1905.05.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31

τῆς 24 Μαΐου 1905.

(Τρίτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλεξ. Σπ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς ἀναφορὰς: Αἴτησιν τοῦ Γ. Δημητρίου, ἀποστράτου ἐνωμοτάρχου, ζητοῦντος αὔξησιν τῆς συντάξεώς του. Αἴτησιν τοῦ Χρ. Χριστοφῆ, πράκτορος τῆς Γαλλικῆς Ὑπερωκεανείου Ἀτμοπλοΐας «Φάβρ–Λάϊν», ὑποβάλλοντος ἔντυπον φυλλάδιον, ἐπιγραφόμενον «Ὕλη πρὸς σύνταξιν νομοσχεδίου περὶ μεταναστεύσεων», δι’ οὗ ἰσχυρίζεται, ὅτι θέλει ἐπέλθει περιορισμὸς τοῦ ῥεύματος τῆς μεταναστεύσεως καὶ ἔσοδον τοῦ δημοσίου ταμείου δραχ. 600,000 Τηλεγράφημα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου Παλλέων τῆς Κεφαλληνίας, ἐκφράζοντος εὐχήν, ἵνα ὑπαχθῇ ὁ δῆμος Λευκάδος εἰς Κεφαλληνίαν διοικητικῶς, τὸ δὲ Πρωτοδικεῖον Κεφαλληνίας εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν. Τηλεγράφημα ἐγκρίτων πολιτῶν Λευκαδίων, διαμαρτυρομένων διὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Φίλιππα περὶ τοῦ νομάρχου Λευκάδος. Ἀναφορὰν τοῦ ἐν Lowell τῆς Ἀμερικῆς διαμένοντος Λεωνίδα Σταματοπούλου ἐξ Ἀμαλιάδος, παραπονουμένου κατὰ τοῦ ἐκεῖ ὑποπροξένου τῆς Ἑλλάδος. Ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ἰλλάρων τοῦ δήμου Παλλέων, παρακαλούντων νὰ τοῖς χορηγηθῇ χρηματικὸν βοήθημα. Αἴτησιν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ὠρωπίων περὶ κατασκευῆς γεφύρας ἐπὶ τοῦ Ἀσωποῦ ποταμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Κυθήρων κ. Στάης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2351 ἔγγραφον αὐτοῦ τῆς 22 Φεβρουαρίου 1905 πρὸς τὸν νομάρχην Κυκλάδων. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι σχετικὸν πρὸς τὸν κατατεθέντα φάκελον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τοῦ λιμένος Νάξου.»

§2ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Καταθέτω τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον χθὲς ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς Σάμης, περὶ τῆς ἀποστολῆς στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος εἰς Σάμην. Ἐπίσης καταθέτω τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς ἐζήτησε περὶ τοῦ τυπογραφείου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§3ΓΡΗΓΟΡ. ΦΟΥΦΑΣ. Ὁ Λεωνίδας Σταματόπουλος ἐξ Ἀμαλιάδος, συμπολίτης μου, πτωχὸς ὢν καὶ ἀπροστάτευτος, καὶ μὴ δυνάμενος νὰ ζήσῃ ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ, ἀπεφάσισε νὰ τὴν ἐγκαταλείψῃ. Κατέφυγε λοιπὸν εἰς τὸ Lowell τῆς Ἀμερικῆς πρὸς εὕρεσιν ἐργασίας, καὶ εὗρε τοιαύτην παρὰ τῇ Ἑταιρείᾳ Λόρτζι, καὶ καλὴν ἐργασίαν, ἐκ τῆς ὁποίας κατώρθωσε ν’ ἀπολαμβάνῃ χρήματα ἀρκετά. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἡ τύχη κατεδίωξε τὸν ἀτυχῆ τοῦτον, καὶ ἐνῷ εἰργάζετο εἰς τὸ ἐργοστάσιον, περιεπλάκη εἰς τὴν ἀτμομηχανὴν καὶ τοῦ ἀπεκόπη ὁλόκληρος ἡ ἀριστερὰ χείρ. Ἐν τῷ θεραπευτηρίῳ εὑρισκόμενος ἐπληροφορήθη ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ ἀποζημίωσιν, διότι ἡ Πολιτεία ἐκεῖ προβλέπει περὶ τῶν τοιούτων δυστυχημάτων. Κατέφυγεν ὅθεν εἰς τὸν αὐτόθι Ἕλληνα ὑποπρόξενον, τοῦ ὁποίου ἐζήτησε τὴν προστασίαν, ὅπως συμβιβαστικῶς λύσῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ὁ κ. ὑποπρόξενος ἐνήργησε, καὶ μίαν ἡμέραν ὁ παθὼν μετέβη εἰς τὸ κατάστημα καὶ ὑπέγραψε, κατὰ συμβουλὴν τοῦ κ. ὑποπροξένου, συμβόλαιον, δι’ οὗ παρῃτεῖτο πάσης ἀξιώσεως κατὰ τῆς Ἑταιρείας, διότι τὸν διεβεβαίωσεν αὕτη, ὅτι θὰ τῷ χορηγήσῃ ἐργασίαν κατάλληλον καὶ ἀνάλογον πρὸς τὴν κατάστασίν του. Ἀλλ’ ὅτε κατόπιν μετέβη εἰς τὴν Ἑταιρείαν, καὶ ἐζήτησεν ἐργασίαν, τῷ εἶπον ὅτι δὲν ἔχει ἐργασίαν, διότι εἶναι ἀνίκανος πρὸς ἐργασίαν· μὴ γνωρίζων δὲ ποῦ νὰ ἀπευθυνθῇ, μετέβη εἰς τὸν κ. ὑποπρόξενον, ἀλλ’ οὗτος τῷ εἶπεν, ὅτι δὲν γνωρίζει τίποτε ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα. Μάλιστα λέγει ὁ παθὼν, ὅτι ἐδόθησαν εἰς τὸν ὑποπρόξενον 2000 δολλάρια ὡς ἀποζημίωσις ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρείας πρὸς τὸν παθόντα. Μείνας ἄστεγος οὗτος καὶ περιφερόμενος τῇδε κἀκεῖσε κατέφυγε πάλιν εἰς τὸν κ. ὑποπρόξενον, ἀλλ’ οὗτος παρ’ ἐλπίδα τὸν ἀπέπεμψεν· οὕτω δὲ, τῶν πάντων στερούμενος, ὁ δυστυχὴς Σταματόπουλος ἠναγκάσθη νὰ ἐπιστρέψῃ ἐνταῦθα. Χθὲς τὸν εἶδον εἰς ἀθλίαν κατάστασιν· ἀναφέρει δὲ μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅτι ὁ ὑποπρόξενος καὶ πρὸς ἄλλους Ἕλληνας μετανάστας ἔδειξε τὴν αὐτὴν διαγωγὴν, καὶ ἐπανειλημμένως ὑπεβλήθησαν κατ’ αὐτοῦ κατηγορίαι πρὸς τοὺς κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ κύριος Μπότασης, ὁ ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ Γενικὸς Πρόξενος τῆς Ἑλλάδος, ἰσχυρίζεται ὅτι ἔχει ὑποβάλει ἔκθεσιν κατὰ τοῦ εἰρημένου ὑποπροξένου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ὑπάρχει πράγματι τοιαύτη ἔκθεσις κατὰ τοῦ ὑποπροξένου· διότι εἶναι λυπηρὸν νὰ διατηρῶνται εἰς τὴν ξένην τοιοῦτοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι νομίζω ὅτι δὲν τιμῶσι τὰς Κυβερνήσεις των, οὔτε ἐνθαρρύνουσι τοὺς νέους, οἵτινες ὑπὸ δυσχερεῖς περιστάσεις καταφεύγουσιν ἐκεῖ, καὶ μᾶς ἀποστέλλουσιν οἱ μάρτυρες ἐκεῖνοι καθ’ ἑκάστην τὰ κέρδη καὶ τοὺς κόπους των, ὑποβαλλόμενοι εἰς πᾶσαν στέρησιν καὶ μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς των.

§4Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετ’ ἀπορίας μου, κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα τὸν φιλιππικὸν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἠλείας Βουλευτοῦ κατὰ τοῦ ἐν Lowell τῆς Ἀμερικῆς ὑποπροξένου, ὅστις νομίζω ὅτι εἶναι ὁ ὑποπρόξενος κ. Ἰατροῦ, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ἔχω ἐναντίας πληροφορίας, διότι πολλοὶ συμπολῖταί μου, μεταναστεύσαντες εἰς Lowell, ἔτυχον τῆς ὑποστηρίξεως αὐτοῦ, διότι ἐκ τῶν σχέσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ἐκεῖ, κατώρθωσε νὰ ἐγκαταστήσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς μετανάστας, τοὺς μὴ γνωρίζοντας οὔτε λέξιν ἐκ τῆς Ἀγγλικῆς, νὰ ἐγκαταστήσῃ, λέγω, αὐτοὺς εἰς ἐργοστάσια, ὅπου ἀπολαμβάνουσιν ἀρκετὰ ἡμερομίσθια· πάντοτε δὲ, ὁσάκις προσέφυγον εἰς τὴν ἐκεῖ προξενικὴν ἀρχήν, ἔτυχον μεγάλης ὑποστηρίξεως καὶ βοηθείας. Εἶχον ὄντως ἐγερθῆ παράπονα κατὰ τοῦ ὑποπροξένου ἐν Lowell, καὶ αὐτὸς οὗτος ἐπανειλημμένως μοὶ ἔγραψε νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὸν ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ Γενικὸν Πρόξενον τῆς Ἑλλάδος, ἵνα μεταβῇ ἐκεῖ καὶ ἐξετάσῃ, προσφερόμενος αὐτὸς ὁ ὑποπρόξενος νὰ καταβάλῃ πᾶσαν δαπάνην οἱουδήποτε ὑπαλλήλου τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ἀποσταλῆ ἐκεῖ, ἵνα ἐξετάσῃ. Ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας ταύτης καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἵνα παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πράξῃ πᾶν ὅ,τι τῷ ἐπιβάλλεται πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς ἀφορμῆς ὅλων αὐτῶν τῶν αἰτιάσεων, ἀπέναντι τῶν ὁποίων ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ὁ εἰρημένος ὑποπρόξενος θὰ ἐξέλθῃ μὲ τὸ μέτωπον ὑψηλά.

§5Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω συγγενεῖς καὶ συμπολίτας ἐν Lowell τῆς Ἀμερικῆς, οἱ ὁποῖοι δι’ ἐπανειλημμένων ἐπιστολῶν μοὶ ἐκφράζουσι μεγάλας εὐχαριστίας διὰ τὸν ἐκεῖ ὑποπρόξενον.

§6ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ κ. ἐξ Ἠλείας συνάδελφος ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἀτυχής τις ἐργάτης, δυστυχήσας ἐν Ἀμερικῇ, μετέδωκεν αὐτῷ, καὶ ἀπορεῖ ὁ κ. συνάδελφος, πῶς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν προέβη ἤδη εἰς τὴν τιμωρίαν τοῦ ὑποπροξένου, ὁ ὁποῖος τόσον πλημμελῶς, κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του. Ὁ κ. ἐξ Ἠλείας συνάδελφος ἂς ᾖναι βέβαιος, ὅτι, ἐὰν εἶχον λάβει καταγγελίαν ἢ βασίμους πληροφορίας, ἀμέσως ἤθελον προβῆ εἰς τὴν τιμωρίαν τοῦ ὑποπροξένου τούτου. Ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἀνευθύνων πληροφοριῶν μέχρι τῶν βασίμων καταγγελιῶν ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Οὐδεμίαν τοιαύτην καταγγελίαν, οἵαν ἀναφέρει ὁ κ. συνάδελφος, ἔλαβον. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ὑπουργίαν μου, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν καὶ πάλιν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀτομικῶς μοὶ εἶχον γείνῃ παράπονα, ἀλλ’ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παρεπονεῖτο, ἔλεγεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχῃ αὐτὸς τὴν θέσιν τοῦ ὑποπροξένου. Ἐν τούτοις θέλω ἐξετάσει τὰ τῆς ὑποθέσεως, ἣν ἀνέφερεν ὁ κ. ἐξ Ἠλείας συνάδελφος, καὶ θέλω προβῆ εἰς πᾶν ὅ,τι τὸ καθῆκον μοὶ ἐπιβάλλει.

§7Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ αἴτησις, ἡ ὁποία ἐπεδόθη εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐν τῷ χωρίῳ Ἰλλάροις τοῦ δήμου Κατωγητῶν τῆς ἐπαρχίας Πάλλης κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ τρέχοντος μηνὸς χάλαζα κατέστρεψεν ἐξ ὁλοκλήρου ὅλην τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ χωρίου ἐκείνου, καὶ ἔμειναν οἱ ἄνθρωποι ἄνευ τῆς ἐλαχίστης βοηθείας, ἡ αἴτησις, λέγω, αὕτη ἀπεστάλη καὶ πρὸς ἡμᾶς, τοὺς Βουλευτὰς Πάλλης, καὶ διεβιβάσαμεν αὐτὴν πρὸς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλοῦμεν δὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ὅπως δοθῇ μικρά τις περίθαλψις εἰς τοὺς παθόντας ἐκ τῆς θεομηνίας, διότι εἰς τὸ χωρίον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκτὸς τῶν ἄλλων προϊόντων παράγει καὶ ἓν περίπου ἑκατομμύριον λίτρας σταφιδοκάρπου, δὲν ἔμεινε πλέον τίποτε, καὶ ἕνεκα τούτου οἱ ἄνθρωποι εὑρίσκονται εἰς ἐσχάτην πενίαν καὶ ἀπογοήτευσιν· σήμερον δὲ προστρέχουσι πρὸς ἡμᾶς, πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, ζητοῦντες μικρὰν περίθαλψιν μέχρις ὅτου βελτιωθῇ ἡ οἰκονομικὴ αὐτῶν κατάστασις.

§8Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ πατριωτικὰ αἰσθήματα τῆς σεβαστῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἔλθῃ ἀρωγὸς ὑπὲρ τῶν ἀληθῶς παθόντων δυστυχῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ἰλλάρων. Ἡ ἐπελθοῦσα εἰς τὸ χωρίον ἐκεῖνο καταστροφὴ εἶναι ἀπερίγραπτος· οὐ μόνον κατεστράφη ὁλόκληρος ἡ σταφιδοπαραγωγή, ἡ ὁποία ὑπολογίζεται ὑπὲρ τὸ ἓν ἑκατομμύριον λιτρῶν, ἀλλὰ κατεστράφη καὶ ἡ παραγωγὴ τοῦ οἴνου καὶ ὅλα τὰ σπαρτὰ καὶ οἱ δημητριακοὶ καρποί, καὶ ἕνεκα τούτου τὸ χωρίον περιῆλθεν εἰς ἀληθῆ πενίαν, καὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπαιτοῦσι. Βοήθειαν δὲ παρὰ τῶν λοιπῶν δήμων εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐλπίσωσι, διότι καὶ αὐτοὶ πάσχουσι. Γνωρίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους δυσχερειῶν, δὲν εἶναι εἰς θέσιν ἴσως νὰ προσέλθῃ χρηματικῶς ἀρωγός, δύναται ὅμως διὰ τῆς ἠθικῆς αὐτῆς συνδρομῆς νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν τῶν παθόντων, συνιστῶσα εἰς τὰς Τραπέζας Ἰονικὴν καὶ Ἐθνικὴν, ἵνα διὰ τῶν ἐν Κεφαλληνίᾳ ὑποκαταστημάτων αὐτῶν εὐαρεστηθῶσι νὰ χορηγήσωσιν εἰς τοὺς δυστυχεῖς κατοίκους Ἰλλάρων μικρὰ γεωργικὰ δάνεια μὲ προθεσμίαν.

§9Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλω πάντως παρακαλέσει αὔριον τὸν κ. νομάρχην Κεφαλληνίας νὰ ἐξετάσῃ περὶ τῶν ζημιῶν τῶν γενομένων εἰς τὸ περὶ οὗ πρόκειται χωρίον, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν αὐτοῦ θέλω ἐνεργήσει τὰ δέοντα.

§10Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ὠρωπίων παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαβιβάσητε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος, δὲν ἀμφιβάλλω, θέλει ἐνεργήσει περὶ τῆς κατασκευῆς τῆς γεφύρας.

§11Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπισπευσθῇ τὸ ἔργον, διότι ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γνωρίζω, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ συγκοινωνία ἄνευ τῆς κατασκευῆς τῆς γεφύρας ταύτης.

§12Γ. Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὑποβάλλω πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου τοῦ διὰ τοῦ λιμένος Κατακώλου ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου». Περὶ τούτου ἄλλοτε ὁ ἀξιότιμος νῦν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν Ὑπουργός, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπέβαλε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δὲν ἦτο τέλειον. Παρακαλῶ νὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἡ πρότασίς μου αὕτη, ἀποτελουμένη ἀπὸ ἓν μόνον ἄρθρον. Δὲν πιστεύω δὲ νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, διότι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη τῆς ψηφίσεως νόμου, ἵνα μὴ ὁ λιμὴν τοῦ Κατακώλου καθ’ ὁλοκληρίαν καταστραφῇ· διότι ἀπό τινων ἐτῶν ἐκ τοῦ λιμένος Κατακώλου ὀλίγιστος σταφιδόκαρπος ἐξάγεται, ἐνῷ, ἐὰν καταργηθῇ ὁ φόρος ὁ λιμενικός, κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, καθόσον εἶναι ὅλως περιττός, τότε ὁ λιμὴν τοῦ Κατακώλου θ’ ἀναζήσῃ.

§13Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ποῖος θὰ τὸν καταργήσῃ;

§14Γ. Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νομίζω ὅτι ἀρκετὰ ἐδώκαμεν εἰς τὰς Πάτρας, δὲν πιστεύω δὲ νὰ θέλητε νὰ δώσωμεν καὶ ἄλλα. Βεβαίως δὲν εἶναι εὐάρεστος ἡ πρότασίς μου εἰς τοὺς φίλους μου ἐκ Πατρῶν Βουλευτάς, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω οὔτε τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν οὔτε τὴν ἐπαρχίαν τῶν Πατρῶν· ἀντιπροσωπεύω τὴν πόλιν τοῦ Πύργου καὶ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Ἠλείας. Μετὰ τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ τὴν ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον περὶ τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Ἠλείᾳ. Ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν Ἠλείᾳ εἶναι ἐντελῶς ἀκροσφαλής. Ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης τὰ συμβάντα κατὰ τὴν ἐφετεινὴν Βουλευτικὴν ἐκλογήν, ἐνόμιζον ὅτι δὲν θὰ εὑρισκόμην πλέον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπαναλάβω τὰ αὐτά. Κατ’ ἐπανάληψιν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ παρουσιασθῶ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, διέταξεν ὅ,τι εἶναι δυνατόν, ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διατίθενται ἐν Ἠλείᾳ, δὲν εἶναι ἐπαρκῆ. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβωσι μέτρα σύντονα καὶ δραστήρια, διότι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ὡς γνωρίζετε, πάντες οἱ κτηματίαι θὰ ἐξέλθωσιν εἰς τὰ κτήματά των. Χθὲς ἐγένετο λῃστεία ἔξωθι τοῦ Πύργου ἐν τῷ χωρίῳ Ἀλποχωρίῳ· ἀφοῦ δ’ ἐλῄστευσαν ἕνα κάτοικον τοῦ χωρίου ἐκείνου, ἐπέβαλον αὐτῷ τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας προσκομίσῃ εἰς τοὺς λῃστεύσαντας αὐτὸν χιλίας δραχμάς, ἀπειλήσαντες αὐτόν, ὅτι ἄλλως δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξέλθῃ τῆς οἰκίας του. Ἐπίσης πρό τινων ἡμερῶν ἔξωθεν τοῦ χωρίου Πλατάνου τρεῖς ἔμποροι ἐλῃστεύθησαν, μεταβαίνοντες εἰς Γορτυνίαν, ἀφῄρεσαν δὲ ἀπ’ αὐτοὺς περὶ τὰς 3000 δραχμάς. Πρό τινων ἐπίσης ἡμερῶν ἀπόσπασμα ὑπὸ ἕνα δεκανέα,—τὸν ὁποῖον συνιστῶ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὅπως τὸν ἀμείψῃ ἠθικῶς, —συνεπλάκη μὲ δύο λῃστάς, καὶ ἐκ τούτων ὁ δεκανεὺς τὸν μὲν ἕνα ἐφόνευσε, τὸν δὲ ἄλλον ἐτραυμάτισεν. Ὁ δεκανεὺς αὐτός, ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζω οὔτε πόθεν κατάγεται οὔτε πῶς λέγεται, πρέπει βεβαίως νὰ λάβῃ μικράν τινα ἠθικὴν ἀμοιβήν. Τὸ ζήτημα τῆς τάξεως, κύριοι Βουλευταί, εἶναι ζήτημα ὑψίστης σημασίας δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, καὶ πρὸ πάντων διὰ τὴν Ἠλείαν, διότι ἡ Ἠλεία ἀτυχῶς εἶχε τὸ πλεονέκτημα πρὸ ἐτῶν νὰ ἦναι πλουσιώτατος τόπος, καὶ ἐκεῖ κατέφευγον πολλοὶ καὶ ἐγκαθίσταντο ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι κατὰ τὸ πλεῖστον δὲν ἦσαν οἱ ἄριστοι βεβαίως, διότι οἱ ἄριστοι δὲν ἀναχωροῦσι συνήθως ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας των, διὰ νὰ ἔλθωσιν εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν, ἵνα ἐγκατασταθῶσι. Σήμερον, ὅτε ἡ Ἠλεία δυστυχεῖ, οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἐρρίφθησαν εἰς τὰ ἐγκλήματα, καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε, ὅτι ἡ Ἠλεία ἀριθμεῖ περίπου 2,000 κακοποιὰ στοιχεῖα. Φρονῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ μεταξὺ τῶν ἐντίμων καὶ γενναίων ἀξιωματικῶν τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ καὶ δεύτερος Μπαϊρακτάρης, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ δοθῇ πλήρης δικαιοδοσία ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐὰν οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν τολμήσῃ νὰ παραπονεθῇ ἐναντίον του, ἡ Κυβέρνησις νὰ κωφεύσῃ, διότι ἡ Ἠλεία σήμερον εὑρίσκεται εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν. Ἡ Ἠλεία διαιρεῖται εἰς φορολογουμένους πολίτας καὶ εἰς κακοποιούς, ἀλλὰ δυστυχῶς τοὺς φορολογουμένους ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πολίτας φορολογοῦσι καὶ οἱ κακοποιοί. Καὶ θὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Ὄτε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος κακοποιοί, διαπράξαντες διάφορα ἐγκλήματα, μετέβησαν εἰς χωρίον τι καὶ ἐζήτησαν δραχμὰς 500, οἱ κάτοικοι ἠναγκάσθησαν νὰ πληρώσωσι. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι πληρώνουσι φόρους ὄχι μόνον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ληστάς. Νομίζω ὅτι ἡ τοιαύτη κατάστασις πρέπει νὰ ἐκλείψῃ. Δὲν αἰτιῶμαι διὰ τὴν τοιαύτην κατάστασιν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως οὔτε τῆς παρελθούσης. Ἀτυχῶς ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τοῦ 1872 δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐπιβάλωσι τὸ κράτος τῶν νόμων ἐν Ἠλείᾳ· νῦν ὅμως ἡ τοιαύτη κατάστασις, κύριοι Βουλευταί, πρέπει νὰ ἐκλείψῃ, καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἠλείας καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ λοιποὶ Ὑπουργοὶ θὰ ἐφαρμόσωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ στόματος τοῦ Βασιλέως ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ἐπηγγέλθησαν, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ ἡ κατάστασις ἐκείνη, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς ἓν εὐνομούμενον Κράτος, ὅτι θὰ ἐκλείψῃ ἡ φυγοδικία, θὰ ἐκλείψωσιν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πιέζουσι καὶ φορολογοῦσι τοὺς φιλησύχους πολίτας. Μετὰ τοῦτο θὰ ὑποβάλω παράκλησιν πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις συνήθως, ὅταν ἀπαντᾷ εἰς Βουλευτάς, συνιστῶντας αὐτῷ νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα, λέγει: «πάντοτε μετὰ ψυχραιμίας». Παραδέχομαι ὅτι ἡ ψυχραιμία εἶναι μία ἀρετή, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν δύναταί τις νὰ συστήσῃ ψυχραιμίαν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πεινῶσιν. Οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, πεινῶσι, καὶ ζητοῦσι παρ’ ὑμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, ὅπως τὸ ταχύτερον λάβητε ἓν μέτρον. Ἀκούομεν ὅτι ἦλθεν ἐξ Ἀγγλίας ὁ κ. Πεσμαζόγλου, ὅτι ἔφερε προτάσεις, καὶ ὅτι τὰς προτάσεις ταύτας ἀνεκοίνωσε πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν. Ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν τίποτε ἀπὸ αὐτά ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐπαναλαμβάνωνται τὰ τοιαῦτα ἀορίστως, διότι ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τὰ πάντα, καὶ κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς ἀναβιβάζουσιν ἢ καταβιβάζουσι τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος, διότι τὴν μίαν ἡμέραν λέγουν ἔξαφνα ὅτι τὸ σχέδιον τοῦ κ. Πεσμαζόγλου εὐδοκιμεῖ, τὴν ἄλλην ἡμέραν λέγουν, ὅτι δὲν εὐδοκιμεῖ. Νομίζω λοιπὸν ἀναγκαῖον καὶ συνιστῶ θερμῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, πρὸ πάντων δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ δώσῃ τὸ ταχύτερον ἓν πέρας εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο· διότι, ἂν μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο τίποτε ὑπὲρ τῆς σταφίδος, δὲν ἐγένετο διότι ἐβραδύναμεν, καὶ ἐβραδύναμεν ἐπὶ πολύ, ὥστε ἐδώκαμεν τὸν καιρὸν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ἀντέδρασαν, — οὐχὶ βεβαίως πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, ἀλλὰ πρὸς τὸ ἀτομικόν των συμφέρον, — νὰ διαμαρτυρηθῶσι, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ πράξωμέν τι σωστικὸν καὶ τέλειον. Νομίζω, ἐξ ὅσων ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι αἱ προτάσεις τοῦ κ. Πεσμαζόγλου εἶναι ἄξιαι λόγου. Ἐφιστῶ λοιπὸν τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, καὶ τὸν παρακαλῶ, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος ταύτης δώσῃ ἓν πέρας εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην· καὶ ἂν μὲν φρονῇ ὅτι αἱ προτάσεις τοῦ κ. Πεσμαζόγλου εἶναι σοβαραὶ, νὰ συνάψῃ μετ’ αὐτοῦ τὴν σχετικὴν σύμβασιν, ἐὰν δὲ ὄχι, νὰ τὸ εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καθαρὰ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, καὶ δι’ ἡμῶν πρὸς τὸν λαὸν, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ ὁ κόσμος.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Ἠλείας ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 196).

§16Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας θὰ εἴπω δύο λέξεις. Καὶ ἐγὼ θέλω παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, εἰ δυνατόν, ταχεῖαν καὶ ἐνισχύσῃ τὴν εἰς Λοκρίδα ἀποσταλεῖσαν στρατιωτικὴν δύναμιν, διότι αὕτη δὲν εἶναι ἐπαρκής· συνιστῶ δὲ ν’ ἀποσταλῇ καὶ ἀνώτερος ἀξιωματικὸς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λοκρίδος, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἔχει κλονισθῆ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ. Ἐγένετο φόνος ἔξωθι τῆς Ἀταλάντης πρό τινων ἡμερῶν, ἐγένετο φόνος καὶ λῃστεία ἐν τῷ δήμῳ Θρονίου, φονευθέντος τοῦ ἀτυχοῦς Σάλτα, ἐγένετο αἰχμαλωσία καὶ εἰς τὴν παρακειμένην ἐπαρχίαν τῶν Θηβῶν, ἐν τῷ χωρίῳ Καρδίτσῃ, περιφέρονται δὲ καί τινες λῃστοφυγόδικοι εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἡμῶν. Εἰς τὸ χωρίον Μπεσχένι τοῦ δήμου Ἐλατείας ἐπίσης ἐγένετο φόνος ἐσχάτως. Ἔχει λοιπὸν διασαλευθῆ ἡ τάξις ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λοκρίδος, καὶ τοῦτο βεβαίως προέρχεται ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς στρατιωτικῆς δυνάμεως. Θὰ παρακαλέσω καὶ αὖθις τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μεριμνήσωσι τάχιστα περὶ ἀποστολῆς ἐπαρκοῦς δυνάμεως εἰς Λοκρίδα, διότι ἡ ἀποσταλεῖσα εἶναι ἀνεπαρκής.

§17ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικόν. Αἱ πληροφορίαι τῶν δύο κυρίων συναδέλφων εἶναι μικρὸν κατηγορητήριον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν μᾶς πληροφορῶσιν, ὅτι ἐν Ἠλείᾳ ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐξέλιπεν, ὅτι καὶ ἐν Λοκρίδι ἐπίσης ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐξέλιπε, νομίζω ὅτι εἶναι χρέος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σπεύσῃ νὰ ἀναγγείλῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἢ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ ὅλα τὰ λεγόμενα, ἢ ὅτι ἔλαβε τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἡ θεωρία τῶν κ. συναδέλφων, ὅτι τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα εἶναι ἐπικρατέστερα τῶν φιλονόμων, εἶναι ἔμμεσος μομφὴ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὰ φιλόνομα στοιχεῖα κέκληται ἡ Πολιτεία νὰ προστατεύῃ, καὶ τὰ φιλόνομα στοιχεῖα πρέπει νὰ ὦσιν ἰσχυρότερα τῶν κακοποιῶν στοιχείων, ἀφοῦ ἔχουσι προστάτην τὴν Κυβέρνησιν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπει, ἂν ὄχι σήμερον, αὔριον τοὐλάχιστον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποῖα μέτρα ἔλαβεν. Ἡ δὲ αἴτησις τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅπως σταλῇ στρατιωτικὴ δύναμις εἰς τὰς ἐπαρχίας των, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι τὸ θεραπευτικὸν μέσον. Βεβαίως, ἂν ὑπάρχῃ διαθέσιμος δύναμις, πρέπει νὰ σταλῇ, καὶ ἴσως ἔπρεπε νὰ σταλῇ ἐκεῖ καλλίτερον, διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν παρὰ ὡς ἐστάλη εἰς τὸν δῆμον Σαμαίων, διὰ νὰ ἐνισχυθῶσιν, ὡς ἐνόμιζον οἱ Ὑπουργοί, οἱ φίλοι τῶν ὑποψήφιοι. Ἐν τούτοις, διὰ νὰ καθησυχάσῃ ἡ Βουλή, φρονῶ ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ δώσῃ πληροφορίας, διὰ νὰ ἐκλείψωσιν αὐταὶ αἱ διαδόσεις.

§18Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἀνησυχῇ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Σάμης ἡ ὑπόνοια, ὅτι ἐνδεχόμενον εἶναι τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα νὰ ἦναι ἐπικρατέστερα τῶν εἰρηνικῶν στοιχείων...

§19ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἠλείας τὸ εἶπε.

§20Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. .. παρακαλῶ αὐτὸν νὰ καθησυχάσῃ τὴν ἀνησυχίαν του ταύτην. Εὐτυχῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα οὐδὲ εἰς παρεληλυθυῖαν ἐποχήν, ὅτε τῳόντι ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἦτο ἐν ἐσχάτῳ κινδύνῳ, τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα δὲν ἠδύναντο νὰ ἦναι ἐπικρατέστερα τῶν ἀγαθῶν στοιχείων, κατὰ μείζονα δὲ λόγον δὲν δύνανται τώρα. Συνάδελφος ἐκ Λοκρίδος πρὸ 8 ἢ 10 ἡμερῶν μοὶ ὡμίλησε περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Λοκρίδι· συνενοήθημεν τότε μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἐλάβομεν τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, διετάξαμεν δὲ ὅσα ἐξηρτῶντο ἀπὸ ἡμᾶς· ἀλλὰ δὲν νομίζω προσῆκον νὰ ζητηθῶσι παρ’ ἡμῶν περισσότερα ἢ ὅσα δυνάμεθα νὰ πράξωμεν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα, εἶναι νὰ μεταχειρισθῶμεν τὴν δημοσίαν δύναμιν πρὸς καταδίωξιν τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Τοῦτο ἐπράξαμεν.

§21Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν. Ἦλθον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐκ τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γινώσκω ὅσα σᾶς εἶπον προηγουμένως. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ λάβῃ μέτρα ὑπὲρ τῆς ἐν Λοκρίδι δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ δὲν δύναταί τις νὰ ἐλέγξῃ αὐτὴν ἐπὶ ἀδρανείᾳ ἐν τῷ παρόντι. Ἐπαναλέγω ὅμως, ὅτι ἡ ὑπάρχουσα ἐκεῖ στρατιωτικὴ δύναμις δὲν εἶναι ἐπαρκής. Πρέπει ταχέως ν’ ἀποσταλῇ καὶ ἑτέρα στρατιωτικὴ δύναμις, ἥτις νὰ διαιρεθῇ εἰς 4 ἀποσπάσματα, περιπολοῦντα καθ’ ἅπασαν τὴν ἐπαρχίαν, διότι, ὡς ἔχουσι νῦν ἐκεῖ τὰ πράγματα, διατρέχει κίνδυνον ἡ δημοσία ἀσφάλεια. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται εἰς μεγάλην στενοχωρίαν καὶ ἀνησυχίαν. Πρὸ ὀλίγου μάλιστα εἷς συμπολίτης μου προφορικῶς μοὶ ἔκαμε παραστάσεις σοβαράς, διότι καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος διατρέχει κίνδυνον αἰχμαλωσίας, ὡς ἔλεγεν ἡμῖν.

§22ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Βουλευτὴς θέλει νὰ δώσῃ συμβουλὰς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ποῖα μέτρα πρέπει νὰ λάβῃ. Ἐὰν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν, εἶναι οἷα ἔδει νὰ ὦσι, θέλει ἐξαλειφθῆ τὸ κακόν· ἀλλὰ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι οἷα ἔπρεπε νὰ ὦσι, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐξηλείφθη τὸ κακόν. Τώρα ποῖα μέτρα πρέπει νὰ ληφθῶσι, τοῦτο εἶναι τῆς εὐθύνης τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἐὰν ἡ δύναμις, τὴν ὁποίαν ἀπέστειλε, δὲν ἦναι ἐπαρκὴς, αὐτὸς φέρει τὴν εὐθύνην. Ἂν ἡ ἀστυνομία, ἡ προληπτικὴ ἀρχὴ, λειτουργεῖ καλῶς, ἢ ἂν ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ λειτουργεῖ καλῶς, καὶ ἡ ἐπιφορτισμένη τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν χωροφυλακὴ λειτουργεῖ καλῶς, ταῦτα πάντα εἶναι θέματα ἀναγόμενα εἰς τὴν εὐθύνην τῶν Ὑπουργῶν. Ἑπομένως, ἀφοῦ ὑπεσχέθη ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔλαβε καὶ θὰ λάβῃ μέτρα, ἐλπίζω ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θ’ ἀναγγείλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐπανῆλθεν ἡ τάξις εἰς ἀμφοτέρας τὰς ἐπαρχίας, τῆς Λοκρίδος καὶ τῆς Ἠλείας διότι, ἂν ἐξακολουθήσῃ ἡ αὐτὴ κατάστασις, τότε εἶναι καλὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἡ Βουλὴ, ἵνα συζητήσῃ εὐρύτερον καὶ ζητήσῃ εὐθύνας.

§23Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλάκις, κ. Πρόεδρε, ἠσχολήθη ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ πολλάκις ἔντονοι ἠκούσθησαν διαμαρτυρίαι τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων, εἰς ὧν τὰς ἐπαρχίας ἐπεκράτησεν ἀνωμαλία. Ὅσοι μάλιστα ἐξ ἡμῶν ὑπήρξαμεν Βουλευταὶ καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλευτικὴν Περίοδον ἐνθυμούμεθα, ὅτι δὲν παρήρχετο σχεδὸν ἑβδομὰς χωρὶς νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ χωρὶς νὰ ἀσκηθῇ αὐστηρὸς ὁ ἔλεγχος τῶν κυρίων Βουλευτῶν κατὰ τῶν Κυβερνήσεων τῶν παρελθουσῶν. Κατὰ μίαν μάλιστα τότε Σύνοδον, ὅτε ἡγεῖτο τῆς Κυβερνήσεως ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας, ὅτε ἀνηγγέλλετο ἡ διάπραξις ἀδικημάτων εἴτε κατὰ τῆς ζωῆς εἴτε κατὰ τῆς περιουσίας τῶν κατοίκων τῶν ἐπαρχιῶν, τόσον σφοδρὰ ὑπῆρξεν ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως, ὥστε ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐχαρακτηρίζετο οἱονεὶ ὡς συνένοχος τῶν διαπραττομένων ἀδικημάτων. Ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παραστήσω τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα, ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἄλλη Κυβέρνησις ἔχει τὸ ἐνδιαφέρον, ὅπως ἐπικρατῇ τάξις καὶ ἀσφάλεια ἐν ταῖς ἐπαρχίαις· δὲν δύναμαι ὅμως νὰ μὴ παραπονεθῶ κατὰ τῆς ἐλλείψεως προνοίας ἐκ μέρους τῆς παρούσης Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐπιβαλλομένην καταδίωξιν καὶ σύλληψιν τῶν κακοποιῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα, περιφερόμενα καθ’ ὁμάδας εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἐπιπίπτουσι κατὰ τῶν ζώων μέχρις ἐξολοθρευμοῦ αὐτῶν. Τοιαύτη κατάστασις ἐπικρατεῖ καὶ εἰς τὴν Ἠλείαν. Ἡ κλοπὴ τῶν μεγάλων ζώων ἔφθασεν εἰς τὸ κατακόρυφον· οἱ ἰδιοκτῆται αὐτῶν ἀναγκάζονται νὰ παρακολουθῶσι βῆμα πρὸς βῆμα αὐτά, διότι εὐθὺς ὡς διαφύγωσι τὰ βλέμματα τῶν κυρίων των γίνονται ἀνάρπαστα ὑπὸ τῶν κακοποιῶν στοιχείων. Ἐκτὸς ὅμως τούτου ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν καὶ ἄλλο μέσον ὑπὸ τῶν κακοποιῶν στοιχείων πρὸς ἐκβίασιν τῶν φιλησύχων πολιτῶν. Ἀπευθύνουσιν ἐκβιαστικὰς ἐπιστολὰς πρὸς τοὺς εὐπορωτέρους τῶν κατοίκων, καὶ ζητοῦσι παρ’ αὐτῶν ἄλλοτε μὲν 200 δραχμάς, ἄλλοτε δὲ 500, τὰς ὁποίας ἂν δὲν πληρώσουν οὗτοι, ἀπειλοῦνται ὅτι δεινὰ θὰ πάθωσι. Καὶ ἀληθῶς, ἂν δὲν ἀποστείλωσι τὰ αἰτούμενα, τὴν ἐπαύριον εἴτε τὰ ζῷά των χάνουν, εἴτε ἄλλην ζημίαν ὑφίστανται. Παρέστησα καὶ ἄλλοτε εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ σταλῇ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα, ἵνα οὗτος μετ’ ἀνακριτοῦ, συνοδευόμενοι καὶ ὑπὸ ἰσχυροῦ στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος, ἐξέλθωσιν εἰς περιοδείαν ἀνὰ τὴν ἐπαρχίαν, διότι οὕτω πως νομίζω ὅτι εἶναι δυνατόν, ἂν ὄχι νὰ ἐξαλειφθῶσιν οἱ λεγεῶνες τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, οἵτινες λυμαίνονται τὴν Ἠλείαν, τοὐλάχιστον νὰ ἐλαττωθῇ τὸ κακὸν τὸ ὑφιστάμενον, διότι ἐκ τῆς καταστάσεως ταύτης παραβλάπτονται τὰ συμφέροντα καὶ τῆς κοινωνίας καὶ τῆς Πολιτείας.

§24Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπανειλημμένως ἐστάλησαν διαταγαὶ πρὸς τὸν ἐν Πύργῳ Εἰσαγγελέα, ὅπως πράξῃ τὸ καθῆκόν του. Ἐὰν ὁ Εἰσαγγελεὺς νομίζῃ ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ὑμεῖς ὑποδεικνύετε, εἶναι μέτρον ἐπιβαλλόμενον καὶ ἀναγκαῖον, τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ ὅ,τι πρέπει, διότι, ὅπως καὶ ὑμεῖς πολὺ ὀρθῶς παρετηρήσατε, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ Κυβέρνησις μὴ κηδομένη τῆς δημοσίας ἀσφαλείας πάσης ἐπαρχίας.

§25ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν ἀρκεῖ νὰ κήδηται· πρέπει καὶ νὰ δύναται. Ἐὰν ἡ δύναμις τῆς Κυβερνήσεως ἐλλείπῃ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις λέγῃ ὅτι ἔκαμεν ὅ,τι ἠδύνατο καὶ δὲν ἔφερεν ἀποτέλεσμα, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀποκαταστήσῃ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ συνεβούλευον τοὺς συναδέλφους ἐξ Ἠλείας νὰ προσφύγωσιν εἰς τὴν δύναμιν τοῦ Παπαστασινοῦ· ἴσως αὐτὸς ἐπαναφέρῃ τὴν τάξιν.

§26Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας κ. Τσάτσος ἐζήτησε πληροφορίας σχετικὰς πρὸς τὰ Πρωτοδικεῖα Μεσολογγίου καὶ Εὐρυτανίας. Καταθέτω αὐτάς. Ὁ βουλευτὴς Κυνουρίας κ. Καλούτσης ἐζήτησεν ὡσαύτως πληροφορίας τινάς, σχετικὰς πρὸς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν. Καταθέτω καὶ αὐτάς. Ὁ βουλευτὴς Λεβαδείας κ. Μπουφίδης ἐζήτησε πληροφορίας σχετικὰς πρὸς τὸ Πρωτοδικεῖον Λεβαδείας, ὡς καὶ πληροφορίας περὶ τῶν δαπανῶν ὡρισμένων Πρωτοδικείων. Καταθέτω αὐτάς. Ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Πονηρόπουλος ἐζήτησε πληροφορίας σχετικὰς πρὸς τὸ Πλημμελειοδικεῖον Κυπαρισσίας. Καταθέτω καὶ αὐτάς. Εἶναι καὶ διάφορα ἔγγραφα τοῦ ἀρχείου, τὰ ὁποῖα θὰ παρακαλέσω τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅταν δὲν θὰ ἦναι πλέον ἐνταῦθα ἀναγκαῖα. Ὁ βουλευτὴς Κυθήρων κ. Στάης ἐζήτησε πληροφορίας, τὰς ὁποίας μοὶ ὑπενθύμισε καὶ χθὲς, σχετικὰς πρὸς τὸ ἐν Ἀθήναις Βαρβάκειον Λύκειον. Καταθέτω ταύτας. Ὁ βουλευτὴς Καλαμῶν κ. Δαγρὲς ἐζήτησε πληροφορίας περὶ τῶν φυγοδίκων ἐν Μεσσηνίᾳ. Καταθέτω καὶ αὐτάς.

§27ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, παρακαλῶ νὰ μὴ λησμονῆτε μίαν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔκαμα καὶ τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα καὶ ἐγγράφως, παρακαλῶν νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ποῖοι λόγοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἐνταῦθα μετάκλησιν τοῦ ἀνακριτοῦ καὶ τοῦ Εἰσαγγελέως Κεφαλληνίας.

§28Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ ἀνακριτὴς Κεφαλληνίας δὲν μετεκλήθη. Μετεκλήθη ὁ Εἰσαγγελεὺς Κεφαλληνίας, παρὰ τοῦ ὁποίου ἔχω ἀνάγκην νὰ λάβω πληροφορίας ὡρισμένας περὶ τῶν ζητημάτων ἰδίως τῶν σχετιζομένων πρὸς τὰς φυλακὰς Κεφαλληνίας. Κατὰ λάθος ἐνόμισεν ὁ ἀνακριτὴς, ὅτι ἐκαλεῖτο αὐτὸς, ἐνῷ οὐδὲν δικαίωμα εἶχον νὰ καλέσω τὸν ἀνακριτὴν εἰς Ἀθήνας, οὐδὲ τὸν ἐκάλεσα, ὅτε δὲ ἦλθεν ἐνταῦθα, διετάχθη νὰ ἐπανέλθῃ ἀμέσως εἰς Κεφαλληνίαν.

§29ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὥστε διὰ ζητήματα τῶν φυλακῶν μετεκλήθη ἐνταῦθα.

§30Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μάλιστα. Τὸν Εἰσαγγελέα Κεφαλληνίας ἐκάλεσα διὰ ζητήματα σχετιζόμενα πρὸς τὰς φυλακὰς Κεφαλληνίας· ἔχω δὲ καὶ ἔκθεσιν αὐτοῦ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§31ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Καὶ ὁ ἀνακριτὴς ἦλθε κατὰ λάθος!

§32Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν προτελευταίαν Σύνοδον τῆς παρελθούσης Περιόδου ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματωδῶν ὑγρῶν καὶ ποτῶν. Ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ περιέχεται ἄρθρον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ ὅλων τῶν πωλητῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν. Ὁ φόρος οὗτος εἶναι ἀφόρητος, μάλιστα εἰς τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ κατάργησις τῆς σχετικῆς φορολογίας τῶν πωλητῶν τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, ὡς καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ πάσης ποινῆς ἐκείνων, κατὰ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς κατηγορίαι ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 197).

§34ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ὃν χρόνον συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη καὶ ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους, ἀκριβῶς διὰ τροπολογίας μου συνέστησα καὶ ὑπέδειξα νὰ ἀπαλειφθῶσιν αἱ διατάξεις, ἃς ἦλθε σήμερον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος νὰ ἐπικρίνῃ. Αἱ διατάξεις αὗται ὁμολογουμένως κατέστησαν ἀφόρητοι, διότι βαρύνουσι κυρίως τοὺς ἐν κώμαις καὶ μικροῖς κέντροις πωλητὰς οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν καπνοπώλας καὶ παντοπώλας, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται ἢ κατ’ ἀνάγκην, χάριν τοῦ ἐπαγγέλματός των καὶ χάριν τῆς λοιπῆς των ἐργασίας, νὰ ἔχωσι καὶ μικρὰς ποσότητας οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἄρσεως τῆς εἰσπράξεως δικαιώματος καταναλώσεως ἀπὸ τῶν μικροπωλητῶν τούτων ἀνεφάνη μείζων καὶ ἐπιτακτικωτέρα κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, χαίρω δὲ πολὺ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος ἔσχε τὴν πρωτοβουλίαν νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον, καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ δυσκολευθῇ ν’ ἀποδεχθῇ τὴν γνώμην ταύτην, διότι καὶ τὸ ἔσοδον, τὸ ὁποῖον πορίζεται τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς εἰρημένης διατάξεως, εἶναι ἐντελῶς ἀνάξιον λόγου, καὶ οἱ ἐπιτηδευματίαι, οἱ ὁποῖοι καταβάλλουσι διὰ τὸ ἐπιτήδευμά των φόρον ἀνώτερον, εἶναι ἄξιοι τοιαύτης προστασίας.

§35Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὅτε ἐλέγομεν ἡμεῖς ταῦτα, σεῖς δὲν τὰ ἠκούετε!

§36ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ὑπεστήριξα ἐγώ.

§37Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ὅτι τὰ ὑπεστηρίξατε σεῖς· ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις, ἣν ὑπεστηρίζετε, νὰ μὴ περιλάβῃ τοιαύτην διάταξιν.

§38ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Συντάσσομαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου. Χθὲς ὑπέβαλον τροπολογίαν συντομωτάτην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἐπικρατείας, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 16, πρὸς διασάφησιν μιᾶς παραγράφου, ἀλλ’ ἡ τροπολογία αὕτη δὲν διενεμήθη, καὶ ἴσως δὲν ἐτυπώθη, ἐνῷ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἡ τροπολογία μου ἀφορᾷ τοὺς ἐπισκόπους, διότι ὁμιλεῖ ἡ παράγραφος ἐκείνη, ἣν εὐηρεστήθη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ περιλάβῃ κατόπιν συστάσεων ἐμοῦ καὶ ἄλλων ἐν τῷ ἄρθρῳ 16, περὶ Ἐπισκοπῶν καὶ οὐχὶ περὶ ἐπισκόπων. Οὕτω δ’ ἔχοντος τοῦ πράγματος, συγκαταργοῦνται κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην καὶ αἱ Ἐπισκοπαὶ αἱ διατηρηθεῖσαι ἐν ἰσχύϊ διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1899...

§39Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἄρθρον εἶναι δεκτικὸν διορθώσεως μετὰ τὰς γενησομένας συζητήσεις. Διότι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν νομοθεσίαν τήν τε κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς Βασιλείας καὶ τὴν μετέπειτα. Τὸ ἄρθρον λοιπὸν παραμένει ὡς θέμα πρὸς συζήτησιν.

§40ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εὐκολύνῃ ἡ τύπωσις τῆς τροπολογίας μου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἔλθῃ ἡ τροπολογία σας ἐκ τοῦ τυπογραφείου, καὶ θὰ διανεμηθῇ. Ἄλλως τε δύνασθε, ἐπειδὴ εἶναι μικρὰ, καὶ προφορικῶς νὰ τὴν ἀναπτύξητε.

§42Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὑπέβαλον πρό τινων ἡμερῶν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶν αὐτὸν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ πίνακα ἐμφαίνοντα πόσοι θὰ ἦναι οἱ ἐκλεγόμενοι ἐξ ἑκάστης ἐπαρχίας Βουλευταὶ δυνάμει τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὁ πίναξ οὗτος δὲν κατετέθη.

§43Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρατηρῶ πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν Πατρῶν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀνέρχεται εἰς 177. Ἔχω πίνακα περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν ἑκάστης ἐπαρχίας.

§44Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Περὶ αὐτοῦ ἔκαμα λόγον.

§45Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω πρότασιν νόμου, σχετικὴν πρὸς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὑποβληθὲν νομοσχέδιον περὶ τοποθετήσεως καὶ μεταθέσεως δικαστῶν, μὲ τροποποίησιν ἀφορῶσαν εἰς τὸν προβιβασμὸν τῶν πρωτοδικῶν εἰς ἀνωτέρας θέσεις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μελετήσῃ τὴν πρότασίν μου ταύτην, καὶ θέλει εὕρει πολλὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θέλουσι συντελέσει πρὸς βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου του.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ὕδρας ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 198).

§47ΑΛΕΞ. ΠΛΑΤΗΣ. Θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Σέλιανης τοῦ δήμου Ὁμιλαίων τῆς Φθιώτιδος. Τὸ χωρίον αὐτὸ, ἀπαρτιζόμενον ἐκ 200 οἰκογενειῶν, συνίσταται ἐκ δύο συνοικιῶν. Ἡ συνοικία ἡ κειμένη πρὸς τὸ ἀνατολικὸν μέρος τοῦ χωρίου κατοικεῖται ὑπὸ 50 οἰκογενειῶν, ἀλλὰ τὸ ἔδαφος, ἐφ’ οὗ εἶναι ἐκτισμένη, ὑπέστη καθίζησιν κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα ἕνεκα τῶν βροχῶν, καὶ ἐκ τῆς καθιζήσεως ταύτης πᾶσαι αἱ οἰκίαι κατέρρευσαν, ἐκ τούτου δὲ οἱ κάτοικοι τῆς συνοικίας ἐκείνης ἠναγκάσθησαν νὰ μετοικήσωσιν εἰς ἑτέραν συνοικίαν καὶ τεθῶσιν εἰς προσωρινὸν ὑπόστεγον. Ἐπειδὴ πᾶσαι αἱ οἰκογένειαι αὗται εἶναι πτωχαὶ, ἐπικαλοῦνται τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως χορηγήσῃ πρὸς αὐτὰς βοήθημά τι, ἵνα διὰ τοῦ μέσου αὐτοῦ στεγασθῶσι. Δὲν ζητοῦσιν οὔτε δάνειον ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους,—ἵνα μὴ ἀποδώσωσιν αὐτὸ ποτὲ, κατὰ τὴν νέαν μέθοδον,—οὔτε νὰ μὴ πληρώσωσι φόρον εἰς χρῆμα, ἀλλ’ εἰς εἶδος.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§49ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κατ’ αὐτὰς περιῆλθεν εἰς γνῶσίν μου τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῇ ὀνομαστικῇ ἑορτῇ τοῦ Βασιλέως ἀπεστάλη ὑπὸ τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἡμετέρου πρεσβευτοῦ. Διὰ τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ συνέχαιρεν ὁ πρεσβευτὴς τὴν Α. Μ. ἐξ ὀνόματος τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἑλληνικῆς παροικίας! Νομίζω ὅτι προκειμένου περὶ Ἑλλήνων ζώντων ὑπὸ οἱανδήποτε ἰδιότητα ἐν Κωνσταντινουπόλει δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ χρῆσις τῆς λέξεως ταύτης, διότι ἡ Κωνσταντινούπολις δὲν εἶναι ξένη γῆ, εἰς ἣν παροικοῦσιν Ἕλληνες. Ποιοῦμαι τὴν παρατήρησιν ταύτην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. πρεσβευτοῦ ἐπὶ ζητημάτων τοιούτων, τὰ ὁποῖα, ὅσον καὶ ἂν ἦναι ἀσήμαντα, ἐνδεχόμενον νὰ προκαλέσωσι σκάνδαλα, συγκλονίζοντα τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν.

§50Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ζητήσῃ παρὰ τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἀντιπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως καὶ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα τὴν ἐν ταῖς ἐξωτερικαῖς ἀγοραῖς ὑπάρχουσαν παρακαταθήκην σταφιδοκάρπου, διότι ὁ πίναξ οὗτος θέλει μᾶς χρησιμεύσει κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου.

§51Β. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἑξῆς σύστασιν. Διὰ τοῦ νόμου τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν τελευταίαν Περίοδον τῆς Βουλῆς καὶ διὰ μεταγενεστέρων ἐκτελεστικῶν Διαταγμάτων διῃρέθη τὸ Κράτος, ὡς γνωστὸν, εἰς 12 στρατιωτικὰ διαμερίσματα, ἐν ἑκάστῳ δ’ ἐξ αὐτῶν συνέστη καὶ Στρατολογικὸν Γραφεῖον. Ἀλλ’ ἐνῷ εἰς τὰ ἕνδεκα ἐκ τῶν δώδεκα διαμερισμάτων, καὶ δὴ εἰς τὰς πόλεις, ἐν αἷς ἑδρεύουσι τὰ Στρατολογικὰ Γραφεῖα τούτων, ἑδρεύουσι καὶ στρατιωτικὰ σώματα, ἐξαιρετικῶς εἰς τὴν Τρίπολιν, οὖσαν ἕδραν τοῦ Ηʹ Στρατολογικοῦ Γραφείου, οὐδὲν στρατιωτικὸν σῶμα ἑδρεύει. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μεριμνήσῃ πρὸς ἄρσιν τοῦ γενομένου ἀδικήματος εἰς τὴν Τρίπολιν, ἥτις, καὶ λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς αὐτῆς θέσεως, καὶ λόγῳ τῆς συγκοινωνίας καὶ λόγῳ τοῦ κλίματός της, καὶ λόγῳ τέλος τῆς οἰκονομικωτέρας ἐν αὐτῇ συντηρήσεως στρατιωτικοῦ σώματος, δικαιοῦται νὰ ᾖναι ἕδρα τοιούτου σώματος. Ἂς ᾖναι δὲ βέβαιος ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι τοῦτο πράττων θὰ προκαλέσῃ ἀμέριστον τὴν εὐγνωμοσύνην ὁλοκλήρου νομοῦ.

§52Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ Αἰγίου ὑπῆρχεν ὑπαξιωματικός τις, ὀνόματι Ρέγκος, ὅστις διὰ τῶν ἐκτρόπων ἐνεργειῶν αὑτοῦ ἐγένετο ἀφορμὴ νὰ λάβωσι χώραν σκηναί, αἱ ὁποῖαι ἀνησύχησαν τὴν πόλιν ὁλόκληρον. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, πολὺ ὀρθῶς ποιοῦσα, ἀπεμάκρυνε τὸν ὑπαξιωματικὸν αὐτὸν ἐκεῖθεν. Ἀλλ’ ὡς πληροφοροῦμαι, ἐπανῆλθε καὶ πάλιν οὗτος εἰς τὴν ἀστυνομίαν ἐκείνην, εἶναι δὲ πιθανὸν νὰ ἐπαναληφθῶσιν αἱ σκηναὶ, ὧν ἐγένετο αἴτιος ἄλλοτε. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φροντίσῃ περὶ ἀπομακρύνσεως αὐτοῦ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου.

§53ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§54Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὴν εὐλάβειαν πρὸς τὰς καθεστηκυίας ἀρχὰς αἰσθάνομαι πλήρη, καὶ βεβαιῶ τὸν κ. ἐκ Κυθήρων Βουλευτὴν, ὅτι δὲν εἶχον ἀνάγκην τῆς συστάσεώς του. Οἱ λόγοι, δι’ οὓς δὲν ἐκοινοποιήθη ἡ παῦσις, ἀναφέρονται ἐν τῷ ὑποσημειώματι, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνέγνωσεν. Ἐὰν δὲν ἀνεκάλεσα τὴν παῦσιν, ἕπεται ὅτι δὲν ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ ἐπαναφέρω τοὺς περὶ ὧν ὁ λόγος δύο καθηγητὰς ὁριστικῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη ἐν τῷ Βαρβακείῳ Λυκείῳ τῆς ἐξακολουθήσεως τῆς ἐργασίας αὐτῶν, παρήγγειλα νὰ ἐξακολουθῶσιν αὐτήν· ἐὰν δὲ θὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἢ οὔ, εἶναι ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἐπεφυλάχθην ν’ ἀποφασίσω ἀναλόγως τῶν περιστάσεων.

§55Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν εὗρε κατάλληλον δικαιολογίαν, ἵνα ἀπαντήσῃ πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν Κυθήρων. Διότι δὲν γνωρίζω, τίνα ἑρμηνείαν δίδει ὁ Ὑπουργὸς ἢ οἱ συμβουλεύοντες τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΑΝΔʹ τοῦ 1882, ἀλλ’ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ἄρθρου ἀποδεικνύει καθαρῶς, ὅτι μετὰ 20 ἡμέρας ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τῆς μεταβολῆς αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ δι’ ἀμφοτέρους τοὺς καθηγητάς. Διότι, ὅταν ὁ νόμος λέγῃ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ὑπάλληλον ἡ ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ ὅτι τῷ ἐκοινοποιήθη ἡ τοιαύτη μεταβολὴ, κατ’ ἀναστροφὴν ὑποτίθεται ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὸν, ὅτι δέον νὰ θεωρῇ τὴν κοινοποίησιν ὡς γενομένην. Ἑπομένως αὐτὸς ὀφείλει ν’ ἀπόσχῃ τῆς ὑπηρεσίας, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ μὴ ἀπόσχῃ, ὅταν ὁ νόμος λέγῃ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ ὅτι ἐκοινοποιήθη τοιαύτη μεταβολή· πρέπει τουτέστι νὰ θεωρηθῇ ἡ μεταβολὴ ὡς γενομένη δι’ αὐτόν. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι δέον ν’ ἀπόσχῃ τῆς ὑπηρεσίας. Καὶ ἂν μὲν ἡ μεταβολὴ ᾖναι ἀπόλυσις, πρέπει ν’ ἀπόσχῃ πάσης δημοσίας ὑπηρεσίας μετὰ τὴν παρέλευσιν τῶν 20 ἡμερῶν, ἐὰν δὲ μετάθεσις, πρέπει ν’ ἀπόσχῃ τῆς ὑπηρεσίας τῆς θέσεως, ἣν κατεῖχε, διότι ἔπαυσεν ἡ ἁρμοδιότης, ὅπως ἐνασκῇ καθήκοντα δημοσίου ὑπαλλήλου ἐν τῇ θέσει ταύτῃ.

§56Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Καθηγητὴς ὤν, λαμβάνει μέρος εἰς τὰ Συμβούλια καὶ ἀποφασίζει.

§57Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διότι ὁ καθηγητής, ἐκτὸς τοῦ καθήκοντος τοῦ διδάσκειν, ἔχει καὶ καθήκοντα διοικητικά, δι’ ὧν κανονίζονται δικαιώματα πολιτῶν. Δύναται νὰ ἐνασκῇ τὰ καθήκοντα ταῦτα ἐγκύρως; Ὄχι. Διότι εἶναι ῥητὴ ἡ διάταξις τοῦ νόμου. Εἶναι ἡ μεταβολὴ δι’ αὐτὸν ὑποχρεωτική. Ἑπομένως, ὅταν καλῆται ν’ ἀσκήσῃ δικαιώματα διοικητικὰ δημοσίου ὑπαλλήλου, δὲν δύναται νὰ τὰ ἐνασκήσῃ, διότι ἄλλως καταδιώκεται ἐπὶ ἀντιποιήσει ἀρχῆς. Ἐὰν πρόκειται νὰ διδάσκῃ ἁπλῶς, εἴτε καὶ δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ, οὗτος θ’ ἀποζημιώσῃ αὐτὸν ἐκ τοῦ ἰδιαιτέρου τοῦ βαλλαντίου καὶ ὄχι ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἐξεταστέον τὸ ζήτημα ὑπὸ μόνην τὴν ἔποψιν, ἣν εἶπεν ὁ κύριος Βουλευτὴς Κυθήρων, τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὴν Βασιλικὴν ὑπογραφήν, διότι, ὡς γνωστόν, δὲν εἶναι δυσχερὴς εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς ἡ ἀνάκλησις Διατάγματος, καὶ ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἡμέρας μάλιστα. Καὶ ἂν πρόκηται προσωρινῶς νὰ μείνῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐκεῖνος, ὃν ἀφορᾷ τὸ Διάταγμα, δύναται, τηρουμένων τῶν προσχημάτων, νὰ ὑποβληθῇ Διάταγμα, ἀνακαλοῦν τὴν παῦσιν, καὶ μετὰ τινας ἡμέρας ἕτερον, προτεῖνον τὴν ἀπόλυσιν. Δὲν ἔχει σημασίαν, ἂν αὐξάνῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταβολῶν, διότι συνηθίσαμεν νὰ βλέπωμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν αὐξανόμενον, ἀλλὰ τέλος πάντων ἂς λείψῃ ἡ ἀνευλάβεια αὕτη πρὸς τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ἄνακτος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ζητηθῇ λόγος παρὰ τοῦ ἔχοντος δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον, διατί δὲν ἐξετελέσθη τὸ Διάταγμα; Δὲν ἦσαν ἀληθεῖς οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκα προεκλήθη τὸ Διάταγμα; τότε διατὶ ἐπλανήθη ἡ Α. Μ. καὶ ἔθηκεν ὑπογραφὴν εἰς Διάταγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελεσθῇ ἕνεκα τοῦ ὅτι οἱ λόγοι, δι’ οὓς προεκλήθη τὸ Διάταγμα, δὲν ὑφίστανται; Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς ἡ δικαιολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Νομίζω ὅτι εἶναι παράβασις ῥητῆς διατάξεως νόμου, καὶ καθῆκον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διορθώσῃ τὸ πρᾶγμα, εἴτε ὑποβάλλων νέον Διάταγμα ἀναδιορισμοῦ, εἴτε ὑποβάλλων Διάταγμα ἀνακλήσεως τῆς ἀπολύσεως· διότι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, εἶναι παράβασις ῥητῆς διατάξεως τοῦ νόμου, ἀσχέτως πρὸς τὴν ὀφειλομένην εὐλάβειαν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ἄνακτος.

§58Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ζήτημα, νομίζω ὅτι δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι εἰς ὅσα εἶπον, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κυθήρων. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι ὑποχρεωτικὸν διὰ τὸν Ὑπουργὸν τὸ εἰκοσαήμερον, ἀλλ’ ἡ γνώμη αὕτη δὲν εἶναι παραδεκτὴ οὐ μόνον ὑπ’ ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ὑπ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠσχολήθησαν εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῆς διατάξεως ταύτης, ἥτις ἐτέθη, διότι συμβαίνει ἐνίοτε νὰ μὴ δύναται νὰ εὑρεθῇ τὸ πρόσωπον, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γένηται ἡ κοινοποίησις...

§59Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἱστορία τοῦ νομοθετήματος ἀποδεικνύει τὴν γνώμην σας ὀρθήν.

§60Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀποδεικνύει τοῦτο καὶ ἡ ἐφαρμογὴ καὶ ἡ δοθεῖσα εἰς τὴν διάταξιν ταύτην ἑρμηνεία ὑπὸ τῶν Ὑπουργείων, ἥτις εἶναι αὐτή, τὴν ὁποίαν εἶπον προηγουμένως. Ἡ ἱστορία δὲ τοῦ νομοθετήματος ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ διάταξις περὶ τοῦ εἰκοσαημέρου εἶναι ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου.

§61Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω τὴν ἱστορίαν τοῦ νόμου αὐτοῦ· γνωρίζω διατὶ ἐγένετο, ἀλλὰ δὲν ἀποδέχομαι αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δίδει εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, καὶ δὲν τὴν ἀποδέχομαι, διότι εἶναι ῥητὸν τὸ γράμμα τοῦ νόμου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: ὅταν ἦναι διὰ τὸν ὑπάλληλον ὑποχρεωτικὴ ἡ διάταξις καὶ ὑποχρεωτικὴ ἡ μεταβολή, ἔχει κῦρος ἡ πρᾶξις τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, ἣν οὗτος ἐνεργεῖ μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ εἰκοσαημέρου ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς μεταβολῆς ἐν τῇ ἰδιότητι καὶ τῇ θέσει, ἣν πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς μεταβολῆς εἶχε;

§62Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§63Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πόθεν θὰ δικαιολογηθῇ τοιαύτη ἑρμηνεία, ὅταν ὁ νόμος ῥητῶς λέγῃ, ὅτι μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ εἰκοσαημέρου δὲν δύναται ὁ ὑπάλληλος ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν γενομένην μεταβολήν; Ἄρα ὀφείλει ν’ ἀποδεχθῇ τὴν μεταβολὴν ὡς γεγονός· τούτου δὲ γενομένου δεκτοῦ, δὲν δύναται πλέον ὁ δημόσιος ὑπάλληλος νὰ ἐνεργήσῃ ἐγκύρως πράξεις, ἀναγομένας εἰς τὴν σφαῖραν τῶν καθηκόντων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας ἢ τοῦ μέρους, ἐν ᾧ διετέλει.

§64Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Εἶναι γνώμη σας· ἄλλοι ὅμως ἔχουσιν ἀντίθετον γνώμην.

§65Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἀρκεῖ τὸ νὰ λέγῃ τις, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἀντίθετος γνώμη, ὅπως πεισθῶμεν, ὅτι ἡ διδομένη ὑπ’ ἐκείνου ἑρμηνεία τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ νόμου εἶναι ὀρθή, ὅταν μάλιστα συμπίπτῃ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς τοιαύτης ἑρμηνείας τῆς διατάξεως τοῦ νόμου κατὰ τοιοῦτον τρόπον νὰ προσκρούῃ πρὸς ἄλλα καθήκοντα, καθήκοντα διοικητικά. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας πρέπει νὰ διορθώσῃ τὸ ἄτοπον, ἢ προκαλῶν Διάταγμα νέου διορισμοῦ, ἢ προκαλῶν Διάταγμα ἀνακαλοῦν τὸ τῆς ἀπολύσεως.

§66Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, φρονῶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ δευτέρα γνώμη, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἀπαιτεῖται Διάταγμα πρὸς διορισμὸν τῶν καθηγητῶν μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Διατάγματος τῆς ἀπολύσεως αὐτῶν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, διὰ δηλώσεώς του λέγων, ὅτι προσωρινῶς διατηρεῖ τὸν καθηγητὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, παραδέχεται κατ’ ἀνάγκην, ὅτι δύναται δι’ ἁπλῆς διαταγῆς ὑπουργικῆς νὰ διορίσῃ δημόσιον ὑπάλληλον, οἷος ὁ καθηγητής. Διότι περὶ τούτου πρόκειται.

§67Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι.

§68Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. «Ὄχι», λέγετε. Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε: ὅταν ἀπαιτῆται Διάταγμα, ὅπως διορισθῇ τις δημόσιος ὑπάλληλος, καὶ εὐθὺς ὡς δημοσιευθῇ Διάταγμα περὶ ἀπολύσεώς του σεῖς τὸν διατηρῆτε διὰ διαταγῆς σας προσωρινῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ τὸ παράδοξον, ὅτι παύεται συνεπείᾳ συνεννοήσεως Ὑπουργοῦ καὶ Βασιλέως ὁ ὑπάλληλος, καὶ ἔπειτα διὰ μόνης τῆς θελήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ διατηρεῖται ὁ ὑπάλληλος οὗτος; Εἶναι δυνατὸν νὰ μοὶ εἴπητε: «αὐτὸ εἶναι γνώμη σας· ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν γνώμην». Φρονῶ ὅμως, ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἔχετε, εἶναι λελανθασμένη· διότι, εὐθὺς ὡς παραδεχθῆτε ὅτι ἀπαιτεῖται Διάταγμα πρὸς διορισμὸν ὑπαλλήλου τινὸς, πρέπει νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι δημοσιευομένου Διατάγματος ἀπολύσεως τοῦ ὑπαλλήλου τούτου δὲν ὑπάρχει πλέον ὁ ὑπάλληλος οὗτος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἂν ἔτι ἐξακολουθῇ ὑπάρχων δυνάμει τῆς διαταγῆς σας.

§69Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς, δὲν ἠξεύρω διατὶ, λησμονεῖ ὅτι ἡ δημοσίευσις Διατάγματος δὲν ἀποτελεῖ ἐκτέλεσιν. Ἐκτέλεσιν Διατάγματος ἀποτελεῖ μόνον ἡ κοινοποίησις αὐτοῦ πρὸς τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ, εἴτε ὡς διοριζόμενον, εἴτε ὡς ἄλλην μεταβολὴν ὑφιστάμενον, ἀφέθη δὲ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἡ κρίσις τῆς κοινοποιήσεως τοῦ Διατάγματος, καὶ τοῦτο ἀκριβῶς ἡρμηνεύθη ὅτι δὲν εἶναι κατὰ τοῦ Δημοσίου, καὶ ἡρμηνεύθη ὄχι ὑπ’ ἐμοῦ, διότι δὲν εἶναι ἑρμηνεία, ἣν ἐγὼ πρῶτος ἔκαμα, ἀλλ’ εἶναι ἑρμηνεία, ἣν εὗρον γενομένην παραδεκτὴν καὶ ἐφαρμοζομένην ὑπὸ πάντων τῶν Ὑπουργῶν.

§70Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κακῶς.

§71Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐνδέχεται νὰ ἦναι κακὴ ἡ ἑρμηνεία, ἀλλὰ τέλος πάντων ταύτην εὗρον παραδεδεγμένην σήμερον.

§72Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἀγνοεῖ ὅτι ἡ δημοσίευσις Διατάγματος δὲν ἀποτελεῖ ἐκτέλεσιν, ἀλλ’ ὅτι ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἀποτελεῖ μόνη ἡ κοινοποίησις τοῦ Διατάγματος εἰς τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας καὶ ἡμεῖς αὐτὸ λέγομεν, ὅτι ἡ δημοσίευσις τοῦ Διατάγματος ἀποτελεῖ ἐκτέλεσιν δυνάμει τοῦ νόμου μετὰ 20 ἡμέρας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως· σεῖς λέγετε ὄχι, ἐνῷ ὁ νόμος, ῥητῶς λέγει, ὅτι μετὰ 20 ἡμέρας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως ἀποτελεῖ ἐκτέλεσιν, τὸ λέγει δὲ τόσον σαφῶς, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι μετὰ 20 ἡμέρας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως Διατάγματος ἀπολύσεως δημοσίου τινὸς ὑπαλλήλου ὁ ὑπάλληλος οὗτος παύει νὰ ἐνασκῇ τὰ δημόσια καθήκοντα.

§73Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι· δὲν διακρίνεται.

§74Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ νόμος λέγει, ὅτι μετὰ παρέλευσιν 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος τῆς μεταβολῆς δι’ ἕνα ὑπάλληλον ὁ ὑπάλληλος οὗτος δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν γενομένην μεταβολήν. Τουτέστιν αὐτὸς μετὰ 20 ἡμέρας παύει νὰ ἐνασκῇ καθήκοντα δημοσίου ὑπαλλήλου ἐν τῇ θέσει, ἐν ᾗ ἦτο διωρισμένος. Αὐτὰ λέγει ὁ νόμος. Σεῖς λέγετε, ὅτι δύνασθε, ἐναντίον τοῦ νόμου, μὴ κοινοποιοῦντες εἰς αὐτὸν τὸ Διάταγμα, νὰ δώσητε παράτασιν τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου. Αὐτὸ δὲν τὸ παρατηρῶ ἐν τῷ νόμῳ. Δύνασθε ἐξαίρετα ν’ ἀνακαλέσητε τὸ Διάταγμα τῆς ἀπολύσεως, ἢ νὰ τὸν διορίσητε ἐκ νέου, ἀλλὰ παράτασιν δὲν δύνασθε νὰ τῷ δώσητε. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Γυμνασίου, ἐφ’ ὅσον οὗτοι καὶ μετὰ τοῦτο ἐκτελοῦσι τὰ διδακτικὰ καθήκοντά των, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ζήτημα· ἀλλ’ ὅταν ἐκτελῶσι καθήκοντα διοικητικά, τὸ ζήτημα παρουσιάζεται ἀκέραιον πλέον, καὶ ἂν συμβῇ νὰ ἔλθῃ τοιοῦτο ζήτημα, διὰ προσβολῆς δικαιωμάτων ἐκ πράξεως τῶν τοιούτων καθηγητῶν, ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων, βεβαίως τὰ Δικαστήρια θὰ δικαιώσωσι τὸν πολίτην, τὸν βλαβέντα ἐκ τῆς τοιαύτης διοικητικῆς πράξεως τοῦ καθηγητοῦ, καὶ θὰ σᾶς εἴπωσιν, ὅτι ὁ καθηγητὴς ἐκεῖνος, κατὰ τὴν ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ἣν θὰ ἐφαρμόσωσι, δὲν δύναται νὰ ἦναι ὑπάλληλος μετὰ παρέλευσιν 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος τῆς ἀπολύσεώς του. Αὐτὸ εἶναι τόσον σαφές, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, λέγων ὅτι τοιαύτην γνώμην ἔχει περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Δὲν πρόκειται νὰ κατηγορηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἐν γνώσει καὶ ἐκ προθέσεως παρεβίασε τὸν νόμον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πολλάκις καὶ οὕτω παρεβίασε τὸν νόμον, ἀλλὰ νῦν λέγει, ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ κρατοῦσα γνώμη ἐν τῷ Ὑπουργείῳ. Ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν ἕπεται, ὅτι εἶναι καὶ ἡ ὀρθὴ ἡ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ κρατοῦσα γνώμη, εἴδετε δὲ, ὅτι ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἤσκησαν τοιαῦτα καθήκοντα καὶ ἠθέλησαν νὰ διοικήσωσι τὸ Κράτος, δὲν κάμνουσι τοιαύτην ἑρμηνείαν. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι δὲν πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐξακολουθήσῃ ἀποδεχόμενος τοιαύτην ἑρμηνείαν.

§75ΑΓ. ΦΙΚΙΩΤΗΣ. Ὁ Ἄρειος Πάγος ἐπανειλημμένως ἀπεφάνθη ὑπὲρ τοιαύτης ἑρμηνείας, ἣν δίδουσιν οἱ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§77Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§78Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, παρεμβληθεὶς εἰς τὴν συζήτησιν, περιορίζει τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθησαν οἱ δύο προλαλήσαντες ἀξιότιμοι συνάδελφοι, εἰς σχέσεις ἰδιωτικοῦ δικαίου. Ἀγνοῶ, ποῦ τὰς τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου σχέσεις ἐν τῷ προκειμένῳ νομοθετήματι ἀνεκάλυψεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ νόμος αὐτὸς ἔρχεται ἀπὸ τοῦ πρώτου ἄρθρου καὶ λέγει, ὅτι πρὸ πάσης ἐκτελέσεως πρέπει νὰ καταχωρίζωνται ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ περὶ διορισμῶν, προβιβασμῶν, παύσεων καὶ μεταθέσεων τῶν δημοσίων πολιτικῶν ὑπαλλήλων ἢ ὑπηρετῶν Β. Διατάγματα κλπ. Πρόκειται ἐνταῦθα περὶ ἰδιωτικῶν σχέσεων, περὶ σχέσεων καθαρᾶς ἰδιωτικῆς φύσεως, ἵνα εἴπωμεν ὅτι ὁλόκληρος ὁ νόμος αὐτὸς προνοεῖ περὶ διακανονισμοῦ ἰδιωτικῶν σχέσεων;

§79Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§80Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ δευτέρῳ ἄρθρῳ ὁ νόμος προβαίνει εἰς ἀπαγόρευσιν διὰ τὴν ὅρκισιν τῶν ὑπαλλήλων, ὅπως ἀναλάβωσι τὴν ἀρχὴν καὶ διὰ τῶν πράξεων αὑτῶν δημιουργήσωσιν ἀδικήματα, ἐν ᾗ περιπτώσει, κατὰ παράβασιν τῶν διατυπώσεων τοῦ νόμου, τοιαῦται ἐγκαταστάσεις δημοσίων ὑπαλλήλων λάβωσι χώραν. Ὑπάρχει τι ἰδιωτικὸν δίκαιον εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον; Ὄχι βεβαίως. Ἔχομεν τὸ ἄρθρον 3· καὶ τί λέγει τὸ ἄρθρον 3; Τὸ ἄρθρον 3 τεκμηριοῖ τὴν κοινοποίησιν, καὶ λέγει, ὅτι μετὰ παρέλευσιν 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καταχωρίσεως τοῦ περὶ ἀπολύσεως, ὑποβιβασμοῦ ἢ μεταθέσεως δημοσίου ὑπαλλήλου ἢ ὑπηρέτου Β. Διατάγματος δὲν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὸν ἡ ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ ὅτι τῷ ἐκοινοποιήθη ἡ τοιαύτη μεταβολή.

§81Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Εἰς αὐτόν· ἄλλως θὰ ἔλεγε κατ’ ἄλλον τρόπον.

§82Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖ τὸ τεκμήριον, τὸ ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως, τὸ ἀκαταμάχητον; ὅτι διὰ τῆς παρελεύσεως τοῦ εἰκοσαημέρου ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Διατάγματος ἐπῆλθεν ἡ ἐκτέλεσις αὐτοῦ.

§83Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ἐδῶ ἀκριβῶς διαφωνοῦμεν.

§84Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ πράξητε διὰ τῆς ἑρμηνείας, τὴν ὁποίαν δίδετε; Ζητεῖτε νὰ περιορίσητε τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἀπολύσεως μόνον εἰς τὴν ἀπόληψιν τοῦ μισθοῦ, ἀφίνετε δὲ τὸν ὑπάλληλον περιβεβλημένον μὲ τὴν ἐξουσίαν τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, ἐνεργοῦντα δημόσια καθήκοντα, δυνάμενον νὰ κανονίζῃ δικαιώματα πολιτῶν, καίτοι ἐκ τοῦ νόμου ὑπάρχει τὸ τεκμήριον, τὸ ἀκαταμάχητον, τὸ ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως, ὅτι ὁ ὑπάλληλος οὗτος μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ εἰκοσαημέρου ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως παύει νὰ ἦναι περιβεβλημένος δημοσίαν ἐξουσίαν. Νομίζω ὅτι διακρίνοντες ἐκεῖ, ὅπου ὁ νόμος δὲν διακρίνει, — διότι, ἂν ἤθελε νὰ διακρίνῃ, ἠδύνατο νὰ εἴπῃ, ὅτι μετὰ 20 ἡμέρας ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς δὲν δικαιοῦται εἰς ἀπόληψιν μισθοῦ, — δίδετε εἰς ὑπάλληλον ἀνύπαρκτον δικαιώματα ἐνασκήσεως δημοσίας ὑπηρεσίας ἐπὶ βλάβῃ τῶν πολιτῶν. Τί θὰ εἴπῃ ὁ καθηγητής, οὗ ἐδημοσιεύθη ἡ ἀπόλυσις, προβαίνων εἰς ἐξετάσεις καὶ ἀπορρίπτων μαθητάς, εἶτα δὲ καταγγελλόμενος ὑπὸ μαθητοῦ ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου ἐπὶ ἀντιποιήσει ἀρχῆς; Δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅταν ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης γεννᾶται ἀνεπίδεκτον ἀνταποδείξεως τεκμήριον ὅτι ἔλαβε γνῶσιν τῆς κοινοποιήσεως, καὶ συνεπῶς συνετελέσθη ἡ ἐκτέλεσις τοῦ Διατάγματος, ὅτι δὲν τῷ ἐκοινοποιήθη ἡ ἀπόλυσις; Νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται τοιαύτη ἑρμηνεία, ἵνα ἀπαλλάξητε αὐτὸν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἀπολύσεως, οὐδ’ ἐπιτρέπεται νὰ ποιήσησθε διακρίσεις, ἃς ὁ νόμος δὲν ποιεῖται, καὶ ν’ ἀφήσητε εἰς τὴν Πολιτείαν ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους ἐὰν ἠθέλετε νὰ κρατήσητε, διότι ἡ ὑπηρεσία δύναται νὰ ἔχῃ ἀνάγκην αὐτῶν, — καὶ ὡς πρὸς τοῦτο δὲν ἀμφισβητῶ τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, — δύνασθε νὰ τοὺς κρατήσητε καὶ μετὰ 20 ἡμέρας, προκαλοῦντες Διάταγμα ἀναδιορισμοῦ.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φικιώτης ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§86ΑΓ. ΦΙΚΙΩΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§88Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ μοὶ γνωρίσῃ, τίνων ἕνεκα λόγων κατὰ τοὺς γενομένους τελευταῖον ναυτικοὺς προβιβασμοὺς δὲν ἐγένοντο προβιβασμοὶ ἀνωτέρων εἰς τὸ σῶμα τῶν μηχανικῶν, καίτοι, ὡς ἤκουσα, εἶναί τινες, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὸν χρόνον ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸ σῶμα τοῦτο καὶ εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν πλοίων ἡμῶν, εἴτε ταῦτα ἐκτελοῦσι πλόας, εἴτε ἀναπαύονται εἰς τὸν ἀσφαλῆ λιμένα τοῦ Πειραιῶς. Δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν, κατὰ τὸ ὀλιγοχρόνιον διάστημα, καθ’ ὃ ὁ κ. Ὑπουργὸς διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, νὰ καινοτομήσῃ εἰς ὅλα καὶ νὰ τάμῃ νέας ὁδοὺς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὀργανισμὸν καὶ τὴν διοίκησιν τοῦ ναυτικοῦ εἶχον ὅμως τὴν ἐπιθυμίαν νὰ μὴ δίδωνται ἀφορμαὶ παραπόνων, διότι δικαίως πολλὰ ἐγείρονται παράπονα, ὅταν τοιουτοτρόπως γίνωνται οἱ προβιβασμοὶ εἰς τὸ ναυτικόν, δὲν προάγωνται δὲ πρὸς πλήρωσιν χηρευουσῶν θέσεων εἰς τὸ σῶμα τῶν Μηχανικὸν, καίτοι μεταξὺ τῶν ἐχόντων δικαίωμα προαγωγῆς ἄλλων, λαμπρῶν καὶ τούτων, ἀξιωματικῶν μηχανικῶν ὑπάρχει καὶ εἷς πολύτιμος ἀξιωματικὸς μηχανικός, Παναγιώτου ὀνομαζόμενος, διευθυντὴς τῶν συνεργείων τοῦ Ναυστάθμου, τοῦ ὁποίου αἱ πολλαπλαῖ ὑπηρεσίαι εἶναι γνωσταὶ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ὅμως ὁ πολύτιμος αὐτὸς μηχανικός, ὁ δημιουργήσας ὁλόκληρον ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, μὴ προαγόμενος, καίτοι χηρεύει θέσις, ἀποστρατεύεται λόγῳ ὁρίου ἡλικίας, καταφώρως οὕτως ἀδικούμενος. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις θ’ ἀφήσῃ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του νὰ διαπραχθῇ τοιοῦτον ἀδίκημα, πρὸς ζημίαν μεγάλην τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ὅτι θὰ σπεύσῃ νὰ ἄρῃ τὸ ἀδίκημα τοῦτο.

§89ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Θὰ ἐξετάσω τὴν ὑπόθεσιν, καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§90Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θέλει ἐξετάσει τὴν ὑπόθεσιν, ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἑτέραν τινὰ ὑπόθεσιν, σχετιζομένην πρὸς τοὺς προβιβασμούς. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἄργους παρεπονέθη, διότι δὲν προεβιβάσθη τις εἰς ἀνώτερον βαθμόν. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ, ἂν εἰς τοὺς προβιβασμοὺς τοὺς στρατιωτικούς, εἰς τοὺς ὁποίους προέβη, ἔλαβεν ὡς βάσιν τὰς κενὰς θέσεις ἐν τοῖς ὑπάρχουσι σώμασιν, ἢ τὰς κενὰς θέσεις ἐν τοῖς σώμασιν ἐκείνοις, τὰ ὁποῖα δυνάμει τοῦ νέου ὀργανισμοῦ πρόκειται ἐν τῷ μέλλοντι νὰ καταρτισθῶσι. Καὶ ἐξηγοῦμαι, διὰ νὰ γείνω σαφέστερος. Δυνάμει τοῦ νέου νόμου περὶ στρατοῦ, τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, αὐξάνει ὁ ἀριθμὸς τῶν ἰλῶν, αὐξάνει ὁ ἀριθμὸς τῶν πυροβολαρχιῶν, αὐξάνει ὁ ἀριθμὸς τῶν συνταγμάτων. Ὅλαι αὐταὶ αἱ αὐξήσεις εἶναι εἰς τὸν χάρτην, διότι, ἐννοεῖται, δὲν δύναται νὰ νοηθῇ ἡ ὕπαρξις περισσοτέρων πυροβολαρχιῶν, ἐνόσῳ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου νόμου περὶ στρατολογίας δὲν θὰ ἔχωμεν ἐπαρκεῖς ἄνδρας πρὸς καταρτισμὸν τῶν πυροβολαρχιῶν τούτων. Τὸ αὐτὸ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν καὶ διὰ τὰ συσταθησόμενα νέα συντάγματα. Ἔλαβον χθὲς τὴν πληροφορίαν, ὅτι πρὶν ἢ αἱ πυροβολαρχίαι καὶ τὰ συντάγματα, περὶ ὧν πρόκειται, καταρτισθῶσι, προεβιβάσθησαν ἤδη ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ μέλλοντες εἰς τὰς νέας πυροβολαρχίας καὶ τὰ νέα συντάγματα νὰ ὑπηρετήσωσι, καὶ τοιουτοτρόπως ἔχομεν τὸ φαινόμενον ἀξιωματικῶν διοικούντων ἀνυπάρκτους πυροβολαρχίας, ἀνύπαρκτα συντάγματα. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἂν ἡ πληροφορία αὕτη εἶναι ἀκριβής, διότι τότε θὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι κακῶς ἤρχισεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς χώρας· διότι βεβαίως οὐδείς ποτε ἐφαντάσθη, ὅτι ἤθελεν ἀρχίσει ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῶν διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν στελεχῶν· ὅλοι ἐπίστευον, καὶ δικαίως ἐπίστευον, ὅτι ἤθελεν ἀρχίσει διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετούντων ἀνδρῶν, τῶν ἐπιτρεπόντων, ὅπως τὰ στελέχη ταῦτα δείξωσι τὴν χρησιμότητα αὑτῶν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν ταύτην.

§91Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος Βουλευτῆς ἐξ Ἄργους μὲ προέλαβεν εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἐσκόπουν νὰ κάμω, ὅτε ἤθελον κατατεθῆ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἀνέμενον νὰ φέρω εἰς συζήτησιν τὸ ζήτημα τοῦτο μετ’ ἄλλων, καὶ θὰ πράξω τοῦτο μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν πληροφοριῶν. Ἐν τούτοις, προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τῶν προβιβασμῶν, θὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη σήμερον, ὅτε τὰ πλοῖα πάντα κινοῦνται δι’ ἀτμοῦ, νὰ ληφθῶσι σύντονα μέτρα πρὸς μόρφωσιν τοῦ μηχανικοῦ κλάδου, πρὸ παντὸς δὲ νὰ γίνωνται καὶ εἰς τὸν κλάδον τοῦτον, ὅπως καὶ εἰς τὸν πολεμικὸν κλάδον, οἱ ἀναγκαῖοι προβιβασμοί, ἵνα μὴ ἀπογοητεύωνται οὗτοι καὶ ἀποχωροῦσιν, ὅπως δυστυχῶς γίνεται, ὁ εἷς μετὰ τὸν ἄλλον. Ἀναμένω τὰς πληροφορίας, ἃς ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, καὶ μετὰ τὴν κατάθεσιν αὐτῶν θέλω λάβει τὸν λόγον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν διὰ τὸν λογιστὴν τοῦ Β. Ναυτικοῦ Τηλέμαχον Κουτσουβέλην, ὁ ὁποῖος διατελεῖ ἀπὸ δύο ἤδη ἐτῶν ἐν ἀργίᾳ. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Βασιλείου οὐδεὶς ἀξιωματικὸς ἔμεινε πλέον τῶν ὀκτὼ μηνῶν ἐν ἀργίᾳ, τοῦτο δὲ, τὸ ὁποῖον διαπράττεται δι’ αὐτὸν, εἶναι ἀδίκημα, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον οἱ δύο ἕτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν μαζὺ μὲ αὐτὸν εἰς ἀργίαν, εὑρίσκονται ἤδη ἐν ἐνεργείᾳ.

§92ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν). Θέλω προσκομίσει πάσας τὰς ζητουμένας πληροφορίας· δύναμαι ὅμως ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐκ τοῦ προχείρου νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴν καὶ ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δὲν ἐφηρμόσθη μόνον ὁ νέος ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ἐφηρμόσθη καὶ ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, καὶ συνεπῶς, ἐφαρμοσθέντος τοῦ νέου νόμου περὶ στρατολογίας, ἔχομεν αὔξησιν αἰσθητὴν ἀνδρῶν. Ἐνομίσαμεν λοιπὸν ὡς ἐκ τούτου, ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ πληρώσωμεν τὰ κενά. Ἐν τούτοις θέλω μελετήσει τὸ ζήτημα καὶ θέλω δώσει τὴν ἀπάντησιν.

§93Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ἀλλὰ τοῦτο ἐγένετο, ὅπως ἐκτελεσθῶσιν αἱ ἐργασίαι αἱ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμεναι, ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ κατάταξις τῶν κληρωτῶν κατὰ τὴν 1 Δεκεμβρίου 1905. Γινώσκετε βεβαίως, ὅτι οἱ ἄνδρες δυνάμει τοῦ νόμου τούτου δύνανται νὰ κληθῶσιν, ἵνα προσέλθωσι τὴν 1 Ὀκτωβρίου, πράγματι ὅμως θὰ κληθῶσιν, ἵνα προσέλθωσι τὴν 1 Δεκεμβρίου 1905. Ἔλεγον λοιπόν, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν θὰ ἔχωμεν προσέλευσιν κληρωτῶν, δυνάμει τοῦ νέου περὶ στρατολογίας νόμου, ἢ τὴν 1 Δεκεμβρίου 1905, ὅτε μόνον θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ σύστασις τῶν νέων μονάδων, περὶ τῶν ὁποίων προνοεῖ ὁ νέος ὀργανισμός, δὲν ἦτο διόλου ἀναγκαῖον νὰ προβῆτε εἰς προβιβασμοὺς πρὸς πλήρωσιν τῶν θέσεων τῶν ὑπὸ τῆς συστάσεως τῶν νέων μονάδων προκαλουμένων, πρὶν ἢ ἔχωμεν τοὺς ἄνδρας, τοὺς ἀναγκαίους πρὸς σύστασιν αὐτῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν μὲ ἔφερε νὰ λάβω πάλιν τὸν λόγον, συμπληρῶν τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ ἡμᾶς, ἂν ἐγένοντο προβιβασμοὶ πρὸς πλήρωσιν θέσεων μὴ κενωθεισῶν, καθόσον δὲν ἐγένοντο προβιβασμοὶ ἀνωτέρων. Καὶ ἐξηγοῦμαι, διὰ νὰ γείνω σαφέστερος. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐγένοντο προβιβασμοὶ κατωτέρων ἀξιωματικῶν πρὸς πλήρωσιν θέσεων, αἵτινες θέσεις ἦσαν κεναὶ καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ προβιβασμοὶ ἐγένοντο, καὶ ὅτι οἱ προβιβασμοὶ οὗτοι ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει ὑποθέσεως, ὅτι οἱ ἀνώτεροι εἶχον ἤδη προβιβασθῆ, ἐνῷ πράγματι δὲν εἶχον προβιβασθῆ. Τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν μὴ προβιβασθέντων, ἕπεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀριθμὸς, ἐπιτρέπων τὸν προβιβασμὸν τῶν κατωτέρων, διότι δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ πλάσῃ κενὰς θέσεις διὰ μόνης τῆς ὑποθέσεως, ὅτι ἐκενώθησαν δῆθεν αἱ θέσεις διὰ προβιβασμῶν, οἵτινες δὲν ἐγένοντο. Τοῦτο δὲν μοὶ φαίνεται σύμφωνον πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν δώσῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, νὰ πληροφορήσῃ καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὴν Βουλήν.

§94ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς πλανᾶται, φρονῶν ὅτι, ἐπειδὴ οἱ ἄνδρες θέλουσι προσέλθει μόνον τὸν Δεκέμβριον, δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἀπὸ τοῦδε νὰ καταρτίσωμεν τὰ στελέχη καὶ συνεπῶς νὰ πληρώσωμεν τὰς κενὰς θέσεις. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἀφοῦ ἔχομεν στελέχη, τὰ στελέχη ἔδει νὰ ὦσιν ἕτοιμα, ὅπως δεχθῶσι τοὺς νέους κληρωτούς. Δὲν ἦτο δὲ ὀρθὸν, οὐδὲ κανονικὸν, νὰ περιμείνωμεν πρῶτον τὴν προσέλευσιν τῶν ἀνδρῶν καὶ κατόπιν νὰ προβῶμεν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν στελεχῶν, τὰ ὁποῖα, καθ’ ἡμᾶς, ἀπὸ τοῦδε πρέπει νὰ ἔχωσι τοὺς ἀπαιτουμένους βαθμοφόρους. Ταῦτα ἐνόμισα, ὅτι ὤφειλον νὰ παρατηρήσω εἰς ἀπάντησιν πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ.

§95Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ ἡμεῖς εὑρέθημεν εἰς τὴν θέσιν, εἰς ἣν ὑμεῖς εὑρέθητε, διότι καὶ ἡμεῖς ἤμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν μέχρι τοῦ παρελθόντος ἔτους, καὶ ἡμεῖς εὑρέθημεν πρὸ δικαίων ἀπαιτήσεων καὶ πρὸ πιέσεων σπουδαιοτάτων, ὅπως ἱκανοποιήσωμεν τὰς δικαίας ταύτας ἀπαιτήσεις. Ἀλλ’ ἐνομίσαμεν ὅτι ὑπάρχουσιν ὅρια, τὰ ὁποῖα ὁρίζουσιν οἱ νόμοι, ὅτι ὑπάρχουσιν ὅρια, τὰ ὁποῖα ὁρίζει ἡ λογικὴ, καὶ ὅτι τὰ ὅρια ταῦτα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπερπηδήσωμεν. Ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἀποδεικνύεται, ὅτι πράγματι ἐγένοντο προβιβασμοὶ πρὸς πλήρωσιν θέσεων, αἵτινες δὲν ἦσαν κεναὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγένοντο οἱ προβιβασμοί. Φρονῶ, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ προφανῆ παρανομίαν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς προβιβασμοὺς τοὺς γενομένους πρὸς πλήρωσιν θέσεων, τῶν ὁποίων τὴν ἀνάγκην προκαλεῖ ἡ σύστασις νέων μονάδων, φρονῶ ὅτι, ἐὰν σοβαρῶς σκεπτώμεθα περὶ νέου ὀργανισμοῦ στρατιωτικοῦ, ἐὰν σοβαρῶς σκεπτώμεθα περὶ στρατιωτικῆς συντάξεως τῆς χώρας, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τῶν πράξεών μας νὰ ἐπιτρέψωμεν, ὅπως πιστευθῇ, ὅτι τὸ κύριον μέλημα ἡμῶν ἐν τῷ νέῳ ὀργανισμῷ εἶναι ὁ προβιβασμὸς τῶν ἀξιωματικῶν. Τοιαύτην μετερχόμενοι πολιτικὴν ἐπιτρέπομεν νὰ πιστευθῇ ὑπὸ τοῦ ἔθνους, παρὰ τοῦ ὁποίου τοσαύτας ζητοῦμεν θυσίας, παρὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν, ὅπως συναινέσῃ χάριν τοῦ στρατοῦ εἰς οἰκονομίας, διὰ τῶν ὁποίων τοσαῦται ὑπηρεσίαι ταράσσονται, τόσα συμφέροντα παραβλάπτονται, ἐπιτρέπομεν, λέγω, νὰ πιστευθῇ, ὅτι ἡ μόνη σημασία, τὴν ὁποίαν ἀποδίδομεν εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, εἶναι ὁ προβιβασμὸς τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν κυρίως τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι ἄξιον κατακρίσεως. Νομίζω ὅτι καθῆκον εἶχε νὰ περιμείνῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, νὰ ἴδῃ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου τούτου, καὶ μετὰ ταῦτα νὰ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν τῶν νέων μονάδων καὶ εἰς τοὺς ὑπὸ τούτου προκαλουμένους προβιβασμοὺς, νὰ περιορισθῇ δὲ ἐν τούτοις, ἵνα πληρώσῃ τὰ κενὰ, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ στρατῷ ὑπῆρχον. Τοῦτο ἐὰν ἔπραττεν, οὐδὲν ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ παράπονον, διότι οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ παραπονεθῇ, μὴ προβιβαζόμενος εἰς θέσιν, ἡ ὁποία δὲν ὑπῆρχε πρὶν ἢ ψηφισθῇ ὁ νέος ὀργανισμός. Οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ παραπονεθῇ, διότι δὲν προβιβάζεται εἰς θέσιν, ἡ ὁποία δὲν ὑπῆρχε πρὸ τοῦ νέου νόμου καὶ ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ οὐσιαστικῶς ἢ ὅταν ὁ νέος νόμος περὶ στρατολογίας ἐπιτρέψῃ μετὰ τὴν 1 Δεκεμβρίου 1905, τὴν σύστασιν τῶν νέων μονάδων, ἄνευ τῶν ὁποίων ἡ παρουσία τῶν νέων ἀξιωματικῶν εἶναι ὅλως περιττή· διότι ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, κατὰ τί θὰ ἦναι χρήσιμοι οἱ λοχαγοὶ τοῦ πυροβολικοῦ ἢ οἱ ὑπολοχαγοὶ ἢ οἱ ἀνθυπολοχαγοί, μὴ ὑπαρχουσῶν τῶν πυροβολαρχιῶν, τὰς ὁποίας προβλέπει ὁ νέος νόμος; Ἀναβάλλω τὴν ἐπὶ τούτου συζήτησιν μέχρις ὅτου ὁ κ. Ὑπουργὸς δυνηθῇ νὰ πληροφορήσῃ περὶ τούτου τὴν Βουλήν.

§96ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι ἐγένοντο προβιβασμοὶ πρὸ πάντων εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμούς. Ἀλλ’ ἡμεῖς, Κύριοι, δὲν ἐπιέσθημεν, ὅπως προβῶμεν εἰς τοὺς ἐν λόγῳ προβιβασμούς. Ἡμεῖς προέβημεν εἰς τὸ μέτρον τοῦτο, ἕνεκα ἄλλου λόγου, σπουδαιοτέρου. Βεβαίως πρόκειται περὶ δαπάνης, ἀλλ’ ἡ δαπάνη, περὶ ἧς πρόκειται, ἡ ἀνακούφισις ἡ δοθεῖσα εἶναι σχετικῶς μικρά, μεγάλη ὅμως ὑπῆρξεν εἰς τὸ στράτευμα. Καὶ ὄντως οὐδεὶς ἀγνοεῖ, ὅτι εἰς τοὺς κατωτέρους πρὸ πάντων βαθμοὺς ὑπῆρχον βαθμοφόροι, οἵτινες εἶχον διανύσει καὶ δώδεκα καὶ δεκατέσσαρα καὶ δεκαεπτὰ ἔτη ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ· δηλαδὴ εἰς τοὺς βαθμοὺς ἐκείνους, ὅπου συνήθως πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὁ ζῆλος καὶ ἡ ἰδέα, εἴχομεν μόνον τὸν μαρασμὸν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν. Αὐτὴν τὴν ἀνακούφισιν, ἐπαναλαμβάνω, ὠφείλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸ στράτευμα, ὁμολογῶ δὲ, ὅτι δὲν ἐπεριμέναμεν τὰς γενομένας ἐπικρίσεις. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ, τὸ οἰκονομικὸν μέρος, εἶπον καὶ ἄλλοτε ἐκ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι βεβαίως ἡ πολιτικὴ ἡμῶν εἶναι πολιτικὴ οἰκονομιῶν καὶ περισυλλογῆς. Ἀλλὰ πρὸς τίνα σκοπὸν γίνονται αἱ οἰκονομίαι αὗται; Ὅπως ἐπιφέρωμεν μόνον τὴν τάξιν εἰς τὰ ἡμέτερα οἰκονομικά; Εἰς τοῦτο κυρίως ἀποβλέπομεν. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἕτερον ὑψηλότερον σκοπὸν, τὴν στρατιωτικὴν καὶ ναυτικὴν ἀνασύνταξιν τῆς χώρας, ἐν τῷ μέτρῳ, ἐννοεῖται, πάντοτε τῶν μέσων ἡμῶν. Ὁμολογῶ δὲ, ὅτι δὲν ἐπερίμενα νὰ ἀκούσω ὅσα ἤκουσα, οὐδὲ νὰ ἴδω ὑμᾶς ἐπὶ τοσοῦτον δυσφοροῦντας, ὅταν πρόκηται περὶ στρατοῦ.

§97Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε καὶ διὰ τρίτην φορὰν νὰ ὁμιλήσω, διότι θεωρῶ ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε ἐπιβάλλεται εἰς ἐμὲ νὰ ἀπαντήσω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε: «διατὶ παραπονεῖσθε διὰ τοὺς γενομένους προβιβασμοὺς, ἀφοῦ γινώσκετε, ὅτι ὁ νόμος περὶ στρατολογίας θὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τῆς 1 Δεκεμβρίου 1905;» ἐνῷ εἰς τὴν πρώτην ἀπάντησιν μοὶ εἶπεν, ὅτι ὁ νόμος οὗτος ἐφηρμόσθη ἤδη.

§98ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐφηρμόσθη, ἀλλ’ ἡ προσέλευσις θὰ γείνῃ τὸν Δεκέμβριον.

§99Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ παρασκευάσωμεν τὰ στελέχη ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1905; Ἀλλὰ καὶ ἄλλην παρατήρησιν θὰ κάμω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ὅτι θεωρῶ ἀμφίβολον, ἂν θὰ ἦναι δυνατὸν, αἱ νέαι μονάδες καὶ κατὰ τὴν πρώτην Δεκεμβρίου νὰ ἐφαρμοσθῶσι, διότι αἱ νέαι μονάδες προϋποθέτουσιν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν στρατιωτῶν, ἡ δὲ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν στρατιωτῶν δὲν θὰ παρουσιασθῇ παρὰ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος. Ἑπομένως καὶ ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔφερε πρὸς δικαιολογίαν τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἔλαβε, δὲν μὲ πείθει περὶ τῆς βασιμότητος τοῦ ληφθέντος μέτρου. Κατ’ ἐμέ, δὲν ἔπρεπε νὰ γείνωσι προβιβασμοὶ τοιοῦτοι, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ πεισθῶσι πάντες, ὅτι σοβαρῶς ἐργαζόμεθα πρὸς σύνταξιν στρατιωτικὴν τῆς χώρας· οἱ πρῶτοι δὲ, οἱ ὁποῖοι ἤθελον προθύμως ἀποδεχθῆ τὴν ἀναβολὴν τῶν προβιβασμῶν ἐπί τινας μῆνας, θὰ ἦσαν βεβαίως οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι, ἀποβλέποντες εἰς τὰς θυσίας, εἰς ἃς ὑποβάλλεται τὸ ἔθνος χάριν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ἔχουσι συμφέρον νὰ γεννηθῇ ἡ πεποίθησις, ὅτι σοβαρῶς ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς συντάξεως τῆς χώρας ἐργαζόμεθα. Φρονῶ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ μέτρον τὸ ληφθὲν δὲν ἦτο ὀρθὸν, φρονῶ ὅτι καθῆκον ἔχομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον ἐν τοῖς κυρίοις αὐτοῦ σημείοις, τὰ δὲ κύρια σημεῖα εἶναι ἡ κατάταξις πλειόνων ἀνδρῶν, ἡ προμήθεια ὁπλισμοῦ καὶ τῶν ἄλλων χρειωδῶν τοῦ στρατοῦ. Ἐνόσῳ δὲ δὲν ἐφαρμόζετε τὸν νέον νόμον περὶ στρατολογίας, ἐνόσῳ ἐξακολουθεῖ ἡ κατάστασις ἡ σημερινή, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου ἦναι ἀκριβεῖς, διὰ δέκα ἵππους ἔχομεν ἕνα στρατιώτην, πρὸς τί νὰ προσθέσωμεν ἀξιωματικούς, μὴ δυναμένους οὔτε νὰ ἐκπαιδευθῶσιν, ἐλλείψει ἀνδρῶν, οὔτε νὰ ἐκπαιδεύσωσι μὴ ὑπάρχοντας ἄνδρας; Ἕνεκα τῶν λόγων τούτων ἐπιμένω φρονῶν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι δεδικαιολογημένον, οὔτε δύναμαι νὰ πεισθῶ, ὅτι χάριν τῆς βελτιώσεως τοῦ στρατοῦ τὸ μέτρον τοῦτο ἐλήφθη.

§100ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἑξῆς πληροφορίαν μαζὺ μὲ τὰς ἄλλας: Ὑπῆρχον θέσεις κεναὶ, προκαλέσασαι τοὺς ἀθρόους προβιβασμοῖς, καὶ τίς ἡ ἀνάγκη τῶν προβιβασμῶν τούτων; Διότι μεταξὺ τῶν ἄλλων εἴδομεν καὶ ἀνωτάτους ναυτικοὺς προβιβασμούς, βεβαίως ἐπαξίως, ἀλλὰ πρέπει νὰ πεισθῶμεν καὶ ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ γείνωσιν οἱ προβιβασμοὶ οὗτοι. Λοιπὸν ἂς εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν, διατὶ ἡ ἀθρόα αὕτη αὔξησις τῶν ἀξιωματικῶν;

§101Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐπληρώθησαν τὰ κενά.

§102ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§103Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐξ ὅλης αὐτῆς τῆς συζητήσεως, κύριε Πρόεδρε, παρατηρῶ τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐκ τῆς ἑτέρας πτέρυγος γεννῶνται παράπονα, ὅτι δὲν προέλαβεν αὕτη νὰ κάμῃ προβιβασμούς. Ἀλλὰ γενομένων ἤδη τῶν προβιβασμῶν, καὶ δὴ τῶν προβιβασμῶν τοῦ ναυτικοῦ, ἐγὼ θὰ παρατηρήσω ὅτι, ὅπως πάντοτε, καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν περίστασιν συνέβησαν ἀδικήματα, τῶν ὁποίων τὴν εὐθύνην φέρει ὁ νέος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, κατὰ συνέχειαν τοῦ προηγουμένου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν προβιβασθέντων προεβιβάσθησαν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ 5 ἀντιπλοίαρχοι τοῦ ναυτικοῦ εἰς πλοιάρχους, προεβιβάσθησαν δὲ κατ’ ἐκλογὴν, ὡς λέγει ὁ νόμος, ἀλλὰ κατ’ ἐπίφασιν μόνον, διότι ἐτηρήθη ἡ σειρὰ τῆς ἀρχαιότητος, καὶ οὐδεμία διάκρισις ἐγένετο ὑπὸ τῆς Α. Μεγαλειότητος τοῦ Βασιλέως, τοῦ ἀπονέμοντος τοὺς βαθμούς. Ἐν τούτοις πρὸ δύο ἐτῶν ὅλων ἐξεδόθη ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, διὰ τῆς ὁποίας ἠκυρώθη ἀπόφασις Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, δυνάμει τῆς ὁποίας εἶχε τεθῆ εἰς ἀπόταξιν γνωστὸς ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ, ὁ Λάζαρος Τσαμαδός. Ὁ Λάζαρος Τσαμαδὸς ἐτέθη εἰς ἀπόταξιν δυνάμει ἀποφάσεως Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου. Κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον καὶ ἕτερος ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ, μὴ ἀνήκων ὅμως εἰς τοὺς μαχίμους, —ναυπηγὸς, νομίζω,— εἶχε τεθῆ ἐπίσης εἰς ἀπόταξιν, ἠκυρώθη δὲ καὶ ὡς πρὸς τοῦτον τὸν ἀξιωματικὸν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου. Καὶ ὡς πρὸς τοῦτον μὲν τὸν ἀξιωματικὸν, δὲν γνωρίζω διατὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τὸν ἐπανέφερεν εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν· ὡς πρὸς τὸν Τσαμαδὸν ὅμως ἐθεώρησεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ, καὶ δὲν τὸν ἐπανέφερε. Τὸ ἀδίκημα τοῦτο τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως δὲν ἔσπευσε νὰ διορθώσῃ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, τὸ δὲ Δημόσιον ἐξακολουθεῖ νὰ πληρώνῃ τὸν Λάζαρον Τσαμαδὸν μὲ τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ του, ὡς ἀξιωματικοῦ ἐν ἐνεργείᾳ. Νῦν ὅμως γεννᾶται καὶ τὸ ἑξῆς ζήτημα, ἂν καὶ ἕτερον ἀδίκημα θὰ ἔχωμεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλεν εἰς τὴν Α. Μεγαλειότητα τὸν Βασιλέα τὸν κατάλογον τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα πρὸς προβιβασμὸν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου, δὲν συνυπέβαλε καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Τσαμαδοῦ, διότι δὲν εἶχεν ἀνακαλέσει αὐτὸν ἐκ τῆς ἀποτάξεως εἰς τὴν ἐνέργειαν, ὡς ὤφειλε, συμμορφούμενος πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου Δικαστηρίου, καὶ ὁσονούπω, ὡς μανθάνω, ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς καὶ πάλιν δι’ ἑτέρας ἀγωγῆς αὐτοῦ θὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Δημόσιον νὰ πληρωθῇ τὸν ἐπὶ πλέον μισθόν, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ προδικάσωμεν τὴν γνώμην τοῦ Βασιλέως, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο κάλλιστα καὶ τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν νὰ προβιβάσῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου, ὅπως προὐβίβασε καὶ τοὺς ἄλλους τρεῖς, νεωτέρους αὐτοῦ, ἐκ τῶν ἤδη προβιβασθέντων.

§104ΣΠ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας ἔκαμε μεγάλην ἐντύπωσιν ἡ προαγωγὴ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ πίνακα τῶν στρατιωτικῶν προβιβασμῶν, οὓς ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐκ Κερκύρας ἐντίμου Βουλευτοῦ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς διοικήσεώς της.

§105Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ κατατεθῇ ὁ πίναξ αὐτός. Ἀλλὰ παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Εὐρυτανίας, ὁ ὁποῖος εὐηρεστήθη νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐρίζουσιν αἱ δύο πτέρυγες, διότι ἡ μία δὲν ἐπρόφθασε νὰ κάμῃ τοὺς προβιβασμούς, τοὺς ὁποίους ἔκαμεν ἡ ἄλλη, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος βουλευτοῦ κ. Ἀλεξάκη εἶναι βάσιμος· ἐλησμόνησεν ὅμως καὶ ὁ εἷς καὶ ὁ ἕτερος, ὅτι ἐκτὸς τῶν νέων θέσεων, τὰς ὁποίας ὁρίζει ὁ νέος ὀργανισμὸς, ὑπῆρχον πάμπολλαι κεναὶ θέσεις, τὰς ὁποίας, ἐὰν ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις ἡ προκάτοχος νὰ πληρώσῃ, ἠδύνατο νὰ πληρώσῃ, ἀλλὰ δὲν ἐπλήρωσε.

§106ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτω τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, διότι θὰ ἐπανέλθῃ ἡ συζήτησις (ἀναγινώσκει): «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα ἐμφαῖνον τὴν αὔξησιν τῆς δαπάνης ἐτησίως εἴς τε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸ τῶν Ναυτικῶν, τὴν προελθοῦσαν ἐκ τῶν τελευταίων προβιβασμῶν.»

§107ΣΩΤ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Ἀφορμὴν λαμβάνων ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἐκ Σάμης ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἀναγκάζομαι νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι τοῦ ναυτικοῦ διέπονται ἀπὸ ὀργανισμούς, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν ὀργανισμῶν τούτων συνετάχθη καὶ λειτουργεῖ νόμος, κανονίζων τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς ἕκαστον τῶν βαθμῶν. Διὰ τοῦτο ὑπῆρχεν ἀπὸ καιροῦ ἀνάγκη νὰ πληρωθῶσι τὰ κενὰ ταῦτα δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν παρέστη ἀνάγκη νὰ γείνωσιν οἱ ἐσχάτως γενόμενοι προβιβασμοί. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, ἂν ἦσαν ἀναγκαῖοι ἢ μὴ οἱ προβιβασμοί, πληροφορῶ ἐπίσης τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἄργους συνάδελφον, ὅτι παρὰ τῷ ναυτικῷ ἐθεωροῦντο ἀναγκαιότατοι οἱ προβιβασμοὶ οὗτοι, διότι ἑκάστη θέσις τόσον εἰς τὸ ναυτικόν, ὅσον καὶ εἰς τὸν στρατόν, πρέπει νὰ κατέχηται ὑπὸ τοῦ ἀναλόγου βαθμοῦ. Διευθυντὴς π. χ. τοῦ Ναυστάθμου δὲν δύναται, ὡς μέχρι τοῦδε, νὰ ἦναι πάντοτε πλοίαρχος. Ἔπρεπεν ἡ ἐπιβολὴ τοῦ βαθμοῦ νὰ διέπῃ τὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ναυστάθμου. Πολλὰ ἄτοπα καθ’ ἑκάστην παρουσιάζοντο καὶ παρουσιάζονται ἕνεκα τῆς μὴ ἀναλογίας τοῦ βαθμοφόρου εἰς τὴν Α ἢ Β θέσιν. Ἐπίσης, ὁσάκις κατὰ νόμον συγκροτῆται ἡ Ναυτικὴ Μοῖρα κατ’ ἔτος πρὸς ἐκτέλεσιν γυμνασίων, παρουσιάζονται πολλὰ ἄτοπα ἕνεκα τῆς μὴ ὑπάρξεως ἀναλόγων βαθμοφόρων διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ μοιράρχου, διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχηγοῦ. Πάντα δὲ ταῦτα μαρτυροῦσιν, ὅτι ἀνάγκη μεγίστη ἐπέβαλλε τὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐσχάτως προήχθησαν.

§108Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ λυποῦμαι, διότι δὲν ηὐτύχησα νὰ καταστῶ καταληπτὸς ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα συνάδελφον, ὁ ὁποῖος μετέφερε τὸ ζήτημα εἰς θεωρίας ξένας ἐντελῶς πρὸς τὸ προκείμενον ζήτημα. Ἐγὼ δὲν ἠμφισβήτησα τὴν ἀνάγκην τῆς συμπληρώσεως τῶν θέσεων, ἐγὼ δὲν ἐζήτησα λόγον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§109ΣΩΤ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Δὲν ἀπήντησα πρὸς ὑμᾶς· πρὸς τὸν κ. ἐκ Σάμης Βουλευτὴν ἀπήντησα.

§110ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὁ κύριος ἐξ Αἰγίνης Βουλευτὴς ἀπήντησεν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ εἶχε τὴν ἔγκρισιν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ θὰ ἦτο ἀπήχησις τῶν λόγων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ...

§111ΣΩΤ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§112ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐγὼ ὅμως πληροφοροῦμαι, ὅτι οἱ προβιβασθέντες ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ πρόκειται νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς πλοῖα, καὶ οὐχὶ νὰ διευθύνωσι μοίρας, ἀφοῦ οὐδὲ μοῖρα συνέστη, οὐδὲ γυμνάσια θὰ γείνωσι. Καὶ ἡ μέχρι τοῦδε δὲ λειτουργία τοῦ Ναυστάθμου δὲν προσέκρουεν εἰς τὸν βαθμόν, καθ’ ἃς δὲ ἔχω πληροφορίας, οὐδὲ τὰ γυμνάσια τὰ μέχρι τοῦδε γενόμενα προσέκρουσαν εἰς τὸν βαθμόν. Ταῦτα λέγω, διότι, ἀφοῦ ὑποβαλλόμεθα καὶ ὑποβάλλομεν καὶ τὸν τόπον ἐξ ἀνάγκης εἰς ἀρκετὰς οὐσιώδεις οἰκονομίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀρκετὰ ἐπιζήμιοι εἰς τὸν λαὸν, οἱ προβιβασμοὶ οἱ ἄνευ ἀνάγκης καὶ μόνον διὰ τὸν κενὸν λόγον, ὅτι ὑπάρχουσιν ὀργανικαὶ θέσεις ἐν τῷ νόμῳ ἀναγεγραμμέναι καὶ ἄλλαι ὀργανικαὶ θέσεις ἀδρανοῦσαι, δὲν εἶναι δεδικαιολογημένοι. Ἀφοῦ ὁ Ναύσταθμος ἀπὸ τόσων ἐτῶν λειτουργεῖ ὁμαλῶς, ἀφοῦ οὐδεὶς λόγος καὶ οὐδεμία ἀνάγκη ἐγεννήθη, προκαλοῦσα τοὺς προβιβασμοὺς, διατὶ γίνονται οἱ προβιβασμοί; Προὐβιβάσθησαν ὑποναύαρχοι καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοί. Τί θὰ γείνουν οὗτοι; Αὐτοὶ λαμβάνουσι τὴν ἀποστρατείαν των μετ’ ὀλίγον. Ἐγένετο δηλαδὴ προβιβασμὸς ὑποναυάρχων, διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ προαγωγὴ τῶν ἄλλων ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀνάγκης. Τοιαύτας τοὐλάχιστον πληροφορίας ἔχω. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαντήσῃ, τότε θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν ἡ ἀνάγκη ὑπηγόρευσε τοὺς προβιβασμούς, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο.

§113ΣΩΤ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι σας.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν κατατεθῶσιν αἱ πληροφορίαι, τότε δύνασθε νὰ ἐπανέλθητε ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§115ΝΙΚ. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ κύριος Βουλευτὴς Εὐρυτανίας δι’ ἐπερωτήσεώς του ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ παρελείφθη ὁ ἀντιπλοίαρχος Λάζαρος Τσαμαδὸς οὐχὶ ἐκ τῶν προβιβασμῶν, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀνακλήσεως εἰς τὴν ἐνέργειαν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος, κατόπιν περιπετειῶν πολλῶν, ἃς ὑπέστη ἐν τοῖς Δικαστηρίοις, ἐκέρδισε τελεσιδίκως, δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὴν ἀνάκλησίν του εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι ὁ Ἄρειος Πάγος ἀπεφάνθη, ὅτι τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον ἠδίκησεν αὐτὸν, καὶ ἀνέτρεψε τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ. Ἔδει ἄρα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ν’ ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν ἐνέργειαν τὸν Λάζαρον Τσαμαδόν. Τοῦτο δὲν ἔπραξεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, οὐδὲ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὡς εἶχε καθῆκον, κατὰ παράβασιν ῥητοῦ ἄρθρου τοῦ νόμου. Σήμερον ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς, μὴ τυγχάνων μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ, καὶ ὢν ἀρχαιότερος τῶν προβιβασθέντων, παρελείφθη ἀπὸ τοὺς προβιβασμούς. Βεβαίως θὰ προσφύγῃ καὶ πάλιν εἰς τὰ Δικαστήρια, καὶ διὰ τῶν Δικαστηρίων θὰ ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπέτυχε μέχρι τοῦδε, τουτέστι νὰ λαμβάνῃ τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ, εἰς ὃν ἐδικαιοῦτο νὰ προαχθῇ, καὶ νὰ μὴ ὑπηρετῇ. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, τίς ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν δαπάνην ταύτην; Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ — ἐπειδὴ ἐζητήθη τοῦτο ὑπὸ ἄλλου συναδέλφου — τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐσκέφθη ἆρά γε περὶ τούτου; γνωρίζει τι περὶ τούτου; Καὶ διατὶ δὲν ἐπαναφέρει τὸν εἰρημένον ἀξιωματικὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν; διατὶ δὲν περιέλαβε καὶ τοῦτον μεταξὺ τῶν προβιβασθέντων ἀξιωματικῶν; Ὅταν προσκομίσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας, τότε εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν.

§116ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐμὴν ἐνέργειαν, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἐπὶ τοῦ προβιβασμοῦ τοῦ κ. Τσαμαδοῦ, γνωρίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐγὼ ἐζήτησα νὰ ἐπαναφέρω τὸν κ. Τσαμαδόν, ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ἐδέχθη.

§117ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων παρεκάλεσα τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελον τῶν ἐγγράφων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσιν εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου Αὐλῶνος τῆς Τριφυλίας.

§118Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω τὸν φάκελον ἕτοιμον, καὶ θὰ καταθέσω αὐτόν.

§119Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς καταστάσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Λεβαδείας, διότι, ὡς ἀνέφερα τότε, ἡ Ἑταιρεία τῆς κατασκευῆς εἶχε δημιουργήσει πρὸς εὐκολίαν τῆς ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν τῆς γραμμῆς λάκκους, οἵτινες ἐπληρώθησαν ὑδάτων καὶ ἀπειλοῦσι τὴν ὑγείαν ὄχι μόνον τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν περιοίκων. Ἡ Ἑταιρεία μάλιστα τῆς ἐκμεταλλεύσεως, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτῆς, ἔλαβε μέτρα τινά. Διὰ τοῦτο προχθὲς ταξειδεύων παρετήρησα, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτῆς περιεβλήθησαν προσωπίδας καὶ χειρόκτια, ἵνα προφυλάσσωνται ἀπὸ τοὺς ἀνωφελεῖς κώνωπας, οἵτινες ἐπερχομένου τοῦ θέρους θέλουσιν ὑπεραυξηθῆ, καθιστῶντες ἀδύνατον τὸ ταξείδιον διὰ τοῦ σιδηροδρόμου. Ἐξήτασα εἰς τοὺς διαφόρους σταθμούς, ἂν ἐγένοντο ἐνέργειαι περὶ τούτου, — διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπεσχέθη, — ἀλλ’ οὐδὲν ἐν τοῖς σταθμοῖς ἐγνώριζον. Ἀπετάθην πρὸς τὸ Ἰατρικὸν Συνέδριον, καὶ τοῦτο μοὶ εἶπεν, ὅτι ἀπηύθυνεν ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, δι’ οὗ παρεκάλει νὰ ληφθῇ πρόνοια. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ ἐντόνους διαταγὰς, ἵνα ληφθῇ μέτρον τι, διότι ἐπερχομένου τοῦ θέρους ἴσως διατρέξωσι κίνδυνον οἱ δῆμοι, δι’ ὧν διέρχεται ἡ γραμμὴ, ὁ τῶν Θεσπιῶν, ὁ τῆς Πέτρας, ὁ τῆς Χαιρωνείας καὶ ὁ τῆς Ἐλατείας, διότι τὸ κακὸν ἐξικνεῖται μέχρι Δαδίου. Μετὰ δὲ τὴν πάροδον τοῦ θέρους δυνάμεθα νὰ λάβωμεν μέτρα γενικώτερα, ἵνα ἐκλείψῃ τὸ κακόν.

§120Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἐπερωτήσεώς σας ἀπηύθυνα σύστασιν πρὸς τὸν Διευθυντὴν τῶν δημοσίων ἔργων καὶ τὸν τοῦ σιδηροδρόμου καὶ διὰ τοὺς λάκκους τοὺς σχηματισθέντας ἐκ τοῦ ἐξαχθέντος χώματος καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας τῆς πόλεως Λεβαδείας μετὰ τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθην νὰ συναντηθῶ μετὰ τῶν εἰρημένων ὑπαλλήλων κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας. Ἐλπίζω ὅτι θὰ δυνηθῶ αὔριον. Καταθέτω τὸν φάκελον τὸν σχετικὸν πρὸς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰσπράκτορος Αὐλῶνος τῆς Τριφυλίας.

§121ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶχον ζητήσει παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν Βουλευτῶν κατ’ ἐπαρχίας, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου. Προτιθέμενος νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου πρὸ τῆς τρίτης ἀναγνώσεως αὐτοῦ, ἔχω ἀνάγκην τοῦ πίνακος τούτου. Ἐπειδὴ δὲ καὶ πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι ζητοῦσιν αὐτὸν, ἐὰν νομίζητε ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη, ἂς τυπωθῇ ὁ πίναξ οὗτος καὶ ἂς διανεμηθῇ. Παρακαλῶ δὲ ν’ ἀναβληθῇ ἡ τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου.

§122ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Προκειμένου νὰ τυπωθῇ ὁ πίναξ, παρατηρῶ ὅτι ἔχουσι παρεισφρήσει πολλὰ λάθη. Τουλάχιστον ἡ ἐπαρχία μου παρελείφθη· μετὰ τῆς προσθήκης δὲ ταύτης ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν ἀπὸ 176 ἀνέρχεται εἰς 177. Δὲν ἠξεύρω δὲ, ἂν ἐκ νέου ἔχει ὁρισθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν Ἄρτης, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως ἡ ἐπαρχία ἐκείνη διαιρεῖται εἰς δύο ἐπαρχίας.

§123Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ διαίρεσις τῆς ἐπαρχίας Ἄρτης δὲν ἦτο προσδιωρισμένη κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐσκέφθην ὅτι ἦτο πρόχειρον εἰς ἕκαστον τῶν κυρίων Βουλευτῶν, θέλοντα ν’ ἀναζητήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν Βουλευτῶν, οὓς θέλει ἐκλέγει ἑκάστη ἐπαρχία ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν τοῦτο ἤθελε καταστῆ νόμος, ἦτο ὁ πίναξ τοῦ 1896, τὸν ὁποῖον θὰ ἦτο εὔκολον εἰς πάντας νὰ ἔχωσιν ἐκ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκ τῶν δημοσιεύσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Ὁ πίναξ δύναται νὰ ἔχῃ λάθη, διότι δὲν δίδεται ὡς ἐπίσημον ἔγγραφον, ἀλλ’ ὡς ἰδιωτικὴ πληροφορία.

§124ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑποβάλλω ἀκόμη μίαν ἀπορίαν σχετικὴν πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Μέτρον πρὸς προσδιορισμὸν τοῦ ἐξ ἑκάστης ἐπαρχίας ἐκλεκτέου ἀριθμοῦ Βουλευτῶν ὁρίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν 16,000 δημοτῶν. Ἀλλ’ ὁ πίναξ οὗτος ἔχει συνταχθῆ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1896. Ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω μίαν ἐξήγησιν, ἂν οἱ δημόται θὰ χρησιμεύσωσιν ὡς βάσις, ἢ ἡ ἀπογραφή.

§125Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ συζητηθῇ, ὅταν τὸ κείμενον τοῦ νόμου συζητηθῇ, διότι τὸ πρᾶγμα ἔχει ἱστορίαν. Τὸ Σύνταγμα λέγει ἀριθμὸν πληθυσμοῦ καὶ οὐχὶ δημοτῶν.

§126ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δέχεται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον δι’ αὔριον;

§127Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀντιλέγω νὰ συζητηθῇ αὔριον.

§128ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ στατιστικὴ ἔχει τοὺς κατοίκους.

§129Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχει καὶ τὸν πληθυσμὸν καὶ τοὺς δημότας.

§130Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μεταξὺ δημοτῶν καὶ κατοίκων ὑπάρχει ἐν τοῖς ἀπογραφικοῖς πίναξι διαφορὰ σπουδαία, ἡ ὁποία δύναται νὰ μεταβάλῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν Βουλευτῶν ἐν ἐπαρχίᾳ τινί.

§131Κ. ΖΩΤΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ ἐν Φουρνᾷ τοῦ δήμου Κτημενίων τῆς Εὐρυτανίας ἡ ταχυδρομικὴ ἐπιστασία ἔχει παρὰ τὸν νόμον ἀνατεθῆ εἰς ἰδιώτην, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι οὗτος ἐχρημάτισεν ὑπογραμματεὺς Εἰρηνοδικείου, ἐνῷ ἐκεῖ ὑπάρχει ἕδρα εἰρηνοδίκου καὶ γραμματέως καὶ ἀστυνόμου ἀξιωματικοῦ καὶ πλήρους Ἑλληνικοῦ σχολείου; Πρὸς τούτοις νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς πόσα ταχυδρομικὰ γραφεῖα ἔχει ἀνατεθῆ ἡ ἐπιστασία εἰς ἰδιώτας, ἐνῷ ὑπάρχουσιν ὑπάλληλοι.

§132Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶχον παρακαλέσει προχθὲς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ πληροφορίας σχετικὰς πρὸς τὸ ταχυδρομικὸν νομοσχέδιον.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθησαν χθές.

§134Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Συγγνώμην. Δὲν τὸ ἐγνώριζον.

§135ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Πληροφοροῦμαι ἐκ Κεφαλληνίας, — καὶ αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, διότι προέρχονται παρ’ ἀξιοπίστου προσώπου, — ὅτι ὁ ὑποτελώνης Φισκάρδου παρέχει τὸ ἀποκλειστικὸν προνόμιον τῆς ἐξαγωγῆς ξυλανθράκων εἰς τὸν δήμαρχον Δολιχίου, ὅστις εἶναι γαμβρὸς ἐπὶ θυγατρὶ τοῦ τέως ἀντιπάλου μου κ. Βρυώνη. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν εἰρημένον ὑποτελώνην νὰ μὴ δεικνύῃ τοιαύτην μεροληψίαν.

§136Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πόθεν βεβαιοῦται, ὅτι ἐζήτησεν ἄλλος ἄδειαν, καὶ δὲν ἔδωκε τοιαύτην ὁ ὑποτελώνης;

§137ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἐνδιαφερομένου. Προέρχομαι εἰς τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι καὶ ἄλλοτε ἰδιαζούσης εὐνοίας δείγματα παρέσχεν ἡ ὑπηρεσία πρὸς τὸν δήμαρχον τοῦτον, τὸν ὁποῖον κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν γενικῶν ἐκλογῶν περιέβαλε μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑποτελώνου, ἀναθέσασα εἰς αὐτὸν παρανόμως τὴν διεύθυνσιν καὶ διαχείρισιν τοῦ ὑποτελωνείου Φισκάρδου, διὰ νὰ πιέζῃ τοὺς ναυτικοὺς καὶ τοὺς ἐμπόρους.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον ἀνεβλήθη διὰ τὴν αὔριον. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΦΟΗʹ νόμου περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν ἀρχῶν».

§139ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατὰ τὸ ὑποβαλλόμενον πρὸς ψήφισιν νομοσχέδιον πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτρέψῃ, ψηφίζουσα αὐτό, ὅπως ἐπὶ πενταετίαν παραταθῇ, μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου 1910, τὸ καθεστώς, ὅπερ προηγούμενοι νόμοι ἀνὰ πέντε ἔτη, ἢ καὶ ἐπὶ ἓν μόνον, ἀπὸ τοῦ 1876 καὶ ἐντεῦθεν, ἵδρυσαν. Τὸ καθεστὼς τοῦτο εἶναι καθεστὼς παραχωρήσεως προσωρινῆς προνομιῶν, ἃς κέκτηται ἡ Ἑλλὰς ἐν Αἰγύπτῳ καθ’ ὅμοιον τρόπον, καθ’ ὃν πᾶσαι αἱ ἄλλαι Δυνάμεις, αἱ κεκτημέναι τὰς αὐτὰς προνομίας, συναπεφάσισαν καὶ παρεχώρησαν προσωρινῶς εἰς τὴν Αἴγυπτον· αἱ δὲ προνομίαι αὗται στρέφονται περὶ τὰς δίκας, ἐν αἷς εἶχον τὸ δικαίωμα ἄλλως νὰ δικάζωνται οἱ ἔχοντες τὰς προνομίας, καὶ δι’ ἃς τὸ δικαίωμα τοῦτο παρεχώρησαν, ὅπως δικάζωνται ὑπὸ τῶν Μικτῶν Δικαστηρίων. Ὁ τελευταῖος νόμος τῆς 15 Ἀπριλίου 1900 περιεῖχεν ἐξαιρετικὴν διάταξιν, ἣν πάντες οἱ πρὸ αὐτοῦ δὲν περιελάμβανον. Ταύτην δὲ τὴν διάταξιν περιεῖχε, διότι συνεννοήσεις διεξαχθεῖσαι μεταξὺ τῆς Αἰγυπτιακῆς καὶ τῶν ἄλλων Κυβερνήσεων ἀπέληξαν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι πρὸς ταῖς ἄλλαις παραχωρήσεσιν ἔδει νὰ γένηται καὶ ἡ παραχώρησις αὕτη ἐπὶ πενταετίαν. Τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον οὐδεμίαν ποιεῖται μνείαν τῆς παραχωρήσεως ταύτης, οὐδ’ ἐπαναλαμβάνει τὴν εἰδικὴν ταύτην διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ 1900, ὅστις ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ περιεῖχε καὶ τὴν ἑξῆς παράγραφον (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὴν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ πενταετίαν καταργεῖται ἡ δικιοδοσία τῶν ἐν Αἰγύπτῳ Ἑλληνικῶν ποινικῶν Δικαστηρίων ἐπὶ τῶν χρεωκοπιῶν ἐπὶ μικτῶν πτωχεύσεων, ὑπαγομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Μικτῶν Δικαστηρίων.» Ἡ διάταξις αὕτη πρῶτον τότε ἀνεγράφετο, σήμερον δὲ γεννᾶται εὔλογος ἡ ἀπορία, διατὶ σήμερον ἀφαιρεῖται, καὶ καθίσταται ἀναγκαία ἡ ἐρώτησις, ἂν ἡ παράλειψις ὑπονοεῖ, ὅτι τὸ ὑπ’ αὐτῆς πλασθὲν καθεστώς, τὸ ἐπὶ τῶν χρεωκοπιῶν, θέλει παύσει νὰ ὑπάρχῃ κατὰ ταύτην τὴν νέαν πενταετίαν. Ἔχω λόγον νὰ ὑποθέτω, ὅτι οὐχί. Τὸ κείμενον ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἰσχὺς τοῦ ΦΟΗʹ νόμου τοῦ 1876 περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν ἀρχῶν τῆς Ἑλλάδος, ἡ μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου (1 Φεβρουαρίου) 1905 ἀλληλοδιαδόχως παραταθεῖσα διὰ τῶν νόμων ͵ϠΔʹ τῆς 5 Φεβρουαρίου 1881 κλπ. κλπ. καὶ ͵ΒΨΜϚʹ τῆς 15 Ἀπριλίου 1900, παρατείνεται μέχρι τῆς 19 Ἰανουαρίου (1 Φεβρουαρίου) 1910.» Γίνεται μὲν λόγος περὶ τοῦ περιορισμοῦ τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο λόγος καὶ περὶ ἐκείνου, περὶ οὗ εἰδικῶς εἰς μόνον τὸν τελευταῖον νόμον ὑπῆρχε πρόνοια. Ἂν τυχὸν δὲν μετεβλήθησαν αἱ διαθέσεις τῶν Δυνάμεων, καὶ ἂν αἱ συμφωνίαι αὐτῶν μετὰ τῆς Αἰγύπτου ἦναι αἱ αὐταὶ, πάντως εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προστεθῇ καὶ ἡ διάταξις αὕτη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§140ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§141ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλ’ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ζητουμένης ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου μοὶ φαίνεται ἀπαραίτητον νὰ ἐπαναλάβω ἐνταῦθα ὑπόμνησιν, ἥτις ἐγένετο ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ἐν ἔτει 1899, ὅτε προσήγετο καὶ τότε νομοσχέδιον πρὸς ψήφισιν, τὸ ἀποτελέσαν τὸν νόμον τοῦ 1899, ἐπὶ ἓν ἔτος ἰσχύσαντα καὶ ἔπειτα παραταθέντα ἐπὶ πενταετίαν κατὰ τὸ 1900. Ἡ Ἑλλὰς ἐν Αἰγύπτῳ ἀντιπροσωπεύεται ὑπὸ δικαστῶν, ὧν ὁ ἀριθμὸς εἶναι ὡρισμένος, ἔχει δικαίωμα ἀνεγνωρισμένον μόνον εἰς πρωτοδίκας, οὐχὶ δὲ καὶ εἰς ἐφέτας. Ὑπάρχει ἐφέτης Ἕλλην ὑπηρετῶν, ἀλλὰ προσωπικῷ δικαιώματι, παραπληρωματικῶς, καὶ τούτου ἐκλείποντος, ἐὰν δὲν προνοήσωμεν ἐγκαίρως περὶ θεραπείας τοῦ πράγματος, ἢ μᾶλλον περὶ ἐκπληρώσεως δεδομένης ὑποσχέσεως, τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ βλέπωμεν νὰ γίνωνται ἐρήμην τῆς Ἑλλάδος πᾶσαι αἱ μεταρρυθμίσεις αἱ δικαστικαὶ, αἱ ἀπό τινος ἐπιδιωκόμεναι μετὰ μείζονος προσοχῆς ὑπὸ τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τοῦτο ἐχούσης ὡρισμένον πρόγραμμα, διαγεγραμμένον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἢ μᾶλλον αὐτῆς τῆς Ἀγγλίας. Προκειμένου περὶ τῆς παρατάσεως τῆς παραχωρήσεως ἔκρινον καὶ οἱ Ἕλληνες δικασταὶ περὶ τῶν ἀποφασιζομένων ἐν τῷ μεταξὺ νέων μεταρρυθμίσεων, διότι τὰ περὶ τούτων ἦσαν τότε ἀνατεθειμένα εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ δικαστικοῦ σώματος· ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1890, ἂν ἐνθυμῶμαι καλῶς, ἢ μᾶλλον ἀπὸ τοῦ ἔτους 1889 ἢ 1888, ἀπεφασίσθη ἐφεξῆς πᾶσα ἡ μελέτη περὶ περιορισμοῦ τῶν δικαιωμάτων τῶν Δυνάμεων δι’ ἀναπτύξεως τῶν μεταρρυθμίσεων νὰ ἐκτελῆται ὑπὸ μόνων τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ Ἐφετεῖον ξένων δικαστῶν. Καὶ ἐνόσῳ μὲν ὑπάρχει ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ὁ σήμερον ὑπάρχων Ἕλλην ἐφέτης, ὁ κ. Ἀντωνιάδης, ὁ κίνδυνος ὁ ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἀντιπροσώπων ἡμῶν κατὰ τὴν τοιαύτην προπαρασκευαστικὴν ἐπεξεργασίαν τῶν μεταρρυθμίσεων δὲν ὑφίσταται. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ἀντωνιάδης δὲν εἶναι νέος, — ἔχει περίπου τὴν ἡλικίαν μου, — καὶ νὰ παραιτηθῇ δύναται καὶ νὰ ἐκλίπῃ, ὡς ἄνθρωπος, εἶναι δυνατόν. Εὐθὺς ὡς ἐκλίπῃ θὰ μείνωμεν ἄνευ ἀντιπροσώπου ἐν τῷ Συμβουλίῳ τούτῳ, τῷ ἐργαζομένῳ ἑκάστοτε πρὸς παρασκευὴν τῶν μεταρρυθμίσεων τῶν Αἰγυπτιακῶν, καὶ τρέχομεν τὸν κίνδυνον ἡμεῖς, οἱ μᾶλλον παντὸς ἄλλου ἐνδιαφερόμενοι εἰς τὰ ἐν Αἰγύπτῳ, νὰ μείνωμεν ἀναντιπροσώπευτοι. Ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἡ Ἑλλὰς ἐπεδίωξε μετὰ πολλῆς ἐπιμονῆς τὴν ἀναγνώρισιν δικαιώματος ἐφέτου, καὶ σημεῖον, καθ’ ὃ ἐμφανίζεται ἡ τοιαύτη ἀξίωσις τῆς Ἑλλάδος, ἀνευρίσκω εἰς τὸ ἔτος 1875, ὑπουργοῦντος τότε τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ κ. Ἀλεξάνδρου Κοντοσταύλου. Τότε ἐκεῖνος, ὅτε τὰ τῆς μεταρρυθμίσεως συνεζητοῦντο, ἐπέμεινεν εἰς ἀπόκτησιν ἐφέτου ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, ἀξιώσας εὐλογώτατα, ὅτι οἱ Ἕλληνες, οἵτινες, λαμβανόμενοι καθ’ ἑαυτοὺς, εἶναι ἁπάντων τῶν ἄλλων Εὐρωπαίων καὶ Ἀμερικανῶν, συλλήβδην λαμβανομένων, πολυπληθέστεροι ἐν Αἰγύπτῳ, πρὸς τούτοις δὲ κατέχουσιν ἐν παντὶ τὴν πρώτην τάξιν, δὲν ἦτο δίκαιον νὰ μὴ λάβωσιν ὅ,τι ἀπεκτήθη ὑπὸ τῶν ἄλλων Δυνάμεων, τῶν πολὺ ὀλιγώτερα συμφέροντα ἐχουσῶν ἐν Αἰγύπτῳ. Ἔκτοτε κατὰ περιόδους τὸ ζήτημα τοῦ ἐφέτου ἐνεφανίσθη. Ἐν ἔτει δὲ 1889, ὅτε περὶ τοῦ θέματος τούτου τῆς ἀνανεώσεως τῶν μεταρρυθμίσεων ἐπραγματεύετο μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου, τῆς μὲν Ἑλλάδος ἐχούσης παράπονα ὅτι δὲν ἀπονέμεται εἰς τὰς ἀξιώσεις αὐτῆς ἡ προσήκουσα προσοχὴ, τῆς Αἰγύπτου δ’ ἐπιμενούσης εἰς τὰς ἰδίας αὐτῆς ἰδέας, ἡ στάσις τῆς Ἑλλάδος ἠνάγκασεν ἐπὶ τέλους τὴν Αἴγυπτον νὰ δώσῃ πλείονα προσοχὴν εἰς τὰς ἀξιώσεις τὰς Ἑλληνικὰς, καὶ, συνεργαζομένης καὶ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἐλήφθη ἡ ὑπόσχεσις τῆς Αἰγύπτου, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην συνάντησιν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν Δυνάμεων, τῶν μελλόντων νὰ συσκεφθῶσι περὶ προαγωγῆς τῶν μεταρρυθμίσεων τῶν δικαστικῶν ἐν Αἰγύπτῳ, ἤθελεν, ἀποδεχομένη ἐκ προκαταβολῆς τὸ αἴτημα τὸ Ἑλληνικὸν ὑπὲρ ἀναγνωρίσεως δικαιώματος ἐφέτου ἐν Αἰγύπτῳ, ὑποστηρίξει τὸ δικαίωμα τοῦτο ἐνώπιον τῶν Δυνάμεων, ὑποσχομένης καὶ τῆς Ἀγγλίας, ὅτι ἤθελε πράξει τὸ αὐτό. Τῆς ὑποσχέσεως ταύτης, τῆς διπλῆς, οὕτω ληφθείσης, ἐφρόντισε τότε ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀνακοινώσῃ πρὸς τὰς ὑπολοίπους πέντε Μεγάλας Δυνάμεις τὴν τοιαύτην μετὰ τῆς Αἰγύπτου καὶ Ἀγγλίας συνεννόησιν, ἔλαβε δὲ παρ’ ἁπασῶν τῶν Μεγάλων Δυνάμεων ἀπάντησιν εὐνοϊκὴν, ἁπασῶν ὑποσχομένων, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην περὶ τοῦ θέματος τῶν μεταρρυθμίσεων συνεννόησιν τὸ αἴτημα τοῦτο τῆς Ἑλλάδος ἤθελε τεθῆ ὑπὸ ἐξέτασιν καὶ ὑποστηριχθῇ ὑπ’ αὐτῶν. Ἔκτοτε, ἀπὸ τοῦ 1890 μέχρι σήμερον, παρῆλθον 15 ὁλόκληρα ἔτη, καὶ ἐν τούτοις τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἐλύθη. Ἐν τῷ μεταξὺ συνῆλθον καὶ συνεζήτησαν περὶ ζητημάτων ἀναγομένων εἰς τὰς μεταρρυθμίσεις οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Δυνάμεων καὶ τῆς Αἰγύπτου, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ κατανοήσω, πῶς μέχρι τοῦδε τὸ ζήτημα τοῦ ἐφέτου τοῦ Ἕλληνος δὲν ἐκανονίσθη. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 14 Ἰουλίου τοῦ 1899, ἐπὶ τῇ ὑπομνήσει αὐτοῦ τούτου τοῦ θέματος ὑπ’ ἐμοῦ πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔλαβον παρ’ αὐτοῦ τὴν ἀπάντησιν ταύτην (ἀναγινώσκει): «Ἄς μὴ ἀμφιβάλλῃ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς, ὅτι τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἐποιήσατο τὴν ἐνδιαφέρουσαν ἀνακοίνωσιν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι λίαν γνωστὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν νομίζομεν ὅμως, ὅτι εἶναι εὔκολον νὰ σχετισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον. Πρὸς τὸν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πολιτικὸν πράκτορα ἐποιησάμεθα τὰς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ ἐφέτου σχετικὰς συστάσεις, καὶ ὁ κ. Γρυπάρης μᾶς ἀπήντησεν, ὅτι ἐν καιρῷ τῷ δέοντι θὰ προβῇ εἰς τὰ διαβήματα ταῦτα, ὅτι ὅμως δυστυχῶς δὲν δύναται νὰ σχετίσῃ, τό γε νῦν ἔχον, τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ ἐφέτου ἐν Αἰγύπτῳ πρὸς τὴν ἀνανέωσιν τοῦ θεσμοῦ τῶν Μικτῶν Δικαστηρίων, ἥτις πρόκειται νὰ γείνῃ μετὰ ἓν ἔτος.» Μετὰ παρατήρησιν, ἣν ὑποβαλὼν εἰς ταῦτα τότε εἰς τὸν Ὑπουργόν, ἔλαβον ἐπεξηγηματικὴν ἀπάντησιν, ὅτι ὁ λόγος ἦτο περὶ τοῦ ἔτους μόνον, προσέθηκα καὶ ἄλλα, μεθ’ ἃ ἐπὶ τέλους ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν ταύτην (ἀναγινώσκει): «Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Γρυπάρης ἔλαβε παρ’ ἡμῶν τὰς ἀπαιτουμένας ὁδηγίας, καὶ ὅτι θὰ φροντίσῃ εἰς πρώτην περίστασιν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅτι, παρ’ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν ἡμῶν, ὅπως ἐπιταχύνωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, δὲν ἠδυνήθη ὁ κ. πολιτικὸς πράκτωρ νὰ τὸ σχετίσῃ πρὸς τὴν παράτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ θεσμοῦ τῶν Μικτῶν Δικαστηρίων ἐπὶ ἓν ἔτος, ἥτις ἀναγράφεται ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ.»

§142Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος ἦτο τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν;

§143ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ κύριος Ρωμᾶνος. Ἔκτοτε, ὡς βλέπετε, παρῆλθον ἄλλα ἓξ ἔτη, καὶ τὸ ζήτημα μένει ἔτι ἐκκρεμές· ἐνῷ δὲ τὸ ζήτημα μένει ἐκκρεμές, ἡμεῖς ἐξακολουθοῦμεν νὰ προσχωρῶμεν εἰς τὰς συμφωνίας τῶν πενταετιῶν. Παραδείγματα προγενεστέρων χρόνων δεικνύουσι ποία στενοχωρία γεννᾶται, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ἀρνηθῇ νὰ συναινέσῃ εἰς τοιαύτας πενταετεῖς παραχωρήσεις· ζητοῦσα, ὅπως ζήτημα, ἐφ’ οὗ ἔχει ἤδη ῥητὰς ὑποσχέσεις, ἔλθῃ ἐπὶ τέλους ὑπὸ ἐξέτασιν, ἀρνουμένη δ’ ἐν τῷ μεταξὺ παραχώρησιν πενταετιῶν, καὶ περιοριζομένη εἰς ἓν μόνον ἔτος, ὡς ἄλλοτε ἔπραξε, γεννᾷ στενοχωρίαν διὰ τούτου καὶ εἰς τὴν Αἰγυπτιακὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τοὺς ἄλλους τοὺς μετ’ αὐτῆς συνεννοουμένους ἐπὶ τῶν τοιούτων μεταρρυθμίσεων, καὶ προβιβάζει δι’ αὐτῆς τὴν λύσιν τοῦ ἐκκρεμοῦς ζητήματος. Καὶ σήμερον μὲν εἶναι ἀργὰ, ὅπως τοιοῦτό τι προταθῇ, διότι γενομένης τῆς συμφωνίας βεβαίως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ψηφίσωμεν τὸν νόμον, ὅστις εἰς ἡμᾶς προτείνεται· ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀφορμῆς ταύτης προκαλῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ θέματος εἴπερ ποτὲ σήμερον σπουδαίου διὰ τὰ ἐν Αἰγύπτῳ συμφέροντα ἡμῶν· διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι σήμερον ἡ ἀνέκαθεν ὑπάρχουσα ῥοπὴ καὶ σπουδὴ εἰς εὔρυνσιν τῶν μεταρρυθμίσεων τῶν δικαστικῶν ἐν Αἰγύπτῳ καὶ περιορισμὸν τῶν προνομιῶν τῶν ἀρχαίων εἶναι πολὺ μείζων ἢ προτοῦ, καὶ πρέπει νὰ ἤμεθα ἕτοιμοι, ὥστε, ἂν πρόκηται νὰ ψηφισθῶσιν αἱ διατάξεις, ἃς εἶναι λίαν πιθανὸν ὅτι πᾶσαι αἱ Μεγάλαι Δυνάμεις θ’ ἀποδεχθῶσι, νὰ ἔχωμεν ἐν τῇ συζητήσει τῶν μεταρρυθμίσεων τούτων ἐφέτην Ἕλληνα ἀντιπροσωπεύοντα τὰ συμφέροντα ἡμῶν. Διότι, ἐὰν τυχὸν ὁ κ. Ἀντωνιάδης, ὁ ἄριστα ἀντιπροσωπεύων ἡμᾶς ἐν τῷ Ἐφετείῳ τῷ Μικτῷ καὶ ἱκανώτατος περὶ τὴν ἐκτίμησιν πάντων τῶν θεμάτων, τῶν σχετιζομένων πρὸς τὰς μεταρρυθμίσεις, ἀποφασίσῃ ἕνεκα τῆς ἡλικίας — διότι, ὡς εἶπον, ἔχει περίπου τὴν ἡλικίαν μου — ν’ ἀποσυρθῇ τῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν παραιτηθῇ, εἶναι βέβαιον, ὅτι οὐδεμίαν ἐγγύησιν ἔχομεν, ὅτι θὰ κληθῇ Ἕλλην ἐφέτης εἰς ἀντικατάστασιν αὐτοῦ. Ἔχομεν συμφέρον καὶ εὔλογον αἰτίαν ν’ ἀξιώσωμεν σταθερὰν ἐκ νομίμου δικαιώματος παρουσίαν ἐφέτου, ἔχομεν ἀληθῶς δικαίωμα καὶ συμφέρον, ὁ κ. Ἀντωνιάδης, ὁ ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἐφέτης ἐκ προσωπικῆς ἀναγνωρίσεως, ν’ ἀναγνωρισθῇ ὡς ἐφέτης ἐκ δικαιώματος, ὅτε καὶ ὁ διάδοχος αὐτοῦ θὰ ἦναι Ἕλλην κατὰ δικαίωμα καὶ οὐχὶ ἐκ προσωπικῆς ἐκλογῆς, ἥτις δύναται καὶ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ.

§144ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ δώσω τὰς δεούσας πληροφορίας.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου».

§147Κ. ΖΩΤΟΣ. Δὲν θὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε; Εἶναι ὀγδόη ἡ ὥρα.

§148Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§149ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐγὼ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ πολλὴν ὥραν.

§150ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁμιλήσατε.

§151ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Εἶναι ὀγδόη ἡ ὥρα. Ἂς διακόψωμεν, καὶ μετὰ τὴν διακοπὴν λαμβάνω τὸν λόγον.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς ἐνάτης ὥρας. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κύριος Καβαλλιεράτος ἔχει τὸν λόγον.

§153ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι παρόντες ἀρκετοὶ Βουλευταί.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας; Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§155ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ὑποβάλω ἔνστασιν.

§156ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, κύριε Πρόεδρε. Ὑπέβαλεν ἔνστασιν. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Περ. Ἀλεξάκη καὶ Μιλτ. Ἀννίνου Καβαλλιεράτου, μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή.)

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρόντες 129.

§158ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, διετέλεσα ἐπὶ ἔτος Διευθυντὴς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω διὰ τούτου, ὅτι ἀπέκτησα τοιαύτην πεῖραν, ὥστε νὰ παρουσιάζωμαι ἐνώπιόν σας μὲ ἀξιώσεις εἰδικοῦ, ἀλλ’ ἀπεκόμισα μερικὰς γνώσεις ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μου ταύτης, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἐπιβάλλουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φέρω παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἰδίως ὅμως εἰς τὸ βῆμα μὲ ἔφερεν ἡ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου ἐκφραζομένη πεποίθησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καθισταμένου νόμου τοῦ Κράτους, τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ὄχι μόνον οἰκονομικώτερον, ἀλλὰ καὶ τελειότερον θὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν του. Ὅτι ἡ πεποίθησίς του αὕτη δὲν βασίζεται ἐπὶ τῶν πραγμάτων, ἐλπίζω ὅτι θέλω ἀποδείξει ὑμῖν δι’ ὀλίγων. Κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη πολλοὶ ἐψηφίσθησαν νόμοι περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, ἀλλ’ ὁ σκοπὸς ὁ ἐπιδιωκόμενος δι’ αὐτῶν, ὁ σκοπὸς τῆς ἐπαρκείας αὐτοῦ εἰς τὴν ἐκτύπωσιν τῶν ἐντύπων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, δὲν κατωρθώθη δυστυχῶς. Καὶ διὰ τοῦτο τὸ Δημόσιον ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος μεγάλα ποσὰ καταβάλλει διὰ τυπογραφικὴν ἐργασίαν, ἐκτὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἐκτελουμένην. Σᾶς ἀναφέρω μόνον, ὅτι ἡ ἐκτύπωσις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τοῦ ἔτους 1903 ἐστοίχισεν εἰς τὸ Δημόσιον δραχ. 61,000. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, πλὴν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἐκτυποῦνται καὶ αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ἡ Ἐφημερὶς τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς καὶ τὰ Δελτία τῆς Γεωργικῆς Ἑταιρείας καὶ πολλὴ ἄλλη ἐργασία, ἥτις ἐν γένει, κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμούς, ἀπαιτεῖ δαπάνην 100,000 δραχμῶν περίπου. Ὅτε εἶχον ἀναλάβει τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτής, Ὑπουργὸς ὢν τότε ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ γνωρίζων καλῶς τὴν κατάστασιν αὐτοῦ, μὲ προσεκάλεσεν ἡμέραν τινὰ καὶ μοὶ συνέστησε νὰ σκεφθῶ, πῶς ἦτο δυνατόν, ὅλη ἡ ἐργασία αὕτη, ἡ ὁποία ἐκτελεῖται ἐκτὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, νὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὸ κατάστημα αὐτό, καὶ νὰ ἐκτελῆται διὰ δαπάνης μικροτέρας. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐσκέφθην ἐπὶ πολύ· ἐζήτησα τὴν γνώμην καὶ ἄλλων ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, ἐξευρέθη δὲ διὰ τῆς συζητήσεως τρόπος, δι’ οὗ μόνον θὰ ἠδύνατο καὶ ἡ ἐργασία αὕτη νὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, καὶ τὸ Δημόσιον νὰ δαπανᾷ δι’ αὐτὴν ὀλιγώτερα χρήματα. Ἐσκέφθημεν δηλαδή, ὅτι ἔπρεπε νὰ συσταθῇ παράρτημα τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου εἰς τὸ Ἀβερώφειον. Ἐπείσθημεν δέ, ὅτι θὰ ἐπετυγχάνετο διὰ τούτου ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπός, διότι οἱ ἔφηβοι, μὴ ἀσχολούμενοι εἰς ἄλλα ἔργα ἐντὸς τοῦ καταστήματος τούτου, θὰ ἠδύναντο εὐκόλως καὶ ταχέως νὰ ἐκμάθωσι τὴν τυπογραφίαν, ἀντὶ δὲ μικρᾶς ἀμοιβῆς, μιᾶς δραχμῆς καθ’ ἡμέραν, θὰ ἠδύναντο νὰ ἐκτελῶσι πολλὴν τυπογραφικὴν ἐργασίαν. Ἰδίως ἐσκεπτόμεθα, εἰς τὸ παράρτημα τοῦτο νὰ ἀναθέσωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τῆς μὴ ἐπειγούσης ἐργασίας, οἷον τῆς ἐκτυπώσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἀρείου Πάγου, τῶν διαφόρων δικαστικῶν ἐντύπων καὶ ἄλλων δημοσιευμάτων, θὰ ἀπέμενε δ’ οὕτως εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ὅλη ἡ ἄλλη ἐπείγουσα ἐργασία, ὥστε νὰ καταστῇ πλέον ὁριστικῶς τοῦτο ἐνήμερον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του. Ὑπελογίζομεν, ὅτι διὰ τοῦ παραρτήματος τούτου θὰ κατωρθοῦτο, ὥστε τὸ Δημόσιον νὰ ἐξοικονομῇ κατ’ ἔτος κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 50,000 δραχμάς. Τὰς σκέψεις ταύτας διετυπώσαμεν εἰς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὁ τότε ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνέκρινε καὶ ὑπέβαλεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν κατωρθώθη ὅμως ἡ ἐπιψήφισις αὐτοῦ. Ἡ κατάστασις τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου δὲν εἶναι διόλου εὐχάριστος, οὐ μόνον διότι τοῦτο δὲν ἔχει ἐπαρκὲς προσωπικὸν πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ διότι στερεῖται τῶν ἀναγκαίων πρὸς τοῦτο μηχανημάτων. Σήμερον ἐργάζονται ἐντὸς αὐτοῦ 35 στοιχειοθέται, οἵτινές εἰσι διῃρημένοι εἰς δύο τμήματα, τὸ τμῆμα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ 15 μόνον ἐργάτας, καὶ τὸ λεγόμενον γενικὸν τμῆμα, τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖ ὅλην τὴν ἄλλην ἐργασίαν τῆς ὑπηρεσίας. Τὸ προσωπικὸν αὐτὸ εἶναι λίαν ἀνεπαρκές· καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὄχι μόνον ἡ ποσότης τῆς ἐξωτερικῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερα, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος παρουσιάζει τοιαύτην καθυστέρησιν, ὥστε τὸ μὲν 1903 ἐκληροδότησεν ὕλην, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ δημοσιευθῇ δι’ αὐτῆς, ἀνερχομένην εἰς 2000 σελίδας, τὸ δὲ 1904, κατὰ τὰς πληροφορίας μου τὰς ἀκριβεῖς, ἡ καθυστέρησις αὕτη ἔφθασεν εἰς τὰς 2,500 σελίδας.

§159Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖον τμῆμα καθυστερεῖ;

§160ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Καὶ τὰ δύο. Ὅτε μάλιστα εἶδον τὴν μεγάλην ταύτην καθυστέρησιν τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν κατασχετηρίων καὶ κλητηρίων τῶν Βασ. Ἐπιτρόπων τῶν Στρατοδικείων, ἀνέφερα τὴν κατάστασιν ταύτην πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς προϊστάμενόν μου, οὗτος δ’ εὐηρεστήθη, ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου νὰ περιλάβῃ διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀπεκλείοντο τὰ κατασχετήρια ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ ἄλλως δὲν ὑπάρχει καὶ λόγος νὰ δημοσιεύωνται, οὐδὲ δικονομική τις διάταξις ἐπιβάλλει τοῦτο. Ὡς πρὸς δὲ τὰ κλητήρια, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ 1897 ὑπερβαλλόντως ἐπολλαπλασιάσθησαν, ἐσκέφθημεν, ὅτι ἦτο δυνατόν, ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς διατάξεως, νὰ δημοσιεύωμεν αὐτὰ συλλήβδην. Ἀλλὰ δυστυχῶς, ὡς εἶπον, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐψηφίσθη, καὶ ἡ κατάστασις τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου δὲν μετεβλήθη. Ἀλλὰ δὲν καθυστερεῖ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον εἰς τοῦτο μόνον. Ἔχει χυτήριον, τὸ ὁποῖον παράγει κατ’ ἔτος στοιχεῖα, γραμμάς, διάστιχα, διαστήματα καὶ ἄλλα τυπογραφικὰ εἴδη εἰς ποσότητα, ἥτις δὲν ἐπαρκεῖ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ καταστήματος· διὰ τοῦτο ἀναγκάζεται ἐνίοτε τὸ Δημόσιον νὰ προμηθεύηται ἐκ τῆς ἀγορᾶς τοιαῦτα εἴδη. Τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον κατέχει σήμερον ὑλικὸν συμποσούμενον εἰς 20 ἕως 25 χιλιάδας ὀκάδας. Τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβῶς ὡρισμένον, διότι, διὰ νὰ ὁρισθῇ τοῦτο μετ’ ἀκριβείας, πρέπει νὰ σταματήσῃ πᾶσα ἐργασία. Εἶναι ὡρισμένον κατὰ προσέγγισιν. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη τὸ ὑλικὸν τοῦτο ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ν’ ἀντικαθίσταται. Ἰδίως εἶναι ἀνάγκη κατ’ ἔτος ν’ ἀνανεῶται ποσότης στοιχείων κατὰ μέσον ὅρον ἀνερχομένη εἰς 4,000 ὀκάδας. Ἀλλ’ αἱ τρεῖς χυτομηχαναί, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, εἶναι πεπαλαιωμέναι καὶ δὲν παράγουσι πλειότερον τῶν 4 ἕως 5 ὀκάδων ὑλικοῦ καθ’ ἑκάστην. Καὶ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἔχει ἀνάγκην οὐ μόνον στοιχείων, ἀλλὰ καὶ γραμμῶν καὶ διαστίχων καὶ διαστημάτων, τὰ ὁποῖα ὅλα ἐξέρχονται ἀπὸ τὰς χυτομηχανὰς τοῦ καταστήματος. Διὰ τοῦτο εἶχον ὑποβάλει τότε τὴν ἰδέαν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ προμηθευθῇ τὸ Δημόσιον ἓν χυτήριον νεωτέρου συστήματος, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐστοίχιζε περισσότερον τῶν 5,000 δραχμῶν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ παρῆγε καθ’ ἑκάστην περὶ τὰς 20 ὀκάδας στοιχείων. Δι’ αὐτοῦ τοῦ μηχανήματος καὶ τῶν ἄλλων χυτομηχανῶν, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ κατάστημα, θὰ ἠδύνατο μετὰ ἔτη ν’ ἀντικαταστήσῃ ὅλον τὸ ἐφθαρμένον ὑλικόν, καὶ οὐδεμίαν τοῦ λοιποῦ νὰ παρουσιάζῃ εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο καθυστέρησιν. Πόσον δὲ εἶναι ἐφθαρμένον τὸ ὑλικόν, θὰ ἐννοήσητε, ἅμα ῥίψητε ἓν βλέμμα εἰς τὰ καθ’ ἑκάστην πρὸς ἡμᾶς διανεμόμενα νομοσχέδια. Ἐγὼ γνωρίζω, ὡς ἐκ τῆς ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ ὑπηρεσίας μου, ὅτι χρησιμοποιοῦνται ἐν αὐτῷ στοιχεῖα ἡλικίας 15 ἐτῶν! Ὅσοι δ’ ἔχουσι γνῶσιν τῆς τυπογραφικῆς ἐργασίας, πολὺ καλῶς ἐννοοῦσιν, ὅτι τὰ στοιχεῖα φθείρονται τόσον ταχέως ἐν Ἑλλάδι, ὥστε μετὰ δύο ἔτη πρέπει νὰ ἀντικαθίστανται. Τοῦτο συμβαίνει περισσότερον διὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ χυτήρια πεπαλαιωμένα καὶ ἐξ ὑλικοῦ ἀκαταλλήλου.

§161Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ ἰδιαιτέρως ἐτονίσατε, ὅτι ἐν Ἑλλάδι τὰ στοιχεῖα φθείρονται μετὰ διετίαν;

§162ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Διότι ἀλλαχοῦ ἀναμιγνύουσιν εἰς τὸν μόλυβδον περισσότερον ἀντιμόνιον, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ κασσίτερον· ἔχουσιν ἑπομένως τὰ στοιχεῖα ἀντοχὴν ἀνωτέραν, ἐνῷ ἐδῶ δὲν μεταχειρίζονται κασσίτερον, ἀλλὰ μόνον ἀντιμόνιον. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀναλογία τῶν ὑλικῶν αὐτῶν δὲν εἶναι κανονική, καὶ ἕνεκα τούτου τὰ στοιχεῖα δὲν ἔχουσι τόσην ἀντοχήν, ὅσην τὰ Εὐρωπαϊκά. Καὶ ἠδύνατο τὸ Δημόσιον καὶ στοιχεῖα καλλίτερα νὰ κατασκευάζῃ καὶ νὰ ἐξοικονομῇ καὶ χρήματα, διότι κατ’ ἔτος εἰς τὰ χυτήρια χύνομεν 2,000 ὀκάδας ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐδῶ προμηθευόμεθα ἀντὶ δύο δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ ἐν Εὐρώπῃ τιμᾶται τοῦτο μίαν δραχμὴν ἢ 1,20, εἶναι δὲ καλλιτέρας ποιότητος καὶ ἀκριβεστάτης ἀναλογίας. Ἐπίσης ἠδύνατο νὰ ἐξοικονομῇ ἀπὸ τὴν προμήθειαν τῆς τυπογραφικῆς μελάνης, ἡ ὁποία ἐδῶ ἀγοράζεται πρὸς δραχμὰς 2 καὶ 10 κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ ἐν Εὐρώπῃ πωλεῖται πρὸς δραχμὴν 1. Εἶναι οἰκονομίαι αὗται μικραί, ἀλλ’ ὅπως δήποτε πραγματικαὶ οἰκονομίαι. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν του τελειότερον καὶ ἐπαρκέστερον, ὡς πιστεύει ὁ κ. Ὑπουργός, διότι δι’ αὐτοῦ ἐπέρχεται μὲν πράγματι μία φαινομενικὴ οἰκονομία 24,000 δραχμῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀφαιροῦνται ὅμως ἐργατικαὶ χεῖρες, καὶ τὸ κατάστημα ἀναγκαίως θὰ καθυστερήσῃ εἰς τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν αἱ χεῖρες αὗται θὰ ἐξετέλουν· ἐπειδὴ δὲ ἡ ἐργασία αὕτη θὰ ἐκτελεσθῇ πάντως, διότι εἶναι ἐργασία, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ παραλείψῃ τὸ Δημόσιον, θ’ ἀναγκασθῇ νὰ τὴν ἐκτελέσῃ ἐκτὸς τοῦ καταστήματος, ἀλλὰ θὰ πληρώσῃ τότε δι’ αὐτὴν ποσὸν πολλαπλάσιον τῆς οἰκονομίας ταύτης. Διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἡ τυπογραφικὴ ἐργασία στοιχίζει πολὺ ἐν Ἀθήναις. Σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἡ ἐκτύπωσις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ἐστοίχισε κατὰ τὸ ἔτος 1903 δραχμὰς 61,000, καί τις τῶν κ. συναδέλφων ἐξεπλάγη. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν εἶναι σχετικῶς πολύ, διότι ἡ ἐργασία αὕτη γίνεται εἰς τὰς ἐπαρχίας, κακὴ μέν, ἀλλὰ πολὺ εὐθηνή. Ἐὰν ἡ ἐργασία αὕτη ἐξετελεῖτο ἐν Ἀθήναις, θὰ ἤμην εὐχαριστημένος, ἂν τὸ Δημόσιον ἐδαπάνα 100,000 δραχμάς. Πρέπει νὰ μάθητε, ὅτι ἡ ἐργασία ἡ τυπογραφικὴ διαιρεῖται εἰς πολλὰ εἴδη, δὲν εἶναι δὲ κατάλληλος πᾶς τυπογράφος νὰ ἐκτελέσῃ καὶ πᾶσαν τυπογραφικὴν ἐργασίαν, οἱ ἐκλογικοὶ δὲ κατάλογοι ἀπαιτοῦσι τεχνικὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐκτελέσῃ κατάλληλος καὶ εἰδικὸς ἐργάτης. Τοιαύτη ἐργασία, εἰς τὰς Ἀθήνας ἐκτελουμένη, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πληρωθῇ μὲ ὀλιγωτέρας τῶν 60 ἕως 80 δραχμῶν κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον. Ὑπολογίσατε τώρα, πόσους δήμους ἔχει τὸ Κράτος, δι’ ἕκαστον τῶν ὁποίων ἐκτυποῦται ἰδιαίτερος ἐκλογικὸς κατάλογος, καὶ σύρετε τὸ συμπέρασμά σας.

§163ΑΓ. ΦΙΚΙΩΤΗΣ. Πόσον κατ’ ὄνομα;

§164Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. 6–7 λεπτὰ, ἐνῷ ἐδῶ στοιχίζει 12.

§165ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ βλέπετε πόσον ἐλεεινὴ γίνεται ἡ ἐκτύπωσις, ὥστε νὰ μὴ ἀναγινώσκωνται τὰ ὀνόματα, καὶ νὰ δημιουργῶνται ἐκ τῶν τυπογραφικῶν τούτων σφαλμάτων ἐνστάσεις, τῶν ὁποίων πικρὰν πεῖραν ἔλαβον καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῆς ἐκλογῆς μου. Σήμερον λοιπὸν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ὁ ἀριθμὸς τῶν στοιχειοθετῶν ἀπὸ 35 περιορίζεται εἰς 30, καταργεῖται δ’ ἐπὶ πλέον ἡ θέσις ἑνὸς χύτου καὶ ἑνὸς στιλβωτοῦ καὶ θέσεις διαφόρων ἐργατῶν. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τοὺς ἐργάτας, οἵτινες ἀσχολοῦνται ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ κακὸν δὲν εἶναι τόσον μέγα, ὅσον μέγα εἶναι ἡ ἀπόλυσις πέντε στοιχειοθετῶν καὶ ἑνὸς χύτου. Διότι σήμερον τὸ χυτήριον τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἀπομένει μὲ δύο χύτας καὶ ἕνα στιλβωτήν. Τί θέλετε νὰ κάμωσιν οἱ τρεῖς οὗτοι τεχνῖται, ἐνῷ τὸ κατάστημα καθ’ ἑκάστην ἔχει ἀνάγκην τοῦ χυτηρίου, ὅπερ ἕνεκα τούτου λειτουργεῖ διαρκῶς; Ἐν ταῖς λεπτομερείαις τοῦ νομοσχεδίου εὑρίσκω μερικὰς διατάξεις πολὺ καλὰς, ἀλλὰ καὶ πολλὰς ἄλλας μὴ ἐχούσας τὸν τόπον των. Ἐν πρώτοις παρατηρῶ, ὅτι ἡ θέσις τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου καταργεῖται. Δὲν πιστεύω νὰ ὑποθέσητε, ὅτι συνηγορῶν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῆς θέσεως ταύτης ὁμιλῶ pro domo mea. Θεωρῶ ταύτην τόσον ἀναγκαίαν καὶ ἀπαραίτητον, ἔχω δὲ πεποίθησιν ὅτι τοιαύτην περὶ αὐτῆς γνώμην ἔχουσι πάντες, μηδ’ αὐτοῦ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐξαιρουμένου, ὥστε ὑποπτεύομαι, ὅτι εἰς τὴν διάταξιν περὶ τῆς καταργήσεως ταύτης προῆλθεν, ἐπηρεασθεὶς ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅστις περὶ τῆς ἀχρηστίας τῆς θέσεως ταύτης τρέφει μίαν παλαιὰν προκατάληψιν. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Μοὶ διηγήθησάν ποτε, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτε τὸ πρῶτον ἀνῆλθεν εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εὗρεν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἕνα τμηματάρχην, Θεόδωρον Ὑδραῖον ὀνόματι, διευθύνοντα τὸ τμῆμα τῶν κτημάτων. Οὗτος, παρ’ ὅλην τὴν ἐντιμότητα καὶ τὴν εὐσυνειδησίαν του, δὲν ἀνταπεκρίνετο εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς θέσεώς του· ἦτο ἄχρηστος...

§166Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἦτο βοηθὸς τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ τμήματος.

§167ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τὸν ὑπάλληλον τοῦτον ἐσκέφθη ν’ ἀπομακρύνῃ τοῦ Ὑπουργείου ἄνευ ἀπολύσεως. Εἰς μίαν λοιπὸν συνεργασίαν του μετ’ αὐτοῦ τὸν ἠρώτησεν, ἂν ἐπεσκέφθη κατὰ τὸ εἰς Παρισίους ταξείδιόν του τὰ διάφορα δημόσια γραφεῖα καὶ καταστήματα. Ἤνοιξε τότε μετ’ αὐτοῦ ὁμιλίαν, καθ’ ἣν, καταφάσκοντος πάντοτε κατ’ ἀνάγκην ἐκείνου, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐξῆρε τὴν χρησιμότητα καὶ τὴν μεγάλην ἀξίαν διαφόρων δημοσίων θέσεων, τελευταίαν τῶν ὁποίων, ἀλλ’ ἐξ ἴσου ὑψηλὴν τὴν σημασίαν, ἀνέφερε τὴν θέσιν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου! Τὴν θέσιν ταύτην, ἀμείβων τὰς ὑπηρεσίας του, προσέφερεν ἐπὶ τιμῇ εἰς τὸν μακαρίτην Ὑδραῖον! Οὗτος πρὸς στιγμὴν τὴν ἐδέχθη, καὶ τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔδωκε πρὸς αὐτὸν τὸ Β. Διάταγμα τοῦ διορισμοῦ του. Τὴν ἐπιοῦσαν ὅμως ἐπανέρχεται οὗτος, παρακαλῶν τὸν Ὑπουργὸν νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ θέσιν του, ἀλλ’ αὕτη, ἐννοεῖται, εἶχε πλέον καταληφθῆ ὑπὸ ἄλλου. Τὸν ἄχρηστον λοιπὸν τοῦτον ὡς τμηματάρχην ἐθεώρησε χρήσιμον ὡς Διευθυντὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου!

§168Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). — Ἦτο γραμματεὺς πρώτης τάξεως, καὶ εἰργάζετο εἰς τὸ τμῆμα τῶν κτημάτων.

§169ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ θεωρῶ τὴν θέσιν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἀναγκαιοτάτην καὶ ἀπαραίτητον, διότι ἀληθῶς ἡ ὑπηρεσία του εἶναι πολυσχιδὴς καὶ πολύπλοκος. Δὲν εἶναι μόνον ἡ τυπικὴ ἐργασία τῆς ὑπογραφῆς τῶν διαφόρων τῆς τρεχούσης ὑπηρεσίας ἐγγράφων. Εἶναι ἡ παντὸς εἴδους ἀλληλογραφία, τὴν ὁποίαν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ διεξάγῃ πρὸς πάσας ἀνεξαιρέτως τὰς ἀρχάς, πρὸς ἐγχωρίους καὶ ξένους, ἀλληλογραφία ἀπαιτοῦσα καὶ χρόνον καὶ γνώσεις καὶ καταρτισμόν. Εἶναι ἡ προσωπικὴ συνεννόησις, εἰς τὴν ὁποίαν ἔρχεται μετὰ τῶν Ὑπουργῶν καὶ κατ’ ἐντολὴν αὐτῶν μετ’ ἄλλων, ἡμεδαπῶν καὶ ἀλλοδαπῶν, προκειμένου περὶ ζητημάτων ἀναγομένων εἰς τὸν κύκλον τῆς ἁρμοδιότητός του. Εἶναι ἡ μελέτη καὶ ἡ σπουδὴ τῶν προόδων, τὰς ὁποίας καθ’ ἑκάστην ἐν Εὐρώπῃ ἐπιτελεῖ ἡ τυπογραφικὴ τέχνη, προόδων, ἃς ἐν τῷ μέτρῳ τῶν παρεχομένων εἰς αὐτὸν μέσων εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόζῃ. Εἶναι ἐπὶ τέλους ἡ ἀνωτέρα ἐπίβλεψις τοῦ καταστήματος, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς τε ἀσφαλείας τῆς περιουσίας τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς καλλιτέρας ἐκτελέσεως τῆς ὑπηρεσίας. Διότι τὸ Δημόσιον προμηθεύεται ὑλικά, ἔχει ἐντὸς τοῦ καταστήματος μηχανήματα καὶ ἄλλην περιουσίαν, ἐπὶ πᾶσι δὲ μέγαν ἀριθμὸν τεχνιτῶν καὶ ἐργατῶν καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων, ἀπὸ τῶν ὁποίων ἅμα λείψῃ ἡ ἀνωτέρα ἐπίβλεψις, ἡ ἀσκουμένη ἀπὸ περιωπῆς ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ, καὶ ὁ φόβος ὅτι ὑπεράνω αὐτοῦ ὑπάρχει μία ἀνωτέρα διεύθυνσις, μία ἀμέσως ἀνωτέρα ἀρχή, νομίζω ὅτι καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ καταστήματος θὰ χαλαρωθῇ καὶ τὸ Δημόσιον πολλαπλοῦς θὰ διατρέξῃ κινδύνους. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, δι’ οὓς θεωρῶ ἀναγκαιοτάτην τὴν θέσιν ταύτην. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπιμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῆς, τοῦτο μόνον θὰ συστήσω, νὰ μὴ ἀνατεθῇ ἡ ἀναπλήρωσις τοῦ Διευθυντοῦ οὔτε εἰς ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν οὔτε εἰς τὸν ἐργοστασιάρχην τοῦ Τυπογραφείου. Διότι εἰς μὲν τὸν πρῶτον παρέργως θ’ ἀνατεθῇ ἡ ὑπηρεσία αὕτη, ἑπομένως θὰ ἐκτελῆται πλημμελῶς, ὁ δὲ δεύτερος, ὡς ἀνήκων μᾶλλον εἰς τὴν τάξιν τῶν τεχνιτῶν, ὡς μὴ ὢν ἄνθρωπος γραμμάτων, δὲν θὰ εὑρίσκηται εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεως, παρεκτὸς τοῦ ὅτι εἰς τὸ πρόσωπόν του θὰ ἐπέλθῃ σύγχυσις διπλοδοσίας, συγχώνευσις ὑποχρεώσεων καὶ δικαιωμάτων. Καταλληλότερος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην εἶναι ὁ ταξινόμος τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις, παρ’ ὅλην τὴν εἰδικὴν ἐργασίαν του, παρουσιάζει τοῦτο τὸ πλεονέκτημα, ὅτι εὑρίσκεται διαρκῶς ἐντὸς τοῦ καταστήματος, ἀνήκει εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους καὶ εἶναι ἄνθρωπος καὶ πείρας καὶ μορφώσεως. Καταλληλότατος ὅμως πάντων θὰ ἦτο ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ἐθνικοῦ Σφραγιστηρίου, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ πολὺ πρὸς αὐτὴν συγγενεύει, εἶναι δὲ σήμερον ἀπηλλαγμένος καὶ τῆς μερίμνης τοῦ χαρτοσήμου, τὸ ὁποῖον παρ’ ἄλλων διατίθεται. Ὁ κατέχων σήμερον τὴν θέσιν ταύτην καὶ πεῖραν ἔχει πολλὴν καὶ κατάρτισιν πλήρη, ὡς διατελέσας δὲ ἄλλοτε Διευθυντὴς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, ἔχει μοναδικὴν εἰδικότητα. Εἶναι δ’ ἐπὶ πλέον καὶ ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Προβαίνων τώρα εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, παρατηρῶ ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ, ὅτι αὐξάνεται ἡ μισθοδοσία τοῦ ἐργοστασιάρχου. Δικαιοτέρα πρᾶξις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ. Ὁμολογουμένως διὰ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον εἶναι οὗτος ἀπόκτημα πολύτιμον, καὶ λόγῳ τῆς πείρας του καὶ λόγῳ τῆς τέχνης του καὶ λόγῳ τῆς ἐντιμότητός του, ἀλλὰ πρὸ παντὸς λόγῳ τῆς ἐπιβολῆς, ἣν ἀσκεῖ ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ καταστήματος, διὰ τὸ ὁποῖον κατήντησε νὰ ἦναι πλέον μοναδικός. Διὰ τοῦτο πᾶσαι αἱ Κυβερνήσεις τὸν ἐσεβάσθησαν καὶ τὸν διετήρησαν εἰς τὴν θέσιν του. Ἡ αὔξησις ἑπομένως αὕτη εἶναι λίαν δεδικαιολογημένη. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ αὐτὸ μέτρον ἔπρεπε νὰ ληφθῇ καὶ διὰ τὸν ταξινόμον.

§170Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ προσώπων· νομίζω ὅτι τὸ πλέον τῆς μισθοδοσίας εἶναι ἕνεκα τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει πρόσωπα· ἀπέβλεψα εἰς τὴν θέσιν, καὶ δίκαιον εἶναι μετὰ πάροδον τόσου χρονικοῦ διαστήματος νὰ λάβωσι περισσότερα. Αὐτὸ ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§171ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀλλ’ ἀκριβῶς αὐτὸ ζητῶ καὶ ἐγὼ, διότι καὶ ὁ ταξινόμος, ὑπηρετῶν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ, δικαιοῦται νὰ ἀμειφθῇ δι’ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας του. Ὁ ταξινόμος οὗτος, ἐὰν εὑρίσκετο εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν, ἀπὸ πολλοῦ θὰ κατεῖχε θέσιν τμηματάρχου αʹ τάξεως, διότι ἔχει ὑπερεικοσαετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως αʹ τάξεως.

§172Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ἀφήσατε τὰ πρόσωπα· τὴν θέσιν πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν.

§173ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Καὶ τὴν θέσιν, ἀλλὰ καὶ τὰ πρόσωπα, προκειμένου μάλιστα περὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἡ ὑπηρεσία νὰ ἀμείψῃ.

§174Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω αὐτὴν τὴν ἰδέαν· πρέπει νὰ βλέπητε τὴν θέσιν, καὶ ὁποία εἶναι ἡ ἀμοιβὴ τῆς θέσεως.

§175ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀλλ’ ἐὰν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπῆρχε γενικὴ διάταξις, ὅτι οἱ ὑπηρετοῦντες ἐπὶ τόσα ἔτη λαμβάνουσιν ὡρισμένην αὔξησιν μισθοῦ, θὰ ἦτο καλὸν καὶ διὰ τοὺς δύο αὐτοὺς, τόν τε ἐργοστασιάρχην καὶ τὸν ταξινόμον· διότι ἀμφότεροι, ἄριστοι ὑπάλληλοι καὶ σχεδὸν ἀναντικατάστατοι, ἔχουσι μακρὸν χρόνον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ.

§176Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος εἶναι ὁ ταξινόμος;

§177ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ναούμ, ὅστις, ὅτε ποτὲ ἀντικατεστάθη, γνωρίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως παρέλυσεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ἠναγκάσθη ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ ἀμέσως. Ἐλησμόνησα νὰ κάμω λόγον καὶ περὶ ἑνὸς ἄλλου χρησιμωτάτου ἀληθῶς τεχνίτου, περὶ τοῦ στερεοτύπου καὶ γαλβανοπλάστου τοῦ καταστήματος. Αὐταὶ αἱ δύο ἐργασίαι συγκεντροῦνται εἰς τὸ αὐτὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀμείβεται σήμερον μὲ 140 δραχμὰς μηνιαίως! Πόσον εἶναι χρήσιμον τὸ στερεοτυπεῖον εἰς τὸ κατάστημα, δύνασθε νὰ ἐννοήσητε, ὅταν λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πλεῖστοι πίνακες ἔντυποι ἐξέρχονται ἀπὸ τὸ στερεοτυπεῖον τοῦ καταστήματος. Κατὰ τὸ 1892, ὅτε ἐγένετο ἀληθὴς ἀνακαίνισις τοῦ καταστήματος, ἐζητήθη στερεοτύπης καὶ γαλβανοπλάστης ἀπὸ τὴν Γαλλίαν, δύο δὲ τυχαῖοι τεχνῖται Γάλλοι ἠξίωσαν ἑκάτερος ἀνὰ 300 φράγκα μηνιαίως καὶ τὰ ὁδοιπορικά των ἔξοδα. Συλλογισθῆτε, ὅτι τὰς δύο αὐτὰς ἐργασίας σήμερον ἐκτελεῖ εἷς καὶ μόνος, ὅστις εἶναι στερεοτύπης συγχρόνως καὶ γαλβανοπλάστης, ἀμείβεται δὲ μὲ τὸν γλίσχρον μισθὸν τῶν 140 δραχμῶν μηνιαίως!

§178ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Συμφώνως μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ παρόν.

§179ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Καὶ μὲ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἀμείβεται μὲ 140 δραχμάς. Ἄλλοτε ὁμολογουμένως ἠμείβετο μὲ 170 δραχμάς, περιεκόπη ὅμως ὁ μισθός του ἕνεκα λόγων οἰκονομικῶν, ἐξακολουθεῖ δ’ ἔκτοτε νὰ λαμβάνῃ δραχμὰς 140. Χάριν τῆς ἐργασίας αὐτῆς, ἧς κατανοοῦμεν πάντες τὴν χρησιμότητα, θὰ ἦτο δίκαιον καὶ καλὸν νὰ αὐξηθῇ ὁ γλίσχρος αὐτὸς μισθὸς τοῦ τεχνίτου τούτου. Παρατηρῶ ὡσαύτως λάθος τι, τὸ ὁποῖον ἐκ παραδρομῆς βεβαίως ἐγένετο. Μεταξὺ τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ περιλαμβάνεται καὶ ὁ διορθωτὴς τῶν ἐντύπων, ὁ ὁποῖος, διὰ νὰ διορισθῇ, πρέπει νὰ ὑποστῇ δοκιμασίαν ἐνώπιον ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἀποτελοῦσιν ὁ ἐργοστασιάρχης, ὁ ταξινόμος καὶ ὁ ἐργοδηγός. Οἱ διορθωταὶ τῶν ἐντύπων εἶναι πάντες ἐγγράμματοι. Ἐκτὸς τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχουσι καὶ πρέπει νὰ ἔχωσιν, εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωσι καὶ γράμματα ἀρκετά. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἁρμόδιος οὔτε ὁ ἐργοστασιάρχης οὔτε ὁ ἐργοδηγὸς νὰ κρίνωσι περὶ τῆς ἱκανότητος τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων. Θὰ ἦτο ἑπομένως καλλίτερον νὰ μεταφερθῇ ἀπὸ τὸ ἐργατικὸν προσωπικὸν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ὑπαλλήλων...

§180Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐργοστασιάρχης εἶναι ἱκανὸς, καὶ δύναται νὰ κρίνῃ.

§181ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὁ ἐργοστασιάρχης εἶναι τεχνίτης καὶ ὄχι ἄνθρωπος τῶν γραμμάτων.

§182Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ὀρθογραφίαν· ἀπέκτησε τὴν ἕξιν.

§183ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἡ ἕξις δὲν ἀναπληροῖ τὴν μόρφωσιν.

§184Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπαιτεῖ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ τὴν ἕξιν.

§185ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ νὰ γνωρίζῃ καὶ γράμματα· καὶ διὰ τοῦτο καλλίτερον εἶναι νὰ μεταφερθῇ ὁ διορθωτὴς εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ὑπαλλήλων, διότι ἐκεῖ πράγματι ἀνήκει. Δὲν εἶναι ἐργάτης ὁ διορθωτὴς τῶν ἐντύπων· ἄλλως τε δὲν πρόκειται νὰ τοῦ αὐξήσωμεν τὸν μισθὸν, ὅπερ μάλιστα ἔπρεπε νὰ συμβῇ, ἀλλὰ μόνον ἠθικῶς θὰ τὸν ἀνυψώσωμεν. Κατὰ τὰ ἄλλα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εὑρίσκω κακόν. Περὶ τῆς Διευθύνσεως τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ὡμίλησα. Θὰ παρακαλέσω δὲ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως τοῦ Διευθυντοῦ, ἀποκλειστικῶς νὰ ἀναθέσῃ ταύτην εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Σφραγιστηρίου.

§186Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρέχει τὸ νομοσχέδιον τὴν εὐκολίαν· ἡ Διεύθυνσις ἀνατίθεται εἰς ἀνώτερον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§187ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἠδύνατο ἀποκλειστικῶς νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Σφραγιστηρίου· διὰ νὰ μὴ γίνηται δὲ κακὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, καλλίτερον θὰ ἦτο νὰ ὁρισθῇ εἰδικῶς τοῦτο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§188Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ νὰ ἀνατίθηται ἡ Διεύθυνσις τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου εἰς ἀνώτερον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τοιοῦτος εἶναι καὶ ὁ Διευθυντὴς τοῦ Σφραγιστηρίου.

§189Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Θὰ περιορισθῇ τὸ πρᾶγμα εἰδικώτερον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§190ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Πολὺ καλά. Ὡς πρὸς τοὺς διορισμοὺς τῶν στοιχειοθετῶν, ἔχω μίαν μικρὰν διαφωνίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καθιερώνει τὸ σύστημα τῆς προαγωγῆς τῶν στοιχειοθετῶν ἀπὸ βαθμοῦ εἰς βαθμόν. Τοῦτο εἶναι καλόν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνηται. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅμως, ὅτι αἰφνιδίως αὔριον κενοῦνται δύο θέσεις στοιχειοθετῶν αʹ τάξεως, οἱ δὲ μετ’ αὐτοὺς ἐρχόμενοι βʹ τάξεως δὲν ἔχουσι συμπεπληρωμένην τὴν τριετίαν, ἣν ἀπαιτεῖ τὸ νομοσχέδιον, τότε ἢ θὰ ἀφήσητε κενὰς τὰς θέσεις ταύτας, ἢ θ’ ἀναγκασθῆτε νὰ τὰς πληρώσητε, λαμβάνοντες ἔξωθεν ἐργάτας· ἀλλ’ ἆρά γε αὐτοὶ θὰ ἦναι κατάλληλοι, διὰ νὰ καταλάβωσι θέσιν στοιχειοθέτου αʹ τάξεως; Καὶ κατάλληλοι ὅμως ἐὰν ὑποθέσητε ὅτι εἶναι, δὲν νομίζετε ὅτι ἀφαιρεῖται μία ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ ἐργαζόμενοι ἐπὶ τόσα ἔτη, ὅπως προάγωνται, εὐκαιρίας διδομένης; Κατὰ τοῦτο ἔπρεπε, νομίζω, νὰ βελτιωθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἡ προαγωγὴ δὲ νὰ γίνηται ἀπὸ βαθμοῦ εἰς βαθμόν, προαγομένου πάντοτε τοῦ ἔχοντος περισσότερον χρόνον ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ μὴ εἰσπηδῶσιν ἔξωθεν ἐρχόμενοι ἐργάται καὶ μὴ ἀδικῶνται οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ περιμένουσι τὴν προαγωγήν των, ὅταν δοθῇ εὐκαιρία κατάλληλος. Ἐπίσης αὐτὴ ἡ δικαιοδοσία, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τὸν ἐργοστασιάρχην διὰ τοῦ ἄρθρου 6, χωρὶς νὰ παρεμβαίνῃ εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν διαδικασίαν ὁ ἐκπληρῶν τέλος πάντων χρέη Διευθυντοῦ, νομίζω ὅτι εἶναι ὑπέρμετρος καὶ πρὸς τὴν ἱεραρχίαν ἀσυμβίβαστος, διότι ὁ ἐργοστασιάρχης εἶναι κατώτερος τοῦ Διευθυντοῦ. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι διευθύνει τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον εἷς ἄλλος ὑπάλληλος, ὁ ἐργοστασιάρχης τότε εἶναι ἀνώτερος τοῦ Διευθυντοῦ, διότι αὐτὸς ἐπιβάλλει ποινὰς καὶ πρόστιμα, αὐτὸς τέλος πάντων φαίνεται ἐκεῖ μέσα ἡ παντοδύναμος ψυχή, καὶ ὁ Διευθυντὴς τοῦ καταστήματος ἐκλείπει. Καὶ αὐτὸ τὸ ἄρθρον, τηρουμένης πάντοτε τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας τοῦ ἐργοστασιάρχου, ἠδύνατο νὰ βελτιωθῇ. Τὰ τῆς ἀπολύσεως ἔχουσι πολὺ καλῶς· εἶναι μία ἐγγύησις ἀσφαλὴς διὰ τοὺς ἐργάτας τοῦ καταστήματος, ὅτι τοὐλάχιστον δὲν θ’ ἀποπέμπωνται ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου. Ὡσαύτως σκοπιμωτάτη εἶναι ἡ διάταξις τῆς διὰ μειοδοτικῆς δημοπρασίας ἐκτελέσεως τυπογραφικῆς ἐργασίας ἐκτὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Ἀλλ’ ἡ διάταξις αὕτη θὰ ἦτο περιττή, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐμελέτα καὶ ἐφήρμοζε τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ προκάτοχός του, τῆς συστάσεως παραρτήματος τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἐν τῷ Ἀβερωφείῳ, διότι δι’ αὐτοῦ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ ὅλη ἡ ἐργασία θὰ ἐκτελῆται καλλίτερον, καὶ τὸ Δημόσιον θὰ δαπανᾷ πολὺ ὀλιγώτερα χρήματα.

§191Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἀβέρωφ;

§192ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. Θὰ ἔχωμεν τὸ ἑξῆς καλὸν ἀποτέλεσμα, ὅτι οἱ ἔφηβοι, οἱ ὁποῖοι δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας δὲν ἔχουσι νὰ ἐργασθῶσιν εἰς τίποτε ἄλλο, θὰ ἐπιδίδωνται εἰς μίαν εὐχάριστον ἀπασχόλησιν, ἡ ὁποία ἐκτὸς τῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα θὰ τοῖς προσπορίζῃ — διότι θὰ ἀμείβωνται καθ’ ἡμέραν, ὥστε κατὰ τὴν ἔξοδόν των νὰ ἔχωσι ταῦτα ὡς πρώτην ζύμην τῆς ἐργασίας των, — θὰ τοὺς διδάξῃ ἐπὶ πλέον μίαν τέχνην, ἡ ὁποία θὰ προσφέρῃ εἰς αὐτοὺς πόρον ζωῆς εἰς τὸ μέλλον.

§193Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Οἱ ἔφηβοι καὶ σήμερον ἐργάζονται, εἴτε ὡς ῥάπται εἴτε ὡς ὑποδηματοποιοὶ κλπ.

§194ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Οὐδεμίαν ἐργασίαν πλέον ἐκτελοῦσιν. Ὅλαι αἱ ἀπόπειραι ἀπέτυχον, διότι κατέστη ἀδύνατον νὰ προσοικειωθῶσι τὰς ἐπιπόνους ταύτας τέχνας.

§195Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ τοιαύτας πληροφορίας ἔχω.

§196ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὅτε ἐγένετο σκέψις περὶ συστάσεως τοιούτου παραρτήματος ἐν τῷ Ἀβερωφείῳ, ἀνεκοίνωσα τὴν σκέψιν ταύτην εἰς τὴν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Κυριῶν, ἥτις διοικεῖ τὸ Ἀβερώφειον, αὕτη δὲ, ἀφοῦ συνενοήθη μετὰ τῆς Α. Μ. τῆς Βασιλίσσης, πολὺ εὐχαρίστως ἐδήλωσεν, ὅτι παραχωρεῖ τὸ κατάλληλον πρὸς τοῦτο τμῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐγκαθιδρύετο τὸ τυπογραφεῖον. Ἐκτὸς δὲ τῶν μηχανημάτων καὶ ἄλλων σκευῶν, τὰ ὁποῖα ἠδυνάμεθα νὰ μεταφέρωμεν ἐκεῖ ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, ἦτο πρόθυμος ἡ Α. Μ. ἡ Βασίλισσα νὰ συνεισφέρῃ ὅ,τι ἄλλο ἐχρειάζετο, ὅπως καταρτισθῇ τέλειον τὸ ἐκεῖ τυπογραφεῖον. Τὰ περὶ ταμιευτηρίου ἔχουσι καλῶς. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν, ὅτι, ἂν δὲν βελτιωθῇ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὰς ἀνωτέρω ὑποδείξεις, ἐὰν δὲν ληφθῇ ἡ δέουσα φροντὶς, ὥστε νὰ συγκεντρωθῇ καὶ νὰ ἐκτελῆται ἐντὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ὅλη ἡ τυπογραφικὴ ἐργασία τοῦ Κράτους, τὸ Δημόσιον θὰ ᾖναι ὑποχρεωμένον ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος νὰ δαπανᾷ περισσότερα, διότι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος αὐξάνει ἡ ἐργασία τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Καὶ παρετήρησα ἀκριβῶς σήμερον, ἀναγινώσκων τὸ νομοσχέδιον περὶ Ἐπαρχιακῶν Συμβουλίων, ὅτι καὶ αὐτὸ προσθέτει νέαν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἐργασίαν, διότι δι’ αὐτοῦ ἐπιβάλλεται ἡ δημοσίευσις διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῶν ὀνομάτων ὅλων τῶν ἐπαρχιακῶν συμβούλων, ὧν ὁ ἀριθμὸς δὲν εἶναι μικρός. Ἐπίσης πολλὰ θὰ ἐξῳκονόμει τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἐρρυθμίζοντο τὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως κατ’ ἄλλον τρόπον, ὥστε νὰ περιορισθῇ ὁ ὄγκος, τὸν ὁποῖον προσέλαβε καὶ ὁ ὁποῖος τὴν κατέστησε πλέον δύσχρηστον. Καὶ περὶ αὐτῆς προεβλέπομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε τὴν καλωσύνην τότε νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλο θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν διανομὴν τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον, κατὰ τὸν νόμον, ἡ Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως διανέμεται εἰς ὅλας τὰς δημοσίας καὶ δημοτικὰς ἀρχάς· δὲν ὑπάρχει δήμαρχος, μὴ λαμβάνων τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι τὸ ὄργανον τῆς δημοσιεύσεως πρὸ πάντων εἶναι ὁ δήμαρχος. Εἰς ποῖον ὅμως κατάστημα δημαρχικὸν δύναται νὰ καταφύγῃ ὁ πολίτης καὶ νὰ εὕρῃ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως; Ἡ Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως διανέμεται εἰς ὅλας ἐν γένει τὰς δημοσίας ἀρχὰς, ἀπὸ τῆς μικροτέρας μέχρι τῆς μεγαλειτέρας. Ἐὰν ἐμειοῦτο ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀρχῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἀποστέλλεται αὕτη δωρεὰν, — καὶ δύναται νὰ μειωθῇ κατὰ χιλίας τοὐλάχιστον, — σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι ἡ δημοσιότης αὕτη δὲν θὰ ἐπάθαινε τίποτε. Καὶ δύναται δι’ ἑνὸς ἄρθρου νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, δι’ ἄρθρου παρέχοντος τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα διὰ Β. Διατάγματος αὐτὸς προσδιορίζῃ τὰς ἀρχὰς, εἰς τὰς ὁποίας δέον νὰ διανέμηται ἡ Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως δωρεάν.

§197Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Γνωρίζετε πόσα φύλλα διανέμονται σήμερον;

§198ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τυπώνονται 3250 καθ’ ἑκάστην. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰ 450, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσιν οἱ συνδρομηταί, τὰ ἄλλα φύλλα διανέμονται σχεδὸν πάντα εἰς τὰς ἀρχάς.

§199Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Οὔτε τὸ ἥμισυ δὲν διανέμεται εἰς τὰς ἀρχάς· ὅλα διανέμονται εἰς τὰ παντοπωλεῖα τῶν Ἀθηνῶν!

§200Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατόν.

§201ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τὰ γνωρίζω αὐτά. Ὅτε ἤμην Διευθυντὴς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, εὗρον ἡμέραν τινὰ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἰδίου μηνὸς εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ ἐντὸς τῶν ἰχθυοπωλείων· ἀνέφερα τοῦτο εἰς τὸν προϊστάμενόν μου Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις κατήγγειλε τὴν πρᾶξιν εἰς τε τὴν ἀστυνομίαν καὶ εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν. Ἡ ἀστυνομία πάραυτα προέβη εἰς κατάσχεσιν τῶν φύλλων, δὲν ἠδυνήθη ὅμως νὰ εὕρῃ τὸν κλέπτην. Ἆρά γε ὁ κλέπτης ἐντὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου εὑρίσκετο ἢ καὶ ἀλλαχοῦ;

§202Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Συμβαίνει νὰ ὑπάρχῃ ἀλλαχοῦ;

§203ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Πιστεύω ὅτι ὁ κλέπτης εὑρίσκετο ἀλλαχοῦ, διότι ὁ ὑπάλληλος ὁ ἐπιτετραμμένος τὴν διανομὴν μοὶ παρουσίασε τὸ βιβλίον, ἐκ τοῦ ὁποίου προέκυπτεν, ὅτι τὰ φύλλα, ὅσα εἶχον ληφθῆ, ὅπως ἀποσταλῶσιν εἰς τὰς ἀρχὰς, εἶχον παραδοθῆ εἰς τὸ ταχυδρομεῖον, ἐπὶ πλέον δὲ διὰ μαρτύρων ἐβεβαιώθημεν, ὅτι εἰς τὸ ταχυδρομεῖον τὰ φύλλα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ἔμενον ἐνίοτε ἐπὶ δύο μῆνας.

§204Γ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΗΣ. Εἴχετε καὶ τὸ ταχυδρομεῖον διωργανωμένον καλῶς, καὶ δι’ αὐτὸ ἔμενον ἐπὶ δύο μῆνας!

§205ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἡ διανομὴ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνηται πρὸς πάσας ἐν γένει τὰς ἀρχὰς καθ’ ἑκάστην, καὶ διότι δὲν προφθάνει νὰ τυπωθῇ ἡ Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ἡμέρας, καὶ διότι ἡ δίπλωσις αὐτῆς, ὡς πολυσέλιδου, πάντοτε παρέχει πολλὰς δυσκολίας. Διὰ τοῦτο γίνονται τρία ταχυδρομεῖα. Ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν καθ’ ἑκάστην διανέμεται εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, εἰς τοὺς Βουλευτὰς καὶ εἰς τὰς ἀνωτέρας ἀρχὰς τῆς πρωτευούσης· εἰς τὰς Νομαρχίας ἀποστέλλεται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος, εἰς δὲ τὰς ὑποδεεστέρας ἀρχὰς κατὰ δεκαπενθημερίαν. Ποῦ ὅμως γίνεται ἡ κλοπὴ τῶν φακέλων, ἄγνωστον. Εἰς τὸ ταχυδρομεῖον τῶν Ἀθηνῶν; εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ ταχυδρομεῖα; Δὲν ἠξεύρω, οὔτε κατώρθωσα νὰ ἐξακριβώσω. Ἐγὼ πιστοποιῶ μόνον τὴν πρᾶξιν, ἄλλοις δ’ ἀπόκειται ἡ ἀνακάλυψις καὶ ἡ καταδίωξις τῶν ἐνόχων. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐὰν ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ διαρρυθμισθῇ κατ’ αὐτὰς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον θὰ δυνηθῇ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν προορισμόν του. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει μὴ περιμένετε καμμίαν βελτίωσιν, ἀλλὰ μᾶλλον χειροτέρευσιν τῆς ὑπηρεσίας του. Καὶ τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας ὑπόσχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ ἐξασφαλίσῃ, δὲν θὰ ἴδητε ἐν τοῖς πράγμασι. Θὰ μείνωσι μόνον ἐπὶ τοῦ χάρτου.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερος τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§207Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, κύριε Πρόεδρε.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀφίνετε, κύριε Ὑπουργὲ, εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν;

§209Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§210ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ὡμίλησα ἐναντίον τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων τῶν πέντε στοιχειοθετῶν, διότι ὀφείλω νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν στοιχειοθετῶν οὐδέποτε παρεισέφρησεν ἀργόμισθος. Ἴσως μεταξὺ αὐτῶν νὰ εὑρίσκωνται τεχνῖται ὄχι καθ’ ὅλα τέλειοι εἰς τὸν χειρισμὸν τοῦ συνθετηρίου, ἀλλὰ τελείως ἀργόμισθοι οὐδέποτε παρεισέφρησαν. Ἀπ’ ἐναντίας ἐγὼ ἐπῄνεσα τὸ μέτρον τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, καταργοῦντος θέσεις ἐργατῶν, διότι ἀκριβῶς ἐκεῖ εἰσπηδῶσιν οἱ ἀργόμισθοι. Ἀλλὰ μήπως ἀργομίσθους ἔχει τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον μόνον; Μήπως πᾶσαι αἱ ὑπηρεσίαι δὲν ἔχουσιν ἀργομίσθους; μήπως δὲν ἔχουσι τοιούτους τὰ Ὑπουργεῖα;

§211Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Δὲν λέγω τὸ ἐναντίον.

§212ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἀποκλειστικῶς ὡμίλησα περὶ στοιχειοθετῶν, διότι αὐτοὶ παρέχουσιν ἐργασίαν πραγματικὴν, καὶ ὅταν λείψῃ τῶν πέντε αὐτῶν στοιχειοθετῶν ἡ ἐργασία, εἶσθε ὑπόχρεοι ν’ ἀναπληρώσητε ταύτην δι’ ἐργασίας ἐκτὸς τοῦ καταστήματος, τὴν ὁποίαν θὰ πληρώσητε πολὺ ἀκριβά. Περὶ τούτου ὡμίλησα μόνον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα, ἐγὼ νομίζω ὅτι ἐπῄνεσα τὸν κ. Ὑπουργόν.

§213Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρόνοια, Κύριοι, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἀποκαθάρῃ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἀπὸ ἀργομίσθων, βεβαίως εἶναι ἀξιέπαινος. Δὲν εἶναι δὲ πρόνοια, ἡ ὁποία δὲν ἔχει βάσιν τινὰ, καθόσον καὶ ἐγὼ, ὡς προϊστάμενος τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διαχειρίζεται, εἶχον ἀντιληφθῆ τὸ ἐλάττωμα τὸ σπουδαῖον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, περιλαμβάνον πρόσωπα, ἄλλα μὲν μὴ ἐργαζόμενα, ἄλλα δὲ ἀνίκανα πρὸς ἐργασίαν. Εἰς ἓν ὅμως ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἰς τὸ ζήτημα τοῦ περιορισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ τῶν στοιχειοθετῶν, καὶ νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μελετήσῃ, μήπως, ἀντὶ τοῦ περιορισμοῦ τῶν στοιχειοθετῶν, ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἤθελεν εἶσθαι σκοπιμώτερον νὰ μελετήσῃ τὸν περιορισμὸν δημοσιεύσεών τινων, αἱ ὁποῖαι οὐδένα ἐκπληροῦσι σκοπόν. Τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον κυρίως ἀπασχολοῦσι τὰ παραρτήματα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα, ὡς πάντες γινώσκομεν, εἰσὶ πολυτελῆ. Τὸ πρῶτον κυρίως φύλλον, τὸ ἐκδιδόμενον διὰ δικαστικὰ πράγματα, αὐτὸ περιλαμβάνει κλήσεις Εἰσαγγελέων, κλητήρια θεσπίσματα αὐτῶν, κατασχετήρια καὶ κλητήρια θεσπίσματα ἰδίως τῶν εἰσηγητῶν καὶ τῶν βασιλικῶν ἐπιτρόπων τῶν Στρατοδικείων, ἐρήμην ἀποφάσεις, ἐπίσης δὲ καὶ δημοσιεύσεις δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἀνακοπῶν, ἀποστελλομένων τῶν σχετικῶν ἀποσπασμάτων ἢ τῶν σχετικῶν περιλήψεων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Φρονῶ, ὅτι, ὡς πρὸς τοῦτο, θὰ ἠδύνατο ἄνευ οὐδεμιᾶς βλάβης τῆς δημοσιότητος νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια, εἴτε καὶ διοικητικὴ ἔτι ἔν τισιν, ἵνα περιορισθῇ τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον συμβαίνει, διότι, ἀντὶ νὰ βλέπωμεν δεκάκις ἐπαναλαμβανόμενα τὰ ὀνόματα τῶν εἰσηγητῶν καὶ νὰ βλέπωμεν τὴν αὐτὴν ἐπικεφαλίδα, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ βλέπωμεν μόνον τὰ ὀνόματα τῶν κατηγορουμένων, ἵνα ἡ δημοσιότης τυγχάνῃ πλήρης, τότε δὲ θὰ εἴχομεν καὶ οἰκονομίαν δαπάνης, καὶ τοὺς ἐργάτας ἐν ἀνέσει, ὅπως ἐκπληρῶσι καὶ ἄλλον σκοπόν. Τὸ αὐτὸ δύναται νὰ λεχθῇ, Κύριοι, καὶ διὰ τὰς δημοπρασίας τὰς ἑκάστοτε δημοσιευομένας, τῶν ὁποίων τὰ ⅘ ἐν τῷ καθόλου οὐδὲν ἄλλο περιλαμβάνουσιν ἢ ἐπαναλήψεις ὅρων καὶ διατυπώσεων. Δὲν βλέπω, τίς σκοπὸς πληροῦται, ἐὰν εἰς αὐτὰς τελευταῖον βλέπῃ τις τὰ αὐτὰ πράγματα ἀναδημοσιευόμενα δεκάκις. Ἐὰν ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ σταλῇ ἡ πρέπουσα εἰδοποίησις εἰς τὰς οἰκείας ἀρχάς, τότε δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἐν ἀνέσει, ὅπως ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του. Λέγω δὲ τοῦτο, Κύριοι, διότι πρὸ ὀλίγου μεταβὰς εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς, ἵνα λάβω πληροφορίας περὶ τῶν καθυστερουμένων στενογραφημάτων, ἔμαθον παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου, ὅτι σήμερον καθυστερεῖται ἡ ἐκτύπωσις τῶν πρακτικῶν τῆς Βʹ καὶ Γʹ Συνόδου τῆς ΙΕʹ Περιόδου, πρὸς δὲ τῆς Αʹ Συνόδου τῆς ΙϚʹ Περιόδου, τῆς Βʹ Συνόδου τῆς ΙϚʹ Περιόδου καὶ τῆς Βʹ Ἐκτάκτου Συνόδου τῆς ΙϚʹ Περιόδου.

§214Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἕνεκα τοῦ τυπογραφείου ἆρά γε;

§215ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι κυρίως.

§216Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πληροφορία, ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη, εἶναι, ὅτι τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον εἶναι ἀνεπαρκὲς ὡς πρὸς τὸ προσωπικὸν, καὶ ὅτι εἶναι ἀνεπαρκὲς ὡς πρὸς τὰ στοιχεῖα, ἤτοι ὅτι πρέπει νὰ χυθῶσιν εἰς τὸ χυτήριον στοιχεῖα διὰ δαπάνης οὐ σμικρᾶς, καὶ ἐπὶ χρονικὸν διάστημα ἀρκετὸν θὰ ἦναι ἀδύνατον μὲ τὰ ὑπάρχοντα στοιχεῖα, λειτουργούσης μάλιστα τῆς Βουλῆς, μὲ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία καθ’ ἑκάστην παραπέμπεται πρὸς ἐκτύπωσιν, μὲ τὰς διαφόρους πληροφορίας, τὰς ὁποίας κατὰ καθῆκον προσάγετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ ἦναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ.

§217Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω ἐγὼ, καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν προέρχονται ἐκ πηγῆς ἀνεπισήμου, οὐδεμίαν ἐχούσης γνῶσιν τῶν πραγμάτων, ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ ἔλλειψις τυπογραφείου μόνον, μὲ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἠθέλομεν ἔχει τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς· διότι δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψις μόνον τῆς τυπογραφικῆς τέχνης, εἶναι καὶ ἄλλη ἔλλειψις, ἥτις καθυστερεῖ τὴν τύπωσιν τούτων.

§218Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ διόρθωσις ἐν γένει τῶν λόγων, καὶ ἔχω τὸ θάρρος νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συμβαίνει. Ἀλλ’ ὅταν ὁπωσδήποτε ἐπέρχηται βραδύτης περὶ τὴν ἐκτύπωσιν Συνόδων ὁλοκλήρων, τοῦτο ἐνθαρρύνει τοὺς ῥήτορας εἰς τὴν μὴ ταχεῖαν διόρθωσιν τῶν ἀγορεύσεών των, ὅπως γινώσκομεν. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἐνημερότης, νομίζω, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πάντες οἱ ῥήτορες ἤθελον ἀπομιμηθῆ ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος γνωρίζω ὅτι τὴν ἐπιοῦσαν ἑκάστης ὑμῶν ἀγορεύσεως ἔχετε διωρθωμένους τοὺς λόγους σας. Βεβαίως τὸ γινώσκομεν ὅλοι, ὅτι ὑμεῖς εἶσθε ἐνήμερος.

§219Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Γνωρίζω ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ὁ μακαρίτης Θιέρσος ἀπήρχετο ἐκ τοῦ τυπογραφείου, διορθώνων τὰς ἀγορεύσεις του, τὴν δευτέραν καὶ τρίτην ὥραν τῆς πρωΐας. Δὲν εἶναι ὅμως τοῦτο ἐφαρμόσιμον ἐνταῦθα, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἀμέσως ἡ τύπωσις.

§220Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦ περιορισμοῦ τῶν στοιχειοθετῶν ἐν σχέσει πρὸς τὰ καθυστερούμενα ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς· διότι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἀναβληθῇ ἐπί τινα ἔτι χρόνον ἡ ἐκτύπωσις αὐτῶν, τότε νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη καὶ νὰ ἐκτυπωθῶσιν. Ἤδη τὰ ἀρχεῖα τοῦ σχετικοῦ τμήματος τῆς Βουλῆς εἶναι ὑπερπλήρη. Πότε θὰ τυπωθῶσιν αὐτὰ, ἐλαττουμένου τοῦ προσωπικοῦ; Βεβαίως ἡ πρόνοια ὑμῶν, ὅπως ἐπιτευχθῶσιν οἰκονομίαι, εἶναι ἐκτὸς πάσης συζητήσεως, ὅτι εἶναι ἐπαινετή. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα ἀνεξάρτητα τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι ἀνάγονται εἰς τὴν βραδύτητα τῶν δημοσιεύσεων, ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι αἰτίαι, τὰς ὁποίας δὲν πρέπει ἐνταῦθα νὰ λησμονήσωμεν. Ἄνευ τῶν πρακτικῶν τῶν ἐστενογραφημένων δὲν δυνάμεθα νὰ ἐμπνεύσωμεν τὴν πεποίθησιν εἰς πάντας, ὅτι αἱ ὁμιλίαι ἡμῶν εἶναι ἀπόρροια προσοχῆς, καὶ ὅτι αἱ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ ἀναπτυχθεῖσαι γνῶμαι ὑφ’ ἑνὸς ἑκάστου εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι καὶ ἄλλοτε ἀνεπτύχθησαν. Πρὸς τί λοιπὸν ἡ ὕπαρξις τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου; καὶ πρὸς τί ἡ δαπάνη ἡ πολυτελής, ἡ ἀναγραφομένη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς; Ἔχομεν στενογράφους διὰ τὰς ἀγορεύσεις ἡμῶν, ἵνα δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιῶμεν αὐτοὺς διὰ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον προώρισται νὰ ἐξυπηρετῇ ἡ στενογραφικὴ ὑπηρεσία ἡμῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑφισταμένην πρακτικὴν ἀνάγκην τῆς ἐκτυπώσεως τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, καὶ τότε θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ μελετηθῇ γενικώτερον τὸ ζήτημα, καὶ νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν συμφέρει εἰς τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ καθόλου τυπογραφεῖον, ὑπαρχόντων τόσων τυπογραφείων ἐν Ἀθήναις, τὰ ὁποῖα κάλλιστα δύνανται διὰ δημοπρασιῶν νὰ ἐκτελῶσι τὴν ὑπηρεσίαν, ἐπὶ δαπάνῃ ἴσως τότε ὀλιγωτέρᾳ.

§221Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρὸ παντὸς νὰ συνεννοηθῶμεν. Εὑρῆκα ἀθλίαν κατάστασιν, καὶ εὑρῆκα, ἀντὶ 35, 25 καὶ 23 ἐργαζομένους. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν εἶχε τὸ παρελθόν.

§222Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν εὑρῆκα ἄλλην.

§223Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Λοιπὸν αὐτὴν παρεδώσατε εἰς ἐμέ. Ἐγὼ δὲ τί πράττω; Παραδίδω 30 στοιχειοθέτας. Καὶ τί στοιχειοθέτας; ἐργαζομένους. Τώρα ζητεῖτέ τι πληρέστερον. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν μεταρρυθμίζω. Δὲν ἔλαβον βεβαίως ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἤκουσα τὴν γνώμην αὐτήν, καὶ γνωρίζω ποῖαι εἶναι αἱ προκείμεναι ἀνάγκαι. Ὅταν περὶ τούτων φροντίσω, δὲν θὰ πρόκηται ἴσως περὶ προσθήκης πέντε ἐργατῶν καὶ πέντε χαρτοθετῶν καὶ πέντε στοιχειοθετῶν. Ὥστε, τό γε νῦν ἔχον, πολὺ καλῶς, νομίζω, ἔπραξα ὅ,τι ἔπραξα. Καὶ δὲν λέγω ὅτι εἶμαι ἀξιέπαινος, ἐξετέλεσα ὅμως τὸ καθῆκόν μου, ἐπενεγκὼν αὐτὰς τὰς οἰκονομίας καὶ ἔχων πληρεστέραν ἐργασίαν τῆς μέχρι τοῦδε γιγνομένης. Εἰς τὸ μέλλον βεβαίως θὰ κανονισθῶσι καλλίτερον τὰ περὶ τούτων.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Λέκας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Ἡ τροπολογία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 199).

§225ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§226Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δαπάνην τοῦ τυπογραφείου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ποιοῦμαι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ἐπειδὴ γινώσκω τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὅτι τὸ τυπογραφεῖον ἀσχολεῖται ἰδίως εἰς τὴν τύπωσιν τῶν ἰδιαιτέρων βιβλιαρίων, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς χιλιάδας καὶ τῶν ὁποίων καὶ τὰ τυπωτικὰ καὶ ὁ χάρτης ἀπαιτοῦσι μεγάλην δαπάνην. Ἐὰν δὲ προσετίθετο ἡ δαπάνη αὕτη εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, βεβαίως θ’ ἀπῃτοῦντο πολὺ πλείονες ἐργάται. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν μισθὸν τοῦ στερεοτύπου καὶ γαλβανοπλάστου τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ αὐξηθῇ κατά τι, διότι ὁμολογουμένως ὁ τεχνίτης οὗτος ἐκπληροῖ ἔργα πολλῶν ἐργατῶν, καὶ προλαμβάνει καὶ τὴν φθορὰν τῶν στοιχείων διὰ τῆς ἐργασίας, ἣν ἐκτελεῖ. Ἄνευ αὐτοῦ βεβαίως ἡ δαπάνη θὰ ἦτο πολλαπλασία.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–5 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§228Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῇ παραγράφῳ γʹ τοῦ ἄρθρου 6, στίχῳ τρίτῳ, ἀντὶ «ἀφοῦ προηγουμένως ἐπικυρωθῶσι» νὰ τεθῇ «ἂν ἐγκριθῶσι.»

§229ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἡ αὐτὴ παράγραφος ἐν τῇ δευτέρᾳ περιόδῳ λέγει: «Τὰ ὑπὸ τοῦ ἐργοστασιάρχου ἐπιβαλλόμενα πρόστιμα μέχρι δραχμῶν πέντε σημειοῦνται ἀμετακλήτως ὑπ’ αὐτοῦ». Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ὁ ἐργοστασιάρχης δύναται ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ Ὑπουργοῦ ἀμετακλήτως νὰ ἐπιβάλλῃ πρόστιμον. Νομίζω ὅτι ἡ περίοδος αὕτη ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὴν προηγουμένην.

§230Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχετε δίκαιον.

§231ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ὥστε παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§232Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Νὰ ἀπαλειφθῇ αὐτὸ, διότι ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§234ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλεῖται νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο· ὅτι ἐν ἐδαφίῳ βʹ τὸ λεγόμενον περὶ παραπτωμάτων γενομένων «ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἔτους» δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν, ὥστε ν’ ἀποβλέψῃ τις εἰς τὸ παρὸν ἔτος καὶ οὐχὶ εἰς τὸ ἔτος τῶν παραπτωμάτων. Πρέπει νὰ λεχθῇ ἐνταῦθα «ἐντὸς ἔτους».

§235Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ μὴ γείνῃ σύγχυσις.

§236ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι δυνατὸν τὴν 31 Δεκεμβρίου νὰ τιμωρηθῇ τις, καὶ τὴν 2 Ἰανουαρίου τιμωρούμενος πάλιν, νὰ μὴ δύναται ν’ ἀπολυθῇ. Ἀλλὰ τοῦτο σκοπεῖ εἰς ἁπλῆν διόρθωσιν τῆς φράσεως. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτοῦ εἰς τὸ ἐδάφιον Ϛʹ: «ἐὰν συμπληρώσωσι τὸ ἑβδομηκοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των». Πρόκειται ἐνταῦθα κατὰ μέγα μέρος περὶ τεχνιτῶν καὶ ἐργατῶν, οἵτινες μετὰ μακρῶν ἐτῶν ὑπηρεσίαν (οἱ πλεῖστοι δ’ αὐτῶν ὑπηρετοῦσιν ἀπὸ τριακονταετίας καὶ πλέον) ἐξερχόμενοι τῆς ὑπηρεσίας δὲν ἔχουσι σύνταξιν. Οὐδ’ εἶμαι διατεθειμένος νὰ προτείνω ἐνταῦθα, ἵνα ἀπονεμηθῇ σύνταξις εἰς ἐργατικὸν προσωπικόν, διότι διὰ τῆς ἀπονομῆς τοιούτων συντάξεων ὑπερεπλεόνασαν αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Δημοσίου, καὶ βλέπομεν ὅτι ἀλλαχοῦ ἀποκόπτονται αἱ τοιαῦται συντάξεις. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, ὥστε οἱ ἀνίκανοι ἕνεκα γήρατος νὰ ἀπέρχωνται, καὶ ἀπαλειφομένου τοῦ ἐδαφίου τούτου, ἐὰν εἰς τὸ ἐδάφιον δʹ, ἐκεῖ, ὅπου γίνεται λόγος περὶ νόσου, προστεθῇ καὶ τὸ γῆρας: «ἐὰν ἕνεκα νόσου ἢ γήρατος κατασταθῶσιν ἀνίκανοι κλπ.», τότε ἐξαλείφεται τὸ ἐδάφιον Ϛʹ, μένει δὲ ἡ παρηγορία εἰς τοὺς ἐργάτας τοὺς δυναμένους νὰ ἐργασθῶσιν, ὅτι θὰ δύνανται νὰ ἐξακολουθήσωσι τὴν ἐργασίαν ἐν τῷ ἐργοστασίῳ, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ἀσθενεῖς.

§237Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀσθενεῖς ἕνεκα γήρατος.

§238ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν τὸ γῆρας καταστήσῃ τινὰ ἀνίκανον, μετὰ τρεῖς μῆνας ἀπολύεται, ἐνῷ εὐθὺς ὡς ἐπέλθῃ τὸ ἑβδομηκοστὸν ἔτος, καίτοι εἶναι ἱκανὸς, εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ τὸν ἀπολύσητε.

§239Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ὀρθότατα.

§240ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον, μετὰ τὸ ἐδάφιον ζʹ, ἡ παράγραφος ἡ ἑπομένη, ἡ κανονίζουσα τὰ τῆς ἀπολύσεως, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συνδυασθῇ μετά τινων τῶν προηγουμένων ἐδαφίων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, πρὸ τῆς τρίτης ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐξετάσῃ, μήπως ἡ παράγραφος αὕτη, ἡ κανονίζουσα τὰς περιπτώσεις τῆς ἀπολύσεως, ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν πρός τι τῶν προηγουμένων ἐδαφίων.

§241Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9).

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§243Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ταμιευτήριον, παρατηρῶ ὅτι οἱ πόροι αὐτοῦ εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκεῖς, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ προικίσωμεν αὐτὸ γενναίως, μὲ κρατήσεις 2% τοὐλάχιστον ἐπὶ τῶν μισθῶν τοῦ προσωπικοῦ, ἢ καὶ 3%. Ἄλλως φρονῶ ὅτι θὰ ἦναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὲς τὸ ταμιευτήριον. Ἀλλ’ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀπαντήσω καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Δραγούμην, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς καταστάντας ἐντελῶς ἀνικάνους μετὰ πολυετῆ ὑπηρεσίαν. Γνωρίζετε, ὅτι ἐργάται τὴν σήμερον ὑπάρχουσιν ἔχοντες ὑπηρεσίαν 30 ἐτῶν...

§244Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Καὶ 40 καὶ 44.

§245Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Λοιπὸν, ἐὰν αὔριον ἀπολυθῶσιν οὗτοι, βεβαίως τὸ ταμιευτήριον δὲν θὰ δύναται νὰ λάβῃ αὐτοὺς ὑπ’ ὄψιν, διότι οὐδὲν θὰ ἔχωσιν εἰσφέρει ὑπὲρ αὐτοῦ. Πᾶς τις ἐξ ἡμῶν, Κύριοι, ἐννοεῖ, ὅτι θὰ ἦναι ἐντελῶς ἄδικον, προκειμένου περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσα ἔτη εἰργάσθησαν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, εἰς στιγμὴν, καθ’ ἣν προνοοῦμεν διὰ τοῦ ταμιευτηρίου περὶ τῶν ἐργατῶν, νὰ μὴ σκεφθῶμεν καὶ περὶ αὐτῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ἓν τελευταῖον ἐδάφιον, διὰ τοῦ ὁποίου εἰς τοὺς ἔχοντας τοιαύτην πολυετῆ ὑπηρεσίαν πρὸ τῆς συστάσεως τοῦ ταμιευτηρίου τὸ Δημόσιον νὰ ἔρχηται ἀρωγόν. Ἡ δαπάνη θὰ ἦναι ἀσήμαντος, ἀλλὰ τὸ μέτρον θὰ ἔχῃ μεγίστην ἠθικὴν σημασίαν. Φρονῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι πρέπει νὰ ἤμεθα φειδωλοὶ εἰς τὰς συντάξεις ἐν γένει, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ἠθικὴ ἐπιβάλλει εἰς πάντας. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου τούτου πρέπει νὰ προσθέσωμεν τὰ ἑξῆς: «Εἰς τοὺς τεχνίτας τοὺς μὴ ὑπαγομένους ἤδη εἰς τοὺς νόμους περὶ συντάξεως, ἔχοντας τριακονταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ ἐπέκεινα, καταστάντας δὲ ἀνικάνους μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος νόμου χορηγεῖται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου σύνταξις ἴση πρὸς τὸ τρίτον τοῦ μισθοῦ τοῦ ἀπολυομένου λόγῳ ἀνικανότητος, καθ’ ὅσον περὶ τοῦ προσωπικοῦ τούτου δὲν προνοεῖ ὁ κανονισμὸς τοῦ ταμιευτηρίου.» Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ὡς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ δεχθῶσι τὴν διάταξιν ταύτην, ἥτις εἶναι δικαιοτάτη· τὸ δημόσιον ταμεῖον νὰ χορηγῇ τὸ ⅓ τοῦ μισθοῦ εἰς τοὺς καταστάντας ἀνικάνους μετὰ 30 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, καθ’ ὅσον περὶ αὐτῶν δὲν προνοεῖ τὸ ταμιευτήριον.

§246Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῷ μέλλοντι.

§247Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀλλὰ μετὰ ἕνα μῆνα τί θὰ γείνῃ; Θὰ ῥίψητε τεχνίτην εἰς τοὺς δρόμους, ἐνῷ ὑπηρέτησε 30 ἔτη ἢ καὶ 40;

§248Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Εἶναι ἀτύχημα, ἀλλ’ ἔχομεν τόσους ἄλλους εἰς τοὺς δρόμους. Εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν δὲν δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν οὐδὲ ὀβολὸν εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους, δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν διάταξιν ταύτην, ἀφοῦ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προτείνετε δι’ αὐτοὺς, ἐπιβάλλεται γενικῶς νὰ πράξωμεν εἰς πολὺ μεγαλειτέραν κλίμακα.

§249Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Βεβαιωθῆτε, ὅτι θὰ ᾖναι μεγάλη ἀδικία δι’ αὐτοὺς, ἐὰν ἐπιμείνητε εἰς τὴν ἄρνησίν σας.

§250Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ὑπάρχουσιν ὑπάλληλοι, οἵτινες δὲν ἠδυνήθησαν μετὰ 35 ἐτῶν ὑπηρεσίαν νὰ συμπληρώσωσι τὴν σύνταξίν των.

§251Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δέχεται, προτρέπω ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ πράξωμεν ὅ,τι προστάσσει ἡ συνείδησίς μας.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Νέγρη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 200).

§253Ν. ΓΑΤΣΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει, μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§254Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, εἰ δυνατὸν, νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὅταν δὲ φθάσωμεν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, τότε προτάσσεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἐπικρατείας.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΒΨΞΗʹ νόμου περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας τῆς 1 Ἰουνίου 1900». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§256ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Εἶναι πρόδηλον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις, εἰς ἣν περιῆλθε τὸ Κράτος, ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀνάγκην ν’ ἀναζητήσῃ πανταχοῦ, καθ’ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ τῶν δημοσίων δαπανῶν, πᾶσαν δυνατὴν οἰκονομίαν. Ἄνευ ταχείας ἀνορθώσεως τῶν οἰκονομικῶν, ἄνευ τῆς ἐξυγιάσεως αὐτῶν ἡ Πολιτεία διατρέχει τὸν κίνδυνον πολλαπλῶν καὶ σοβαρῶν νοσημάτων. Διὰ τούτους δὲ τοὺς λόγους εἰμὶ διατεθειμένος νὰ ψηφίσω τὰς οἰκονομίας, ἃς προτείνει ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον αὗται δὲν παραβλάπτουσι, κατὰ τὴν κρίσιν μου, γενικώτερα συμφέροντα. Ἀλλ’ αἱ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προτεινόμεναι οἰκονομίαι δὲν μοὶ φαίνονται σκόπιμοι. Αἱ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου προκύπτουσαι οἰκονομίαι ἔχουσι δύο πηγάς· τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων καὶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ μισθοῦ αὐτῶν καὶ τὴν κατάργησιν τῶν ποσοστῶν καὶ δικαιωμάτων, ἅτινα οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι λαμβάνουσι σήμερον δυνάμει τῶν κειμένων νόμων. Πάντες γινώσκομεν, ὁποία ἀξιοσημείωτος ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος αὔξησις παρατηρεῖται εἰς τὴν ταχυδρομικὴν καὶ τηλεγραφικὴν ἐπικοινωνίαν τῶν κατοίκων τῆς χώρας, καὶ ὅτι ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς κινήσεως ταύτης αὐξάνουσι καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου· πάντες γινώσκομεν, ὅτι ἡ ταχυδρομικὴ καὶ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία εἰς πᾶν Κράτος ἀποτελεῖ ὄργανον ἀπαραίτητον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς κοινωνίας καὶ τῶν συναλλαγῶν τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας, εἶναι δ’ ἐν ταὐτῷ καὶ ὄργανον πολιτισμοῦ καὶ ἐξημερώσεως τῶν πληθυσμῶν τῶν κατοικούντων μέρη ἀπόκεντρα. Ἑπομένως καθῆκον ἔχουσιν αἱ Κυβερνήσεις νὰ μεριμνῶσι περὶ τῆς ἀπροσκόπτου λειτουργίας τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, περὶ τῆς βελτιώσεως καὶ ἀναπτύξεως αὐτῆς. Διότι, πλὴν τοῦ ἠθικοῦ σκοποῦ, ὃν ἔχει αὕτη, τουτέστι τῆς ὅσον ἔνεστιν ἐντελεστέρας ἐξυπηρετήσεως τῶν ἀναγκῶν τῆς κοινωνίας, ἔχουσιν αἱ Κυβερνήσεις καὶ ὑλικὸν συμφέρον, διότι, καθ’ ὅσον καὶ ἐφ’ ὅσον ἀναπτύσσονται ἡ ταχυδρομικὴ καὶ ἡ τηλεγραφικὴ κίνησις, ἐπὶ τοσοῦτον αὐξάνουσι καὶ αἱ ἐκ ταύτης πρόσοδοι τοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ εἶναι ἆρά γε ἀληθές, ὅτι ὁ σήμερον ὑπάρχων ἀριθμὸς τῶν τηλεγραφικῶν καὶ ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων εἶναι ὑπερβολικός; Δὲν φρονῶ τοῦτο· τοὐναντίον συχνὰ ἀκούομεν ὁμολογούμενον, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τούτων εἶναι ἀνεπαρκής, καίτοι ἐργάζονται καὶ τὴν νύκτα ἄνευ προσθέτου ἀποζημιώσεως. Καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ ὦσιν οὗτοι ἀνεπαρκεῖς, διότι, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἡ ταχυδρομικὴ καὶ τηλεγραφικὴ κίνησις βαίνει αὐξάνουσα ὁσημέραι, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐξυπηρετούντων αὐτὴν ὑπαλλήλων μένει στάσιμος. Καθ’ ὅσον λοιπὸν αὐξάνουσιν αἱ ἀνάγκαι τῆς ἐπικοινωνίας, ἔπρεπε νὰ αὐξάνῃ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπηρετῶν αὐτῆς. Γενικῶς δὲ παρετηρήθη εἰς ἄλλα Κράτη, πεπροικισμένα διὰ στατιστικῶν πληροφοριῶν ἀκριβῶν καὶ ἀναμφισβητήτων, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς κινήσεως καὶ ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀσχολουμένων εἰς τὰς ὑπηρεσίας ταύτας ὑπαλλήλων ἔχουσιν ἀμοιβαίαν ἐπίδρασιν· καθ’ ὅσον αὐξάνει ἡ μὲν, αὐξάνει καὶ ὁ δὲ, καὶ τἀνάπαλιν· καὶ ὡς ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα παρουσιάζεται ἡ αὔξησις τῶν ἐκ τούτου δημοσίων ἐσόδων. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητουμένη, δὲν εἶναι σκόπιμος. Ἐὰν ἐλαττώσωμεν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, θέλομεν ἔχει καὶ τῶν δημοσίων ἐσόδων ἐλάττωσιν μείζονα τῶν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιζητουμένων οἰκονομιῶν. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐλάττωσις τοῦ μισθοῦ καὶ ἡ κατάργησις τῶν ποσοστῶν καὶ τῶν ἄλλων δικαιωμάτων, ἅτινα δυνάμει τῶν κειμένων νόμων λαμβάνουσι σήμερον οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι, δὲν μοὶ φαίνεται λυσιτελής. Οἱ μισθοὶ, τοὺς ὁποίους λαμβάνουσιν, ὅπως καὶ οἱ μισθοὶ πολλῶν ἄλλων Ἑλλήνων ὑπαλλήλων, δὲν εἶναι ἱκανοποιητικοὶ, εἶναι κατώτεροι τῶν βιοτικῶν αὐτῶν ἀναγκῶν. Ἐὰν δὲ καὶ τοὺς ἐλαττώσωμεν, θέλομεν πλήξει καιρίως τὴν φιλοτιμίαν καὶ τὸν ζῆλον φιλοπόνων ὑπαλλήλων, βεβαίως δὲ τὸ ἀποτέλεσμα ἔσεται ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δημοσίων προσόδων, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος δικαιοῦται νὰ προσδοκᾷ ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, καὶ θέλει συμβῆ ὅ,τι συνέβη καὶ ἄλλοτε ἐπὶ ὁμοίας περιστάσεως, εἰς χρόνον μὴ πολὺ ἀφεστῶτα ἡμῶν. Κατὰ τὸ 1890 κατηργήθησαν τὰ μικρὰ ἐπιμίσθια τῶν 10, 20 καὶ 40 δραχμῶν, τὰ μηνιαίως διδόμενα εἰς τοὺς ταχυδρομικοὺς ὑπαλλήλους, λόγῳ τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν. Ἀλλ’ εὐθὺς τότε παρετηρήθη, — ἐκ τῶν δημοσιευμένων ἀπολογισμῶν, — ὅτι, ἐνῷ πρὸ τῆς καταργήσεως αἱ ταχυδρομικαὶ ἐπιταγαὶ ἀνήρχοντο ἐτησίως εἰς τὸ ποσὸν τῶν δώδεκα περίπου ἑκατομμυρίων δραχμῶν, μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἐπιμισθίων τὸ ποσὸν κατῆλθεν εἰς πέντε μόνον ἑκατομμύρια, καὶ ἐνῷ τὸ Δημόσιον πρὸ τῆς καταργήσεως εἰσέπραττεν ἐκ τελῶν τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν ἑβδομήκοντα χιλιάδας δραχμὰς, μετὰ τὴν κατάργησιν εἰσέπραττε μόλις 30,000. Πόθεν δὲ τοῦτο; ἐκ τοῦ ὅτι οἱ ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι, ἀποθαρρυνθέντες ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν μικρῶν ἐκείνων ἀνακουφιστικῶν ἐπιμισθίων, εἰς τοὺς προσερχομένους καὶ ζητοῦντας ἔκδοσιν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν ἀπήντων, ὅτι δὲν ηὐκαίρουν τὴν στιγμὴν ἐκείνην, τοῖς ὑπεδείκνυον δὲ τὴν διὰ τῶν Τραπεζῶν ἀποστολὴν τῶν χρημάτων. Ἐν τούτοις, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ πάντες ἀναγνωρίζομεν, ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις ἐπιβάλλουσι τὴν ἀνάγκην ν’ ἀναζητήσωμεν πανταχοῦ οἰκονομίας, ἀντὶ νὰ πλήξωμεν τὴν φιλόπονον καὶ πολυάριθμον τάξιν τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, ἐγὼ ἤθελον ὑποβάλει εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ ἕτερόν τι μέτρον, τὸ ὁποῖον, χωρὶς νὰ βλάπτῃ οὔτε τοὺς ὑπαλλήλους τούτους οὔτε τὰ δημόσια ἔσοδα, δὲν θὰ ἦναι αἰσθητὸν οὐδὲ εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς αὐτό. Κατὰ τὴν πρὸ ὀλίγου δημοσιευθεῖσαν ταχυδρομικὴν στατιστικὴν αἱ βραχεῖαι ἐπιστολαὶ, αἵτινες διημείφθησαν ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὸ ἔτος 1904, ἀνῆλθον εἰς τὸ ποσὸν τῶν 4,732,000. Ὡς γνωστόν, αἱ βραχεῖαι ἐπιστολαὶ πωλοῦνται εἰς τὰ ταχυδρομικὰ γραφεῖα ἀντὶ 10 λεπτῶν ἑκάστη, ἐξ ὧν 4 λεπτὰ στοιχίζει ἡ κατασκευή, καὶ συνεπῶς τὸ καθαρὸν κέρδος τοῦ Δημοσίου ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν ἑκάστης βραχείας ἐπιστολῆς εἶναι 6 λεπτὰ μόνον, ἐνῷ τὸ καθαρὸν κέρδος αὐτοῦ ἐπὶ ἑκάστης τῶν συνήθων διὰ τὸ ἐσωτερικὸν ἐπιστολῶν εἶναι 20 λεπτά. Εἰς οὐδὲν Κράτος Εὐρωπαϊκόν, καθ’ ὅσον ἐγὼ τοὐλάχιστον γινώσκω, τὸ τέλος τῶν βραχειῶν ἐπιστολῶν εἶναι κατώτερον τοῦ τέλους τῶν συνήθων διὰ τὸ ἐσωτερικὸν ἐπιστολῶν. Καὶ τοῦτο, διότι, ναὶ μὲν ἡ βραχεῖα ἐπιστολὴ παρουσιάζει ἐπιφάνειαν περιωρισμένην εἰς τὸν θέλοντα νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτῆς, ἀλλὰ τὸ Κράτος ἐπὶ τῇ ὡρισμένῃ ταύτῃ τιμῇ δίδει τὸν χάρτην, τὸ εὔκολον μέσον τῆς σφραγίσεως τῆς ἐπιστολῆς διὰ τοῦ ἐπηλειμμένου κόμμεως καὶ τὸ ταχυδρομικὸν τέλος. Δὲν λέγω νὰ μιμηθῶμεν τὰ ξένα Κράτη καὶ ν’ ἀφομοιώσωμεν τὸ τέλος τῶν βραχειῶν ἐπιστολῶν πρὸς τὸ τέλος τῶν διὰ τὸ ἐσωτερικὸν συνήθων· ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι, ἂν ἀπὸ 10 λεπτῶν ἀναβιβάσωμεν τὸ τέλος τῆς βραχείας ἐπιστολῆς εἰς 15 λεπτά, ἡ αὔξησις εἶναι μικρὰ καὶ δικαία καὶ ἀνεπαίσθητος διὰ τοὺς ἀλληλογραφοῦντας, ἐκ δὲ τῆς πενταλέπτου ταύτης αὐξήσεως τὸ Δημόσιον θέλει ἔχει κατ’ ἔτος αὔξησιν ἐσόδων κατὰ διακοσίας τριάκοντα πέντε περίπου χιλιάδας δραχμάς.

§257Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Ἡ κατανάλωσις δὲν θὰ ἐλαττωθῇ;

§258ΣΤΕΦ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Ἤκουσα λεγόμενον, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη ἐνδέχεται νὰ μειώσῃ τὴν κατανάλωσιν. Ἀλλ’ ὅταν οἱ κύριοι συνάδελφοι ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει, ὅτι αἱ συνήθεις διὰ τὸ ἐσωτερικὸν ἐπιστολαὶ θὰ ἐξακολουθήσωσι νὰ ἔχωσι τὸ αὐτὸ τέλος τῶν 20 λεπτῶν, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι θὰ προτιμῶνται αἱ βραχεῖαι ἐπιστολαὶ, ὡς πάντως εὐθηνότεραι, ὡς συμβαίνει καὶ νῦν, διότι κατὰ τὰς δημοσιευθείσας στατιστικὰς πληροφορίας, ἐνῷ αἱ βραχεῖαι ἐπιστολαὶ ἀνῆλθον, ὡς ἔλεγον, κατὰ τὸ ἔτος 1904 εἰς 4,732,000, αἱ ἄλλαι συνήθεις διὰ τὸ ἐσωτερικὸν ἐπιστολαὶ κατῆλθον εἰς 1,500,000 περίπου. Ἐὰν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἤθελε δεχθῇ κατ’ ἀρχὴν τὴν μικρὰν ταύτην, ἀλλὰ κατ’ ἐμὲ δικαίαν καὶ εὐχερῆ αὔξησιν τοῦ τέλους τῶν βραχειῶν ἐπιστολῶν, ἤθελον τότε ὑποβάλει εἰς τὴν κρίσιν του καὶ ἑτέραν μικρὰν αὔξησιν ἐπὶ τοῦ τέλους τῶν ἐξωτερικῶν ἐπιστολῶν. Ὡς γινώσκετε, διὰ τῆς διεθνοῦς ταχυδρομικῆς συμβάσεως τὸ τέλος τῶν διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἐπιστολῶν μέχρι βάρους 15 γραμμαρίων ὡρίσθη εἰς 25 ἑκατοστὰ τοῦ χρυσοῦ φράγκου· καὶ ὡρίσθη μὲν καὶ παρ’ ἡμῖν εἰς 25 ἑκατοστὰ, τουτέστιν 25 λεπτὰ, οὐχὶ χρυσοῦ, ἀλλὰ φράγκου χαρτίνου, τὰ 25 ὅμως ἑκατοστὰ τοῦ χαρτίνου φράγκου ἐπὶ τῇ σημερινῇ καταλλαγῇ ἰσοδυναμοῦσι πρὸς 20 μόνον ἑκατοστὰ χρυσᾶ. Δὲν βλέπω διατὶ δὲν ἠθέλομεν αὐξήσει τὸ τέλος τῶν ἐξωτερικῶν ἐπιστολῶν ἀπὸ 25 χάρτινα λεπτὰ εἰς 30· καὶ σημειώσατε, ὅτι διὰ τῆς ἐπικαταλλαγῆς τὰ 25 χρυσᾶ λεπτὰ ἰσοδυναμοῦσι πρὸς 31 χάρτινα, ἑπομένως ψηφίζοντες 30 λεπτὰ χάρτινα διὰ τὸ τέλος τῶν ἐξωτερικῶν ἐπιστολῶν, ψηφίζομεν τέλος κατώτερον τοῦ διὰ τῆς διεθνοῦς ταχυδρομικῆς συμβάσεως ἐπιτρεπομένου. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὰς δημοσιευθείσας ταχυδρομικὰς στατιστικὰς τὸ ποσὸν τῶν ἐξ Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀποστελλομένων ἐπιστολῶν ἀνέρχεται εἰς 1,500,000 κατ’ ἔτος, τὸ Δημόσιον θὰ ἔχῃ ἐντεῦθεν αὔξησιν ἐσόδων κατὰ 75,000 δραχμάς, αἵτινες προστιθέμεναι εἰς τὰς 235,000, ἃς πρὸ μικροῦ ὑπέδειξα, ἤθελον ἀποτελέσει ἐτησίαν πρόσοδον ἐπὶ μὲν τοῦ παρόντος ἐκ 300,000 δραχμῶν περίπου, βεβαίως δὲ μείζονα εἰς τὸ μέλλον, διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἡ χώρα προάγεται, ἐπὶ τοσοῦτον αὐξάνει ἡ ἐπικοινωνία τῶν κατοίκων καὶ πρὸς τὰ ἔσω καὶ πρὸς τὰ ἔξω. Ἤκουσα κύριε, Πρόεδρε, συναδέλφου τινὸς λέγοντος, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προτείνω, εἶναι φορολογία. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τοῦτο· εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι εἶναι φορολογία, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι εἶναι φορολογία δικαία καὶ ἀνεπαίσθητος, πολὺ ἠπιωτέρα τῆς φορολογίας, τῆς βαρείας καὶ ἀνίσου, —διότι ἀφορᾷ εἰς μίαν μόνον ὡρισμένην τάξιν πολιτῶν, — ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖ κεκτημένα δικαιώματα ἀπὸ μίαν τάξιν φιλοτίμων καὶ φιλοπόνων ὑπηρετῶν τῆς Πολιτείας, χωρὶς νὰ τοῖς δίδῃ τὸ ἐλάχιστον ἀντάλλαγμα. Διότι τί ἄλλο εἶναι ἢ φορολογία, καὶ φορολογία, ἐπαναλαμβάνω, ἐπαχθὴς καὶ ἄνισος, τὸ νὰ ἐρχώμεθα νὰ καταργῶμεν δι’ ἑνὸς νόμου μισθοὺς καὶ δικαιώματα ἄνευ τινὸς ἀνταλλάγματος; Φρονῶ λοιπὸν πολὺ προτιμότερον νὰ γένηται δεκτὴ ἡ ἐμὴ πρότασις, καίτοι ἐνέχει τι τὸ φορολογικόν, διότι ἡ φορολογία εἶναι μικρὰ καὶ ἀνεπαίσθητος καὶ ἁπλοῦται ἀνὰ πάσας τὰς τάξεις τῶν ἀλληλογραφούντων, παρὰ νὰ γένηται δεκτὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§259Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Ὑμεῖς, ὅστις θ’ ἀνεγνώσατε τὰς ἀποδόσεις ἐκ τῆς στατιστικῆς τῶν ἄλλων Κρατῶν, αἱ ὁποῖαι προὐκλήθησαν ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῶν ταχυδρομικῶν τελῶν, δύνασθε νὰ μᾶς εἴπητε, ἂν εἶναι ἀκριβὲς, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐκπίπτουσι τὰ ταχυδρομικὰ τέλη, ἐπὶ τοσοῦτον αὐξάνουσιν αἱ ἐξ αὐτῶν πρόσοδοι;

§260Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§261Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω, καὶ δι’ αὐτὸ ἐρωτῶ.

§262ΣΤΕΦ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος μὲ ἀνέμνησεν ἓν ἱστορικὸν γεγονός. Ἀνέμνησεν ἐμὲ καὶ πολλοὺς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, τί ἔλαβε χώραν ἐν Ἀγγλίᾳ πρὸ πεντήκοντα καὶ πλέον ἐτῶν. Ἐν Ἀγγλίᾳ τὰ ταχυδρομικὰ τέλη ἦσαν ἀληθῶς βαρύτατα πρὸ τοῦ ἔτους 1840, ὅτε ἐρρίφθη ὑπὸ τοῦ Hill ἡ ἰδέα νὰ μειωθῶσι τὰ τέλη τὰ ταχυδρομικά, ὅπως αὐξήσῃ ἡ κυκλοφορία τῶν ἐπιστολῶν καὶ ἐντεῦθεν ἡ πρόσοδος τοῦ Δημοσίου. Ἡ ἰδέα, ὡς γνωστόν, ἐγένετο δεκτὴ, ἐψηφίσθη ὑπὸ τῶν Ἀγγλικῶν Βουλῶν, ἐφηρμόσθη, καὶ μετὰ πάροδον χρόνου ἔφερεν ἀποτελέσματα ἐπιτυχῆ. Ἔσχον δὲ τὴν τύχην νὰ γνωρίσω καὶ προσωπικῶς ἐν Κωνσταντινουπόλει τὸν κ. Sendamoze, ὅστις κυρίως εἰργάσθη εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς μεταρρυθμίσεως ταύτης ὑπὸ τὸν λόρδον Devonshire καὶ ὅστις εἶχε κληθῆ τὸ 1874, ὅπως διοργανώσῃ τὰ ὀθωμανικὰ ταχυδρομεῖα. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, διότι τὰ ταχυδρομικὰ τέλη ἐν Ἀγγλίᾳ πρὸ τοῦ ἔτους 1840 ἦσαν, ὡς εἶπον, βαρύτατα, ἕνεκα δὲ τούτου ἡ μείωσις αὐτῶν εἰς τὴν ἀναλογίαν, ἥτις καὶ σήμερον ἰσχύει ἐν Ἀγγλίᾳ, ἔφερε τοιαῦτα ἀποτελέσματα εὐχάριστα. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν ταχυδρομικὰ τέλη, τὰ ὁποῖα ἀνταποκρίνονται πρὸς τὰ μικρὰ τέλη, τὰ σήμερον ὑφιστάμενα ἐν Ἀγγλίᾳ, ἐγὼ δὲ ἐπρότεινα αὔξησιν ἐλαχίστην, ἢ μᾶλλον ἐπρότεινα ἰσοτιμίαν πρὸς τὰ ἄλλα Κράτη, διότι — ἐπιτρέψατέ μοι νὰ τὸ ἐπαναλάβω — τὰ διὰ τὰς ἁπλᾶς διὰ τὸ ἐσωτερικὸν ἐπιστολὰς ταχυδρομικὰ τέλη ἁπανταχοῦ τῆς Εὐρώπης εἶναι ἴσα πρὸς τὰ τέλη τῶν βραχειῶν ἐπιστολῶν, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν εἶναι διπλάσια. Ἐπρότεινα ν’ αὐξήσωμεν τὸ τέλος τῶν βραχειῶν ἐπιστολῶν εἰς 15 λεπτὰ, ἀλλὰ καὶ οὕτω θὰ μείνωσι πάντοτε αἱ βραχεῖαι ἐπιστολαὶ εὐθηνότεραι τῶν συνήθων ἁπλῶν διὰ τὸ ἐσωτερικόν. Ἑπομένως δὲν φοβοῦμαι μείωσιν τῆς κυκλοφορίας τῶν βραχειῶν, καὶ διότι ἡ αὔξησις τοῦ τέλους εἶναι μικρὰ καὶ διότι ἡ πρόοδος τῆς χώρας συνεπάγεται τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ταχυδρομικῆς ἐπικοινωνίας τῶν κατοίκων.

§263Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν, ἂν αἱ ὑποβληθεῖσαι σχετικαὶ δηλώσεις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1905 συνετάχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§264Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§265Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε βεβαίως συμβαίνει λάθος τι· διότι, ἐνῷ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀναγράφεται μισθὸς διὰ δύο ταχυδρομικοὺς ἐπιθεωρητὰς, εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀναφέρεταί τι περὶ τῶν ἐπιθεωρητῶν τούτων. Φαίνεται ὅτι ἐγένετο τυπογραφικὸν λάθος, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διορθώσῃ τὸ λάθος τοῦτο...

§266Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ἐξετάσω. Δυνατὸν τὸ λάθος νὰ ἦναι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ· ἀλλὰ ταύτην τὴν στιγμὴν δὲν δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ, ποῦ εἶναι τὸ λάθος.

§267Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐπιθεωρητὴς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν τηλεφωνικὴν καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐπιθεωρητὴς εἰς τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία εἶναι πολύπλοκος καὶ βεβαίως ἀπαιτεῖ ἐπιθεωρητήν. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν ὑπάρχει ταχυδρομικὸς ἐπιθεωρητὴς, ἐνῷ εἰς τὰς τροποποιήσεις τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὰς ὑποβληθείσας εἰς τὴν Βουλὴν, ἀναγράφεται πίστωσις διὰ δύο τοιούτους. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διορθωθῇ.

§268Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ τὸ ἐξετάσω, καὶ θὰ διορθωθῇ, ἐὰν ἦναι λάθος.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κηρῦκος ἔχει τὸν λόγον.

§270Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Ἀναντίρρητον οἰκονομικὸν ἀξίωμα εἶναι ὁ λεγόμενος νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Δὲν εἶναι δυνατόν ποτε νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι, ἐὰν αὐξηθῇ τὸ τίμημα τῆς βραχείας ἐπιστολῆς ἀπὸ 10 λεπτῶν εἰς 15, οἱ γεωργικοὶ πληθυσμοὶ, οἱ ὁποῖοι στέλλουσι καθημερινῶς ἀνὰ 20 καὶ 30 βραχείας ἐπιστολὰς πρὸς ἡμᾶς τοὺς Βουλευτὰς, ἵνα μεριμνήσωμεν περὶ τῶν ὑποθέσεών των, θὰ ἐξακολουθῶσιν ἀποστέλλοντες τοσοῦτον ἀριθμὸν τοιούτων ἐπιστολῶν εἰς τὸ μέλλον. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγω, δὲν εἶναι καθόλου παράλογον· καὶ ἡμεῖς δὲ οἱ ἴδιοι θὰ ὑποβληθῶμεν εἰς βαρυτέραν φορολογίαν, διότι ἀποστέλλομεν σήμερον ἕκαστος 15 τοὐλάχιστον βραχείας ἐπιστολὰς καθ’ ἑκάστην εἰς διαφόρους συμπολίτας μας· ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ, ὅτι αὐξάνει ἡ τιμὴ τῶν βραχειῶν ἐπιστολῶν, τότε θὰ ὑποβληθῶμεν εἰς φορολογίαν 50 λεπτῶν ἢ μιᾶς δραχμῆς ἐπὶ πλέον καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι βεβαίως δυσανάλογον πρὸς τοὺς πόρους τῶν πλείστων ἐξ ἡμῶν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τις ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἀξιώματος τοῦ νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, δηλαδὴ ὅτι, ὅσον εὐθηνοτέρα ἡ προσφορὰ, τόσον μεγαλειτέρα ἡ ζήτησις. Ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης καὶ συνάδελφός μου, ὅτι καὶ τὰ εὐρωπαϊκὰ Κράτη ἔχουσιν ἀναλόγως ἀνωτέρας τιμὰς, δὲν πιστεύω νὰ ἦναι ἀκριβές· διότι ἐν Γαλλίᾳ τὸ τίμημα εἶναι 15 λεπτῶν διὰ τὰς συνήθεις ἐπιστολάς...

§271Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δεκαπέντε λεπτὰ ὅμως τιμῶνται καὶ αἱ βραχεῖαι ἐπιστολαί.

§272Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Μάλιστα.

§273Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Αὐτὸ εἶπεν ὁ κύριος Σκουλούδης.

§274Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Ἀλλὰ μὲ τὴν διάκρισιν, ὅτι, ὅσον αἱ βραχεῖαι ἐπιστολαὶ πολλαπλασιάζονται, τόσον αὐξάνει ἡ κυκλοφορία, ὑποβιβαζομένης τῆς τιμῆς. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ἐὰν ὑποβιβάσωμεν τὴν τιμὴν τῶν βραχειῶν ἐπιστολῶν, ἡ κυκλοφορία αὐτῶν θὰ εἰκοσαπλασιασθῇ διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῆς τιμῆς, καὶ ἡ ἀλληλογραφία θ’ αὐξήσῃ. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι λόγος, ἵνα ἐλαττώσωμεν τὸν μισθὸν τῶν ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι προσφέρουσι μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος. Φρονῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεταχειρισθῶμεν ἄλλα μέσα, ὅπως ἐπιτύχωμεν τὴν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιωκομένην ἐκ τῆς τοιαύτης ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν οἰκονομίαν, νὰ ἐλαττώσωμεν π. χ. τὰ κόμιστρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσιν οἱ διανομεῖς...

§275ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Περικόπτονται καὶ ταῦτα.

§276Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Ὄχι, δὲν περικόπτονται. Δυνάμεθα νὰ μὴ πληρώσωμεν τὰ κενὰ τῶν θέσεων, τὰ ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ 1900 ὑπάρχοντα, διότι ἐνίοτε μένουσι πολλὰ κενὰ, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι πληρωθῆ, λόγῳ ὅτι δὲν ἔχομεν τόσους ταχυδρομικοὺς ὑπαλλήλους, ὅσοι μνημονεύονται ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ, ἀλλ’ ὀλιγωτέρους· ἐὰν δ’ ἐλαττώσωμεν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν νῦν ὑπαρχόντων ὑπαλλήλων, θὰ χαλαρωθῇ ἡ ὑπηρεσία. Ἤθελον προσέτι παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεριμνήσῃ καὶ διὰ τοὺς διανομεῖς ἐκείνους, οἵτινες, καίτοι δὲν εἶναι ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι, ἀναπληροῦσιν ἐν τούτοις τοιούτους ὑπαλλήλους καὶ ἐκπληροῦσιν ὑπηρεσίαν ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων ἕνεκα τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ προσωπικοῦ· καὶ τοιοῦτοι εἶναι πολλοὶ ἐν Ἀθήναις, οἱ ὁποῖοι συγκρατοῦσι τὴν ταχυδρομικὴν τάξιν, καὶ πολλαπλᾶς ὑπηρεσίας προσφέρουσιν εἰς τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν. Εἰς τούτους ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ δοθῇ ἀνάλογος μισθός, ἢ νὰ προαχθῶσιν εἰς τὴν τάξιν τῶν ταξινόμων, ἀφοῦ ἄλλως τε ὑπάρχει καὶ ἄρθρον εἰδικὸν ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1900, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι δύνανται οἱ διανομεῖς οὗτοι μετὰ εὐδοκίμους ἐξετάσεις νὰ προαχθῶσιν εἰς ταξινόμους. Εὐελπιστῶ, ἐρειδόμενος εἰς τὸ φιλοδίκαιον καὶ φιλάνθρωπον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος θὰ μεριμνήσῃ περὶ τῶν ὑπαλλήλων τούτων, οἱ ὁποῖοι προσφέρουσι μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος, διότι, ἐὰν ἐξετασθῇ ἡ διανοητικὴ αὐτῶν ἱκανότης καὶ αἱ γνώσεις αὐτῶν καὶ ἡ ἐργασία, ἣν ἐκτελοῦσιν ἀπὸ πρωΐας μέχρι μέσης νυκτὸς, θ’ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι προσφέρουσιν ὑπηρεσίαν ἀνωτέραν τῶν 80 δραχμῶν, τὰς ὁποίας λαμβάνουσι κατὰ μῆνα. Δύναται δὲ νὰ γείνῃ ἰσορροπία μεταξὺ τῶν μισθῶν, καὶ ἀντὶ τῶν αὐξήσεων, αἵτινες μετὰ πενταετῆ ὑπηρεσίαν γίνονται εἰς τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων, αὐξήσεων μεγάλων, νὰ γείνωσιν οἱ μισθοὶ μετριώτεροι καὶ διαρκεῖς. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν ὁποῖον καὶ ἰδιαιτέρως ἔκαμα τὰς παραστάσεις ταύτας, θ’ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον αὐτῶν, καὶ θὰ πραγματοποιήσῃ τὰς εὐλόγους ταύτας ἀξιώσεις, πρὸς τὸ συμφέρον καὶ αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία δίδει ποσὰ πολὺ μεγάλα εἰς τὰς εἰσπράξεις τοῦ Κράτους.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπουφίδης ἔχει τὸν λόγον.

§278Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶχον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρωθυπουργὸν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 16 Μαΐου νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας τινὰς, σχετικὰς πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Καὶ προηγουμένως, ὅτε εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐπερωτήσεων, ἐπανέλαβον τὴν παράκλησίν μου, ἀλλὰ τότε μοὶ ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι κατετέθησαν· ἐζήτησα παρὰ τοῦ γραφείου τὰ κατατεθέντα, καὶ παρετήρησα, ὅτι κατετέθη εἷς πίναξ τῶν ποσοστῶν, τῶν διανεμομένων εἰς τοὺς διαφόρους ὑπαλλήλους, συνεπείᾳ ἐπερωτήσεως ἄλλου Βουλευτοῦ ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης. Ἐγὼ εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀπολύτως ἀναγκαῖαι, ὅπως προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐν πλήρει ἐπιγνώσει τῶν συνεπειῶν, τὰς ὁποίας ἡ ψήφισις αὐτοῦ θέλει ἔχει ἐπὶ τῆς τηλεγραφικῆς καὶ ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας. Ἐκτὸς δὲ τούτου αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζήτησα, ἤθελον συντελέσει, ὅπως καὶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν πείσωσιν, ὅτι τινὲς τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν διαφόρων γραφείων, ἔπρεπε νὰ μεταρρυθμισθῶσι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, ἵνα μὴ καταστήσωμεν τὰ γραφεῖα ταῦτα ἀνίκανα ν’ ἀνταποκρίνωνται πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐκ τῶν πληροφοριῶν τούτων ἤθελον μάθει πάντες, ὅτι τὸ γραφεῖον λ. χ. τῶν ἐπιταγῶν ἔχει τοσαύτην ὑπηρεσίαν, ὥστε ὄχι μόνον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ συγχώνευσις αὐτοῦ πρὸς ἄλλο γραφεῖον, ἀλλὰ κυρίως ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπεται ἡ μείωσις τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων, διότι, ἂν μειωθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ γραφείου τούτου, τὸ γραφεῖον ἐντελῶς θὰ παραλύσῃ, μεγάλαι δὲ ζημίαι θὰ ἐπέλθωσι καὶ εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς συναλλαγὰς ἐν γένει τῶν πολιτῶν. Δὲν ὑποθέτω ὅτι ἀγνοεῖ τις, ὅτι τὸ γραφεῖον τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐπιταγῶν διαχειρίζεται χρηματικὰ ποσὰ, ἐξελέγχει δηλαδὴ ἐπιταγὰς ἀξίας 35,000,000 δραχμῶν· ἵνα δὲ γίνηται τοιαύτη ἐργασία, ἀπαιτεῖται προσωπικὸν ἀνάλογον πρὸς τὴν σπουδαιότητα τῆς ἐργασίας. Τριάκοντα πέντε ἑκατομμυρίων δραχμῶν διαχείρισιν δὲν ἔχουσι πολλαὶ ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν Τραπεζῶν, καὶ ὅμως παρὰ ταῖς διαφόροις Τραπέζαις ὑπάρχουσι τμήματα πρὸς ἐξέλεγξιν τοιαύτης ἐργασίας, ἀποτελούμενα ἀπὸ προσωπικὸν δεκαπλάσιον τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ γραφείου τῶν ἐπιταγῶν, τὸ ὁποῖον θέλομεν νὰ ἐλαττώσωμεν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, νομίζοντες ὅτι κάμνομεν οἰκονομίαν!

§279Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζητήσατε, δὲν κατετέθησαν, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι μεταξὺ τῆς δευτέρας καὶ τῆς τρίτης ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου θὰ κατατεθῶσιν, ὥστε νὰ δυνηθῆτε νὰ συζητήσητε.

§280Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει, ἂν ἦναι δυνατόν, ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον μέχρι τῆς καταθέσεως τῶν πληροφοριῶν, ἵνα μελετήσωμεν ταύτας καὶ συζητήσωμεν.

§281Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχετε καιρὸν νὰ τὰς μελετήσητε μέχρι τῆς τρίτης ἀναγνώσεως.

§282Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καλλίτερον εἶναι, κατ’ ἐμέ, ἡ συζήτησις εὐρεῖα νὰ γένηται ἀπὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως.

§283Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ἐπιφυλάσσομαι ν’ ἀπαντήσω εἰς ὅλα τὰ λεχθέντα κατὰ τὴν πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν, νὰ ἀπαντήσω κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, καὶ τότε θέλω ἀπαντήσει καὶ ἐπὶ τῶν ὑμετέρων ἀντιρρήσεων, ἃς θὰ κάμητε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ σᾶς παρασχεθῶσι πρὸ τῆς τρίτης ἀναγνώσεως.

§284Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς βλέπω, ὅτι συνηγορεῖτε ὑπὲρ τῆς προτάσεώς μου.

§285Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, εἰς τὰς ἀντιρρήσεις, ἃς θέλετε προβάλει...

§286Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶναι ἤδη ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι εἶναι προτιμότερον ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον μέχρι τῆς καταθέσεως τῶν πληροφοριῶν.

§287Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς παράσχω ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ζητεῖτε, καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι μεταξὺ τῆς δευτέρας καὶ τρίτης ἀναγνώσεως θὰ ἔχητε τὰς πληροφορίας.

§288Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἴμεθα ἤδη εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§289Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μεταξὺ τῆς δευτέρας καὶ τῆς τρίτης θὰ ἔχητε τὰς πληροφορίας.

§290Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τότε θὰ συζητήσω καὶ νῦν, καὶ ὅταν καταθέσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὰς πληροφορίας, θὰ ἐπαναλάβω τὴν συζήτησιν. Ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἐπαναλάβω τὴν συζήτησιν, διότι συνηθίζω νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνω τὸν λόγον, ὅταν ἅπαξ συζητήσω ἐπί τινος νομοσχεδίου. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἔχω τὰ μέσα, ἵνα ἐξαντλήσω τὸ θέμα, ἐξ ἀνάγκης θὰ συζητήσω ἐκ τῶν ἐνόντων, ἀφοῦ ἐπιμένῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν ἐπιφυλάσσομαι νὰ συζητήσω διὰ μακρῶν. Ἠκούσατε, Κύριοι, τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐκ Θηβῶν, ὁ ὁποῖος δι’ ὀλίγων παρέστησεν, ὁποίου κακοῦ γίνεται πρόξενον τὸ νομοσχέδιον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καλούμεθα νὰ συζητήσωμεν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλήν. Εἰσήχθη καὶ κατὰ τὸ 1903, ὅτε ἐτύγχανε πάλιν ὁ νῦν κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διευθύνων τὰ κοινὰ, ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νῦν δὲ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Μαυρομιχάλη. Εἰσήχθη ἀπαράλλακτον, ἐκτὸς ἐλαχίστων διαφορῶν, καὶ αἱ διαφοραὶ αὗται δυστυχῶς ἐγένοντο οὐχὶ πρὸς ὠφέλειαν, ἀλλὰ πρὸς βλάβην τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας· ὡς καὶ πάντα τὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως, οὕτω καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ὑπεβλήθη ἄνευ ἐκτενοῦς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἄνευ.

§291ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄνευ;

§292Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἄνευ ἐκτενοῦς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως... Μὰ νομίζετε, ὅτι τόσον δύσκολον θὰ ἦτο εἰς ἐμὲ ν’ ἀποφύγω τὸ λάθος μου; (γέλωτες). Μελετῶν τὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως...

§293Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὅλα τὰ ἐμελετήσατε;

§294Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. .. παρετήρησα ὅτι πλεῖστα τούτων δὲν ἔχουσιν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, ἠναγκαζόμην δὲ νὰ δανεισθῶ τὰς αἰτιολογικὰς ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν κατὰ τὸ 1903. Ἐφρόνουν λοιπὸν, ὅτι καὶ αὐτὴ, τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς χεῖράς μου, ἦτο τοῦ 1903. Ὁ κ. συνάδελφος ἐβιάσθη πολὺ νὰ μὲ χαρακτηρίσῃ ὡς ἀμελέτητον, ἐλπίζω δὲ, ὅτι προϊούσης τῆς συζητήσεως θ’ ἀποβάλῃ αὐτὴν τὴν ἰδέαν. Ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει παρατηρῶ, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ μῆνις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς τηλεγραφικῆς καὶ ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, μῆνις, ἥτις τὸ πρῶτον ἐξεδηλώθη κατὰ τὸ 1903, ὅτε τὸ πρῶτον ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Διὰ τίνα λόγον ἆρά γε ἐγεννήθη καὶ ἐξακολουθεῖ ὑφισταμένη αὐτὴ ἡ μῆνις; ἴσως διότι ὁ ὀργανισμὸς κατηρτίσθη πρὸς λειτουργίαν ἐπιτυχῆ τῆς τηλεγραφικῆς καὶ ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας ὑπὸ προσώπων, πρὸς τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠδυνήθη ποτὲ νὰ αἰσθανθῇ αἴσθημα συμπαθείας καὶ ἐμπιστοσύνης. Ἕνεκα δὲ τῆς ἐλλείψεως ἐμπιστοσύνης, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως συμπαθείας πρὸς τὰ πρόσωπα, ἅτινα εἰργάσθησαν πρὸς δημιουργίαν αὐτοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ, ἐστράφη ἡ μῆνις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ κατ’ αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ἀθῴα...

§295Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς τὴν ἐξηγήσω; Εἶναι ἡ αὐτὴ μῆνις, ἡ ὁποία προεκάλεσε καὶ τὴν πρότασιν περὶ καταργήσεως τοῦ Πρωτοδικείου Κορίνθου, διότι οὕτω καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον Κορίνθου, δὲν ἐδίστασαν νὰ εἴπωσιν, ὅτι ἀντέκειτο εἰς τὰ συμφέροντα τῶν συγγενῶν μου κυρίων Φαρμακοπούλων!

§296Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἀπευθύνεται ὄχι εἰς ἐμὲ, ἀλλὰ εἰς τὸν κ. Κροκιδᾶν.

§297Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διὰ τὴν Λεβαδείαν δὲν εἶπε τίποτε.

§298Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διὰ τὴν Λεβαδείαν δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ λεχθῇ τοιοῦτόν τι, διότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχουσιν οἱ κύριοι Φαρμακόπουλοι, ὑπάρχω ὅμως ἐγώ! Παρατηρῶ λοιπὸν εἰς τὴν ἔκθεσιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξακολουθεῖ ἐπιμένων, ὅτι διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1902 τὰ ἔξοδα τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας ἀνεβιβάσθησαν κατὰ δραχμὰς 621,101. Δὲν γνωρίζω πρὸς ποῖον ἔτος ποιεῖται τὴν σύγκρισιν· ὑποθέτω ὅμως, ὅτι ἡ σύγκρισις ἐγένετο πρὸς τὸ ἀμέσως προηγούμενον ἔτος, τὸ 1901. Ἀνεδίφησα τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1901, ἤρχισα μάλιστα συγκρίνων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1899 τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας, καὶ παρετήρησα, ὅτι κατὰ τὸ 1902 συνεπείᾳ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας τὰ ἔξοδα ἀνεβιβάσθησαν κατὰ 122,680 δραχμὰς ἀπέναντι τῶν ἐξόδων τοῦ προηγουμένου ἔτους. Ἐντεῦθεν δὲ προκύπτει, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 621,101 δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἀναφέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν αἰτιολογικὴν αὐτοῦ ἔκθεσιν, δὲν εἶναι ἡ ἀκριβὴς διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἐξόδων τοῦ 1901 καὶ τοῦ 1902, καθόσον τὰ ἔξοδα τοῦ 1901, κατὰ τὸν Προϋπολογισμόν, ἀνῆλθον εἰς δρ. 3,557,870, τὰ δὲ τοῦ 1902 εἰς δραχ. 3,899,451. Ἐκ τῆς συγκρίσεως δὲ τῶν δύο Προϋπολογισμῶν προκύπτει διαφορὰ δρ. 341,581. Ἀλλ’ ἡ διαφορὰ αὕτη δὲν δύναται νὰ καταλογισθῇ ὁλόκληρος ὡς συνέπεια ἐφαρμογῆς τοῦ ὀργανισμοῦ, διότι δὲν ἀφορᾷ εἰς δαπάνας γενομένας συνεπείᾳ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν δραχ. 341,581 πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσι τὰ ἑξῆς ποσά. Πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ ποσὸν 4,030 δραχμῶν, αἱ ὁποῖοι ἐχρησίμευσαν διὰ τὴν δαπάνην τῆς ἐπιπλώσεως τοῦ γραφείου τοῦ Διευθυντοῦ, λόγῳ τῆς μεταφορᾶς αὐτοῦ καὶ τῶν λοιπῶν γραφείων εἰς τὸ νέον κατάστημα, εἰς ὃ νῦν εὑρίσκονται, καὶ ἥτις δὲν ἐγένετο ἕνεκα τοῦ ὀργανισμοῦ. Πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ ποσὸν δρ. 20,000, κατὰ τὸ ὁποῖον ηὐξήθη ἡ πίστωσις τοῦ κεφαλαίου 13, ἄρθρου 2, ἐδαφ. γʹ διὰ φωτισμόν, θέρμανσιν καὶ καθαριότητα, διότι μετεφέρθησαν αἱ ὑπηρεσίαι τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων εἰς τὸ νέον κατάστημα, τὸ ὁποῖον ἀπῄτησε περισσοτέρας δαπάνας διά τε τὴν θέρμανσιν, τὸν φωτισμὸν καὶ τὴν καθαριότητα, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ καταλογισθῇ εἰς βάρος τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων. Ἐπίσης πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τοῦ κεφ. 13, ἄρθρου 6, ἐδαφ. δʹ δραχ. 45,000, αἱ ὁποῖαι ἐχρησίμευσαν διὰ τὴν ἐν γένει ὅλου τοῦ καταστήματος ἐπίπλωσιν, διότι καὶ ἡ δαπάνη αὕτη δὲν βαρύνει τὸν ὀργανισμὸν τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων. Πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ ποσὸν δραχ. 45,500, τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1902 διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ τηλεφωνικοῦ μηχανήματος, διότι καὶ ἡ δαπάνη αὕτη δὲν ἐγένετο συνεπείᾳ τοῦ ὀργανισμοῦ. Πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν 23,000 δραχμαὶ ἐκ τοῦ κεφαλ. 13, ἄρθρου 11, ἐδαφ. αʹ δι’ ἀγορὰν ὑλικῶν ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τῶν τηλεγραφικῶν καὶ τηλεφωνικῶν γραμμῶν. Ὑποθέτω, ὅτι καὶ ἡ δαπάνη αὕτη δὲν δύναται νὰ καταλογισθῇ εἰς βάρος τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων, διότι δὲν προῆλθεν ἕνεκα τοῦ ὀργανισμοῦ. Πρέπει ἐπίσης ν’ ἀφαιρεθῶσι 11,665 δρ. ἀπὸ τὸ κεφ. 13, ἄρθρον 13, ἐδάφ. βʹ, αἱ ὁποῖαι ἐχρησίμευσαν δι’ ἀποζημίωσιν τοῦ ἐκ Γερμανίας μετακληθέντος ἐπιθεωρητοῦ πρὸς διαρρύθμισιν τῶν τηλεγράφων καὶ τηλεφώνων, διότι καὶ ἡ δαπάνη αὕτη δὲν προῆλθεν ἕνεκα τοῦ ὀργανισμοῦ. Πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τοῦ κεφαλ. 13, ἄρθρου 17, δραχ. 69,736, διότι τὸ ποσὸν τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν νομισματικὴν διαφορὰν, ἑπομένως καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν προῆλθε συνεπείᾳ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Πάντα ταῦτα τὰ ποσὰ ἀθροιζόμενα ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 218,901 δραχμῶν, ὅπερ ποσὸν ἀφαιρούμενον ἀπὸ τὴν διαφορὰν τῶν δραχ. 341,581 ἀφίνει ὑπόλοιπον δραχ. 122,680, αἱ ὁποῖαι βαρύνουσι τὸν ὀργανισμὸν τὸν νέον τῆς ὑπηρεσίας τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων.

§299ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦ 1902;

§300Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μάλιστα. Αὐτὸ εἶναι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον κατὰ τοὺς ἐμοὺς ὑπολογισμοὺς βαρύνει τὸν νέον ὀργανισμόν. Πιθανὸν νὰ σφάλλωμαι, καὶ νὰ ἦναι ὀλιγώτερον τὸ ποσόν, περισσότερον ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι, διότι τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, προφανῶς δὲν βαρύνουσι τὸν ὀργανισμὸν τῆς ὑπηρεσίας. Πιθανὸν νὰ ὑπάρχωσι καὶ ἄλλα κονδύλια, μὴ βαρύνοντα τὸν ὀργανισμὸν τῆς ὑπηρεσίας· ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλα, καὶ καταλογίσωμεν ὅλην τὴν διαφορὰν εἰς βάρος τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, τὸ ποσὸν τῆς διαφορᾶς ταύτης εἶναι μόνον δραχ. 122,680. Ἀπέναντι δὲ τῆς αὐξήσεως ταύτης τῶν δαπανῶν ἔχομεν καταπληκτικὴν αὔξησιν ἐσόδων, διότι εἶναι γνωστὸν, εἶναι ἀρχὴ οἰκονομολογική, ὡς θὰ ἔλεγεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι, ὅταν αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι δίδωσι, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς λειτουργίας αὐτῶν, ἔσοδα μείζονα, κατ’ ἀνάγκην καλύπτονται δαπάναι περισσότεραι, διότι ἄνευ δαπανῶν περισσοτέρων δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδοθῶσιν ἔσοδα περισσότερα. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι κατὰ τὰς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὑπηρεσία αὕτη δίδει περίσσευμα δραχμῶν 703,820. Ἂς ἐξετάσωμεν νῦν τὰς οἰκονομίας τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ διαφορὰ, ἥτις ὑπάρχει μεταξὺ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως Προϋπολογισμοῦ, ἀνέρχεται μόνον εἰς δραχμὰς 193,360. Τοῦτο ἄρα τὸ ποσὸν εἶναι τὸ ἐξοικονομούμενον διὰ τῶν μεταβολῶν, ἃς προβάλλει ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι ἡ διαφορὰ, ἡ ἀποτελοῦσα τὰς οἰκονομίας, ἃς ἐπιτυγχάνει διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 231,980· ἀλλ’ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ ποσὸν δραχ. 38,620, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν νομισματικὴν διαφοράν. Ἡ νομισματικὴ διαφορὰ λόγῳ τῆς ἐπικαταλλαγῆς δὲν δύναται νὰ καταλογισθῇ εἰς ὄφελος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς οἰκονομία προερχομένη ἐκ τῶν τροποποιήσεων τοῦ ὀργανισμοῦ. Ἑπομένως τὸ ἐν γένει ποσὸν τῶν οἰκονομιῶν περιορίζεται εἰς δραχμὰς 193,360. Πόθεν δ’ ἐπέρχονται αἱ οἰκονομίαι αὗται; Αἱ οἰκονομίαι αὗται ἐπέρχονται πᾶσαι ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ προσωπικοῦ καὶ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀποδοχῶν αὐτοῦ. Ἀλλ’ αἱ τοιαῦται οἰκονομίαι, κατὰ τὴν γνώμην πάντων τῶν προαγορευσάντων καὶ πάντων, ὅσοι κατέγειναν εἰς τὴν μελέτην τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, θέλουσι φέρει τελείαν καταστροφὴν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ κατὰ συνέπειαν θέλουσι φέρει ἀναγκαίως τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων εἰς βαθμὸν, ὥστε, ἀντὶ νὰ ἔχωμεν τὸ κέρδος τῶν 193,360 δραχμῶν, φόβος εἶναι, μήπως ἔχωμεν ἔλλειμμα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μέχρι καὶ 500,000 δρ. Εἶναι γνωστὸν, Κύριοι, καὶ ἄλλοτε ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὑπεστήριξα, καὶ φρονῶ μετὰ πεποιθήσεως, ὅτι ἐκ τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας — ἐναντίον τῶν ἀναπτυχθεισῶν γνωμῶν, ὅτι αἱ οἰκονομολογικαὶ ἀρχαὶ ἐπιβάλλουσι καὶ ἐκ τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων νὰ προσδοκᾷ κέρδος τὸ Δημόσιον, — ὅτι, λέγω, ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης δὲν πρέπει τὸ Δημόσιον νὰ προσδοκᾷ κέρδος. Ἀπόδειξις δὲ εἶναι, ὅτι μόνον ἡ ἔκτακτος τελειοποίησις καὶ ἀνάπτυξις τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων εἴς τινα ὡρισμένα Κράτη δίδει περίσσευμα εἰς τοὺς Προϋπολογισμοὺς, εἰς πλεῖστα ὅμως Κράτη, καὶ πρὸ πάντων εἰς τὰ Ἀμερικανικὰ, ἔχει ἔλλειμμα· καὶ ὅμως τὰ Κράτη ταῦτα καταβάλλουσι μέγιστα ποσὰ πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Παρ’ ἡμῖν ἡ ὑπηρεσία αὕτη συνεχῶς, καὶ πρὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ νέου καὶ μετὰ τὸν νέον ὀργανισμόν, δίδει περίσσευμα, καὶ περίσσευμα σοβαρόν. Καθ’ ὑπολογισμοὺς, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν, αἱ δαπάναι πρὸς τὰ ἔσοδα κυμαίνονται καὶ ὡς πρὸς τὰ Κράτη ἀκόμη, τὰ ὁποῖα κερδίζουσιν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, μεταξὺ τῶν 75 καὶ 90%, παρ’ ἡμῖν δὲ αἱ δαπάναι δὲν ὑπερβαίνουσι τὰ 85%. Ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ συντελεστὴς τῆς ἐκμεταλλεύσεως φθάνει μέχρις 75%, εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα οὐδὲ ὀβολὸς δαπανᾶται διὰ τὴν μεταφορὰν τῆς ἀλληλογραφίας, διότι καὶ ἐν Αὐστρίᾳ καὶ ἐν Γερμανίᾳ καὶ ἐν Βελγίῳ καὶ ἀλλαχοῦ ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία εἶναι τοσοῦτον ἀνεπτυγμένη, ὥστε δὲν ὑπάρχει γωνία τῆς χώρας, ἡ ὁποία νὰ μὴ διασχίζηται ὑπὸ τῶν σιδηροδρόμων, εἰς πάσας δὲ τὰς συμβάσεις τὰς σιδηροδρομικὰς εἶναι ἀναγεγραμμένη ἡ ὑποχρέωσις, ὅπως ἡ μεταφορὰ τῆς ἀλληλογραφίας γίνηται δωρεὰν, ἡμεῖς δὲ δαπανῶμεν, δὲν ἠξεύρω ἀκριβῶς πόσα, ἀλλὰ πάντως πλέον τῶν 300,000 δραχμῶν...

§301Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. 320,000.

§302Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τώρα δηλαδὴ, μετὰ τὸν νέον ὀργανισμόν.

§303Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. 320,000 δραχμάς. Ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο προσθέσωμεν, καὶ πρέπει νὰ τὸ προσθέσωμεν, εἰς τὸ περίσσευμα, τὸ ὁποῖον ἀφίνει ἡ ὑπηρεσία τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων, τὸ περίσσευμα ἀνέρχεται εἰς ἓν ἑκατομμύριον περίπου, καὶ ὁ συντελεστὴς κατέρχεται ἀπὸ 85% κάτω τοῦ 75%, δηλαδὴ κάτω ἀκόμη καὶ τοῦ ἀριθμοῦ, ὃν ἔχουσιν ὡς συντελεστὴν ὅλα τὰ εὐρωπαϊκὰ Κράτη. Δυνάμεθα λοιπὸν, μετὰ τοιαύτην ἀποδεδειγμένως εὐοίωνον λειτουργίαν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, νὰ ἔχωμεν παράπονον κατ’ αὐτῆς, καὶ νὰ ἐπιζητῶμεν ἐξ αὐτῆς τὰς οἰκονομίας, ἀποκόπτοντες τὰ ὄργανα, δι’ ὧν λειτουργεῖ ἡ ὑπηρεσία, καὶ καταστρέφοντες οὕτω τὴν μόνην ὑπηρεσίαν, ἥτις εἶναι ὁ καθρέπτης τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς προόδου τοῦ Κράτους; Καταστρέφοντες τὰ διάφορα γραφεῖα, τὰ ὁποῖα δυνάμει τοῦ νέου ὀργανισμοῦ λειτουργοῦσι τόσον ἐπιτυχῶς, ποῖον θὰ ἔχωμεν ἀποτέλεσμα; Τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦναι ἡ παράλυσις τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας. Καὶ ἂν ἐπρόκειτο, Κύριοι, τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην νὰ ἐκμεταλλευώμεθα ἐσωτερικῶς μόνον, ἄξιοι τῆς τύχης μας θὰ ἤμεθα, ἐὰν, καίτοι ἀριθμοῦμεν ὀγδοηκονταετῆ ἐλεύθερον βίον, δὲν ἠθέλομεν κατορθώσει νὰ ἔχωμεν τακτικὴν καὶ πλήρη πνευματικὴν συγκοινωνίαν. Ἀλλὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τὴν ἐκμεταλλεύονται καὶ οἱ ξένοι· ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ἀναμένουσι καὶ οἱ ξένοι νὰ ἐξυπηρετηθῶσι. Φαντάζεσθε, ποία θὰ ἦναι ἡ ἐντύπωσις εἰς τοὺς ξένους, ὅταν παραλύσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην καὶ κατορθώσωμεν νὰ παραστήσωμεν ἐνώπιον αὐτῶν τὴν εἰκόνα, τὴν ὁποίαν παριστῶσιν οἱ ἄγριοι λαοί, οἱ μηδεμίαν ἔχοντες συναίσθησιν τοῦ πολυτίμου ἀγαθοῦ τοῦ διὰ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης παρεχομένου, τῆς πνευματικῆς συγκοινωνίας! Διὰ τοῦτο, Κύριοι, πρέπει μετὰ πολλῆς προσοχῆς νὰ ἐξετάσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐξετάζοντες δὲ μετὰ προσοχῆς ταύτας θέλομεν ἴδει, ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους ἐπιβάλλει ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰς διατάξεις ταύτας. Τίνα λόγον ἔχει, ἐπεθύμουν νὰ ἐμάνθανον, ἡ δημιουργία τμήματος ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ἀφοῦ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ εἰσήγησις, ἡ ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῶν ταχυδρομείων γινομένη πρὸς τὸν Ὑπουργὸν, θὰ ἦναι πληρεστέρα καὶ τελειοτέρα, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους προτίθεται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἡ ὑπηρεσία, τῆς ὁποίας προΐσταται ἐκεῖνος; Τίνα λόγον ἔχει αὐτὸ τὸ μεσότοιχον μεταξὺ τῆς Διευθύνσεως καὶ τοῦ Ὑπουργείου, ἂν δὲν ἔχῃ τὴν ἀφαίρεσιν προσωπικοῦ ἀπὸ τῆς Διευθύνσεως, ἵνα παραμένῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς τακτοποίησιν τῶν βουλευτικῶν σημειώσεων; Ὅσοι εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνωσι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καθ’ ὃν χρόνον ὑπῆρχε τὸ τμῆμα τὸ ταχυδρομικόν, γνωρίζουσιν, ὅτι οὐδεμίαν ἐξετέλει τὸ τμῆμα τοῦτο ὑπηρεσίαν, ὅτι ἐλαχίστη ἦτο ἡ προσφερομένη ὑπ’ αὐτοῦ ὑπηρεσία. Ἡ Διεύθυνσις, ἀνεξαρτήτως ἐν πολλοῖς ἀποφασίζουσα, διατηροῦσα ἀλληλογραφίαν μὲ ὅλα τὰ ταχυδρομικὰ γραφεῖα τοῦ κόσμου, ἔχει ἀνάγκην προσωπικοῦ μείζονος, ἡ δὲ ἀφαίρεσις τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ πρὸς διαχείρισιν τοῦ τμήματος βλάβην θέλει φέρει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, χωρὶς οὐδεμίαν νὰ ἐξυπηρετῇ ἀνάγκην ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ ταχυδρομικὴ καὶ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία ποίαν, νομίζετε, ἔχει διεκπεραίωσιν; Ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσκομίσῃ σημείωμα περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐξερχομένων ἐγγράφων· ὅταν δὲ προσκομισθῇ τὸ σημείωμα τοῦτο, θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων ἔχει ἴσην πρὸς τὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀλληλογραφίαν. Διὰ τίνα λόγον ἀφαιρεῖτε ἐκεῖθεν τὸ προσωπικόν, καὶ δημιουργεῖτε ἓν τμῆμα εἰς οὐδὲν χρήσιμον; Ἀλλὰ δὲν ἀφαιρεῖτε μόνον τὸ προσωπικὸν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως, ἀφαιρεῖτε καὶ τὸ προσωπικὸν τῶν διαφόρων γραφείων. Γνωρίζετε ποίαν ὑπηρεσίαν ἐκπληροῖ τὸ γραφεῖον τῶν ἀζητήτων ἀποστολῶν καὶ δεμάτων; Ἐὰν ἐλαμβάνετε τὸν κόπον νὰ μεταβῆτε εἰς τὸ κεντρικὸν ταχυδρομεῖον Ἀθηνῶν, ἠθέλετε ἐκπλαγῆ ἐπὶ τῇ θέᾳ τῶν ἐκεῖ ἐργαζομένων ὑπαλλήλων, καὶ ἠθέλετε ἐρωτήσει, πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ ὀλίγον αὐτὸ προσωπικὸν ν’ ἀνταποκρίνηται εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας! Καὶ τὸ προσωπικὸν τοῦτο, τὸ ἐργαζόμενον νυχθήμερον, τὸ ἐργαζόμενον ἄνευ διακοπῶν, ἄνευ ἑορτῶν, ἄνευ πανηγύρεων, ἄνευ Χριστουγέννων, ἄνευ Μεγάλης Ἑβδομάδος, ἄνευ ἑορτῶν τοῦ Πάσχα, τὸ προσωπικὸν τοῦτο τὸ καταδικάζετε νὰ λαμβάνῃ μισθὸν ὀλιγώτερον κατὰ τεσσαράκοντα τοῖς ἑκατὸν τοῦ διδομένου σήμερον, διότι πολλῶν ὑπαλλήλων τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ὁ μισθὸς, ἀπὸ 140 δραχμῶν, διὰ τοῦ νομοσχεδίου κατέρχεται εἰς 80! Μὰ δὲν εἶναι αὐτὸ, Κύριοι, πλέον οἰκονομία! αὐτὸ εἶναι τελεία δήμευσις! αὐτὸ εἶναι κἄτι περισσότερον! Ἐννοῶ νὰ θέλητε νὰ μειώσητε τὴν μισθοδοσίαν ἑνὸς ὑπαλλήλου κατὰ 5%, ἀλλὰ νὰ ζητῆτε νὰ μειώσητε εἰς τὸ ἥμισυ τὴν μισθοδοσίαν ὑπαλλήλου τοιαύτας προσφέροντος ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος, τοσοῦτον ἀγωνιζομένου ἵνα κερδίσῃ τὸν ἄρτον του, ὑπαλλήλου ὁ ὁποῖος ἐκανόνισε τὰ τοῦ βίου αὐτοῦ καὶ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μισθοδοσίας του, γνωρίζετε εἰς ποίαν θέσιν θέλετε τὸν φέρει; Καὶ ποῖαι εἶναι αἱ ἀφορμαὶ αἱ γεννῶσαι εἰς τοὺς ἀνθρώπους τὴν ἀπόγνωσιν, ἐὰν δὲν ᾖναι τοιαῦται; Πῶς εἶναι δυνατόν, τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐκανόνισε τὰ τοῦ βίου του οὕτως, ὥστε νὰ ζῇ αὐτὸς καὶ ἡ οἰκογένειά του μὲ τὰς 140 δραχμὰς, τὰς ὁποίας λαμβάνει παρὰ τοῦ Δημοσίου, νὰ λέγητε, ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς θὰ ζῇ μὲ δραχμὰς 80; Ἡ αὐτὴ δὲ ἐλάττωσις μισθῶν παρατηρεῖται καὶ εἰς ἄλλους ὑπαλλήλους. Καὶ οἱ διανομεῖς, ὧν τὸ προσωπικὸν ἐλαττοῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁποίας ὑπηρεσίας προσφέρουσιν εἰς τὸ Κράτος; Δὲν προσφέρουσι, Κύριοι, μόνον τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία ὑποπίπτει εἰς τὴν ἀντίληψιν πάντων ἡμῶν, τρέχοντες νύκτα καὶ ἡμέραν ὑπὸ τὴν βροχὴν καὶ τὸν ἥλιον, διὰ νὰ μεταφέρωσι τὴν ἀλληλογραφίαν· ἀλλ’ ἕνεκα τῆς ἀνάγκης τῆς μεγάλης, ἥτις ὑπάρχει εἰς τὰ διάφορα γραφεῖα, δι’ ἔλλειψιν προσωπικοῦ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, προσφέρονται καὶ ἐργάζονται πολλοὶ ἐξ αὐτῶν καὶ ἐντὸς τῶν γραφείων. Καὶ τῶν ὑπαλλήλων τούτων θεωρεῖ δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ περικόψῃ τοὺς μισθούς!

§304Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρὸ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ οἱ μισθοὶ ἦσαν οἱ αὐτοί.

§305Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πρὸ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ οἱ μισθοὶ δὲν ἦσαν οἱ αὐτοί· ηὐξήθησαν δι’ αὐτοῦ κατά τι, ἀλλὰ δὲν ἐπανερχόμεθα νῦν οὐδὲ εἰς τὸ πρὸ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ καθεστώς.

§306Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Διότι τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους δὲν ηὐξήθησαν οἱ μισθοί.

§307Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ηὐξήθησαν οἱ τῶν δημοδιδασκάλων.

§308Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων δὲν ηὐξήθησαν, λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, οἱ μισθοί. Ἀλλὰ πρὸ ὀλίγου ἠκούσατε τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀγορεύοντος καὶ λέγοντος, ὅτι θεωρεῖ ἄδικον νὰ παραμένωσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν ἀξιωματικοὶ τῶν κατωτέρων βαθμῶν ἐπὶ 10 ἢ 12 ἔτη, διότι ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ἤθελε γεννηθῆ εἰς τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἀπογοήτευσις, καὶ δικαίως, — καὶ συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην ταύτην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. — Ἀλλ’ ἐάν, Κύριοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν ἀληθῶς ὅσα εἶπε, πῶς δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι οἱ βοηθοὶ τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας, οἱ ὑπηρετοῦντες 18 καὶ 20 ἔτη μὲ τὸν αὐτὸν ἀρχικὸν μισθὸν, δὲν δικαιοῦνται νὰ παραπονεθῶσι διὰ τὴν ἔλλειψιν παντὸς σταδίου προαγωγῆς; Πῶς δύνασθε ν’ ἀποδεχθῆτε, ὅτι εἶναι ἄδικος ἡ δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων δημιουργουμένη ἐλαχίστη αὔξησις μετὰ παρέλευσιν ὡρισμένου χρόνου ὑπηρεσίας, ὅπως κατορθώσωσι μετὰ εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν νὰ ἔχωσιν 140 δραχμὰς κατὰ μῆνα; Θεωρεῖτε, ὅτι τοῦτο εἶναι ἄδικον, καὶ ὅτι πρέπει εἰς τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ὑπαλλήλους νὰ μὴ ἀναγνωρισθῇ ἡ ἀρχὴ, ἣν ἀνεγνώρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς; Καὶ δὲν εἶναι ὑπάλληλοι τῆς Πολιτείας καὶ αὐτοί; καὶ δὲν προσφέρουσιν αὐτοὶ ὑπηρεσίας, ἴσως μείζονας τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσφέρουσιν ἄλλοι ὑπάλληλοι; Καὶ διατὶ εὑρίσκετε δεδικαιολογημένην τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν διδασκάλων, τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δικαστῶν, καὶ εὑρίσκετε ἀδικαιολόγητον τὴν ἐλαχίστην αὔξησιν τοῦ μισθοῦ ὑπαλλήλων ἐργαζομένων ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας καὶ ἀφ’ ἑσπέρας μέχρι πρωΐας, ἵνα ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς πολλαπλᾶς ἀνάγκας τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας; Κύριοι, κατ’ ἐμὲ ἀδικωτέραν πρᾶξιν δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἡ Βουλή. Καὶ ἂν ἐπρόκειτο μόνον περὶ τῆς ἀδικίας, ἤθελον κάμει ἔκκλησιν εἰς τὴν συνείδησιν τῶν κυρίων Βουλευτῶν, καὶ ἂν εὕρισκον, ὅτι αἱ περιστάσεις τῆς πατρίδος ἐπιβάλλουσι νὰ προβῶσιν εἰς αὐτὸ τὸ ἐγχείρημα καὶ ν’ ἀποστερήσωσι τοῦ ἄρτου δυστυχεῖς ἀνθρώπους, ἂς τὸ ἔπραττον. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἔχῃ μόνον αὐτὴν τὴν συνέπειαν ἡ πρᾶξις τῆς Βουλῆς, δὲν θὰ ἔχῃ τὴν συνέπειαν μόνον, ὅτι θ’ ἀποστερήσῃ δυστυχεῖς ἀνθρώπους τοῦ ἄρτου των, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ καὶ τὴν συνέπειαν τῆς τελείας καταστροφῆς τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας· διότι ἢ θὰ ζητήσωσιν ἄλλον πόρον ζωῆς, ὡς ἀπελπιζόμενοι ἐκ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἢ ἀπογοητευόμενοι ἐκ τῆς ἀστοργίας τῆς Πολιτείας δὲν θὰ παράσχωσι τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρέχωσιν. Οὕτω δὲ θὰ παραλύσῃ τελείως ἡ ὑπηρεσία. Καὶ ἂν ἀγορεύων ἄλλοτε ἔλεγον, ὅτι συνέβη ποτὲ νὰ λάβῃ τις ἐπιστολὴν, τὴν ὁποίαν ἔρριψεν εἰς τὸ ταχυδρομεῖον τὸ ἓν ἔτος, νὰ λάβῃ αὐτὴν τὸ ἑπόμενον, τώρα δὲν θὰ τὴν λαμβάνῃ οὐδὲ τὸ ἑπόμενον. Ἐξωθοῦμεν δὲ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ἀπογοητευσμένους, ὄχι μόνον εἰς τὴν περιγραφὴν τῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλομεν εἰς αὐτοὺς διὰ τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἴσως, Κύριοι, καὶ εἰς τὸ ἔγκλημα· διότι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ζήσῃ καὶ νὰ διατηρήσῃ οἰκογένειαν ἄνθρωπος ἐργαζόμενος ἐπὶ 20 ἔτη καὶ λαμβάνων 90 ἢ 110 δραχμὰς τὸν μῆνα, ἄνθρωπος παρὰ τοῦ ὁποίου ἡ Πολιτεία ἔχει ἀξίωσιν, ὅτε τὸ πρῶτον προσέρχεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ ἔχῃ προσόντα καὶ μόρφωσιν, ἥτις βεβαίως πείθει αὐτὸν, ὅτι θὰ ἔχῃ τὴν ἐκτίμησιν τῆς Πολιτείας. Ζητεῖτε παρὰ τοῦ τηλεγραφικοῦ ὑπαλλήλου, τὸ πρῶτον κατατασσομένου, νὰ ἦναι τελειόφοιτος τοῦ Γυμνασίου, νὰ ἦναι καλῶς ἐνδεδυμένος, νὰ γνωρίζῃ Γαλλικὰ, ἴσως δὲ νὰ γνωρίζῃ καὶ ἄλλας γλώσσας, καὶ τῷ λέγετε, ὅτι μὲ τοιαῦτα προσόντα θὰ τὸν προσλάβητε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν σας καὶ θὰ τὸν κρατήσητε 20 ἔτη, ἀδιαφοροῦντες, ἂν ἐν τῷ διαστήματι τούτῳ θὰ γείνῃ οἰκογενειάρχης ἢ οὔ, καὶ θὰ τῷ δίδητε πάντοτε καὶ διηνεκῶς τὸν μισθὸν τῶν 110 δραχμῶν τὸν μῆνα! Δὲν γνωρίζω, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ τις ἀνθρώπους, ἵνα προσφέρωσι τὴν ὑπηρεσίαν των ὑπὸ τοιούτους ὅρους. Ὅτε τὸ πρῶτον εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν οἱ ὑπηρετοῦντες ἤδη ἐπὶ 20 ἔτη, δὲν ὑπῆρχον αἱ βιοτικαὶ ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι τὴν σήμερον. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ νομοθέτης τοῦ νέου ὀργανισμοῦ εὗρε δίκαιον νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς ἓν τεμάχιον ἄρτου, ἐλάχιστον, αὐξάνων τὴν μισθοδοσίαν αὐτῶν μετὰ παρέλευσιν ὡρισμένου χρόνου ὑπηρεσίας, οὕτως ὥστε νὰ ἔχωσι τὴν ἐλπίδα, ἀφοῦ δὲν ἔχουσι στάδιον προαγωγῆς, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦναι δυνατὸν ν’ ἀνταμείβωνται ὅπως δήποτε, ἂν ὄχι ἐπαρκῶς, τοὐλάχιστον ἀνεκτῶς. Εἶναι λοιπὸν, Κύριοι, ἡ ἀδικωτέρα πρᾶξις, τὴν ὁποίαν θέλει πράξει ἡ Βουλὴ, ἐὰν ἀποδεχθῇ τὴν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀφαιρεῖται ἡ αὔξησις τῶν μισθῶν τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων. Ἠδύνατο ἐπὶ τέλους νὰ περιορισθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν περιστολὴν τῶν δαπανῶν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, ἀλλ’ εἶναι τελείως ἀδικαιολόγητος πᾶσα περιστολὴ τῶν δαπανῶν διὰ τῆς ἀποκοπῆς τῶν μισθῶν τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ ταῦτα, Κύριοι, ἀφορῶσιν εἰς τὰ τῆς μισθοδοσίας μόνον τοῦ προσωπικοῦ. Ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν εἰς ἄλλα θέματα τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας, καὶ αἱ διατάξεις αὗται, ἐκ τοῦ προχείρου ἐξελεγχόμεναι, ἀποδεικνύονται καταστρεπτικαὶ διὰ τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν. Τὸ περίεργον δὲ εἶναι, ὅτι καὶ ἄλλοτε, ὅτε εἰσήχθη τὸ πρῶτον κατὰ τὸ 1903 τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐγένοντο παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὴν διάταξιν ταύτην, ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἴτε δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ προσοχὴν, περιφρονήσας τὰς παρατηρήσεις ταύτας, εἴτε ἐλησμόνησε τὰς γενομένας τότε παρατηρήσεις, καὶ εἰσήγαγε νῦν ἀπαράλλακτον τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τοῦτο εἶχον ζητήσει παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταθέσῃ σημείωμα περὶ τῆς χιλιομετρικῆς ἐκτάσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν ἐν Ἑλλάδι, ἵνα ἴδωμεν ἐκ προχείρου ὑπολογισμοῦ, ὅτι λαβὼν τὴν ψαλίδα, ἵνα ἀποκόψῃ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν προσωπικόν, ἔφθασε καὶ εἰς τοὺς τηλεγραφοφύλακας, καὶ ἀπέκοψε μέγαν ἀριθμὸν τηλεγραφοφυλάκων, ἀπέκοψε δὲ περισσότερον ἀριθμὸν τὴν φορὰν ταύτην. Καὶ εἰς τὸ ὑποβληθὲν πέρυσι νομοσχέδιον τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἀπεκόπτετο ἀριθμὸς τηλεγραφοφυλάκων, ἀλλὰ δὲν παρετήρησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἀντικαθίστατο ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν διὰ τῆς συστάσεως τῶν συνεργείων, ὅπως οὕτως ἐπιτηρῶνται καὶ σκοπιμώτερον καὶ ταχύτερον αἱ τηλεγραφικαὶ γραμμαὶ καὶ ἐπισκευάζωνται. Ἐνῷ δὲ κατὰ τὰς τὸ 1903 κατατεθείσας ἐπὶ τῇ ἐπερωτήσει ἐμοῦ πληροφορίας ἡ ἔκτασις τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν ἀνήρχετο εἰς 5555 χιλιόμετρα, ἤτοι εἰς ὥρας 1150, —σήμερον δὲ βεβαίως εἶναι πολὺ ἀνωτέρα, διότι ἔκτοτε συνεστάθησαν καὶ ἄλλα τηλεγραφεῖα, καὶ ἐπεξετάθησαν αἱ τηλεγραφικαὶ γραμμαὶ,—ἐνῷ λοιπὸν, κατ’ ἐλάχιστον ὅρον, ἀνέρχεται ἡ ἔκτασις τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἰς 1150 ὥρας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αὐτοῦ θέτει πρὸς φύλαξιν 235 φύλακας, ἐκ τῶν ὁποίων 60 μὲν πρώτης τάξεως θὰ φυλάττωσιν ἀνὰ 4 ὥρας, ἑπομένως θέλουσι φυλάττει οἱ 60 διακοσίας τεσσαράκοντα ὥρας, 100 φύλακες βʹ τάξεως, οἱ ὁποῖοι θέλουσι φυλάττει ἀνὰ 3 ὥρας, ἑπομένως θὰ φυλάττωσι 300 ὥρας, 75 δὲ φύλακες, οἱ ὁποῖοι θέλουσι φυλάττει ἀνὰ 2 ὥρας, ἑπομένως τὸ ὅλον 150 ὥρας· θέλουσι δηλαδὴ φυλάττει 235 φύλακες 690 ὥρας. Ἀλλὰ τὰς 460 ὥρας τὰς περισσευούσας τίς θέλει φυλάττει; Μένουσιν ἐντελῶς ἀφύλακτοι κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ ὑπολογισμὸς εἶναι προχειρότατος, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ὡς πρὸς τοῦτον, ἀμφιβολία. Ποία λοιπὸν θὰ ἦναι ἡ συνέπεια μιᾶς τοιαύτης ἀκηδίας; ὅτι αἱ γραμμαὶ θὰ καταστρέφωνται, ὅτι θὰ ἦναι ἀδύνατος ἡ πρόχειρος ἐπισκευὴ αὐτῶν, καὶ ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία θὰ σταματᾷ. Ἀλλὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς τοιαύτης τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας διακοπῆς ποῖα θὰ ἦναι οἰκονομικῶς; Ὅσοι γνωρίζουσι τὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐμελέτησαν τὰ τοῦ θέματος τούτου γνωρίζουσιν, ὅτι πολλάκις καὶ μιᾶς ἡμέρας καταστροφὴ ὡρισμένων τμημάτων τηλεγραφικῶν γραμμῶν καὶ διακοπὴ τῆς συγκοινωνίας στοιχίζει εἰς τὸ Δημόσιον πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν, ἂν μάλιστα αὕτη συμβῇ κατὰ τὰς ἑορτὰς τῶν Χριστουγέννων καὶ τοῦ Πάσχα. Ἐννοεῖται, ὅτι κατὰ τὰς ἑορτὰς τῶν Χριστουγέννων συμβαίνει, λόγῳ τοῦ χειμῶνος, συχνότατα βλάβη τῶν γραμμῶν, ἧς ἕνεκα διακόπτεται ἡ συγκοινωνία πολλῶν τηλεγραφικῶν γραφείων· τὸ ἀποτέλεσμα δὲ εἶναι βεβαία μείωσις τῶν ἐσόδων κατὰ πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν. Οὕτω λοιπὸν ζητοῦμεν νὰ φέρωμεν οἰκονομίας; Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οὕτω θέλομεν ἔχει ζημίαν καὶ περιορισμὸν τῶν ἐσόδων, εἰς τρόπον ὥστε αἱ οἰκονομίαι νὰ μεταβληθῶσιν εἰς ἔλλειμμα· διότι ἐκεῖ ἀκριβῶς ἄγει ἡ τακτικὴ, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, εἰς τὴν μείωσιν καὶ τῶν δαπανῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐσόδων κατὰ χιλιάδας. Ὀλιγώτεραι βεβαίως δαπάναι θὰ ὑπάρξωσιν. Ἀλλ’ ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἔσοδα θέλουσι παρουσιάζει ἔλλειμμα, διότι θὰ μειωθῶσι τὰ ἔσοδα καταπληκτικῶς, ὥστε ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων, ὅσον καὶ ἂν περιορισθῶσι τὰ ἔξοδα, θὰ ἦναι εἰς βάρος τῶν ἐσόδων. Θὰ περιορισθῶ σήμερον μέχρι τοῦ σημείου τούτου, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησα, διότι κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου θέλω διὰ μακρῶν συζητήσει ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, ἃς πρόκειται νὰ καταθέσῃ. Δὲν ἐπεκτείνω ἐπὶ πλέον τὸν λόγον, διότι ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ συζητήσω ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, γνωρίζω δὲ ὅτι αὗται ἐστάλησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ δὲν περιῆλθον εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§309Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ τὰς λάβητε.

§310Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγκαίρως, παρακαλῶ, ἵνα τὰς ἔχω κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἐπικρατείας» ὑποβάλλει τροπολογίαν ὁ βουλευτὴς Βάλτου κ. Στράτος. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου ὑποβάλλουσι τροπολογίαν οἱ βουλευταὶ κ. κ. Τσαρλαμπᾶς, Τσιτσάρας, Ι. Λάππας καὶ Τσάτσος. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Καρτάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. Αἱ τροπολογίαι αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 201–203).

§312Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ἀφοῦ εἰς τὸν βωμὸν τῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, δίκην Ἰφιγενείας, εἶναι προωρισμένη νὰ προσενεχθῇ καὶ μία τῶν καλλιτέρων, πλουσιωτέρων καὶ πολυαριθμοτέρων Νομαρχιῶν τοῦ Κράτους...

§313ΜΙΛΤ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τῆς τάξεως.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως. Καταθέσατε τὴν τροπολογίαν σας. Οἱ βουλευταὶ Βόλου κ. κ. Ἀντ. Καρτάλης, Ι. Καρτάλης, Ν. Γάτσος καὶ Ν. Σταματιάδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 204). Ἐπὶ τοῦ ταχυδρομικοῦ νομοσχεδίου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Νέγρης.

§315Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις εἶναι βεβαίως ἀρκετὰ κρίσιμος, ὥστε ν’ ἀναγκασθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ καὶ περὶ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Τοιοῦτόν τι εἶχε λεχθῆ καὶ ἄλλοτε, ὅτι δηλαδὴ θὰ ἐγίνετο ἔκπτωσις γενικὴ ὅλων τῶν μισθῶν· ἐὰν δὲ τοιοῦτόν τι ἐπρότεινεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἴσως καὶ ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἦτο ἐναντία νὰ τὸ δεχθῇ, ἀπέναντι τῆς στενοχωρίας, εἰς ἣν εὑρίσκεται τὸ Κράτος. Ἐὰν τοιοῦτο γενικὸν μέτρον ἤθελε γείνῃ δεκτὸν, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῶμεν νῦν ἐναντίον μέτρου, τὸ ὁποῖον πλήττει μίαν τάξιν, καὶ δὴ ἐκείνην, ἥτις, ὡς ἐλέχθη καὶ ἐντεῦθεν, εἶναι ἡ μᾶλλον ἐπιμελὴς, ἡ μᾶλλον ἐργατική. Ἐλέχθη ὅτι οἱ βοηθοὶ τηλεγραφηταὶ, ἀντὶ μισθοῦ 160 δραχμῶν, θέλουσι λαμβάνει εἰς τὸ ἑξῆς δραχ. 120, δηλαδὴ 25% ὀλιγώτερον. Βεβαίως τοιαύτη ἔκπτωσις εἶναι τερατώδης· δι’ ὃ θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἵνα πρὸ τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου σκεφθῇ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ εὕρῃ τρόπον τινὰ, ἐπιβάλλοντα τὰ βάρη ὄχι εἰς μίαν μόνον τάξιν ὑπαλλήλων, ἀλλ’ ὁμοιομόρφως ἐπὶ ὅλων. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶμαι τὸ ἁρμόδιον πρόσωπον, ἵνα ἀποφανθῶ. Τοῦτο ὅμως δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἐκ τῶν ἀπολογισμῶν ἀποδεικνύεται, ὅτι, ἀφ’ ὅτου ηὔξησαν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ταχυδρομικοῦ καὶ τηλεγραφικοῦ κλάδου, καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου ηὔξησαν κατὰ πολύ· πρὸς τοῦτο δ’ εἶχον ζητήσει τὴν προσαγωγὴν τῶν ἀπολογισμῶν, ἀλλ’ οὗτοι δὲν κατετέθησαν εἰσέτι. Ἐπιφυλάσσομαι αὔριον νὰ παρουσιάσω κατάλογον, δεικνύοντα ὅτι, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ηὔξησεν ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰρημένων ὑπαλλήλων, καὶ αἱ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου ηὔξησαν οὐσιωδῶς. Προσέτι κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ὑπέδειξα εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι δι’ εἰδικῆς διατάξεως ὀφείλει νὰ καθορίσῃ τίνι τρόπῳ θ’ ἀπολύωνται οἱ ὑπάλληλοι, ὧν αἱ θέσεις καταργοῦνται. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἐλήφθη ἀληθῶς μέτρον, ὅσον ἔνεστι δίκαιον, ἤτοι, ὅτι ἐν περιπτώσει καταργήσεως θέσεως ἀπολύεται ὁ νεώτερος διορισθείς. Ὑποθέτω καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ εὐαρεστηθῇ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ φέρῃ ὁμοίαν διάταξιν καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου· ἄλλως θὰ εὑρεθῇ ὁ ἴδιος εἰς δύσκολον θέσιν. Ἐπίσης ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 14, τοῦ καταργοῦντος διάταξιν ὑπὸ πάντων ἀναγνωριζομένην ὡς δικαιοτάτην, τὴν διάταξιν τοῦ ἀμεταθέτου ἐπὶ διετίαν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἰς ὅλα τὰ νέα νομοθετήματα τείνομεν νὰ προσθέσωμεν διάταξιν περὶ ἀμεταθέτου, ἐνῷ ἐνταῦθα καταργοῦμεν διάταξιν ὑπάρχουσαν.

§316Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς ἐξηγήσω τοὺς λόγους. Εὕρομεν ἐν τῇ ἐκτελέσει τῆς διατάξεως ταύτης ὑπαλλήλους μετατεθειμένους πρὸ τῆς διετίας, διότι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου ἀφίνει ὀπὰς πολλάκις, ἕνεκα τῶν ὁποίων συμβαίνουσι παρέκτροπα. Εὑρέθη ἡ τέχνη τῆς ἀποσπάσεως τοῦ ὑπαλλήλου ἀπὸ μιᾶς θέσεως εἰς ἄλλην προσωρινῶς, δι’ ἧς κατεστρατηγεῖτο ἡ διάταξις. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ καλπονοθεύσωμεν τὸν νόμον, ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ καταργήσωμεν τὴν διάταξιν τοῦ ἀμεταθέτου.

§317Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἀντὶ νὰ καταργήσωμεν ἀρχὴν, ἥτις ἦτο σωτήριος καὶ οἰκονομικὴ, καλλίτερον θὰ ἦτο νὰ εὑρίσκομεν τρόπον, ὥστε νὰ μὴ καταστρατηγῆται αὕτη.

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–5). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§319ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐξ ἀντιπαραβολῆς πρὸς τὸ κείμενον τοῦ μεταρρυθμιζομένου ἄρθρου 6 τοῦ παλαιοτέρου νόμου μοὶ ἐφάνη ὅτι παρετήρησα, ὅτι γίνεται ἐν τῇ τροπολογίᾳ σύγχυσις μεταξὺ γραφείων καὶ τμημάτων, ἔξω τῆς προθέσεως τοῦ συντάκτου. Παρατηρῶ ἐπίσης, ὅτι τὸ ἑπόμενον ἄρθρον εἶναι συνέχεια τοῦ μεταρρυθμιζομένου ἄρθρου 6. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8).

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Ποταμιάνος.

§321ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ δεχθῇ, ἵνα τὸ τέταρτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου, τὸ κανονίζον τὰς γνωμοδοτήσεις τοῦ Συμβουλίου, διατυπωθῇ οὕτως, ὥστε νὰ μὴ δοθῇ εἰς τὸ Συμβούλιον δικαίωμα νὰ γνωμοδοτῇ περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν θὰ τροποποιηθῶσιν οἱ νόμοι καὶ οἱ κανονισμοί. Διότι φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δίδηται εἰς τὸ Συμβούλιον αὐτὸ τοιοῦτο δικαίωμα.

§322Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ μετέφερα ἀκριβῶς ἐκ τοῦ νόμου τοῦ 1900.

§323ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ λείψῃ, καὶ ὅτι ἀρκεῖ τὸ Συμβούλιον ν’ ἀποφαίνηται ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἀντικειμένων, ὡς λ. χ. ἐπὶ τῶν τεχνικῶν καὶ ἐπιστημονικῶν ζητημάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται εἰδικαὶ γνώσεις τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου. Διότι, ἐὰν μείνῃ ἡ διάταξις αὕτη ὡς ἔχει, καθιεροῦται δι’ αὐτῆς ἡ ἀρχὴ, ὅτι πᾶς Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος θὰ φέρῃ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καθισταμένου νόμου, ὀφείλει νὰ ἔχῃ καὶ περὶ τούτου γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου, διότι τοιαύτην ὑποχρέωσιν τῷ ἐπιβάλλει τὸ ἐδάφιον δʹ, ἀφοῦ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦτο νὰ γνωμοδοτῇ ἐπὶ παντὸς ζητήματος ἀναγομένου εἰς τὴν τροποποίησιν τῶν νόμων καὶ τῶν κανονισμῶν.

§324Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποθέτω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ προτείνῃ, τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου. Ἡ γνωμοδότησις αὕτη εἶναι πρὸς φωτισμὸν τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ὄχι τῆς Βουλῆς.

§325ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Λοιπὸν, ἀφοῦ εἶναι πρὸς φωτισμὸν τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ὄχι τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναγραφῇ τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ νόμῳ, διότι, ἂν μείνῃ οὕτω, φρονῶ ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ Ὑπουργὸς, εἰσάγων τροποποιήσεις εἰς τὸν νόμον τοῦτον, νὰ ἔχῃ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου.

§326Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν τὸ ἐξέλαβον οὕτως. Ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι ἡ διάταξις τῆς παραγράφου δ’ ἔχει ἀξίαν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν τὴν παρέλιπον. Διατὶ, τὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου παρέχει εἰς τὸν διευθύνοντα τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ μὴ τὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν;

§327ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Αὐτὰ εἶναι ἔργον τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ συμβουλευθῇ ὁ Ὑπουργὸς, καθὼς ἐπὶ παντὸς ἐπιστημονικοῦ ζητήματος, διότι ταῦτα εἶναι ζητήματα, τὰ ὁποῖα πιθανὸν νὰ διαφεύγωσι τὰς γνώσεις τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀλλὰ δὲν πρέπει ἐκ τοῦ νομοσχεδίου νὰ συνάγηται, ὅτι ἡ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου εἶναι ὑποχρέωσις διὰ τὸν Ὑπουργόν. Διὰ τοῦτο νομίζω καλὸν νὰ παραλειφθῇ.

§328Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἐθεώρησα ἀπολύτως ἀναγκαῖον, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐθεώρησα καὶ ὡς ἄχρηστον, καὶ διὰ τοῦτο τὸ περιέλαβον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν ἄρθρον τὸ 10). Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11 ὑπάρχει τροπολογία. Θέλετε νὰ τὴν ἀφήσωμεν διὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν;

§330ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γεωργακόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11.

§332Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 11, ἐνῷ ἀναφέρει περὶ τηλεγραφικοῦ καὶ τηλεφωνικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, οὐδόλως ἀναφέρει περὶ ἐπιθεωρητοῦ τῶν ταχυδρομείων, ἐνῷ εἰς τὰς τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐν σελίδι 84, ἀναφέρεται ὁλόκληρος ὁ μισθὸς δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος διὰ δύο ἐπιθεωρητὰς ταχυδρομικούς. Νομίζω ὅτι ἔχει γείνῃ λάθος καὶ παρελείφθη ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον.

§333Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν θέλητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ 1900, θὰ ἴδητε ποῖαι θέσεις ὑπάρχουσι καὶ ποῖαι δὲν ὑπάρχουσι. Κατὰ τὸν νόμον λοιπὸν τοῦ 1900 τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν τῆς ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας ἀποτελεῖται (ἀναγινώσκει) «ἀπὸ ἕνα Γενικὸν Διευθυντήν, τρεῖς τμηματάρχας αʹ τάξεως παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει, ἕνα ταχυδρομικὸν διευθυντὴν αʹ τάξεως, τρεῖς ταχυδρομικοὺς διευθυντὰς βʹ τάξεως, τέσσαρας τηλεγραφικοὺς διευθυντὰς αʹ τάξεως, πέντε τηλεγραφικοὺς διευθυντὰς βʹ τάξεως, ἕνα ἐπιθεωρητὴν αʹ τάξεως τῶν τριῶν ὑπηρεσιῶν, δύο ταχυδρομικοὺς ἐπιθεωρητὰς βʹ τάξεως, τρεῖς τηλεγραφικοὺς ἐπιθεωρητὰς βʹ τάξεως, καὶ δύο τηλεφωνικοὺς ἐπιθεωρητὰς βʹ τάξεως. Τὸ ὅλον 24, ἔχοντας βαθμὸν τμηματάρχου αʹ καὶ βʹ τάξεως. Κατὰ τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον εἶναι (ἀναγινώσκει): «εἷς Γενικὸς Διευθυντής, τρεῖς τμηματάρχαι πρώτης τάξεως παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει, εἷς τηλεγραφικὸς διευθυντὴς πρώτης τάξεως, εἷς τηλεγραφικὸς ἐπιθεωρητὴς δευτέρας τάξεως, εἷς τηλεφωνικὸς ἐπιθεωρητὴς δευτέρας τάξεως, ὀκτὼ ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ διευθυνταὶ δευτέρας τάξεως, δύο ταχυδρομικοὶ διευθυνταὶ δευτέρας τάξεως, καὶ εἷς ἐπιθεωρητὴς πρώτης τάξεως τῶν τριῶν ὑπηρεσιῶν». Τὸ ὅλον 18. Ἠλαττώθη λοιπὸν κατὰ 6 ὁ ἀριθμὸς τῶν αʹ τάξεως (24 κατὰ τὸν νόμον, 18 κατὰ τὸ νομοσχέδιον). Γινώσκετε, ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου δὲν ἐτέθησαν ἐν ἐφαρμογῇ, διότι ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1902 καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1905 ἔχουσιν ἄλλα ἀποτελέσματα καὶ οὐχὶ τὰ τοῦ νόμου.

§334Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδηλώσατε ὅτι αἱ τροποποιήσεις τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνετάχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§335Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ λάθους ἐν τῷ ἄρθρῳ 11, διότι ἀναφέρονται κεφαλαιωδῶς 8 ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ διευθυνταὶ βʹ τάξεως. Δὲν πρόκειται προφανῶς περὶ ἐπιθεωρητῶν, καὶ κατὰ λάθος ἐγράφη τοιουτοτρόπως, διότι, ἀφοῦ προηγουμένως δὲν ὑπῆρχον...

§336Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι λάθος. Τὸ νομοσχέδιον ἀναγράφει δύο ἐπιθεωρητὰς, διότι πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ νόμος εἶχεν ἀφαιρέσει τοὺς τοιούτους ἐπιθεωρητάς.

§337Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Ἐν τῷ ἄρθρῳ ἀναγράφονται «ὀκτὼ ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ διευθυνταὶ βʹ τάξεως», ὀλίγον δὲ κατωτέρω ἀναγράφονται «δύο ταχυδρομικοὶ διευθυνταὶ βʹ τάξεως». Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ταχυδρομικῶν διευθυντῶν βʹ τάξεως, διατί νὰ μὴ ὁρισθῇ, ὅτι θὰ ἦναι οὗτοι 10, ἀλλ’ ἀναγράφει πρῶτον τοὺς ὀκτὼ ταχυδρομικοὺς διευθυντὰς καὶ κατόπιν ἑτέρους δύο ταχυδρομικοὺς διευθυντὰς βʹ τάξεως;

§338Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Φαίνεται ὅτι εἶναι λάθος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§339Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, διότι κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία κανονικῶς ἄνευ ἐπιθεωρητῶν. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τῆς ὑπηρεσίας, θὰ μάθῃ ὁποίαν ὑπηρεσίαν ὁ ἐπιθεωρητὴς δύναται νὰ παράσχῃ. Εἶναι γνωστὸν, Κύριοι, ὅτι μεγάλαι καταχρήσεις ἐγίνοντο πολλάκις παρὰ τῶν συνοδῶν τῶν ταχυδρομείων καὶ φέρω ἓν παράδειγμα ἁπλούστατον. Βλέπετε ὅτι ἔχομεν πολλοὺς, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι νὰ διορισθῶσι συνοδοί, δὲν εἶναι δὲ ἡ ἀντιμισθία, ἥτις τοὺς παρακινεῖ εἰς τοῦτο, διότι ἡ ἀντιμισθία εἶναι μία δραχμὴ καθ’ ἑκάστην. Γίνονται λοιπὸν πολλαὶ καταχρήσεις, καὶ εἷς ἐπιθεωρητὴς δύναται τὰς καταχρήσεις ταύτας νὰ ἐμποδίσῃ. Ἡ πεῖρα δὲ μᾶς ἐδίδαξε πόσον ὠφέλιμος εἶναι ὁ θεσμὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν, διότι πρέπει νὰ σημειώσητε, ὅτι, ἂν κατωρθώθη ἐφέτος νὰ γείνῃ οἰκονομία ἄνω τῶν 150,000 δραχμῶν εἰς τὴν μεταφορὰν τῶν ταχυδρομικῶν σάκκων, τοῦτο ὀφείλεται κυρίως εἰς τὴν ἐργασίαν ἑνὸς τῶν δύο ἐπιθεωρητῶν τῶν ταχυδρομείων· διότι, ἐὰν δὲν εἶχε γείνῃ ἐργασία, καὶ ἂν ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐκεῖνος δὲν ἔκαμνε τὴν ἐργασίαν, ὅπως κατορθώσωμεν νὰ μάθωμεν ποῖοι ἦσαν οἱ εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχίας ἐπιτετραμμένοι τὴν μεταφορὰν τῶν σάκκων, ἵνα δυνηθῶμεν διὰ δημοπρασίας οὐχὶ ἐν τῷ κέντρῳ, ἀλλ’ ἐν ταῖς διαφόροις ἐπαρχίαις, νὰ ἐπιτύχωμεν ἀνταγωνισμόν, ἠθέλομεν καὶ ἐφέτος πάθει ὅ,τι ἐπαθαίνομεν πρὸ 5 ἐτῶν. Ἐὰν δὲν ἐγίνετο μελέτη πολὺ ἀκριβὴς ἐκ μέρους τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὅστις κατώρθωσε νὰ μάθῃ ποῖοι εἶναι οἱ ἐργολάβοι εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν, καὶ νὰ γνωρίζῃ ἀκριβῶς τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας ὁ ἀρχικὸς ἐργολάβος κατέβαλεν εἰς τοὺς ὑπεργολάβους, δὲν θὰ ἠδυνάμεθα, ὡς ἠδυνήθημεν, νὰ κάμωμεν ὄχι πλέον γενικὴν δημοπρασίαν, ἀλλὰ μερικὰς δημοπρασίας, γινώσκοντες ἐκ τῶν προτέρων τὰς πραγματικὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι κατεβάλλοντο, καὶ δὲν ἠθέλομεν φθάσει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφθάσαμεν. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι, ἂν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ πληροφορίας παρὰ τῆς ὑπηρεσίας περὶ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης τοῦ νὰ ὑπάρχῃ ταχυδρομικὸς ἐπιθεωρητής, προκειμένου μάλιστα περὶ ὑπηρεσίας, ἥτις τοσαῦτα ἑκατομμύρια διαχειρίζεται, θέλει πεισθῆ, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ περιλάβῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ ἕνα ταχυδρομικὸν ἐπιθεωρητήν, διότι βεβαίως θὰ φθάσῃ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ὑπάρχῃ ἐπιθεωρητὴς ταχυδρομικός, παρὰ ἐπιθεωρητὴς τηλεφωνικός, καθόσον ἡ τηλεφωνικὴ ὑπηρεσία δὲν ἔχει τόσην ἀνάγκην ὑπάρξεως ἐπιθεωρητοῦ, ὅσην ἔχει ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία.

§340Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ συνήγαγον ἐκ τῆς μελέτης τοῦ νόμου, ὅτι ἡ τοιαύτη διαίρεσις δὲν ἔχει κανένα σκοπόν. Τουναντίον ἔχουσι καὶ αἱ δύο κατηγορίαι τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ μισθόν, ἀδιακρίτως δὲ περιλαμβάνει ὁ νόμος διευθυντὴν καὶ ἐπιθεωρητήν. Διὰ τοῦτο δὲν ἐνόμισα ὅτι ὡρισμένος ταχυδρομικὸς ἐπιθεωρητὴς εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖος, ἐνῷ ἔχομεν ταχυδρομικοὺς διευθυντὰς ἐπαρκεῖς.

§341Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν ἔχητε ταχυδρομικοὺς διευθυντὰς ἐπαρκεῖς, ἴσως λύεται τὸ ζήτημα· ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι, ἂν οἱ διευθυνταὶ οὗτοι διευθύνωσιν εἰδικὰ ταχυδρομεῖα, δὲν δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τὰ ἔργα τῆς ἐπιθεωρήσεως.

§342Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Περισσεύουσι.

§343Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν περισσεύωσι, καὶ εὑρίσκητε ὅτι πρέπει νὰ ὑποβιβασθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποδιευθυντοῦ, τότε δὲν εἶναι ὀρθόν.

§344Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐμποδίζει· πάντες αὐτοὶ περισσεύουσι.

§345Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἂν περισσεύωσι, τότε ἡ συζήτησις εἶναι περιττή.

§346Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν, τὰς ὁποίας θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν. Ἡ μεταβολή, ἡ ἐπελθοῦσα ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταφορὰν τῶν ταχυδρομικῶν σάκκων, τίνα διαφορὰν ἔφερεν, ὡς πρὸς τὸ χρηματικὸν μέρος; καὶ τίς ὁ ὑπάλληλος ὁ μελετήσας τὸ νέον σχέδιον καὶ ἐφαρμόσας τὴν νέαν ταύτην μεταφοράν; Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ αὐτὰς τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι θέλουσι χρησιμεύσει κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ζυγομαλᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἡ τροπολογία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 205). Ὁ κύριος Στράτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11.

§348Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐσχημάτισα τὴν γνώμην, Κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ λάθους τυπογραφικοῦ ἴσως, διότι ἀκριβῶς εἰς τὰς δηλώσεις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὰς ἀφορώσας τὰς δαπάνας τῶν ταχυδρομείων, ἀναγράφονται ὀκτὼ διευθυνταὶ ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ διὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ ἔτους, εἶναι δὲ αἱ θέσεις αὗται αἱ καθοριζόμεναι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ διὰ τοῦτο ἡ δαπάνη τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν ἀνεγράφη διὰ τὸ δεύτερον μόνον ἑξάμηνον, κατόπιν δ’ ἀναγράφονται δύο ἐπιθεωρηταὶ ταχυδρομικοί, ἀκριβῶς οἱ ἀντιστοιχοῦντες πρὸς τὰς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναγραφομένας θέσεις τῶν δύο ταχυδρομικῶν διευθυντῶν δευτέρας τάξεως. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ διευθυντῶν ταχυδρομικῶν, ἀλλὰ περὶ ἐπιθεωρητῶν.

§349Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω· ἀλλ’ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὁ ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ ὑπάλληλος, εἶναι πιθανόν, ὅτι συντάσσων τὰς δηλώσεις συνήντησεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τοὺς δύο ταχυδρομικοὺς διευθυντὰς δι’ ὅλον τὸ ἔτος, εὗρε δὲ κατόπιν τοὺς ἑτέρους δύο διὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον καὶ συνεχώνευσε τούτους.

§350Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς παρεδέχθη, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Ἀλλ’ εἰς τὸ ἄρθρον 11 παρατηρῶ, ὅτι «ἡ ταχυδρομικὴ καὶ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία διαιρεῖται εἰς ἐννέα Διευθύνσεις. Καὶ τῆς μὲν Διευθύνσεως τῶν Ἀθηνῶν προΐσταται τηλεγραφικὸς διευθυντὴς αʹ τάξεως, τῶν δὲ λοιπῶν Διευθύνσεων τηλεγραφικὸς διευθυντὴς βʹ τάξεως». Δὲν περισσεύει κανεὶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν νὰ προσέξῃ, ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐπιθεωρητοῦ.

§351Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἷς Γενικὸς Διευθυντής, τρεῖς τμηματάρχαι αʹ τάξεως, εἷς τηλεγραφικὸς διευθυντὴς αʹ τάξεως, εἷς τηλεγραφικὸς ἐπιθεωρητὴς βʹ τάξεως, εἷς τηλεφωνικὸς ἐπιθεωρητὴς βʹ τάξεως, ὀκτὼ ταχυδρομικοὶ καὶ τηλεγραφικοὶ διευθυνταὶ βʹ τάξεως, εἷς ἐπιθεωρητὴς αʹ τάξεως τῶν τριῶν ὑπηρεσιῶν καὶ δύο ταχυδρομικοὶ διευθυνταὶ βʹ τάξεως· ἐν ὅλῳ 18.

§352Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀλλ’ οἱ τμηματάρχαι εἶναι προσδιωρισμένοι. Οἱ τμηματάρχαι εἶναι παρὰ τῇ Γεν. Διευθύνσει. Αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς διευθυνταί. Εἷς τηλεγραφητὴς αʹ τάξεως θὰ διευθύνῃ ἓν τηλεγραφικὸν γραφεῖον. Κατόπιν ἔχομεν ἄλλους 10 διευθυντὰς βʹ τάξεως, οἱ ὁποῖοι θὰ διευθύνωσι τηλεγραφικὰς διευθύνσεις βʹ τάξεως καὶ ταχυδρομικὰς 10. Ἔχετε δὲ χωριστὰ τὸν τηλεγραφικὸν καὶ τηλεφωνικὸν ἐπιθεωρητήν· αὐτοὶ ἔχουσι τὰς ἰδίας αὐτῶν ὑπηρεσίας. Μένουσι λοιπὸν οἱ 10 διευθυνταὶ δευτέρας τάξεως.

§353Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Περισσεύει ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν τριῶν ὑπηρεσιῶν.

§354Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ἄλλος. Ἕκαστος τῶν διευθυντῶν θὰ διευθύνῃ γραφεῖον, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ᾖναι διευθυντὴς καὶ ἄλλου.

§355Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον λέγει (ἀναγινώσκει): «Συνιστῶνται προσέτι ταχυδρομικὰ γραφεῖα καὶ ἐν τόποις, ἐν οἷς δὲν ὑπάρχουσι τηλεγραφικὰ γραφεῖα, τῆς διευθύνσεως αὐτῶν ἀνατιθεμένης δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς κατὰ τὴν ἑξῆς σειράν: αʹ) εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους...» Πολὺ δὲ ὀρθῶς λέγει τοῦτο, διότι δὲν εἶναι καλὸν νὰ διευθύνωσι ταχυδρομικὰ γραφεῖα ἰδιῶται. Ἐν τῇ πρακτικῇ ὅμως εὑρέθη ἓν μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου καταστρατηγεῖται ἡ διάταξις αὕτη, διότι ἰδιῶται διορίζονται ἄμισθοι ὑπογραμματεῖς Εἰρηνοδικείων, ἵνα μόνον καὶ μόνον ἀναλαμβάνωσι τὴν διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομικῶν γραφείων. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ ὀπὴ αὕτη δύναται νὰ κλείσῃ, ἐὰν προστεθῇ, ὅτι ἔμμισθοι δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀναλαμβάνουσι τὴν διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομικῶν γραφείων.

§356Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως προτιμῶνται οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἴσως δὲν πταίουσι τὰ ταχυδρομικὰ γραφεῖα. Συνέβη καὶ ἐν Γόρτυνι νὰ ἀνατεθῇ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία εἰς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι παριστάνοντο ὡς γραμματεῖς εἰρηνοδικῶν, ἐνῷ δὲν ἦσαν τοιοῦτοι. Διὰ τοῦτο ἔκαμα τότε ἐπερώτησιν, καὶ ὁ τότε κ. Πρωθυπουργὸς ἐξετάσας ἀνεκάλυψε τὸ πρᾶγμα.

§357Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ἔχει πεισθῆ περὶ τούτου ὁ κ. Πρωθυπουργός, καὶ ὁ ἴδιος ὡμίλησε περὶ ὀπῶν ἐν τοῖς νόμοις, δύναται νὰ κλείσῃ τὴν ὀπὴν ταύτην. Διατὶ νὰ μὴ ἐπέλθῃ μία διόρθωσις, ἀφοῦ αὕτη εἶναι δυνατή;

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§359Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου τοῦ ἰσχύοντος νόμου, διότι εὑρίσκω ὅτι ὑπῆρξεν ἡ διάταξις αὕτη σωτήριος· διότι, ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς μεταθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο πρὸ τοῦ νόμου, καὶ παραβάλητε τὸν ἀριθμὸν τῶν μεταθέσεων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μεταθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο ἀργότερα διὰ καταστρατηγήσεως τοῦ νόμου, θὰ εὑρεθῆτε πρὸ μεγάλης διαφορᾶς· θὰ εὕρητε ἐπὶ χιλίων μεταθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο πρίν, ὅτι ἐγίνοντο κατόπιν 50 ἢ 60. Ἐνῷ λοιπὸν ἀπεκτήσαμεν αὐτὸ τὸ καλόν, ὁ ταχυδρομικὸς καὶ τηλεγραφικὸς κλάδος νὰ μὴ ἐξαρτᾶται πλέον ἐκ τῆς πολιτικῆς, ἐρχόμεθα σήμερον καὶ καταργοῦμεν ἀκριβῶς τὴν διάταξιν ἐκείνην, ἡ ὁποία καθιστᾷ τὸν κλάδον τοῦτον ἀνεξάρτητον πάσης πολιτικῆς ἐπηρείας. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν νὰ γενικεύσωμεν τὴν διάταξιν ταύτην εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, καὶ ὅταν εὑρίσκωμεν διάταξίν τινα ἔν τινι ὑπηρεσίᾳ, νὰ μὴ τὴν καταργῶμεν, ἀλλὰ νὰ προσπαθῶμεν νὰ γενικεύωμεν αὐτὴν καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόζωμεν εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, ὅπως ἀπαλλαγῶσι καὶ οἱ Βουλευταὶ ὅλων τῶν γνωστῶν πιέσεων.

§360Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω ἐν πρώτοις νὰ μὴ ὑπολάβῃ τις, ὅτι ὑπαινίττομαί τινα. Νομίζω ὅτι — καὶ ἴσως εἶναι πικρὰ ἡ ἀλήθεια — τὰ ἤθη μας δὲν προώδευσαν τόσον πολὺ, ὥστε νὰ δυνάμεθα εἰς τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς νὰ ἀνθιστάμεθα καὶ νὰ τὴν παρακωλύωμεν. Ἡ διατήρησις βεβαίως εἶναι ὀρθή, καὶ δύναται νὰ ἀποβῇ ὠφέλιμος, ἀλλὰ πάντοτε τὸ ἄρθρον τοῦτο παρεβιάσθη. Ἐγὼ τοὐλάχιστον εὗρον παραβιάσεις. Ἐπρόκειτο νὰ μετατεθῇ τις ἐκ τοῦ ταχυδρομείου Βονίτσης, — καὶ ἂς μὴ νομίσουν οἱ κύριοι Βουλευταὶ Βονίτσης ὅτι ὁμιλῶ σχετικῶς, ἐν παραδείγματι ὁμιλῶ, — καὶ ὁ ταχυδρομικὸς ἐπιστάτης Βονίτσης ἐζήτει ἀπὸ τὸν Βόλον ὑπάλληλον, διὰ νὰ πληρώσῃ τὸ κενόν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε. Νομίζω ὅτι δὲν εἴμεθα παρεσκευασμένοι ἀκόμη, ἵνα ἐκτελέσωμεν διατάξεις τῶν νόμων, καὶ φοβοῦμαι, ὅτι μᾶλλον δίδομεν ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ καταστρατηγῶνται οἱ νόμοι.

§361Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ γινώσκω, ὅτι ἐγένοντο τοιαῦται παρανομίαι, — καὶ οὐδόλως βεβαίως θέλω νὰ ὑπαινιχθῶ πρόσωπα, — ὅτι συνέβη πολλάκις ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ μετατίθηται εἷς ὑπάλληλος, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἔχει ἀνάγκην τὸ δεῖνα γραφεῖον, ὅπως αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς, διότι ἡ ὑπηρεσία ἐπιβάλλει τοῦτο, καὶ κατ’ αὐτὴν ἐκείνην τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἐπεζητεῖτο ν’ αὐξήσῃ ἡ δύναμις αὐτοῦ τοῦ γραφείου, νὰ μετατίθηται ἐκ τοῦ γραφείου ἐκείνου εἷς ὑπάλληλος εἰς τὸ μέρος, ἐξ οὗ μετετέθη ὁ ἄλλος. Ἀλλὰ παρακαλῶ, εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ φέρῃ πίνακα τῶν μεταθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως ταύτης καὶ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς, καὶ θέλετε ἴδει, ὅτι ἀντὶ χιλίων μεταθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο πρίν, κατόπιν ἐγίνοντο μόνον 60.

§362Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁμολογῶ ὅτι εἶναι ὀλιγώτεραι αἱ μεταθέσεις αἱ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως τοῦ νῦν ἰσχύοντος νόμου, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ τόσον μεγάλη ἡ διαφορά, ὅσον ἡ μεταξὺ 1000 καὶ 60.

§363Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν ζητήσητε πίνακα, θὰ ἴδητε τὴν διαφορὰν ταύτην, καὶ ὅτι ἔχομεν καὶ οἰκονομίαν δαπάνης καὶ οἰκονομίαν χρόνου.

§364Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀναγνωρίζω τὸ ὀρθὸν τῆς διατάξεως καὶ τὸ περισταλτικὸν αὐτῆς.

§365Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἔχει ἀνάγκην τελειοποιήσεως, οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ περιληφθῶσιν οἱ ὅροι, οὓς ἡ πεῖρα ὑπέδειξεν. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐπιμένω εἰς ὅ,τι εἶπον, καὶ παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ ὁ πίναξ τῶν μεταθέσεων.

§366Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ προσθέσω, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ θέσητε ῥητὴν διάταξιν, ὅτι ἀπαγορεύονται αἱ ἀποσπάσεις, καὶ τότε θὰ μείνῃ ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία εἶχε θεσπισθῇ ἐν προηγουμένῳ νόμῳ.

§367Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀπολύτως ἡ ἀπόσπασις δὲν δύναται ν’ ἀπαγορευθῇ, ἀλλὰ δύναται νὰ περιορισθῇ εἴς τινας ἐποχὰς τοῦ ἔτους. Εἶναι γνωσταὶ αἱ ἐποχαὶ τοῦ ἔτους, καθ’ ἃς τὰ ταχυδρομικὰ γραφεῖα τῶν ἐπαρχιῶν ἔχουσι πολλὴν ἐργασίαν, π. χ. ἡ ἐποχὴ τῆς σταφίδος, ὁπότε τὰ διάφορα γραφεῖα τῆς Πελοποννήσου ἔχουσιν ἀνάγκην ὑπαλλήλων. Φρονῶ ὅμως, λαμβάνων πάντοτε ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀριθμὸν τῶν μεταθέσεων, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ διατηρηθῇ ἡ διάταξις τελειοποιουμένη.

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Σβορῶνος καὶ Παπαγιαννακόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 206). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§369Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Τὸ εὐεργέτημα, τὸ ὁποῖον παρέχεται εἰς τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν, παρακαλῶ διὰ τροπολογίας νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, διότι τὰ αὐτὰ δικαιώματα ἔχουσι καὶ οἱ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ταχυδρομικοί. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασίν μου ταύτην.

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς ἐφόρους, ταμίας, ὑποταμίας καὶ εἰρηνοδίκας διδομένων μηνιαίων ἐπιχορηγήσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν δασονομικῆς ὑπηρεσίας». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§371ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Εἶναι 2½ ἡ ὥρα, κύριε Πρόεδρε.

§372Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὑπάρχῃ ὁμοφωνία εἰς τὴν Βουλὴν, ἐξακολουθοῦμεν· ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, δὲν θὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§373ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, ἀφοῦ ὑπάρχει ἀντίρρησις, δὲν θὰ ἐξακολουθήσωμεν. Ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς αὔριον θὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς. Πρῶτον νομοσχέδιον θ’ ἀναγραφῇ τὸ καὶ ἐν τῇ σημερινῇ ἡμερησίᾳ διατάξει πρῶτον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΩΟϚʹ τῆς 2 Ἰανουαρίου 1891 καὶ περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΛʹ τῆς 11 Μαρτίου 1904» εἰς τρίτην συζήτησιν. 2) γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς ἐφόρους, ταμίας, ὑποταμίας καὶ εἰρηνοδίκας διδομένων μηνιαίων ἐπιχορηγήσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν δασονομικῆς ὑπηρεσίας». 3) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΒϠΜΒʹ τοῦ 1903 «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων περὶ ταμείων καὶ ὑποταμείων». 4) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς ἐκπαιδευτικῶν τελῶν εἰς τοὺς μαθητὰς τῶν Σχολῶν τῶν Καλῶν Τεχνῶν καὶ τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν». 5) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως τελωνειακῶν θέσεων». Καὶ τὰ λοιπὰ νομοσχέδια καθ’ ἣν σειρὰν ἔχουσιν ἐν τῇ σημερινῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 2 καὶ 30′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).