1905.05.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35

τῆς 30 Μαΐου 1905.

(Δευτέρα).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλεξ. Σπ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 20′ μ. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προστεθῇ εἰς τὴν τρίτην σελίδα, ὅτι παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, τί ἐγένετο ὡς πρὸς τὸν ἐν τῷ δήμῳ Δύμης ὑποταμίαν Ἀντωνόπουλον, μετὰ τὰς ἀνακρίσεις, ἃς ἐνήργησε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητὴς κ. Πετσετάκης, καὶ τὴν ἔκθεσιν, ἣν οὗτος ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προστεθῇ. Ἄλλη παρατήρησις δὲν ὑπάρχει. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑπομένας ἀναφοράς: Αἴτησιν κατοίκων τοῦ χωρίου Βαρθολομιοῦ τῆς Ἠλείας, ζητούντων ν’ ἀφεθῶσιν ἀκαταδίωκτοι διὰ τὴν πληρωμὴν φόρων ἐπὶ ἓν ἔτος, διότι καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος τὰ κτήματά των κατεστράφησαν ὑπὸ χαλάζης. Τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς συλλαλητηρίου τοῦ λαοῦ Κυπαρισσίας κατὰ τῆς καταργήσεως τοῦ Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας. Ὅμοιον τοῦ λαοῦ Ἀμφίσσης κατὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου περὶ συστάσεως κινητῶν Δικαστηρίων, καὶ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Πρωτοδικείου Παρνασσίδος. Ἀναφορὰν τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει παρεπιδημούντων κατοίκων Μαλακασίου, παραπονουμένων κατὰ τῶν Ἀλβανοβλάχων, τῶν ζητούντων τὰς κοινοτικὰς βοσκὰς Μαλακασίου. Ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου τῶν Ἑλλήνων δημοδιδασκάλων ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§3ΓΡ. ΦΟΥΦΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Βαρθολομιοῦ τῆς Ἠλείας, διότι καὶ κατὰ τὸν Μάϊον παρελθόντος ἔτους καὶ κατὰ τὸν Μάϊον τρέχοντος ἔτους τὰ κτήματα αὐτῶν κατεστράφησαν τελείως ὑπὸ χαλάζης. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης καὶ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων ἐπὶ ἓν ἔτος.

§4Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρό τινος χρόνου ἐγένοντο ἐργασίαι ὑδραυλικαὶ εἰς τὸ Θριάσιον πεδίον, καὶ ἀνωρύχθησαν περὶ τὰ 200 φρέατα πρὸς ἀνεύρεσιν ὕδατος. Δυστυχῶς αἱ ἐργασίαι ἐκεῖναι δὲν ἐπέτυχον, ἠναγκάσθη δὲ τὸ Δημόσιον νὰ ἐκποιήσῃ τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον ἐχρησίμευσε δι’ αὐτάς· ἔμειναν ὅμως ἀνοικτὰ τὰ φρέατα, ἀποτελοῦντα κίνδυνον μέγαν διὰ τοὺς περιοίκους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ τούτου, εἴτε διατάσσων νὰ ἐπιχωσθῶσι τὰ φρέατα δαπάναις τοῦ Δημοσίου, εἴτε ἐπιτρέπων νὰ ἀνατεθῇ τὸ ἔργον τοῦτο εἰς τὴν κοινότητα, ἡ ὁποία προθύμως θέλει μεριμνήσει, χάριν τῆς ὑγείας καὶ τῆς ζωῆς τῶν κατοίκων, καθόσον πρό τινων μόλις ἡμερῶν εἷς χωρικός, καταπεσὼν εἴς τι τῶν φρεάτων ἐκείνων, ἐκινδύνευσε νὰ ἀπολεσθῇ.

§5Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ συνεννοηθῶ μετὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων, ἵνα ληφθῇ πρόνοια πρὸς πρόληψιν τῶν ἀτόπων, τὰ ὁποῖα παρέστησεν ὁ κ. Βουλευτής.

§6Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ παρελθόντος Σαββάτου εἶδον ὅτι πολλοὶ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐτέθησαν εἰς διαθεσιμότητα, κατὰ διαβολικὴν δὲ σύμπτωσιν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν εἰς διαθεσιμότητα, εἶναι ὅλοι ἐκ τῶν προβιβασθέντων. Ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω τὸν λόγον, δι’ ὃν ἐτέθησαν εἰς διαθεσιμότητα. Προσέτι εἶδον, ὅτι ἄλλοι ἀξιωματικοί, κατώτεροι τῶν εἰς διαθεσιμότητα τεθέντων, κατέλαβον τὴν θέσιν τούτων. Ἐπεθύμουν καὶ περὶ τούτου ν’ ἀκούσω τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν δίδοντος τὰς δεούσας ἐξηγήσεις.

§7ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ θέσει Νταλιάνι τῆς περιφερείας τοῦ δήμου Πλαταμώδους ὑπάρχει ἰχθυοτροφεῖον, τὸ ὁποῖον ἐξεμίσθωσε τὸ Δημόσιον ἐπὶ δεκαετίαν ἀντὶ 200,000 δραχμῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅπως καθ’ ὅλον τὸν χρόνον τῆς λειτουργίας τοῦ ἰχθυοτροφείου ἀπαγορεύηται ἡ ἁλιεία καθ’ ἅπασαν τὴν ἀκτήν, διότι ἄλλως, διενεργουμένη ἐκεῖ ἡ ἁλιεία, καὶ τὸν γόνον τῶν ἰχθύων θὰ καταστρέφῃ, καὶ τῶν ἀνεπτυγμένων ἰχθύων τὴν εἴσοδον ἐντὸς τοῦ ἰχθυοτροφείου θὰ παρακωλύῃ. Ἀλλά, καθ’ ἃ μοὶ καταγγέλλουσιν οἱ ἐνοικιασταὶ, οἵτινές εἰσιν ὑποχρεωμένοι ἐκ τῆς συμβάσεως νὰ καταβάλλωσι περὶ τὰς 20,000 δραχμὰς ἐτήσιον μίσθωμα, ἡ ἀπηγορευμένη αὕτη ἁλιεία ἐκτελεῖται ἀκωλύτως, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐνῷ οἱ ἐνοικιασταὶ ἐπεκαλέσθησαν τὴν συνδρομὴν τοῦ ἀστυνόμου καὶ τοῦ λιμενάρχου, ἵνα ἀπαγορευθῇ ἡ δι’ ἀνεμοτρατῶν ἐνεργουμένη ἁλιεία, αἱ ἀρχαὶ αὗται ἐκώφευσαν εἰς τὰ παράπονά των. Ὅτε δὲ, πρό τινων ἡμερῶν, εἷς τῶν ἐνοικιαστῶν, εὑρισκόμενος ἐκεῖ, ἐπεχείρησε ν’ ἀπαγορεύσῃ τὴν ἁλιείαν ταύτην, ἀνέλαβον τὴν προστασίαν τῶν ἀνεμοτρατῶν ὁ ἀστυνόμος καὶ ὁ λιμενάρχης, καὶ ἐπέταξαν εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν νὰ μὴ ἐμποδίζῃ αὐτάς! Τὰ παράπονά των οἱ ἐνοικιασταὶ ἀνέφεραν πρὸς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον Πυλίας, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ οὐδεμίαν προστασίαν εὗρον. Διὰ τοῦτο μὲ παρακαλοῦσι νὰ ὑποβάλω τὰ παράπονά των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ δηλοῦσιν ὅτι, ἐὰν δὲν ληφθῶσι τὰ παράπονά των ὑπ’ ὄψιν, εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἐγκαταλείψωσι τὸ ἰχθυοτροφεῖον.

§8Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θέλω ἐξετάσει τὸ ζήτημα.

§9ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ προσθέτουσι δὲ οἱ παραπονούμενοι ἐνοικιασταὶ καὶ τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τοὺς ἁλιεῖς ἐκείνους ἔχει ὑπὸ τὴν προστασίαν αὐτοῦ ὁ δήμαρχος Πύλου, ὁ ὁποῖος, ἔχων παρὰ τὸ ἰχθυοτροφεῖον ἰδιοκτήτους ἐκτάσεις, καὶ ἄλλοτε ἐπεχείρησε νὰ καταλάβῃ ἔδαφος ἐξ αὐτοῦ, ἔχει δὲ συμφέρον νὰ ματαιώσῃ τὴν ἐνοικίασιν τοῦ ἰχθυοτροφείου τούτου, καὶ νὰ ἐγκαταλείψωσι τὴν ἐνοικίασιν τοῦ ἰχθυοτροφείου οἱ ἐνοικιασταί, ὅπως διευκολυνθῇ εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, ὃν ἐπιδιώκει, τῆς ἐν μέρει ἀποξηράνσεως τοῦ ἰχθυοτροφείου, καὶ τῆς ἐκ τούτου αὐξήσεως τῶν κτήσεών του. Τοῦτο δ’ εἶναι γνωστὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον καὶ μέτρα τινὰ ἔλαβε πρὸ διετίας ἢ τριετίας κατὰ τῶν κατακτητικῶν διαθέσεων τοῦ εἰρημένου δημάρχου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν λῆψιν συντόνων μέτρων, διότι ἡ ἐξακολούθησις τῆς καταστάσεως ταύτης θ’ ἀναγκάσῃ τοὺς ἐνοικιαστὰς νὰ ἐγκαταλείψωσι τὸ ἰχθυοτροφεῖον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἦναι λίαν ἐπιζήμιον εἰς τὸ Δημόσιον.

§10ΣΠΥΡ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Καρδίτσης, φέρον τὰς ὑπογραφὰς τεσσάρων εὐϋπολήπτων ἐμπόρων, οἵτινες διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ταμίου Τρικκάλων, διότι οὗτος ἐξέδωκεν ἐντάλματα κατ’ αὐτῶν καὶ πέντε ἄλλων προσώπων, ἐν ὅλῳ ἐννέα, καὶ ἐπροσωποκράτησεν αὐτούς, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι τὸ χωρίον Δέσι τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων, ἡ κοινότης δηλαδὴ τοῦ χωρίου Δέσι ὀφείλει φόρους βοσκῶν τῶν ἐτῶν 1903 καὶ 1904. Ἀλλ’ ἡ κοινότης αὕτη ἀποτελεῖται ἀπὸ 125 μέλη, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ὀφείλει ἡ κοινότης τοὺς φόρους τούτους, πάντες οἱ ἀποτελοῦντες αὐτὴν ὀφείλουσι νὰ καταβάλωσιν ἀναλόγως. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι διαμαρτύρονται δικαίως· δὲν δύναμαι δὲ νὰ ἐννοήσω, ποῦ στηριζόμενος ὁ κ. ταμίας ἐπροσωποκράτησεν αὐτούς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σπεύσῃ νὰ τηλεγραφήσῃ πρὸς τὸν ταμίαν, ἵνα ἀπολύσῃ τοὺς ἀδίκως προσωποκρατηθέντας, νὰ παρατηρήσῃ δὲ εἰς αὐτόν, ὅτι κακῶς προέβη εἰς τὴν προσωποκράτησιν τῶν ἐννέα αὐτῶν κατοίκων δι’ ὀφειλὰς ὁλοκλήρου τῆς κοινότητος.

§11Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἔλαβον καὶ ἐγώ, καὶ ὑπέβαλον τὰ παράπονα τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ δὲ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἐζήτησε τηλεγραφικῶς πληροφορίας περὶ τῶν συμβαινόντων. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, οἱ συμπολῖταί μου οὗτοι συνελήφθησαν ὡς μέλη τῆς κοινότητος, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτοί, εἶναι ἐν ὅλῳ 125, καθ’ ὧν ὁ κ. ταμίας ἔπρεπε νὰ λάβῃ ἐκβιαστικὰ μέτρα, διότι δὲν ἦσαν οἱ προσωποκρατηθέντες ὑπόχρεοι, ὡς μέλη τῆς κοινότητος, εἰς ὁλόκληρον. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ ἀμέσως τὴν ἀπόλυσιν τῶν προσωποκρατηθέντων.

§12Ν. ΓΑΤΣΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κυρίου Γάτσου, ὡς εἰσηγητοῦ τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως ὀκτὼ Πρωτοδικείων, ὑποβληθεῖσα ἔκθεσις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 243).

§14Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ εἰσήγησις, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Βόλου, ὅτι ἐσχημάτισε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν εἶναι ἀκριβής.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§16Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι, ὅταν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, νὰ ἀναπτύξω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ὀφείλω ὅμως ἀπὸ τοῦδε νὰ εἴπω, ὅτι ἓν μόνον εἶναι βέβαιον, ὅτι πάντα τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων ἐμείναμεν σύμφωνοι ὅτι τὰ Πρωτοδικεῖα πρέπει νὰ καταργηθῶσιν· ἐδιχοτομήσαμεν τὰς ἐργασίας τῶν Πρωτοδικείων, καὶ εἴπομεν, ὅτι, προκειμένου περὶ πολιτικῆς δικαιοσύνης, οὐδεὶς λόγος ἐπιβάλλει νὰ ὑπάρχωσι τὰ Πρωτοδικεῖα ταῦτα, καὶ οὐ μόνον ταῦτα δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ καταργήσωμεν καὶ ἄλλα. Προκειμένου δὲ περὶ τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, εἴπομεν ὅτι εὐχῆς ἔργον ἤθελεν εἶσθαι, ἐπειδὴ καθιερώθη ἓν κακὸν καθεστώς, ἡ Κυβέρνησις νὰ προσπαθήσῃ, ἵνα ὅσον τὸ δυνατὸν ἐγγύτερον ἀπονέμηται ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη, ἰδίως εἰς τὰς ἀπωτέρας ἐπαρχίας. Ἐξεφράσθησαν δὲ αἱ γνῶμαι αὗται, διότι πάντες γνωρίζομεν, ὅτι ἐξηγέρθησαν πανταχόθεν, ὅπου καταργοῦνται τὰ Πρωτοδικεῖα, καὶ εἴπομεν, ὅτι, ἐπειδὴ συνέστη ἓν κακὸν καθεστώς, καὶ συνήθισαν οἱ ἄνθρωποι εἰς τὸ κακὸν τοῦτο καθεστώς, δὲν δυνάμεθα νὰ καταργήσωμεν τοῦτο ἀμέσως, ἀλλ’ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον. Ἀλλ’ ἐμείναμεν σύμφωνοι περὶ τῆς πολιτικῆς δικαιοσύνης, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὰ Πρωτοδικεῖα, οὐδεμία δὲ βλάβη θὰ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς καταργήσεως αὐτῶν. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, ὑπεδείξαμεν, ὅτι πρέπει νὰ ἱδρυθῶσι κινητὰ Πλημμελειοδικεῖα. Καὶ τινες μὲν τῶν κυρίων συναδέλφων ἐν τῇ ἐπιτροπῇ εἶπον, ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ προηγηθῇ τῆς καταργήσεως τῶν Πρωτοδικείων, ἡμεῖς δὲ λέγομεν, ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ καὶ μετὰ τὴν κατάργησιν. Τοιαύτη ἦτο ἡ γνώμη τῆς ὁλομελείας τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὰ Πρωτοδικεῖα.

§17ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§18Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Νὰ ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν.

§19Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν εἶναι σύμφωνος εἰς τὴν κατάργησιν τῶν Πρωτοδικείων. Ὅταν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, θ’ ἀναπτύξωσι τοὺς λόγους, οὓς ἔχουσι, καὶ οἱ ὑπὲρ τῆς καταργήσεως καὶ οἱ κατὰ τῆς καταργήσεως,

§20Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§21Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Περὶ τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ὁ συνάδελφος ἐκ Σύρου εἶπε, δὲν θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, διότι οἱ ἐπιστήμονες τῶν ἐπαρχιῶν τῶν Ἑλληνικῶν εὑρίσκονται ὑψηλὰ, ὅπως καὶ οἱ τῆς πρωτευούσης. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς ἕτερον μέρος τῆς ὁμιλίας αὐτοῦ, ἰσχυρισθέντος ὅτι δὲν διηρμήνευσα καλῶς τὰς γνώμας τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐγὼ δὲν ἠδυνάμην νὰ πράξω ἄλλο τι ἢ νὰ ὁμιλήσω ἐκθέτων τὴν ἰδίαν μου γνώμην, καὶ τοῦτο ἔπραξα, ἀφοῦ κατέθεσα ἔγγραφον τὴν ἔκθεσιν, εἰς ἣν περιλαμβάνονται ὅλαι αἱ γνῶμαι τῶν διαφόρων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Διὰ τοῦτο, καὶ ἵνα ἀρθῇ πᾶσα παρεξήγησις, ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἐξετέθησαν ἐν τῇ ἐκθέσει προσηκόντως, παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ αὕτη. Ὅτι δὲ πιστότατα καὶ εἰλικρινέστατα διετυπώθησαν αἱ γνῶμαι τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῇ ἐκθέσει, ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς προθυμίας, μεθ’ ἧς πάντες ὑπέγραψαν.

§22Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς, ὑποβάλλων τὴν ἔκθεσίν του, ἐθεώρησεν ὀρθὸν νὰ ἐκθέσῃ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν αὐτὸν νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῶν Δικαστηρίων. Νομίζω ὅτι ἕως ἐδῶ ἠδύνατο νὰ σταματήσῃ τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ δύο τῶν κυρίων συναδέλφων ἠθέλησαν νὰ ὑπερασπισθῶσι τὸ ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ κακῶς, νομίζω, ἔπραξαν. Διότι ὁ εἷς τῶν κυρίων συναδέλφων, ὁ Βουλευτὴς Κυνουρίας, νομίζων ὅτι ὁμιλεῖ ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ὅτι δὲν ἀκούεται παρ’ ὅλων ἡμῶν καὶ παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶπε: «Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, βλέπετε ὅτι, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον κατάργησιν τῶν Δικαστηρίων, ἐν τούτοις ὑπέβαλε νομοσχέδιον, διὰ νὰ φθάσῃ μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον εἰς τὴν κατάργησιν.»

§23Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§24Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἴπετε, καὶ διὰ νὰ μὴ λησμονηθῇ τὸ ἐπαναλαμβάνω: «καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον κατάργησιν αὐτῶν.» Διὰ τούτου ἤθελε νὰ εἴπῃ ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, ἵνα ὀλίγον κατ’ ὀλίγον προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν Πρωτοδικείων. Αὐτὸ, κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ παραμείνῃ μόνον εἰς βάρος τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυνουρίας, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν τὸ ἀποδέχεται. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑπέβαλε μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τῆς Δικαιοσύνης, δὲν τὸ ὑπέβαλεν, ἵνα νὰ ἐξαπατήσῃ, καθ’ ὃν τρόπον εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κυνουρίας, ἡμᾶς, καὶ καταλήξῃ μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον εἰς τὴν κατάργησιν. Καὶ λέγω τοῦτο, ἵνα τὸ τονίσω καὶ μὴ λησμονηθῇ. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μήλου, ὑπερασπισθεὶς κατ’ ἀρχὴν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, εἰς ἄλλον προέβη συλλογισμόν, ὁ ὁποῖος, πιστεύω, θ’ ἀποκηρυχθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Νομίζων ὅτι προστατεύει τὸ ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ἐξυβρίσῃ σύμπαντας τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους τῶν ἐπαρχιῶν, διότι ἀγνοεῖ ὅτι οἱ δικηγορικοὶ σύλλογοι τῶν ἐπαρχιῶν περιλαμβάνουσιν ἐπιστήμονας ἴσους, ἂν μὴ οὐχὶ πολὺ ἀνωτέρους τῶν ἐν τοῖς Δικαστηρίοις τῶν μεγάλων κέντρων. Τοιαύτη ὑπεράσπισις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἔλειπεν.

§25Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἔχει τοσαύτην ἀντίληψιν, τοσαύτην εὐφυΐαν, ὥστε δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ, ὅτι δὲν ἀντελήφθη τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντων· ἀλλ’ ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον, διότι ἔχει συμφέρον, νὰ ἀποδώσῃ εἰς τοὺς λόγους μου ἔννοιαν, ἣν οὗτοι δὲν εἶχον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἔλεγε ταῦτα ὄχι διὰ τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἀλλὰ διὰ ν’ ἀκουσθῶσιν εἰς τοὺς ἔξω. Βεβαίως δὲ δὲν εἶναι διὰ τὴν Βουλὴν τὸ νὰ λέγῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας Βουλευτής: «Προσέξατε! σᾶς ἐξαπατᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης! Εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, διὰ νὰ παύσητε τὸν θόρυβον...»

§26Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπον αὐτὸ ἢ σεῖς;

§27Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πῶς τις ἐννοεῖ, κύριε Πρόεδρε, διατὶ λέγονται ταῦτα. Ἐγὼ δὲν ὑπερασπίζομαι τὸ ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως δὲν θὰ ὑπερασπισθῶ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Θεοτόκη, ἡ ὁποία τὰ αὐτὰ περίπου εἶχε προτείνει, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι ἤθελε τὰ μονομελῆ Δικαστήρια. Ἐν τούτοις μία ἰδέα ἐπικρατεῖ καὶ ἐκεῖθεν καὶ ἐντεῦθεν, ἡ κατάργησις τῶν Πρωτοδικείων. Τόσον δὲ τοῦτο εἶναι βέβαιον, ὥστε ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας εἶχε δηλώσει πρὸς τὸν ἡγέτην αὐτοῦ, τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Κερκύρας, ὅτι, ἐὰν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν Πρωτοδικείων, θέλει παύσει νὰ ἦναι φίλος του. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἐπιμένω εἰς ὅ,τι εἶπον πρὸ μικροῦ. Δὲν εἶπον ἐγὼ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ μέτρων δικανικῶν, ἢ διὰ μέτρων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐξαπατήσωσι τὸν λαόν, θέλει νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ποθούμενον. Ἐγὼ λέγω, ὅτι, προκειμένου περὶ τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, εἴμεθα πάντες σύμφωνοι· ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς πολιτικῆς δικαιοσύνης, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη περὶ τῆς μὴ χρησιμότητος τῶν Δικαστηρίων τούτων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, καὶ πάντες, ὑποθέτω, καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, τοῦτο ζητοῦσι. Κατὰ τί θὰ ὠφελήσῃ, ὑπὸ ἔποψιν πολιτικῆς δικαιοσύνης, ἡ διατήρησις τῶν Δικαστηρίων ἐν Κορίνθῳ, Λεβαδείᾳ καὶ Κυπαρισσίᾳ; Πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, καὶ τοῦτο εἶπον πρὸ μικροῦ. Βεβαίως καὶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἔπρεπε τὰ Πρωτοδικεῖα νὰ καταργηθῶσιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀλλαγὴ ἑνὸς κακοῦ καθεστῶτος δὲν δύναται ἀποτόμως νὰ ἐπέλθῃ, διὰ τοῦτο, μέχρις οὗ ἡ συγκοινωνία συμπυκνωθῇ θῇ καὶ διάφοροι ἄλλαι περιστάσεις συντρέξωσι, πρέπει νὰ εὑρεθῇ μέσος τις τρόπος, οἷος ἤθελε φανῆ κατάλληλος εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, εἶπον.

§28Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§29Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κυνουρίας ἐξάγει συμπέρασμα, ὅτι πάντες ἐμείναμεν σύμφωνοι, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὰ Πρωτοδικεῖα, περὶ ὧν πρόκειται. Διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω δύο λέξεις. Κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς ἐπιτροπῆς ἀντηλλάγησαν γνῶμαι, καὶ ἐπεκράτησεν ἡ γνώμη περὶ μεταβολῆς τοῦ ὀργανισμοῦ, οὕτως ὥστε καὶ τὰ περὶ ὧν πρόκειται Πρωτοδικεῖα νὰ ἐκλείψωσι, νὰ μεταρρυθμισθῇ δὲ ὁ εἰρηνοδικειακὸς κλάδος, ἐπεκτεινομένης τῆς ἁρμοδιότητος αὐτοῦ, καὶ ἐν γένει ἐγένετο λόγος περὶ εὐρυτέρων μεταρρυθμίσεων. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς καταργήσεως, ὅσον καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως, Ἀλλ’ ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον αἱ γνῶμαι ἐδιχάσθησαν, καθ’ ἃ ἐμφαίνεται ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπούσδρας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§31Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου, καθ’ ἣν τὸ χωρίον Σερβοτὰ τοῦ δήμου Τρικκαίων ἀποσπᾶται ἐκ τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων καὶ προσαρτᾶται εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρδίτσης.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καρδίτσης ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 244). Ὁ βουλευτὴς Ναυπλίας κ. Θεόδωρος Φαρμακόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ΑΥΛΘʹ τῆς 26 Μαΐου 1887 καὶ ͵ΒΤϞΓʹ τῆς 20 Μαρτίου 1896». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 245). Οἱ βουλευταὶ Ναυπλίας κύριοι Θ. Φαρμακόπουλος καὶ Τάκης Φαρμακόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας εἰς τοὺς δήμους Ἀσκληπιείου, Ἐπιδαυρίων καὶ Μινώας πρὸς κατασκευὴν ἁπλῶν καὶ τεχνικῶν ἔργων τῶν μεταξὺ τῶν χωρίων Λιγουριοῦ–Ἀδαμίου καὶ Ἐπιδαύρου–Πιάδας–Δημαίνης ὁδῶν». Οἱ βουλευταὶ Λεβαδείας κύριοι Ν. Μπουφίδης καὶ Ι. Γ. Λάππας ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ συνάψεως δανείου πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν διατάξεων τοῦ ͵ΒΩΛΗʹ νόμου τῆς 23 Φεβρουαρίου 1901 περὶ ὑποστηρίξεως τοῦ κτιρίου καὶ τῶν μωσαϊκῶν τῆς ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ». Ἀμφότεραι αἱ προτάσεις νόμων αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ἃ θέλουσιν ἀναγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 246 καὶ 247). Ὁ βουλευτὴς Βάλτου κ. Στράτος ὑποβάλλει ἔγγραφον ἐπερώτησιν, δι’ ἧς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ ταχυδρομικοῦ νομοσχεδίου «σημείωμα ἐμφαῖνον τὸν ἀριθμὸν τῶν ταχυδρομικῶν, τηλεγραφικῶν καὶ τηλεφωνικῶν γραφείων, ὅσα συνεστάθησαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1898 μέχρι σήμερον, ἐν συνόλῳ καὶ καθ’ ἕκαστον ἔτος, ὡς καὶ τοῦ ἀριθμοῦ καὶ τοῦ βαθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων, οἵτινές εἰσιν ἀπησχολημένοι ἐν τοῖς ἀπὸ τοῦ ἔτους 1898 μέχρι σήμερον συσταθεῖσι ταχυδρομικοῖς καὶ τηλεγραφικοῖς γραφείοις.» Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Κριεκουκιώτης ὑπομιμνήσκει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν προηγουμένας ἐπερωτήσεις του περὶ μελέτης πρὸς κατασκευὴν ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ ἀπὸ τῆς ἀρχαίας Ὀλυμπίας μέχρι Τουμπέτσι τῆς Γορτυνίας, καὶ ἐθνικῆς ὁδοῦ ἀπὸ ἀρχαίας Ὀλυμπίας μέχρι τοῦ χωρίου Κούκουρα τοῦ δήμου Λετρίνων.

§33ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ ἀνεγέρσεως στρατώνων χωρητικότητος δύο λόχων πεζικοῦ ἐν Πάτραις καὶ Καλάμαις», μετὰ τῶν σχετικῶν διαγραμμάτων.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβληθὲν νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 248). Ὁ κύριος Παπαποστόλου ἔχει τὸν λόγον.

§35ΑΛΕΞ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Καρδίτσα, καίτοι δὲν ὑπῆρξαν ὅροι εὐμενεῖς διὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς, ἐν τούτοις ἀνεπτύχθη καὶ προήχθη, ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις, καὶ ηὐξήθη καὶ κατὰ τὸν πληθυσμὸν ἀρκετά, ὥστε νὰ δύναται νὰ συγκαταλέγηται σήμερον μεταξὺ τῶν πόλεων τῶν τριτευουσῶν τῆς Ἑλλάδος. Συνέπεια δὲ τῆς ἀναπτύξεως αὐτῆς ἦτο καὶ ἡ ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τῆς πόλεως κλίσις πρὸς τὰ γράμματα, ἧς ἕνεκα οἱ φοιτῶντες ἐν γένει εἰς τὰ σχολεῖα μαθηταὶ ηὐξήθησαν πολὺ κατ’ ἀριθμόν, συνεπῶς καὶ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον, τὸ μοναδικόν, τῆς Καρδίτσης ηὐξήθη ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ἡ λειτουργία τοῦ σχολείου τούτου δὲν εἶναι κανονική, διότι οὐδὲ τὸ προσωπικὸν ἐπαρκεῖ, οὐδὲ τὸ οἴκημα, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ὡς Ἑλληνικὸν σχολεῖον, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν πλησιάζει τοὺς 250. Ἡ πόλις Καρδίτσα, ἡ ὁποία τακτικῶς πληρώνει τοὺς φόρους της, χωρὶς νὰ ἐνοχλῇ τὸ Δημόσιον, ὡς ἄλλαι πόλεις τῆς Ἑλλάδος, ἠξίωσεν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους νὰ διαιρεθῇ τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο εἰς δύο, ἀναγνωριζομένου καὶ δευτέρου. Τὴν ἀξίωσίν της ταύτην εὑρίσκω πολὺ λογικὴν καὶ δικαίαν, καὶ τὴν συνιστῶ εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῆς Παιδείας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, οὓς παρακαλῶ νὰ λάβωσι μέριμναν, ὅπως ἀναγνωρισθῇ καὶ δεύτερον Ἑλληνικὸν σχολεῖον ἐν Καρδίτσῃ, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον διὰ τὸ προσεχὲς σχολικὸν ἔτος, κύριε Πρόεδρε, προμηνύεται πολὺ μεγαλείτερος ἀριθμὸς μαθητῶν, διότι τὰ δημοτικὰ σχολεῖα Καρδίτσης θ’ ἀποδώσωσι πλείονας τῶν 150 μαθητῶν διὰ τὴν Αʹ τάξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου. Πρὸς τούτοις συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐπειδὴ τὸ σχολεῖον αὐτὸ δὲν δύναται, ὑπὸ ἔποψιν χωρητικότητος, νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τοὺς μαθητάς, καὶ οἱ μαθηταὶ στενοχωροῦνται πολύ, καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ πάθῃ ἡ ὑγεία των, συνιστῶ, λέγω, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ διατάξῃ, ἵνα αἱ ἐξετάσεις τοῦ σχολείου γείνωσιν ἐνωρίτερον, πάντοτε δὲ ἐντὸς τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπει ὁ νόμος, διὰ νὰ προληφθῇ πᾶς φόβος περὶ προσβολῆς τῆς ὑγείας τῶν μαθητῶν.

§36Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ μέλλοντος ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν καὶ τὴν ἀνάγκην συστάσεως δευτέρου σχολείου, θέλω ἐξετάσει περὶ τούτου, ἵνα ἴδω, ἂν ὑφίσταται πραγματικῶς τοιαύτη ἀνάγκη. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἐξετάσεων, δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ ἦναι εὔκολον ἢ ἐπωφελὲς νὰ ἐπισπευσθῶσιν αἱ ἐξετάσεις. Ὅπως εἰς τὴν λοιπὴν Θεσσαλίαν, καὶ εἰς τὴν Καρδίτσαν πρέπει κανονικῶς νὰ γείνωσιν αἱ ἐξετάσεις κατὰ τὴν ἐποχήν, καθ’ ἣν γίνονται.

§37Π. ΣΑΚΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤμην ἐντὸς τῆς αἰθούσης, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἐκ Τριφυλίας συνάδελφος κ. Πονηρόπουλος ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν παράπονα τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ ἰχθυοτροφείου Νταλιάνη. Δὲν εἶναι δὲ καὶ ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἕνεκα τῆς ἀπληστίας τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ ἰχθυοτροφείου τούτου καθ’ ἑκάστην μεγάλαι ζημίαι γίνονται εἰς τοὺς κατοίκους τῶν πέριξ τοῦ ἰχθυοτροφείου χωρίων, διότι οἱ ἐνοικιασταί, θέλοντες νὰ ἐξασφαλίσωσι μεγαλείτερον κέρδος διὰ τῆς καλλιεργείας τοῦ ἰχθυοτροφείου ἐπὶ μεγαλειτέρας ἐκτάσεως, κλείουσι τοὺς χάνδακας, τοὺς ὁποίους οἱ ἰδιοκτῆται τῶν κτημάτων τῶν εἰρημένων χωρίων ἔχουσιν ἀνορύξει, οὕτω δὲ τὰ ὕδατα κατακλύζουσιν οὐ μόνον τὴν ἔκτασιν τῶν ἰδιοκτήτων κτημάτων, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνήκουσαν εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ἐκ τῶν λιμναζόντων ὑδάτων προέρχονται ἑλώδεις πυρετοί, μεταδιδόμενοι εἰς τὰ πέριξ 4 ἢ 5 χωρία, καὶ πολλὰς εἰς τὸν Ἅδην κατ’ ἔτος ἀποστέλλοντες ὑπάρξεις. Ὁ κύριος Πονηρόπουλος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε προστάτης καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ ἰχθυοτροφείου ἠθέλησε νὰ ἐπιρρίψῃ μομφὴν κατὰ τοῦ δημάρχου Πυλίων, — ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνώτερος πάσης ὑπονοίας, — ὅτι ἀποβλέπων δῆθεν εἰς ἰδίους σκοποὺς πιέζει τοὺς ἐνοικιαστάς. Τοιαύτη μομφὴ κατὰ ἐπιστήμονος διακεκριμένου, ἐκπαιδευθέντος ἐν Εὐρώπῃ ἐπὶ ἱκανὰ ἔτη, καὶ δημοτικοῦ ἄρχοντος θέλοντος νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῶν συμφερόντων τῶν συνδημοτῶν του, εἶναι λίαν ἄδικος· διότι ὁ κ. δήμαρχος ἐκ καθήκοντος ἐνισχύει τὰς δικαίας ἀξιώσεις τῶν κατοίκων, ἀμυνόμενος κατὰ τῆς ἀπληστίας τῶν ἐνοικιαστῶν· ἐὰν δ’ ἐζήτησε νὰ προστατεύσῃ καὶ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ περιουσίαν, ἔπραξε τοῦτο συμφώνως τῷ νόμῳ, καὶ οὐχὶ δυνάμει τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, ὡς δημοτικοῦ ἄρχοντος. Προσέφυγεν εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς, καὶ ὑπάρχουσι δικαστικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεδίκασαν ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ δίκαιον. Μόνον οἱ ἐνοικιασταὶ, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ παρεμβάλλωσι τὸ Δημόσιον, ἀπεδείχθησαν ἄνθρωποι κακῆς πίστεως. Πρὸς μείζονα ἀντίκρουσιν τῶν ἰσχυρισμῶν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας ἔχω ἐντολὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν ἁλιέων Πύλου, παραπονουμένων ὅτι οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ εἰρημένου ἰχθυοτροφείου ἐμποδίζουσιν αὐτοὺς νὰ ἁλιεύωσιν εἰς ἀκτῖνα μὴ ἀπαγορευομένην ἐκ τοῦ συμβολαίου τοῦ συναφθέντος μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἐνοικιαστῶν. Καταθέτω τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὃν παρακαλῶ νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν καὶ περιορίσῃ τοὺς ἐνοικιαστὰς εἰς τὰ νόμιμα δικαιώματά των, μὴ ἐπιτρέπων εἰς αὐτοὺς ν’ ἀπαγορεύωσι τὴν ἁλιείαν καὶ νὰ καταστρέφωσι τοὺς χάνδακας, ἐξ οὗ καὶ δίκαι πλεῖσται ἐγεννήθησαν κατὰ τοῦ Δημοσίου καὶ ἡ ὑγεία τῶν κατοίκων τῶν πέριξ χωρίων ἐκτίθεται εἰς κίνδυνον ἕνεκα τῶν λιμναζόντων ὑδάτων.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ροῦφος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§39Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὅτε πρὸ ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, ἐπηρωτήθη ἡ Κυβέρνησις περὶ τῶν προτάσεων τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαμῶν συναδέλφου διὰ τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος, ἡμεῖς οὐδὲν εἴπομεν, φρονοῦντες ὅτι πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν τὸ πόρισμα τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς προτεινομένης συμβάσεως. Ἀλλὰ νῦν τὰ πράγματα μετεβλήθησαν. Ἐνῷ δὲν εἶναι ἔτι γνωστὸν τὸ κείμενον τῶν προτάσεων, ἐπαρχίαι τινὲς ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἀποδοκιμάζουσι τὸ σχέδιον, ἡμεῖς δὲ, μὴ γνωρίζοντες, ἂν εἶναι συμφέρον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς νὰ ταχθῶμεν ὑπὲρ τοῦ σχεδίου ἢ κατὰ τοῦ σχεδίου, σιωπῶμεν. Ἐκ τῆς μονομεροῦς ἐνεργείας δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἀποτυχία τοῦ σχεδίου τούτου, ἐπὶ βλάβῃ ἴσως τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐκτὸς δὲ τούτου κυκλοφορεῖ ἡ φήμη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὸ καιροῦ ἔχει εἰς χεῖράς της τὴν σύμβασιν, εἶναι δὲ εἰς πλήρη γνῶσιν τοῦ σχεδίου. Ἐὰν τοῦτο ἦναι ἀληθὲς, πρέπει νὰ γείνῃ πλέον καὶ εἰς ἡμᾶς γνωστὸν τὸ σχέδιον τῆς συμβάσεως, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ μορφώσωμεν γνώμην καὶ ἡμεῖς καὶ αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι, ἂν τὸ σχέδιον τοῦτο εἶναι συμφέρον ἢ ὄχι, καὶ ποῖα μέτρα δέον νὰ ληφθῶσι. Διότι ἀλλοίμονον, ἂν ἡ σταφιδοπαραγωγὴ ἀφεθῇ εἰς τὴν τύχην της!

§40Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε γνῶσιν τῶν προτάσεων περὶ σταφίδος, ὅτε ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀνεκοίνωσα, ὅτι ἔλαβον τὰς προτάσεις. Δύναται νὰ ὑπάρχῃ οἱαδήποτε φήμη, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις εἶχε γνῶσιν τῶν προτάσεων πρὸ τοῦ χρόνου, ὃν καθώρισα, ὅτε δι’ ἐγγράφου τῶν ὑποβαλόντων ἔλαβον ταύτας, ἀλλ’ ἡ φήμη αὕτη εἶναι ἀνακριβεστάτη, εἶναι ψευδής. Ἔλαβον λοιπὸν τὰς προτάσεις, νομίζω, τὴν Παρασκευὴν, καὶ ἀνεκοίνωσα τοῦτο ἀμέσως εἰς τὴν Βουλήν. Ἐμελέτησα ἔκτοτε τὰς προτάσεις, καὶ προῆλθον εἰς συζήτησιν μετ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προέτειναν ταύτας, εὑρισκόμην δὲ περὶ τὸ τέλος τῆς μελέτης μου, καὶ ἐσκόπουν κατ’ αὐτὰς νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅ,τι ἠδυνάμην νὰ ἀνακοινώσω εἰς αὐτήν, ὅτε σήμερον λαμβάνω ἔγγραφον τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν, ὡς ἀντιπροσώπου τῶν προτεινόντων, διὰ τοῦ ὁποίου μοὶ ἀναγγέλλει, ὅτι μετὰ τὰς συζητήσεις, ἃς ἔσχε μετ’ ἐμοῦ ἐπὶ τῶν προτάσεων, αἵτινες ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θεωρεῖ ἀναγκαῖον νὰ μὲ παρακαλέσῃ νὰ μὴ ἀνακοινώσω τι ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἢ ἐκθέσω γνώμην πρὶν ὑποβάλῃ εἰς ἐμὲ τροπολογίας μέχρι τῆς αὔριον, τροπολογίας, ἃς θεωρεῖ ὡς θιγούσας οὐσιώδεις ὅρους τῶν προτάσεων.

§41ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§42Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Διὰ τοῦτο δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσω τι σήμερον, διότι μετὰ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν ὑπάρχουν προτάσεις, αἱ νέαι δὲ προτάσεις θ’ ἀνακοινωθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νέων ὅρων, οὓς θὰ προτείνωσιν εἰς ἡμᾶς.

§43ΙΩΑΝ. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεθύμουν ν’ ἀποφύγω διὰ τῆς μὴ ὑποβολῆς ἢ μᾶλλον διὰ τῆς μὴ γνωστοποιήσεως τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως, ἣν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρό τινων ἡμερῶν, ἐνόσῳ αἱ προτάσεις αὗται κεῖνται εἰς τὴν κρίσιν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, δὲν ἐπέτυχον. Δυστυχῶς τινες τῶν προτάσεων τούτων, ἀνακριβῶς γνωσθεῖσαι καὶ κακῶς ἐννοηθεῖσαι ὑπό τινων, ἐγέννησαν θόρυβον ἐν τῷ τύπῳ, τὸ δὲ χείριστον πάντων ἐγέννησαν ἐρεθισμόν τινα εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Εἶναι λυπηρὸν τοῦτο, διότι πολὺ φοβοῦμαι, μήπως ἐκ τοῦ θορύβου τούτου γεννηθῇ ἀντίδρασις κατὰ τοῦ σχεδίου τοῦ ὑπὸ τὴν μελέτην τῆς Κυβερνήσεως εὑρισκομένου, ἡ ἀντίδρασις δὲ αὕτη σκοτίσῃ τὰ πνεύματα, καὶ δὲν δυνηθῶμεν μετὰ ψυχραιμίας νὰ συζητήσωμεν τὰς προτάσεις καὶ νὰ λάβωμεν σωτήριόν τινα ἀπόφασιν ὑπὲρ τοῦ τόσον σπουδαίου σταφιδικοῦ ζητήματος. Φοβοῦμαι δ’ ἔτι μᾶλλον, μήπως, ἐὰν ἐπιταθῇ ὁ θόρυβος οὗτος, ἀναγκάσῃ καὶ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν, — ἥτις, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης φαίνεται εὔνους εἰς τὸ σχέδιον τὸ ὑποβληθὲν εἰς αὐτήν, — νὰ δειλιάσῃ καὶ δὲν θελήσῃ νὰ υἱοθετήσῃ καὶ ἐπιδιώξῃ τὴν ψήφισιν τῶν προτάσεων τούτων. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα καλόν, πρὶν ἢ ἀκόμη ἔλθῃ τὸ ζήτημα εἰς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ ἔλθω εἰς συνεννόησιν μετὰ τῶν συναδέλφων τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν καὶ κατέχουσι τὸ ζήτημα κατὰ βάθος, ὅπως, εἰ δυνατόν, φθάσωμεν εἰς συμπέρασμα ἐν ὁμοφωνίᾳ, καὶ παρουσιάσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν σύστημα τέλειον ὅλοι συμφώνως, χωρὶς νὰ ἐρχώμεθα ἐνώπιον ὑμῶν νὰ ἀλληλοκτυπώμεθα καὶ νὰ συζητῶμεν προτάσεις ἀναφερομένας εἰς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Ὅταν αἱ προτάσεις αὗται δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, εἶμαι βέβαιος ὅτι πολὺ ταχύτερον ἡ Βουλὴ θὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιληφθῇ τοῦ ὅλου ὀργανισμοῦ καὶ τῆς ὅλης λειτουργίας τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, καὶ εὐκολώτερον θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκφέρῃ ὀρθὴν κρίσιν. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἔγραψα καὶ ὑπόμνημα σχετικόν, τὸ ὁποῖον σκοπῶ αὔριον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν· ἐλπίζω δέ, ὅτι ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ὑπομνήματος τούτου θὰ φωτίσῃ πληρέστατα καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν, καὶ θὰ βοηθήσῃ αὐτὰς νὰ μορφώσωσιν ὀρθὴν γνώμην. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι ἡ κρίσις μου εἶναι ὀρθή, παρακαλῶ νὰ περιμείνῃ ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας ἀκόμη, ἵνα ἀποτελειώσωμεν τὴν συζήτησιν. Οὐδένα δ’ ἔχω λόγον νὰ μὴ ὑποβάλω τὰς προτάσεις, διότι δὲν σκοπῶ νὰ ἀποκρύψω τίποτε ἀπὸ κανένα.

§44Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ δώσω ἐξηγήσεις διὰ μίαν φράσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαμῶν Βουλευτοῦ. Ἐν τῇ ἀγορεύσει του προσέθηκεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν εὔνους πρὸς τὰς γενομένας προτάσεις. Ἡ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζουσα τὴν σπουδαιότητα τοῦ ζητήματος, ἀναγνωρίζουσα τὴν σοβαρότητα τῶν προτεινόντων, σοβαρότητα ἐνισχυομένην καὶ ἐκ τῆς πίστεως τῆς χρηματικῆς καὶ ἐκ τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει, ὅτι καταβάλλονται πραγματικὰ κεφάλαια, βεβαίως ἔδειξεν εὔνοιαν πρὸς τὰς διαπραγματεύσεις, ὡς ὤφειλε νὰ πράξῃ. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ἀποδέχομαι τὸν χαρακτηρισμόν, διότι περὶ τῆς οὐσίας οὐδόλως ἐξέφρασα γνώμην.

§45ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ ἄλλης βάσεως θὰ στηρίξω τοὺς ὀλίγους λόγους, οὓς θὰ εἴπω ἐνταῦθα. Δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ ἐντύπωσις ἡ παραχθεῖσα ἐν τῇ Βουλῇ ὑπὸ τοῦ ἑσπερινοῦ τούτου θεάματος, καθ’ ὃ ἔχομεν ἐμφανιζομένους δύο ἐπισήμους πληροφορητὰς περὶ τῶν ἀναγομένων εἰς τὸ θέμα τῆς σταφίδος. Πληροφορητὴς ἡ Κυβέρνησις, πληροφορητὴς καὶ Βουλευτής, ὅστις δὲν ἔρχεται ἐνταῦθα νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν πράγματα, ἅτινα ὡς Βουλευτὴς γινώσκει, ἀλλὰ παριστῶν ὁμάδα, καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῆς ὑποβάλλων προτάσεις πρὸς συζήτησιν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς Βουλῆς. Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, οὐδέποτε μέχρι τοῦδε εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν παρεστάθη τοιοῦτο θέαμα, καὶ νομίζω ὅτι τὸ τοιοῦτο θέαμα εἶναι οἰκτρόν. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐνταῦθα κεκλημένη νὰ ἀκούῃ ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων προτάσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ συζητῇ αὐτάς, ψηφίζουσα ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀναμίξεως τῶν Βουλευτῶν εἰς τὰς συνεννοήσεις ἐκείνας, αἵτινες διεξάγονται μεταξὺ ὁμάδων οἱωνδήποτε καὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Κράτους.

§46Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§47ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐδόθη ἐνταῦθα εὐκαιρία, ἵνα ἀναγνωρισθῇ ἐπὶ τέλους, ὅτι δὲν πρέπει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ εἰσέρχωνται ἀντιπρόσωποι ὁμάδων χρηματιστικῶν, οἵτινες ἀδύνατον εἶναι, ὅσον καὶ ἂν τυγχάνωσιν ὄντες ἔντιμοι, νὰ χωρίσωσι τὴν ἰδιότητα τὴν τοιαύτην ἀπὸ τῆς ἰδιότητος τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους. Καὶ ἔρχεται ἡ περίστασις αὕτη, ἵνα ἀποδείξῃ πόσον εἶχε δίκαιον ἄλλοτε ἐπὶ Συνόδους ἐπαλλήλους ὁ τότε βουλευτὴς Βόλου κ. Φιλάρετος, νὰ ζητῇ τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου ἀποκλείοντος τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἀνωνύμων ἐμπορικῶν καὶ τῶν ἄλλων μεγάλων χρηματιστικῶν ἑταιρειῶν τῆς ἱκανότητος τοῦ νὰ ἐκλέγωνται Βουλευταί. Ἔρχεται ἡ περίστασις αὕτη, ἵνα ἀποδειχθῇ, ὅτι δὲν ἔπταισα καὶ ἐγώ, ὅτε περιωρισμένην ὑπέβαλον ὁμοίαν πρότασιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἥτις δυστυχῶς ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἦτο προωρισμένη νὰ εὕρῃ ἐπιτυχίαν. Ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαμῶν, ὃν προσωπικῶς τιμῶ, δὲν εἶναι ἀνώτερος πάντων τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, καὶ ὅπως οὐδεὶς ἄνθρωπος, ἔχων σάρκα, δὲν εἶναι ἐφικτόν, ἐρχόμενος καθ’ ἑαυτὸν εἰς ἀντίθεσιν ὡς ἀντιπρόσωπος ἐν ταυτῷ ἰδίων καὶ κοινῶν συμφερόντων, νὰ μὴ προτιμήσῃ ἐκεῖνο, ὅπερ ἀποτελεῖ τὸ κατ’ ἰδίαν πεποίθησιν νόμιμον αὐτοῦ συμφέρον, οὕτω καὶ αὐτὸς βεβαίως δὲν δύναται ν’ ἀξιώσῃ νὰ παραστήσῃ ἑαυτὸν ὡς ἄϋλον, ἱκανὸν νὰ χωρίσῃ ἑαυτὸν εἰς δύο, καὶ νὰ κρίνῃ ἐν τῇ Βουλῇ ὡς ἄϋλος περὶ τῆς ὑποθέσεως, ὡς εἰ μὴ εἶχε ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ συμφέροντα τῆς ἰδίας αὐτοῦ ὁμάδος ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ. Ὅτι δὲ εἶναι ἀδύνατον νὰ χωρισθῇ ἡ τοιαύτη ἰδιότης, ἐκ περισσοῦ ἀπέδειξαν αὐτὰ τὰ πράγματα ἐνταῦθα· διότι, καθ’ ἣν ὥραν ἀποδεικνύεται γινομένη τοιαύτη συνεννόησις τῆς ὁμάδος, ἣν ἀντιπροσωπεύει ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαμῶν, μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, κατ’ αὐτὴν ἐκείνην τὴν ὥραν ἐφάνησαν τὰ συμφέροντα τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν προσκρούοντα εἰς τὰ συμφέροντα τῆς ὁμάδος, καὶ ἐξηγέρθη διὰ τοῦτο ἡ ἐπαρχία Καλαμῶν, οὕτως ὥστε ταύτην τὴν στιγμὴν ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαμῶν δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον θέλει δυνηθῆ νὰ συμβιβάσῃ τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς ἐπαρχίας ταύτης καὶ γενικώτερον τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῶν συμφερόντων τῆς ὁμάδος, ἅτινα ὡσαύτως ἐκπροσωπεῖ. Τὸ θέαμα, Κύριοι, κατ’ ἐμὲ, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι οἰκτρόν· ἂν δ’ ἐπὶ τοιαύτης βάσεως εἰσαχθῇ ἡ Βουλὴ εἰς ἔργα καθημερινῆς συζητήσεως ὑποθέσεων χρηματιστικῶν, θέλει ἐπιτεθῇ ἡ κορωνὶς εἰς κατάστασιν γεννῶσαν κίνδυνον παραλύσεως καὶ ἀποσυνθέσεως τῆς Ἑλλάδος.

§48Ι. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἐβιάσθη νὰ φέρῃ τοιαύτας κρίσεις πρὶν ἴδῃ καθαρῶς τίνα πρόοδον θὰ λάβῃ τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν ἐν τῇ Βουλῇ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον καθὼς καὶ ὅλους τοὺς συναδέλφους νὰ μὴ μὲ στερήσωσι τῆς τιμῆς νὰ μὲ ἀναγνωρίζωσι κατὰ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν τοῦ ζητήματος τούτου οὐχὶ ὡς ἀντιπρόσωπον τῶν ξένων κεφαλαιούχων, οὐχὶ ὡς ἀντιπροσωπεύοντα τὴν Ἑταιρείαν, ἀλλὰ ὡς Βουλευτὴν τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἰδίως ὡς Βουλευτὴν τῶν Καλαμῶν, τῆς ἐπαρχίας, ἡ ὁποία πένεται καὶ τῆς ὁποίας ἐλπίζω ὅτι θέλω ἀποδείξει ὅτι εἶμαι ἄξιος νὰ προστατεύσω τὰ δικαιώματα, καὶ νὰ ὑποστηρίξω τὸ ζήτημα, ὅπερ ἔχει ἀνάγκην ἀνθρώπων γνωριζόντων νὰ ἐπιδιώκωσι τοιαῦτα πράγματα καὶ νὰ φέρωσι ταῦτα εἰς πέρας. Ἂς περιμείνῃ λοιπὸν ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος τὴν σειράν, τὴν πορείαν, τὴν ἐκτύλιξιν τῆς ὑποθέσεως, καὶ τότε θὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ γνώμην· διότι, ἐὰν ἐγὼ εἶχον ἀντίθετον γνώμην, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὴν τιμὴν νὰ παρίσταμαι ἐνταῦθα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἀλλὰ θὰ ἄφινον τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ ἀπόντος ἐμοῦ. Ἐγὼ ὅμως ἦλθον ἐνταῦθα, ἵνα ἐργασθῶ μεθ’ ὑμῶν, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ τόπου, ὑπὲρ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ, καὶ τοῦτο θέλει ἀποδείξει ἡ γενησομένη συζήτησις. (Χειροκροτήματα).

§49ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, ἵνα δηλώσω, ὅτι δὲν μετέβην εἰς τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν, προσκληθεὶς παρὰ τοῦ κ. Πεσμαζόγλου, διότι νομίζω, ὅτι, ὡς Βουλευτής, μόνον ἐν τῇ Βουλῇ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σκέπτωμαι περὶ ζητημάτων σχέσιν ἐχόντων πρὸς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν προσυζητοῦνται μεταξὺ Βουλευτῶν καὶ τῶν ζητούντων αὐτὰς κεφαλαιούχων, ὅσον ἀξιότιμοι καὶ ἂν ὦσιν οὗτοι, ἀλλὰ συζητοῦνται ἐν τῇ Βουλῇ, ὑποβαλλόμεναι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Προσυζήτησις δὲν χωρεῖ· μετὰ τὴν ὑποβολὴν ὅμως συζητήσεις πρὸς βελτίωσιν τῶν ὅρων δύνανται νὰ γείνωσιν. Αὗται αἱ σκέψεις μὲ ἠνάγκασαν νὰ μὴ δεχθῶ τὴν πρόσκλησιν.

§50Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ ἔντιμος ἐκ Καλαμῶν συνάδελφος εἶπεν ὅτι ἐζήτησε τὴν γνώμην τῶν Βουλευτῶν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν· ἀλλ’ ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι εἰς τοιαύτην συνεργασίαν δὲν ἔλαβον μέρος, οὔτε ἐγένετο πρός με πρόσκλησίς τις. Ἐὰν δ’ ἐκλήθησαν εἰς τὴν γενομένην περὶ τοῦ ζητήματος σύσκεψιν οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἀπορῶ, πῶς ἐξ αὐτῆς ἀπεκλείσθημεν ἡμεῖς.

§51Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαμῶν συνάδελφος ἐδήλωσε πρὸς τὴν Βουλὴν, νομίζω, ὅτι προῆλθεν εἰς συνεννόησιν μετὰ τῶν Βουλευτῶν τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, τῶν ὁποίων θίγονται τὰ συμφέροντα διὰ τῆς συμβάσεως. Ἐξ ὅσων μετὰ τὸ γεγονὸς ἐκ τῶν ὑστέρων ἔμαθον, ἀληθὲς εἶναι, ὅτι διεξήχθη διαπραγμάτευσις μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν τούτων καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν. Ἀληθὲς ἐπίσης εἶναι, ὅτι καὶ ἐγὼ προσεκλήθην, ἀλλὰ δὲν προσῆλθον. Ὀφείλω δὲ νὰ ἐξηγήσω, διὰ τίνα λόγον δὲν παρευρέθην εἰς τὴν συνέλευσιν ταύτην. Ἐνόμισα, κύριε Πρόεδρε, ὅτι προκειμένου περὶ τροποποιήσεως συμβάσεως ὑποβληθείσης ἤδη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, συμβάσεως, περὶ τῆς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαμῶν Βουλευτὴς οὐδεμίαν ἀνακοίνωσιν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ, καὶ πολὺ δικαίως, πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὑπευθύνως ἐργαζομένη, ἀνακοινώσῃ τὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βουλὴν, πᾶσα συζήτησις τοιαύτη ἦτο πρόωρος καὶ ἄτοπος. Καὶ ἀληθῶς, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τίνος θέματος ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις αὕτη μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν; Ἐπὶ προτάσεων ἀδήλων, διότι ἄδηλοι εἶναι, καὶ πρέπει νὰ θεωρῶνται ἄδηλοι, αἱ γενόμεναι προτάσεις, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀνεκοίνωσεν αὐτάς. Καλῶς δ’ ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Καλαμῶν, οὐδὲν ἀνακοινώσας πρὸς τοὺς κ. Βουλευτὰς τοὺς προσελθόντας εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, καὶ οὐδὲν δηλώσας εἰς αὐτοὺς περὶ τοῦ ὅρου τοῦ καιριώτατα θίγοντος τὰ συμφέροντα τεσσάρων ἐπαρχιῶν τῆς Μεσσηνίας. Διότι ἐκ τῶν πληροφοριῶν, ἃς ἔλαβον, ἐπείσθην, ὅτι τὰ λεγόμενα περὶ ἀποκλεισμοῦ τοῦ πράγματος τοῦ παραγομένου εἰς τὰς τέσσαρας ταύτας ἐπαρχίας δὲν ἔχουσι βάσιν τινὰ, καὶ δὲν ἐξηγεῖται, πῶς γίνεται ὁ ἀποκλεισμὸς τοῦ προϊόντος. Ἐπὶ τοιούτων θεμάτων λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, ἀδήλων ὅλως, συζήτησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ, οὔτε σκέψεις νὰ διαμειφθῶσι, οὔτε εἰς πορίσματα νὰ καταλήξωσιν οἱ Βουλευταὶ οἱ προσελθόντες εἰς τὴν σύσκεψιν ταύτην. Ἐπληροφορήθην ὅμως, κύριε Πρόεδρε, καὶ περὶ ἑτέρου τινός, ὅτι εὑρέθη δῆθεν σημεῖον συναντήσεως τῶν ἀντιθέτων γνωμῶν...

§52Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ποίων ἀντιθέτων γνωμῶν, παρακαλῶ;

§53Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω, κύριε Πρόεδρε, — ἐὰν ἡ πληροφορία, ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη, ᾖναι ἀκριβής, ὑποθέτω, ὅτι τὸ ὑπόμνημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἔλεγε πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαμῶν Βουλευτὴς, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ὑπηνίξατο ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφεώρα εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, τῆς συναντήσεως τῶν ἀντιθέτων γνωμῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν τὸ πρᾶγμα οὕτως ἔχῃ, νὰ σπεύσῃ ν’ ἀνακοινώσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν — ἂν ἐπιτρέπηται ἡ ἀνακοίνωσις — τὰς προτάσεις τὰς ὑποβληθείσας ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν, ἵνα παύσῃ ὁ σάλος, ὁ ὁποῖος ἐγεννήθη περὶ αὐτάς.

§54Ι. ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ. Μὲ δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀπαντήσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον. Ἔκρινα ὅλως περιττὸν νὰ δώσω οἱανδήποτε πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν πρὶν ἢ συζητήσω τὰ πράγματα μετ’ ἐκείνων, οἵτινες ἐνδιαφέρονται εἰς τὰ σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα προσκρούει ἡ σύμβασις. Ἐπιθυμῶ νὰ συνεννοηθῶ μεθ’ ὅλων, καὶ ὅταν αἱ συνεννοήσεις αἱ μερικαὶ τελειώσωσι, σκοπῶ νὰ προσκαλέσω ὅλους τοὺς Βουλευτὰς, τοὺς ἀντιπροσωπεύοντας τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, καὶ μετ’ αὐτῶν νὰ συζητήσω τὴν σύμβασιν· καὶ ἂν ἡ πλειονότης αὐτῶν ἢ μέρος αὐτῶν ἤθελεν ἀποφανθῆ, ὅτι ἡ σύμβασις δὲν εἶναι συμφέρουσα, τότε ἐγὼ θέλω ἀποσύρει τὴν σύμβασιν καὶ δὲν θέλω φέρει ταύτην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ χάνῃ τοσοῦτον χρόνον πρὸς συζήτησιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ λάβωσιν ἀκόμη ὀλίγων ἡμερῶν ὑπομονὴν οἱ κύριοι συνάδελφοι. Προσθέτω δὲ, ὅτι τὴν ὁμάδα τῶν κεφαλαιούχων δὲν ἀντιπροσωπεύω ἐγὼ ὡς ἄτομον· ἐγὼ ἀντιπροσωπεύω ταύτην τὴν στιγμὴν τὴν ἐπαρχίαν, ἥτις μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐκλέξῃ· τὴν ὁμάδα τῶν κεφαλαιούχων ἀντιπροσωπεύει ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν, δὲν βλέπω δὲ διὰ τίνα λόγον ἐνόμισεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συζητήσω ἐπὶ τῆς συμβάσεως.

§55Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν εἰς τὴν συζήτησιν. Ἡ Βουλὴ συζητεῖ συμβάσεις, τὰς ὁποίας ὑποβάλλει εἰς αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις, ἡ Κυβέρνησις δὲ δὲν ὑπέβαλε τοιαύτην σύμβασιν, νομίζω δὲ, ὅτι ἐντὸς τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διευθύνῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς μὴ εἰσέτι ὑποβληθείσης συμβάσεως ὁ διαπραγματευόμενος μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὁ διαπραγματευόμενος μετὰ τῆς Κυβερνήσεως διαπραγματεύεται ὡς ἀντιπρόσωπος ἑταιρείας, ἐν τῇ Βουλῇ δὲ συζητοῦσιν ἐπὶ συμβάσεων οἱ Βουλευταὶ, προκαλούμενοι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ τρόπος, καθ’ ὃν διεξάγεται μέχρι τοῦδε ἡ συζήτησις, ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ συζήτησις διεξάγεται μεταξὺ Βουλευτῶν καὶ τοῦ διευθύνοντος τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ὑπέβαλε τὰς πρὸς συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως ταύτης προτάσεις. Τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ γινόμενον. Ἡ Βουλὴ, ἐπαναλαμβάνω, ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ συζητήσῃ περὶ συμβάσεων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβαλλομένων, θέλει δὲ συζητήσει ἐπὶ συμβάσεως περὶ σταφίδος, ἐὰν τοιαύτην ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν ὑποβάλει. Ἐν τούτοις οἱ κύριοι Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ὑπέβαλον αἴτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα, εἰ δυνατόν, δημοσιεύσῃ τὰς ὑποβληθείσας αὐτῇ προτάσεις, ὅπως ὁ ἐνδιαφερόμενος σταφιδικὸς κόσμος συζητήσῃ περὶ αὐτῶν. Ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ταύτης ἡ Κυβέρνησις ἐξεδήλωσε τὴν γνώμην της διὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰποῦσα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς δημοσιεύσεις πρὶν ἢ καταλήξωσιν αἱ διαπραγματεύσεις εἰς καταρτισμὸν ὁριστικῆς συμβάσεως, ὅτι πρὸ τούτου οὐδὲν δύναται ν’ ἀνακοινώσῃ. Νομίζω, ὅτι πρέπει πᾶσα συζήτησις νὰ παύσῃ μετὰ τὴν δήλωσιν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι ἐνταῦθα πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ὡς Βουλευταὶ, καὶ μόνον ὡς Βουλευταὶ, καὶ ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Καλαμῶν Βουλευτὴν, δύσκολος καθίσταται ἡ διάκρισις τῆς ἰδιότητος τοῦ Βουλευτοῦ καὶ ἐκείνης τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ὁμάδος τῆς ὑποβαλούσης προτάσεις πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως.

§56Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐνταῦθα παριστάμεθα ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἴς τινας ἐξ ὑμῶν ἴσως συμβαίνει ἀμεσώτερον νὰ θίγωνται τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν των, ἀλλ’ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ ζητήματα ἐρχόμενα θέλουσιν ἀντιμετωπίσει οἱ Βουλευταὶ πάντες, ὡς ἐὰν οὐδεμίαν προκατάληψιν εἶχον εἴτε ἐκ μέρους τῶν ἐπαρχιῶν, ὅθεν προέρχονται, εἴτε ἐξ ἄλλων τινῶν ὑποχρεώσεων. Εἰς τὴν Βουλὴν οὐδεμία συζήτησις δύναται νὰ γείνῃ περὶ κοινῆς συνεννοήσεως, γενομένης ἢ γινομένης μεταξὺ Βουλευτῶν ὡρισμένων ἐπαρχιῶν καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν, ὅστις ἀναμφισβητήτως δύναται νὰ μεριμνᾷ ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ συμφέροντος καὶ τοῦ συμφέροντος τῆς ὁμάδος, ἀλλὰ παρ’ ἡμῖν ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια, — καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ μεταβάλωμεν τὴν συνήθειαν ταύτην, — νὰ μὴ ἔρχωνται αἱ προτάσεις ἢ μόνον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, οἱ μέλλοντες νὰ συνεννοηθῶσι κατὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον, νὰ συνεννοηθῶσιν ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, νὰ συνεννοηθῶσι χωρὶς νὰ ἀνακοινῶσι τὰς συνεννοήσεις των εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ λοιποὶ Βουλευταὶ ἀπεκδεχόμεθα μόνον τὰς ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Καλαμῶν εἶναι ἱκανὸς νὰ κανονίσῃ τὴν θέσιν αὑτοῦ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἰδιότητος, ἣν ἔχει, τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ὁμάδος.

§57Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ γνώμη ἡ ἐξενεχθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν, ὅτι προηγουμένως σκοπεῖ νὰ καλέσῃ πάντας τοὺς Βουλευτὰς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἵνα συνεννοηθῶσι καὶ συσκεφθῶσιν ἐπὶ τῆς συμβάσεως, δὲν εἶναι ὀρθὴ, διότι οὐδὲν δικαίωμα ἔχομεν νὰ συνέλθωμεν εἰς προδιάσκεψιν ἐπὶ ὑποθέσεως τοιαύτης. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαμῶν εἶναι κομιστὴς προτάσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ κανονίσωσι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, καὶ τὰς προτάσεις ταύτας ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὰς ὄψεις καὶ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως· ὅταν δὲ τὸ ζήτημα τοῦτο ὡριμάσῃ, καὶ νομίσῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ τὰς προτάσεις ταύτας, τότε θὰ ὑποβληθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἡ σύμβασις αὕτη, καὶ τότε θὰ δυνηθῶμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην ἡμῶν, κατὰ πόσον οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως θὰ ἐξυπηρετήσωσι τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς.

§58Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§59Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὀφείλω νὰ ποιήσωμαι διάκρισίν τινα ἐπὶ τῶν λεχθέντων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις συνομολογήσῃ σύμβασιν μετά τινος ἑταιρείας ἢ μετά τινος ἀτόμου, βεβαίως θέλει εἰσαγάγει τὴν σύμβασιν ταύτην εἰς τὴν Βουλήν· καὶ ὅταν εἰσαγάγῃ τὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βουλήν, δηλοῖ ὅτι φρονεῖ, ὅτι τὴν σύμβασιν ταύτην ἐνέκρινε, καὶ διὰ τοῦτο ὑπέγραψε καὶ εἰσήγαγεν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν· δὲν θέλει δὲ ἀναβάλει νὰ εἰσαγάγῃ σύμβασιν, τὴν ὁποίαν θέλει ἐγκρίνει καὶ θέλει ὑπογράψει. Ἀλλὰ τό γε νῦν ἔχον δὲν ὑπάρχει σύμβασις ὑπογεγραμμένη, οὔτε ἴσως συνεννοήσεις οὔτε διαπραγματεύσεις, ἀφοῦ ὁ ἀξιότιμος Διοικητὴς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἐδήλωσε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ἀναβάλῃ τὰς ἐργασίας, μέχρις οὗ ἀνακοινώσῃ εἰς αὐτὸν τροπολογίας, τὰς ὁποίας σκοπεῖ νὰ προτείνῃ ἐπὶ τοῦ σχεδίου, ἢ τῶν προτάσεων, τὰς ὁποίας εἶχε προβάλει εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ταῦτα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι οἱ λόγοι τοῦ κ. ἡγέτου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἦσαν λόγοι ὀρθοὶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ, ἵνα ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ εἰς σκέψεις καὶ εἰς μελέτας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, οὔτε νὰ εἰσέρχηται εἰς συζητήσεις. Διότι ἀληθῶς πότε ἀσχολεῖται ἡ Βουλὴ καὶ ἐπὶ τίνων θεμάτων; Συζητοῦμεν σήμερον, ἵνα νομοθετήσωμεν; Ἀλλὰ δὲν ἔχομεν σχέδιον νόμου, οὔτε ὅρους συμβάσεως. Ζητοῦνται ἀνακοινώσεις ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ζητοῦνται ἀνακοινώσεις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὐδεμίαν ἀνακοίνωσιν ἔχει νὰ ποιήσηται· διότι, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅλα μένουσιν ἐν ἀγνοίᾳ. Ὑπάρχει ἀφορμὴ πρὸς ἐπίκρισιν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ γίνονται ἐπερωτήσεις πρὸς ἔλεγχον αὐτῆς; Ὅλοι ὡμολόγησαν, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιαύτη ἀφορμή. Διὰ τοῦτο πάντα ταῦτα νομίζω ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ λεχθῶσι.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κύριος Πονηρόπουλος καὶ ὁ κ. Στράτος, μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παραιτοῦνται τοῦ λόγου.

§61ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§62Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δαούτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§64Ν. Α. ΔΑΟΥΤΗΣ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομμάτης ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§66Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐντὸς τοῦ λιμένος Μύτικα ἀνεφάνη πρὸ δύο μηνῶν ἡφαίστειον. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἂν ἔλαβε γνῶσιν τούτου, καὶ ἂν ἐνήργησέ τι περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, διότι οἱ κάτοικοι τοῦ Μύτικα καὶ τῆς παρακειμένης μικρᾶς νήσου Καλάμου εἶναι, καὶ δικαίως, περίτρομοι.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς ποῖον μέρος;

§68Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εἰς τὸ Μύτικα. Τὰ ὕδατα ἀνυψοῦνται δύο καὶ τρία μέτρα ὑπεράνω τῆς ἐπιφανείας τῆς θαλάσσης, περιέχουσι δὲ θεῖον καὶ ἄλλας ὕλας, αἱ ὁποῖαι ἐπιπλέουσιν εἰς τὰ ὕδατα.

§69ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τηλεγράφημα ἀποσταλέν μοι χθὲς ἐκ Πύργου ὑπὸ ἐγκρίτου προσώπου τῆς κοινωνίας Πύργου, ἄλλοτε δὲ συναδέλφου ἡμῶν, τοῦ κ. Χαριλάου Σπηλιώτου, παριστᾷ πράγματα, ἅτινα καθ’ ἑαυτὰ, ὡς περιγράφονται, κινοῦσι πάντα εἰς ἀπορίαν, πῶς ἐγένετο δυνατὸν νὰ περικυκλωθῇ ἡ οἰκία τοιούτου ἐγκρίτου πολίτου, ἐν μέσῳ τῆς πόλεως κειμένη, ὑπὸ οὐλαμοῦ παντὸς ὅπλου, ὑπὸ τὰς διαταγὰς μοιράρχου καὶ ἄλλων ἀξιωματικῶν, ἀσχολουμένων εἰς ἀνεύρεσιν ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ κυρίου Σπηλιώτου, τοῦ κατ’ ἐξοχὴν ἐντίμου πολίτου, καὶ ἀνακάλυψιν φυγοδίκων. Παραδίδων εἰς τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, ὅπερ ἔλαβον καὶ ὅπερ ἀνεκοινώθη, ὡς νομίζω, καὶ εἰς τὸν βουλευτὴν Σάμης κ. Ποταμιάνον, παρακαλῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ, τί συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§70Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς οὐδεμίαν γνῶσιν τοῦ ζητήματος τούτου ἔλαβον.

§71Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔλαβον πρὸ μικροῦ τηλεγράφημα ἑνὸς τῶν ἐγκριτωτέρων πολιτῶν τῆς πόλεως Πύργου, ἀναφέροντος, ὅτι στρατιωτικαὶ ἀρχαί, ἐρευνῶσαι διὰ τὴν ἀνακάλυψιν φυγοδίκων ἢ ζωοκλεπτῶν, περιεκύκλωσαν τὴν οἰκίαν ἑνὸς Θεοδώρου Μπαμπάλη, ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι οἱ φυγόδικοι ἐκρύπτοντο ἐν αὐτῇ. Ὁ τηλεγραφῶν δὲν εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ ἔρχηται εἰς ἐπικοινωνίαν μὲ κακοποιὰ στοιχεῖα. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν νὰ παραγγείλωσιν εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἀρχὰς νὰ ἦναι προσεκτικώτεραι εἰς τὰς ἐρεύνας των.

§72ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ ἔλαβον τηλεγράφημα τοῦ ἀνωτέρου πάσης ὑπονοίας καὶ ἀξίου πάσης τιμῆς πρώην συναδέλφου κ. Σπηλιώτου, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ προσθέσω ὀλίγα τινά. Τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἐστάλη πρὸς ἐμέ, λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει) «ἐπολιόρκησεν οὐλαμὸς στρατιωτῶν διαφόρων ὅπλων τὴν οἰκίαν, παρόντος τοῦ ἀστυνόμου καὶ ἄλλων ἀξιωματικῶν, καὶ ἐνήργησαν ἔρευναν, ὑπὸ γέλωτας παρισταμένου πλήθους». Καὶ πράγματι εἶναι γελοῖον νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι οἱ στρατιωτικοὶ προέβησαν εἰς ἐρεύνας, τὰς ὁποίας μόνον ὁ ἀνακριτὴς ἠδύνατο νὰ ἐνεργήσῃ. Τὸ τηλεγράφημα προσθέτει ἀκόμη καὶ τὰ ἑπόμενα (ἀναγινώσκει): «Ἀληθῶς ἡ δημοσία ἀσφάλεια παρέλυσε, καὶ οἱ χρηστοὶ πολῖται θλίβονται διὰ τοῦτο, διότι πιέζονται ὑπὸ τῆς ἐξουσίας ἀπερισκέπτως.» Νομίζω ὅτι τὸ τελευταῖον τοῦτο εἶναι τῆς δικαιοδοσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις δύναται νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἐκεῖ ἀρχῶν, διότι τῳόντι διὰ τοιούτων διαβημάτων καθιστῶσιν αὗται τὴν ἐξουσίαν των καταπιεστικὴν, καὶ δίδουσιν ἀφορμὴν εἰς παρεξηγήσεις παντοίας.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καβαλλιεράτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§74ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν εἶναι ἀληθὴς ἡ μεταβιβασθεῖσα ἐκ Ρώμης εἴδησις, ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ Σουλτᾶνος ἀπέλυσε τῶν φυλακῶν Τραπεζοῦντος 80 Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι πρὸ ἐτῶν εἶχον τιμωρηθῆ καὶ ἐκρατοῦντο ἐκεῖ. Ἐὰν ἦναι ἀληθὴς ἡ εἴδησις αὕτη, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ τὰ ὀνόματα τῶν ἀπολυθέντων, ἵνα τὰ ἀναγγείλωμεν εἰς τὰς οἰκογενείας αὐτῶν.

§75ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Πρὸ δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν συνάδελφός τις, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νομίζω, μὲ ἠρώτησε περὶ τούτου. Οὐδεμίαν εἴδησιν μέχρι τοῦδε ἔχω. Ἔσπευσα νὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείαν, καὶ εὐθὺς ὡς λάβω αὐτὰς θὰ τὰς ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν.

§76ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὸν φάκελον ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου Αὐλῶνος τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας, ὃν εὐηρεστήθη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ, θεωρῶ ἐμαυτὸν ὑπόχρεον νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἵνα ὑποδείξω σημεῖά τινα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δέον νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τῷ φακέλῳ τούτῳ εὕρηνται τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα τῆς ἀπολύσεως τοῦ εἰρημένου εἰσπράκτορος καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 172 τῆς 20 Ἰανουαρίου 1905 πρότασις τοῦ κ. νομάρχου Τριφυλίας, διὰ τῆς ὁποίας ὁ νομάρχης οὗτος ὑποδεικνύει, ὅτι συντρέχει ἡ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 8, ἐδαφίου γʹ, τοῦ νόμου τοῦ 1891, ἤτοι ἡ περίπτωσις τῆς δυνητικῆς ἀπολύσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος λόγῳ ἐλλείψεων ἢ παραβάσεων περὶ τὴν διαχείρισιν αὐτοῦ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη τοῦ νομάρχου Τριφυλίας προεκλήθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 30878 τῆς 10 Ἰανουαρίου 1905 διαταγῆς τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου, ἥτις ὑπεμίμνησκεν εἰς τὸν νομάρχην τὴν ταυτάριθμον τῆς 21 Ἰουλίου 1904 διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, δι’ ἧς παρηγγέλλετο νὰ ἐξακριβώσῃ ὁ νομάρχης Τριφυλίας καλλίτερον τὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος καὶ ὑποβάλῃ δι’ ἐκθέσεώς του τὸ πόρισμα, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον δυνηθῇ νὰ μορφώσῃ γνώμην περὶ αὐτοῦ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 30878 τῆς 21 Ἰουλίου 1904 διαταγὴ ὑπεμίμνησκε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 28077 τῆς 23 Ἰουνίου 1904 προγενεστέραν διαταγὴν τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου, διὰ τῆς ὁποίας τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο ἀπεφαίνετο, ὅτι διεξελθὸν τὴν ὑποβληθεῖσαν ἔκθεσιν τῆς ἐξελέγξεως τῆς διαχειρίσεως τοῦ εἰρημένου δημοτικοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου Αὐλῶνος δὲν εὗρε στοιχεῖα πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ τρίτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου τοῦ 1891. Ἐν τούτοις, ἐπειδή, φαίνεται, οἱ ἀπολογισμοὶ τοῦ εἰσπράκτορος τούτου τῶν ἐτῶν 1901, 1902 καὶ 1903 δὲν εἶχον εἰσέτι ἐξελεγχθῆ, παρηγγέλλετο ὁ νομάρχης νὰ προβῇ εἰς τὴν περαιτέρω ἐξακρίβωσιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 28077 τῆς 23 Ἰουνίου 1904 διαταγή, ἡ ἀποφαινομένη ὅτι δὲν εὑρίσκονται στοιχεῖα πρὸς ἀπόλυσιν, στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἐνεργηθείσης ἐξελέγξεως τῆς διαχειρίσεως τοῦ δημοτικοῦ τούτου εἰσπράκτορος, τὴν ὁποίαν ὁ ἐνεργήσας αὐτὴν εἰρηνοδίκης ὑπέβαλε διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 621 τῆς 8 Ἰουνίου 1904 ἀναφορᾶς του εἰς τὸν νομάρχην, ὅστις τὴν διεβίβασε πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν· εἶναι δὲ ἡ ἔκθεσις αὕτη τῆς 8 Ἰουνίου 1904 προγενεστέρα τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28077 τῆς 23 Ἰουνίου 1904 διαταγῆς, ἥτις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως ταύτης ἐξεδόθη καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἀποφαίνεται τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης οὐδὲν στοιχεῖον ἐλλείψεως περὶ τὴν διαχείρισιν εὑρίσκεται δυνάμενον νὰ ἐπενέγκῃ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰρημένου δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον ὀρθῶς διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 30878 τῆς 21 Ἰουλίου 1904 διαταγῆς του ὑπέμνησε τὴν προηγουμένην διαταγὴν περὶ τῆς περαιτέρω ἐξελέγξεως τῆς διαχειρίσεως τοῦ εἰρημένου εἰσπράκτορος. Ἀλλ’ ὁ κ. νομάρχης Τριφυλίας, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ πρὸ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐνεργηθείσης ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου τὴν 8 Ἰουνίου 1904 εἶχον, οὕτως εἰπεῖν, ἐκδικασθῆ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, ἔδει δὲ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀπολογισμῶν καὶ ἐν γένει τῆς διαχειρίσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, ἵνα ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 172 ἀναφορᾶς του λέγει, ὅτι ἐθεώρησε περιττὸν νὰ προβῇ εἰς περαιτέρω ἐξέλεγξιν τῶν ἀπολογισμῶν κλπ. Βεβαίως δὲν πρέπει ν’ ἀφήσωμεν ἀνερεύνητον τὴν ἔκθεσιν ταύτην τῆς ἐξελέγξεως τοῦ εἰρηνοδίκου Αὐλῶνος, ἵνα ἴδωμεν κατὰ πόσον ὁ νομάρχης Τριφυλίας ἔχει δίκαιον, λέγων ὅτι συντρέχουσιν αἱ περιστάσεις τοῦ ἐδαφίου γʹ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου τοῦ 1891, ἵνα ἐπέλθῃ ἡ ἀπόλυσις τοῦ εἰρημένου εἰσπράκτορος. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης τοῦ εἰρηνοδίκου, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 28077 τοῦ 1904 ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ἀποφαινομένη ὅτι δὲν ὑπάρχουσι στοιχεῖα ἀπολύσεως, προκύπτουσι τὰ ἑξῆς. Ὁ εἰρηνοδίκης Αὐλῶνος βεβαιοῖ ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι τὰ παραστατικὰ ἐν γένει καὶ τὰ βιβλία τῶν χρήσεων 1901 καὶ 1902 εἶχεν ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ ὑποβάλει ἁρμοδίως εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ὑπεβλήθησαν δ’ ἐκεῖθεν ἐγκεκριμένα εἰς τὴν Νομαρχίαν μετὰ τῶν ἀπολογισμῶν. Ἑπομένως ἡ ἐξέλεγξις ἐγένετο ἐπὶ τοῦ βιβλίου τοῦ καθημερινοῦ διὰ τὴν διαχείρισιν ταύτην, ἐκ τοῦ βιβλίου δὲ τοῦ καθημερινοῦ προκύπτει, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ εἰσέπραξε: κατὰ τὸ ἔτος 1901 δραχμὰς 11,417.77, κατὰ τὸ 1902 δραχμὰς 6,990, καὶ κατὰ τὸ 1903 δραχ. 9,254.42, ἤτοι ἐν ὅλῳ κατὰ τὴν τριετίαν ταύτην δραχ. 27,662.19, ὅτι δ’ ἐνήργησε πληρωμὰς, κατὰ τὸ 1901 δραχ. 14,873, τὸ 1902 δραχ. 4145, καὶ τὸ 1903 δραχ. 7582, ἤτοι ἐν ὅλῳ κατὰ τὴν τριετίαν ἐνήργησε πληρωμὰς δραχ. 26,600, καὶ ἑπομένως ἔμεινε καθαρὸν ὑπόλοιπον εἰς χεῖρας τοῦ εἰσπράκτορος ἐκ δραχμῶν 1062.19. Κατὰ τὸν οὕτω γενόμενον λογαριασμὸν, ὁ εἰσπράκτωρ ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι κατεσχημένον ὑπὸ τῶν κληρονόμων Γεωργαντᾶ διὰ χρέη τοῦ δήμου. Αὕτη εἶναι ἡ ἔκθεσις ἡ ἀποφαινομένη ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἀπολύσεως τοῦ εἰσπράκτορος. Ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ ἀναφέρονται ἀληθῶς καὶ αἰτιάσεις τοῦ δημάρχου Αὐλῶνος κατὰ τοῦ εἰσπράκτορος τούτου, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ οὗτος κακῶς διαχειρίζεται τὰ δημοτικὰ χρήματα κλπ., ἀλλὰ ταῦτα λέγει ὁ δήμαρχος Αὐλῶνος, διότι φαίνεται ὅτι δὲν εὑρίσκεται εἰς ὁμαλὰς σχέσεις μετὰ τοῦ εἰσπράκτορος· διότι ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ εἰρηνοδίκου Αὐλῶνος γίνεται μνεία, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐξελέγξεως ἐπῆλθε διένεξις μεταξὺ τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, ἀλλ’ ἡ διένεξις αὕτη ἦτο συνέπεια τῶν σχέσεων αὐτῶν τῶν πολιτικῶν, καὶ ὅτι τοῦτο δὲν πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰσπράκτορος. Ἀλλ’ ὁ κ. νομάρχης Τριφυλίας, χωρὶς κἄν νὰ ἐνεργήσῃ νέαν ἐξέτασιν, χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι προέβη εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἀπολογισμῶν τοῦ εἰσπράκτορος, ἁπλῶς λέγει, ὅτι θεωρεῖ περιττὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν, —ἥτις ὅμως ἐγένετο ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, καὶ εὑρέθη κατ’ αὐτήν, ὡς προεῖπον, ἀνελλιπὴς ἡ διαχείρισις τοῦ εἰσπράκτορος διὰ τῆς ἐκθέσεως τοῦ εἰρηνοδίκου, —καὶ προτείνει τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰσπράκτορος! Βεβαίως ἡ πρότασις τοῦ κυρίου νομάρχου προὐκάλεσε τὸ Διάταγμα τῆς ἀπολύσεως τοῦ εἰσπράκτορος, διότι εὐλόγως ἡ ὑπηρεσία προέβη, ὡς ὤφειλεν, εἰς τὴν ἔρευναν τῶν γεγονότων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Ἀλλ’ ἐκ τῶν πραγμάτων καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων ἐξάγεται, ὅτι, καίτοι ἐζήτησε νὰ ἀνεύρῃ λόγον, δὲν εὑρέθη λόγος. Ἀλλὰ μετὰ τὸ γεγονὸς, τὸ ἐπὶ τοιούτων στοιχείων στηριζόμενον, ἅμα τῇ ἐξελέγξει τῶν ἀπολογισμῶν τοῦ εἰσπράκτορος ἔδει νὰ προκύψῃ ἔλλειμμα· ἀλλ’ οὐδὲν τοιοῦτον συνέβη, τοὐναντίον μάλιστα οἱ ἀπολογισμοὶ ἐξηλέγχθησαν καὶ εὑρέθησαν ἀνελλιπεῖς, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ τὸ ποσὸν τῶν 1062 δραχμῶν κατέθεσεν ὁ εἰσπράκτωρ εἰς τὸ ταμεῖον Τριφυλίας. Ὅλα αὐτὰ ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ αὐτὸς εἶναι τίμιος ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν δημοτικῶν χρημάτων. Δὲν θέλω νὰ ψέξω τὴν ὑπηρεσίαν, ποιούμενος τὴν παρατήρησιν ταύτην, πολλῷ δ’ ἧττον τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον εὐλαβοῦμαι ὑπερβαλλόντως· παριστῶ μόνον ἀκριβῶς τὴν ὑπόθεσιν, ὡς ἔχει. Θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ θέσῃ ὑπὸ ἀκριβῆ ἔρευναν τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ νὰ συμπληρώσῃ τὰς πληροφορίας αὑτοῦ διὰ τῆς προκλήσεως καὶ ἄλλων νέων πληροφοριῶν, ἂν ἐξηλέγχθησαν οἱ ἀπολογισμοὶ τοῦ 1901 καὶ 1902, καὶ ἐὰν εὕρῃ ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ, νὰ ἄρῃ τὸ ἀδίκημα, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου.

§77Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δότε μοι, παρακαλῶ, τὰ ἔγγραφα.

§78ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμέσως.

§79Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὑπενθυμίζω ἐπερώτησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, σχετικὴν πρὸς τὴν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου ἐμπορικὴν κίνησιν. Ὡσαύτως ἑτέραν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἀφορῶσαν εἰς τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια. Ἐπίσης ἑτέραν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, σχετικὴν πρὸς τὸ ἀστυνομικὸν νομοσχέδιον.

§80Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐν Σύρῳ πυριτιδαποθήκης κλπ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι θὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§81Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι ἔχω τὰ ἔγγραφα πρόχειρα. Θὰ τὰ καταθέσω, ἵνα τὰ μελετήσητε.

§82ΛΟΥΚΑΣ ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ ὑπομιμνήσκω ἐπερώτησίν μου πρὸς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργόν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ζητηθείσας πληροφορίας περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κενῶν θέσεων ὑπολογιστῶν ἐν τῷ Ναυτικῷ μετὰ τοὺς νέους προβιβασμούς, καὶ διατὶ δὲν προβαίνει εἰς πλήρωσιν αὐτῶν ἐκ τοῦ πίνακος τῶν ἐπιτυχόντων κατὰ τὸν διαγωνισμὸν τοῦ παρελθόντος μηνὸς Ἰουλίου. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατὶ δὲν συμπληροῖ τὰς θέσεις τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν ἐν τῷ οἰκονομικῷ κλάδῳ τοῦ Ναυτικοῦ, ἀφοῦ ἐθεώρησεν ἀπαραίτητον τὴν συμπλήρωσιν τῶν θέσεων τῶν ἀνωτέρων.

§83ΑΘ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐν τῇ κωμοπόλει τῶν Ὠρεῶν, ἥτις εἶναι τὸ ἐπίνειον τοῦ Ξηροχωρίου, ὑπάρχει ἕλος, λεγόμενον Γαλατιανή, τοῦ ὁποίου ἡ ἀποξήρανσις κατέστη ἀναγκαία. Ἐπειδὴ δὲ τὸ Δημόσιον, ἕνεκα τῶν δυσχερῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων, δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους τούτου, ὑποβάλλω πρότασιν νόμου περὶ διαθέσεως 12,000 δραχμῶν ἐκ τοῦ ἀποθεματικοῦ κεφαλαίου τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ὠρεῶν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ αὐτήν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 249). Οὐδεὶς ἕτερος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως; Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐπαναληπτικῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος. Ἔχει τις τὸν λόγον; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Λακεδαίμονος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἀναγνωρίζεται νόμιμος βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος ὁ κ. Νικόλαος Τσιριγώτης.

§85ΠΟΛΛΟΙ. Ἄξιος! ἄξιος!

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς» καὶ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Αʹ Συνόδου τῆς ΙΖʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς.

§87ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§88Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς μέχρις ὅτου ὁ Κεντρικὸς Ταμίας ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅ,τι ὁ κ. Βουλευτὴς Κυθήρων ἐζήτησε, τουτέστι «πίνακα ἐμφαίνοντα τοὺς ἀριθμοὺς, τὰ χρηματικὰ ποσὰ καὶ τὴν αἰτίαν τῆς πληρωμῆς τῶν ἐπὶ τοῦ ταμείου τοῦ ἐκδοθέντων χρηματικῶν ἐνταλμάτων διὰ τὰ ἔξοδα ἐν γένει τῆς Βουλῆς καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τὸ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς προηγουμένης Βουλευτικῆς Συνόδου μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς νέας, καὶ τῶν ἀπέναντι αὐτῶν πληρωθεισῶν χρηματικῶν ποσοτήτων». Δὲν νομίζω, λέγω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις. Δὲν ἔχει, κατ’ ἐμέ, δίκαιον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, λέγων ὅτι τὸ ἄρθρον 84 τοῦ Κανονισμοῦ ἀποκρούει τὴν συζήτησιν ἄνευ τῆς καταθέσεως τῶν τοιούτων πληροφοριῶν· διότι, ἂν ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὸ ἄρθρον 85, θὰ ἔβλεπε διὰ τίνας λόγους τὸ ἄρθρον 84 ὑποχρεοῖ τὸν Κεντρικὸν Ταμίαν νὰ ὑποβάλῃ τὸν πίνακα τοῦτον. Τὸ ἄρθρον 85 λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον πίνακος ὁ λογιστὴς τῆς Βουλῆς καταστρώνει τὸν ἰσολογισμὸν τῶν ἐξόδων, τὸν ὁποῖον ὑποβάλλει μεθ’ ὅλων τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ ἐπιτροπὴν, ἥτις, ἀφοῦ τὸν ἐπεξεργασθῇ καὶ φέρῃ οἱασδήποτε νομίζει ἐπ’ αὐτοῦ παρατηρήσεις, τὸν παραδίδει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅστις διατάσσει τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν αὐτοῦ τε καὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς εἰς τοὺς Βουλευτάς, μεθ’ ὃ προκαλεῖ τὴν ἐπ’ αὐτῶν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, δημοσιευομένην μετὰ τοῦ ἀπολογισμοῦ εἰς τὸ Παράρτημα τῆς Ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς.» Συνεπῶς ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὑποχρεοῦται ὁ Κεντρικὸς Ταμίας νὰ καταρτίσῃ καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν ἐξόδων τοῦ προηγουμένου ἔτους, εἶναι, ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ καταρτισθῇ ὁ ἀπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς. Τίνα λοιπὸν σχέσιν ἔχει ἡ συζήτησις τοῦ ἀπολογισμοῦ μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ; Νῦν ἡ Βουλὴ καλεῖται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λογιστικοῦ νὰ συζητήσῃ καὶ ψηφίσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, οὐχὶ δὲ τὸν ἀπολογισμὸν αὐτῆς. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ἀντικείμενον σχετικῆς μελέτης καὶ συζητήσεως εἶναι ὁ προϋπολογισμὸς μετὰ τοῦ ἀπολογισμοῦ, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐντεῦθεν, ὅτι δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων αὐτῆς προτοῦ συζητήσῃ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ προηγουμένου ἔτους. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἔκαμε λόγον περὶ πιστώσεων χορηγηθεισῶν διὰ τοῦ προηγουμένου προϋπολογισμοῦ, αἵτινες, εἶπε, δυνατὸν ἢ οὐδόλως νὰ διετέθησαν, ἢ νὰ διετέθησαν ἐν μέρει, ἢ νὰ μὴ ἐπήρκεσαν, καὶ νὰ ἐγένετο διὰ τοῦτο ὑπέρβασις αὐτῶν, καὶ ὅτι δέον νὰ γνωρίζωμεν, ἂν πρέπει νὰ αὐξήσωμεν ἢ νὰ ἐλαττώσωμεν αὐτάς. Ἐν μέρει εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ἐν μέρει δὲ δὲν εἶναι ἀκριβές. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ὡς ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζει, νὰ γένηται ὑπέρβασις τῶν πιστώσεων, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γένηται ὑπέρβασις τῶν πιστώσεων τῶν ψηφισθεισῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἥτις ὑπέρβασις ἤθελεν ἐπιβαρύνει τὸν μέλλοντα προϋπολογισμόν. Καὶ ὅταν μὲν καὶ ἐφ’ ὅσον περιορίζεται τὸ πρᾶγμα εἰς τὸ γεγονὸς, ὅτι δὲν διετέθησαν πιστώσεις ψηφισθεῖσαι ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τοῦτο σαφῶς προβλέπεται, ὥστε, καὶ ἂν ἐν τῷ μέλλοντι δὲν διατεθῶσιν αἱ ψηφισθεῖσαι πιστώσεις, αἱ πιστώσεις αὗται θὰ μένωσιν ἀδιάθετοι, καὶ οὐδεμία ζημία θὰ προκύψῃ. Φρονῶ λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 84 οὐδένα ἄλλον ἔχει σκοπὸν ἢ νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ καταρτισθῇ ὁ ἀπολογισμὸς τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῇ βάσει ἀσφαλῶν στοιχείων, ἵνα δυνηθῇ ἡ Βουλὴ ἐν ἐπιγνώσει τοῦ θέματος νὰ συζητήσῃ καὶ ψηφίσῃ τὸν ἀπολογισμὸν αὐτῆς, καὶ συνεπῶς νομίζω, ὅτι οὐδεμία ἀνάγκη ὑπάρχει ἀναβολῆς.

§89Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς ἔχει ἀκριβῶς συνταχθῆ ἐν τῷ πνεύματι, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξαν ἀμφότεροι οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, διότι παρατηρῶ εἰς τὸ κεφάλαιον Βʹ, ἄρθρα 4, 5, 6 καὶ καθεξῆς, ὅτι ἀναγράφονται κονδύλια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀποζημιώσεις ὡρισμένων ὑπηρεσιῶν ἐπὶ ἓν ἔτος, ὅπως ἀναγράφονται καὶ εἰς τὸ προηγούμενον ἔτος, τουτέστι δὲν πρέπει νὰ γένηται χρῆσις τῶν πιστώσεων τῆς προηγουμένης Συνόδου, διότι αἱ πιστώσεις ἐκεῖναι δὲν ἐθίχθησαν, δηλαδὴ δὲν ἐγένετο ἀνάγκη νὰ θιχθῶσι, διότι δὲν εἰργάσθη ἡ Βουλή. Μόνον ἐθίγη τὸ κονδύλιον τὸ πρῶτον διὰ τὰς στολὰς τῶν κλητήρων τῆς Βουλῆς, διότι ἐγὼ, ὡς Πρόεδρος, διέταξα καὶ ἐγένοντο αἱ στολαὶ, τὰ δὲ ἄλλα κονδύλια, ἀφοῦ ἐπαναλαμβάνονται εἰς τὸν σημερινὸν προϋπολογισμὸν, ἀπεδεικνύεται, ὅτι δὲν διετέθησαν. Συνετάχθη ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς παρελθούσης Συνόδου. Ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν πρόκειται νὰ πληρωθῶσι δαπάναι ἀναγόμεναι εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, δὲν δύνανται νὰ διατεθῶσι τὰ κονδύλια. Διὰ τοῦτο εὑρίσκω καλῶς συντεταγμένον καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βιβλιοθήκης. Ἡ μόνη παρατήρησις, ἡ ὁποία φαίνεται κἄπως βάσιμος, εἶναι ἡ γενομένη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κυθήρων περὶ τοῦ κονδυλίου τῆς συντάξεως καὶ ἐκτυπώσεως τοῦ καταλόγου, διότι εἶναι μικρὰ ἡ πίστωσις. Ἡ πίστωσις αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ, ἐὰν δὲν πρόκηται νὰ θιχθῇ ἡ προηγουμένη.

§90Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Ὄχι, δὲν θὰ θιχθῇ.

§91Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τότε ἡ πίστωσίς σας, κύριε ἔφορε, εἶναι μικρά. Πρέπει νὰ ζητήσητε νὰ ἀναγραφῶσι 1000 δραχμαὶ ἀκόμη.

§92Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Διὰ τῶν λέξεων «μὴ θιχθείσης» ἐννοοῦμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ γείνῃ χρῆσις τῆς πιστώσεως ἐκείνης.

§93Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἄρα ἡ πίστωσίς σας τῶν 1800 δραχμῶν εἶναι μικρά.

§94Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Εἶναι αἱ περιστάσεις τοιαῦται,

§95Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀλλ’ εἶναι ἀναπόδραστος ἀνάγκη. Πόσον θὰ ἐπαρκέσητε μὲ 1800 δραχμάς;

§96Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Ὅ,τι εἶναι δυνατὸν θὰ κάμωμεν.

§97Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι μεγάλη, διὰ τοῦτο ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ ἐπαρκέσητε. Δὲν γνωρίζω τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ δὲν γνωρίζω, ἂν ἐπαρκεῖ ἢ ὄχι. Τὰ ἄλλα ὅμως εἶναι συντεταγμένα ὀρθότατα, ὅπως ἔπρεπε νὰ ἦναι, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ προηγούμενα δὲν δύναται νὰ θιχθῶσι. Διὰ τοῦτο εὑρίσκω ἀναγκαῖον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ κ. συνάδελφος, ἐὰν ἡ ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν θέτω, ἦναι ὀρθὴ, καὶ δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἦναι ὀρθὴ, διότι βλέπω ἐδῶ π. χ. διὰ μίσθωμα ἁμάξης τοῦ Προέδρου δραχ. 5400. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι 5400 δραχμαὶ εἶναι δι’ ἓν ἔτος. Ἐπίσης διὰ φωτισμὸν δραχ. 5000. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἦναι 5 καὶ 5=10 εἶναι 5,000. Ἐπίσης διὰ θέρμανσιν τοῦ Βουλευτηρίου, δι’ ἀποζημίωσιν Θερμαστῶν, ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀναγεγραμμένα δι’ ἓν ἔτος, ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὦσι διπλᾶ. Ἐκείνη ἡ Βουλὴ διήρκεσεν ἕνα μῆνα, ἑπομένως ἐδαπανήθησαν ἐλάχιστα· αἱ πιστώσεις ὅλαι μένουσιν ἀκέραιαι· ἑπομένως ὀρθῶς ἔχουν συνταχθῆ.

§98Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὄχι ἐντελῶς ἀκέραιαι ὅλαι αἱ δαπάναι.

§99Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐλάχισται ἐδαπανήθησαν. Ἡ μόνη δαπάνη, ἡ μεγάλη, εἶναι ἡ διὰ τὰς στολὰς τοῦ προσωπικοῦ τῶν κλητήρων. Αὐτὰ ἐδαπανήθησαν, τὰ ἄλλα ὅμως μένουσιν ἀκέραια. Ἐὰν ἐδαπανήθησάν τινα διὰ φωτισμὸν, ὁ προϋπολογισμὸς διὰ τὸν φωτισμὸν περιλαμβάνει ἓν ἔτος.

§100ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διὰ τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλονται αἱ ἑπόμεναι τροπολογίαι. Ἐν ἄρθρῳ 75 ἡ διαγραφὴ τοῦ βοηθοῦ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γραφείου, ἡ διαγραφὴ ἑνὸς γραφέως αʹ τάξεως, ἢ τοῦ ἀρχειοφύλακος, ἑνὸς στενογράφου γʹ τάξεως, δύο δοκίμων στενογράφων, καὶ τοῦ παρὰ τῷ ἐπιθεωρητῇ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν βοηθοῦ αʹ τάξεως, καὶ ἀπέναντι, ἐν ἄρθρῳ 76, ἡ διαγραφὴ τῶν πιστώσεων τῶν μισθῶν τούτων καὶ ὁ περιορισμὸς τῶν μισθῶν τοῦ συντάκτου τῶν πρακτικῶν ἀπὸ δραχ. 320 εἰς 280, τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων, ἀπὸ δραχ. 240 εἰς 190, τοῦ διεκπεραιωτοῦ ἀπὸ δραχ. 320 εἰς 270. Ἐκ τούτων προφανῶς προέρχεται οἰκονομία. Προτείνεται ἐκτὸς τούτων καὶ προσθήκη τροποποιήσεως τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 76, καθ’ ἣν «οἱ στενογράφοι ἐκτελοῦσι τὴν ἀντιγραφὴν τῶν στενογραφημάτων, χορηγεῖται δ’ αὐτοῖς ἀποζημίωσις 1400 δραχμῶν δι’ ἑκάστην Σύνοδον τῆς Βουλῆς». Ἐν τῷ τυπωμένῳ Κανονισμῷ ἡ τελευταία παράγραφος ἀφορᾷ εἰς τὴν μισθοδοσίαν δύο γραφέων βʹ τάξεως, τοῦ παρὰ τῷ ἐπιθεωρητῇ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν βοηθοῦ αʹ τάξεως, τῶν ἐκτάκτων ἀντιγραφέων καὶ τῶν ἐκτάκτων κλητήρων, ἥτις παύει ἅμα τῇ λήξει τῆς Συνόδου. Προφανῶς ἄρα δὲν σκοπεῖ εἰς τὴν παράγραφον ταύτην ἡ τροπολογία, καὶ ἐξετάσας εὗρον, ὅτι ὑπάρχει παράγραφος τελευταία, προστεθεῖσα κατὰ τὴν προηγουμένην Περίοδον τῆς Βουλῆς ἐν ἀναθεωρήσει τοῦ Κανονισμοῦ, ἥτις παράγραφος ἔχει ὡς ἑξῆς: «Οἱ στενογράφοι ἐκτελοῦσι τὴν ἀντιγραφὴν τῶν στενογραφημάτων, χορηγεῖται δὲ εἰς ἕκαστον τούτων ἀποζημίωσις μηνιαία ἐκ δραχμῶν 80, ἐφ’ ὅσον διαρκοῦσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς». Ἡ προσθήκη αὕτη εἶναι τῆς 2 Φεβρουαρίου 1904, ἀλλὰ μὴ ἀνατυπωθέντος τοῦ Κανονισμοῦ δὲν περιλαμβάνεται αὕτη ἐν τῷ ἀνὰ χεῖρας ἡμῶν Κανονισμῷ. Προφανῶς δὲ ὁ συντάξας τὴν ὑπὸ συζήτησιν τροπολογίαν εἰς ταύτην τὴν προσθήκην ἀφεώρα, καὶ τροποποιεῖ τὰ ἔκτοτε κείμενα, καθ’ ἃ ἕκαστος στενογράφος λαμβάνει ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ αὑτοῦ καὶ ἀποζημίωσιν μηνιαίαν ἐκ δραχμῶν 80, ἐφ’ ὅσον διαρκοῦσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ἀξιώσας, αὐτοὶ οἱ στενογράφοι νὰ ἐκτελῶσι τὴν ἀντιγραφὴν τῶν στενογραφημάτων, χορηγουμένης εἰς αὐτοὺς ἀποζημιώσεως 1400 δραχμῶν δι’ ἑκάστην Σύνοδον τῆς Βουλῆς. Ἴσως εἶναι ὀρθοτέρα ἡ διατύπωσις αὕτη, καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς στενογράφους εὐχαριστοτέρα, διότι δὲν φαίνεται ὅτι δίδεται εἰς ἕκαστον αὐτῶν ἀποζημίωσις ἰδιαιτέρα, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι δίδεται εἰς αὐτοὺς τὸ ποσὸν τὸ ἀναγκαῖον πρὸς διεξαγωγὴν τῆς τοιαύτης ὑπηρεσίας. Πάσας ταύτας τὰς τροπολογίας, περιττὸν νὰ εἴπω, ὅτι ἐπιδοκιμάζω. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία ἡ προτεινομένη καὶ ὁ συναφὴς εἰς αὐτὴν προϋπολογισμὸς ἐπιδέχονται περισσοτέραν ἐνδιατριβὴν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ τῶν οἰκονομιῶν, καὶ πρὸ πάντων τῆς λυσιτελοῦς ἐργασίας, διότι εἶναι καταφανὲς, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς δὲν ἐκπληροῦται ἐπαρκῶς, ἀπό τινων δ’ ἐτῶν ἐκτελεῖται καὶ λίαν ἀτελῶς. Κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους εὑρέθη ἡ Βουλὴ ἐν τοιαύτῃ καθυστερήσει τοῦ κυριωτάτου αὑτῆς ἐφοδίου, τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, ὥστε πέντε ὁλόκληροι Σύνοδοι νὰ ἀριθμῶνται ἤδη ἄνευ ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἐκδεδομένων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἦναι δυνατόν, προκειμένου περὶ σπουδαιοτάτων θεμάτων, νὰ ἀναδράμῃ τις εἰς τὰ λεχθέντα ἐν τῇ Βουλῇ, ἐξ ὧν καὶ παρήχθησαν ὡρισμέναι ἀποφάσεις ἢ ὡρισμένοι νόμοι. Δημοσιεύουσι πολλοὶ τῶν Ὑπουργῶν καὶ πολλοὶ τῶν Βουλευτῶν τινας τῶν ἀγορεύσεων αὑτῶν, καὶ αὗται εὑρίσκονται εἴτε εἰς ἐφημερίδας εἴτε εἰς φυλλάδια, ἀλλὰ πλεῖσται ἀγορεύσεις καὶ σπουδαῖαι Ὑπουργῶν ἢ Βουλευτῶν μένουσιν ἐντελῶς ἐν τῷ σκότει. Ἠκούσθησαν ἐνταῦθα, ἀλλ’ οὐδαμοῦ δύναταί τις νὰ εὕρῃ ἴχνος αὐτῶν, ἐκτὸς ἐὰν ζητήσῃ τὰ ἴχνη εἰς τὰς περιλήψεις τῶν ἐφημερίδων, ἐν αἷς κινδυνεύει νὰ εὕρῃ ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα ἐκείνων, ἅτινα εἶπεν ὁ ῥήτωρ.

§101Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Συμβαίνει συχνά.

§102ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λοιπὸν νομίζω ὅτι τίθεται ἐνταῦθα τὸ ζήτημα περὶ τοῦ πῶς θέλομεν ἐξέλθει τοῦ ἀδιεξόδου τούτου, ὅπερ, ὡς βαίνουσι τὰ πράγματα, εἶναι λίαν πιθανὸν ὅτι θέλει ἐπιταθῆ. Σήμερον ἀποκατάστασις τῶν πρακτικῶν τῶν πέντε Συνόδων μοὶ φαίνεται δύσκολος. Ἀγνοῶ, ἂν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ δημοσιευθῶσι τὰ τῆς τελευταίας Περιόδου, ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι τὰ τῆς προηγουμένης Περιόδου, τὰ τῶν ἐτῶν 1901 καὶ 1902, θὰ ὑπάρξῃ δύσκολον νὰ συγκεντρωθῶσι πλήρη καὶ ἐκδοθῶσιν. Ἐκεῖ δὲ ἐμφανίζονται πολλαὶ πράξεις τῆς Βουλῆς, αἵτινες ἦσαν ἄξιαι νὰ ἴδωσιν ὁριστικῶς τὸ φῶς τῆς ἡμέρας. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς βλέπω ὅτι ἔχομεν πιστώσεις διὰ τὴν στενογραφικὴν ὑπηρεσίαν, αἵτινες μετὰ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν 1400 δραχμῶν, ἣν σήμερον ὁρίζει ὁ προϋπολογισμός, ἀναβαίνουσιν εἰς δραχμὰς 30,600. Δαπανῶμεν 30,600 δραχμὰς, ὅπως ἔχωμεν ἐστενογραφημένα τὰ συμβαίνοντα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ ἀφοῦ δαπανήσωμεν 30,600 δραχμὰς, πάντα τὰ στενογραφήματα ῥίπτομεν εἰς τὴν θάλασσαν! Ἐὰν διευθετήσωμεν τὰ πράγματα εἰς τρόπον, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ πάλιν ἡ λειτουργία τῆς ἐκδόσεως τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, βεβαίως ἡ πίστωσις τῶν στενογράφων εἶναι λίαν δεδικαιολογημένη· ἐὰν ὅμως δὲν πρόκηται νὰ ἐξακολουθήσωμεν δημοσιεύοντες τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ, μοὶ φαίνεται ὅτι οἱ στενογράφοι, παρ’ ὅλην τὴν συμπάθειαν ἡμῶν πρὸς αὐτοὺς, πρέπει νὰ διαγραφῶσι. Διότι βεβαίως δὲν εἶναι φρόνιμος δαπάνη ἡ δαπάνη εἰς ἔργον καταργούμενον διὰ τῆς ἀπραξίας ἐν τῷ δευτέρῳ σταδίῳ τῆς ἐπιχειρήσεως αὑτοῦ. Ὁμοιάζει τὸ συμβαῖνον ἐνταῦθα πρὸς τὸ συμβαῖνον εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, ἥτις ἐφρόντισε νὰ ἔχῃ στόμια ὑπονόμων, καὶ ἀφοῦ κατεσκεύασε τὰ στόμια, τὰ ἀπέφραξεν ἔπειτα, καὶ μένουσι διαρκῶς ἄχρηστα, ὡς ἂν μὴ εἶχον ποτὲ κατασκευασθῆ. Ἡ γνώμη μου λοιπὸν εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ προέλθωμεν ἐνταῦθα εἰς ἀποφάσεις, ἱκανὰς νὰ καταστήσωσι δυνατὴν τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Καὶ εἶναι μὲν δύσκολον νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς ἀπόφασιν καὶ περὶ τοῦ ὅλου τῶν καθυστερουμένων στενογραφημάτων καὶ περὶ τῶν πρακτικῶν τῆς Συνόδου ταύτης, ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ ἀναγράψωμεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῆς Βουλῆς πίστωσιν διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἡμίσεος τοὐλάχιστον τῶν καθυστερουμένων.

§103Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὅλων.

§104ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατὰ τὰς πληροφορίας, ἃς ἐζήτησα· διότι, προκειμένου περὶ τῶν Συνόδων τούτων, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀπευθυνθῶμεν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον...

§105Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀδύνατον.

§106ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. .. ὅπερ μόλις δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰ τῆς Συνόδου ταύτης, δι’ ἣν ὑπάρχουσι καὶ αἱ προβλέψεις· διότι δὲν φαίνεται μὲν, ὅτι ὑπάρχει πρόβλεψις χάρτου, ἀλλ’ ἐρωτήσας ἔμαθον, ὅτι ὁ χάρτης πληρώνεται ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν περιλαμβάνεται ἐνταῦθα εἰδικὴ πίστωσις. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ἡ πληροφορία μου εἶναι ἀκριβής.

§107Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὕτως ἔχει.

§108ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λοιπὸν τὰ τοῦ χάρτου διὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον προβλέπονται, καὶ δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ φροντίσωμεν περὶ αὐτῶν· ἀλλὰ περὶ τῶν καθυστερημάτων οὐδὲν προβλέπεται. Καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τοῦ ὑπολογισμοῦ γενομένου ἤδη ἐνταῦθα, ὡς ἤκουσα, ταύτας τὰς ἡμέρας εἰς 800 φύλλα τυπογραφικὰ διὰ τὰς 5 Συνόδους, ἐὰν ἀναγράψωμεν — τοιαύτη εἶναι ἡ γνώμη ἡ ἐμή — τὸ ἥμισυ μόνον, τὰ 400 φύλλα, ἐὰν προβλέψωμεν περὶ ἐκτυπώσεως τοῦ ἡμίσεος, 16,000 δραχμαὶ, πρὸς 40 δραχμὰς τὸ τυπογραφικὸν φύλλον, θὰ ἦναι ἐπαρκεῖς.

§109Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τοῦ χάρτου;

§110ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ χάρτης λαμβάνεται ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§111Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἀρκοῦσι 40 δραχμαί.

§112ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ δαπάνη εἶναι τυπογραφικὴ, μὲ ἐβεβαίωσαν δὲ, ὅτι οἱ τυπογράφοι ἀντὶ τόσου ποσοῦ τυπώνουσι.

§113Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§114ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἄλλως τε, κατὰ τὸν νόμον περὶ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, θὰ ἐκτελεσθῇ μειοδοσία, καὶ εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχωμεν ἐκ ταύτης καὶ κέρδος τι.

§115Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§116ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Προτείνω λοιπὸν νὰ ἀναγραφῇ ποσὸν 16,000 δραχμῶν διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ ἡμίσεος τῶν ἐν καθυστερήσει πρακτικῶν.

§117Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ ἐκτύπωσις ἐντὸς τοῦ ἔτους ὅλων τῶν πρακτικῶν;

§118ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Φοβοῦμαι ὅτι ὄχι.

§119Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δυνατόν.

§120ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δι’ ἰδιωτικοῦ τυπογραφείου.

§121Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τοῦ Ἐθνικοῦ ὄχι;

§122Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲ εἰς ἰδιωτικὸν τυπογραφεῖον δὲν εἶναι δυνατόν.

§123ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Θὰ ἦναι δυνατὸν τοῦτο, ἐὰν γείνῃ πρόνοια περὶ προσθήκης διορθωτῶν.

§124ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο ἤθελον νὰ εἴπω. Φοβοῦμαι ὅτι τὸ ἔργον εἶναι ἀνώτερον τῶν δυνάμεων ἑνὸς διορθωτοῦ, καὶ αὐτοῦ τοῦ Ἄτλαντος, ὅστις καταναλίσκει τὴν ὑγείαν αὐτοῦ, καταγινόμενος σχεδὸν ὁλόκληρον τὸ ἡμερονύκτιον εἰς τὴν διεύθυνσιν ταύτης τῆς ἐργασίας ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ ἥμισυ τῶν καθυστερημάτων. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἤθελον προτείνει καὶ ἄλλα τινὰ, ἅτινα μοὶ φαίνονται ἀπαραίτητα, ὅπως δυνηθῶμεν ν’ ἀποκτήσωμέν τι καλὸν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου, ὅστις μεταφράζεται ἔπειτα εἰς ἀξίωσιν ἐργασίας καὶ πρέπει νὰ μεταφράζηται εἰς ἐργασίαν. Ἤδη πρότερον ἐνόμισα προσῆκον ἡ Βουλὴ καὶ τροποποιήσασα τὸν Κανονισμὸν ἀνεγνώρισεν ὀρθὸν νὰ διαγραφῶσιν οἱ ἀντιγραφεῖς τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, ἐνεπιστεύθη δὲ εἰς τοὺς στενογράφους ποσόν τι ὡρισμένον, ὅπως αὐτοὶ ὑπ’ εὐθύνην ἰδίαν διεξάγωσι δι’ αὐτοῦ τὰ τῆς ἀντιγραφῆς, μὴ ὑπαρχόντων μεσαζόντων.

§125Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τοὺς στενογράφους θέλει δίδοσθαι κατὰ μῆνα ποσὸν χρημάτων, διὰ νὰ φροντίζωσιν οὗτοι ἰδίᾳ αὐτῶν δαπάνῃ νὰ μεταγράφωσι τὰ στενογραφήματα αὐτῶν.

§126ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτ’ αὐτὸ νομίζω πρέπει νὰ γείνῃ καὶ διὰ τὴν ἐκτύπωσιν, ὥστε πᾶσα ἡ εὐθύνη νὰ ᾖναι εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, ὅστις, ἔχων τὴν εὐθύνην, θὰ ἐκλέξῃ αὐτὸς καὶ τοὺς ἐργάτας, παραδιδομένης εἰς αὐτὸν πιστώσεώς τινος, ἣν θέλει διαχειρίζεσθαι συμφώνως πρὸς τὴν ἐντολὴν, ἥτις θέλει δοθῆ αὐτῷ. Τοῦτο ἐνόμισα ὅτι ὤφειλον νὰ διατυπώσω ἐν προτάσει, ἣν θέλω ὑποβάλει γραπτὴν εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἀλλ’ ὅπως ἀντιμετωπίσω ἐν μέρει τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν, ἣν προτείνω, θὰ ἀναπτύξω ἐνταῦθα καί τινας ἄλλας προτάσεις περικοπῶν, μιᾶς ἢ δύο, αἵτινες θέλουσι συντελέσει εἰς διευκόλυνσιν τοῦ ἔργου ἡμῶν. Νομίζω ὅτι ἡ θέσις —δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω καλῶς τὰ τῆς λειτουργίας τοῦ γραφείου, ἀλλὰ γνώμην ἁπλῆν ἐκφράζω μετ’ ἐξέτασιν ἁπλῆν, ἣν ἰδιαιτέρως ἐνήργησα,—νομίζω ὅτι ἡ θέσις τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων πλεονάζει, ἐὰν δὲ αὕτη ἀφαιρεθῇ, θὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν 2280 δραχμῶν ἐτησίως. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι πλεονάζει ἡ πίστωσις διὰ τοὺς βοηθοὺς τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἐκ δραχμῶν 2160. Ἐὰν διαγράψωμεν τὰς δύο ταύτας πιστώσεις, ἔχομεν οἰκονομίαν 4440 δραχμῶν. Προτείνω νῦν νὰ ἀναγραφῇ ποσὸν 3600 δραχμῶν, καθ’ ὃν τρόπον καὶ διὰ τοὺς στενογράφους, πρὸς χρησιμοποίησιν εἰς τὰς ἐργασίας τὰς διορθωτικάς. Καὶ ἔχομεν ἐκ τούτου μεταξὺ 3600 καὶ 4400 δραχμῶν οἰκονομίαν δραχμῶν 840. Τὴν πίστωσιν δὲ ταύτην, ἣν προτείνω νὰ παραδώσωμεν εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, ἀναγράφω εἰς τὴν πρότασίν μου ὑπὸ ἐδάφιον 8 ἐν τῷ προϋπολογισμῷ μεταξὺ 8 καὶ 9, τῶν ἄλλων ἐδαφίων λαμβανόντων τὸν προσήκοντα ἀριθμόν. Ἰδοὺ πῶς διετύπωσα τὴν πρότασίν μου (ἀναγινώσκει): «Διαγράφονται τὸ ἐδάφιον τέταρτον τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 75 «εἷς διορθωτὴς τῶν ἐντύπων» καὶ τὸ ἐδάφιον δʹ τοῦ ἄρθρου 76 «τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων δραχ. 240.» Ἐπίσης διαγράφονται τὰ ἐδάφια 15 καὶ 16 τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 75: «Εἷς βοηθὸς αὐτοῦ Αʹ τάξεως.» «Δύο ἕτεροι βοηθοὶ αὐτοῦ Βʹ τάξεως.» Καὶ τὰ ἐδάφια 15 καὶ 16 τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 76: «Τοῦ βοηθοῦ αὐτοῦ Αʹ τάξεως πρὸς δραχ. 120.» «Τῶν βοηθῶν αὐτοῦ Βʹ τάξεως πρὸς δρ. 90.» Ἐπίσης διαγράφονται ἐκ τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 76 αἱ λέξεις «καὶ τοῦ βοηθοῦ Αʹ τάξεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν.» Προστίθεται δευτέρα παράγραφος ἐν ἄρθρῳ 76, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Εἰς ὄνομα τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν χορηγεῖται ἐτησία πίστωσις δραχμῶν 3600, διαθετέα ὑπ’ αὐτοῦ εἰς ἐκτέλεσιν τῶν διορθωτικῶν τῶν τε ἐντύπων ἁπάντων καὶ τῆς Ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς.» Ταῦτα εἶχον ἐν συντόμῳ νὰ ὑποβάλω.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς ἐνάτης ὥρας. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 5′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις.

§128Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. ἐκ Κυθήρων συνάδελφος, ἀγορεύων, ἔθιξε τὸ ζήτημα τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ τῆς Ἐφορείας τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ δώσω πληροφορίας τινὰς περὶ τῶν δαπανῶν τούτων. Ὅτε ἐξελέγην ἔφορος, εὗρον δαπάνας, αἱ ὁποῖαι εἶχον γείνῃ εἰς τὰ διάφορα κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βιβλιοθήκης. Τὸ ἥμισυ τῶν ἐξόδων τῆς Ἐφορείας εἶχε δαπανηθῆ, ἓν μέρος τοῦ κονδυλίου πρὸς ἀγορὰν βιβλίων καθὼς καὶ τὸ πλεῖστον τῶν δετικῶν ἦτο ὡσαύτως διατεθειμένον· ἐπίσης ἓν μέρος τοῦ κονδυλίου τῶν συνδρομῶν διὰ ξένας ἐφημερίδας καὶ περιοδικά, ἔτι δὲ 2000 δραχμαὶ ἐκ τοῦ κονδυλίου πρὸς σύνταξιν καὶ ἐκτύπωσιν τοῦ καταλόγου, καὶ 200 δραχμαὶ ἐκ τοῦ κονδυλίου δι’ ἀποστολὴν πρακτικῶν εἰς ξένας Βουλὰς, καὶ μέγα μέρος τῶν ἐξόδων καθαριότητος εἶχον δαπανηθῆ. Βεβαίως πάντα τὰ ἔξοδα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐπὶ τῆς παρελθούσης χρήσεως, θὰ εἰσαχθῶσι, κατὰ τὸ ἄρθρον 94 τοῦ Κανονισμοῦ, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία θ’ ἀποφανθῇ περὶ αὐτῶν. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω πρὸς διασάφησιν τῶν γενομένων δαπανῶν.

§129ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§130Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐνόμισεν ὅτι δὲν εἶχε τὸν προσήκοντα χρόνον, ἵνα μελετήσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι εἶχε δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, χωρὶς νὰ γείνῃ ἀφορμὴ νὰ ἀπολέσωμεν μίαν ὥραν, ἀναπτύσσων εἰς ἡμᾶς τὰς λεπτομερείας τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀφοῦ εἰσῆλθεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας, ἐνόμισα ὅτι δὲν ἤθελε προτείνει εἰς τὸ τέλος τὴν ἀναβολήν. Ὁ κ. Βουλευτής, δὲν γνωρίζω διατί, λησμονεῖ ὅτι ὁ λογιστικὸς χρόνος τῆς διαχειρίσεως τοῦ χρήματος διαρκεῖ ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου μέχρι τῆς 31 Ὀκτωβρίου ἑπομένου ἔτους, ἀλλὰ τὸ λογιστικὸν ἔτος τῆς Βουλῆς διαρκεῖ μόνον κατὰ τὴν Σύνοδον. Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν συνδέεται μὲ τὸν ἀπολογισμόν. Ἐὰν ὁ ἀπολογισμὸς ἀποδείξῃ, ὅτι ὑπῆρξαν περισσεύματα, τὰ περισσεύματα ταῦτα μένουσιν εἰς τὸ ταμεῖον· ἐὰν ἀποδείξῃ ὅτι ὑπῆρξαν ἐλλείψεις, αἱ ἐλλείψεις αὗται θέλουσι πληρωθῆ δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ἀφοῦ ἤρξαντο αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, εἶναι δυνατὸν νὰ δαπανᾷ ἡ Βουλὴ ἄνευ προϋπολογισμοῦ; Πρέπει ἡμεῖς νὰ δώσωμεν τὸ παράδειγμα τῆς ἀκριβείας. Τίνα σχέσιν ἔχει ὁ ἀπολογισμὸς μὲ τὸν προϋπολογισμόν; Αὐταὶ εἶναι πρωτοφανεῖς θεωρίαι, τὰς ὁποίας ἐπιζητεῖ νὰ ἀναπτύξῃ ὁ κ. Βουλευτής.

§131ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§132ΜΙΛ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ παροῦσα συζήτησις, τὸ ἐπιβάλλει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Τὸ ἄρθρον 34 λέγει (ἀναγινώσκει): «Πᾶσα πρότασις νόμου ἢ πρότασις περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς παραδίδεται εἰς τὸ Προεδρεῖον, συνοδευομένη ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἔγγραφος καὶ ἰδιοχείρως ὑπὸ τοῦ εἰσαγαγόντος αὐτὴν ὑπογεγραμμένη, καταχωριζομένη δὲ εἰς ἰδιαίτερον βιβλίον, καθ’ ἣν εἰσάγεται τάξιν, τυποῦται καὶ διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτάς. Ἐγγραφομένη δὲ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μετὰ παρέλευσιν 24 ὡρῶν ἀπὸ τῆς διανομῆς τοῦ ἐντύπου εἰς τοὺς Βουλευτὰς, συζητεῖται κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς της...» Ἡ πρότασις αὕτη διενεμήθη σήμερον μόλις τὴν μεσημβρίαν, καὶ ἀμέσως ἐνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Νομίζω ὅτι δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ ἐπιβάλλεται ἡ ἀναβολή.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη τὸ Σάββατον· σήμερον θὰ γείνῃ συζήτησις.

§134ΜΙΛ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ, ἂς τὴν ψηφίσῃ.

§135ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§136Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ προϋπολογισμὸς τῆς παρούσης Συνόδου οὐδὲν ἔχει κοινὸν μὲ τὴν διαχείρισιν τῆς παρελθούσης Συνόδου. Ἐὰν θέλητε νὰ συγκρίνητε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον μὲ τὸν ἀπολογισμὸν, κάμετε πρότασιν, ζητήσατε ἔγγραφα καὶ ἐλέγξατε. Ἀλλ’ ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἔχει τι κοινόν. Ἐγὼ μάλιστα ὁμολογῶ ἀπείρους εὐχαριστίας πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Λογιστικοῦ, διότι ὁ προϋπολογισμὸς, τὸν ὁποῖον συνέταξε, διαφέρει κατὰ 40,439 δραχμὰς τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς παρελθούσης Συνόδου, καὶ πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, οἵτινες ἔστερξαν εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν μισθῶν αὐτῶν. Ἐὰν ὑπάρχῃ παράβασις εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν πιστώσεων τῆς παρελθούσης Συνόδου, ζητήσατε ἔγγραφα καὶ ἐλέγξατε διὰ τὴν παράβασιν. Ἀλλὰ τί κοινὸν ἔχει ὁ ἀπολογισμὸς τῆς παρελθούσης Συνόδου μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς παρούσης Συνόδου; Καὶ εἰσεχωρήσαμεν εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ εἴμεθα εἰς τὸ τέλος αὐτῆς, καὶ ἀκόμη ἐξακολουθεῖ νὰ ζητῆται ἡ ἀναβολή! Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ταῦτα δὲν εἶναι πράγματα σοβαρά.

§137ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερός τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τώρα θ’ ἀναγνωσθῶσιν αἱ τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, αἱ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λογιστικοῦ προτεινόμεναι.

§139Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Συλλήβδην ὅλαι.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§141Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι τακτικώτερον εἶναι νὰ γένηται πρῶτον ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, καὶ ἔπειτα ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ, διότι αἱ τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ ψηφιζόμεναι δύνανται ν’ ἀλλοιώσωσι τὸν προϋπολογισμόν.

§142ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ συνετάχθη ὁ προϋπολογισμός· ἄρα πρέπει νὰ συζητηθῶσι πρῶτον αἱ τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὸ ἄρθρον 75 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Διαγράφεται τὸ ἐδάφιον 3, «εἷς βοηθὸς αὐτοῦ». Τὸ ἐδάφιον 8, «δύο γραφεῖς αʹ τάξεως», τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Εἷς γραφεὺς αʹ τάξεως». Τὸ ἐδάφιον 10, «εἷς ἀρχειοφύλαξ», καὶ τὸ ἐδάφιον 13, «εἷς στενογράφος γʹ τάξεως», διαγράφονται. Τὸ ἐδάφιον 14, «τρεῖς δόκιμοι στενογράφοι», τροποποιεῖται οὕτω: «εἷς δόκιμος στενογράφος». Τὸ ἐδάφιον 16, «εἷς βοηθὸς αὐτοῦ αʹ τάξεως», διαγράφεται.»

§144Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοια πρὸς διατήρησιν τῶν θέσεων τῶν τριῶν δοκίμων στενογράφων, διότι παρατηρῶ, ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις μεγάλη στενογράφων, καὶ πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν, ὅπως ἀντικαταστήσωμεν ἐν καιρῷ τοὺς ὑπάρχοντας, οἵτινες κατὰ τοὺς φυσικοὺς νόμους θὰ ἐκλείψωσιν, ὡς θνητοί. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι, ἂν δὲν ὑπάρχῃ θέσις, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἐλπίζῃ τις ὅτι θὰ καταταχθῇ, δὲν πηγαίνει νὰ σπουδάσῃ στενογραφίαν. Τί μᾶς βλάπτει λοιπόν, ἂν προσθέσωμεν μίαν διάταξιν, ὅτι αἱ θέσεις τῶν δοκίμων στενογράφων θὰ καταλαμβάνωνται διὰ διαγωνισμοῦ, ὁριζομένου ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς; Ἐὰν καταργήσωμεν τὰς θέσεις, καὶ ἀφήσωμεν μόνον τοὺς ἓξ στενογράφους, ἐκ τῶν ὁποίων δύο ἀπουσιάζουν, τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν ἤρχισαν νὰ ἦναι καί προβεβηκυίας ἡλικίας, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ τρέχωμεν νὰ εὕρωμεν στενογράφους, τοὺς ὁποίους βεβαίως δὲν θὰ εὕρωμεν. Ἴσως εἴπητε, ὅτι ἔχομεν ἐν καθυστερήσει τὰ πρακτικὰ πέντε Συνόδων, καὶ ἀποδεικνύομεν διὰ τούτου, ὅτι δὲν δίδομεν σημασίαν εἰς τὴν στενογραφικὴν ὑπηρεσίαν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ διορθωθῇ δι’ ἄλλου τρόπου.

§146Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐὰν δὲν δίδωμεν σημασίαν, τότε πρέπει νὰ καταργηθῶσιν ὅλαι αἱ θέσεις.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δίδομεν πολλὴν σημασίαν.

§148Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐὰν δίδωμεν, τότε πρέπει νὰ διατηρηθῇ ὄχι μόνον ὁ στενογράφος γʹ τάξεως, ἀλλὰ πρέπει νὰ διατηρηθῶσι καὶ αἱ θέσεις τῶν τριῶν δοκίμων στενογράφων, διότι πρέπει πάντοτε νὰ ἀσκῶνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δόκιμοι στενογράφοι, ἵνα δύνανται νὰ ἀναπληρῶσι τοὺς ὑπάρχοντας στενογράφους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλείψωσι, καὶ θὰ μείνωμεν ἄνευ στενογράφων. Ἀφοῦ δὲ δεχόμεθα, ὅτι ἡ στενογραφία εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία διὰ τὴν Βουλήν, πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τὰ καθυστερούμενα πρακτικὰ, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Ἐγὼ μάλιστα προβαίνω καὶ περαιτέρω τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός, εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ὀλίγου χρόνου νὰ ἐκτυπωθῶσι τὰ καθυστερούμενα πρακτικὰ, ἀρκεῖ ὑπὸ τὴν ἀνωτάτην ἐπίβλεψιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν νὰ ἐργασθῶσι κατ’ ἐκλογήν του δόκιμοι διορθωταί.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὑρέθη ἄλλος τρόπος.

§150Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὥστε νὰ δοθῇ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἀνάλογος πίστωσις, 30,000 δραχμῶν, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ ἀναλάβῃ νὰ φροντίσῃ, ὅπως δοθῇ ἡ ἐργασία εἰς δύο ἢ τρία ἢ τέσσαρα τυπογραφεῖα συγχρόνως. Θὰ ἦναι δυνατὸν τότε ἐντὸς πέντε μηνῶν νὰ ἔχωμεν ὅλα τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά.

§151Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ διορθωτὴς ὅμως εἶναι εἷς.

§152Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ κυρίου Πολυζωΐδου δύνανται νὰ εὑρεθῶσι πέντε διορθωταί, καὶ ἕκαστος νὰ διορθώνῃ τὸ μέρος του.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἴδητε τὸν τρόπον κατόπιν.

§154Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Πολυζωΐδου, καὶ ἐδίδετε τὴν πίστωσιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, θὰ σᾶς παρέδιδον ἐντὸς πέντε μηνῶν τὰ πρακτικά, ἐὰν ἀνετίθετο ἡ ἐκτύπωσις εἰς 5 ἢ 6 τυπογραφεῖα.

§155Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό.

§156Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν χρειάζονται τόσα. Δύο τυπογραφεῖα ἀρκοῦσι.

§157Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὅσα εἶναι ἀναγκαῖα. Ὅταν κατανεμηθῇ ἡ ἐργασία εἰς πολλὰ τυπογραφεῖα, διατὶ τὸ εὑρίσκετε δύσκολον, ἐντὸς τεσσάρων μηνῶν νὰ ἦναι τυπωμένα τὰ πρακτικά; Εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ τυπωθῶσι, διότι εἶναι χρήσιμα, ἄλλως ἂς βάλωμεν φωτιὰ νὰ τὰ κάψωμεν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὑρέθη ὁ τρόπος.

§159Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἀνάλογος πίστωσις, 30,000 δραχμῶν, εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ μεριμνήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος, ὅπως ἐντὸς πέντε μηνῶν τυπωθῶσιν ὅλα τὰ πρακτικά. Εἶναι εὐκολώτατον τοῦτο νὰ γείνῃ. Χρήματα μόνον χρειάζονται.

§160Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν, κύριε Πρόεδρε. Δὲν ἀντελήφθην, ἂν ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Δραγούμη.

§161Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀκόμη.

§162ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Λοιπὸν νὰ ἐννοήσωμεν, τί πρόκειται νὰ γείνῃ. Πρόκειται νὰ προστεθῇ εἷς στενογράφος τρίτης τάξεως καὶ νὰ διαγραφῶσιν οἱ τρεῖς δόκιμοι;

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδού. Τὸ ἐδάφιον ιδʹ, «τρεῖς δόκιμοι στενογράφοι», τροποποιεῖται οὕτως: «Εἷς στενογράφος γʹ τάξεως μὲ μισθὸν 225 δραχμῶν». Ἀπαλείφονται οἱ δόκιμοι.

§164Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὑπάρχει ὁ στενογράφος τρίτης τάξεως.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸν Κανονισμόν, ἀλλ’ εἰς τὴν τροπολογίαν διαγράφεται.

§166Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ διαγραφῇ ἡ τροπολογία, διὰ τῆς ὁποίας διαγράφεται ὁ στενογράφος γʹ τάξεως, ἑπομένως νὰ παραμείνῃ οὗτος.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§168Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. .. καὶ συγχρόνως νὰ παραμείνωσι καὶ οἱ τρεῖς δόκιμοι. Φρονῶ ὅτι αὐτὸ ἐπιβάλλει ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι πρέπει καὶ ἐδῶ νὰ κάμωμεν οἰκονομίας, διαγράψατέ τους.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπουφίδη, ὁ στενογράφος τρίτης τάξεως θὰ μείνῃ ὅπως ἔχει ἐν τῷ Κανονισμῷ.

§170Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Νὰ μείνουν καὶ οἱ δόκιμοι.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ δόκιμοι δὲν θὰ μείνουν.

§172Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ μείνουν. Ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ. Ἐγὼ θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀναγκαιότατοι οἱ δόκιμοι.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐργασθῶσι δωρεάν...

§174Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὄχι δωρεὰν, ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ διαγωνισμός. Οὕτω δύνασθε νὰ εὕρητε νέους, οἵτινες νὰ σπουδάσωσι καὶ νὰ ἔλθωσι νὰ διαγωνισθῶσι, καὶ μὲ 100 δραχμὰς ἐργαζόμενοι νὰ σᾶς χρησιμεύσωσι διὰ τὸ μέλλον. Δὲν βλέπετε τέλος πάντων τοὺς ὑπάρχοντας στενογράφους; Δὲν θὰ ἦναι αἰώνιοι αὐτοὶ οἱ στενογράφοι· δύο ἢ τρεῖς ἐξ αὐτῶν θὰ σᾶς εἴπωσιν ὕστερον ἀπὸ ὀλίγον καιρόν: «δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑπηρετήσωμεν»· διότι χρειάζεται πολλὰ προσόντα νὰ ἔχῃ ὁ στενογράφος, νὰ ἦναι πρὸ πάντων ἀρτιώτατος, ἀρτιώτερος ἴσως ἡμῶν, διότι καὶ τὴν ἀντίληψιν πρέπει νὰ ἔχῃ ὀξεῖαν καὶ τὰς σωματικὰς δυνάμεις πλήρεις. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργάζωνται οἱ ἄνθρωποι οὗτοι μέχρι τοῦ ἑξηκοστοῦ ἔτους τῆς ἡλικίας των· ἐξ ἀνάγκης θ’ ἀποχωρήσωσι. Ποῦ θὰ εὕρωμεν ἄλλους κατόπιν; Θὰ τοὺς εὕρωμεν ἑτοίμους; Δὲν θὰ εὕρωμεν κανένα. Πρέπει νὰ τοὺς παρασκευάσωμεν. Ἐὰν δὲν χρειάζωνται, νὰ τοὺς καταργήσωμεν· ἐὰν ὅμως χρειάζωνται, πρέπει νὰ ἔχωμεν φυτώριον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον νὰ πάρωμεν στενογράφους, εἰ δ’ ἄλλως θὰ μείνωμεν χωρὶς στενογραφικὸν γραφεῖον.

§175ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν μένει εἷς στενογράφος γʹ τάξεως. Δὲν γίνεται δὲ ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Μπουφίδου περὶ τῶν δοκίμων στενογράφων.

§177Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δηλαδὴ κατὰ τὸ ἥμισυ μόνον γίνεται δεκτή. Ἐγὼ ἐπρότεινα νὰ μείνῃ ὁ στενογράφος τρίτης τάξεως. Ἠμπορεῖ καὶ ἄλλοι νὰ εἶχον τὴν διάθεσιν πρὸς τοῦτο, ἀλλ’ ἐγὼ τὸ ἐπρότεινα.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐπροτείνατε σεῖς ἐπισήμως, καὶ ἐγὼ ἡμιεπισήμως.

§179ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κατίσχυσε τὸ δεύτερον.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 76 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Τὸ ἐδάφιον 3, «τοῦ βοηθοῦ αὐτοῦ πρὸς δραχμὰς 150», διαγράφεται. Τὸ ἐδάφιον 4, «τοῦ συντάκτου τῶν πρακτικῶν πρὸς δραχμὰς 320», τροποποιεῖται οὕτω: «τοῦ συντάκτου τῶν πρακτικῶν πρὸς δραχμὰς 280:» Τὸ ἐδάφιον 5, «τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων πρὸς δραχμὰς 240», τροποποιεῖται οὕτω: «Τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων πρὸς δραχμὰς 190.» Τὸ ἐδάφιον 6, τοῦ διεκπεραιωτοῦ πρὸς δραχμὰς 270», τροποποιεῖται οὕτω: «τοῦ διεκπεραιωτοῦ πρὸς δραχ. 190.» Τὸ ἐδάφιον 8, τῶν γραφέων αʹ τάξεως πρὸς δραχμὰς 120», τροποποιεῖται οὕτω: «τοῦ γραφέως αʹ τάξεως πρὸς δραχμὰς 120.» Τὸ ἐδάφιον 10, «τοῦ ἀρχειοφύλακος πρὸς δραχμὰς 150», διαγράφεται.

§181Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ κάμω μίαν πρότασιν, κύριε Πρόεδρε. Ὁ μισθὸς τοῦ διεκπεραιωτοῦ μειοῦται κατὰ δραχμὰς 80. Γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι ὁ διεκπεραιωτὴς εἶναι εἷς τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς τῶν μᾶλλον ἐργαζομένων. Βλέπομεν δ’ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι, ἐνῷ αἱ πλεῖσται τῶν θέσεων τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς ὑπέστησαν μείωσιν ἀρκετὰ οὐσιώδη, ἡ θέσις τοῦ λογιστοῦ δὲν ὑπέστη καμμίαν μείωσιν. Νομίζω ὅτι ὀρθὸν εἶναι, ἀφοῦ ὅλαι αἱ θέσεις ὑπέστησαν μείωσιν, νὰ ὑποστῇ τοιαύτην καὶ ἡ θέσις τοῦ λογιστοῦ.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Στράτου ἀπορρίπτεται (ἱλαρότης).

§183ΜΙΛ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ μιᾶς ἀνωμαλίας, ἡ ὁποία βεβαίως θὰ ἐπέλθῃ, ψηφιζομένης τῆς τροπολογίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν μισθὸν τοῦ συντάκτου τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν. Κατὰ τὸν ΨΜΘʹ νόμον τοῦ 1862 ὁ Διευθυντὴς τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς καὶ ὁ συντάκτης τῶν πρακτικῶν ἔχουσι βαθμὸν τμηματάρχου βʹ τάξεως, τὸ δεύτερον δὲ ἄρθρον τοῦ αὐτοῦ νόμου λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὰ περὶ τῆς συντάξεως αὐτῶν θέλουσι κανονίζεσθαι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μισθοδοσίας τῶν εἰς τοὺς βαθμοὺς αὐτῶν ἀντιστοιχούντων ὑπουργικῶν ὑπαλλήλων.» Θὰ ἐπέλθῃ λοιπὸν τὸ ἑξῆς ἄτοπον· ἐνῷ ὁ συντάκτης τῶν πρακτικῶν θὰ λαμβάνῃ μισθὸν 280 δραχμῶν, θὰ γίνεται κράτησις ἐπὶ μισθοῦ 320, ὅπερ συνέβη καὶ ἄλλοτε, ὅτε κατεῖχε τὴν θέσιν ταύτην ὁ κύριος Διγιαλείδης, ὅστις ἐπληρώνετο μισθὸν δραχ. 280, ὁ δὲ Κεντρικὸς ταμίας τῷ κατελόγιζε κράτησιν λόγῳ συντάξεως ἐπὶ δραχμῶν 320.

§184Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Διότι τοιαύτην σύνταξιν θὰ λάβῃ.

§185ΜΙΛ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι ἄτοπον τὸ πρᾶγμα;

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Καβαλλιεράτου ἀπορρίπτεται (γέλωτες).

§187Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μολονότι ἐλαχίστας ἔχω ἐλπίδας, ὅτι ἡ παρατήρησίς μου θὰ γείνῃ δεκτή.

§188Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐλαχίστας; Οὐδεμίαν!

§189Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. ... ἐν τούτοις νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ζητεῖται ἡ διαγραφὴ τῆς πιστώσεως τοῦ ἀρχειοφύλακος. Μοὶ φαίνεται ὅμως, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι μικρόν τι γραφεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀνάγκην εἰδικοῦ ὑπαλλήλου, ἀρχειοφύλακος. Ἡ θέσις εἶναι εἰδική, ἀπαιτεῖ εἰδικότητα, Πάντοτε ὑπῆρχεν ἀρχειοφύλαξ ἐν τῇ Βουλῇ· ἔχει ἐργασίαν βεβαίως ὁ ἀρχειοφύλαξ, καὶ πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἡ θέσις. Φοβοῦμαι δὲ, ὅτι ἡ κατάργησις θὰ φέρῃ σύγχυσιν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ μέλλοντι. Ὁ φόβος αὐτὸς μὲ ἔκαμε ν’ ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον τὴν Βουλήν.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Καλομενοπούλου ἀπορρίπτεται (γέλωτες). Τὸ ἐδάφιον 13, «τοῦ στενογράφου γʹ τάξεως πρὸς δραχμὰς 225», μένει, δὲν διαγράφεται. Τὸ ἐδάφιον 14, «τῶν δοκίμων στενογράφων πρὸς δραχμὰς 100», διαγράφεται. Τὸ ἐδάφιον 16, «τοῦ βοηθοῦ αὐτοῦ αʹ τάξεως πρὸς δραχμὰς 120», διαγράφεται. Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 76 τροποποιεῖται οὕτω: «Οἱ στενογράφοι ἐκτελοῦσι τὴν ἀντιγραφὴν τῶν στενογραφημάτων, χορηγεῖται δὲ εἰς αὐτοὺς ἀποζημίωσις 1440 δραχμῶν δι’ ἑκάστην Σύνοδον τῆς Βουλῆς.»

§191Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ, νομίζω, ἔχει θέσιν ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Δραγούμη.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον θὰ ὑποβάλῃ μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι καθιστᾷ περιττὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Δραγούμη (ἀναγινώσκει): «Εἰς ἐκτύπωσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς τῶν προηγηθεισῶν Συνόδων, τῶν μήπω ἐκτυπωθέντων, ἀνατεθησομένων εἰς ἰδιωτικὸν τυπογραφεῖον, καὶ μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς διαταχθησομένην μειοδοτικὴν δημοπρασίαν, συγκατατεθησόμενον εἰς τὴν μικροτέραν τιμὴν δραχμῶν 16,000.» Ἡ τροπολογία αὕτη νομίζω ὅτι ἱκανοποιεῖ κατὰ τὸ ἥμισυ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Δραγούμη, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κύριος Δραγούμης δύναται ν’ ἀποσύρῃ τὴν τροπολογίαν του.

§193ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κλίνω τὴν κεφαλήν!

§194ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου φοβοῦμαι μήπως εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ὑποχρεοῖ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἐκτύπωσιν ὅλων τῶν μέχρι ταύτης τῆς στιγμῆς καθυστερούντων ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἀντὶ 16,000 δραχμῶν, ἐνῷ τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, διότι ἡ ἐλαχίστη δαπάνη εἶναι 32,000 δραχμαί.

§195Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Θὰ ζητηθῇ ἐν ἀνάγκῃ ἀναπληρωματικὴ πίστωσις.

§196Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσῃ τις τὰ ἀδύνατα.

§197ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐνταῦθα ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀντιγραφὴν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἀντὶ 80 δραχμῶν κατὰ μῆνα.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ μένει ὅπως ἔχει ἤδη ψηφισθῇ.

§199ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ πρότασίς μου ἀφορᾷ τὸν ἐπιθεωρητήν. Ἐγὼ προέτεινα νὰ γείνῃ τι ἀνάλογον καὶ διὰ τὸν ἐπιθεωρητήν.

§200ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἂς ἀκούσωμεν τὴν πρότασιν.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα, διορθοῖ τὰ πάντα· διότι ἐπρόκειτο κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δραγούμη νὰ δίδωνται δραχμαὶ 3,600 διὰ νὰ ἐκτυπῶνται τὰ πρακτικὰ, ἐνῷ τώρα δίδονται 16,000.

§202ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα αὐτὸ, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε, καὶ ἄλλο ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται ταύτην τὴν στιγμὴν ν’ ἀποφασίσωμεν. Εἰς τὸ ἐδάφιον ηʹ ἀναγράφεται: «Οἱ στενογράφοι ἐκτελοῦσι τὴν ἀντιγραφὴν τῶν στενογραφημάτων, χορηγεῖται δὲ εἰς αὐτοὺς ἀποζημίωσις 1440 δραχμῶν δι’ ἑκάστην Σύνοδον τῆς Βουλῆς». Αὐτὸ εἶναι τροποποίησις, τὴν ὁποίαν σήμερον εἰσάγετε. Τί δὲ τροποποιεῖ ἡ τροπολογία αὕτη; Τροποποιεῖ τὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ ὁποία δὲν ἀνετυπώθη, ἐψηφίσθη ὅμως, ὡς ἔλεγον πρὸ μικροῦ, ἐπὶ τῆς προεδρίας τοῦ πρώην βουλευτοῦ Φθιώτιδος κ. Χατζίσκου, καὶ ἡ ὁποία λέγει: «Οἱ στενογράφοι ἐκτελοῦσι τὴν ἀντιγραφὴν τῶν στενογραφημάτων· χορηγεῖται δὲ εἰς ἕκαστον τούτων ἀποζημίωσις μηνιαία ἐκ δραχμῶν 80, ἐφ’ ὅσον διαρκοῦσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς». Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῆς μεταγραφῆς τῶν στενογραφημάτων θὰ διευκολυνθῇ, ἐὰν ἀφεθῇ ὁ Κανονισμὸς ὅπως ἔχει· διότι σήμερον, ὡς ἔχει ἡ διάταξις, ἔχω τὸν ὑπεύθυνον διὰ τὴν καθυστέρησιν καὶ τὴν καλλιγράφησιν τῶν ἀγορεύσεών μου· ὅταν διαγράψητε τὴν πίστωσιν, ὁ στενογράφος θὰ σᾶς λέγῃ: «δὲν εὐκαιρῶ».

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πίστωσις αὕτη μένει διὰ τὴν ἀντιγραφὴν τῶν στενογραφημάτων.

§204ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Μένει ἡ πίστωσις τῶν 1440 δραχμῶν διὰ τοὺς ἓξ στενογράφους καὶ δι’ ὅλην τὴν Σύνοδον!

§205Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καὶ οἱ στενογράφοι εἶναι ἑπτά, καὶ ἡ Σύνοδος ὑποτίθεται ὅτι δύναται νὰ διαρκέσῃ ἓξ μῆνας!

§206Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δηλαδὴ ἀναλογοῦσι 40 δραχμαὶ κατὰ μῆνα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀντιγραφῆς ἑκάστου στενογράφου, ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ Σύνοδος θὰ διανύσῃ ὅλον τὸν χρόνον, τὸν ὁποῖον ὁρίζει τὸ Σύνταγμα.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ στενογράφοι εἶναι μόνον πέντε.

§208Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶναι σήμερον μόνον πέντε, διότι οἱ ἕτεροι δύο ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Κρητικὴν Βουλήν· ἀλλ’ οἱ πέντε οὗτοι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνταποκριθῶσι μόνοι εἰς τὴν τόσην ἐργασίαν, προκειμένου δὲ νὰ νομοθετήσωμεν, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τοὺς ἀπόντας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπανέλθωσι.

§209ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Μὲ 40 δραχμὰς δὲν εὑρίσκονται γραφεῖς, καὶ διὰ τοῦτο, κατὰ τὴν σήμερον ἰσχύουσαν διάταξιν, ἡ Βουλὴ ὥρισεν ἐν τῷ Κανονισμῷ δι’ ἀντιγραφικὰ ἑκάστου στενογράφου δραχμὰς 80 κατὰ μῆνα, ἐφ’ ὅσον διαρκοῦσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς.

§210Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπιμείνω νὰ ψηφισθῇ καὶ γείνῃ ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Δραγούμη, ὅπως ἀνατεθῇ εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν δι’ ἐτησίας πιστώσεως δραχμῶν 3,600, διαθετέων ὑπ’ αὐτοῦ, ἡ ἐκτέλεσις τῶν διορθώσεων τῶν ἐντύπων ἁπάντων καὶ τῆς Ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, προσλαμβάνοντα ἰδίᾳ ἐκλογῇ καὶ ἰδίᾳ εὐθύνῃ βοηθούς, οἱ ὁποῖοι θέλουσι καταγείνῃ εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν τυπογραφικῶν δοκιμίων, ὅπερ μεγάλως θέλει συμβάλει εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐκτυπώσεως τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Ἡ ἐργασία δ’ αὕτη εἶναι ἄσχετος πρὸς τὸ κονδύλιον τῶν 16,000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον πρὸ μικροῦ ἤκουσα ὅτι ἀνεγράφη διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς τῶν παρελθουσῶν Συνόδων.

§211Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ πίστωσις αὕτη τῶν 16,000 δραχμῶν διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν ἐγένετο δεκτή;

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§213Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Εἴπετέ τι, κύριε Πρόεδρε, προηγουμένως, τὸ ὁποῖον εἶναι καλὸν νὰ διασαφηνισθῇ· εἴπετε ὅτι ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἕκαστος τῶν ἑπτὰ στενογράφων λαμβάνει κατὰ μῆνα δραχμὰς 80 διὰ τὴν ἀντιγραφὴν τῶν πρακτικῶν διαρκούσης τῆς Συνόδου, μένει ἡ αὐτή· ὅπως ὅμως διατυποῦται ἐν τῇ τροπολογίᾳ, ἡ πίστωσις δὲν ἀναλογεῖ οὔτε πρὸς 40 δραχμὰς τὸν μῆνα δι’ ἕκαστον στενογράφον.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραμένει ἡ ἰδία διάταξις.

§215Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Λοιπὸν ὁ κ. Πρόεδρος βεβαιοῖ, ὅτι παραμένει ἡ αὐτὴ διάταξις, καὶ ὅτι ἑπομένως ἡ προταθεῖσα τροπολογία ἀπερρίφθη.

§216ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἐπιδέχεται συζήτησιν. Πρέπει νὰ κατανοηθῇ καλῶς, ὅτι ἡ ἀντιγραφὴ τῶν στενογραφημάτων γίνεται ἤδη ἀπὸ τῆς προπαρελθούσης Συνόδου κατ’ ἀποκοπήν, ἐπελθούσης διὰ τοῦ συστήματος τούτου μεγίστης οἰκονομίας εἰς τὴν προτέραν δαπάνην. Ἀλλὰ νῦν θέλομεν ν’ ἀποφασίσωμεν ἄλλως, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον, χωρὶς τὸν ξενοδόχον, διότι ἀναγράφεται διὰ τῶν τροπολογιῶν ἓν κονδύλιον ὡς διδόμενον εἰς τοὺς στενογράφους διὰ τὴν κατ’ ἀποκοπὴν ἐργασίαν ταύτην, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν, ἂν οὗτοι δύνανται νὰ ἀναλάβωσι τὴν ἐργασίαν ταύτην διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ δέχονται ὅμως οἱ ἴδιοι.

§218ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δὲν πιστεύω ὅτι θὰ κατορθώσωσι νὰ ἐπαρκέσωσι μὲ αὐτὸ τὸ ποσόν.

§219ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐψηφίσθη κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν Σύνοδον διάταξις, δι’ ἧς κατηργήθησαν οἱ ἔκτακτοι ἀντιγραφεῖς, κατηργήθησαν δηλαδὴ ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους πρὸ μικροῦ ὠνομάσατε ἀργομίσθους, καὶ ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ τὴν 2 Φεβρουαρίου τοῦ 1904, ὅτι ἕκαστος τῶν στενογράφων θὰ λαμβάνῃ κατὰ μῆνα 80 δραχμάς, ἵνα προσλαμβάνῃ ἀντιγραφεῖς τῆς ἐκλογῆς του, θὰ ἦναι δὲ ὑπόλογος καὶ ὑπεύθυνος διὰ τὴν πρὸς τοὺς ἀγορεύοντας Βουλευτὰς παράδοσιν τῶν ἀγορεύσεών των. Ἡ διάταξις αὕτη ἐφάνη ὅτι ἐπέτυχε τοῦ σκοποῦ της· ἀλλ’ ἐρχόμεθα σήμερον νὰ τὴν καταργήσωμεν, λέγοντες ὅτι δὲν θὰ δίδωμεν πλέον 80 δραχμὰς κατὰ μῆνα εἰς ἕκαστον στενογράφον, ἀλλὰ 1440 δραχμὰς εἰς ὅλους τοὺς στενογράφους δι’ ὅλην τὴν Σύνοδον.

§220Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ προταθεῖσα αὕτη τροπολογία· μένει ἡ διάταξις ὡς ἔχει ἐν τῷ Κανονισμῷ, καὶ ἑπομένως θὰ δίδωνται ὡς ἀποζημίωσις διὰ τὴν ἀντιγραφὴν τῶν πρακτικῶν εἰς ἕκαστον στενογράφον δραχμαὶ 80 κατὰ μῆνα, διαρκούσης τῆς Συνόδου.

§221ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Τότε μὲ συγχωρεῖτε. Θὰ διαγραφῇ λοιπὸν ἡ τροπολογία, καὶ θὰ μείνῃ τὸ κείμενον, ὡς ἔχει ἐν τῷ Κανονισμῷ.

§222Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως· διαγράφεται ἡ τροπολογία, καὶ μένει τὸ κείμενον ὡς ἔχει.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· διαγράφεται ἡ τροπολογία τοῦ ἐδαφίου ηʹ, καὶ μένει τὸ ἄρθρον 76 τοῦ Κανονισμοῦ κατὰ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον, ὡς ἔχει. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§224ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι τροπολογίαι τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς, ἔχουσαι ὡς ἑξῆς: «Τὸ ἄρθρον 77 τροποποιεῖται οὕτω: «Τὸ ἐδάφιον 3, «ἕνα ταξινόμον τῆς Βιβλιοθήκης», διαγράφεται. Τὸ ἐδάφιον 8, «τρεῖς κλητῆρες τῆς Βιβλιοθήκης καὶ τοῦ Ἀναγνωστηρίου», τροποποιεῖται οὕτω: «Δύο κλητῆρες τῆς Βιβλιοθήκης καὶ τοῦ Ἀναγνωστηρίου.» Τὸ ἐδάφιον 11, «τοῦ ταξινόμου τῆς Βιβλιοθήκης πρὸς πρὸς 200», διαγράφεται. Τὸ ἐδάφιον 14, «τοῦ βοηθοῦ τοῦ ἐπιμελητοῦ πρὸς 150», τροποποιεῖται οὕτω: «τοῦ βοηθοῦ τοῦ ἐπιμελητοῦ πρὸς δραχμὰς 120.» Οἱ παραδεχόμενοι τὰς τροπολογίας ταύτας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τῶν τροπολογιῶν τοῦ Κανονισμοῦ, ὡς ἔν τισιν ἐτροποποιήθησαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Προβαίνομεν νῦν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς. (Ἀναγινώσκεται ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς Αʹ Συνόδου ΙΖʹ Περιόδου, καὶ γίνεται δεκτὸς κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τῶν ψηφισθεισῶν τροποποιήσεων τῶν ἄρθρων 75, 76 καὶ 77 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προστίθενται καὶ 16,000 δραχμαὶ διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν μήπω ἐκτυπωθέντων ἐστεγογραφημένων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς τῶν προηγουμένων Συνόδων.

§227Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αἱ 16,000 δραχμαὶ δὲν εἶναι ἀρκεταί. Ποῖος θὰ ἐκτελῇ τὴν ἐργασίαν τῆς διορθώσεως τῶν ἐντύπων;

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει εἷς διορθωτὴς τῶν ἐντύπων σήμερον, ὁ ὁποῖος, ὅταν δὲν ἐργάζηται ἡ Βουλή, δὲν ἔχει ἐργασίαν, καὶ δύο βοηθοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτελῶσι τὴν ἐργασίαν ταύτην. (Γίνεται δεκτὴ καὶ ἡ ἀνωτέρω πίστωσις τῶν 16,000 δραχμῶν). Προβαίνομεν εἰς τὸ ἀμέσως ἑπόμενον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Τρίτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου».

§229ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι παρεισέφρησε λάθος, ὡς πρὸς τὴν μισθοδοσίαν τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι.

§230Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι λάθος τι ὑπάρχει. Ἀφοῦ μετετέθη εἰς τὴν τάξιν τῶν ὑπαλλήλων, ὑπόκειται, εἰς τὰς διατάξεις τῶν νόμων περὶ συντάξεων, καὶ ἀντὶ 70 δραχμῶν, ἡ μισθοδοσία τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων δέον νὰ ὁρισθῇ εἰς δραχμὰς 90 κατὰ μῆνα.

§231ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μάλιστα.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ τεθῇ: «Εἷς διορθωτὴς ἐντύπων, ἔχων βαθμὸν ὑπουργικοῦ γραφέως βʹ τάξεως καὶ μισθὸν δραχμῶν 90 κατὰ μῆνα.»

§233Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§234Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 πρέπει νὰ δοθῇ μία ἑρμηνεία, ἢ νὰ προστεθῇ μία λέξις, δηλαδὴ νὰ τεθῇ: «ἐν περιπτώσει δυστυχήματος ἢ ἀσθενείας ἢ ἀνικανότητος ἕνεκα γήρατος.»

§235Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον παρελείφθη, ὅτι «διὰ Β. Διατάγματος κανονισθήσονται τὰ τῆς λειτουργίας τοῦ ταμιευτηρίου τούτου.»

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Θὰ προστεθῇ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως κατὰ τὸν μῆνα Μάϊον τοῦ ἔτους 1905 τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, ὡς ἐπίσης τῶν ἐσόδων τοῦ Ταμείου τῶν Φάρων καὶ Φανῶν, τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ περὶ χορηγίας πιστώσεων πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐξόδων τῶν ῥηθέντων ταμείων διὰ τὸν αὐτὸν μῆνα». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς γʹ συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1904 Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐκανονίσθησαν προσωρινῶς τὰ διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1905 ἔσοδα καὶ ἔξοδα τοῦ Κράτους, ὡς ἐπίσης τὰ διὰ τὸ αὐτὸ ἔτος ἔσοδα καὶ ἔξοδα τοῦ Ταμείου τῶν Φάρων καὶ Φανῶν, τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, συμφώνως πρὸς τοὺς ὑποβληθέντας περὶ αὐτῶν προϋπολογισμοὺς εἰς τὴν διαλυθεῖσαν Βουλὴν τῆς ΙϚʹ Περιόδου κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτῆς Γʹ τακτικὴν Σύνοδον». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς γʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν καὶ Πταισματοδικείων». Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§237Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γεωργακόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§239Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ πολυμελῶν Πλημμελειοδικείων νομίζω ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, ἥτις, ἀφοῦ μελετήσῃ τὰ δικαστικὰ ταῦτα νομοσχέδια, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν της, καὶ ἰδίως τὴν γνώμην, ἂν τὰ νομοσχέδια ταῦτα δύνανται νὰ συγχωνευθῶσιν εἰς ἕν. Διὰ τοῦτο προτείνω τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἐκ Βουλευτῶν.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν;

§241Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§243Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συμμεριζόμενος τὴν γνώμην περὶ παραπομπῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, λαμβάνω τὸν λόγον, διὰ νὰ εἴπω ὅσα κρίνω χρήσιμα πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης ταύτης. Ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, πρὸ ἐτῶν, ὅτε διεξήγοντο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δεινοὶ κοινοβουλευτικοὶ ἀγῶνες, τοὺς ὁποίους οἱ ἔξω τῆς Βουλῆς εὑρισκόμενοι ἐθαυμάζομεν, ἐνθυμοῦμαι, λέγω, ὅτι ἓν τῶν κυριωτάτων ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προέβαλλε πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἰδεῶν του, ἦτο, ὅτι δὲν εἶναι ἔργον σωφροσύνης νομοθετικῆς νὰ λαμβάνωμεν τὴν σκαπάνην καὶ νὰ καταρρίπτωμεν τὰ οἰκοδομήματα, διότι, καταρρίπτοντες τὰ κείμενα, δὲν εἶναι ἀσφαλὲς ὅτι θὰ οἰκοδομήσωμέν τι καλλίτερον τοῦ ὑπάρχοντος. Ἡ κατάρριψις κειμένης νομοθεσίας προαπαιτεῖ μεγάλην ἐργασίαν, γνώσεις βαθείας, συμβολὴν πολλῶν εἰδικῶν προσώπων, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλει τὴν μεταρρύθμισιν, νὰ προβαίνῃ εἰς αὐτὴν μετὰ μεγάλης περισκέψεως. Ἀλλὰ παραδόξως παρατηρῶ, ὅτι κατὰ τὴν παροῦσαν Βουλευτικὴν Σύνοδον ἄθροισμα νομοθετημάτων εἰσήχθη μεταρρυθμιστικῶν, νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα σκοποῦσιν εἰς διαφόρους μεταρρυθμίσεις, ἃς θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ὀνομάσω ἀσυναρτήτους. Μία τῶν μεταρρυθμίσεων εἶναι καὶ ἡ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προτεινομένη. Ἔχομεν ὀργανισμὸν δικαστηριακόν· ἔχομεν νόμους, οἱ ὁποῖοι διδάσκουσι, πῶς ἀπονέμεται ἡ δικαιοσύνη, καὶ αἴφνης ῥίπτονται δύο ἢ τρεῖς προτάσεις νομοθετικαὶ εἰς τὴν Βουλὴν περὶ μεταρρυθμίσεως κεφαλαίων τινῶν τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων. Τί προηγήθη τῆς ὑποβολῆς τῶν προτάσεων τούτων εἰς τὴν Βουλήν; Ἐκλήθησαν τὰ ἁρμόδια Συμβούλια νὰ γνωμοδοτήσωσι περὶ τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ, περὶ καταργήσεως ὡρισμένων ἀνωτέρων ἢ κατωτέρων Δικαστηρίων; Ἐζητήθη ἡ γνώμη δικαστικῶν πρσώπων; Ἐπεκαλέσθητε τὸ κῦρος τῶν γνωμῶν αὐτῶν; ἢ ἔρχεσθε νὰ ὑποβάλητε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἁπλῶς καὶ μόνον διότι οὕτως ἔκρινεν ὁ Ὑπουργὸς, καὶ καλεῖται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ αὐτό;

§244ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁμιλεῖτε διὰ τὸ δεύτερον νομοσχέδιον;

§245Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται.

§246ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἄλλο τὸ εἰρηνοδικειακὸν καὶ ἄλλα τὰ λοιπὰ δικαστικὰ νομοσχέδια.

§247Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ σχετίζω, κύριε συνάδελφε, διότι εἶναι σχετικὰ, ἐξ ἀνάγκης.

§248ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Νὰ μὴ διακόπτωσι τὸν ῥήτορα, κύριε Πρόεδρε, διότι δὲν θὰ τελειώσῃ ποτέ.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί.

§250Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂς ἀκούσω τὴν διακοπὴν τοῦ κ. συναδέλφου. Δέχομαι διακοπάς.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω ἐγὼ διακοπάς.

§252Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀνέμενον τὴν διακοπὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων συναδέλφου, ἵνα ἀκούσω τὴν παρατήρησίν του, ἀλλὰ δὲν ηὐτύχησα νὰ τὴν ἀκούσω. Εἰσήχθησαν λοιπὸν τὰ νομοθετήματα ταῦτα, καὶ καλεῖται ἡ Βουλὴ ἐξ ἀνάγκης νὰ δώσῃ ψῆφον περὶ αὐτῶν· ἀλλὰ διὰ νὰ δώσῃ ψῆφον περὶ αὐτῶν, καὶ ἰδίως περὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων τοῦ Κράτους, πρέπει νὰ ἦναι φωτισμένη. Ὅταν ἔρχηται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ λέγῃ: «ζητῶ τὴν ἄδειαν νὰ περιορίσω κατὰ 85 τὸν ἀριθμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων τοῦ Κράτους», ἔρχεται εὐλογώτατα τὸ ἐρώτημα εἰς τὰ χείλη παντὸς Βουλευτοῦ: «Διατὶ, κύριε Ὑπουργὲ, θέλετε νὰ περιορίσητε κατ’ αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν, ἢ κατ’ ἀνώτατον ὅρον, ὡς ἤκουσα ὅτι ἐλέχθη, μέχρις 85, τὰ Εἰρηνοδικεῖα, καὶ ὄχι κατὰ 50 ἢ κατὰ 100; Ποῖος εἶναι ὁ λόγος ὁ δικαιολογητικός, ὁ ὁποῖος σᾶς ἤγαγεν εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν; Λόγος οἰκονομίας; Ἀλλὰ προκειμένου περὶ εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης δὲν πρέπει νὰ γίνεται λόγος περὶ οἰκονομίας. Καὶ λέγω ὅτι προκειμένου περὶ Εἰρηνοδικείων δὲν πρέπει νὰ γίνεται λόγος περὶ οἰκονομίας, διότι, ἐὰν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀσκόπως καὶ ἀβασανίστως, ἐλαττώσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων, δὲν θὰ ἔχωμεν οἰκονομίας.

§253Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Ἐὰν τὸν αὐξήσωμεν, δὲν εἶναι σφάλμα;

§254Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως· ἀλλὰ διαπράττομεν σφάλμα ἐπίσης, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐὰν ἀδικαιολογήτως ἐλαττώσωμεν τὸν ἀριθμόν· διότι, ἐλαττοῦντες τὸν ἀριθμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων ἀδικαιολογήτως, στεροῦμεν ὡρισμένας περιφερείας τοῦ Κράτους τῶν Δικαστηρίων αὐτῶν, καὶ ἡ ἔλλειψις αὕτη θ’ αὐξήσῃ τὴν ἐγκληματικότητα, ἡ ὁποία συνεπάγεται δαπάνας διὰ τὸ Κράτος. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν εἰς τὸ τέλος οἰκονομίας ἀφ’ ἑνός, ἀλλ’ αὔξησιν δαπάνης ἀφ’ ἑτέρου· δὲν εἶναι δὲ ἀδιάφορον, ἂν δαπάναι ἀφαιροῦνται ἀπὸ ἓν κεφάλαιον, καὶ προστίθενται εἰς ἕτερον. Ὁ νόμος ὁρίζει, ὅτι, διὰ νὰ καταργηθῇ ἓν Εἰρηνοδικεῖον, πρέπει νὰ προηγηθῇ γνωμοδότησις τοῦ ἁρμοδίου Συμβουλίου. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχῃ τοιαύτας γνωμοδοτήσεις ἀνὰ χεῖρας, δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς ἀδείας τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ προκαλέσῃ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα τῆς καταργήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου, τὸ ὁποῖον τὰ ἁρμόδια Συμβούλια ἔκριναν καταργητέον. Διὰ νὰ κρίνῃ ἀναγκαίαν τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, σημαίνει ὅτι στερεῖται τοιούτων γνωμοδοτήσεων, σημαίνει ὅτι τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ νομοθεσία ἡμῶν ὥρισεν ὡς κατάλληλα, ἵνα γνωμοδοτῶσι περὶ τῆς καταργήσεως, αὐτὰ ἔκριναν, ὅτι δὲν εἶναι καταργητέα τὰ 85 Εἰρηνοδικεῖα...

§255Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἠρωτήθησαν πρὸ παντός;

§256Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὰ ἐρωτήσῃ.

§257Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν πρόκηται περὶ καταργήσεως τῶν ὑπαρχόντων, τότε ἐρωτᾷ ὁ Ὑπουργός.

§258Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον.

§259Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν καταργεῖ τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἡ Κυβέρνησις, πρόκειται νὰ καταργηθῶσι διὰ νόμου. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη γνωμοδοτήσεως.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον ὅτι δὲν ἐπιτρέπω διακοπὰς λοιπὸν παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§261Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤλπιζον ὅτι ἡ διακοπὴ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου ἤθελε μὲ φωτίσει. Πρόκειται περὶ τούτου, ὅτι, ἐνῷ ὁ νόμος χορηγεῖ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον ὑπέβαλε πρότασιν καταργήσεως, σήμερον τὸ νομοσχέδιον ἀποδεικνύει, ὅτι τοιαῦται προτάσεις ἀπὸ τὰ Συμβούλια δὲν προηγήθησαν· ὅπερ σημαίνει, ὅτι τὰ Συμβούλια τὰ ἁρμόδια καὶ οἱ Εἰσαγγελεῖς, οἱ ὁποῖοι βλέπουσιν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰς ἀνάγκας τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἔκριναν ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς Δικαιοσύνης ἐπιβάλλει τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων.

§262Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἀπεβλέψαμεν εἰς τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ νόμου.

§263ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ....

§264Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπετε ὅτι ἡ συζήτησις γίνεται διαλογικῶς.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον ὅτι δὲν ἐπιτρέπω διακοπὰς. Ἀπὸ τοῦδε δὲν θὰ ἐπιτρέψω καμμίαν διακοπὴν τοῦ ῥήτορος.

§266Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει καὶ πάλιν, ὅτι δὲν ἀπέβλεψεν εἰς τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἔκρινεν ἐξ ἰδίας γνώμης, ὅτι εἶναι περιοριστέος ὁ ἀριθμὸς τῶν Εἰρηνοδικείων κατὰ 80 ἢ 85. Εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου του δὲν μᾶς ἐξηγεῖ, ποῦ στηριχθεὶς ἔκρινεν ὅτι πρέπει κατ’ αὐτὸ τὸ ποσόν, οὕτως εἰπεῖν, νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν κατωτέρων αὐτῶν Δικαστηρίων. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ μᾶς εἴπῃ τοῦτο· ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὸν νόμον τὸν κείμενον· ὅταν δ’ ἔρχηται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ λέγῃ διὰ τῆς προτάσεώς του: «δὲν θέλω νὰ ζητήσω τὰς γνωμοδοτήσεις, δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν αὐτάς, ἀλλ’ ἀπευθύνομαι ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὴν Βουλήν, καὶ διὰ τῆς Βουλῆς θέλω νὰ περιορίσω τὸν ἀριθμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων», ἔπρεπε νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τὸν ἀνώτερον λόγον, ὁ ὁποῖος ἤγαγεν αὐτὸν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοιαύτης προτάσεως. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν ἡμεῖς νὰ προκαλέσωμεν τὴν ἐξήγησιν τοῦ λόγου αὐτοῦ, αὐτὴν δὲ τὴν ἐξήγησιν δὲν θὰ μᾶς δώσῃ ὁ Ὑπουργός, ἀλλὰ τὰ ἁρμόδια πρόσωπα, τὰ ὁποῖα κατὰ νόμον ὡρίσθησαν, ἵνα ἀποφανθῶσι περὶ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ νὰ παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, εἶναι λίαν δεδικαιολογημένη. Φρονῶ δὲ ταυτοχρόνως, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ παρακληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπὸ τῆς Βουλῆς νὰ ζητήσῃ τὰς γνωμοδοτήσεις τῶν ἁρμοδίων Εἰσαγγελέων.

§267Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλίας, ἐζητήθη τοιαύτη γνωμοδότησις· καὶ τὸ μὲν Συμβούλιον ἀπεφάνθη, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα Ἐράνης, Φλεσιάδος καὶ Αὐλῶνος, ὁ δὲ Εἰσαγγελεὺς Κυπαρισσίας, διαφωνῶν πρὸς τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου, ἀπεφάνθη ὅτι ἀντὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου Αὐλῶνος πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀρήνης.

§268Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἀπ’ εὐθείας τὰς γνωμοδοτήσεις ταύτας, ἐφ’ ὅσον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν θέλει νὰ στηριχθῇ ἐπ’ αὐτῶν καὶ δὲν τὰς προσάγει εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἀνάγκη λοιπόν, κατὰ τὴν κρίσιν μου, νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον πρὸς μελέτην εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπήν, ἣν βεβαίως θὰ καταρτίσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη νὰ ὑποβάλῃ δεδικαιολογημένην τὴν γνώμην της περὶ περιορισμοῦ ἢ μὴ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων. Δὲν πρόκειται περὶ περιορισμοῦ θέσεων εἴτε γραμματέων Νομαρχίας εἴτε γραφέων αὐτῆς· πρόκειται περὶ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Δικαστηρίων τοῦ λαοῦ· διὰ νὰ προβῶμεν δὲ εἰς τοιοῦτον περιορισμόν, εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα ἐπισταμένως, ἀφοῦ ἡ δικαιολογητικὴ ἔκθεσις τῆς προτάσεως, ἣν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν μᾶς διδάσκει τίποτε. Ἑπομένως συντάσσομαι πρὸς τὴν γνώμην περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον σχετικῶς πρὸς τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν;

§270Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσητε σχετικῶς;

§272Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μάλιστα.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§274Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι πλὴν τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἀνέφεραν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, ὑπάρχει καὶ ἕτερος, δι’ ὃν τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Διὰ τῆς προτεινομένης καταργήσεως τῶν 85 Εἰρηνοδικείων, ἂν αὕτη ἤθελε πραγματοποιηθῆ, αὐξάνεται κατὰ φυσικὸν λόγον ἡ δικαιοδοσία τῶν ὑπολειπομένων. Συνεπῶς θὰ ὑπάρχωσιν Εἰρηνοδικεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ ἐργασία θὰ ἦναι τοσοῦτον μεγάλη, ὥστε ὄχι μόνον εἷς εἰρηνοδίκης, ἀλλ’ οὔτε δύο οὔτε τέσσαρες θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐκτελέσωσι τὴν ἐργασίαν ταύτην. Ὡς παράδειγμα δὲ περὶ τῆς ἀκριβείας τούτου δύναμαι νὰ σᾶς φέρω τὴν ἐργασίαν τῶν κατωτέρων Δικαστηρίων Αἰγιαλείας κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν. Ἀπὸ τοῦ 1900 μέχρι τοῦ 1905 τὸ Εἰρηνοδικεῖον Αἰγιαλείας ἐξέδωκε κατὰ μέσον ὅρον 2643 ἀποφάσεις κατ’ ἔτος. Τὸ Πταισματοδικεῖον Αἰγιαλείας κατὰ τὴν αὐτὴν πενταετίαν ἐξέδωκε κατὰ μέσον ὅρον 2093 ἀποφάσεις κατ’ ἔτος. Τὸ δὲ Εἰρηνοδικεῖον Νωνάκριδος κατὰ τὴν αὐτὴν πενταετίαν ἐξέδωκε κατὰ μέσον ὅρον 1490 ἀποφάσεις κατ’ ἔτος. Καταργεῖτε, κύριε Ὑπουργέ, ἐκ τῶν τριῶν τούτων κατωτέρων Δικαστηρίων, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω,—καὶ θὰ ἴδητε ὅτι αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς,—τὸ Εἰρηνοδικεῖον Νωνάκριδος καὶ τὸ Πταισματοδικεῖον Αἰγιαλείας...

§275ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον Νωνάκριδος ὑπάγεται εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων.

§276Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὑπάγεται εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, διότι ἑδρεύει εἰς τὴν Ἀκράταν. Συνεπῶς θὰ συγκεντρωθῶσιν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Αἰγίου, πλὴν τῶν ὑποθέσεων, τὰς ὁποίας αὐτὸ ἔχει, καὶ αἱ ὑποθέσεις τοῦ Εἰρηνοδικείου Νωνάκριδος, τοῦ ὁποίου ἡ ἐργασία, ὡς προεῖπον, δὲν εἶναι μικρὰ, ἀφοῦ αἱ ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐκδίδει, ἀνέρχονται εἰς 1490 κατὰ μέσον ὅρον κατ’ ἔτος. Σᾶς ἐρωτῶ, τίς δικαστὴς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκδώσῃ 6000 ἀποφάσεις κατ’ ἔτος, ὅσαι περίπου εἶναι αἱ ἀποφάσεις τῶν εἰρημένων τριῶν Δικαστηρίων, ἐὰν αἱ ἐργασίαι συγκεντρωθῶσιν εἰς ἓν καὶ μόνον, τὸ Εἰρηνοδικεῖον Αἰγιαλείας; Διὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Αἰγίου ὑπέβαλε πρὸς τὴν Βουλὴν ψήφισμα, δι’ οὗ συνιστᾷ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ταῦτα ὁ θεσμὸς ὁ παρεδρικός, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα τῶν πόλεων ἐκείνων, ὅπου ἑδρεύουσι Πρωτοδικεῖα. Συντάσσομαι ὅθεν μὲ τὴν γνώμην τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Αἰγίου, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸ ψήφισμα τοῦ Συλλόγου τούτου, μελετήσῃ τὸν θεσμὸν τὸν παρεδρικὸν καὶ εἰσαγάγῃ αὐτὸν καὶ εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ὅπου δὲν ὑπάρχουσι Πρωτοδικεῖα.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§278Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται περὶ δικαστικῶν μεταρρυθμίσεων, ὡς εἶπεν ὁ κ. ἐκ Σύρου συνάδελφος, οὔτε περὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου τῆς Νωνάκριδος ἢ τοῦ Αἰγίου, ὡς εἶπεν ὁ κύριος ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτὴς, διότι ταῦτα εἶναι βεβαίως προϊόντα φαντασίας, ἢ ὑπόνοιαι, αἵτινες δὲν ἔχουσι βάσιν. Πρόκειται ἁπλούστατα, ὅτι ἡ μελέτη, ἥτις ἐγένετο ἐπὶ τῶν ἐν γένει ἐργασιῶν τῶν Εἰρηνοδικείων, ἔπεισε καὶ ἐμὲ καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι 150 περίπου Εἰρηνοδικεῖα εἶναι ἀρκετὰ, ἵνα ἀπονέμωσι τὴν εἰρηνοδικειακὴν δικαιοσύνην ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ σήμερον ἔχομεν 235 Εἰρηνοδειακεῖα· ἐθεωρήθη λοιπὸν, ὅτι εἰς τὰς παρούσας οἰκονομικὰς στενοχωρίας τοῦ Κράτους δυνάμεθα, ἄνευ οὐδεμιᾶς βλάβης τῆς ἀπονομῆς τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης, νὰ καταργήσωμεν περὶ τὰ 85 Εἰρηνοδικεῖα. Θὰ ἦναι ταῦτα 80 ἢ 82, ἀναλόγως τῶν μελετῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ γείνωσι. Δὲν ἐννοῶ, τί ἔχει νὰ πράξῃ ἡ ἐπιτροπὴ, εἰς ἣν θέλουσί τινες νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ἐπιτροπὴ οὐδεμίαν ἄλλην γνώμην δύναται νὰ ἐξενέγκῃ ἢ νὰ μὴ γείνωσιν οἰκονομίαι εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν, παρεμποδίζουσα οὕτω πᾶν μέσον τῆς Κυβερνήσεως σκοποῦν οἰκονομίαν. Διότι βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μελετήσῃ πλειότερον, ἀφ’ ὅ,τι ἐμελετήθη, τὸ ζήτημα. Ἡ ἰδέα δὲ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ προκαλέσῃ γνωμοδοτήσεις τῶν Συμβουλίων τῶν Πρωτοδικῶν, διὰ νὰ μάθῃ, τίνα εἶναι τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καταργηθῶσιν, εἶναι ἰδέα, ἥτις ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἐὰν τὴν ἰδέαν ταύτην ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλῃ νὰ ἐφαρμόσῃ, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὴν περιλάβῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον συζητεῖται. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς συγκοινωνίας καὶ τὰς ἀποστάσεις, θὰ κρίνῃ, τίνα εἶναι τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καταργηθῶσιν, ὅπως περιστείλῃ ταῦτα εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 150, καὶ οὕτως ἐπιτευχθῇ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου οἰκονομία 400,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι δαπανῶνται ἄνευ ὠφελείας τινὸς εἰς τὰ ἔργα τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁπλούστατον καὶ οὐδεμίαν ἔχει ἀνάγκην μελέτης.

§279ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δικαίωμα, κύριε Πρόεδρε, τῆς συστάσεως καὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων ἔχει ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, κατὰ τὸν κρατοῦντα νόμον. Ἐσκέφθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι 85 ἐκ τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ ὀκτὼ ἐκ τῶν Πταισματοδικείων, τῶν ἐν τῷ Κράτει λειτουργούντων, εἶναι περιττὰ καὶ καταργητέα, κατὰ τὴν γνώμην του. Ἠδύνατο, ἀναλαμβάνων τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών του, νὰ προβῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου νόμου καὶ μετὰ γνωμοδοτήσεις τῶν ἁρμοδίων Συμβουλίων εἰς τὴν κατάργησιν ταύτην, ἐκλέγων τὰ περιττά. Ἀντὶ ὅμως νὰ πράξῃ τοῦτο, ἔφερε νομοσχέδιον, σκοποῦν νὰ μεταβιβάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν εὐθύνην αὐτοῦ, λόγῳ τοῦ ἀριθμοῦ, διότι πρόκειται, λέγει, περὶ καταργήσεως 93 ὅλων μικρῶν Δικαστηρίων. Ἀλλ’ ἐνῷ οὕτω μεταβιβάζεται εἰς τὴν Βουλὴν ἡ εὐθύνη, καλεῖται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ ἄνευ ἐπιγνώσεως τῶν πραγμάτων, καὶ νὰ μεταβιβάσῃ τὰ δικαιώματα αὐτῆς εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, κρατοῦσα αὐτὴ μόνον τὰς εὐθύνας τοῦ μέτρου. Αὕτη εἶναι ἡ διασκευὴ καὶ ἡ ὅλη οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ παράγραφος τρίτη τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως λαμβάνει ὡς μέτρον τῆς καταργήσεως τὰς ἀποστάσεις, τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας καὶ τὸν μέσον ὅρον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκδοθεισῶν κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν ἀποφάσεων. Ἀλλ’ ἀνάγκη νὰ μάθωμεν ὡρισμένως, τίνα εἰσὶ τὰ ἐπὶ ταῖς βάσεσι ταύταις καταργηθησόμενα Εἰρηνοδικεῖα. Διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι οὔτε μόνος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων καὶ ἐν γένει τοῦ ποσοῦ τῆς ἐργασίας, οὔτε μόνη ἡ ἀνάπτυξις τὴν συγκοινωνίας δύνανται ἀσφαλῶς νὰ μᾶς ὁδηγήσωσιν εἰς τὴν κατάργησιν Εἰρηνοδικείων τινῶν. Φέρω δὲ ὡς παράδειγμα τὰ Εἰρηνοδικεῖα Σίφνου, Ἀμοργοῦ, Σικίνου καὶ πλεῖστα ἄλλα τῶν νήσων, ἅτινα ἔχουσιν ἐλάχιστον ἀριθμὸν ἀποφάσεων, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καταργηθῶσι, διότι ἡ θάλασσα, ἡ χωρίζουσα αὐτὰς ἀπὸ τῶν ἄλλων νήσων, εἶναι μέγιστον ἐμπόδιον τῆς συγκοινωνίας· ὑπάρχουσι δὲ καὶ ἄλλα, δι’ ἃ δὲν συντρέχει μὲν ἡ ἔλλειψις συγκοινωνίας, ἀλλ’ ὑφίσταται ὡς αἰτιολογία διατηρήσεως τὸ ποσὸν τῆς ἐργασίας, ἢ ἄλλοι ἐξαιρετικοὶ λόγοι. Πάντα ταῦτα, τὰ ἐκτιθέμενα ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐμελετῶντο πρότερον ὑπὸ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, εἰς ἣν προετάθη ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Βουλὴ θὰ κληθῇ τότε ν’ ἀποφασίσῃ, τίνα ὡρισμένως δέον νὰ καταργηθῶσιν ἐκ τῶν Εἰρηνοδικείων τῶν κατονομασθησομένων ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς. Τοῦτο θὰ ἦναι τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ τὴν χρησιμότητα τῆς ὁποίας ἀπορεῖ καὶ ἐξίσταται ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός! Θὰ ἦναι εὐχερὲς, ἐντὸς ἡμερῶν τινων νὰ ἔχῃ ἡ ἐπιτροπὴ συνειλεγμένας τὰς πληροφορίας τῶν Εἰσαγγελέων καὶ τῶν Συμβουλίων, ὧν αἱ γνωμοδοτήσεις ἀποτελοῦσιν ἐγγύησιν καὶ κατὰ τὸν κείμενον νόμον. Εἰς τί θὰ συντελέσῃ ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐξ ἀνωτάτων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὡς τοῦ Προέδρου καὶ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, μακρὰν εὑρισκομένη τῶν Εἰρηνοδικείων; Πῶς ἄλλως θὰ ἐργασθῇ αὕτη ἢ θὰ ζητήσῃ πληροφορίας τῶν ἁρμοδίων Εἰσαγγελέων καὶ Δικαστικῶν Συμβουλίων; Ἡ ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπὴ, ἔχουσα ὡς ὁδηγὸν τὰς γνωμοδοτήσεις, δύναται νὰ πράξῃ τι καλλίτερον ἐκείνης, ἡ δὲ Βουλὴ ἐν γνώσει τῶν τοπικῶν ἀναγκῶν ν’ ἀποφασίσῃ ἀσφαλέστερον. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι νομοθετοῦντες, ὡς καλούμεθα νὰ νομοθετήσωμεν, οὐδὲν ἄλλο πράττομεν ἢ μεταβιβάζομεν τὰ δικαιώματα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν, ἀνατρέποντες τοὺς θεμελιώδεις ὅρους τοῦ πολιτεύματος.

§280Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλ’ οὔτε μὲ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον ἐκ Τριφυλίας. Δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὑποστηρίζοντα ὅτι, ἐὰν θέλωμεν οἰκονομίας πρέπει νὰ μὴ συζητῶμεν τὰς ὑποβαλλομένας οἰκονομίας. Ἴσως εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης κάμνει ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν ὁ δῆθεν πόλεμος κατὰ τῶν οἰκονομιῶν, διότι ἐπέπρωτο αὐτὸς νὰ καταφέρῃ τὸν μέγαν πέλεκυν τῶν οἰκονομιῶν εἰς τὰ διάφορα κονδύλια τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀφοῦ ὄντως ἐκ τῶν Ὑπουργείων τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν προέρχονται αἱ μεγαλείτεραι οἰκονομίαι, αἵτινες ὑπεβλήθησαν. Τὸ ἔργον οὐδεὶς πολεμεῖ· ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῶν οἰκονομιῶν, δηλῶ δὲ, ὅτι ἐκ τῶν δύο Εἰρηνοδικείων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ ἐπαρχία μου, εὐχαρίστως θυσιάζω τὸ ἕν, ἐν πλήρει ἐπιγνώσει, ὅτι εἶναι τοῦτο ἄχρηστον. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται περὶ τῆς διατυπώσεως τῆς καταργήσεως, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ κατάργησις ἐπιβλαβὴς, καὶ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ὑπόνοια, ὅτι ἡ κατάργησις αὕτη θὰ ἀποβῇ μέσον προτιμήσεως ὡρισμένων ἐπαρχιῶν, ἢ μέσον προτιμήσεως ὡρισμένων συμφερόντων. Περὶ τούτου πρόκειται. Ἰδίως δὲ ἡ ὑπόνοια αὕτη ἐγεννήθη ἀφ’ ἧς στιγμῆς οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν ἐν τοῖς διαδρόμοις πρότερον διαμαρτυρομένων εὑρέθησαν συμφωνότατοι, ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν, ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐγεννήθη ἡ ἰδέα, ὅτι τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τῶν Δικαστηρίων δὲν θὰ ὑπάρξῃ μέτρον δικαιοσύνης διὰ πάσας τὰς ἐπαρχίας. Πρόκειται λοιπὸν οὐχὶ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς καταργήσεως, ἀλλὰ περὶ τοῦ τελεσφόρου τρόπου τῆς καταργήσεως. Διαφωνῶ ἐπίσης πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Τριφυλίας συνάδελφον, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σκοπὸν τῆς παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, διότι ἡ παραπομπὴ εἰς ἐπιτροπὴν, δι’ ὃν λόγον ζητεῖται, θὰ ἀποβῇ ἄνευ ἀποτελέσματος. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἥτις θὰ συνέλθῃ, ἵνα κρίνῃ περὶ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων, βεβαίως δὲν γνωρίζω ἐκ πόσων μελῶν δέον ν’ ἀποτελεσθῇ. Πρέπει ἑκάστη ἐπαρχία νὰ ἐκπροσωπηθῇ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ταύτῃ· δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ἕκαστον τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν πυροβολαρχίαν ὄπισθέν του, ἵνα ἐπιβάλῃ τὴν γνώμην του. Φρονῶ ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον, ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ μελετήσῃ τὴν διατύπωσιν τοῦ τρόπου τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Βεβαίως ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἀναγράφει ὅρους τινὰς καταργήσεως, ἀλλ’ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις δὲν εἶναι νόμος, τὸ νομοσχέδιον δὲ οὐδένα σχεδὸν διαλαμβάνει περιορισμὸν τοῦ δικαιώματος, ὅπερ ζητεῖ ἤδη ἡ Κυβέρνησις, ἵνα ἐν λευκῷ παραχωρηθῇ εἰς αὐτήν. Πρόκειται νὰ παράσχῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία τὸ δικαίωμα τῆς καταργήσεως ὀγδοήκοντα καὶ πέντε Εἰρηνοδικείων, ὑπὸ ποίας ἐγγυήσεις; Μία ὑπάρχει ἡ ἐγγύησις, ἡ τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐπιτροπῆς, ἥτις θέλει χρησιμεύσει ὡς βάσις πρὸς διαφώτισιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἵνα καταρτίσῃ τοῦτο τὴν γνωμοδότησιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας θὰ κρίνῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης περὶ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων. Ἀλλὰ σύγκειται ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἐκ πέντε μελῶν, ὅλως ἀκαταλλήλων πρὸς ἐκτίμησιν τῶν ἐπαρχιακῶν ἀναγκῶν, ἀνευθύνων δέ. Δὲν γνωρίζω, ἂν πλανῶμαι....

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία.

§282Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤκουσα, ὅτι πρόκειται περὶ τροπολογίας τινὸς, κατὰ τὴν ὁποίαν, κατόπιν τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θέλει ὁρίσει τὰ καταργητέα Εἰρηνοδικεῖα. Ἐγὼ, Κύριοι, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον τὸ ἑξῆς· νὰ διατυπωθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι καταργοῦνται πάντα τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ἐκτὸς τῶν ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν ἐπαρχιῶν. Τὰ δὲ Εἰρηνοδικεῖα τὰ πέραν τούτου—διότι θὰ χρειασθῇ νὰ ἔχωμεν 150 περίπου ἐν ὅλῳ—νὰ ἱδρυθῶσι διὰ Β. Διατάγματος, τῇ γνωμοδοτήσει τῶν οἰκείων Πρωτοδικείων καὶ Ἐφετείων. Διὰ τοῦ συστήματος τούτου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὑπάρχει κατάργησις γενικὴ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὰ οἰκεῖα Πρωτοδικεῖα, μὴ δεσμευόμενα ἐκ πιέσεων πρὸς διατήρησιν Δικαστηρίων, οἵας θὰ ὑποστῇ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, μὴ δεσμευόμενα ἐκ τοῦ ὁριζομένου ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου ἀριθμοῦ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων, ἀλλὰ συνδυάζοντα τὰς δικαστικὰς πρὸς τὰς τοπικὰς ἀνάγκας τῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτῶν ἐπαρχιῶν, θὰ δυνηθῶσιν ἐπιτυχέστερον ν’ ἀποφανθῶσι, προδικαστικῶς, οὕτως εἰπεῖν, περὶ τῶν ἱδρυτέων Εἰρηνοδικείων, μετὰ τοῦτο δὲ δύνανται ὁριστικῶς τὰ Ἐφετεῖα νὰ γνωμοδοτήσωσι περὶ τῶν ἱδρυτέων ἐντὸς τοῦ ὁρισθησομένου ὑπὸ τοῦ νόμου ἀριθμοῦ. Οὕτω θὰ βασισθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ προεξελέγξεως τῶν κατὰ τόπους ἁρμοδίων Δικαστικῶν Συμβουλίων, γινωσκόντων τὰς τοπικὰς ἀνάγκας, οὐχὶ δὲ ἐπὶ τῆς γνώμης τῶν μὴ ἐξερχομένων τῶν Ἀθηνῶν ἀνωτάτων δικαστῶν, οἵτινες δὲν εἶναι πανδαήμονες. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀρχῶν, ἀλλὰ περὶ διατυπώσεως μόνον τοῦ τρόπου τῆς καταργήσεως. Πρὸς τοῦτο δ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον, ὅπως τύχῃ πλήρους διασκευῆς. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ ἀρχῶν, διότι πάντες εἴμεθα σύμφωνοι ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην τὴν οἰκονομικὴν, καὶ οὐδεμίαν θέλομεν ἀντιτάξει ἀντίδρασιν.

§283ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ τῇ ἀληθείᾳ, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐννοῶ διὰ τίνα λόγον γίνεται τόση συζήτησις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν. Τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖται ἐκ τριῶν ἁπλουστάτων ἄρθρων. Τὸ πρῶτον ἄρθρον ὁρίζει, ὅτι καταργοῦνται τόσα Εἰρηνοδικεῖα καὶ τόσα Πταισματοδικεῖα. Τὸ τρίτον ἄρθρον ὁρίζει, ὅτι ἡ σύστασις νέου Εἰρηνοδικείου ἢ Πταισματοδικείου θέλει ἐφεξῆς γίνεσθαι διὰ νόμου. Τὸ δεύτερον ἄρθρον περιλαμβάνει τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θέλει—ἐὰν τὸ νομοσχέδιον μετατραπῇ εἰς νόμον— ἐπιτευχθῇ ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῶν Πταισματοδικείων, καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ ὁριζομένων. Ἐπὶ τῶν ἄρθρων 1 καὶ 3 δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ Βουλευτὴς θέλων...

§284ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οὐδεὶς ὑπάρχει ἀπολύτως.

§285ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ δὲν θέλει ὑπάρξει, διότι οὐδὲν βλέπω ἐνταῦθα ἀμφισβητούμενον ἢ μόνον, ὅτι ὁ μὲν ζητεῖ 85, ὁ δὲ 95, ὁ δὲ 45· λόγος ἄρα δὲν θὰ ὑπάρξῃ εἰμὴ μόνον ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν. Τὸ δεύτερον ἄρθρον εἶναι ἐκεῖνο, ὅπερ προκαλεῖ τὴν συζήτησιν, καὶ ἠκούσαμεν ἐνταῦθα, ὅτι ὑπάρχουσιν ἰδέαι διάφοροι ἐκείνων, αἵτινες ἐν τῷ ἄρθρῳ εἶναι διατετυπωμέναι· ὑπάρχει ἡ ἰδέα τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Βάλτου, ὅστις εἶπε: «μὴ καταργήσητε 85, ἀλλὰ διατηρήσατε 74· ἀφήσατε νὰ καταργηθῶσι τὰ ἄλλα, καὶ προκαλέσατε γνωμοδότησιν τῶν Συμβουλίων, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐλευθέρως ἱδρύσῃ ἐκ τῶν καταργηθέντων τὰ ἀναγκαῖα». Ἀλλὰ τοῦτο ἀποτελεῖ ἁπλῆν τροπολογίαν. Τί ἐμποδίζει τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Βάλτου νὰ διατυπώσῃ τὴν τροπολογίαν αὑτοῦ, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2; Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου, ἵνα εἴπῃ τοῦτο, ἀπέκρουσε τὴν ἀνάγκην τῆς παραπομπῆς διὰ τὸν λόγον, ὃν ὑπέβαλεν ὁ ἐκ Τριφυλίας Βουλευτὴς, καὶ ἀπέκρουσεν αὐτὴν ὀρθῶς. Ἀλλὰ δι’ ὃν λόγον ἀκριβῶς ἀπέκρουσε τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐκ Τριφυλίας συναδέλφου περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς ἐξέτασιν, δι’ αὐτὸν τοῦτον οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν, ὅπως αὕτη ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς γνώμης τοῦ κ. ἐκ Βάλτου Βουλευτοῦ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφές. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα, μὴ προσφεύγουσα εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ καταργήσῃ ὅσα Εἰρηνοδικεῖα ἤθελε κατασταθῆ εἰς αὐτὴν δυνατὸν νὰ καταργήσῃ, προκαλοῦσα καὶ λαμβάνουσα προτάσεις τῶν Συμβουλίων τῶν ἁρμοδίων Πρωτοδικείων. Ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα τοῦτο τὸ δικαίωμα, ἐνόμισεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτοῦ, ἔπραξε δὲ πρᾶξιν, ἧς πολλάκις ἔχομεν δείγματα ἐν τῇ Βουλῇ. Καίτοι ἡ Κυβέρνησις ἔχει δικαίωμα, ἐν τούτοις προτιμᾷ νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ διὰ νόμου νὰ ἐπιβάλῃ νὰ πραχθῇ ἐκεῖνο, ὅπερ διὰ Δικτάγματος ἠδύνατο νὰ πράξῃ. Δὲν δύνασθε, ὅτε ταῦτα μὲν ἔχουσιν οὕτω, τὸ δὲ νομοσχέδιον εἶναι τόσον ἁπλοῦν, νὰ ζητήσητε εὐλόγως τὴν παραπομπὴν αὐτοῦ εἰς ἐπιτροπὴν, οὐδὲ πρόκειται τὸ παράπαν ἐνταῦθα περὶ θίξεως τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σύρου συνάδελφος. Κατὰ τί πρόκειται νὰ θιχθῇ ὁ δικαστικὸς ὀργανισμός; Ὁ δικαστικὸς ὀργανισμὸς ὁρίζει ὅτι ὑφίστανται Εἰρηνοδικεῖα, καὶ διατάσσει καὶ ὁρίζει ἐπιπροσθέτως, πῶς συγκροτοῦνται τὰ Εἰρηνοδικεῖα. Τὸ μέρος τοῦτο, τὸ δεύτερον, τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ ἀντικατέστησεν ὁ νόμος τοῦ ἔτους 1882, ὅστις ἔδωκεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα, ἄνευ ἀνάγκης νόμου, διὰ Βασ. Διατάγματος ἱδρύσεως ἢ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων. Σήμερον ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ζητεῖ νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τῆς ἐξουσίας αὑτῆς τὸ δικαίωμα τῆς ἱδρύσεως Εἰρηνοδικείων. Ἔρχεται δὲ καὶ ζητεῖ καὶ τὸ ἑξῆς: Τώρα, ὅπου εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς οἰκονομικοῦ ἀπροχωρήτου, ἀνάγκη νὰ περικοπῇ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαρχόντων Εἰρηνοδικείων εἰς τόσα. Γνωρίζομεν, ὅτι 4 Εἰρηνοδικεῖα πέρυσιν ἱδρύθησαν, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀνάγκην τότε νὰ ἱδρύσῃ 4 Εἰρηνοδικεῖα. Ἐκ τῶν 85, ἅτινα πρόκειται νὰ καταργηθῶσι, πρέπει βεβαίως νὰ προαφαιρέσητε ταῦτα. Διατὶ ἱδρύθησαν τὰ 4 ταῦτα Εἰρηνοδικεῖα; Δὲν γνωρίζω ποῖα εἶναι, δὲν ἐξήτασα ποῖα εἶναι. Ἱδρύθησαν, διότι ὑπῆρχον βεβαίως ἀξιώσεις πολιτικαὶ, ἵνα ἱδρυθῶσι. Πότε; Καθ’ ὃν χρόνον αἱ Κυβερνήσεις καὶ αἱ Βουλαὶ δὲν ᾐσθάνοντο ἑαυτὰς ὑποχρέους νὰ ἐπιστήσωσι τὴν προσοχὴν αὐτῶν εἰς τὴν πολυτέλειαν, μεθ’ ἧς διῳκοῦντο τὰ δημόσια πράγματα τῆς Ἑλλάδος. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται σήμερον καὶ λέγει: «δεσμεύσατε τὰς χεῖράς μου· ἀφαιρέσατε ἀπ’ ἐμοῦ καὶ τῶν διαδόχων μου τὸ δικαίωμα νὰ συνιστῶμεν Εἰρηνοδικεῖα...»

§286ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἴπατε καλλίτερον «νὰ καταργήσωμεν τὸν νόμον».

§287ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ τελευταῖον τοῦτο εἶναι ζήτημα, ἐφ’ οὗ θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ συζήτησις. Τὸ πρῶτον εἶναι, ὅτι ζητεῖται ἡ κατάργησις Εἰρηνοδικείων μέχρις 85. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου συζήτησις ἐν ἐπιτροπῇ δὲν χωρεῖ...

§288ΣΩΤ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Οὐδὲ ἐν τῇ Βουλῇ.

§289ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λέγοντες τοῦτο προδικάζετε τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ τί ἄλλο ἔχετε νὰ εἴπητε ἐν τῇ ἐπιτροπῇ; Θὰ προκαλέσητε ψηφοφορίαν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ; Γνωρίζετε, ὅτι οὐδὲν ἔχετε νὰ πράξητε, διότι θέλετε φθάσει καὶ ἐκεῖ εἰς τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα, εἰς ἃ φθάνετε καὶ ἐδῶ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον αἱ δύο γνῶμαι νὰ συμβιβασθῶσι, καὶ ὁ εἷς νὰ ὑποχωρήσῃ εἰς τὸν ἄλλον. Ἡ μόνη λύσις εἶναι ἡ ψηφοφορία, καὶ ἡ ψηφοφορία δὲν θὰ γείνῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, θὰ γείνῃ ἐνταῦθα. Ἐπαναλέγω, ὅτι ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὴν διατύπωσιν τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν θὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις, ἵνα λάβῃ τὴν ἄδειαν διὰ τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, μόνος τρόπος πρόσφορος, ἵνα φθάσωμεν εἰς λύσιν, εἶναι νὰ ὑποβληθῶσιν αἱ τροπολογίαι. Ἔχετε δὲ τροπολογίαν ὑμεῖς; ἔχει ὁ Βουλευτὴς Βάλτου; ἔχει ὁ Βουλευτὴς Τριφυλίας; ἔχω ἐγώ; Νὰ τὰς ὑποβάλωμεν...

§290ΣΩΤ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχομεν τὸν νόμον.

§291ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅτι ἔχομεν νόμον, εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι· ὁ νόμος εἶναι ἐκεῖ. Ὑμεῖς ἀρκεῖσθε εἰς τὸν νόμον. Ἡ Κυβέρνησις λέγει: «δὲν θέλω τὸν νόμον». Ἐὰν ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη ὑμῶν, τὸ νομοσχέδιον πίπτει· ἐὰν ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως, τὸ νομοσχέδιον μένει. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ οὐδένα ἔχει λόγον, διότι οὐδὲν ὑπάρχει θέμα μελετῶν, δὲν ὑπάρχουσι τὰ θέματα ἐκεῖνα τὰ περίπλοκα, τὰ νομικὰ, τὰ πραγματικὰ, τὰ παντοειδῆ, ἅτινα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν μέλλουσι νὰ προκαλέσωσι συζήτησιν καὶ ἐπ’ αὐτῇ λύσιν. Πᾶν τὸ ὑπάρχον ἐνταῦθα λύσιν μόνον ἐνταῦθα δύναται νὰ εὕρῃ, ἐν ἐπιτροπῇ δὲ περισσότερον μόνον σκότος θὰ ῥιφθῇ ἀντὶ τοῦ φωτὸς, τοῦ ὑπάρχοντος ἐνταῦθα.

§292ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Θὰ γείνῃ τὸ τοῦ μακαρισμοῦ: «Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται»!

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ποταμιάνος ἔχει τὸν λόγον.

§294ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὅπως μὴ παρεξηγηθῶ, λέγω ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων· ἀλλ’ ὅταν βλέπω νομοσχέδιον εἰσαγόμενον μετὰ τόσης ταχύτητος, προκειμένου περὶ δικαστικοῦ νόμου, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εἶμαι πάντοτε ἐπιφυλακτικός...

§295Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί δικαστικὸν ἔχει;

§296ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ μὲ διακόπτετε· ὄχι διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω, ἀλλὰ διότι δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν. Ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον τὸ σπεύδειν βραδέως ἔχει ἐφαρμογὴν, εἶναι τὸ θέμα τῆς νομοθετικῆς ἐπεμβάσεως εἰς τὰ δικαστικὰ ζητήματα. Ὅταν δὲ βλέπω ἔκθεσιν εἰσηγητικὴν, ἥτις ἐξαρτᾷ ἐκ δύο μόνον λόγων τὸν ἀριθμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων, ἤτοι ἐκ τῆς ἀποστάσεως καὶ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκδιδομένων ἀποφάσεων, συνάγω ὅτι μετ’ ἐπιπολαιότητος συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν εἶναι αὐτοὶ οἱ δύο ὅροι μόνον οἱ κανονίζοντες τὸν ἀριθμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων· εἶναι, ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὁ ἀριθμὸς τῶν διεξαγομένων ὑπὸ τῶν εἰρηνοδικῶν ἀνακρίσεων, εἶναι ἡ τοποθεσία, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν ὕπαρξιν Εἰρηνοδικείου πρὸς πρόληψιν λαθρεμπορίων, εἶναι ἀνάγκαι πρὸς καταστολὴν ἢ πρόληψιν χιλίων ἄλλων ἀτόπων, εἶναι τόσοι ἄλλοι λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουσι τὴν ὕπαρξιν Εἰρηνοδικείου. Ὥστε τὸ νὰ στηρίξῃ ἡ ἔκθεσις τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν εἰς τοὺς δύο μόνον λόγους τῆς ἀποστάσεως καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκδιδομένων ἀποφάσεων μαρτυρεῖ, ὅτι ὁ συντάξας τὸ νομοσχέδιον ἀτελῶς ἢ ἐν ἀτελεῖ γνώσει τοῦ θέματος ἔγραψεν. Ὁ ἀριθμὸς τῶν διεξαγομένων ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου ἀνακρίσεων καὶ αἱ ἄλλαι τοῦ εἰρηνοδίκου ἀσχολίαι, τὰς ὁποίας διάφοροι νόμοι ἔχουσιν ἀναθέσει εἰς αὐτὸν, δὲν ἔπρεπε νὰ παροραθῶσιν. Ὅταν δὲ σχετίσητε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως Πρωτοδικείων καὶ πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως ἑνὸς ἄλλου εἴδους Δικαστηρίων ποινικῶν, κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν ὁποίων καθιεροῖ καὶ ἔνδικον μέσον ἐφέσεως, φθάνετε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι διὰ τοιούτων νομοσχεδίων ἀπειλεῖται δικαστικὴ ἀποσύνθεσις. Ὁ ἰσχύων νόμος ἐπιτρέπει εἰς τὴν Πολιτείαν νὰ νομοθετῇ προσηκόντως, ἀλλ’ ἠθικῶς ἐπιβάλλει αὐτῇ τὸ καθῆκον, ἐν τῇ ἐργασίᾳ ταύτῃ νὰ ζητῇ τὴν γνώμην τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, ἐκείνων ἰδίως, ὅσαι δύνανται νὰ σκεφθῶσι περὶ ἑκάστου θέματος. Ἡ καθεστηκυῖα νομοθεσία παρέχει μέσον περιορισμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων. Δύνανται νὰ ἦναι 85 τὰ καταργητέα, δύνανται νὰ ἦναι περισσότερα· ἀλλὰ διατὶ νομίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ ὁλομέλεια τῶν Συμβουλίων τῶν Πρωτοδικείων, ἐὰν ἐρωτηθῶσι ταῦτα, δὲν θὰ πράξῃ τὸ προσῆκον;

§297Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ χρονοντουλάπου!

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§299ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν βλέπω διατὶ ἡ σπουδὴ αὕτη. Δὲν ἠδύνατο ἆρά γε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, προτοῦ φέρει τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ ἔχῃ γνωμοδοτήσεις τῶν Συμβουλίων, καὶ νὰ μᾶς πείσῃ περὶ τοῦ τίνα καὶ πόσα Εἰρηνοδικεῖά εἰσι καταργητέα, καὶ διὰ τίνας λόγους; Ἀκούω νὰ λέγωσιν, ὅτι τὰ δεῖνα Εἰρηνοδικεῖα εἶναι ἐντελῶς περιττά. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ εἴπωσι τοῦτο τὰ Συμβούλια; Μὴ λησμονῶμεν δὲ, ὅτι καὶ ἡ προβλεπομένη οἰκονομία δὲν εἶναι τόση, ὅσην ὑποθέτουσί τινες· διότι τῶν Εἰρηνοδικείων ὁ βαθμὸς θὰ ὑψωθῇ, ἀρκουμένων τούτων καὶ αὐξανομένης τῆς περιφερείας αὐτῶν. Δὲν θὰ ἔχωμεν πλέον Εἰρηνοδικεῖα δευτέρας καὶ τρίτης τάξεως· θὰ ἦναι ὅλα Εἰρηνοδικεῖα πρώτης τάξεως, καὶ ὁ μισθὸς τότε θὰ ἦναι ἀνώτερος, καὶ τὸ προσωπικὸν περισσότερον.

§300Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν τὸ λέγει αὐτὸ ὁ νόμος.

§301ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς. Ἡ Κυβέρνησις ἐπικαλεῖται μόνον οἰκονομίαν. Λέγω ὅτι δὲν εἶναι ἡ οἰκονομία τόση, ὅσην θέλει ἢ ὑποθέτει ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ ἔχῃ. Θὰ ἦναι δὲ τὸ νομοθέτημα ὀλιχρόνιον, διότι τοιοῦτος νόμος, οὕτω ψηφιζόμενος, βεβαίως προκαλεῖ τὴν ὑπὸ ἄλλης Κυβερνήσεως κατ’ ἄλλον τρόπον διαρρύθμισιν τοῦ θέματος, τρόπον συμφωνότερον πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Δικαστηρίων, ὁ ὁποῖος προβλέπει πάντοτε τὴν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως Εἰρηνοδικείων, καὶ παρεμβάλλει τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, καὶ θὰ εὑρεθῆτε πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ ζητήσητε πάλιν τὴν νομοθετικὴν παρέμβασιν. Δὲν ἐννοῶ τὸν φόβον περὶ τῆς διαδόχου Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον ἤκουσα ἐκφραζόμενον. Φοβοῦνται τὴν μέλλουσαν Κυβέρνησιν. Καὶ διατὶ τότε δὲν δικαιολογεῖται καὶ ὁ φόβος καὶ ἡ ὑπόνοια, ὅτι καὶ σήμερον ζητοῦσα ἡ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσῃ 85 Εἰρηνοδικεῖα, καὶ περιστοιχιζομένη ἀπὸ πλειονοψηφίαν, ἡ ὁποία ἔχει τὰς ἀπαιτήσεις της, θὰ κανονίσῃ τὰς καταργήσεις κατὰ λόγον οὐχὶ τοῦ ὀρθοῦ καὶ δικαίου, ἀλλὰ κατὰ λόγον ὑπαγορεύσεων κομματικῶν; Δὲν πειθόμεθα ἐκ τῶν συζητήσεων τῶν ἐνταῦθα, ὅτι τοιοῦτος φόβος εἶναι βασιμώτερος; Οἱ περισσότεροι ὁμιλοῦσι περὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου τῆς ἐπαρχίας των. Τοιαύτην ἐξουσίαν ἔχουσα ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ προβῇ εἰς ἀδικήματα. Οὐδὲ δύναται νὰ τὴν σώσῃ ἡ γνωμοδότησις, ἡ μὴ ὑποχρεωτικὴ δι’ αὐτήν, ἡ ἄνευ εὐθύνης γινομένη, προσώπων ὑψίστης μὲν ὑπολήψεως, ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, ἀναρμοδιωτάτων νὰ κρίνωσι διὰ τὰ πλεῖστα μέρη τῆς Ἑλλάδος περὶ τῆς ἀνάγκης ἢ μὴ τῆς ὑπάρξεως Εἰρηνοδικείου. Μία συσχέτισις ἐν εἰδικῇ ἐπιτροπῇ τῶν τριῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων...

§302Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τίνα σχέσιν ἔχει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸς τὰ ἄλλα;

§303ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἔχει σχέσιν μεγάλην· διότι, ὅταν περιορίσητε τὰ Πρωτοδικεῖα, τὰ Πρωτοδικεῖα αὐτὰ ἴσως ἀσφαλεστέραν θὰ σᾶς δώσωσι γνώμην. Ἡ συσχέτισις τῶν τριῶν αὐτῶν νομοσχεδίων, τοῦ περὶ Πρωτοδικείων, τοῦ περὶ Εἰρηνοδικείων καὶ τοῦ περὶ νέων Δικαστηρίων, νομίζω ὅτι εἶναι ὑπαγόρευσις στοιχειώδους ὑποχρεώσεως πρὸς τὴν Δικαιοσύνην. Τὸ εὐμετάβολον τῶν νόμων εἶναι μία ἀπὸ τὰς μεγάλας ἀφορμὰς τῆς συγχύσεως καὶ τῆς ἀταξίας, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ ἐν Ἑλλάδι. Ἡ σύγχυσις ὅμως τῶν δικαστικῶν νόμων εἶναι καταστροφὴ πολλῶν συμφερόντων, συμφερόντων ἑκατοντάκις μεγαλειτέρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις, ἤτοι τῶν οἰκονομιῶν. Τοῦ Εἰρηνοδικείου ἡ δικαιοδοσία ἐπεκτείνεται εἰς ὅλας τὰς ἐνεργείας καὶ τὰς ἀνάγκας καὶ εἰς ὅλας τὰς σχέσεις τῶν πολιτῶν, ὡς οἱ εἰδικοὶ γνωρίζουσι· πρέπει δὲ νὰ μὴ λησμονῆτε, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ μεγάλη ζημία, ἴσως καὶ μεγάλη βλάβη τῆς δημοσίας τάξεως, ἐὰν δὲν γείνῃ προσηκόντως ἡ κατάργησις Εἰρηνοδικείων, ἐὰν δὲν συσχετισθῇ ἡ ὕπαρξις τοῦ Εἰρηνοδικείου πρὸς τὰς ἀνάγκας ἑκάστης κοινωνίας, ἥτις ἔχει ἀνάγκην Εἰρηνοδικείου. Αὐτὴν τὴν σπουδὴν πρὸς τὸ νομοθετεῖν τοιούτους ὀργανικοὺς νόμους θεωρῶ μὴ δεδικαιολογημένην, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ἀσφαλέστερος. Δὲν εἶμαι δὲ καὶ ὑπὲρ τῆς γνώμης, ἣν ἐξήνεγκεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐν τῷ μέλλοντι τὸ δικαίωμα τῆς συστάσεως ἢ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων, διότι, ὅταν ἔλθῃ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Εἰρηνοδικείου, τὸ κομματικὸν πνεῦμα, τὸ ἐπικρατοῦν συνήθως ἐντὸς τῆς Βουλῆς, θὰ ἦναι τὸ κανονίζον τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐπὶ τούτου θὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν θέλησιν τοῦ ἡγέτου τῆς πλειονοψηφίας νὰ συνιστᾷ ἢ νὰ μὴ συνιστᾷ Εἰρηνοδικεῖον, καὶ πάλιν θὰ ἔχωμεν τὰ ἴδια, ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὴν γνώμην τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ ὅταν μόνον τῶν Δικαστικῶν Συμβουλίων ἡ γνώμη δὲν ἀκολουθῆται ἐπὶ τοιούτων θεμάτων, πάλιν θὰ κανονίζῃ αὐτὰ ἡ κομματικὴ αὐθαιρεσία. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καὶ ὡς πρὸς τὸ ἓν καὶ ὡς πρὸς τὸ ἕτερον πρέπει νὰ μεταρρυθμισθῇ ῥιζικῶς τὸ νομοσχέδιον. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τοιοῦτοι νόμοι ψηφιζόμενοι γεννῶσι τὴν σύγχυσιν καὶ τὴν ἀταξίαν, καὶ τότε θὰ δυνάμεθα δικαιότερον νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν τὴν ἀποστροφήν, ἣν πρό τινων ἡμερῶν εἶπεν ὁ Πρωθυπουργός: «Εἶναι Βουλὴ αὐτή, εἶναι Κράτος αὐτό, οὕτως ἀποφασίζον περὶ δικαστικῶν πραγμάτων;»

§304Ν. ΔΕΛΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐναντίος τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων· θαυμάζω ὅμως τὸ εὐμετάβολον τοῦ κ. ἐκ Σάμης Βουλευτοῦ, ὅστις πρὸ τετραετίας ἔγραψε σειρὰν ἄρθρων εἰς τὸ «Ἄστυ», σφόδρα κατακρίνων τὴν πληθώραν τῶν Εἰρηνοδικείων, καὶ σήμερον φωνάζει κατὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων!

§305ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Θέλετε νὰ κατακρίνητε ἐμὲ ἐπὶ ἀνακολουθίᾳ! Ἐγὼ ὑπῆρξα πάντοτε ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων, καὶ ὅ,τι λέγετε εἶναι ἐστερημένον ἀκριβείας· τὸ λέγετε δὲ, διὰ νὰ εὐαρεστήσητε τοῖς Ὑπουργοῖς. Καὶ τώρα ἔτι δὲν ὁμιλῶ κατὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων. Νέος ἄνθρωπος, νὰ εἰσέρχησθε μὲ τοιαῦτα αἰσθήματα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ δεικνύητε τοιαύτας τάσεις, δὲν ἠξεύρω, ἂν εἶναι εὐάρεστον πρᾶγμα.

§306ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§307Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀγανάκτησις τοῦ ἐξ Ἑρμιονίδος ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι ἡ Βουλὴ λησμονεῖ τὸν Κανονισμὸν, προκειμένου περὶ τόσον σπουδαίου ἀντικειμένου, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι πολὺ δικαία· διότι τοὐλάχιστον ἐγὼ, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ εἰσαχθέντος περὶ καταργήσεως ὀκτὼ Πρωτοδικείων, ἀκριβῶς ἐπεκαλέσθην τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἤκουσεν ἀκριβῶς τὴν παρατήρησίν μου, καὶ ἀπεδέχθη τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἐνώπιον εἰδικῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο θίγει συμφέροντα σπουδαιότατα, εἶναι δὲ ὁμολογουμένως πολὺ σπουδαιότερον τοῦ νῦν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Φρονῶ ὅτι καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πολὺ ἁπλούστερον εἶναι, καὶ αἱ γνῶμαι τῶν Βουλευτῶν, αἱ ὁποῖαι τὴν σήμερον ἐξηνέχθησαν, δὲν εἶναι ἢ τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἀντελήφθην ἐναντίαν γνώμην. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατ’ οὐσίαν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ δὲ ἀπὸ τοῦδε δηλῶ, ὅτι εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, διότι φρονῶ, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰσηγούμενος τοῦ νομοσχεδίου εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι θὰ ἐπιτευχθῇ οἰκονομία, δὲν εἶναι ἀκριβές. Βεβαίως δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ οἰκονομία, διότι ναὶ μὲν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν θὰ ἐλαττωθῇ ἡ δαπάνη, ἀλλ’ οἱ πλουτοπαραγωγοὶ παράγοντες τοῦ Κράτους, δηλαδὴ οἱ φορολογούμενοι, θὰ ζημιωθῶσι κατὰ πολύ.

§308ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐπιτρέπητε, θὰ προσθέσω δύο λέξεις, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς Ἑρμιονίδος ἐπέσεισε καθ’ ἡμῶν φόβητρόν τι, ὅπερ μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἐξ ἐκείνων, ἅτινα εὑρίσκονται εἰς τὰς ἀμπέλους, ἱκανὰ ἵνα μόνον τὰ πτηνὰ ἐκφοβίζωσι, —καὶ πάλιν κατὰ τὰ πτηνὰ, διότι ὑπάρχουσι πτηνὰ, ἅτινα συνηθίζουσι καὶ χρησιμοποιοῦσι τὸ φόβητρον, ὅπως ἐπικάθηνται ἐπ’ αὐτοῦ.—Τὸ ἄρθρον, ὅπερ ἐπέσεισε καθ’ ἡμῶν, μὴ ἀναγνώσας αὐτὸ, ὁ κ. Βουλευτὴς Ἑρμιονίδος, εἶναι τὸ ἄρθρον 36 τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ οὐχὶ τὸ 48, τὸ ἄρθρον 36, ὅπερ παραπέμπει εἰς τὸ 48. Τί δὲ λέγει τὸ ἄρθρον τοῦτο τὸ ἀθῶον; (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς, ἢ καὶ πρὸ αὐτῆς, δύναται, ἂν τὸ κρίνῃ ἀναγκαῖον, νὰ παραπέμψῃ τὴν πρότασιν νόμου εἰς τὰς κατὰ τὸ ἄρθρον 48 ἁρμοδίας ἐπιτροπάς». Καὶ περὶ τίνος ἄλλου γίνεται συζήτησις ἐπὶ τόσην ὥραν; Ἐπὶ μακρὸν συζητοῦμεν, οἱ μὲν φρονοῦντες, ὅτι εἶναι εὔλογον νὰ παραπέμψωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν, οἱ δὲ λέγοντες, ὅτι δὲν εἶναι παντελῶς εὔλογον. Ποῖος θὰ κρίνῃ, εἶναι γνωστόν· θὰ κρίνῃ τὸ πρᾶγμα ἡ πλειονοψηφία· ἐὰν δὲ κρίνῃ ἡ πλειονοψηφία, ἐκτελοῦσα οὕτω τὸν Κανονισμὸν, οὐδεμία ὑπάρχει ὕβρις πρὸς τὸν Κανονισμὸν, ὥστε νὰ ἐπισείητε καθ’ ἡμῶν τὴν ἀπειλὴν, ὅτι, ἐὰν πράξωμεν τὸ ἐναντίον ἐκείνου, ὅπερ ὑμεῖς ἐπιθυμεῖτε, θὰ γενώμεθα ἔνοχοι παραβάσεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ, τίς οἶδεν, ἴσως καὶ αὐτοῦ τοῦ Συντάγματος.

§309ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε,—δύο λέξεις. Συνηθίζω νὰ μὴ ἀναφέρω τίποτε, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνέγνωσα καὶ δὲν κατενόησα καλῶς. Ἀνέφερα δὲ τὸ ἄρθρον 48, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὰ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐπιτροπῶν, καὶ τὸ ἀνέφερα, διὰ νὰ ἐρωτήσω, τίνα σκοπὸν ἔχουσιν αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται, εἰμὴ τὸν ἔλεγχον τῶν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων (θόρυβος). Ἡ παραπομπὴ εἰς τὸ ἄρθρον 36 εἶναι ὅλως περιττή. Ἐγὼ ἀκριβῶς ἐτόνισα, ὅτι ἐλησμονήθησαν τελείως τὰ ἄρθρα τοῦ Κανονισμοῦ, τὰ κανονίζοντα τὰ τῆς παραπομπῆς τῶν νομοσχεδίων, διότι καὶ νομοσχέδια σοβαρώτερα οὐδέποτε ἐθεωρήθη ὅτι εἶχον ἀνάγκην νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι βεβαίως ἐπιτακτικὴ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλ’ ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ σέβηται τὴν τοιαύτην διάταξιν.

§310Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως 85 Εἰρηνοδικείων καὶ 8 Πταισματοδικείων, αἰτιολογῶν δὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἰσχυρίζεται, ὅτι τὸ ὑπέβαλεν, οὐχὶ ἵνα διαρρυθμίσῃ τὴν Δικαιοσύνην ἐπὶ τὰ βελτίω, ἀλλὰ διότι πρόκειται νὰ γείνωσιν οἰκονομίαι 500,000 δραχμῶν. Ἄρα τὸ νομοσχέδιον βάσιν ἔχει οἰκονομικὸν λόγον. Τώρα βλέπω ὅτι γίνεται συζήτησις, κατὰ τί θὰ ὠφελήσῃ ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς ἐπιτροπήν. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, διότι, ἐὰν παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ἐπιτροπὴ θὰ συζητήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ, θὰ ἴδῃ, ἂν αἱ 500,000 δραχμαὶ δύνανται νὰ ἐξοικονομηθῶσιν κατ’ ἄλλον τρόπον, θὰ ἴδῃ ἂν ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων θὰ ὠφελήσῃ ἢ θὰ βλάψῃ, θὰ ἴδῃ ἂν θὰ προκύψῃ ζημία ἢ ὠφέλεια, ἂν δὲν θὰ ἐλαττωθῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ ἐνσήμου χάρτου, θὰ ἴδῃ, ἂν δὲν δύνανται νὰ προκύψωσι καὶ ἄλλαι ζημίαι. Θὰ ἴδῃ τὸ μέγεθος τῆς ζημίας, ἥτις ἐπέρχεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον θίγει συμφέροντα ὑπέρτατα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Νομίζετε δὲ, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μεταβιβάσῃ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, διὰ νὰ καταργήσῃ ἡ Κυβέρνησις ὅσα ἐκ τούτων θέλει καὶ ὁπουδήποτε θέλει, ἐπιρρίπτουσα τὴν εὐθύνην κατόπιν εἰς τὴν Βουλήν; Πρέπει, κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, διότι, ὡς εἶπον, θίγει συμφέροντα ὕψιστα τοῦ λαοῦ καὶ δὲν εἶναι ἐκ τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀδιαφόρως παρέρχονται καὶ ἄνευ συζητήσεως ψηφίζονται.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν.

§312Ν. ΜΟΥΖΑΚΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κ. Πρόεδρε.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖται ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις ὑπὸ 15 Βουλευτῶν;

§314ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Ἐγείρονται πλείονες τῶν 15).

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπὴν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.

§316Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πρὸ τῆς ψηφοφορίας, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀλλ’ ἀδυνατῶ νὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, διότι φοβοῦμαι ὅτι, ψηφίζων τοῦτο, ψηφίζω ὑπὲρ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων χρησιμωτάτων, ὡς θεωρῶ τὸ τοῦ δήμου Τριταίας καὶ τὸ τοῦ δήμου Δύμης τῆς ἐπαρχίας μου. Ἐν ἄλλοις λόγος δὲν δύναμαι νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, χωρὶς νὰ γνωρίζω ποῖα ἐκ τῶν Εἰρηνοδικείων καταργοῦνται. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Μιλ. Ἀννίνου Καβαλλιεράτου καὶ Ζησίμου Σαραβέλα, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 122. Ἐκ τούτων 13 εἶπον Ναί, 108 εἶπον Ὄχι, εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἐπομένως ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἀπερρίφθη. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τὸν λόγον ἔχει ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Ἀναστάσιος Ἀναγνωστόπουλος.

§318ΑΝΑΣΤ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ συμφωνήσω μετὰ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι, ὁμιλοῦντες πρὸ μικροῦ ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, ἐκηρύχθησαν ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων. Θὰ συμφωνήσω μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Λοκρίδος, ὁ ὁποῖος ἐξέφρασε τὴν γνώμην, ὅτι μόνον περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ, καὶ θὰ ἐνθυμηθῶ μίαν ἐπαγγελίαν, τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ἄλλοτε ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος, εὑρισκόμενος ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει, ἔλεγεν ὅτι ἀναλαμβάνων τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας θὰ καθίστα καὶ τὸν εἰρηνοδίκην, ὅπως καὶ τὸν δημοδιδάσκαλον, παιδαγωγὸν τῆς κοινότητος, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπηρετεῖ. Ἐπίστευον, ὅτι ἀντὶ τῆς καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τοιαῦται σκέψεις ἔπρεπε νὰ ἐπικρατήσωσι παρὰ τῇ Κυβερνήσει καὶ παρὰ τῷ κ. Πρωθυπουργῷ, διότι νομίζω, ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης, βελτιούμενος καὶ ἀπαλλασσόμενος διὰ νομοθετικῶν μέτρων πάσης κομματικῆς ἐπιδράσεως, θὰ καθίστατο πράγματι ὁ παιδαγωγὸς τῶν ἀγροτικῶν δήμων.

§319Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι κενὰ τὰ ἑδώλια τῶν Βουλευτῶν.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ἀχ. Μαραθέα καὶ Μιλτ. Ἀννίνου Καβαλλιεράτου, μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή). Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 124 Βουλευτῶν. Ὁ κύριος Ἀναγνωστόπουλος παρακαλεῖται νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§321ΑΝΑΣΤ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλεγον λοιπὸν, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης, βελτιούμενος καὶ ἀπαλλασσόμενος διὰ νομοθετικῶν μέτρων πάσης κομματικῆς ἐπιδράσεως, θὰ καθίστατο ὄντως ὁ παιδαγωγὸς τῶν ἀγροτικῶν κοινοτήτων, εἰς τρόπον ὥστε ὁ ἀγρότης, προσερχόμενος εἰς τὸν πρῶτον, εἰς τὸν ἐγγύτερον σταθμὸν τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἐμάνθανεν, ἂν καὶ πῶς λειτουργοῦσιν οἱ νόμοι, ἂν καὶ πῶς ἀπονέμεται ἡ δικαιοσύνη, ἂν τὸ κόμμα ἔχει ἢ δὲν ἔχει θέσιν ἐν τῇ ἀπονομῇ αὐτῆς. Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον, εἴτε ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς πολιτικῆς δικαιοσύνης, εἴτε ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς πταισματικῆς δικαιοσύνης, εἴτε ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ἀνακριτικῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἐνεργεῖ ὁ εἰρηνοδίκης, εἶναι τὸ σχολεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον διδάσκεται τὸ πρῶτον ὁ πολίτης νὰ ὑπακούῃ εἰς τοὺς νόμους, νὰ εὐλαβῆται τὴν ἔννομον τάξιν, νὰ σέβηται τὰ δικαιώματα τοῦ ἄλλου. Ἀπὸ τοῦ σχολείου τούτου, ἀπὸ τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἀναλόγως τῆς διδασκαλίας, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ, ἀναλόγως τῆς ἐντυπώσεως, τὴν ὁποίαν θ’ ἀποκομίσῃ, θὰ διδαχθῇ, ἂν πρέπει ἢ δὲν πρέπει νὰ διαπράξῃ πλημμέλημα, ἂν δύναται ἢ δὲν δύναται νὰ διαπράξῃ κακούργημα, θὰ μάθῃ, ἂν τὸ κόμμα εἶναι ἢ δὲν εἶναι ὑπέρτερον τοῦ νόμου. Τοιαύτην σημασίαν πρέπει ν’ ἀποδώσωμεν εἰς τὴν εἰρηνοδικειακὴν δικαιοσύνην, καὶ πᾶς τις βεβαίως θὰ ἀνέμενε νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ βελτιώσεως τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου. Φαίνεται ὅμως, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καθ’ ἣν ἐπηγγέλλετο τὰ περὶ βελτιώσεως τοῦ εἰρηνοδίκου ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, μέχρι σήμερον, διεπαιδαγωγήθη ἀρκούντως ὁ Ἑλληνικὸς λαός· φαίνεται ὅτι ἡ ἐξημέρωσις τῶν κοινωνικῶν ἠθῶν ἐπῆλθε τελεία· φαίνεται ὅτι ἡ ἁρμονία τῶν κοινωνικῶν σχέσεων συνετελέσθη πλήρης. Ἑπομένως αἱ ἐπαγγελίαι ἐκεῖναι ἐγκατελείφθησαν, αἱ σκέψεις περὶ βελτιώσεως τοῦ εἰρηνοδίκου ἐλησμονήθησαν, καὶ ἀντὶ τούτων ἀνακύπτει καὶ ἐδῶ ἀδυσώπητος ἡ οἰκονομικὴ ψαλὶς, ἡ ὁποία ὀνομάζεται οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τῆς οἰκονομικῆς ταύτης ψαλίδος, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ζητεῖται τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον ἢ ἡ κατάργησις 85 ὅλων Εἰρηνοδικείων, δηλαδὴ 85 σχολείων, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ πολίτης θὰ λάβῃ τὴν πρώτην ἰδέαν περὶ τῆς δικαιοσύνης του. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ζητεῖται, κατὰ τρόπον παραγνωρίζοντα ἐντελῶς τὰ δικαιώματα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἡ ἐκχώρησις τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς πρὸς τὴν ἐκτελεστικήν. Καὶ βεβαίως εἰς Κράτος, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι πολὺ εὐδιάκριτα τὰ ὅρια τῶν διαφόρων ἐξουσιῶν, εἰς τὸ Κράτος τοῦτο, εἰς τὸ ὁποῖον πλήρης ἐπικρατεῖ σύγχυσις τῶν διαφόρων ἐξουσιῶν, δὲν εἶναι παράδοξον, ἂν βλέπομεν καταβαλλομένην τὴν προσπάθειαν, ὅπως ὑποκατασταθῇ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία εἰς τὰ δικαιώματα τῆς νομοθετικῆς. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης μᾶς ἔλεγεν, ὅτι δὲν γνωρίζει τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ καταργηθῶσιν, ἀλλ’ ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι τὰ γνωρίζει καὶ ὅτι πρέπει νὰ τὰ γνωρίζῃ. Καὶ μᾶς ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀντιφάσκων πρὸς τὴν σχετικὴν αἰτιολογικὴν αὐτοῦ ἔκθεσιν, ὅτι δὲν ἐζήτησε πληροφορίας παρὰ τῶν Εἰσαγγελέων καὶ Προέδρων περὶ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων...

§322Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Γνωμοδοτήσεις θὰ ἐζήτουν.

§323ΑΝΑΣΤ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ἰδικάς μας, ἐζητήθησαν πληροφορίαι· ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς μᾶς λέγει, ὅτι δὲν ἐζητήθησαν τοιαῦται.

§324Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἶπον ἐπανειλημμένως, ὅτι δὲν ἐζητήθησαν γνωμοδοτήσεις, πληροφορίαι ἐζητήθησαν· ἀλλ’ εἶπον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίσθησαν ὅτι ἐζήτησα γνωμοδοτήσεις, καὶ ὅτι αἱ γνωμοδοτήσεις ἐδόθησαν πρὸς κατάργησιν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου Εἰρηνοδικείου, εἶπον ὅτι γνωμοδοτήσεις δὲν ἐζητήθησαν.

§325ΑΝΑΣΤ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπετε προχθὲς, ὅτι πληροφορίαι τοιαῦται δὲν ἐζητήθησαν, ἀλλ’ ὅτι κἄποιος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου,—ὁ ὁποῖος δικαίως ἐπωνομάσθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφον ἐρασιτέχνης,—θέλων νὰ πλουτίσῃ, φαίνεται, τὰς στατιστικάς του γνώσεις, ἐζήτησε τὰς πληροφορίας ταύτας. Καὶ ὑπάρχουσιν οἱ συνηγοροῦντες ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται, ὅτι ὁ καθορισμὸς τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων ἐκ τῶν προτέρων ἀπαιτεῖ μελέτην μακρὰν καὶ ἴσως καὶ ἐπίπονον, ὡσανεὶ οἱ κατέχοντες τὰς θέσεις ἐκείνας (δεικνύει τοὺς Ὑπουργοὺς) δὲν πρέπει νὰ μελετῶσιν ἐκ τῶν προτέρων τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ὑποβάλωσι, καὶ τὰ ὁποῖα πρὸ παντὸς πρέπει νὰ ὦσιν ἄρτια καὶ πρωτίστως δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζωσι τὰ δικαιώματα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Οὐδεὶς ἀγνοεῖ, Κύριοι, ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων καὶ μέχρι σήμερον ἀκόμη, ἐθεωρήθη ὡς ὁ προσιτὸς δικαστὴς τῶν ἀπορωτέρων λαϊκῶν τάξεων. Ἐν Ἑλλάδι δὲ ἰδίως, ὅπου ἡ ἐξημέρωσις τῶν κοινωνικῶν ἠθῶν δὲν ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου, εἰς ὃ ἔφθασεν εἰς ἄλλα πεπολιτισμένα Κράτη, ἐν Ἑλλάδι, λέγω, ὁ εἰρηνοδίκης δὲν εἶναι μόνον ὁ πρόχειρος δικαστὴς, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ ἐγγύησις τῆς δημοσίας τάξεως, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἔχει ἢ δὲν ἔχει, ἀνεξαρτήτως τῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας ἐκδίδει ἢ δὲν ἐκδίδει, ἀνεξαρτήτως τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἢ δὲν ὑπάρχουσι. Καὶ ἀφοῦ νοσταλγοῦμεν τόσον διὰ τὸ παρελθὸν, καὶ ἀφοῦ ἐπαναφέρομεν τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, καὶ ἀφοῦ καταργοῦμεν τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τί ἀφίνομεν εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους; Οὐδὲν ἀφίνομεν, ἀλλὰ τοὺς ὑπάγομεν ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ δημοτικοῦ ἀστυνόμου! Τοὺς ὑποβάλλομεν εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τοῦ κόμματος καὶ τῶν μπράβων τοῦ κόμματος! Καὶ ἔπειτα μᾶς λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι πρέπει νὰ συνηθίσωμεν τοὺς πολίτας νὰ αὐτοδιοικῶνται! Ἀλλὰ διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας καὶ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων δὲν βαίνομεν πρὸς τὴν αὐτοδιοίκησιν· βαδίζομεν ἀσφαλῶς πρὸς τὴν ἀναρχίαν. Καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἕνα σχεδὸν αἰῶνα ὑπηρετεῖ τὰ δημόσια καὶ διαπράττει τὰ κοινὰ, δὲν ἠθέλησε νὰ μάθῃ, ποίους ἔχομεν δημάρχους ἐν Ἑλλάδι, δὲν ἠθέλησε νὰ μάθῃ, ποίους εἴχομεν καὶ ποίους θὰ ἔχωμεν δημοτικοὺς ἀστυνόμους, δὲν ἠθέλησε νὰ μάθῃ, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία εἶναι ἀνυπαρξία ἀστυνομίας, δὲν ἠθέλησε νὰ μάθῃ, ὅτι δημοτικὴ ἀστυνομία παρ’ ἡμῖν σημαίνει ἄρνησιν τῶν νόμων, ὅτι δημοτικὴ ἀστυνομία ἄνευ τῆς παρουσίας τοῦ εἰρηνοδίκου εἶναι κατάλυσις τῆς ἐννόμου τάξεως. Βεβαίως οἱ συντάσσοντες τοιαῦτα νομοσχέδια ἐν τοῖς σπουδαστηρίοις των, οἱ κατοικοῦντες ἐν Ἀθήναις ἢ εἰς ἄλλας μεγάλας πόλεις, ὅπου καὶ Εἰσαγγελεὺς καὶ Νομάρχης καὶ ἄλλαι ἀρχαὶ ὑπάρχουσι, δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι σαφῆ ἰδέαν τῆς δημοσίας τάξεως, τῆς ἐπικρατούσης ἐν τοῖς ἀγροτικοῖς δήμοις, δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι σαφῆ ἰδέαν τῆς χρησιμότητος τοῦ εἰρηνοδίκου. Καὶ μήνυσιν ἐὰν θελήσῃ νὰ δώσῃ ὁ πολίτης, θὰ ἦναι ἠναγκασμένος—ἐὰν ἔχῃ τὴν ἀτυχίαν νὰ ἦναι ἀντίθετος τοῦ δημοτικοῦ ἀστυνόμου ἢ τοῦ δημάρχου—νὰ ὁδοιπορήσῃ πέντε καὶ δέκα ὥρας μακρὰν τοῦ τόπου, εἰς ὃν κατοικεῖ, ἵνα τὴν ἐγχειρίσῃ. Ἀλλὰ διὰ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων ἐπέρχεται ἡ κατάργησις αὐτῆς τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης· διότι πάντες γνωρίζομεν, ὅτι αἱ διαφοραὶ αἱ εἰσαγόμεναι ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου ἔχουσιν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀντικείμενον 30 ἢ 40 δραχμὰς, οὐχὶ πλέον τῶν 50 δραχμῶν, συνηθέστατα δὲ πρόκειται περὶ ἀγροζημιῶν. Καὶ ἐρωτῶ πάντας ὑμᾶς, τίς θὰ ἦναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θ’ ἀποφασίσῃ νὰ εἰσαγάγῃ ἀγωγὴν εἰς Εἰρηνοδικεῖον μακρὰν τοῦ τόπου, εἰς ὃν ἔχει τὴν κατοικίαν του; τίς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θ’ ἀποφασίσῃ νὰ προσκομίσῃ μάρτυρας πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀγωγῆς του ἐνώπιον Εἰρηνοδικείου ἀπέχοντος 5 ἢ 10 ὥρας τῆς κατοικίας του; Βεβαίως οὐδεὶς, ἀφοῦ θὰ γνωρίζῃ καλῶς, ὅτι θὰ δαπανήσῃ περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιδιώκῃ διὰ τῆς ἀγωγῆς του, ἢ τὰ ὁποῖα θὰ τῷ ἐπιδικασθῶσι διὰ τῆς ἀποφάσεως. Ἐὰν δὲ συμβῇ ἀμφισβήτησις περὶ κατοχῆς καὶ ληφθῇ ἀνάγκη λήψεως προσωρινῶν μέτρων, ὅσοι ἐδικηγόρησαν καὶ ὅσοι δικηγοροῦσιν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωσι, πόσα θ’ ἀναγκασθῇ νὰ δαπανήσῃ ὁ πολίτης, ἵνα δυνηθῇ νὰ προσέλθῃ ἐνώπιον εἰρηνοδίκου μακρὰν ἀπέχοντος, ὅπως ζητήσῃ προστασίαν τῆς φιλονεικουμένης κατοχῆς του. Καὶ τί θὰ συμβῇ κατόπιν; Θὰ τεθῇ βεβαίως εἰς ἐνέργειαν ἡ χειροδικία. Ὁ πολίτης, μὴ ἔχων προσιτὴν τὴν δικαιοσύνην, μὴ ἔχων πρόχειρον τὸν εἰρηνοδίκην, θὰ θελήσῃ νὰ χειροδικήσῃ. Ἀλλὰ καὶ τί ἄλλο θὰ συμβῇ; Θὰ ἐλαττωθῇ ἀσφαλῶς τὸ ἔσοδον τοῦ χαρτοσήμου, δηλαδὴ θὰ ματαιωθῶσιν αἱ οἰκονομικαὶ προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ὡς εἶναι γνωστόν, ὁ εἰρηνοδίκης εἶναι καὶ ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος, ἐνεργεῖ προεισαγωγικὰς ἀνακρίσεις ἐπὶ τῇ βάσει παραγγελιῶν τοῦ Εἰσαγγελέως. Καταργουμένων τῶν Εἰρηνοδικείων, ποῖος θὰ ἐνεργῇ τὰς προεισαγωγικὰς ἀνακρίσεις; Μήπως ὁ δήμαρχος ἢ ὁ δημοτικὸς ἀστυνόμος; Ἐὰν εἰς τούτους πρόκηται ν’ ἀνατεθῇ τὸ ἔργον τοῦτο, τότε βεβαίως δὲν σοβαρευόμεθα. Ἐὰν ὅμως ὄχι, ποῖος θὰ ἐνεργῇ τὰς ἀνακρίσεις ταύτας; Κατ’ ἀνάγκην ἕτερος ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος ἐξ ἄλλης περιφερείας θὰ μεταβαίνῃ πρὸς τοῦτο εἰς τὰ διάφορα μέρη· καὶ τότε βεβαίως θ’ αὐξηθῶσιν αἱ δαπάναι τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων καὶ τῶν ἀποζημιώσεων, δηλαδὴ πάλιν θὰ καταστραφῶσιν αἱ οἰκονομικαὶ προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ οἰκονομίαι, τὰς ὁποίας προβλέπει ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἐλαττωθῶσι κατὰ τὸ ἥμισυ, ἂν μὴ κατὰ τὸ ὅλον. Διότι, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων θὰ ἐπιτευχθῇ ἐλάττωσις δαπανῶν 400,000 δραχμῶν, διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς καταναλώσεως τοῦ χαρτοσήμου, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ ἀναγκαίως, καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἄλλων ἐξόδων, θέλουσιν ἐλαττωθῆ ἀσφαλῶς αἱ οἰκονομίαι κατὰ τὸ ἥμισυ. Ἀλλὰ χάριν οἰκονομίας 100 ἢ 200 χιλιάδων δραχμῶν ἐπιτρέπεται νὰ γίνηται σκέψις περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως; Βεβαίως ὄχι. Ὑποδείκνυται πανταχόθεν, καὶ ἀπὸ τὴν μίαν πτέρυγα, νομίζω, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην, ὅτι, διὰ νὰ οἰκονομήσητε τὰς 100,000 ἢ 200,000 δραχμάς, ἃς θέλετε, πρέπει νὰ φορολογήσητε τὰς μηνύσεις. Ἐκ τῶν μηνύσεων θέλετε εἰσπράξει 80 ἢ 100 χιλιάδας δραχμὰς κατ’ ἔτος. Ὑποδείκνυται ἐπίσης νὰ φορολογηθῶσιν αἱ ἀνακοπαὶ τῶν λιπομαρτύρων, ἐκ τῶν ὁποίων ἀρκετὸν ποσὸν δύναται νὰ εἰσπραχθῇ. Ἐξανίσταται ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ μᾶς λέγει, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας, ἀλλὰ περὶ οἰκονομιῶν. Ἀλλ’ ἡ φορολογία αὕτη εἶναι δικαιοτάτη, ἡ φορολογία αὕτη πρόκειται καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου νὰ αὐξήσῃ καὶ τὴν Δικαιοσύνην σπουδαίως νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Διὰ τοῦ προτεινομένου μέτρου τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, ὅπως καὶ διὰ τῶν ἄλλων μέτρων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον δὲν ἐπιτυγχάνονται οἰκονομίαι τοιαῦται, ὥστε ν’ ἀνορθώσωσι τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας, — ἡ ὁποία ὁμολογῶ ὅτι δὲν εἶναι εὐάρεστος, — ἀλλὰ τοὐναντίον διὰ τῶν μέτρων τούτων οὐδὲν ἕτερον θὰ συντελεσθῇ ἢ ἡ παράλυσις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἐπὶ βλάβῃ καὶ τῶν δημοσίων καὶ τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων.

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κ. Στελλάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἡ τροπολογία αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 250). Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Χατζιδάκης.

§327Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, κύριε Πρόεδρε.

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν εἶναι ἐγγεγραμμένος ὁ κύριος Φικιώρης.

§329Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῶν ἐν τῷ Κράτει Εἰρηνοδικείων καταργοῦνται ὀγδοήκοντα πέντε, ἐκ δὲ τῶν Πταισματοδικείων ὀκτώ.»

§331Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἀντὶ «ὀγδοήκοντα πέντε» νὰ τεθῇ «μέχρις ὀγδοήκοντα πέντε».

§332Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Διατὶ «μέχρι»;

§333Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ καταργηθῶσιν ἀκριβῶς 85. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν...

§335ΑΠ. ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15.

§337ΑΠ. ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Εἴμεθα.

§338Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὴ ἐπιμένετε, κύριε Πρόεδρε.

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Περ. Ἀλεξάκη καὶ Ν. Α. Στράτου, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 134. Ἐκ τούτων 110 εἶπον Ναὶ, 23 Ὄχι, καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν.

§341Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῶσι τὰ ὑπ’ ἀριθ. 8 καὶ 9 νομοσχέδια. Εἶναι συμβάσεις ταχυδρομικαί, αἱ ὁποῖαι δὲν παρεσκευάσθησαν. Δυνάμεθα νὰ μεταβῶμεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου συνομολογηθείσης δηλώσεως πρὸς παράτασιν τῆς ἰσχύος τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως τοῦ 1895». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς δευτέραν συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συμβάσεως περὶ διαιτησίας».

§343ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς τὴν προσεχῆ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ καταθέσῃ τὴν σύμβασιν τῆς Χάγης.

§344ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἡ σύμβασις τῆς Χάγης κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν· δὲν ἐψηφίσθη, διότι καὶ εἰς τὰ διάφορα συνταγματικὰ Κράτη, Ἀγγλίαν, Γαλλίαν, Ἰταλίαν, τὰ ὁποῖα ἔχουσι παρεμφερὲς πρὸς ἡμᾶς Σύνταγμα, δὲν ἐψηφίσθη. Μόνον ἐν Ὁλλανδίᾳ καὶ Βελγίῳ ἐψηφίσθη, διότι ἐκεῖ ἔχουσιν ἕνα ὅρον τοῦ Συντάγματος πολὺ στενώτερον τοῦ ἰδικοῦ μας· ἀλλ’ ἐν Ἀγγλίᾳ ὄχι μόνον δὲν ἐψηφίσθη, ἀλλ’ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ὑπέβαλε καὶ ἔκθεσιν, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ. Ἐπειδὴ λοιπὸν εἰς τὰ Κράτη αὐτὰ δὲν ἐψηφίσθη, ἀλλὰ μόνον κατετέθη εἰς τὰς Βουλὰς αὐτῶν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ ἐνόμισε πρέπον, μόνον νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύμβασιν ταύτην. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ.

§345ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ φέρω τὰς παρατηρήσεις μου. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἀνωτέρω νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς δευτέραν συζήτησιν).

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας τὴν 16)29 Μαρτίου 1905 ὑπογραφείσης δηλώσεως, τῆς τροποποιούσης τὸ ἄρθρον 13 τῆς συμβάσεως τοῦ 1877». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς τέλους χαρτοσήμου ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Διευθυντοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, τῶν ἐκδιδομένων πρὸς ἐπικύρωσιν πιστοποιητικῶν ἱκανότητος ἐργολάβων». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς βʹ συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1905». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τακτικῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1905». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς βʹ συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Συμβουλίου καὶ ἐπιθεωρητῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ περὶ μονιμότητος τῶν λειτουργῶν αὐτῆς».

§347ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἀρκεῖ ἕως ἐδῶ.

§348ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι 3 ἡ ὥρα.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§350Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Σωτ. Πολυζώη καὶ Μιλτ. Ἀννίνου Καβαλλιεράτου, καὶ μετὰ τὴν διαλογὴν μὴ εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 3 καὶ 45′ πρὸ μεσημβρίας τῆς ἐπιούσης).