αὐτὸ δὲν εἶναι κατάλληλον· κατόπιν δυνατὸν ἡ Γενικὴ Διοίκησις νὰ ὑποδείξῃ ἄλλο πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συμβῇ νὰ μὴ ἦναι καὶ αὐτὸ κατάλληλον, ἐκ τούτου δ’ ἐννοεῖτε, πόσαι χρονοτριβαὶ ἐπέρχονται καὶ πόσον δύναται νὰ ζημιωθῇ ἡ δημοσία ἀσφάλεια. Ἐγὼ ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω ὑπὸ σημείωσιν ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ νὰ φροντίσω, ὅπως ληφθῶσι μέτρα πρὸς βελτίωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Βονίτσῃ.

§82Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Νομίζω δ’ ὅτι ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου ἔχω ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν διὰ τοιαῦτα ζητήματα. Ἐγὼ ὡμίλησα διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν τῆς ἐπαρχίας μου, καὶ λυποῦμαι πολὺ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μὲ παρεξήγησε. Πλὴν δὲ τούτου γνωρίζω κάλλιστα, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ διοριζόμενοι εἰς τὴν μεταβατικὴν ὑπηρεσίαν δὲν διορίζονται ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ τῇ προτάσει τῆς Γενικῆς Διοικήσεως. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ὅταν ὁ Ὑπουργὸς ὑποδείξῃ εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς, ὁ γνωστὸς ἐπόπτης τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ, εἴτε διὰ τὸν ἕνα εἴτε διὰ τὸν ἄλλον λόγον, ὑποθέτω ὅτι ἡ Γενικὴ Διοίκησις, ἡ ὁποία βεβαίως ἐνδιαφέρεται καὶ αὐτὴ διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, θὰ σπεύσῃ νὰ ὑποδείξῃ ἄλλον ἀξιωματικὸν, κατάλληλον. Ἄλλως τε εἶναι γνωστοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ προωρισμένοι διὰ τὴν μεταβατικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἔχοντες εἰδικότητα διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν ληστοφυγοδίκων· οἱ τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ εἶναι 15 ἕως 20. Ἐγὼ δὲν σᾶς εἶπον νὰ στείλητε τὸν Α ἢ τὸν Β ἢ τὸν Γ. Ἂς στείλῃ ἡ ὑπηρεσία ἕνα ἀξιωματικὸν ἱκανὸν, ἵνα φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ φέρῃ. Διότι σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου εἶναι οἰκτρά· δὲν τολμῶσιν οἱ οἰκοκυραῖοι νὰ ἐξέλθωσι τῶν οἰκιῶν των, καὶ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ συνοδεύωνται πάντοτε ὑπὸ δεκάδος ἀνθρώπων, ἵνα μὴ φονευθῶσιν ἢ κακοποιηθῶσι καθ’ ὁδὸν ὑπὸ τῶν ληστοφυγοδίκων. Διὰ τοῦτο καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, —ὁ ὁποῖος βεβαίως ἐπιθυμεῖ, ἵνα ἡ δημοσία ἀσφάλεια εὑρίσκηται εἰς εὐάρεστον σημεῖον, —νὰ ἐργασθῇ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι εἶναι ἄδικον, ἐπαρχία νομοταγὴς καὶ πληρώνουσα τακτικῶς τοὺς φόρους της εἰς τὸ Δημόσιον νὰ εὑρίσκηται εἰς εἰς ἣν εὑρίσκεται κατάστασιν, ὑπὸ ἔποψιν δημοσίας ἀσφαλείας.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας κ. Στεφανίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἐπικρατείας». Ἡ τροπολογία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 334). Ὁ βουλευτὴς Πυλίας κ. Σάκκης κατέθηκε γραπτὴν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς:

§84ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, χάριν τῆς ἀπειλουμένης τάξεως τῶν ἐν Καλάμαις φυλακῶν (διότι εἴς τινας ἐξ αὐτῶν οἱ κατάδικοι Σωτ. Κουράκλης, Βασ. Κουράκλης, Πέτρος Ψυλλάκος, Κ. Κάγκας, Ἰωάννης Φτιχιάκος, Παν. Φτιχιάκος καὶ Ι. Μαργιόλης, ἀποτελέσαντες, οὕτως εἰπεῖν, συμμορίαν καὶ ὡπλισμένοι ὄντες διὰ μαχαιρῶν, πιέζουσι καὶ ἀπειλοῦσι θάνατον κατὰ πάντων τῶν ἀσθενεστέρων ἐκ τῶν κρατουμένων ἐν ταῖς φυλακαῖς ταύταις, ἐπίκεινται δὲ ὡς ἐκ τούτου συγκρούσεις καὶ δυστυχήματα) νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἐπαναφορὰν τῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως ἐν αὐταῖς.»

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Βάλτου κ. Στράτος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐσχάτως καταρτισθεῖσαν ἔκθεσιν τῶν ἐπὶ τοῦ διαγωνισμοῦ πρὸς ἔγκρισιν διδακτικῶν βιβλίων τῆς μέσης καὶ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως κριτῶν.

§86Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διαβεβαίωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῷ Κράτει βελτιοῦται, βεβαίως εἶναι εὐχάριστος, καὶ δὲν ἐπιθυμῶ ν’ ἀμφισβητήσω ταύτην. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ βεβαιώσῃ, ἂν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω πληροφορηθῆ, ὅτι δηλ. ἡ Διεύθυνσις τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς – Λαρίσης παραπονεῖται ὅτι οἱ μηχανικοὶ αὐτῆς καὶ οἱ ἐργάται οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὸ τμῆμα ἀπὸ Δομοκοῦ μέχρι Δεμερλῆ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ μὴ ἐργάζωνται, διότι ἀπειλοῦνται σοβαρῶς ὑπὸ τῶν κακοποιῶν στοιχείων, καὶ ὅτι ἡ Ἑταιρεία διέταξε τοὺς μηχανικοὺς καὶ ἐργάτας αὐτῆς νὰ ἀποσύρωνται εἰς τὰ οἰκήματα αὐτῶν πρὸ τῆς δύσεως τοῦ ἡλίου, ἵνα μὴ εὑρίσκωνται ἐν κινδύνῳ ζωῆς. Δὲν γνωρίζω ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, οὐδὲ δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω. Τὸ εἶδον ὅμως δημοσιευθὲν σήμερον ἐν ἐφημερίδι σοβαρᾷ, καὶ δημοσιευθὲν κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μοὶ ἐμβάλῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὄντως ἡ Ἑταιρεία τοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς – Λαρίσης παρεπονέθη διὰ τοῦτο. Ἐὰν λοιπὸν ἦναι ἀληθές, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν του καὶ νὰ προστατεύσῃ τὴν Ἑταιρείαν ταύτην, ὥστε καὶ οἱ ἐργάται καὶ οἱ μηχανικοὶ αὐτῆς νὰ ἀσφαλισθῶσιν, ἀφοῦ μάλιστα πολλοὶ τούτων εἶναι ξένοι, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ μὴ ἔχωμεν ζημίαν ἐκ τῆς ἀπομακρύνσεως αὐτῶν ἐκ τῆς ἐργασίας καὶ ἐκ τῆς ἀναστολῆς τοῦ ἔργου, ζημίαν ἥτις θὰ ἦναι ὑπὸ πάσας τὰς ἐπόψεις πολὺ σοβαρά.

§87ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ὑπόθεσις, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, εἶναι παλαιά. Ἐγὼ οὐδὲν γνωρίζω ταύτην τὴν στιγμὴν περὶ τοῦ γεγονότος τούτου. Ἔμαθον μόνον, ὅτι πρὸ δύο μηνῶν εἶχε συμβῆ τι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ἀλλ’ ἡ ἐξουσία ἔλαβεν ἐγκαίρως τὰ προσήκοντα μέτρα, καὶ τὰ πράγματα ἐπανῆλθον εἰς τὴν κανονικὴν αὐτῶν τροχιάν. Βεβαίως ἡμεῖς πρῶτοι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύσωμεν τὴν Ἑταιρείαν, καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν θέλομεν παραλείψει τοῦτο.

§88Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἤκουσα τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι θὰ λάβῃ μέτρα ὑπὲρ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης. Ἀλλὰ καὶ ἄλλοτε ἐδόθησαν τοιαῦται ὑποσχέσεις, ἀλλ’ οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη.

§89ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐστάλη ἐνίσχυσις;

§90Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω περὶ αὐτοῦ, διότι δὲν ἐμέτρησα τοὺς στρατιώτας.

§91Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου ἐστάλησαν καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βονίτσης. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι λάθος τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ τοῦ γενικοῦ ἐπόπτου.

§92Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Λόχοι ὁλόκληροι φυγοδίκων ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης. Καθ’ ἑκάστην δὲ μᾶς γράφουσιν ἐκεῖθεν παράπονα καὶ παρακλήσεις, ἵνα ἐνεργήσωμεν παρὰ τῇ Κυβερνήσει καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως ληφθῶσι μέτρα· ἡμεῖς ὅμως ἐφειδόμεθα τοῦ χρόνου τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, καὶ δὲν ἠθέλομεν ν’ ἀπασχολήσωμεν αὐτήν. Ἀλλὰ νῦν εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Οὔτε ἡ δικαιολογία, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ Γενικὴ Διοίκησις τοῦ στρατοῦ ὑποδεικνύει τοὺς ἀποσπασθησομένους ἀξιωματικούς, — πράγματι κατὰ τύπους ἡ Γεν. Διοίκησις ὑποδεικνύει αὐτοὺς, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν τὸ Ὑπουργεῖον ὑποδεικνύει τοὺς καταλλήλους ἀξιωματικούς, — οὔτε ἡ ἄλλη δικαιολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι ἀρκετή.

§93ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν τὸ γνωρίζετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν συμβαίνει.

§94Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Δὲν εἶναι δὲ μόνον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης ἡ δημοσία ἀσφάλεια διασεσαλευμένη, ἀλλ’ εἶναι καὶ εἰς ἄλλα μέρη. Τὸ παρελθὸν Σάββατον π.χ. ἔξωθι τῆς πόλεως τοῦ Μεσολογγίου ἔγεινε ληστεία, ἔγεινεν ἐκβίασις, ὅτε δὲ περιῆλθεν ἡ πρᾶξις εἰς γνῶσιν τῶν ἀρχῶν Μεσολογγίου, ἐξῆλθεν ἡ φρουρὰ αὐτοῦ μόνον πρὸς ἐπίδειξιν, καὶ ἐπανῆλθεν ἄπρακτος.

§95Δ. ΡΑΓΚΟΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Γρίβα καὶ τοῦ κ. Μαυρομμάτη ὀφείλω νὰ βεβαιώσω, ὅτι ὁμολογουμένως τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης, ἀλλ’ ὀφείλω ἐπίσης νὰ προσθέσω, ὅτι κατόπιν παραστάσεών μου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὸ Ὑπουργεῖον ἐδείχθη πρόθυμον καὶ ἀπέστειλεν ἔγγραφον πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ὑπάρχοντος νῦν γενικοῦ ἐπόπτου τῶν ἀποσπασμάτων διὰ τοῦ κ. Δημαρᾶ ὑπολοχαγοῦ, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὴ ἡ ἱκανότης, διότι ταύτην ἐπέδειξεν εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς ληστοσυμμορίας τῶν Τσεκουραίων.

§96Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐμέμφθην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἀπορῶ διατὶ ὁ κ. Ράγκος ἠθέλησε νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑπεράσπισιν αὐτοῦ. Ἐγὼ ἀπ’ ἐναντίας ὀφείλω χάριτας πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, καὶ τὸν παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ ἐνεργήσῃ, ἵνα ἀντικατασταθῇ ὁ νῦν ἀνίκανος ἀξιωματικὸς τῆς μεταβατικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης.

§97ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπειδὴ ἐλέχθη, ὅτι εἰς πάσας τὰς ἐπαρχίας ἐπικρατεῖ ἀνώμαλος κατάστασις ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ ὅτι οὐδὲν μέτρον λαμβάνεται πρὸς τοῦτο, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, καίτοι δὲν εἶμαι φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν αὐτῆς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, χάρις εἰς τὰ δραστήρια μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε, καὶ εἰς τὴν ἐπικήρυξιν ἑνὸς ληστοφυγοδίκου, καταγομένου ἐκ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, κατωρθώθη, ὅπως ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατηρήσῃ ἐπ’ ὀλίγας ἔτι ἡμέρας τὰ ἀποσπάσματα ἐν Λοκρίδι, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐκλείψωσιν ἐκεῖθεν πάντα τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα.

§98Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω καθ’ ἑκάστην σωρείαν ἐπιστολῶν καὶ τηλεγραφημάτων τῶν συμπολιτῶν μου, οἵτινες ζητοῦσι παρ’ ἐμοῦ πληροφορίας, ἂν ἔληξαν αἱ διαπραγματεύσεις περὶ τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως, καὶ ἂν ὑπεγράφη αὕτη, ἢ πότε θὰ ὑπογραφῇ. Τούτου ἕνεκα παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν, ἐφ’ ὅσον δύναται, νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν ἔληξαν αἱ διαπραγματεύσεις...

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν λήξωσιν αἱ διαπραγματεύσεις καὶ ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις, θὰ τὴν ὑποβάλῃ.

§100ΣΠ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, κύριε Πρόεδρε, ἀφίκετο ἰταλικὸν ἀτμόπλοιον εἰς τὸν λιμένα τῆς Κερκύρας. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ταξειδίου ἀπεβίωσεν εἷς τῶν ἐπιβατῶν, καὶ συνεπῶς τὸ ἀτμόπλοιον δὲν ἠδύνατο νὰ ἐλευθεροκοινωνήσῃ, πρὶν ἢ ἐπιτρέψῃ τοῦτο ὁ ὑγειονόμος, ἀλλ’ οὗτος ἀπουσίαζε, καὶ ἠναγκάσθη τὸ ἀτμόπλοιον νὰ περιμένῃ ἐπὶ τέσσαρας ὁλοκλήρους ὥρας, χωρὶς νὰ δύναται νὰ ἐλευθεροκοινωνήσῃ. Κατὰ κακὴν τύχην, τοῦ ἀτμοπλοίου ἐπέβαινε καὶ ὁ ἐπιτετραμμένος τῆς Ἱσπανίας, καὶ δύνασθε νὰ φαντασθῆτε ὁποίαν ἐντύπωσιν τῷ ἔκαμε τοῦτο.

§101Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι πρωτοφανὲς τοῦτο· εἰς ὅλα τὰ ἔθνη συμβαίνει.

§102ΣΠ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Λυποῦμαι διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ καταγγείλω τὸν ἐν Κερκύρᾳ διαμένοντα ὑγειονόμον, ὅστις τυγχάνει νὰ ἦναι καὶ ἐπιστήθιος φίλος μου, ἀλλὰ πράττω τοῦτο, διότι νομίζω ὅτι πρὸ τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸς τὴν πατρίδα, πρέπει νὰ θέσω κατὰ μέρος τὰς προσωπικάς μου σχέσεις. Ἐπίσης καὶ τὸ ἀτμόπλοιον τοῦ Τζὼν Μὰκ–Δούαλ τὴν αὐτὴν ἡμέραν, ἐπειδὴ ἀπεβίωσε καὶ ἐντὸς αὐτοῦ εἷς τῶν ἐπιβατῶν, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐλευθεροκοινωνήσῃ, καὶ παρέμεινε καὶ αὐτὸ ἐπὶ τέσσαρας ὁλοκλήρους ὥρας εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν, διότι ὁ κύριος ὑγειονόμος ἦτο εἰς τὴν ἐξοχήν. Διατείνεται δὲ ὁ κ. ὑγειονόμος, ὅτι τὸν ὑποστηρίζει ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς, καὶ ὅτι ἐδόθη σημείωσις δι’ αὐτὸν καὶ διὰ τοῦτο δὲν παύεται διὰ τὴν ὀλιγωρίαν αὐτοῦ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ Διάταγμα περὶ ἀπολύσεως αὐτοῦ, καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ εὐδοκήσῃ ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς νὰ ὑπογράψῃ αὐτὸ (γέλωτες). Μὴ γελᾶτε, Κύριοι, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, καὶ γινόμεθα περίγελως εἰς τοὺς ξένους. Αὐτὰ εἶναι σπουδαῖα ζητήματα· νὰ περιμένῃ, ὅπως ἐλευθεροκοινωνήσῃ, ἐπὶ 4 ὥρας ξένον ἀτμόπλοιον, καὶ νὰ ἐπιβαίνῃ αὐτοῦ ξένον ἐπίσημον πρόσωπον, καὶ ὁ Κύριος αὐτὸς νὰ ἀπουσιάζῃ ἐκ τῆς θέσεώς του, διότι καυχᾶται, ὅτι τὸν ὑποστηρίζει ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεύς!

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, κύριε Βουλευτὰ, ν’ ἀναμιγνύητε τὸ ὄνομα τοῦ Βασιλέως. Ἔχετε ὑπευθύνους Ὑπουργούς.

§104ΣΠ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ τὸ Διάταγμα τῆς ἀπολύσεως τοῦ παραβαίνοντος τὸ καθῆκόν του ὑγειονόμου, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ὑπογραφῇ τοῦτο. Ἐπειδὴ θὰ λάβω τὸν λόγον εἰς τὴν ναυτικὴν συζήτησιν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς ἔγγραφα: 1) τὸν φάκελον τοῦ ἐνεργηθέντος διεθνοῦς διαγωνισμοῦ διὰ τὴν παραγγελίαν τῶν ἀντιτορπιλλικῶν· 2) τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐξελεγξάσης τὰ ὑποβληθέντα σχέδια τῶν διαφόρων ναυπηγείων· 3) τὸ πρακτικὸν τὸ συνταχθὲν κατὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν προσφορῶν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἀποτελουμένης ὑπὸ τῶν πρώην Πρωθυπουργοῦ, Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§105Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Καίτοι δὲν εἶμαι θαλασσινὸς, ἐν τούτοις, ἐπειδὴ παρακάθημαι πλησίον ναυτικῶν συναδέλφων, φαίνεται ὅτι προσεβλήθην ἀπὸ τὸ ἴδιον νόσημα (γέλωτες), καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατὶ δὲν ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα περὶ μεταβολῆς τοῦ κανονισμοῦ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν πολεμικῶν πλοίων, καὶ ἂν σκέπτεται νὰ ζητήσῃ τὴν ἔκδοσιν αὐτοῦ, συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην τῆς πρό τινος καιροῦ συσταθείσης ἐπιτροπῆς ἐκ διακεκριμένων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ἥτις ἐπρότεινε τὴν μεταβολὴν τοῦ πρώτου μέρους τοῦ εἰρημένου κανονισμοῦ.

§106Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Παρακαλῶ νὰ καταθέσητε γραπτὴν τὴν ἐπερώτησίν σας.

§107Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μάλιστα.

§108Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσκόπουν νὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως παραβιάσεως τῆς ἑλληνοϊταλικῆς ἐμπορικῆς συνθήκης, ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν Ἑλληνικῶν οἴνων εἰς τὴν Ἰταλίαν, Ἐπειδὴ ὅμως κατὰ πᾶσαν πιθανότητα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ πληροφορίας σήμερον, προαναγγέλλω ὅτι τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην θέλω ἀναπτύξει τὸ προσεχὲς Σάββατον.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αὐστροουγγαρίας συνομολογηθείσης τὴν 8)21 Δεκεμβρίου 1904 συνθήκης περὶ ἀμοιβαίας ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποδόσεως εἰς τὸ Δημόσιον τῶν παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος καταθέσεων ἐξ εἰσπράξεων προσθέτου δικαιώματος ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§110ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν διενεμήθη ἡ τροπολογία μου.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἔχω ἐδῶ τυπωμένην.

§112ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἐδόθη εἰς κανένα.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἐστάλη. Ἄλλως θ’ ἀναγνωσθῇ, κύριε Δραγούμη.

§114ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Δραγούμη ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει): «Τὰ ποσὰ τὰ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου κατατεθειμένα ἐκ κεφαλαίων καὶ τόκων τῶν κατὰ τὰ ἄρθρα 12 καὶ 13 τοῦ νόμου ΒΨΕʹ τῆς 30 Μαρτίου 1900 εἰσπράξεων, ἐπὶ τῷ ἀποκλειστικῷ σκοπῷ νὰ καταβάλλωνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων ὑπὲρ κατασκευῆς τῶν σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Συνόρων καὶ Πύργου–Μελιγαλᾶ, ἐπιτρέπεται νὰ δανείζωνται προσωρινῶς εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον δι’ ἐντόκων γραμματίων ἐπὶ τόκῳ 3%, τηρουμένου ἰδίου λογαριασμοῦ ὑπὲρ τοῦ σκοποῦ, εἰς ὃν ὑπὸ τοῦ νόμου προωρίσθησαν.» Ὁ κ. Δραγούμης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§116ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι οἱ λόγοι, οὓς ἀνέπτυξε χθὲς διὰ μακρῶν ὁ ἔντιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴς, δι’ ἐμὲ ὑπῆρξαν λίαν πειστικοί. Δὲν ἰσχυρίσθη ὅτι δεσμευόμεθα ἀπέναντι τῶν ξένων ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ νόμου τοῦ 1900· δὲν ἰσχυρίσθη ὅτι ὑπάρχει τις, ὅστις δύναται νὰ ἐμποδίσῃ ἡμᾶς, ἵνα διὰ νόμου μεταβάλωμεν τὴν διάταξιν ταύτην, ἀλλ’ ἀπέδειξε θετικῶς, ὅτι δεσμευόμεθα ἀπέναντι ἡμῶν αὐτῶν, ἀπέναντι δηλαδὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἀπέδειξεν ὅτι ἡ προκήρυξις, ἣν ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἀπηύθυνεν ἡ ἐκδοῦσα τὸ δάνειον Ἑταιρεία, προεκάλεσε τὴν προσοχὴν τῶν ξένων, οἵτινες ἐνεγράφησαν εἰς τὸ δάνειον, ἐπὶ τῶν ἐγγυήσεων, αἵτινες παρείχοντο εἰς αὐτοὺς διὰ τῆς παρεμβάσεως τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς βεβαιώσεως ὅτι ἐκτὸς ταύτης ὑπάρχει πόρος εἰδικὸς, ὅστις κατατίθεται ἰδιαιτέρως καὶ ἐπιφυλάσσεται ὑπὲρ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δανείου τούτου. Οὐσιαστικῶς, εἴτε ὑπάρχει ὁ πόρος οὗτος, εἴτε δὲν ὑπάρχει, τὸ πρᾶγμα εἶναι τὸ αὐτό· ἀλλ’ ὁ ἠθικὸς οὗτος δεσμὸς εἶναι τοιοῦτος, ὥστε, ἂν τυχὸν θελήσωμεν νὰ λύσωμεν αὐτὸν, βεβαίως εἶναι δυνατὸν νὰ αἰτιαθῶσιν ἡμᾶς, ὅτι δὲν ὑπήρξαμεν ἀκριβεῖς περὶ τὰς ἀναγγελίας, ἃς πρὸς τοὺς ξένους ἀπηυθύναμεν, καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ τοῦτο κατά τι τὴν πίστιν ἡμῶν, ἡ δὲ πίστις εἶναι χρῆμα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ἐνταῦθα καὶ ἐπιμόνως ἀνέπτυξε τὴν ἰδέαν του, ὅτι εἶναι ἔργον ἀγαθοῦ οἰκογενειάρχου νὰ φροντίζῃ νὰ μὴ τοκίζῃ τὸ χρῆμα αὑτοῦ διὰ τόκου μικροτέρου ἐκείνου, ὃν πληρώνει δανειζόμενος, καὶ τοῦτο εἶναι ὀρθὸν, εἶναι βέβαιον· ἀλλ’ εἶναι καὶ ἔργον ἀγαθοῦ οἰκογενειάρχου νὰ μὴ καταναλίσκῃ τὸ κεφάλαιον, ὅταν δὲν ᾖναι ἀπαραίτητος πρὸς σωτηρίαν αὐτοῦ ἡ κατανάλωσις τοῦ κεφαλαίου. Καὶ νομίζω ὅτι ἡ πρότασις, ἣν προτείνει νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ, περιλαμβάνει ἀκριβῶς τοῦτο, τὴν ψήφισιν διατάξεως, ἥτις θὰ φέρῃ τὴν κατανάλωσιν τοῦ κεφαλαίου. Τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι βεβαίως κεφάλαιον, κεφάλαιον ἀποταμιευθὲν πρὸς ὡρισμένον σκοπόν. Ἀπεδείχθη δὲ χθὲς, ὅτι, ἐφ’ ὅσον προβαίνει ὁ χρόνος, ἡ ὑπηρεσία τῶν δανείων αὐξάνεται κατὰ ποσὸν, ὅτι δὲ δὲν εἶναι ἀνάλογος καὶ ἡ αὔξησις τοῦ προσθέτου ἐσόδου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύναται ν’ ἀνταποκρίνηται ἀκριβῶς πρὸς τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δύο δανείων. Ἀπεδείχθη ὅτι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, θὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ συμπληρῶται τὸ ποσὸν τὸ ἐτησίως πληρωνόμενον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων τούτων. Καὶ τούτου οὕτως ἔχοντος, εἶναι βεβαίως ὀρθὴ ἡ γνώμη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κλεισθῇ, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ἀφαιρουμένου τοῦ χρήματος ἐκείνου, ἡ ἰδιαιτέρα ὑπηρεσία, ἡ ὑπὸ τύπον ἰδίου ταμείου ὁρισθεῖσα εἰς τὴν πληρωμὴν ταύτην. Ἐκ τοῦ ὅτι θὰ κλεισθῇ, δὲν θὰ λείψῃ τὸ χρῆμα· ἀλλ’ ἡ κλεῖσις τοῦ ταμείου ἀποτελεῖ ἀκριβῶς τὴν παράβασιν τῆς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως, ἣν πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν. Αἰσθάνομαι τὰς στενοχωρίας τῆς Κυβερνήσεως, στενοχωρίας, δι’ ἃς βεβαίως δὲν εἶναι αὐτὴ ὑπεύθυνος, καὶ αἰσθάνομαι καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι εἰς ἄρσιν τῶν στενοχωριῶν τούτων. Ἀλλ’ ἐὰν ἔχωμεν τρόπον, ὅστις ν’ ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὰς στενοχωρίας, καταλείπων ἄθικτον καὶ τὴν ἀρχὴν, ἥτις εἶναι τεθειμένη ὑπὸ τοῦ νόμου διά τινος μόνον μεταβολῆς τῶν πραγμάτων, ἥτις νὰ μὴ καταργῇ τὸ ἱδρυθὲν, ἥτις μάλιστα νὰ προσθέτῃ καὶ ὄφελός τι εἰς τὸ προεψηφισμένον, ἐὰν τοῦτο δυνάμεθα νὰ πράξωμεν, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς, προκειμένου ν’ ἀφαιρέσωμεν χρῆμα δι’ εἰδικὸν σκοπὸν ἐκεῖ τοποθετημένον, νὰ μὴ τὸ ἀφαιρέσωμεν, ὅπως τὸ κατακρατήσωμεν καὶ εἰσαγάγωμεν εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους τὰς γενικὰς, ἀλλὰ νὰ τὸ παραλάβωμεν δανειζόμενοι καὶ συνομολογοῦντες ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν ὄχι μόνον ν’ ἀποδώσωμεν αὐτὸ διὰ τὰς ἀνάγκας, εἰς ἃς εἰδικῶς καὶ ἀποκλειστικῶς προωρίσθη, ἀλλὰ καὶ μετά τινος κέρδους ἐπὶ πλέον. Ἐν ἄλλοις Κράτεσι, μᾶλλον ἡμῶν προηγμένοις, τὰ ἔντοκα γραμμάτια, εἰς ἃ πᾶσα Κυβέρνησις, καὶ ἡ πλουσιωτέρα, ἐν ὡρισμένῃ ὥρᾳ εἶναι ὑπόχρεος νὰ προσφεύγῃ, ζητοῦνται ἀπὸ ἱδρυμάτων ἐθνικῶν, δημοσίων, καὶ ἀντὶ νὰ προσφεύγῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἰδιώτας, προσφεύγει εἰς τὰ ταμεῖα τῶν παρακαταθηκῶν. Ἡ Γαλλία οὕτω δανείζεται δι’ ἐντόκων γραμματίων· δανείζεται ἀπὸ τῆς Τραπέζης τῶν παρακαταθηκῶν καὶ τῶν Consignations, —τὸ αὐτὸ περίπου σημαίνει— τῶν γενικῶν παρακαταθηκῶν καὶ τῶν δικαστικῶν. Ἐνταῦθα ἔχομεν οὐχὶ εἰδικὸν ταμεῖον, ἀλλ’ ἔχομεν ἴδιον λογαριασμόν, οὗτινος τὴν ἀξίαν δύναμαι νὰ παραστήσω εὐκόλως, ἐὰν ἀναμνήσω εἰς ὑμᾶς τὰ γενόμενα ἐπὶ ἄλλων ὁμοίων θεμάτων. Ὅπως τὸ Τριανταφυλλίδειον κληροδότημα εἶναι εἰς χεῖρας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως δι’ ὡρισμένον σκοπὸν, καὶ δὲν ἀποτελεῖ τὸ κληροδότημα ὡρισμένον ἠθικὸν πρόσωπον, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἔσοδον ἴδιον, τὸ δὲ χρῆμα αὐτοῦ, κατατεθειμένον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀπολαύει τόκου, ὃν πληρώνει τὸ Δημόσιον, ἀπαραλλάκτως καὶ ἐνταῦθα ὁ λογαριασμὸς ὁ ἀναγόμενος εἰς τὴν κατάθεσιν ταύτην, δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1900, ἀποτελεῖ ἴδιόν τι, ἂς εἴπω, ἵδρυμα, ὅπερ ἠδύνατο κάλλιστα νὰ δανείσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ χρῆμα, καὶ παρ’ αὐτῆς νὰ ἀπολαύσῃ τόκου, τηρουμένου λογαριασμοῦ, καὶ μενόντων ἀμειώτων τῶν κεφαλαίων. Ἡ Κυβέρνησις ἐδανείζετο μέχρι πρὸ ὀλίγου ἐπὶ τόκῳ 3%, κατὰ τὸ 1900 ἐδανείζετο δι’ ἐντόκων γραμματίων πρὸς 3%, κατὰ τὸ 1901 πρὸς 3%, κατὰ τὸ 1902—καίτοι δὲν ἔχω τὸν πίνακα τὸν χθὲς κατατεθέντα, ἔχω ὅμως σημείωσιν καὶ τοῦ ποσοῦ καὶ τῶν τόκων, —ἐδανείζετο πρὸς 4% κατὰ τὸ 1903 πρὸς 4%. Περὶ τοῦ 1904 δὲν ἔχω σημείωσιν...

§117Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς 4%.

§118ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. 4% καὶ πάλιν. Ἔφθασε τὸ 1905, ὅπως ἀναγκασθῇ τὸ Δημόσιον, λόγῳ τῶν στενοχωριῶν, εἰς ἃς εὑρίσκεται, καὶ τοῦ...

§119Ι. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Λόγῳ τῆς ἀκριβείας τοῦ χρήματος. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ πίστις τοῦ Δημοσίου ἐμειώθη ἀπὸ πέρυσιν. Ἐὰν ὁ τόκος ηὔξησεν, ὁ λόγος εἶναι ἡ στενοχωρία ἡ οἰκονομικὴ, ἥτις ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι. Ἀδίκως ἐπιτιθέμεθα κατὰ τῆς πίστεως τοῦ Δημοσίου.

§120ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαμῶν διαμαρτύρεται μετὰ τόσης ζέσεως περὶ τῆς πίστεως τοῦ Δημοσίου.

§121Ι. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω.

§122ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀργότερα.

§123Ι. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§124ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Προκειμένου περὶ τῶν γνώσεων τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαμῶν, τῶν ἀναγομένων εἰς τὸ χρῆμα, οὐδένα λόγον ἔχω νὰ μὴ ἀπονείμω εἰς αὐτὰς ἀναγνώρισιν· ἀλλ’ ἂν ἤθελέ τις ἔλθει νὰ μοὶ εἴπῃ, ὅτι Κράτος, τοῦ ὁποίου ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, εἰσάγων τὸν Προϋπολογισμὸν, εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ εὕρῃ χρῆμα, οὐδὲ 100,000 δραχμὰς, καὶ ὅτι δὲν εὑρίσκει νὰ δανεισθῇ οὐδὲ δι’ ἐντόκων γραμματίων, ὅτι τὸ Κράτος αὐτὸ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἔχει τὴν πίστιν αὐτοῦ εἰς ἣν θέσιν εἶχεν αὐτὴν πρὸ δύο ἢ τριῶν ἐτῶν, τοιοῦτος ἰσχυρισμὸς θὰ ἦτο ὅλως δι’ ὅλου παράδοξος, καὶ φοβοῦμαι μήπως, καὶ ἂν προέρχηται ἐκ τῆς ἀξιεπαίνου ἰδέας ὅτι πρέπει τις νὰ κρύπτῃ ἀπὸ τῶν πολλῶν ἐκεῖνα, ἅτινα πρέπει νὰ μένωσιν ἐν οἰκογενείᾳ, εἶναι ὅμως ἰσχυρισμὸς πολὺ παράδοξος, ὅταν πρόκηται νὰ κρύψῃ τις αὐτὰ ὄπισθεν τοῦ δακτύλου του. Ἐδανειζόμεθα λοιπὸν τὸ 1900 πρὸς 3%, τὸ 1901 πρὸς 3%, κατὰ τὸ 1902 πρὸς 4%, —καὶ ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαμῶν, διότι ἀκριβῶς κατὰ τὸ ἔτος, καθ’ ὃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προεῖπεν ὅτι θὰ προσκρούσῃ εἰς δεινὸν ἔλλειμμα, κατὰ τὸ 1902, κατ’ αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ ἔτος ὁ τόκος ἀναβιβάζεται εἰς 4%.

§125Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριε Βουλευτὰ, εἶσθε βέβαιος, ὅτι τὸ 1902 ἦτο 4%;

§126ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§127ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι ἐπίσημον;

§128ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. Εἶναι ἐκ τῆς διαδηλώσεως τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§129Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. 4%. Εἶναι βεβαιότατον.

§130ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λοιπὸν κατ’ αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ ἔτος, καθ’ ὃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνταῦθα ἐδήλου πρὸς ἡμᾶς, ὅτι εἶναι πολὺ σοβαροὶ οἱ κίνδυνοι, καὶ ὅτι φοβεῖται ὅτι τὸ 1903 θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον, ὑψώθη ὁ τόκος. Καὶ βεβαίως δὲν ἔπραξέ τι κακὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ τότε, προαναγγείλας τοὺς κινδύνους, καίτοι ἡ προαναγγελία ἔφερε κλονισμόν τινα εἰς τὴν πίστιν, καὶ ἡ πίστις καὶ κατὰ τὸ 1903, ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, μὴ ἐπελθούσης ἕως τότε τῆς μεγάλης στενοχωρίας, ἔμεινεν εἰς τὸ 4%, ἀλλ’ ὅτε ἦλθεν ἡ στενοχωρία τοῦ τέλους τοῦ 1904, στενοχωρία ἀναγραφομένη εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τὸν κατατεθέντα ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως, τῆς μετ’ ὀλίγον καταλιπούσης τὴν ἀρχὴν, καὶ εἰς τὰ νομοσχέδια αὐτῆς, στενοχωρία ἀναγγελθεῖσα ἔτι τορώτερον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ καὶ ταῖς ἀγορεύσεσι τῆς μετ’ ἐκείνην Κυβερνήσεως, στενοχωρία, ἣν ἐνταῦθα ἐτόνισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἠκούσατε ταύτας τὰς ἡμέρας, ἦτο φυσικὸν ὁ τόκος νὰ ἀναβιβασθῇ εἰς 5%. Καὶ βλέπομεν τὸν ἔντιμον κ. Γουναράκην, τὸν προκάτογον τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δανεισθέντα...

§131Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. 5,000,000 πρὸς 5%.

§132ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. 5,000,000 δραχμὰς ἐντόκων γραμματίων πρὸς 5%. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τί δημόσιον χρέος περιλαμβάνει; Ὁ ἀρχικὸς προϋπολογισμὸς περιλαμβάνει 2,600,000 δραχμὰς ἔντοκα γραμμάτια, πρὸς 4%, ἡ τροπολογία δὲ, ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀειμνήστου Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, προσέθηκεν 7,000,000, προβλέψασα τὸ 5%, διότι ἐγνώριζεν ὁ ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν Ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ὅτι ἐπὶ τόκῳ μικροτέρῳ τοῦ 5% δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δανεισθῇ. Ἀλλὰ τί ταῦτα καταγγέλλουσι; Καταγγέλουσι μείωσιν τῆς πίστεως; διότι βεβαίως, ἐὰν ἀνατρέξητε εἰς τὰ περὶ ἡμᾶς Κράτη, οὐδὲν Κράτος θέλετε εὕρει, ὅπερ νὰ δανείζηται δι’ ἐντόκων γραμματίων πρὸς 5%. Καὶ ὅτε ταῦτα ἔχομεν ἐνταῦθα οὕτω δι’ ἀριθμῶν καὶ ὁμολογιῶν πασῶν τῶν Κυβερνήσεων ἀναγνωριζόμενα, εἶναι περίεργον νὰ ἰσχυρίζωνται, ὅτι ἡ πίστις εἶναι ἀκμαία. Ἐὰν ἦναι ἀκμαία ἡ πίστις, δανείσατε, παρακαλῶ, τὸ Κράτος πρὸς 3%.

§133Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι κατ’ εὐθεῖαν ἀνάλογος πρὸς τὰ ἐλλείμματα.

§134ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ ἔτους 1905 τοιαῦται εἶναι αἱ στενοχωρίαι τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς, ὥστε σχεδὸν ἐξαντλεῖται ἡ ἄδεια ἡ ἀναφερομένη εἰς τὰ ἔντοκα γραμμάτια· διότι ὁ Προϋπολογισμὸς οὗτος περιλαμβάνει κεφάλαιον ἐντόκων γραμματίων 9,600,000, καὶ ἂν προστεθῶσι 400,000 ἀκόμη, ἐκλείσθη τὸ δικαίωμα ἡμῶν. Ἀπέναντι τοιαύτης καταστάσεως, καὶ μεθ’ ὅσα εἶπον ἀναφερόμενος εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι πράττω ὀρθῶς, ὑποβάλλων εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν γνώμην νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτῆς ἐπὶ τῆς τροπολογίας, ἣν ὑπέβαλον. Διὰ τῆς τροπολογίας, ἣν ὑπέβαλον, παρέχεται ἡ ἄδεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραλάβῃ τὰ 5½ ἑκατομμύρια, ἅτινα ἐκ κεφαλαίου καὶ τόκων — λέγω στρογγύλον ἀριθμὸν — εὑρίσκονται κατατεθειμένα παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, νὰ παραλάβῃ τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα, καὶ δι’ αὐτῶν νὰ ἀποσβέσῃ τὰ ἔντοκα γραμμάτια, ἅτινα ἔχει ἤδη ἐκδεδομένα ἢ θὰ ἐκδώσῃ εἰς συμπλήρωσιν ἐπὶ τόκῳ 5%, καὶ χειριζομένη τὸ χρῆμα τοῦ ἱδρύματος, τὸ ὑπὲρ τοῦ σιδηροδρόμου ὡς χρῆμα δανεισθὲν αὐτῇ, ἀντὶ νὰ ἦναι κατατεθειμένον εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ παρέχουσα εἰς τὸ χρῆμα τοῦτο πρόσθετον κέρδος ἥμισυ ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν, — διότι ἀντὶ τῶν 2½%, ἅτινα παρέχει ἡ Τράπεζα, θὰ δίδῃ ἐπὶ πλέον ἥμισυ τοῖς ἑκατὸν, — ἐνῷ θὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς, ἐπαρκοῦσα εἰς τὰς ἀνάγκας, ὑφ’ ὧν πιέζεται, θέλει ἐν ταὐτῷ, καὶ διὰ μικροτέρου μὲν ποσοῦ, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε θέλει προικίσει τὸ ταμεῖον τοῦτο, ὅπερ εἶναι ταμεῖον ἄξιον πάσης εὐνοίας. Διὰ τοῦτο ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θ’ ἀπαξιώσῃ προσοχῆς τὴν τροπολογίαν ταύτην· καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ λόγος τις, ὅστις νὰ στενοχωρῇ αὐτὴν ἐπὶ πλέον, ὥστε νὰ μὴ θέλῃ ὑπὸ τοιαύτην μορφὴν νὰ λάβῃ τὸ χρῆμα, ἐλπίζω ὅτι θέλει ἀποδεχθῆ τὴν τροπολογίαν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§136Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§137Ι. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὀλίγα θὰ εἴπω, ἵνα δώσω μίαν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθην εἰς τὸν κ. Δραγούμην. Ἤθελον νὰ παρατηρήσω, ὅπως εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ πίστις τοῦ Κράτους δὲν φαίνεται ἐκ τοῦ τρόπου, διὰ τοῦ ὁποίου δανείζεται τὸ Κράτος δι’ ἐντόκων γραμματίων, καὶ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι, ἂν σήμερον δανείζεται πρὸς 5%, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι ἐτέθη ἡ πίστις τοῦ Κράτους ἐν ἀμφιβόλῳ καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζεται ν’ αὐξήσῃ τὸν τόκον· διότι τὸ Κράτος δὲν δανείζεται ἀπὸ τοκογλύφους, τὸ Κράτος δανείζεται ἀπὸ τὰς διαφόρους Τραπέζας, καὶ πρὸ πάντων ἀπὸ τὴν Ἐθνικήν. Ὅταν αἱ Τράπεζαι ἤθελον πεισθῆ, ὅτι ἡ πίστις τοῦ Κράτους τίθεται ἐν ἀμφιβόλῳ, δὲν τῷ δίδουσι χρήματα, ἢ τῷ δίδουσι μὲ τὸν τόκον, τὸν ὁποῖον ὑπαγορεύουσι τὰ συμφέροντά των, ἀναλόγως τῆς αὐξήσεως ἢ ἐλαττώσεως τοῦ χρήματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι αἱ Τράπεζαι ἐν Ἑλλάδι εἶναι τοκογλύφοι, ὥστε νὰ ἐπωφεληθῶσι μιᾶς στενοχωρίας προσωρινῆς τοῦ Κράτους καὶ νὰ εἴπωσιν εἰς αὐτὸ, ὅτι δὲν τῷ δίδουσι χρήματα πρὸς 5%, ἀλλὰ πρὸς 7 ἢ 8%. Ἀλλὰ τρανοτέρα ἀπόδειξις, ὅτι εὐτυχῶς ἡ πίστις τοῦ Κράτους, μεθ’ ὅσα καὶ ἂν λέγωνται, δὲν ὑπέστη τὴν παραμικρὰν μείωσιν, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας ἵσταται ταύτην τὴν στιγμὴν πολὺ ὑψηλότερον ἢ πρὸ δύο ἐτῶν, φέρω τὸ ἑξῆς παράδειγμα. Ἀκριβῶς ἐκείνην τὴν ἐποχὴν Ἑλληνικὴ Τράπεζα ἐδάνεισεν εἰς τὸ Κράτος 10,000,000 διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ δώσῃ τὸ δάνειον τοῦτο τῶν 10,000,000 πρὸς 5%, ἡ Τράπεζα ὑπεχρέωσε τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὴν ἐγγύησιν τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς. Σήμερον ξένα χρήματα προσεφέρθησαν εἰς τὸ Κράτος ὡς δάνειον, ἁπλῶς, ἄνευ τῆς παρεμβάσεως τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, πρὸς 5% εἰς χρυσόν. Ἐγὼ αὐτός, ὅτε πρό τινος καιροῦ ὑπῆρχον δυσκολίαι διὰ τὴν σταφιδικὴν ἐπιχείρησιν, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, προσέφερα εἰς τὸ Κράτος διὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν 15,000,000 φρ. χρυσᾶ πρὸς 5% ἄνευ οὐδεμιᾶς προσθέτου ἐγγυήσεως, ἄνευ τῆς παρεμβάσεως τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς. Ταῦτα λέγω, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι οἱ κεφαλαιοῦχοι δὲν ἔθεσαν ἐν ἀμφιβόλῳ τὴν πίστιν τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἀντὶ νὰ ἐρχώμεθα ἐνταῦθα καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι ἡ πίστις τοῦ Κράτους τίθεται ἐν ἀμφιβόλῳ, καθῆκον ἔχομεν νὰ ὑποστηρίζωμεν τὸ Κράτος.

§138Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω. Ἤκουσα, Κύριοι, μετὰ προσοχῆς τῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, τοῦ τελευταίου ὁμιλήσαντος, καὶ νομίζω ὅτι ἐν τῇ σειρᾷ τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτοῦ ὑπάρχει ποιά τις πλάνη καὶ ἀντίφασις. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἰσχυρίσθη, ὅτι διὰ τῆς δημιουργίας τῶν σιδηροδρομικῶν δανείων ἡ ὀκτάπους, ὁ Προϋπολογισμός, ἔπεσε παρὰ θῖν’ ἁλός, καὶ ἦλθον τὰ ὀκταπόδια καὶ τὴν κατατρώγουσιν. Ὡς συμπέρασμα δὲ φέρει, ὅτι ἡ ὀκτάπους αὕτη πρέπει νὰ καταφάγῃ τὰ ὀκταπόδια, ὅπως συντηρήσῃ ἑαυτὴν,—διότι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ὑπεστήριξεν, εἰς τοῦτο, νομίζω, ἀπολήγει, τὸ νὰ λάβωμεν δηλ. τὰ χρήματα ἐκ τῶν εἰδικῶν ταμείων, ὅπως φέρωμεν ἰσοζύγιον εἰς τὸν Προϋπολογισμόν.—Διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἰδέαν του ταύτην, ἀνέφερεν ὅτι ἐπροικοδοτήσαμεν πέρυσι τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ τῆς παραχωρήσεως τῶν εἰσοδημάτων τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν καὶ τοῦ ζύθου, καθὼς καὶ 10% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων. Ἀληθῶς δὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι τὸ 10% δὲν ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὴν αὔξησιν τῆς ἀξίας τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, εἶναι ἀκριβέστατον, διότι μαθηματικὸς ὑπολογισμὸς ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ Βουλή, προικοδοτοῦσα τὸ ταμεῖον τοῦτο ἐκ τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων, ὤφειλε μόνον εἰς τὸ ποσοστὸν τῶν 7% νὰ σταθῇ. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἦναι τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο τοῦ προλαλήσαντος ἀκριβές, πρέπει νὰ ζητήσωμεν νὰ ἀναλάβωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν τακτικῶν προσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ περιπλέον τῶν ψηφισθεισῶν αὐξήσεων ἐδώκαμεν. Νῦν δὲ τί πράττομεν; Περικόπτομεν ἆρά γε εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα ὁ Προϋπολογισμὸς ἄνευ τῆς δεούσης προσοχῆς παρεχώρησεν εἰς τὰ εἰδικὰ ταμεῖα πρὸς κατασκευὴν τῶν σιδηροδρόμων; Οὐχί· διότι, ὅτε ὁ νόμος τοῦ 1900 ἐψηφίσθη, καὶ ἐπεβλήθη ὁ πρόσθετος φόρος ἐπὶ τοῦ καπνοῦ τῶν δραχ. 2,20 κατ’ ὀκᾶν, μετὰ τῆς δηλώσεως, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς θὰ ἦναι ἀποκλειστικῶς προωρισμένος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων τῶν σιδηροδρόμων, ἐγινώσκομεν καλῶς, ὅτι θὰ ἐξεδίδοντο τὰ δάνεια αὐτοτελῶς διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν σιδηροδρόμων Πύργου–Μελιγαλᾶ καὶ Πειραιῶς–Συνόρων, καὶ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὁ πόρος οὗτος πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἄλλων ἀναγκῶν τοῦ Κράτους. Ἡ πρόνοια τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης κατὰ τοῦτο ἦτο ἀξιέπαινος, καθότι ἀμέσως ἤρξατο ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου· ἐπῆλθε δὲ μία τυχαία συγκυρία ἕνεκα τοῦ πολέμου τοῦ Τράνσβααλ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἔκδοσις τῶν δανείων καὶ ἡ κατασκευὴ τῶν σιδηροδρόμων, μέχρι δὲ τῆς βραδύτερον, τὸ 1902, γενομένης ἐκδόσεως τῶν δανείων νὰ ἐπισωρευθῶσιν οἱ πόροι, τοὺς ὁποίους σήμερον ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκει ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, τοιουτοτρόπως δ’ ἔχομεν σήμερον καὶ διὰ 6 ἢ 7 ἔτη ἐξησφαλισμένην τὴν πλήρη ὑπηρεσίαν τῶν δανείων τῶν σιδηροδρόμων Πύργου–Μελιγαλᾶ καὶ Πειραιῶς–Συνόρων, διότι ἔχομεν τὴν εἴσπραξιν τὴν τακτικὴν ἐκ τοῦ προσθέτου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ ἐκ 2,700,000 δραχμῶν ἔχομεν, δὲ μέχρι τοῦ νῦν ἐτησίως ἀπαιτουμένου ποσοῦ ἐκ δραχμῶν 3,250,000 τὸ συμπλήρωμα ἐκ τῶν κατατεθειμένων παρὰ τῇ Τραπέζῃ πλεονασμάτων καὶ οὐχὶ ἐκ τῶν τακτικῶν προσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἀπόθεμα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, δὲν εἶναι ἐπαρκὲς, εἰ μὴ διὰ 6 ἢ 7 ἔτη, ἵνα τροφοδοτῶμεν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τῶν δανείων, ἄνευ προσφυγῆς εἰς ἄλλας τακτικὰς προσόδους τοῦ Κράτους. Ἐρχόμενοι ὅμως σήμερον, τί πράττομεν; Ἡ ὀκτάπους πεινᾷ, αἰσθάνεται λιποθυμίαν, καὶ νομίζει ὅτι θὰ τροφοδοτηθῇ, λαμβάνουσα τὰ ἴδια αὐτῆς ὀκταπόδια, λαμβάνουσα δηλαδὴ χρήματα μὴ προωρισμένα δι’ αὐτὸν τὸν σκοπὸν, οὕτω δὲ ζητεῖ νὰ καλύψῃ διὰ τῶν χρημάτων τούτων τὸ προβλεπόμενον ἔλλειμμα τοῦ 1905. Ἡ ὀκτάπους, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει Ἑλληνικὸν Κράτος ἐλεύθερον καὶ ἔχει ἀνάγκην νὰ πληροῖ τὸν προορισμὸν αὐτοῦ καὶ ἱκανοποιῇ κατ’ ἔτος τὰς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, ἔχει ἀνάγκην χρημάτων ἐκ τακτικῶν πόρων. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1906, ἐὰν ἔχωμεν εἴσπραξιν ἐκ τοῦ καπνοῦ πιθανὴν, ὅσην ἔχομεν καὶ ἐφέτος, τὸ ἐξ αὐτοῦ προϊὸν δὲν θὰ ἀρκέσῃ διὰ τὰ δάνεια. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἔχωμεν αὔξησιν εἰσπράξεως, ἡ εἴσπραξις ἐκ τοῦ προσθέτου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ δὲν δύναται νὰ φθάσῃ μέχρι τῶν 3,250,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὰ δύο δάνεια τῶν σιδηροδρόμων, διότι τὸ ποσὸν βεβαίως, τὸ ὁποῖον προσδιορίζεται ἐφέτος, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος νὰ αὐξηθῇ κατὰ 550,000 δραχμάς. Ποῦ θὰ εὕρῃ τότε ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀπόθεμα, ὅπως συμπληρώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων; Θ’ ἀναζητήσῃ κατ’ ἀνάγκην τὸ συμπλήρωμα εἰς τοὺς τακτικοὺς πόρους τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Λησμονεῖτε ὅμως, ὅτι κατὰ τὸ 1906 ἔχομεν νὰ μεριμνήσωμεν περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ τῇ προτάσει τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ἡ πολιτικὴ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως θὰ μεταβάλῃ τὸ καθεστώς· περὶ τούτου οὐδεμίαν ἔχομεν νύξιν, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἑρμηνεύσω γνώμας, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον ἡμῶν δὲν διετύπωσεν. Ὑποθέτω ὅμως, ὅτι, ἀφοῦ οὐδὲν μέτρον προεβλήθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, μεταβάλλον τὴν στρατιωτικὴν ὀργάνωσιν τῆς Ἑλλάδος, ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει εἰς τὰ ἐψηφισμένα, καὶ θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων τῶν στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ τότε γινώσκετε, κύριε Βουλευτὰ ἐξ Ἀττικῆς, διότι ὑμεῖς καταγίνεσθε περὶ τὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ περὶ τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ, ἐγὼ δὲ αὐτός, λαβὼν τὴν τιμὴν κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον νὰ εἰσαγάγω τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1905, ἀνεκοίνωσα τὰ ἐξ ἐπισήμων πηγῶν ἀποτελέσματα καὶ τὰς προβλέψεις μου, καὶ εἶπον, ὅτι τὸ 1905 πρέπει νὰ ἦναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ δώσῃ ἐγκαίρως χεῖρα βοηθείας εἰς τὸ 1906, διότι τὸ 1906 θ’ ἀπαιτήσῃ μεγαλειτέρας δαπάνας, ἐπειδὴ θὰ λειτουργήσῃ πλήρως κατ’ αὐτὸ ὁ στρατολογικὸς νόμος, καὶ θ’ ἀπαιτηθῶσιν ἐπιπροσθέτως 1,250,000 δραχμαὶ, ἵνα ἐκτελεσθῇ ὁ νέος στρατολογικὸς νόμος, ἔχομεν δὲ ἀνάγκην δαπάνης 1,250,000 δραχμῶν περιπλέον, ἵνα εἰς τὰς τακτικὰς ἀνάγκας τοῦ Προϋπολογισμοῦ προσθέσωμεν αὐτάς. Μ’ ὅλα ταῦτα ἐρχόμεθα σήμερον, χάριν εἰκονικοῦ ἰσοζυγίου, νὰ καταλάβωμεν ἐναπόθεμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπαλλάττει τοῦ κόπου νὰ προσθέσωμεν 500,000 δραχ. νέους πόρους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων τῶν σιδηροδρόμων, διὰ νὰ ἔχωμεν εἰς τὸ 1906 νὰ προσθέσωμεν οὐχὶ μόνον 1,250,000 δραχμὰς διὰ τὴν στρατολογίαν, ἀλλ’ ἐπιπροσθέτως καὶ 500,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖ ἡ ὑπηρεσία τῶν δανείων τῶν σιδηροδρόμων. Τότε μόνον θὰ παύσῃ ἡ ἀνάγκη αὕτη τῆς προσθήκης νέων βαρῶν ἐκ δραχ. 500,000 ἐτησίως, ὅταν πραγματοποιηθῇ ἡ πρόβλεψις, — δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ πραγματοποιηθῇ καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ ὑπελόγισεν, ἐντὸς 6 ἢ 7 ἐτῶν, —καθ’ ἣν πρόβλεψιν τὰ κέρδη τῶν σιδηροδρόμων θ’ ἀποδειχθῶσι τοσαῦτα, ὥστε νὰ δύνανται διὰ τοῦ ἀνήκοντος εἰς τὸ Δημόσιον μεριδίου νὰ συμπληρῶσι τὸ ποσὸν τοῦ προσθέτου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ διὰ τὴν πλήρη ὑπηρεσίαν τῶν δανείων τῶν σιδηροδρόμων. Ἀλλὰ βεβαίως τοῦτο δὲν δύνασθε νὰ προσδοκᾶτε διὰ τὸ 1906, οὔτε διὰ τὸ 1907, οὔτε καὶ διὰ τὸ 1908, καθ’ ἃ θὰ ἐξακολουθῇ ἡ κατασκευὴ τῆς μέχρι τῶν συνόρων γραμμῆς. Ἀλλ’ ἀφοῦ διὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος καὶ τὰ ἀμέσως μετ’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρειδώμεθα εἰς ἀπόληψιν κερδῶν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἐκ τῶν σιδηροδρόμων, δι’ οὓς ἐδανείσθημεν, ὑμεῖς ἔρχεσθε σήμερον μὲ τὸ σύστημα ἵνα ἡ ὀκτάπους καταφάγῃ τὰ ὀκταπόδια, καὶ δι’ αὐτοῦ θέλετε νὰ καταλάβητε παρακατατεθειμένον ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἶχε διατεθῆ ἀποκλειστικῶς πρὸς ὡρισμένον σκοπὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἠθικὴν ἡμῶν ὑποχρέωσιν καὶ πρὸς τοὺς φορολογουμένους καὶ πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους, ἵνα συγκαλύψητε εἰκονικῶς τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1905, ἀφίνοντες οὕτω διὰ τὸ 1906 αὔξησιν δαπανῶν 1,750,000 δραχμῶν εἰς βάρος τῶν τακτικῶν πόρων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ὁ ψηφισθεὶς στρατολογικὸς νόμος καὶ νὰ ἐξυπηρετηθῶσι καὶ τὰ δάνεια ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς προθύμως ἀπεδέχθη τὸν πρόσθετον φόρον ἐπὶ τοῦ καπνοῦ.

§139ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Σπουδαῖα εἶναι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής. Λαμβάνω τὸν λόγον, οὐχὶ ἵνα συζητήσω ἐπ’ αὐτῶν, ἀλλ’ ἵνα ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, πῶς τόσον ταχέως ἀπηρνήθη ὁ κ. συνάδελφος τὰς ἀρχὰς τοῦ τέως ἀρχηγοῦ του, ὁ ὁποῖος ἐκαυχᾶτο διὰ τὸν ἐν ἰσχύϊ νόμον περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀφήσατε τοὐλάχιστον, ἵνα ἡ λήθη, ἡ ἐκ τῆς παρελεύσεως, τοῦ χρόνου προερχομένη, σᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ ἀνατρέψητε τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀειμνήστου ἀρχηγοῦ σας.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Δραγούμη.

§141Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι μὴ δυνάμενος νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου, διότι οὐδόλως θ’ αὐξήσουν τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου τὰ ἴδια αὐτοῦ χρήματα.

§142Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ γνώμη τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν εἶναι ὀρθή, διότι δὲν πρόκειται τὸ Δημόσιον νὰ δανεισθῇ· πρόκειται περὶ χρημάτων ἐχόντων εἰδικὸν προορισμὸν καὶ ἀποτελούντων οἱονεὶ χωριστὸν ταμεῖον. Μήπως τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τὰ χρήματα δὲν εἶναι δημόσια; Καὶ ἐν τούτοις ἐδανείσθησαν εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ἐτοποθετήθησαν εἰς ὁμολογίας τῶν ἐθνικῶν δανείων· τὸ εἰδικὸν ταμεῖον εἶναι ἕτερος ἄνθρωπος, καὶ καθὼς ὁ κληρονόμος ὁ ὑπὸ τὸ εὐεργέτημα τῆς ἀπογραφῆς δὲν συγχέεται πρὸς τὸν ὀφειλέτην, οὕτω καὶ τὰ εἰδικὰ ταμεῖα ἔχουσιν αὐτοτέλειαν. Σεῖς ποιεῖσθε σύγχυσιν τοῦ ἑνὸς μετὰ τοῦ ἄλλου, ἐνῷ ὑπάρχει διαφορά.

§143Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος παρίστατο κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, δὲν θὰ ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ ἐπαναλάβῃ σήμερον ὅσα χθὲς διὰ μακρῶν ἀνεπτύχθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτοῦ καὶ τὰ ὁποῖα ἀνετράπησαν ὑπ’ ἐμοῦ. Τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. ἐκ Χαλκίδος Βουλευτοῦ οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἢ ἐπανάληψις τῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτοῦ. Νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν, θὰ ἦναι ἀνιαρὸν καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καταναλίσκουσι τὸν χρόνον, ἵνα προβάλωσιν ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσι σοβαρά. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Βουλὴν νὰ ἀπορρίψῃ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Δραγούμη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§145Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω τροπολογίαν, ἥτις θὰ καταστήσῃ σύμφωνον τὸν μηχανισμὸν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου πρὸς τὸν μηχανισμὸν ἐν γένει τοῦ δανείου τῶν ὑπεγγύων προσόδων. Ἡ μετὰ τὰς λέξεις «Πύργου Μελιγαλᾶ» περίοδος νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «ἀποδίδονται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον σὺν τῷ δεδουλευμένῳ τόκῳ αὐτῶν μετὰ τὴν καταβολὴν τῆς ἑξαμηνιαίας ὑπηρεσίας τῶν δανείων τούτων.» Πρόκειται δηλαδὴ περὶ μηχανισμοῦ ὁμοίου πρὸς τὸν μηχανισμόν, ὅστις, ἐὰν ἐλειτούργει, θὰ ἐξησφάλιζε πράγματι τὰ δάνεια τοῦ Κράτους.

§146Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ὑπόμνησιν θὰ κάμω. Χρήζει συμπληρώσεως τὸ νομοσχέδιον, διότι ἔχετε ν’ ἀποδώσητε 851,000 περίπου δραχμὰς λόγῳ μὴ κατατεθέντος ποσοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1903, καὶ δραχ. 234,000, αἵτινες ἀπαιτοῦνται πρὸς συμπλήρωσιν τῆς παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ καταθετέας εἰσπράξεως ἐκ τοῦ κατὰ τὸ 1904 προϊόντος τοῦ προσθέτου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Διὰ τὰς χρήσεις τῶν δύο τούτων ἐτῶν ἡ ὑπηρεσία τῶν σχετικῶν δανείων ἐγένετο· ἄρα τὰ δύο ταῦτα ποσὰ ὑπολείπονται ἁπλῶς πρὸς κατάθεσιν. Ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε, ὅτι διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1905 ἐζητήθη αὔξησις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ 1903, εἰς τὰς κεκλεισμένας χρήσεις διὰ δραχ. 851,815. Ηὐξήσαμεν δὲ τοῦ σχετικοῦ κεφαλαίου τὴν πίστωσιν κατὰ τοσοῦτον λόγῳ ἀκριβῶς τῆς ἀποδόσεως τῶν 851,815 δραχμῶν. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ προστεθῇ ἐν τῷ συζητουμένῳ ἄρθρῳ μόνῳ φράσις τις, ἥτις νὰ ἐξαλείψῃ τὴν τοιαύτην ὑποχρέωσιν τοῦ Δημοσίου πρὸς ἀπόδοσιν, ἀφοῦ δὲν χρειάζεται τὸ ποσόν, γενομένης ἤδη ὁλοσχερῶς τῆς ὑπηρεσίας τῶν σιδηροδρομικῶν δανείων καὶ ἐκ τῶν ἄλλων πόρων τοῦ Κράτους, θὰ ἦναι δὲ ἀνιαρόν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συστήματός σας, ν’ ἀποδώσητε εἰς τὴν Τράπεζαν τὰ μήπω ἀποδοθέντα, καὶ κατόπιν νὰ ἔχητε ν’ ἀναλαμβάνητε αὐτά. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ ἐν γένει διατύπωσις τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον προβάλλετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὑπαγορεύει, ὅτι δέον νὰ περατωθῇ ὁ λογαριασμὸς αὐτὸς μέχρι τοῦ 1904 διὰ συντόμου σχετικῆς τροπολογίας.

§147Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως διατυποῦται, ὁ λογαριασμὸς αὐτὸς περατοῦται. Τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπεδόθησαν, εἶναι πλεονάσματα δραχ. 845,774 τὸ 1903 καὶ 267,261 τὸ 1904. Ἑπομένως ὡς πλεονάσματα ἀποδίδονται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ μόνον ἄρθρον εἰς τρίτην συζήτησιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινων τοῦ νόμου ͵ΒϠΜΒʹ τοῦ 1903 «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων περὶ ταμείων καὶ ὑποταμείων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία πολλῶν Βουλευτῶν, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἐκ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου ἀπαλείφεται ἡ τελευταία παράγραφος, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Τὸ ἐδάφιον 12 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου τροπολογεῖται ὡς ἑξῆς: «Πάντες οἱ γραμματεῖς τῶν ταμείων αʹ, βʹ, γʹ καὶ δʹ τάξεως ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ΦΜʹ τοῦ 1878 περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.»

§149Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀποδέχεται ἡ Κυβέρνησις;

§151Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§152Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ ὑπαγωγὴ εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων μικρῶν ὑπαλλήλων δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ φέρῃ δυσχερείας. Εἷς ὑπάλληλος μικρὸς ἐκτοπιζόμενος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ.

§153Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ἐὰν θέλητε νὰ ἔχητε καλοὺς ὑπαλλήλους, πρέπει νὰ τοὺς ἐκτοπίζητε. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Τριφυλίας κ. Πονηροπούλου, προτείνοντος νὰ προστεθῇ ἄρθρον 5, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Συνιστᾶται εἰδικὸν ταμεῖον γʹ τάξεως παρὰ τῷ καπνεργοστασίῳ Ἀθηνῶν διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ δικαιώματος καταναλώσεως καπνοῦ καὶ ἀντιτίμου ταινιῶν πρὸς περιβολὴν αὐτοῦ καὶ τὴν πώλησιν τοῦ καταναλισκομένου σιγαροχάρτου, καὶ διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τοῦ αὐτοῦ καπνεργοστασίου. Διορίζεται δὲ παρ’ αὐτῷ εἷς ταμίας ἐπὶ βαθμῷ, μισθῷ καὶ ἐγγυοδοσίᾳ ταμίου γʹ τάξεως, ἔχων τὰ αὐτὰ μὲ τοὺς ὁμοιοβάθμους του προσόντα. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἰσχύουσι καὶ ὡς πρὸς αὐτὸν αἱ διὰ τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους διατάξεις τῶν κειμένων νόμων. Τὰ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 22 τοῦ νόμου ͵ΒϠΜΒʹ τοῦ 1903 ἐξ ¼% ἢ λεπτῶν 25 ἐπὶ τῶν 100 δραχμῶν χορηγούμενα ποσοστὰ διὰ τὴν εἴσπραξιν ἐκ δικαιώματος καταναλώσεως καπνοῦ καὶ ἀντιτίμου ταινιῶν πρὸς περιβολὴν αὐτοῦ καὶ ἐξ ἀντιτίμου σιγαροχάρτου ἐν τῷ καπνεργοστασίῳ Ἀθηνῶν ἐκπίπτονται εἰς ὄφελος τοῦ Δημοσίου. Διὰ δὲ τὰ ταμεῖα Πατρῶν, Ἠλείας, Σύρου, Βόλου, Καλαμῶν καὶ Πειραιῶς περιορίζεται ὁ ὅρος τοῦ ποσοστοῦ ἀπὸ λεπτῶν 25 ἐπὶ ταῖς 100 δραχμαῖς εἰς λεπ. 15.» Τί ἀπαντᾷ ἡ Κυβέρνησις; Δέχεται;

§155Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως ὄχι. Πρόκειται περὶ αὐξήσεως δαπάνης.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πονηροπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ κ. Ἀλεξάκη περὶ προσθήκης ἄρθρου 5, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Εἰς τοὺς διατελέσαντας ὑποταμίας μὴ συνταξιούχους μετὰ τὴν ἰσχὺν τῶν νόμων ᾼΥΙΔʹ τῆς 1 Ἀπριλίου 1887 καὶ ͵ΒϠΜΒʹ τῆς 22 Μαΐου 1903, διατελοῦντας δὲ καὶ νῦν ἐν οἱᾳδήποτε ὑπηρεσίᾳ ἐν τῷ οἰκονομικῷ κλάδῳ, τοὺς μὴ καταβαλόντας τὰς ὑπὸ τῶν νόμων περὶ συντάξεων τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων ὁριζομένας συνεισφοράς των, ἀναλόγως τοῦ μισθοῦ τοῦ βαθμοῦ των, ἐντὸς ἑκάστου ἔτους, ἐπιτρέπεται νὰ καταβάλωσιν ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου ἁπάσας τὰς μὴ καταβληθείσας πρὸς τοῦτο εἰσφοράς των, ὅπως προσμετρηθῇ μετὰ τοῦτο ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν ὡς ὑποταμιῶν εἰς τὸν χρόνον τὸν ὡρισμένον πρὸς ἀπόκτησιν δικαιώματος εἰς σύνταξιν, ἂν μετὰ τὴν ὁλοσχερῆ καταβολὴν τῶν εἰσφορῶν ὑπηρετήσωσιν ἐν τῷ οἰκονομικῷ κλάδῳ ἐπὶ πενταετίαν.»

§157Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸν ψηφισθέντα νόμον περὶ συντάξεων δὲν ὑπάρχει λόγος περὶ προσθήκης τοιαύτης διατάξεως.

§158Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος λόγος.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ἀλεξάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία τοῦ κ. Πονηροπούλου περὶ προσθήκης ἄρθρου 6, ἔχοντος ὡς ἑξῆς: «Ἄρθρον 6. Ὁ εἰδικὸς ταμίας τοῦ καπνεργοστασίου Ἀθηνῶν πλὴν τοῦ μισθοῦ του καὶ δραχμῶν δέκα, ἃς θὰ λαμβάνῃ, ὡς καὶ ὁ βʹ ταμίας ἐπὶ τῶν πληρωμῶν τῶν συντάξεων, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 6 τοῦ ͵ΒϠΜΒʹ νόμου τοῦ ἔτους 1903, θὰ συμμετέχῃ τῶν ποσοστῶν τῶν χορηγουμένων εἰς τοὺς μνημονευομένους ἐν τῷ ἄρθρῳ 28 τοῦ ἰδίου νόμου ταμίας ἀναλόγως τοῦ μισθοῦ του. Διὰ Β. Διατάγματος, ἐφάπαξ ἐκδοθησομένου, κανονισθήσονται κατὰ τὰ λοιπὰ τὰ καθήκοντα καὶ ὁ τρόπος τῆς διαχειρίσεως τοῦ εἰδικοῦ τούτου ταμείου.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην τοῦ κ. Πονηροπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως τελωνειακῶν θέσεων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχουσι διάφοροι τροπολογίαι. Πρῶτον τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Ἰσχομάχου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Εἰς τὸ ἐδάφιον δʹ, μετὰ τὰς λέξεις «τοῦ ἐλεγκτοῦ καὶ τοῦ ὑπογραμματέως τῶν τελωνείων Λαρίσης καὶ Χαλκίδος» νὰ προστεθῇ «καὶ τοῦ ἀποθηκαρίου τοῦ τελωνείου Λαρίσης». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Δευτέρα τροπολογία εἶναι ἡ τοῦ βουλευτοῦ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κ. Στελλάκη, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Εἰς τὸ ἄρθρον 1 κεφάλ. Γʹ προστίθεται παράγραφος ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Συνιστᾶται σταθμὸς τελωνειακὸς ἐν Πλύτρᾳ τοῦ δήμου Ἀσωποῦ τῆς ἐπαρχίας Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς.»

§160ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο μόνον λέξεις. Ὁμοίαν τροπολογίαν προέτεινα καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1903, ὅτε τὸ αὐτὸ νομοσχέδιον ὁ ἀείμνηστος Πρωθυπουργὸς Δηλιγιάννης ἔφερεν ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἀνεγνώρισεν ὁ ἴδιος τὴν ἀνάγκην συστάσεως τελωνοσταθμαρχείου εἰς τὸν ὅρμον Πλύτρα τοῦ Ἀσωποῦ, ὁπόθεν γίνεται ἐξαγωγὴ καὶ μεταφορὰ 1,500,000 ὀκάδων σύκων καὶ ἄλλων προϊόντων καὶ ἐμπορευμάτων. Δὲν θὰ γείνῃ δὲ καμμία δαπάνη πρόσθετος. Ἤδη ὑπάρχει ἐκεῖ φυλακεῖον· ὁ τελωνοφύλαξ πληρώνεται. Δὲν πρόκειται περὶ προσθήκης δαπάνης· πρόκειται περὶ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ τοῦ Δημοσίου καὶ συνάμα περὶ εὐκολίας τῶν πολιτῶν. Ὁμιλῶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἐκεῖ κατοίκων, ἀλλ’ ἂς πιστεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι κάμνω τὴν σύστασιν καὶ χάριν αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου. Ἡ αὐτὴ τροπολογία ἐγένετο δεκτὴ ἐπὶ ὁμοίου νομοσχεδίου πρὸ δύο ἐτῶν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Στελλάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§162Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαγραφῇ τὸ ὑποτελωνεῖον Κυμασίου ἐκ τοῦ ἐδαφίου αʹ τῆς παραγράφου βʹ, ἔνθα ἀναγράφονται τὰ εἰς τελωνειακοὺς σταθμοὺς ὑποβιβαζόμενα τελωνεῖα.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Λεβαδείας κ. Λάππα, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Συνιστᾶται ἐν τῇ παραλίᾳ Διστόμου τελωνειακὸς σταθμὸς, ἀντὶ τοῦ ὑποτελωνείου Ἀντικύρας καταργουμένου.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ κ. Δελλακοβία, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ προστίθεται ἐδάφιον ἔχον ὡς ἑξῆς: «Τὸ τελωνοσταθμαρχεῖον Ἁγίας Πελαγίας προάγεται εἰς ὑποτελωνεῖον γʹ τάξεως.»

§164Ν. ΔΕΛΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ἡ ἐπαρχία Κυθήρων ἔχει ἓν ὑποτελωνεῖον ἐν Αὐλαίμονι καὶ ἕνα τελωνειακὸν σταθμὸν ἐν Ἁγίᾳ Πελαγίᾳ. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ὑποβιβάζεται τὸ ὑποτελωνεῖον Αὐλαίμονος εἰς τελωνειακὸν σταθμόν. Διὰ τῆς τροπολογίας μου ζητῶ νὰ προαχθῇ ὁ τελωνειακὸς σταθμὸς Ἁγίας Πελαγίας εἰς ὑποτελωνεῖον, διότι ἡ Ἁγία Πελαγία εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχὴν ὅρμος κινήσεως τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων. Ὁ ἀείμνηστος Δηλιγιάννης δὶς εἶχεν ὑποβάλει νομοσχέδιον, ζητῶν τὴν προαγωγὴν τοῦ τελωνειακοῦ σταθμοῦ Ἁγίας Πελαγίας εἰς ὑποτελωνεῖον. Δυστυχῶς ἕνεκα ἐκτάκτων περιστάσεων δὲν κατωρθώθη ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Τὴν προτεραίαν τῆς δολοφονίας του μοὶ εἶχεν ὑποσχεθῆ τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου, ἥτις εἶναι ὠφέλιμος καὶ εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἀφοῦ πᾶσα σχεδὸν ἡ ἐξαγωγὴ τῆς νήσου ἐνεργεῖται διὰ τοῦ ὅρμου Ἁγίας Πελαγίας, τὸ δὲ Δημόσιον τίποτε δὲν ζημιοῦται, ἀφοῦ ταυτοχρόνως διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὑποβιβάζεται ἐν τῇ αὐτῇ ἐπαρχίᾳ τὸ ὑποτελωνεῖον Αὐλαίμονος εἰς τελωνειακὸν σταθμόν.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Δελλακοβία παραλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τῶν βουλευτῶν Κραναίας κυρίων Βινιεράτου, Σβορώνου καὶ Λουκάτου, ζητούντων νὰ διαγραφῇ ἐκ τοῦ ἐδαφίου θʹ τοῦ κεφαλαίου Αʹ ἡ κατάργησις τῆς θέσεως τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ τελωνείου Ληξουρίου.

§166ΔΙΟΝ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑποτελωνεῖον Ληξουρίου εἶναι τρίτης τάξεως ὑποτελωνεῖον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου καταργεῖται ἡ θέσις τοῦ ὑπογραμματέως, καὶ μένει μόνον ὁ ὑποτελώνης. Ἀλλὰ μὲ ἕνα μόνον ὑπάλληλον, τὸν ὑποτελώνην, εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ὅλη ἡ ὑπηρεσία; Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον, καὶ παρακαλῶ νὰ διατηρηθῇ ἡ θέσις τοῦ ὑπογραμματέως.

§167Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου συνηγόρησα περὶ διατηρήσεως τῆς καταργουμένης θέσεως τοῦ ὑπογραμματέως, διότι ἀληθῶς, ὡς εἶπε καὶ ὁ κ. προλαλήσας, ἡ ὑπηρεσία θὰ συγκεντρωθῇ ὅλη εἰς τὸν τελώνην, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ, διότι τὸ τελωνεῖον Ληξουρίου ἔχει μεγάλην ὑπηρεσίαν. Ἐξάγονται δι’ αὐτοῦ περὶ τὰ 12 ἑκατομμύρια λίτραι σταφιδοκάρπου καὶ περὶ τὰς 15 ἕως 20 χιλιάδες βαρέλαι οἴνου.

§168Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῶν κυρίων συναδέλφων.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῶν κ. κ. Βινιεράτου, Λουκάτου καὶ Σβορώνου περὶ μὴ καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ ὑποτελωνείου Ληξουρίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Τὴν ἑτέραν τροπολογίαν περὶ ὑποβιβασμοῦ τῶν ὑποτελωνείων Φισκάρδου, Ἁγίας Εὐφημίας καὶ Αἰγιαλοῦ Σάμης εἰς φυλακεῖα οἱ κύριοι Βινιεράτος, Λουκᾶτος καὶ Σβορῶνος ἀποσύρουσιν. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ὑπάρχουσι τροπολογίαι τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ἔχουσαι οὕτω: «Τὸ ἐδάφιον αʹ τῆς παραγράφου Αʹ τροποποιεῖται, συμπληρούμενον οὕτω: «τοῦ αʹ γραμματέως τῶν τελωνείων Λαυρίου, Κατακώλου καὶ Καλαμῶν.» Τὸ ἐδάφιον γʹ τροποποιεῖται οὕτω: «τοῦ βʹ γραμματέως τῆς διαμετακομίσεως καὶ ἑνὸς ὑπογραμματέως τοῦ τελωνείου Κερκύρας.» Τὸ ἐδάφιον δʹ τροποποιεῖται οὕτω: «τοῦ ἐλεγκτοῦ τοῦ τελωνείου Λαρίσης καὶ τῶν ὑπογραμματέων τῶν τελωνείων Λαρίσης καὶ Χαλκίδος.» Τὸ ἐδάφιον Ϛʹ τροποποιεῖται οὕτω: «ἑνὸς ὑπογραμματέως τοῦ τελωνείου Βόλου.» Τὸ ἐδάφιον ζʹ διαγράφεται. Ἐν τῇ παραγράφῳ Βʹ προστίθεται ἐδάφιον γʹ, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Ὁ μισθὸς τῶν ὑπελεγκτῶν αʹ τάξεως ὁρίζεται εἰς δραχμὰς 140.» Προστίθεται νέα παράγραφος Γʹ, ἡ ἑξῆς: «Τὸ τελωνοσταθμαρχεῖον Σερίφου προάγεται εἰς ὑποτελωνεῖον γʹ τάξεως.» Ἡ παράγραφος Γʹ γίνεται παράγραφος Δʹ.»

§170Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ τροπολογιῶν, αἵτινες ὑπεδείχθησαν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ὡς ἀναγκαῖαι.

§171ΑΓ. ΦΙΚΙΩΤΗΣ. Καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ὑπέβαλον τὴν σύστασιν πρὸς τὸν τότε Πρωθυπουργὸν ἀείμνηστον Δηλιγιάννην καὶ τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ νῦν ὑποβάλλω ἐκ νέου αὐτὴν, ὅπως μὴ καταργηθῇ ἡ θέσις τοῦ γραμματέως τοῦ τελωνείου Λαυρίου. Οἱ πλεῖστοι τῶν ἐμπόρων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς εἰσάγουσι τὰ ἐμπορεύματά των διὰ τοῦ τελωνείου Λαυρίου, ἑπομένως ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς διατηρήσεως τῆς θέσεως ταύτης καὶ λόγῳ τῆς ὑπηρεσίας καὶ λόγῳ τῆς ὠφελείας τοῦ Δημοσίου.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φικιώτη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§173Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐντὸς τοῦ λιμένος Πύλου ὑπάρχουσι δύο τελωνειακαὶ ἀρχαί. Ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν ἀπὸ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς καταργήσεως τῆς μιᾶς τούτων, τοῦ τελωνειακοῦ σταθμοῦ Γιαλόβης, διότι ἡ σημερινὴ κατάστασις φέρει μεγάλας δυσχερείας.

§174Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσωμεν τὰς τελωνειακὰς ἀρχὰς τῆς Πύλου.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σάκκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία τῶν κ. κ. Κ. Ἀγαθοκλέους, Ι. Τσιριμώκου καὶ Ν. Βελέντζα περὶ προσθήκης νέου ἄρθρου 2, ἔχοντος ὡς ἑξῆς: «Συνιστᾶται ἀποταμιευτικὸν κατάστημα ἐν τῷ τελωνείῳ Στυλίδος.»

§177Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ, ὅτε εἰσήγαγεν ὅμοιον νομοσχέδιον, εἶχεν εἰδικὸν ἄρθρον, δι’ οὗ συνιστᾶτο τὸ ἀποταμιευτικὸν κατάστημα, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Παξῶν κ. Σπ. Βελλιανίτου περὶ προσθήκης νέου ἄρθρου 2, ἔχοντος οὕτω: «Μετατίθεται ἡ ἕδρα τοῦ ὑποτελωνείου Λάκκας τῆς ἐπαρχίας Παξῶν εἰς τὸ χωρίον Λογγὸν τοῦ αὐτοῦ δήμου.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§179Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι λόγῳ τῆς ὥρας εἶναι καλὸν νὰ ψηφισθῶσι τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 7, 8, 10 καὶ 12 νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν θὰ προκαλέσωσι συζήτησιν.

§180ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτυπώσεως ἀναμνηστικῶν γραμματοσήμων». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς πληρωμὴν ἐσόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1904 ἄνευ προσθέτου τέλους καὶ τόκου ὑπερημερίας, καὶ περὶ ἀπαλλαγῆς τῆς πληρωμῆς προσθέτου τέλους καὶ τόκου ὑπερημερίας τῶν πληρωσάντων μέχρι τέλους Αὐγούστου 1904 τὰ πρὸς τὸ Δημόσιον χρέη των ἐξ ἐσόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1903 κλπ.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§182Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου ἀντὶ «ἐντὸς μηνὸς» νὰ τεθῇ «ἐντὸς τριῶν μηνῶν».

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς ἀναβολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων περὶ στρατολογίας καὶ ναυτολογίας εἰς τοὺς Ὀθωμανούς». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς γʹ συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῆς τῆς Θηραϊκῆς γῆς». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τῆς Θηραϊκῆς γῆς, τῆς διὰ θαλάσσης μεταφερομένης ἢ ἐκτὸς τῆς ἐπαρχίας Θήρας ἐξαγομένης, εἰσπράττονται ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου δραχμαὶ δύο κατὰ τόννον καταμετρήσεως (registro) τῶν πλοίων».

§184Ν. ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντὶ «ἢ ἐκτὸς τῆς ἐπαρχίας Θήρας ἐξαγομένης» νὰ τεθῇ «καὶ ἐκτὸς τῆς ἐπαρχίας Θήρας ἐξαγομένης». Ὑποθέτω ὅτι εἶναι τυπογραφικὸν σφάλμα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς γʹ συζήτησιν).

§186Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 16.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς τέλους ἐπὶ τῶν περὶ ἐπικυρώσεως πιστοποιητικῶν ἱκανότητος ἐργολάβων ἐκδιδομένων ἀποφάσεων ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ τῶν δημοσίων ἔργων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§188Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπάρχουσι δύο ἀντίτυπα· ποῖον εἶναι τὸ ὀρθόν; Τὸ ὑπὸ χρονολογίαν 24 Μαρτίου;

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμφότερα ἔχουσι τὴν αὐτὴν χρονολογίαν. Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Θ. Π. Δηλιγιάννη. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν).

§190Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 32.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Συμβουλίου καὶ ἐπιθεωρητῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ περὶ μονιμότητος τῶν λειτουργῶν αὐτῆς». Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§192Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ἀνάγκη, κύριε Πρόεδρε, γενικῆς συζητήσεως, διότι τὸ νομοσχέδιον ἢ μᾶλλον τὰς τροποποιήσεις τῆς ἐπιτροπῆς μόλις τὴν μεσημβρίαν ἐλάβομεν, καὶ δὲν εἴχομεν καιρὸν νὰ τὰς μελετήσωμεν.

§193Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, καὶ νὰ τεθῇ πρῶτον αὔριον.

§194Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς ἀναβληθῇ.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικῶν προϋπολογισμῶν ὁλικῆς δαπάνης διαφόρων ὑδραυλικῶν ἔργων ἐκ δραχμῶν 94,826.07».

§196Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ πολλὴν ὥραν, κύριε Κριεμάδη;

§198ΑΓ. ΦΙΚΙΩΤΗΣ. Ἀφήσατε, κύριε Κριεμάδη, νὰ ψηφισθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ εἰς τὴν τρίτην λαμβάνετε τὸν λόγον.

§199Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ὑπάρχει ἀντίρρησις, ἀναβάλλεται καὶ αὐτὸ διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ταχυδρομικῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τοῦ Σταματίου Παπαλεονάρδου, ἰδιοκτήτου τῆς ἐν Πειραιεῖ ἑδρευούσης Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἀτμοπλοΐα Παπαλεονάρδου». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτόν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς γʹ συζήτησιν).

§201Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 24.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑπογραφῆς καὶ θεωρήσεως τῶν ὑπὸ τῶν ἀποβιωσάντων ταμιῶν Ἄρτης Κ. Νικάκη καὶ Μήλου Πρ. Δημητρακοπούλου ἐκδοθέντων καὶ μὴ ὑπογραφέντων ὑπ’ αὐτῶν τριπλοτύπων ἀποδεικτικῶν παραλαβῆς εἰσπρακτέων καὶ γραμματίων παραλαβῆς.» (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑπογραφῆς καὶ θεωρήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ ἀποδράντος πρώην ὑποταμίου Τυρνάβου Κωνσταντίνου Γεωργίου ἐκδοθέντων καὶ μὴ ὑπογραφέντων δεκαοκτὼ γραμματίων παρακαταθηκῶν τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἔτους 1903». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν).

§203Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 20.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τέλους χαρτοσήμου διὰ τὰς παρὰ τοῖς ταμιευτηρίοις τῶν Τραπεζῶν καταθέσεις καὶ ἀπολήψεις», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τὴν πρώτην συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὴ ἄνευ ἀντιρρήσεως ἡ ἀρχὴ τῆς προτάσεως νόμου ταύτης). Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§205ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἔχω τροπολογίαν ἐπ’ αὐτοῦ.

§206Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν παρακαλῶ νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς τροπολογίας σας, διότι διὰ τὴν παραδοχὴν αὐτῆς εἶναι ἀναγκαία ἡ συνεννόησις μετὰ τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, δι’ ἣν δὲν ἔλαβον εἰσέτι καιρόν.

§207ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Πολὺ καλά.

§208Ι. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ διὰ τὰς ἐπιταγὰς (chèques) τὰς ἐξαργυρουμένας ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἀλλὰ πρωτίστως πρέπει νὰ φορολογηθῶσιν αἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἐξαργυρούμεναι ἐπιταγαὶ (chèques), διότι ἐκεῖ κυρίως γίνεται ἡ μεγαλειτέρα κατάχρησις, καὶ οὐδεὶς θὰ πληρώσῃ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, διότι τὰ chèques ἐξάγονται.

§209Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἔχει, εἰς αʹ συζήτησιν).

§210Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ τοπικὰ τώρα, κύριε Πρόεδρε.

§211ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι τοπικά.

§212Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ προταχθῶσι τὰ τοπικά. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἕτερον νομοσχέδιον ὥριμον πρὸς συζήτησιν, ἂς λυθῇ ἡ συνεδρίασις. Παρῆλθεν ἄλλως καὶ ἡ ὥρα (θόρυβος).

§213ΑΓ. ΦΙΚΙΩΤΗΣ. Σεῖς θὰ μᾶς τὰ κανονίσητε;

§214Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως ἡμεῖς, διότι ἔχομεν τὴν δύναμιν νὰ τὰ κανονίσωμεν, ἐνῷ σεῖς δὲν ἔχετε (θόρυβος).

§215Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρω, κατὰ πόσον ἡ Βουλὴ εἶναι διατεθειμένη νὰ δεχθῇ νὰ ψηφισθῶσιν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὰ τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος νομοσχέδια. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει, νομίζω, λόγος νὰ μὴ ψηφισθῶσι.

§216ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Μάλιστα, νὰ ψηφισθῶσιν. Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε.

§217ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς προταχθῶσι δι’ αὔριον (θόρυβος).

§218ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ὄχι· ἀπόψε, ἀπόψε (θόρυβος).

§219Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ συνεννοήσεως, κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ὀλίγης ὥρας τὰ τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος νομοσχέδια νὰ ψηφισθῶσιν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§220ΤΙΝΕΣ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Αὔριον, κύριε Πρόεδρε.

§221ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσι τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐτυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§222Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶδον ταῦτα· ἀλλ’ ἂς ψηφισθῶσιν ἀπόψε τ’ ἀναγεγραμμένα, καὶ αὔριον ἀναγράφονται καὶ ψηφίζονται καὶ ἐκεῖνα.

§223ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καλλίτερον θὰ ἦναι νὰ συζητηθῶσιν ὅλα συγχρόνως.

§224Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἀνάγνωσις καὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνεγράφησαν ἔτι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, θὰ ἦναι εὐκολωτέρα, ἂν ψηφισθῶσι σήμερον τ’ ἀναγεγραμμένα.

§225ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὑποχωρῶ, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω ν’ ἀναγραφῶσι καὶ ψηφισθῶσι καὶ πάντα ἐκεῖνα.

§226Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδεὶς, ὑποθέτω, ἐνταῦθα ἔχει ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῶσι νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἐφ’ ὅσον δι’ αὐτῶν δὲν θίγονται συμφέροντα τοῦ Κράτους, καὶ τὸ Δημόσιον δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ εἰς δαπάνας. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ ἔχωμεν ἐνώπιόν μας τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν ἔστω καὶ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῶσιν ἔστω καὶ σήμερον, μολονότι ἔχομεν τὸ παράδειγμα, ὅτι, ὅτε ἡμεῖς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον ἐζητοῦμεν νὰ ψηφισθῶσι τὰ τοπικοῦ συμφέροντος νομοσχέδια, ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις δὲν ἐπέτρεψε νὰ ψηφισθῶσι.

§227Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν, ἀλλὰ βλέπω ὅτι δὲν ὑπάρχει διάθεσις. Ὥστε καλὸν εἶναι νὰ κανονίσωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς αὔριον πάλιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αὐστρουγγαρίας συνθήκης, δεύτερον τὸ περὶ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐπιθεωρητῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, τὰ δὲ λοιπὰ κατὰ τὴν σειράν, ἣν ἔχουσι.

§228ΠΟΛΛΟΙ (ἑκατέρωθεν). Μάλιστα, μάλιστα.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 10 καὶ 15′ μ. μ.)