1905.05.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 30

τῆς 23 Μαΐου 1905.

(Δευτέρα).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλεξ. Σπ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ ἐπεσκέφθη κατ’ οἶκον ὁ πρεσβευτὴς τῆς Γαλλίας κόμης Δ’ Ὀρμεσσὼν, καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ διαβιβάσω πρὸς τὴν Βουλὴν ἐξ ὀνόματος τοῦ Προέδρου τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας θερμὰς εὐχαριστίας διὰ τὸ ἀποσταλὲν πρὸς αὐτὸν τηλεγράφημα. Ἐπίσης ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς τῆς Ἱσπανίας ἀπηύθυνε πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: «Εἰς ἄκρον συγκεκινημένος εὐχαριστῶ τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπὶ τοῖς διαπύροις συγχαρητηρίοις αὐτῶν. Ἀλφόνσος.» Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς ἀναφοράς: Αἴτησιν Μαριγοῦς Καρατάσου, θυγατρὸς τοῦ στρατηγοῦ Καρατάσου, παρακαλούσης νὰ τῇ χορηγηθῇ βοήθημά τι. Τηλεγράφημα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κρανίων τῆς Κεφαλληνίας, ἐκφράζοντος τὴν εὐχὴν, ὅπως ἡ Λευκὰς ὑπαχθῇ διοικητικῶς εἰς τὸν νομὸν τῆς Κεφαλληνίας, καὶ δικαστικῶς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Κεφαλληνίας καὶ τὸν Ἐφετεῖον Πατρῶν. Τηλεγράφημα τοῦ λαοῦ τοῦ δήμου Φλεσιάδος, παρακαλοῦντος νὰ μὴ ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας. Ἀναφορὰν τοῦ λαοῦ τοῦ δήμου Κορώνης, παρακαλοῦντος νὰ διατηρηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πεταλιδίου. Ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πλαταμώδους, ἐπικροτοῦντος τὴν ἀπόφασιν περὶ καταργήσεως Πρωτοδικείων καὶ Νομαρχιῶν, καὶ συνιστῶντος τὴν ἐπιψήφισιν τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων ὡς καὶ τῶν λοιπῶν κυβερνητικῶν μέτρων. Ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Σπερχειάδος, παρακαλοῦντος νὰ ληφθῇ μέριμνα πρὸς διαρρύθμισιν τοῦ χειμάρρου Βιστρίτσης.

§2ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Μεσσήνης κ. Σπ. Κουμουνδούρου περὶ τῶν γενομένων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν προμηθειῶν. Ἐπίσης ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Λεβαδείας κ. Μπουφίδου περὶ τοῦ ὅπλου Φιλιππίδου. Ὡσαύτως ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Σάμης κ. Ποταμιάνου περὶ τῆς ἀποστολῆς τοῦ στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος εἰς Σάμην κατὰ τὴν αὐτόθι ἐνεργηθεῖσαν ἐπαναληπτικὴν βουλευτικὴν ἐκλογήν. Τὰ πλεῖστα τῶν ἐπισυναπτομένων εἰς τὰς ἀπαντήσεις ἐγγράφων εἶναι πρωτότυπα, καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἐξέλθωσι τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς, ἵνα μὴ ἀπολεσθῶσι.

§3Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καταθέτω πληροφορίαν ζητηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Γιαννακίτσα περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ διδασκάλου τοῦ ἐν Νεμπεγλὲρ Ἑλληνικοῦ σχολείου Ε. Καλλίτση. Ὡσαύτως καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Ψαρῶν κ. Βρατσάνου περὶ τοῦ οἰκήματος τοῦ Βαρβακείου Λυκείου. Καταθέτω τὸν ὑπὸ διαφόρων συναδέλφων ζητηθέντα πίνακα τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων καὶ τῶν μαθητῶν ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν. Καταθέτω ἐπίσης πίνακα τοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, ὡς τοῦτο ἔχει κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον καὶ ὡς ὑπολογίζεται ὅτι θὰ ἔχῃ, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθέν. Ὡσαύτως ἕτερον πίνακα, συγκριτικὸν καὶ περιληπτικὸν τῶν διαφόρων τούτων πληροφοριῶν. Ἐπίσης καταθέτω πίνακα τῶν Εἰρηνοδικείων τοῦ Κράτους καὶ τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας ἕκαστον ἐξ αὐτῶν ἐκδίδει.

§4ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῶσιν οἱ πίνακες, κύριε Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 188). Ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κύριος Πονηρόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἐπικρατείας». Ἡ τροπολογία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 189). Ὁ βουλευτὴς Βονίτσης κ. Μαυρομμάτης ὑποβάλλει τὰς ἑξῆς ἐγγράφους ἐπερωτήσεις: «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: 1) Πόσα ἐβεβαιώθησαν ἐτησίως ὑπὲρ τῶν δήμων ἐκ φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1895 μέχρι τοῦ 1904 συμπεριλαμβανομένου. 2) Πόσα εἰσεπράχθησαν ἐτησίως ὑπὲρ τῶν δήμων ἐκ τοῦ αὐτοῦ φόρου καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ ἔτη. 3) Πόσα ἐτησίως ἐβεβαιώθησαν ἐκ φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1895 μέχρι τοῦ 1904 συμπεριλαμβανομένου, ἰδιαιτέρως ὑπὲρ τῶν ἀπόρων δήμων. 4) Πόσα εἰσεπράχθησαν ἐτησίως ἐκ τοῦ αὐτοῦ φόρου καὶ διὰ τὰ αὐτὰ ἔτη, ἰδιαιτέρως ὑπὲρ τῶν ἀπόρων δήμων. 5) Πόσα ἐβεβαιώθησαν καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν ὑπὲρ τῶν δήμων τοῦ Κράτους ἐκ φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν κατὰ τὸ ἔτος 1894. 6) Πόσα ἐβεβαιώθησαν ἐτησίως καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν ἐτησίως ὑπὲρ τῶν δήμων ἐκ φόρων ἰδιωτικῶν βοσκῶν, ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1894 μέχρι τοῦ 1904 συμπεριλαμβανομένου. 7) Πόσα ἐβεβαιώθησαν ἐτησίως καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν ἐτησίως ἐκ τῶν αὐτῶν φόρων καὶ διὰ τὰ αὐτὰ ἔτη ὑπὲρ τῶν ἀπόρων δήμων ἰδίᾳ. 8) Πόσα ἐβεβαιώθησαν καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν ἐτησίως ἐκ φόρου ζώων ὑπὲρ τῶν δήμων ἀπὸ τοῦ 1895 μέχρι τοῦ 1900, συμπεριλαμβανομένου. 9) Πόσα ἐβεβαιώθησαν καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν ἐκ τοῦ αὐτοῦ φόρου καὶ διὰ τὰ αὐτὰ ἔτη ὑπὲρ τῶν ἀπόρων δήμων ἰδίᾳ. 10) Πόσα ἐβεβαιώθησαν καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν ἐτησίως ὑπὲρ τῶν δήμων ἐκ τοῦ φόρου τῶν σφαζομένων καὶ μὴ ζώων ἀπὸ τοῦ 1900 μέχρι τοῦ 1904 συμπεριλαμβανομένου. 11) Πόσα ἐβεβαιώθησαν καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν ἐκ τοῦ αὐτοῦ φόρου καὶ διὰ τὰ αὐτὰ ἔτη ὑπὲρ τῶν ἀπόρων δήμων ἰδίᾳ. 12) Πόσα ἐδαπάνησε τὸ Δημόσιον μετὰ τῶν προκαταβολῶν ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως ἐτησίως ἀπὸ τοῦ 1895 μέχρι τοῦ 1904 συμπεριλαμβανομένου. 13) Πόσα ἐδαπάνησε τὸ Δημόσιον ἰδίᾳ ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀπόρων δήμων ἀπὸ τοῦ 1895 μέχρι τοῦ 1904 συμπεριλαμβανομένου. 14) Πόσα ἐδαπάνησαν οἱ δῆμοι τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ τοῦ 1895 μέχρι τοῦ 1904 ἐτησίως. 15) Πόσα ἐδαπάνησαν ἰδίᾳ οἱ ἄποροι δῆμοι ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως κατὰ τὰ αὐτὰ ἔτη. 16) Πόσα εἰσεπράχθησαν ὑπὲρ τοῦ δήμου Ἀθηναίων ἐκ φόρων οἰκοδομῶν, ἐπιτηδευμάτων, ἰδιωτικῶν βοσκῶν, ἀροτριώντων κτηνῶν, φόρων ζώων σφαζομένων καὶ μὴ κατὰ τὸ ἔτος 1904. 17) Πόσα ἐδαπανήθησαν ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ δήμου Ἀθηναίων κατὰ τὸ ἔτος 1904. 18) Τί ὀφείλει ἐκ προκαταβολῶν ὁ δῆμος Ἀθηναίων πρὸς τὸ Δημόσιον.» «Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: 1) Πόσα καθυστεροῦνται ἐκ τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας. 2) Πόσα εἰσεπράχθησαν ἐτησίως ὑπὲρ τῶν δήμων ἐκ φόρου ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904. 3) Πόσα εἰσεπράχθησαν ἐκ τοῦ αὐτοῦ φόρου καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ ἔτη ὑπὲρ τῶν ἀπόρων δήμων. 4) Πόσα εἰσεπράχθησαν ἐτησίως ὑπὲρ τῶν δήμων ἐξ ἄλλων ἐγγείων φόρων, βαλανιδίων, καπνοῦ κλπ., κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904. 5) Πόσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τὰ αὐτὰ ἔτη καὶ ἐκ τῶν αὐτῶν φόρων ὑπὲρ τῶν ἀπόρων δήμων.» «Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: 1) Πόσα δημοτικὰ σχολεῖα ἀνηγέρθησαν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. 2) Πόσα ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν ἀνέγερσιν αὐτῶν. 3) Πόσοι μαθηταὶ διδάσκονται ἐτησίως ἐν αὐτοῖς. 4) Πόσα εἰσπράττονται ἐτησίως ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ὑπὲρ τῆς ἀνεγέρσεως δημοτικῶν σχολείων ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου.» Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Γ. Παπαβασιλείου ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν: «Πρό τινος χρόνου, καὶ ὡρισμένως κατὰ τὸ θέρος τοῦ 1904, ὁ μηχανικὸς Ἄρτης ἐκήρυξεν οἰκοδομήματά τινα ὡς ἐπικινδύνως ἑτοιμόρροπα, καὶ ἐνῷ κατὰ νόμον ἡ ἔφεσις δὲν ἀναστέλλει τὴν ἐκτέλεσιν τῶν πρωτοκόλλων, οὐχ ἧττον τὸ Ὑπουργεῖον διέταξε τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκτελέσεως τῶν πρωτοκόλλων καὶ τὴν ἐπὶ τόπου μετάβασιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ νομομηχανικοῦ κυρίου Τζουρᾶ. Ὁ κύριος Τζουρᾶς πρὸ πολλοῦ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του τῷ Ὑπουργείῳ, ὅπερ ὅμως δὲν μετεβίβασε ταύτην μετὰ τῶν σχετικῶν διαταγῶν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐν Ἄρτῃ ἀρχήν. Ἐπερωτῶ ὅθεν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν: 1) Ἐπὶ τῇ βάσει τίνος νόμου τὸ Ὑπουργεῖον διέταξε τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκτελέσεως τῶν πρωτοκόλλων, δι’ ὧν ἐκηρύχθησαν ὡρισμένα οἰκοδομήματα ὡς ἐπικινδύνως ἑτοιμόρροπα; καὶ 2) διατὶ ἄχρις ὥρας δὲν διεβιβάσθη ἐν ἀντιγράφῳ μετὰ τῶν σχετικῶν διαταγῶν ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κυρίου Τζουρᾶ; Διότι, ἂν μὲν αὕτη ἐπεκύρωσε τὰ πρωτόκολλα τοῦ μηχανικοῦ Ἄρτης, τότε τὸ Ὑπουργεῖον ὤφειλεν αὐθωρεὶ νὰ ἄρῃ τὴν περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῶν πρωτοκόλλων προσωρινὴν διαταγήν· ἐὰν δὲ τοὐναντίον ἐθεώρησεν ἀκυρωτέα τὰ πρωτόκολλα, τότε ἐπίσης τὸ Ὑπουργεῖον ὤφειλε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν αὐτῶν, οὕτως ὥστε καὶ ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ νὰ ἀνακτήσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς νομίμου ἐνεργείας της, προκειμένου περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως.» Ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Πονηρόπουλος ὑποβάλλει τὰς ἑξῆς ἐγγράφους ἐπερωτήσεις: «Παρακαλεῖται ἐκ τρίτου ὁ κύριος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς νὰ εὐαρεστηθῇ: αʹ) Νὰ καταθέσῃ πίνακα, ἐμφαίνοντα διακεκριμένως τὴν κατὰ τὸ ἔτος 1904 διατεθεῖσαν δαπάνην διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ἀνωτέρου καὶ κατωτέρου προσωπικοῦ τοῦ Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας καὶ τοῦ αὐτοῦ προσωπικοῦ τῆς Εἰσαγγελίας Κυπαρισσίας, ὡς καὶ διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ τῶν αὐτόθι ἐξεταστικῶν καὶ ποινικῶν φυλακῶν, καὶ διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν μισθωμάτων τῶν καταστημάτων τούτων. βʹ) Νὰ καταθέσῃ πίνακα ἐμφαίνοντα: 1) Πόσαι ἀποφάσεις ἐξεδόθησαν ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου Κυπαρισσίας κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904. 2) Πόσαι ἐκ τούτων εἰσὶν ὁριστικαὶ καταδικαστικαί, πόσαι ἀθωωτικαὶ καὶ πόσαι ἀναβλητικαί. 3) Πόσα βουλεύματα ἐξεδόθησαν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ Πλημμελειοδικῶν κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904. 4) Πόσα ἐκ τούτων εἰσὶ παραπεμπτικά, πόσα ἀπαλλακτικὰ ἢ παύοντα προσωρινῶς τὴν ποινικὴν καταδίωξιν, καὶ πόσα διατάσσοντα περαιτέρω ἀνάκρισιν. 5) Πόσα μαρτυρικὰ δικαιώματα κατεβλήθησαν κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904 εἰς μάρτυρας προσελθόντας καὶ ἐξετασθέντας ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου Κυπαρισσίας. 6) Πόσοι μάρτυρες προσῆλθον καὶ ἐξητάσθησαν ἐνώπιον τοῦ αὐτοῦ Πλημμελειοδικείου κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904. 7) Πόσοι ἐκ τῶν προσελθόντων ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἔτη διακεκριμένως ἀπεζημιώθησαν, καὶ πόσοι δὲν ἔλαβον ἀποζημίωσιν λόγῳ ἐλλείψεως νομίμου ἀποστάσεως. 8) Πόσα μαρτυρικὰ δικαιώματα κατεβλήθησαν εἰς μάρτυρας προσελθόντας ἐνώπιον τῶν παρὰ τῷ Πλημμελειοδικείῳ Κυπαρισσίας ἀνακριτῶν κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904. 9) Πόσοι μάρτυρες προσῆλθον ἐνώπιον τῶν αὐτῶν ἀνακριτῶν κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904. 10) Πόσοι ἐκ τῶν μαρτύρων τούτων, τῶν ἐνώπιον τῶν ἀνακριτῶν προσελθόντων, ἀπεζημιώθησαν, καὶ πόσοι δὲν ἔλαβον ἀποζημίωσιν λόγῳ ἐλλείψεως ἀποστάσεως. γʹ) Νὰ καταθέσῃ τὰς ἐκθέσεις τῶν Εἰσαγγελέων τῶν ἐν Ναυπλίῳ Ἐφετῶν καὶ τῶν Εἰσαγγελέων τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ Πλημμελειοδικῶν, τὰς ἑκάστοτε ὑποβληθείσας τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ τοῦ ἔτους 1892 μέχρι σήμερον περὶ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κακουργιοδικείου Κυπαρισσίας καὶ τοῦ ποιοῦ τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ. δʹ) Νὰ καταθέσῃ πίνακα ἐμφαίνοντα: 1) Πόσαι ἀποφάσεις τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν ἐξεδόθησαν κηρύττουσαι παραγεγραμμένην τὴν ποινικὴν ἀγωγὴν καὶ ἀπολύουσαι τοὺς κατηγορουμένους ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ κατὰ τὸ ἔτος 1902, πόσαι κατὰ τὸ ἔτος 1903 καὶ πόσαι κατὰ τὸ ἔτος 1904. 2) Πόσα βουλεύματα τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν ἐξεδόθησαν ἀπαλλάσσοντα διὰ τὸν αὐτὸν λόγον τοὺς κατηγορουμένους κατὰ τὰ ἔτη 1902, 1903 καὶ 1904. 3) Πόσαι ἦσαν αἱ ἐν τοῖς γραφείοις τῶν ἀνακριτῶν παρὰ τῷ Πλημμελειοδικείῳ Ἀθηνῶν ἐκκρεμεῖς ποινικαὶ δικογραφίαι κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου τοῦ 1904. 4) Πόσαι ἦσαν αἱ παρὰ τοῖς ἐνεργοῦσι τὴν προεισαγωγικὴν ἀνάκρισιν ὑπαλλήλοις τῆς περιφερείας τῆς Εἰσαγγελίας τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν ἐκκρεμεῖς ποινικαὶ δικογραφίαι κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1904.» Ὁ κύριος Χαλκιόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀπευθύνω τὴν ἑξῆς παράκλησιν. Κατὰ τὸ ἔτος 1894, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, μέγας καὶ καταστρεπτικὸς σεισμὸς ἐγένετο ἐν Λοκρίδι, ἐκ τοῦ σεισμοῦ δ’ ἐκείνου ἐπῆλθεν ὄντως μεγάλη καταστροφὴ εἰς τοὺς κατοίκους, διότι καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν κατοίκων ἐφονεύθησαν καὶ αἱ οἰκίαι αὐτῶν κατεστράφησαν ἐκ θεμελίων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς καταστροφῆς ταύτης ἐπῆλθεν ἐκ τῶν σεισμῶν καὶ ἑτέρα καταστροφὴ, ἡ καθίζησις τοῦ ἐδάφους εἰς τὴν παραλίαν τοῦ χωρίου Κυπαρισσίου τοῦ δήμου Ἀταλάντης, εἰς τρόπον ὥστε τὰ θαλάσσια ὕδατα κατέκλυσαν ἱκανὴν ἔκτασιν γαιῶν ἐθνικῶν, ὡς καὶ 550 στρέμματα δεδηλωμένων καὶ παρακεχωρημένων τοιούτων εἰς διαφόρους δηλωτὰς καὶ κατοίκους τῶν πέριξ χωρίων, ἔκτοτε δὲ οἱ κάτοικοι αὐτοὶ τῶν πέριξ χωρίων, οἱ λαβόντες παραχωρητήρια ἐπὶ τῶν κατακλυσθεισῶν γαιῶν, ἐνῷ δὲν καρποῦνται τὰς γαίας ἐκείνας, — διότι, ὡς εἶπον, αὗται κατεκλύσθησαν ὑπὸ τῶν θαλασσίων ὑδάτων, — καταδιώκονται ἀμειλίκτως ὑπὸ τῶν κατὰ καιροὺς ταμιῶν καὶ εἰσπρακτόρων τοῦ Δημοσίου, ἵνα πληρώσωσι πρὸς τὸ Δημόσιον τὸ ἀντίτιμον τῶν γαιῶν αὐτῶν. Περὶ τοῦ θέματος τούτου ἐγένετο λόγος μακρὸς κατ’ ἐπανάληψιν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον τῆς Βουλῆς ὑπ’ ἐμοῦ, ὄντος καὶ τότε Βουλευτοῦ, καὶ ὁ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τότε ὢν Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναγνωρίσας τὸ δίκαιον τῶν αἰτήσεων τῶν κατοίκων αὐτῶν, μελετήσας δὲ καὶ λαβὼν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς συστάσεις τῶν ἐπιτοπίων ἀρχῶν, εὐηρεστήθη νὰ συντάξῃ καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν ψῆφον αὐτῆς τὴν 3 Μαΐου 1903 νομοσχέδιον, ἐκ δύο ἄρθρων συγκείμενον, μετὰ ἐκθέσεως αἰτιολογικῆς. Διὰ τῶν δύο αὐτῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου ἀκυροῦνται τὰ ἐκδοθέντα παραχωρητήρια, καὶ συνεπῶς ἀπαλλάσσονται οἱ ἀτυχεῖς ἰδιοκτῆται καὶ δηλωταὶ τῆς πληρωμῆς τῶν παγίων δόσεων, ὧν ἡ πληρωμὴ ζητεῖται, καὶ ἐπιστρέφονται τὰ ἀχρεωστήτως καταβληθέντα. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ εἰσαχθὲν ὑπὸ τοῦ σεβαστοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐψηφίσθη δὶς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον, ἀλλὰ κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν ἀτυχῶς δὲν κατωρθώθη νὰ ἐπιψηφισθῇ, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐματαιώθη ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, καὶ οὕτως ἔμειναν οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι δηλωταὶ ἀπροστάτευτοι, καὶ καταδιώκονται ἀμειλίκτως, ὡς ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου, πρὸς πληρωμὴν παγίων δόσεων γαιῶν μὴ ὑπαρχουσῶν. Τούτων οὕτως ἐχόντων σπεύδω νὰ παρακαλέσω τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εὐαρεστούμενος συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ὃν ἐπίσης παρακαλῶ, ἵνα ὑποβάλωσιν, ἰδίᾳ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἁρμόδιος, ἐκ νέου εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὸ εἰρημένον νομοσχέδιον, οὗ ἔχω ἀντίτυπον καὶ τὸ ὁποῖον ἦτο ἀναγεγραμμένον τότε ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μεταξὺ τῶν πρώτων. Τὴν παράκλησίν μου ταύτην καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν ἀπευθύνω, καὶ παρακαλῶ νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἐγγραφὴν καὶ κατὰ προτίμησιν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀποτελουμένου, ὡς προεῖπον, ἐκ δύο μόνον ἄρθρων καὶ ὄντος καθαρῶς ὑπηρεσιακοῦ. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις κατὰ τῆς αἰτήσεώς μου ταύτης, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον οἱ ἐν λόγῳ δηλωταὶ καταδιώκονται ἀδίκως ὑπὸ τῶν εἰσπρακτόρων πρὸς πληρωμὴν τῶν μνησθεισῶν δόσεων. Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι Βουλευταί, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον τῆς Βουλῆς, ὅτε διεξετραγώδησα τὰς καταστροφὰς, ἃς ὑπέστησαν οἱ κάτοικοι τῆς Λοκρίδος, σύμπασα ἡ Βουλὴ συγκινηθεῖσα συνέστησε τὴν κατὰ προτίμησιν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίου. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἐπῆλθεν ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς καὶ ἕνεκα ταύτης ἐματαιώθη ἡ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ἐπιψήφισις τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραδίδω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν, ἵνα εὐαρεστούμενος τὸ εἰσαγάγῃ ἐκ νέου εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐπιψήφισίν του. Ἐπειδὴ εὑρίσκομαι εἰς τὸ βῆμα, θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἕτερον ζήτημα. Ὑπάρχει νόμος τις, ὁ νόμος ͵ΒΧϞΔʹ τοῦ 1900, ὁ ὁποῖος ἐλειτούργησε μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου τοῦ 1904. Ὁ νόμος οὗτος εἶναι εὐεργετικὸς πρὸς τὸν λαὸν, διότι ἀφορᾷ τὴν ἀνανέωσιν καὶ τὴν ἀπόσβεσιν παλαιῶν χρεῶν, ὀφειλομένων πρὸς τὸ Δημόσιον ἐκ διαφόρων αἰτιῶν...

§7Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἕτοιμον νομοσχέδιον περὶ τούτου.

§8Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ καὶ παρακαλῶ θερμῶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι εἶναι εὐεργετικώτατον καὶ θὰ συντελέσῃ καὶ αὐτὸ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ εἰς τὴν ἀνακούφισιν τοῦ λαοῦ. Πρόκειται περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ μνησθέντος νόμου.

§9ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§10Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβωσι πρόνοιαν περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ κ. ἐκ Λοκρίδος συνάδελφος πρὸ ὀλίγου ὡμίλησε.

§11Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Εἶναι ἕτοιμον τὸ νομοσχέδιον.

§12Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς συστάσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Εὐταξίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν, ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω τι, τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Ὁ συνοικισμὸς τῆς κοινότητος Τραγάνας, περὶ οὗ ἔκαμε λόγον ὁ συνάδελφός μου, ἐγένετο διὰ Β. Διατάγματος, ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας τοῦ μακαρίτου Τρικούπη, ἐντὸς τῶν ἐκκλησιαστικῶν γαιῶν τῆς διαλελυμένης Μονῆς τῆς Ἁγίας Τριάδος, διότι ἡ περιφέρεια αὕτη ἦτο ἐκκλησιαστική, ἀνῆκε δὲ εἰς τὴν διαλελυμένην Μονὴν τῆς Ἁγίας Τριάδος. Τώρα γεννᾶται τὸ ζήτημα, ληξάσης τῆς δεκαετίας, ἢ προκειμένου νὰ λήξῃ ἡ δεκαετία αὕτη, ἐγείρεται τὸ ζήτημα, αἱ οἰκοδομαὶ, αἱ ὁποῖαι ἠγέρθησαν ἐντὸς τοῦ λιβαδίου, αἱ αὐλαὶ τῶν οἰκιῶν καὶ ἡ πέριξ ζώνη πῶς θὰ χαρακτηρισθῶσι; Θὰ ἦναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐν λόγῳ κοινότης ἄνευ νέας παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ παλαιοῦ νόμου ἐπὶ μίαν ἑτέραν δεκαετίαν, ἢ τοὐλάχιστον ἐπὶ μίαν πενταετίαν.

§13Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι τὸ σύνολον. Θὰ διευκρινίσωμεν τὰ ὅρια.

§14Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ νὰ ἀφεθῇ μία ἔκτασις, ἐν ἀπολύτῳ ἀνάγκῃ, ἀνάλογος, ἵνα χρησιμεύῃ ὡς ζώνη τοῦ χωρίου Τραγάνας πρὸς συντήρησιν τῶν κτηνῶν τῆς ἐν λόγῳ κοινότητος.

§15Β. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1904 εἶχεν ἐγγραφῆ πίστωσις ἐκ δραχμῶν 5,000 διὰ τὸν ἐξωραϊσμὸν τοῦ Ἡρῴου τοῦ Μεσολογγίου...

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι σχετικόν. Δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε κατόπιν.

§17Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καταθέτω νομοσχέδιον, «περὶ ἀνασυστάσεως τῶν κατὰ τὸν νόμον ͵ΒΧʹ τῆς 30 Ἰουνίου 1899 ἓξ συνεργείων καὶ τῶν κατὰ τὸν νόμον ͵ΒΦϞΘʹ τῆς αὐτῆς χρονολογίας θέσεων λογιστῶν καὶ ὑπολογιστῶν», περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο πρὸ ὀλίγου λόγος. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου τούτου ζητεῖται ἡ νομιμοποίησις τῆς ἐργασίας τῶν λογιστῶν καὶ ὑπολογιστῶν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, κατὰ Ἰούνιον τοῦ 1904, μέχρι σήμερον, καὶ τῆς πληρωμῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς αὐτούς.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 190).

§19Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐπειδὴ ἐπίκειται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἐπειδὴ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὄχι μόνον ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις καταστρέφεται, ἀλλὰ καὶ ἡ ὑπόστασις τῶν δήμων ἄρδην ἀνατρέπεται, καὶ περιουσίαι δημεύονται, ὡς λ. χ. εἶναι τὰ δάνεια τῆς Τραπέζης εἰς τοὺς δήμους, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς πολλὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν, καὶ ἐπειδὴ φορολογία μεγάλη ἐπιβάλλεται...

§20Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου δημεύονται;

§21Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐὰν προσέξητε καλῶς, θὰ τὸ ἴδητε.

§22Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ἀνεγνώσατε τὸν νόμον τοῦ 1895;

§23Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ὑπ’ ἐμοῦ.

§24Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. ... καὶ ἐπειδή, λέγω, ἐπιβάλλεται φορολογία μεγάλη, καὶ ἰδίως ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ὁ ὁποῖος φόρος εἰς τοὺς ἀπόρους δήμους, ἀλλοῦ μὲν κατὰ 50%, ἀλλοῦ δὲ κατὰ 100% αὐξάνεται, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν ὑπὸ διαφόρων Βουλευτῶν ἀπὸ τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§25Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπερωτῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἂν ἀληθεύει ἡ ἀναγραφεῖσα ἐν τῷ τύπῳ εἴδησις, ὅτι Διάταγμα ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, στοιχειοθετηθὲν καὶ ἐν μέρει κυκλοφορῆσαν, διὰ τοῦ ὁποίου ὡρίζοντο τρεῖς ἀρχιερεῖς πρὸς συγκρότησιν τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου πρὸς ἐκδίκασιν ὑποθέσεώς τινος, ἀπεσύρθη ἐκ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου καὶ τῆς μερικῆς κυκλοφορίας τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐπερωτῶ, διότι δὲν δύναμαι νὰ διαπιστώσω τὴν ἀλήθειαν τοῦ πράγματος· ἄλλως τε εἶμαι κάτοχος ἐπαρκῶν ἐφοδίων πρὸς συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἀλλὰ ποιοῦμαι τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ ἐρώτησίς μου δὲν σκοπεῖ νὰ ἐπικρίνῃ τὴν νομιμότητα τῆς ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἀλλ’ ἐπερωτῶ σχετικῶς, καὶ ἠρξάμην οὕτως, ἵνα δικαιολογήσω τὴν αἴτησίν μου περὶ καταθέσεως διαφόρων σχετικῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἴσως μετὰ τὴν μελέτην προκαλέσωσι συζήτησιν ἐνταῦθα ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, οἱονεὶ ἀναπληροῦσα μακροχρόνιον ῥαθυμίαν καὶ ἐπιείκειαν ἐπὶ τῶν πραγμάτων τοῦ κλήρου, προέβη γοργῶς εἰς ἐκδίκασιν διαφόρων ὑποθέσεων κατὰ διαφόρων μοναχῶν καὶ ἐν γένει ἀνδρῶν τοῦ κλήρου, καὶ ἐξέδωκεν ἀποφάσεις ἁθρόας, καὶ ἐπέβαλε μεγίστας ποινάς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ καταθέσῃ πάσας τὰς ἀποφάσεις, τὰς ἐκδοθείσας ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Κατὰ τὸν καταστατικὸν νόμον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, βεβαίως δικάζει ἡ Ἱερὰ Σύνοδος, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων αὐτῆς τούτων συμπράττει καὶ τὸ Ὑπουργεῖον, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία. Βεβαίως ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν εἶναι τυφλὸν ὄργανον τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἀποφάσεων τούτων, ἀλλὰ κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε παραδεδεγμένα εἶναι καὶ ἐπόπτης τῆς νομιμότητος τῶν τοιούτων ἀποφάσεων. Ἠθέλομεν, κύριε Ὑπουργὲ, τὰς ἀποφάσεις ταύτας, διότι, καθ’ ἃ πληροφορούμεθα, διὰ τῶν ἀποφάσεων τούτων ἐπιβάλλονται ποιναὶ οὐχὶ δι’ ἐγκληματικὰς πράξεις τῶν κληρικῶν, διότι, ἐὰν τοιαῦται ἐλάμβανον χώραν, θὰ ἤρχετο ἡ ποινικὴ ἐνέργεια τῶν κοινῶν Δικαστηρίων· πρόκειται λοιπὸν περὶ ἐγκληματικῶν πράξεων, θιγουσῶν βεβαίως τοὺς θρησκευτικοὺς κανόνας, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ τὸν Ποινικὸν Νόμον. Ὡς δὲ πληροφοροῦμαι, δυνάμει τῶν ἀποφάσεων τούτων τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ἐπεβλήθησαν ποιναὶ σωματικοῦ περιορισμοῦ 25 ἐτῶν, 30 ἐτῶν, δὲν γνωρίζω δὲ καὶ ἄν 50 ἐτῶν. Θέλω νὰ ἴδω, καὶ ἂν τοιαῦται ἀποφάσεις ὑπάρχουσι καὶ τοιαῦται ποιναὶ ἐπεβλήθησαν, καὶ θέλω ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποφάσεων τούτων νὰ ἴδω, εἰς τίνας κανόνας ἐστηρίχθη ἡ Ἱερὰ Σύνοδος, ἵνα ἐπιβάλῃ σωματικὸν περιορισμὸν τόσων ἐτῶν. Δεύτερον ζητῶ νὰ κατατεθῶσιν αἱ αἰτήσεις περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ἀποφάσεων, ἐὰν ὑπάρχωσιν τοιαῦται αἰτήσεις, καὶ, ὡς πληροφοροῦμαι, ὑπάρχουσι, διότι κατὰ διάταξιν τοῦ καταστατικοῦ νόμου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ἐπιτρέπεται ἐπὶ ἀποφάσεων ἐπιβαλλουσῶν τὴν ποινὴν τῆς καθαιρέσεως νὰ γίνηται αἴτησις ἀναθεωρήσεως διὰ τοῦ Βασιλέως, καὶ τοιαύτη αἴτησις ἀναθεωρήσεως ὑπεβλήθη διὰ τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὸν Βασιλέα, καὶ διετάχθη ἀναθεώρησις, καὶ συνῳδὰ τῇ διαταγῇ περὶ ἀναθεωρήσεως συνεκροτήθη τελευταίως τὸ ἔκτακτον Δικαστήριον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, τοῦ ὁποίου τὰ μέλη, ὡς ἐπληροφορήθην, διὰ τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος εἶχον ὁρισθῆ, ἀλλὰ τὸ Βασ. Διάταγμα ἀπεσύρθη τῆς κυκλοφορίας. Βεβαίως ἦτο χρήσιμος ἡ ἀναθεώρησις αὕτη, διότι, ὡς πληροφοροῦμαι, αἱ ἀποφάσεις αὗται τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ἐπιβάλλουσι διπλᾶς ποινάς. Ὑπάρχει διάταξις τοῦ καταστατικοῦ νόμου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν δύνανται δύο ποιναὶ νὰ ἐπιβληθῶσι, καὶ ὑπάρχουσιν ἀποφάσεις ἐπιβάλλουσαι καὶ σωματικὸν περιορισμὸν 30 ἐτῶν καὶ τὴν καθαίρεσιν, καὶ γεννᾶται τὸ ζήτημα: ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὑπῆρξεν ἀπόφασις διατάσσουσα τὴν καθαίρεσιν, ὁ κληρικὸς ἐκεῖνος εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς σωματικὸν περιορισμόν; ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ κληρικὸς καθαιρεῖται καὶ ἀποβάλλει τὸ ῥάσον, καὶ ἐπανέρχεται εἰς τὴν Πολιτείαν ἐλεύθερος, εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσῃ τὴν ὑποστήριξιν τῆς Πολιτείας; Τοιαῦται ἀποφάσεις, ὡς ἐπληροφορήθην ἀσφαλῶς, ὑπάρχουσι, καὶ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ἀναθεωρήσεως ἐζητήθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου γνωμοδότησις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου· καὶ ζητῶ σήμερον, μετὰ τῆς αἰτήσεως περὶ ἀναθεωρήσεως καὶ τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων νὰ κατατεθῇ καὶ ἡ γνωμοδότησις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἔχω ἀνάγκην πασῶν τούτων τῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν ἐγγράφων, ἵνα ἐρευνήσω ἄν τὸ Δικαστήριον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ἐδίκασε νομίμως, διότι πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐδίκασαν οἱ Ἅγιοι Συνοδικοὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὑπεράσπισις τοῦ κατηγορουμένου, ἐνῷ κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς καθεστῶτας νόμους ἐν τῇ Πολιτείᾳ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Δικαστήριον, εἰς ὃ νὰ μὴ ὑπάρχῃ συνήγορος τοῦ κατηγορουμένου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσι πάντα ταῦτα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα καὶ εἰς ἐμὲ πρὸς μελέτην, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν τοῦ ζητήματος τούτου.

§26ΛΟΥΚΑΣ Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ἔλαβον, κύριε Πρόεδρε, τηλεγράφημα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κρανίων, διὰ τοῦ ὁποίου μὲ παρακαλοῦσι νὰ συντελέσω, ἐφ’ ὅσον δύναμαι, ἵνα ὑπαχθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον Κεφαλληνίας εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν. Τὸ τηλεγράφημα διαβιβάζεται πρὸς ἅπαντας τοὺς Βουλευτὰς Πατρῶν, ὡς δὲ πληροφοροῦμαι, εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι σύμφωνοι καὶ οἱ Βουλευταὶ Κεφαλληνίας, διότι καὶ ἡ συγκοινωνία τῆς Κεφαλληνίας εἶναι τακτικωτέρα μετὰ τῶν Πατρῶν ἢ μετὰ τῆς Κερκύρας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα εὐαρεστουμένη ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν.

§27Δ. ΣΒΟΡΩΝΟΣ. Σχετικῶς πρὸς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω ἄλλο τι, παρὰ νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου, ὑπογεγραμμένην καὶ ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μου κυρίων Βενιεράτου καὶ Λουκάτου, δι’ ἧς ζητοῦμεν, ἵνα τὸ Πρωτοδικεῖον Κεφαλληνίας ὑπαχθῇ εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν, διότι μεταξὺ Πατρῶν καὶ Κεφαλληνίας ὑπάρχει συγκοινωνία καθημερινὴ, ἐνῷ μεταξὺ Κεφαλληνίας καὶ Κερκύρας δὲν ὑπάρχει, εἰμὴ ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος κατὰ τὸ θέρος, καὶ κατὰ δεκαπενθημερίαν τὸν χειμῶνα. Ἄλλως τε καὶ ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Κεφαλληνίας ἐπανειλημμένως ἐξεδήλωσε τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην.

§28Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην, κύριε Πρόεδρε, πρὸ πολλοῦ καιροῦ ἐξεδήλωσαν οἱ Κεφαλλῆνες. Σήμερον καὶ αὖθις ἐκδηλοῦται αὕτη διὰ τοῦ ψηφίσματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κρανίων, καὶ ἔρχομαι καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα εὐαρεστουμένη ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον, διότι εἶναι ἄδικον νὰ μεταβαίνωσιν οἱ κάτοικοι Κεφαλληνίας διὰ δικαστικάς των ὑποθέσεις εἰς Κέρκυραν, μεθ’ ἧς δὲν συνδέονται, εἰμὴ δι’ ἀνεπαρκοῦς συγκοινωνίας.

§29Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ὡς δικηγόρος γνωρίζω, ὅτι σπουδαίως θέλουσιν ἐξυπηρετηθῆ τὰ συμφέροντα τῆς Κεφαλληνίας, ἐὰν ὑπαχθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον αὐτῆς εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν. Καὶ τὸ Συμβούλιον δὲ τοῦ δήμου Κρανίων, συνελθὸν πρὸς τοῦτο, ἐξέδοτο ψήφισμα, τοῦ ὁποίου ἐλάβομεν γνῶσιν τηλεγραφικῶς, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλοῦσιν ἡμᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συντελέσωμεν εἰς τὴν ὑπαγωγὴν τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν, ὅπως δεχθῇ τὴν πρότασιν νόμου, τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κυρίου Σβορώνου.

§30ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§31Δ. ΣΒΟΡΩΝΟΣ. Ἐπειδὴ οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ, ἵνα ἀναγραφῇ, εἰ δυνατόν, ἡ ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ, καὶ ἔπειτα θ’ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 191).

§33Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, εἶχον καταθέσει εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τοῦ δημάρχου Παΐων ἐναντίον τοῦ αὐτόθι ἀστυνομεύοντος λοχίου. Συνεπείᾳ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ζητήσῃ πληροφορίας περὶ τῶν συμβάντων. Δυστυχῶς τὰς πληροφορίας ταύτας ἔδωκεν αὐτὸς ὁ ἀστυνομεύων λοχίας, αὐτὸς ὁ κατηγορούμενος, ἐνῷ ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἔπρεπε νὰ ἀνατεθῇ εἰς ἕτερόν τινα ὑπάλληλον. Ἐπληροφορήθην ἔκτοτε, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς Πατρῶν ἐξέδωκεν ἔνταλμα συλλήψεως ἐναντίον τοῦ εἰρημένου λοχίου, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ ἔνταλμα τοῦτο παραμένει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνεκτέλεστον. Ὑποθέτω ὅτι τοῦτο προέρχεται ἐξ ἀμελείας τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἔλαβε γνῶσιν τούτου, διότι ἄλλως ἀμέσως ἤθελε διατάξει τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐντάλματος.

§34Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐζήτησα περὶ τούτου ἐκ νέου πληροφορίας. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοιοῦτον ἔνταλμα. Θέλω ἐξετάσει καὶ ἐνεργήσει τὰ δέοντα.

§35Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς ἐφημερίδας εἶδον, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαμῶν συνάδελφος κ. Πεσμαζόγλου, ἐπιστρέψας ἐξ Εὐρώπης, ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπέτυχε τοῦ σκοποῦ, δι’ ὃν εἶχε μεταβῆ ἐκεῖσε, ἤτοι τῆς ἐξευρέσεως κεφαλαίων διὰ τὴν συσταθησομένην Ἑταιρείαν — ἐὰν τοιαύτη ἤθελε συσταθῆ — πρὸς ἑνιαίαν διαχείρισιν τῆς σταφίδος, πρὸς δὲ, ὅτι ὑπέβαλεν ἢ θὰ ὑποβάλῃ σήμερον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὰς ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου προτάσεις του. Ἐὰν τοῦτο ἦναι ἀληθές, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν τῶν προτάσεων τούτων καὶ τὴν διανομὴν αὐτῶν οὐ μόνον πρὸς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς διαφόρους ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ταῖς σταφιδοφόροις ἐμπορικοὺς καὶ κτηματικοὺς συλλόγους καὶ τοὺς ἐκεῖ δημάρχους, ἵνα διὰ τούτων λάβωσιν ἅπαντες γνῶσιν. Καὶ ἔχω λόγους, ἵνα ζητήσω τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν τῶν προτάσεων τούτων, διότι φῆμαί τινες ἐκυκλοφόρησαν σήμερον, καὶ μάλιστα ἀνεγράφησαν καὶ εἴς τινας ἐφημερίδας, φῆμαι, αἱ ὁποῖαι διαδιδόμεναι ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ ἐμβάλωσιν εἰς ταραχὴν καὶ ἀνησυχίαν καὶ θὰ προκαλέσωσιν ἐξέγερσιν εἰς μερίδα τινὰ τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, καὶ ἰδίᾳ εἰς τὸν νομόν Μεσσηνίας, διότι διὰ τῶν διαδόσεων τούτων ἀφίνεται νὰ ὑπονοηθῇ, ὅτι διὰ τῶν προτάσεων τοῦ κ. Πεσμαζόγλου προτείνεται οὐδὲν περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον ἢ ὁ ἀποκλεισμὸς τῆς Μεσσηνιακῆς σταφίδος ἐκ τῆς ἐξωτερικῆς ἀγορᾶς. Ἐγὼ δυσκολεύομαι νὰ πιστεύσω τοῦτο, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κύριος Πεσμαζόγλου, τὸν ὁποῖον ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς καὶ ἰδίᾳ ὁ λαὸς τῶν Καλαμῶν ἐτίμησε τοσοῦτον, ἀναδείξας αὐτὸν πανηγυρικῶς ἀντιπρόσωπόν του, χωρὶς μάλιστα οὐδὲ κἄν νὰ τὸν γνωρίζῃ, καταρρίψας πρόσωπα καὶ ὀνόματα συνδεόμενα ἀρρήκτως πρὸς τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου ἐκείνου, δὲν θὰ θελήσῃ, λέγω, ν’ ἀποδώσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην του διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἀπὸ τοῦ ἐμπορίου τοῦ Μεσσηνιακοῦ προϊόντος. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὴν σύστασίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα εὐθὺς ὡς ὑποβληθῶσιν αὐτῷ τοιαῦται προτάσεις διατάξῃ τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν αὐτῶν πρὸς φωτισμὸν τῶν ἐνδιαφερομένων.

§36Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Καλαμῶν κύριος Πεσμαζόγλου ἀνεκοίνωσε σχετικὰ περὶ τῆς ὑποθέσεως, τῆς ἀφορώσης εἰς τὰ τῆς σταφίδος, πρὸς τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ πρὸς ἐμέ. Δὲν εἶναι ἀκόμη καιρὸς νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν περὶ τῶν προτάσεων, αἱ ὁποῖαι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης εἶναι μόνον προφορικαί. Πρὶν ἢ ὑποβληθῶσι γραπταὶ προτάσεις, δὲν εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀνακοινώσω τι· ὅταν ὑποβληθῶσι τοιαῦται γραπταί, δυνατὸν νὰ τὰς ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐν τούτοις, προκειμένου νὰ ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμα ἐκ τῶν προτάσεων, ἡ Κυβέρνησις προηγουμένως, ἡ ἀντιπροσωπεύουσα τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοκτημόνων καὶ τοῦ τόπου, θὰ συμβληθῇ πρὸς τὴν ἐνδεχομένην ἑταιρείαν, ἥτις ποιεῖται τὰς προτάσεις. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν πληρέστερον ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοκτημόνων. Διὰ τοῦτο πρὶν ἢ καταρτισθῇ σύμβασις, ἂν αἱ γενησόμεναι προτάσεις καταλήξουν εἰς ἀμοιβαίαν συμφωνίαν, φρονῶ ὅτι καὶ αὐταὶ αἱ προτάσεις δὲν ἐπιβάλλεται ν’ ἀνακοινωθῶσιν ἐξ ἡμῶν, τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Πεσμαζόγλου νὰ δημοσιεύσῃ τὰς προτάσεις, ἂς τὰς δημοσιεύσῃ· διότι αἱ προτάσεις αὐταὶ καθ’ ἑαυτὰς δὲν ἔχουσι σημασίαν, ἐφ’ ὅσον δὲν περιβάλλονται ὑπὸ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι πρὸ παντὸς ἔχομεν ἀνάγκην ψυχραιμίας μεγάλης, ὅπως διεξαγάγωμεν τὰς διαπραγματεύσεις ὅσον τὸ δυνατὸν συμφερώτερον διὰ τὸν τόπον.

§37Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶπεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν, καὶ τὸ πόρισμα τῶν σκέψεών της θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐντὸς τριῶν ἢ τεσσάρων ἡμερῶν. Δυστυχῶς παρῆλθον ἔκτοτε πολλαὶ ἡμέραι, καὶ ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν εἰσέτι ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν. Ἴσως τὴν δευτέραν ταύτην δήλωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐποιήσατο εἰς τὴν Βουλὴν, ἐννοῶν τὸ σύστημα τῆς ἑνιαίας διαχειρίσεως. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, εὔχομαι, ὅπως τὸ σύστημα τοῦτο καταστῇ ἐπωφελὲς πρὸς τὸ συμφέρον τῶν σταφιδοπαραγωγῶν· ἀλλὰ φοβοῦμαι πολύ, μήπως οἱ ὅροι, τοὺς ὁποίους ἔθεσαν οἱ ἐν Εὐρώπῃ κεφαλαιοῦχοι καὶ ἰδίως...

§38Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ γνωρίζετε αὐτό.

§39Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐκφέρωμεν κρίσεις ἐπὶ ἀγνώστων πραγμάτων.

§40Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠξεύρετε, ποῦ θὰ καταλήξω; Διατὶ μὲ διακόπτετε; Λέγω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ ἐν Εὐρώπῃ κεφαλαιοῦχοι, οἱ θέσαντες τοιούτους ὅρους, καθὼς καὶ ἡ συμμετοχὴ τῶν ἐν Ἀγγλίᾳ παντοπωλῶν, μοὶ δίδουν τὸ ἐνδόσημον νὰ νομίζω, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο θὰ κατασταθῇ ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐὰν λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, τὸ σύστημα τοῦτο κριθῇ ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ, εἶναι ἄδικον ν’ ἀφήσωμεν τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς εἰς τὴν τύχην των. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν—καὶ εἰς αὐτὸ ἤθελον νὰ καταλήξω—νὰ μελετήσῃ καὶ ἕτερον σύστημα, ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ σύστημα τοῦ κ. Πεσμαζόγλου ἤθελε θεωρηθῆ ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν. Ταῦτα λέγων, κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ προδικάσω τὸ σύστημα τῆς ἑνιαίας διαχειρίσεως· τοὐναντίον μάλιστα, ἐφ’ ὅσον αἱ λεπτομέρειαι θὰ ὦσιν ἐπίσης ἐπωφελεῖς διὰ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ἐγὼ θέλω ὑποστηρίξει ἐνθέρμως τοῦτο. Σκοπῶ μόνον νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἰδίως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ἐπιβάλλει τὴν λῆψιν συντονωτάτων μέτρων πρὸς λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, διότι ἡ κατάστασις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν εἶναι τοιαύτη, ὥστε οὗτοι δὲν θὰ δυνηθῶσιν οὔτε τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὑποχρεώσεις των νὰ ἐκπληρώσωσι, πολλοὶ δ’ ἐξ αὐτῶν κινδυνεύουσι καὶ νὰ ὑποστῶσι τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον.

§41Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νομίζω ὅτι οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει, ὅτι πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξετάσῃ τοὺς ὅρους τοὺς προτεινομένους ὑπὸ τοῦ κυρίου Πεσμαζόγλου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει πᾶσαι αὗται αἱ διαπραγματεύσεις νὰ γείνωσι ταχέως, διότι πρέπει νὰ ληφθῇ ἕν μέτρον, οἱονδήποτε κρίνει ἡ Κυβέρνησις· διότι ἐπίκειται ἡ λῆξις τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, καὶ οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἐγένετο ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Πρέπει νὰ δώσωμεν μίαν λύσιν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ταχέως ὑποβάλῃ τὴν σύμβασιν ταύτην.

§42ΑΡΙΣΤΟΜ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὸ ζήτημα, ὡς παρουσιάζεται, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιταχυνθῇ· θὰ παρεκάλουν δὲ τὸν κ. ἐκ Καλαμῶν Βουλευτὴν, ἐὰν ἦτο ἐδῶ, νὰ σπεύσῃ τὸ συντομώτερον νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ τὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βουλὴν προτοῦ ἀκόμη ἐπέλθῃ ἡ νέα ἐσοδεία.

§43Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Προτιμότερον ἤθελεν εἶσθαι, πρὶν ἢ ἐπιληφθῇ ὁριστικῶς ἡ Κυβέρνησις τῶν προτάσεων...

§44ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μὰ ὑπεβλήθησαν προτάσεις;

§45Ν. ΔΑΓΡΕΣ. .. τῶν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Πεσμαζόγλου ὑποβαλλομένων, προτιμότερον, λέγω, θὰ ἦτο, ἂν ἤθελε συστήσει ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸν κύριον Πεσμαζόγλου, ἵνα τὰς προτάσεις ταύτας δημοσιεύσῃ καὶ διὰ τοῦ τύπου, διότι ἐπὶ τῶν προτάσεων τούτων θέλουσι κληθῆ νὰ συζητήσωσι καὶ οἱ Βουλευταὶ καὶ οἱ σταφιδοκτήμονες καὶ οἱ ἐμπορικοὶ σύλλογοι. Ἐν σχέσει δὲ πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνεται ἑκάστοτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Γεωργακόπουλος, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι οὐδὲν ἄλλο μέτρον εἶναι ἱκανὸν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα ἢ ἡ κατάργησις πάντων τῶν ὑπαρχόντων μέτρων. Ἔχω ἕτοιμον νομοσχέδιον καὶ αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν περὶ καταργήσεως τῆς παρακρατήσεως...

§46ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περὶ αὐτοῦ γίνεται συζήτησις;

§47Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ δώσῃ ὑπόσχεσιν περὶ ἀποκλεισμοῦ τῶν σταφιδαμπέλων τῆς Μεσσηνίας, διότι, ὡς λέγεται, καὶ ὡς ἀνεκοίνωσε πρὸς ἐμὲ ὁ κύριος Πεσμαζόγλου, αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι Καλαμῶν, Μεσσήνης, Ὀλυμπίας καὶ Τριφυλίας θέλουσιν ἀποκλεισθῆ ἐκ τῆς συμβάσεως. Οὗτος εἶναι ὅρος, τὸν ὁποῖον οἱ Μεσσήνιοι δὲν θέλουσιν ἀποδεχθῆ.

§48Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χωρὶς νὰ κατάγωμαι, κύριε Πρόεδρε, ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας καὶ χωρὶς νὰ ἐκπροσωπῶ πληθυσμοὺς σταφιδικούς, νομίζω ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα, ὡς Βουλευτὴς καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους, ν’ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ νὰ εἴπω πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους καὶ φιλτάτους συναδέλφους, τοὺς καταγομένους ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ ἐψηφισμένους ὑπὸ πολιτῶν σταφιδούχων καὶ σταφιδοφυτευτῶν, ὅτι τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν δὲν θίγει μόνον τὰ ἰδιαίτερα συμφέροντα 5 ἢ 6 ἐπαρχιῶν, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θίγει τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῶν. Δικαιοῦμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ἀπὸ μακρᾶς σειρᾶς ἐτῶν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα ἀπέβη νόσος ὀδυνηρὰ καὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τῆς Βουλῆς. Ἀνάγκη δὲ καὶ κοινὴ εὐχὴ πάντων εἶναι νὰ λάβῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ἕν τέρμα, ἀλλὰ τέρμα εὐτυχές. Ὑπομιμνήσκω δὲ τοῖς κυρίοις συναδέλφοις, ὅτι, ἐὰν ἡ λύσις, ἥτις ὑπεδηλώθη κατὰ προηγουμένην Περίοδον τῆς Βουλῆς διὰ τῆς μεθόδου τοῦ μονοπωλίου ὑπῆρξεν ἀτυχὴς καὶ δὲν ἐτελεσφόρησεν, ὀφείλεται τοῦτο εἰς τὰς μακρὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὰς ἐξεγέρσεις τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, αἵτινες προεκλήθησαν ἐκ τῶν τοιούτων συζητήσεων. Ἐφ’ ὅσον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν μακρῶν συζητήσεων ἐνταῦθα καὶ ἐξεγέρσεων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, δὲν δύναται μετὰ ψυχραιμίας νὰ συζητήσῃ σύστημα, λῦον τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Ποιοῦμαι λοιπὸν ἔκκλησιν νὰ καταπαύσωσιν αἱ συζητήσεις, αἱ γινόμεναι ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ν’ ἀφεθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐλευθέρα, ἵνα προσκομίσῃ τὰ μέτρα της εἰς τὴν Βουλήν. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν ὁ κύριος Πεσμαζόγλου ἦναι φιλόπατρις πολίτης, καὶ ὅσον καὶ ἂν ἐξ ἁγνῆς φιλοπατρίας ἐπιζητῇ τὴν λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἡ ἀξιέπαινος φιλοδοξία αὐτοῦ δὲν εἶναι καὶ φιλοδοξία συγχρόνως τῶν ὄπισθεν αὐτοῦ κρυπτομένων ἐπιχειρηματιῶν, οἵτινες ἀπαρτίζουσιν ἑταιρείαν, ἑταιρείαν καθαρῶν κεφαλαιούχων, διὰ τῶν κεφαλαίων αὐτῶν ἐπιζητούντων τὸ κέρδος. Ἐὰν ὁ κύριος Πεσμαζόγλου ἐμφορῆται ὑπὸ φιλοπατρίδων αἰσθημάτων, δὲν δύναται ὅμως νὰ ἀναλάβῃ καὶ τὴν εὐθύνην τῆς ἁγνῆς ἀγάπης τῶν συνεταίρων του ξένων κεφαλαιούχων πρὸς ἡμᾶς, ἀγάπης ἀπηλλαγμένης βλέψεων κερδοσκοπίας. Ποιοῦμαι λοιπὸν τὴν ἔκκλησιν νὰ ἀφεθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐλευθέρα, ἵνα προβῇ εἰς τὰς διαπραγματεύσεις καὶ ὑποβάλῃ ὑπευθύνως τὴν συναφθησομένην σύμβασιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Ἐπιδοκιμασίαι).

§49ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ἐν ὅσῳ δὲν ὑποβάλλονται αἱ προτάσεις καὶ νομοσχέδιον ἐπὶ τούτων...

§50Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ὑποβάλωμεν νομοσχέδιον, ἐὰν εὕρωμεν ἐπωφελεῖς τὰς προτάσεις.

§51Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. .. δὲν ἐπιτρέπεται συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν. Λέγω ὅμως, ὅτι ὁπωσδήποτε ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ, ὅτι καὶ τὰ προνενομοθετημένα χρήζουσιν ἀνακαθάρσεως, καὶ ὅτι ἐπ’ αὐτῶν ὀφείλει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της, διότι τὰ μέχρι τοῦδε νομοθετικὰ μέτρα περὶ τῆς σταφίδος ἀπέβησαν ἀτελεσφόρητα, ἰδίως δὲ ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως, ὅστις, ἐνῷ εἶχε σκοπὸν νὰ μετριάσῃ τὴν παραγωγήν, κατὰ τὴν πεποίθησιν ἐμοῦ καὶ τῶν συμπολιτῶν μου συνετέλεσεν εἰς τὴν αὔξησιν αὐτῆς δι’ ἀνταγωνισμοῦ πρὸς τὴν ἐξαγομένην σταφίδα ὑπὸ ἄλλην μορφήν. Ἑπομένως οἱ κείμενοι νόμοι χρήζουσι τροποποιήσεως, καὶ αὕτη πρέπει νὰ ἦναι ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως...

§52Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Νὰ καταργήσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα.

§53Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι αὐτῆς τῆς γνώμης, ἰδίως ἐπὶ τῆς παρακρατήσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ θεωρηθῇ ἐπωφελὴς ἡ σύμβασις καὶ νὰ μὴ ἐγκριθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§54Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ἐπειδὴ ὅσοι κατάγεσθε ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν γνωρίζετε τὴν ἀθλίαν κατάστασιν αὐτῶν, καὶ ἐπειδὴ μέχρις ὅτου ὑποβληθῶσιν αἱ προτάσεις τοῦ κ. Πεσμαζόγλου καὶ γείνωσι δεκταὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς δυνατὸν νὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κυρίου Δαγρὲ κατ’ ἀρχήν, καὶ μετ’ αὐτὸ τὸ τοῦ κυρίου Πεσμαζόγλου, καὶ ἐκ τῶν δύο νὰ προτιμήσῃ τὸ σκοπιμώτερον.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου.

§56ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§57ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ μνημείων τῆς Βυζαντινῆς τέχνης ἀνατεθειμένων εἰς χεῖρας ἱερωμένων, κληρικῶν ἢ ἐπιτρόπων ἐκκλησιῶν, οἵτινες οὐδὲν ἔχουσι τὸ κοινὸν μετὰ τῆς τέχνης, θὰ ἦτο φρόνιμον, ἂν νομοσχέδιον ὑπεβάλλετο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐψηφίζετο, καθ’ ὃ οὐδεμία πρᾶξις ἢ ἐνέργεια ἐπὶ τοιούτων οἰκοδομημάτων δύναται νὰ ἐπιχειρηθῇ αὐθαιρέτως ὑπὸ ἐπιτρόπων ἢ καλογήρων ἢ ἄλλων ἱερωμένων, διότι πᾶσαι αἱ τοιαῦται ἐργασίαι συντελοῦσιν εἰς καταστροφὴν τῶν μνημείων, τὴν μεγαλειτέραν δὲ μέχρι τοῦδε καταστροφὴν ἔπαθον τὰ μνημεῖα ὑπ’ ἐκείνων, οἵτινες ἐπέβλεπον καὶ συνετήρουν αὐτά, οὐχὶ δ’ ἐκ κακῆς προαιρέσεως.

§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχω τὴν αὐτὴν γνώμην καὶ ἐγώ, ἣν ἐδήλωσεν ὁ πρὸ ἐμοῦ ἀγορεύσας. Πρό τινων ἐτῶν εἶχον διαβῆ διὰ τῆς Ἄρτης, καὶ ἐπεσκέφθην τρεῖς ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ ναοὺς Βυζαντινῆς τέχνης, οἵτινες βεβαίως χρήζουσιν ἐξετάσεως, ἵνα συμπληρωθῇ ἡ συντήρησις αὐτῶν, ὅπως μὴ καταρρεύσωσι. Διὰ τοῦτο, ὅτε τελευταῖον μετέβη ὁ νομάρχης εἰς Ἄρταν, παρεκάλεσα αὐτὸν νὰ ἐπισκεφθῇ τοὺς ναοὺς τούτους καὶ νὰ φροντίσῃ, ἂν ὑπῆρχον ἀνάγκαι τινὲς συντηρήσεως ἢ ἐπιμελείας, νὰ θεραπεύσῃ ταύτας. Ὁ κ. νομάρχης, ἀφικόμενος ἐκεῖ, ἐπεσκέφθη μετὰ τοῦ κ. νομομηχανικοῦ τοὺς ναοὺς, ἔλαβον δὲ ἔκθεσιν αὐτοῦ περὶ τούτων. Ἐπειδὴ ὅμως τὰ σῳζόμενα ἔργα Βυζαντινῆς τέχνης εἰσὶν εὐπαθῆ, ὑπέλαβον ἀκροσφαλὲς νὰ προβῶ εἰς ἐκτέλεσιν μέτρων, προτεινομένων ἀπὸ μὴ εἰδήμονας εἰς τὰ ἔργα τῆς Βυζαντινῆς τέχνης. Διὰ τοῦτο ἔγραψα ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Γενικὸν Ἔφορον τῶν ἀρχαιοτήτων, καὶ ἀπέστειλα αὐτῷ καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομάρχου, παρακαλέσας αὐτὸν νὰ μελετήσῃ ἐπ’ αὐτῆς, καὶ νὰ μοὶ ἀνακοινώσῃ τὰς ἰδίας αὐτοῦ σκέψεις, ἵνα δυνηθῶ νὰ συντελέσω πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν προτάσεων αὐτοῦ. Περὶ δὲ τῆς Μονῆς Σκριποῦς, ὅτε ἐπεσκέφθην τὴν κωμόπολιν Σκριποῦν, πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Ὀρχομενοῦ, εἶδον καὶ τὸν ναὸν τῆς Σκριποῦς· ἀλλ’ ὁ ναὸς ἐκρίνετο ὡς κατηρειπωμένος, οὐδὲ μοὶ ἐπέτρεψαν νὰ εἰσέλθω καὶ ἴδω αὐτόν, διότι μοὶ παρέστησαν, ὅτι δὲν εἶμαι ἐν αὐτῷ ἀσφαλής. Συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ Μονὴ τῆς Σκριποῦς νὰ συγχωνευθῇ μετὰ τῆς Μονῆς Δομβοῦς, ἡ δὲ συγχώνευσις σκοπὸν εἶχε, τὰ εἰσοδήματα τῆς Μονῆς Σκριποῦς, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν εὐκαταφρόνητα, νὰ συγχωνευθῶσιν εἰς τὰ τῆς Μονῆς Δομβοῦς· ἀλλὰ δὲν γνωρίζω, ἂν ἀνέλαβεν ἡ δευτέρα Μονὴ ὑποχρέωσίν τινα εἴτε πρὸς ἐπιμέλειαν τοῦ ναοῦ τοῦ ἑτοιμορρόπου, εἴτε πρὸς ἄλλον τινὰ σκοπόν. Κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην ἔπρεπε νὰ διαλυθῇ ἡ Μονὴ τῆς Σκριποῦς, — ἀλλ’ ἡ γνώμη μου ἦτο γνώμη, ἣν τότε ἐσχημάτισα, οὐχὶ δὲ γνώμη τοῦ Πρωθυπουργοῦ, — ν’ ἀφαιρεθῇ δὲ ἀπὸ τῆς Μονῆς Δομβοῦς ἡ περιουσία τῆς Μονῆς Σκριποῦς, καὶ νὰ χρησιμεύσῃ μέρος μὲν αὐτῆς πρὸς ἀνακαίνισιν τοῦ ναοῦ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ σχεδίου, τὸ δὲ ὑπόλοιπον νὰ διατεθῇ πρὸς ἐπισκευὴν τῆς Μονῆς τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω, πῶς νῦν ἔχουσι τὰ πράγματα, ὑποθέτω δὲ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν θέλει ἐξετάσει τὴν ὑπόθεσιν.

§59Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Κατόπιν τῶν λεχθέντων θέλω ἐξετάσει τὰ τῆς Μονῆς Σκριποῦς καὶ τὰ τοῦ τρόπου τῆς διορθώσεως αὐτῶν, διότι καὶ ἐγὼ παρὰ τοῦ κ. Στρογκώφσκη ἔμαθον περὶ τῆς σημασίας τοῦ μνημείου αὐτοῦ.

§60ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§61Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§62Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Βεβαίως δικαίως ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐγείρει φωνὴν ὑπὲρ τῆς σιδηροδρομικῆς ἐκείνης γραμμῆς, ἡ ὁποία καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἀπασχολεῖ καὶ τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἀπησχόλησεν. Ἀλλ’ ὅσον ἀπόκληρος εἶναι ἡ Λακεδαίμων, ἐπὶ τοσοῦτον εἶναι ἀπόκληρος καὶ ἡ Κυνουρία, ἐσχάτως δὲ, μετὰ μελέτην μεγάλην τῶν μερῶν ἐκείνων, ἐθεωρήθη ὅτι ἠδύνατο νὰ γείνῃ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ μεταξὺ Τριπόλεως καὶ Σπάρτης διὰ τῶν ὀρεινῶν δήμων τῆς Κυνουρίας, οὕτω δὲ θὰ συγκοινωνῶσι πλεῖστοι τῶν ὀρεινῶν δήμων τῆς Λακεδαίμονος, οἱ ὁποῖοι ἄλλως δὲν ἤθελον συγκοινωνεῖ, καὶ διετάχθη ὁ νομομηχανικὸς Ἀρκαδίας νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ κάμῃ τὴν μελέτην, ἀλλ’ ὁ νομομηχανικὸς δὲν ἀνεχώρησεν εἰσέτι, διότι κατὰ σύμπτωσιν εἰς ἐπιστολήν του μοὶ γράφει, ὅτι αὔριον πρόκειται ν’ ἀναχωρήσῃ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐκ Κυνουρίας καὶ ἐκ μέρους, ἐλπίζω, τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν Μαντινείας νὰ ἀναβάλῃ πᾶσαν ἐνέργειαν ἐπὶ τῶν μελετωμένων γραμμῶν μέχρις οὗ ὑποβάλῃ τὴν μελέτην του ὁ νομομηχανικὸς Ἀρκαδίας. Ἀπὸ τοῦδε δὲ ἤθελον συστήσει εἰς τὸν σεβαστὸν ἀρχηγόν μου νὰ μὴ ὀρρωδήσῃ, προκειμένου περὶ τῆς κατασκευῆς τῆς σιδηροδρομικῆς ταύτης γραμμῆς, πρὸ τῆς δαπάνης ἔστω καὶ ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν ἐπὶ πλέον.

§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τίνων σημείων;

§64Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μεταξὺ Τριπόλεως καὶ Σπάρτης διὰ τῶν ὀρεινῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας. Τοιουτοτρόπως πρόκειται νὰ συγκοινωνήσωσι τὸ ἥμισυ τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος, τὰ ¾ τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας καὶ τὸ ¼ τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας, θέλει δὲ ἀποφύγει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν κατασκευὴν τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔχει ὑποσχεθῆ καὶ τὴν ὁποίαν δύναται νὰ κατασκευάσῃ ὅταν ἐπιτρέψωσι τοῦτο τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, καὶ συνεπῶς θ’ ἀποφύγῃ δαπάνην 500,000 δραχμῶν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαιτήσῃ ἡ κατασκευὴ τῆς ἁμαξιτῆς ταύτης ὁδοῦ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πονηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§66ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ μικροῦ, κύριε Πρόεδρε, ἀνεκοινώθη ἐπερώτησίς μου, ἀπευθυνομένη πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἐπερώτησις, ἥτις βεβαίως παρήγαγεν ἐντύπωσιν ἕνεκα τοῦ μακροσκελοῦς αὐτῆς, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἦτο μία ἐπερώτησις, ἀλλὰ συγκεφαλαίωσις τριῶν ἐπερωτήσεων, ἃς πρὸ καιροῦ εἶχον ὑποβάλει, τὴν μὲν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 10 Ἀπριλίου, τὴν δὲ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 5 Μαΐου, καὶ τὴν τρίτην καθ’ ἑπομένην συνεδρίασιν, ὑπομνήσεις δὲ ἐπανειλημμένας ἐποιησάμην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, παρακαλῶν αὐτὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὰς διὰ τῶν ἐπερωτήσεών μου τούτων ζητηθείσας πληροφορίας, ἐξ ὧν αἱ μὲν δύνανται νὰ ἐξαχθῶσιν ἐκ τοῦ ἀρχείου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ὡς λόγου χάριν ἡ ἀφορῶσα εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τῶν πολιτικῶν καὶ ποινικῶν ἀποφάσεων, ἕτεραι δὲ δύνανται νὰ ζητηθῶσι καὶ τηλεγραφικῶς παρὰ τοῦ Εἰσαγγελέως ἢ τοῦ Γραμματέως τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ Πρωτοδικῶν, καὶ νὰ δοθῇ τάχιστα ἡ ἀπάντησις, ἡ δὲ τρίτη καὶ τετάρτη δύναται νὰ ἐξαχθῇ ἐκ τῶν γραφείων τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐκ τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν. Ἑπομένως εἶναι δυνατὸν ταχέως νὰ γείνῃ ἡ κατάθεσις αὐτῶν. Πρὸς εὐκολίαν δὲ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἐσκέφθην νὰ ἀνακεφαλαιώσω ὅλας τὰς ζητουμένας ὑπ’ ἐμοῦ πληροφορίας εἰς μίαν ἐπερώτησιν, ὥστε ἀναγραφόμεναι αὗται ἐν τῷ αὐτῷ ἐπισήμῳ πρακτικῷ νὰ εὐκολύνωσι τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν εὕρεσιν καὶ παροχὴν αὐτῶν.

§67Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Γενικωτέρα ἔρευνα γίνεται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ὅπως εὑρεθῶσι καὶ προσκομισθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν πᾶσαι αἱ πληροφορίαι, ἃς ἐζήτησαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι καὶ αἵτινες σχετίζονται πρὸς τὰς ἐργασίας τῶν Πρωτοδικείων. Ἐν τῇ γενικῇ ταύτῃ μελέτῃ θὰ συμπεριληφθῶσι καὶ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ὁ κ. ἐκ Τριφυλίας Βουλευτὴς ζητεῖ. Ἐὰν ὅμως ἐπιμένητε, κύριε Βουλευτὰ, καὶ θέλητε μεμονωμένας τὰς πληροφορίας ταύτας, οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ προσκομίσω αὐτάς.

§68ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι ἐπιμένω, εἶπον ὅτι ἡ αἴτησίς μου ἀφορᾷ εἰς τὴν κατάθεσιν πινάκων ἰδιαιτέρων, μὴ σχετιζομένων πρὸς τὴν γενικὴν μελέτην τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἐπίσημον πρακτικὸν τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι θ’ ἀποστείλῃ ἐγκαίρως ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Τὰ πορίσματα τῆς γενικῆς ἐργασίας τοῦ Ὑπουργείου διενεμήθησαν εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ἀλλ’ ἐγὼ ζητῶ συμπληρωματικὰς πληροφορίας, διότι ἐν τῷ διανεμηθέντι πίνακι περιέχονται μόνον αἱ καταδικαστικαὶ καὶ αἱ ἀναβλητικαὶ ἀποφάσεις, οὐχὶ δὲ καὶ αἱ ἐκκρεμεῖς ὑφιστάμεναι δίκαι, αἱ εἰσαχθεῖσαι, καὶ ἡ γενικὴ ἐργασία τῶν Δικαστηρίων. Ἑπομένως ἐν ταῖς πληροφορίαις, ἃς ζητῶ, ὑπάρχουσί τινες εἰδικώτεραι, αἵτινες ἀπαιτοῦσι τὴν ἀπάντησιν.

§69Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχω νὰ καταθέσω τὰς πληροφορίας ταύτας. Μόνον ἡ γενικωτέρα ἐργασία ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἠμπόδισε νὰ συμπεριληφθῶσι πᾶσαι αἱ ζητηθεῖσαι πληροφορίαι.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στάης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§71ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§72Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κυθήρων νὰ δώσῃ ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν του ταύτην, διότι βεβαίως πολλαὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν δύνανται νὰ ζητηθῶσιν ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, καὶ θέλω δώσει αὐτὰς εὐχαρίστως, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καί τινες πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνάγκη νὰ ζητηθῶσι παρὰ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§73Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Μεταξὺ τῶν δήμων τῶν συνιστώντων τὴν ἐπαρχίαν Ναυπακτίας συγκαταριθμεῖται καὶ ὁ μικρὸς δῆμος Παρευηνίων, ὁ ὁποῖος κακῶς ἔχει ὑπαχθῆ καὶ διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ναυπακτίας ὡς ἐκ τῆς γεωγραφικῆς αὐτοῦ θέσεως, διότι διαχωρίζεται τὸ μὲν ὑπὸ ἀδιαβάτων ὀρέων, ἀποτελούντων συνέχειαν τοῦ ὄρους Ἀνατολικοῦ, τὸ δὲ ὑπὸ τοῦ ποταμοῦ Εὐήνου, ἑνὸς τῶν σημαντικωτέρων ποταμῶν τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος, ἀγεφύρωτος τυγχάνων, καθιστᾷ ἀνέφικτον τὴν συγκοινωνίαν μετὰ τῆς λοιπῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας. Ἡ ἀνάγκη αὕτη δὲν γίνεται τὸ πρῶτον νῦν καταφανής, ἀλλ’ ἐγένετο ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ὅτε καὶ τὰ Ἐπαρχιακὰ Συμβούλια καὶ τὰ Νομαρχιακὰ ἀπεφήναντο γνώμην καὶ ἐξέφρασαν εὐχήν, ὅπως ὁ δῆμος αὐτὸς ἀποσπασθῇ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας καὶ προσαρτηθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας. Τὴν ἀνάγκην ταύτην κατεῖδεν ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ, καὶ τότε εἶχεν ὑποβάλει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον διὰ λόγους ἄλλους δὲν ἐψηφίσθη. Ἀλλὰ καὶ ὁ νῦν κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην ταύτην καὶ κατὰ τὸ 1903 ὑπέβαλεν ἢ μᾶλλον υἱοθέτησε πρότασιν νόμου, ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ τότε βουλευτοῦ Ναυπακτίας κ. Καλαντζοπούλου. Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου συνετάξαμεν νῦν καὶ ὑποβάλλομεν εἰς τὴν Βουλήν, πρότασιν νόμου, ἥτις ὑπεγράφη ὑφ’ ἡμῶν τῶν ἐκ Τριχωνίας Βουλευτῶν καὶ ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων ἐκ Ναυπακτίας συναδέλφων, καὶ παρακαλοῦμεν νὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, διότι ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ὑποβαλλομένη δὲν πρόκειται οὔτε ἀντίδρασιν νὰ προκαλέσῃ, ἀλλ’ οὔτε καὶ χρόνου δεῖται πρὸς ἀνάγνωσιν, διότι ἀποτελεῖται ἐξ ἑνὸς καὶ μόνου ἄρθρου.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 192).

§75Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριχωνίας συνάδελφος, ἔχω νὰ προσθέσω καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ ψήφισις αὐτῆς ἐπιβάλλεται ὑπὸ ἀναποδράστου ἀνάγκης. Ὅτε ἐξετέλουν ἐκλογικὴν περιοδείαν, οὐ μόνον οἱ κάτοικοι πάντες καὶ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, ἀλλὰ καὶ οἱ παῖδες ἀκόμη τοῦ δήμου Παρευηνίων ὡς μόνην ἀξίωσιν προέβαλλον τὴν ἀπόσπασιν τοῦ δήμου τούτου ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας καὶ τὴν προσάρτησιν αὐτοῦ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας, διότι οὐ μόνον τοπογραφικῶς συνδυάζεται μετὰ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, ἀλλὰ καὶ τὰ συμφέροντα αὐτοῦ καὶ τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας μετὰ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας ἐπιβάλλουσι τοῦτο. Διὰ τοῦτο ὑποβάλω τὴν παράκλησιν, ὅπως ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου ἀναγραφῇ μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, διότι οὐδεὶς θὰ ὑπάρξῃ ὁ ἀντιλέγων.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπούσδρας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§77Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Σοφάδων εἶχον ἀγοράσει παρὰ τῆς Ἑλένης χήρας Ζαρίφη τὸ χωρίον αὐτῶν ἐπὶ πιστώσει τοῦ τιμήματος, χορηγήσαντες ὑποθήκην πρὸς ἀσφάλειαν αὐτοῦ ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ κτήματος. Ἡ πωλήτρια Ζαρίφη τὴν ἐνυπόθηκον ταύτην ἀπαίτησιν ἐξεχώρησεν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, καὶ διὰ τοῦ νόμου τῆς 20 Μαρτίου τοῦ ἔτους 1900 τὸ ἐκχωρηθὲν τίμημα κατενεμήθη εἰς δέκα ἴσας ἐτησίας δόσεις, καὶ ἐν ὑπερημερίᾳ ἑκάστης δόσεως ὡρίσθη τόκος 5% ἐτησίως· δυσμενεῖς ὅμως καιρικαὶ περιστάσεις καὶ ἔκτακτος ἀφορία, ἥτις ἐπηκολούθησε κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους, διετάραξαν τὴν οἰκονομικὴν ἰσορροπίαν τῶν κατοίκων, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ἀναλογοῦσα εἰς ἕνα ἕκαστον δόσις εἶναι πολὺ δυσανάλογος πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν αὐτῶν, καὶ συνεπῶς δυσχερῶς δύναται νὰ ἐξοφληθῇ τὸ χρέος· ἐὰν ὅμως αἱ δόσεις καταστῶσι μικρότεραι, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοφληθῇ τὸ περὶ οὗ πρόκειται χρέος κανονικῶς. Πλὴν τούτου τὸ Δημόσιον εἰσέπραξεν ἐκτὸς τοῦ τόκου τῆς ὑπερημερίας καὶ πρόσθετον 20%· ἀλλ’ οὕτω παρεβίασε τὰς περὶ ἐκχωρήσεως διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος ἀστικοῦ δικαίου. Δίκαιον ἑπομένως εἶναι νὰ συμψηφισθῇ τὸ οὕτως εἰσπραχθὲν ποσὸν εἰς τὰς ὀφειλομένας δόσεις. Τούτων ἕνεκα ποιοῦμαι σύστασιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, δι’ οὗ νὰ καθίστανται μικρότεραι αἱ δόσεις, καὶ νὰ συμψηφίζηται τὸ ἀχρεωστήτως εἰσπραχθὲν ποσὸν εἰς τὰς ὀφειλομένας δόσεις. Ἔχω δὲ δι’ ἐλπίδος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θέλει ἀποδεχθῇ τὴν σύστασίν μου ταύτην, ἀφοῦ ἄλλως πρόκειται περὶ γεωργῶν Θεσσαλῶν, καταστάντων ἀνικάνων πρὸς τοιαύτην πληρωμὴν οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτῶν.

§78ΒΑΣ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1904 εἶχεν ἀναγραφῆ πίστωσις ἐκ δραχμῶν 5,000 διὰ τὸν ἐξωραϊσμὸν τοῦ Ἡρώου τοῦ Μεσολογγίου. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπεστάλη εἰς Μεσολόγγιον καὶ παρελήφθη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, πληροφοροῦμαι ὅμως, ὅτι κατηναλώθη εἰς ἄλλας ἀνάγκας, ἐντελῶς ἀσχέτους πρὸς τὸν προορισμὸν αὐτοῦ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητήσῃ παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν πληροφορίας, ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, καὶ ἐν τίνι δικαιώματι τὸ ποσὸν τῶν 5,000 δραχμῶν διετέθη πρὸς ἄλλον σκοπὸν καὶ οὐχὶ πρὸς τὸν ἀρχικὸν αὐτοῦ προορισμόν. Δὲν ἀμφιβάλλω δὲ, ὅτι ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ὅστις συνδέεται διὰ στενῶν καὶ ἱερῶν δεσμῶν μετὰ τοῦ Μεσολογγίου, δὲν θὰ θελήσῃ, ἵνα ὁ τόπος ἐκεῖνος ὁ ἱερὸς, ἐν ᾧ διεδραματίσθησαν τὰ μᾶλλον μεγαλουργὰ γεγονότα τῆς μεγάλης ἐπαναστάσεως, ἐξακολουθῇ νὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται σήμερον. Διότι δὲν θὰ πιστεύσητε, Κύριοι, ὅτι τὴν σήμερον εἶναι αὐτόχρημα κοπρὼν ὁ τόπος ἐκεῖνος.

§79ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐκ τῆς προχείρου ἐξετάσεως τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα κατέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, παρατηρῶ ὅτι ἐλλείπουσι: αʹ) ἀντίγραφα τῶν σχετικῶν διαταγῶν ἐμοῦ, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, πρὸς τὸν εἰς Παρισίους ἀπεσταλμένον ἀξιωματικὸν κ. Δημητριάδην περὶ τοῦ τρόπου τῆς προμηθείας ἀκάπνου πυρίτιδος, καὶ βʹ) αἱ προκηρύξεις καὶ τὰ πρακτικὰ τῶν κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐμῆς ὑπουργίας γενομένων μειοδοτικῶν δημοπρασιῶν διὰ τὴν προμήθειαν τροφίμων, ἀλεύρων ἢ ἄρτου, ἐλαίου, γαιανθράκων καὶ ἱματισμοῦ, καὶ πληροφορίαι ποσάκις αὗται ἐγένοντο καὶ ποῦ. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἔχουσι μεγάλην σημασίαν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ καὶ αὐτά.

§80Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ καταθέσωσι τὰς ζητηθείσας ὑπ’ ἐμοῦ πληροφορίας.

§81Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§82Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Ἐν τῇ δασικῇ νομοθεσίᾳ ὑπάρχουσι διατάξεις ἀφορῶσαι τὴν ἀπαλλαγὴν παντὸς τέλους ἐπὶ τῶν γεωργικῶν ἐργαλείων· ἀλλ’ ὡς ἔχει διατυπωθῆ ἡ διάταξις ἐν τῷ νόμῳ ͵ΒΡΞΒʹ τοῦ 1893, ἡ ἀπαλλαγὴ καθίσταται δῶρον ἄδωρον εἰς τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς. Ἀπαλλάσσονται, λέγει, τῆς πληρωμῆς παντὸς δικαιώματος τὰ εἰς γεωργικὰ ἐργαλεῖα κατηρτισμένα ξύλα. Ἐκ τῆς ἀσαφείας ταύτης οἱ δασάρχαι καὶ οἱ δασοχωροφύλακες ἑρμηνεύουσι τὴν διάταξιν ταύτην ἀναλόγως τοῦ συμφέροντος αὑτῶν καὶ τῶν περιστάσεων. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν μετὰ τῶν λοιπῶν ἀντιπροσώπων τῆς Καρδίτσης, ἥτις ἔχει καὶ ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς, κατασκευάζοντας γεωργικὰ ἐργαλεῖα, καὶ πεδινοὺς, ἀγοράζοντας αὐτὰ, νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου, δι’ ἧς συμπληροῦται τὸ ἄρθρον 3 τοῦ εἰρημένου νόμου, καὶ κατονομάζονται τὰ εἴδη τῶν γεωργικῶν ἐργαλείων, ἐφ’ ὧν ὁ νόμος οὗτος δὲν παρέχει τὴν ὑποσχεθεῖσαν βοήθειαν.

§83Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος οὗτος εἶναι συμπληρωματικὸς τοῦ ἀρχικοῦ νόμου τοῦ 1899, τὸν ὁποῖον καὶ περιορίζει. Τὰ γεωργικὰ ἐργαλεῖα εἶναι ποικίλα· ἐὰν δὲ ὁρίζῃ τοιαῦτα ὁ νόμος, βεβαίως τὰ μετ’ αὐτὸν νεώτερα ἐργαλεῖα δὲν δύνανται νὰ περιληφθῶσι. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι προτιμότερον εἶναι νὰ προκαλέσητε δι’ ἐγκυκλίου εὐρυτέραν ἑρμηνείαν τῆς διατάξεως.

§84Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Δυνατὸν ἐν τῷ ἄρθρῳ νὰ καθορισθῶσι τὰ περισσότερα τῶν ἐργαλείων, τὰ δὲ ἄλλα διὰ γενικῆς φράσεως νὰ καθορισθῶσι.

§85Δ. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου εἶναι σαφεστάτη.

§86Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Οἱ δασικοὶ ὅμως τὴν σβάρναν δὲν ἀναγνωρίζουν ὡς γεωργικὸν ἐργαλεῖον.

§87Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε εἶναι ἀνάγκη διατάξεως προβλεπούσης περὶ τῆς τοιαύτης μωρίας.

§88Λ. ΚΑΤΑΦΥΓΙΩΤΗΣ. Ἡμεῖς ὑποβάλλομεν τὴν πρότασιν νόμου ταύτην, ἐὰν δὲ δὲν συμπεριελάβομεν ὅλα τὰ εἴδη τῶν γεωργικῶν ἐργαλείων, δύνανται νὰ τὰ συμπληρώσωσιν ἕτεροι κύριοι συνάδελφοι.

§89Γ. ΠΛΑΤΑΝΙΩΤΗΣ. Ποτὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορισθῶσι.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 193).

§91Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἷς τῶν κυρίων συναδέλφων ἐκ Λαρίσης ἐδήλωσεν ἐπιθυμίαν νὰ μάθῃ διατὶ διεκόπησαν τὰ ἔργα τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Λαρίσης μέχρι Μεγάλου Κεσερλῆ. Ζητήσας ἔλαβον πληροφορίας, ἐξ ὧν καταφαίνεται, ὅτι τὰ ἔργα διεκόπησαν ἕνεκα τῶν πλημμυρῶν, αἵτινες ἐσχημάτισαν λίμνην καθ’ ὅλην τὴν διεύθυνσιν, καθ’ ἣν ἐμελετήθη ἡ χάραξις τῆς ὁδοῦ. Διὰ τοῦτο ὁ νομάρχης θέλει προκαλέσει μελέτην διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄξονος αὐτῆς. Ἐζητήθη πίναξ τῶν εἰσπραχθέντων ἐκ τῆς διανομῆς τῶν ταχυδρομικῶν ἐνσήμων ὑπὸ τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας κατὰ τὴν πρώτην τριμηνίαν τοῦ 1905. Τὸν πίνακα τοῦτον καταθέτω. Ἐξεδόθη νόμος τῇ 11 Ἀπριλίου 1900, δι’ οὗ συνέστη ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην καὶ παρασκευὴν τῶν σχεδίων καὶ διαγραμμάτων τῶν ἐκτελεστέων ἐν Θεσσαλίᾳ ἔργων. Ἡ διάρκεια αὐτῆς ἦτο πενταετής, ἐπειδὴ δὲ ἡ πενταετία λήγει τὸν μῆνα Ἀπρίλιον, ζητῶ διὰ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω, τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας ταύτης, διότι αἱ ἐργασίαι δὲν ἐπερατώθησαν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 194).

§93Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετικῶς πρὸς τὰ γεωργικὰ ἐργαλεῖα, περὶ ὧν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφός μου, δὲν πρόκειται περὶ νέων ἐργαλείων, ἀλλὰ πρόκειται νὰ καθορισθῶσι τὰ σχετικὰ πρὸς τὸ μοναδικὸν ἐργαλεῖον, τὸ ἄροτρον. Ἕνεκα τῆς ἀσαφείας τοῦ νόμου οἱ δασοφύλακες καταπιέζουσι τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς, ἀμφισβητοῦντες ἂν εἶναι γεωργικὰ ἐργαλεῖα ἡ σβάρνα, ὁ ζυγὸς καὶ τὰ τοιαῦτα. Ὑποθέτω ὅτι οὐδεὶς θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, ἵνα καθορισθῶσι ταῦτα διὰ νόμου, διότι ὁ ὁρισμὸς τῶν ἐργαλείων τούτων θὰ ἦναι εὐεργετικώτατος.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ποταμιᾶνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§95ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὰ κατατεθέντα ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἔγγραφα, τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν ἐκλογὴν Σάμης, δὲν εἶναι πλήρη. Κατετέθη ἀντίγραφον τηλεγραφήματος, ἀποσταλέντος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς τὸν ἐν Σάμῃ στρατιωτικὸν ἐπόπτην, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἀπαντᾷ εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 18 τηλεγράφημα αὐτοῦ, ὅπερ ὅμως δὲν ὑπάρχει ἐν τῷ φακέλῳ. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀλληλογραφία τις ἐν ταῖς ἐκθέσεσι ταῖς ὑποβληθείσαις ὑπὸ τῶν διοικητῶν τῶν κατὰ τόπους ἀποσπασμάτων, νὰ καταθέσῃ καὶ ταύτην. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ἵνα ὁμιλῶμεν οὐχὶ ἐπὶ τεκμηρίων, ἀλλ’ ἐπὶ γεγονότων.

§96ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλα ἔγγραφα, ἐκτὸς τῶν κατατεθέντων. Ἠπόρησα μάλιστα διὰ τὴν σπουδήν, ἣν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Σάμης ἐδείκνυε, ζητῶν τὸν φάκελον αὐτόν, διότι μελετήσας αὐτὸν δὲν εὗρόν τι τὸ μεμπτέον διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Θέλω ὅμως, ἐὰν παρελείφθη ἔγγραφόν τι, προσκομίσει καὶ αὐτό.

§97ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἀπάντησις, ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἔγγραφον, εἰς ὃ τὸ Ὑπουργεῖον ἀπαντᾷ. Φρονῶ ὅτι πᾶς τις ἐννοεῖ, ὅτι τὸ ἔγγραφον τῆς ἐρωτήσεως, τὸ περιέχον τὴν διαφωνίαν, εἶναι οὐσιῶδες, καὶ οὐχὶ ἡ ἀόριστος ἀπάντησις.

§98ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ στρατιωτικὸς ἐπόπτης ἀπηυθύνθη πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, ζητῶν ὁδηγίας περὶ τῆς ἐνεργείας αὐτοῦ· τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ἀπήντησεν, ὅτι πρέπει αὐτὸς νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ τὰς σχετικὰς πρὸς αὐτὸν ἐγκυκλίους.

§99ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ νὰ ζητῇ ὁ ἐπόπτης ὁδηγίας τὴν παραμονὴν τῆς ψηφοφορίας, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον, ὡσανεὶ αὐτὸς νὰ μὴ ἐγνώριζε τὰ καθήκοντά του, νὰ τῷ συνιστᾷ τὴν τήρησιν τῶν νόμων καὶ τῶν ἐγκυκλίων, εἶναι περίεργον! Τίνας ὁδηγίας ἐζήτει; ἐπὶ τίνος ζητήματος; Ἐζήτει ὁδηγίας ἐπὶ διαφωνίας πρὸς ἄλλην ἀρχήν; καὶ πρὸς ποίαν; ἢ εἶχεν αὐτὸς ἀπορίαν διὰ ζήτημά τι, καὶ ἠρώτησε; Ποῖον τὸ ζήτημα; ποία ἡ διαφωνία; ποία ἡ ἀπορία; Τοῦτο εἶναι τὸ οὐσιῶδες, καὶ τοῦτο ζητῶ.

§100ΑΝΑΣΤ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ἃ μοὶ γράφουσιν ἐκ Φενεοῦ, ἡ αὐτόθι δημοσία ἀσφάλεια εὑρίσκεται εἰς οἰκτρὸν σημεῖον. Ἐκεῖ περιφέρεται ὁ διάσημος ληστοφυγόδικος Τσόγκας, ὅστις, συνεταιρισθεὶς ἐσχάτως μετ’ ἄλλων κακοποιῶν στοιχείων, ἐν οἷς καί τις ἐκ τῶν φυλακῶν Πατρῶν ἀποδράς, προβαίνει εἰς διαφόρους ἐκνόμους πράξεις, ἐκβιάσεις, ἀπαγωγὰς καὶ κλοπάς. Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου ἐκείνου καὶ πρὸ παντὸς οἱ τοῦ χωρίου Φονιὰ, διατελοῦντες ὑπὸ τὸ κράτος τρόμου, εἶναι κεκλεισμένοι εἰς τὰς οἰκίας αὐτῶν καὶ δὲν μεταβαίνουσι εἰς τὰς ἐργασίας των, καὶ τὰ κτήνη δ’ αὐτῶν ἔχουσι κλείσει ἐντὸς τῶν οἰκιῶν. Πρό τινων ἡμερῶν ἐκλάπη ὁλόκληρον ποίμνιον τοῦ ἱερέως Μπαρμποπούλου, οἱ δὲ κάτοικοι σπεύσαντες κατεδίωξαν τὸν Τσόγκαν καὶ τοὺς συντρόφους αὐτοῦ, ἐν ᾧ ὁ ἀστυνόμος, καίπερ εἰδοποιηθεὶς, οὐδὲ κἄν ἐκινήθη ἐκ τῆς θέσεώς του. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς διαγωγῆς τοῦ ἀστυνόμου, καὶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ στρατιωτικὸν ἀπόσπασμα, ἵνα καταδιώξῃ τοὺς ληστοφυγοδίκους, οἵτινες κατέστησαν μάστιξ τοῦ δήμου Φενεοῦ.

§101Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἰς τὸν δῆμον Θορικίων τῆς Ἀττικῆς ὑπάρχουσι διάφοροι μεταλλευτικαὶ ἐργασίαι, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦσιν ἐκτὸς τοῦ ἐργατικοῦ πληθυσμοῦ καὶ πολλοὺς ὑπαλλήλους, πληρώνοντας φόρον ἐπιτηδεύματος, οἵτινες πέρυσιν ἐμπροθέσμως, ἀφοῦ ἐδήλωσαν τὸ ἐπάγγελμά των, προσῆλθον εἰς τὸν ταμίαν Λαυρίου, ὅπως πληρώσωσι τὸν φόρον τοῦ ἐπιτηδεύματος, ἀλλ’ ὁ ταμίας ἀπέπεμψεν αὐτοὺς, διότι δὲν εἶχεν ἑτοίμους τοὺς καταλόγους. Τώρα ὅμως, ἀφοῦ οὗτοι ἐπλήρωσαν τὸν φόρον, ζητεῖται παρ’ αὐτῶν καὶ τὸ πρόστιμον καὶ ὁ τόκος τῆς ὑπερημερίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ μέτρον τι περὶ τούτου, καὶ ἐπιβάλῃ τὴν δέουσαν τιμωρίαν εἰς τὸν ταμίαν, διότι ὁ πολὺς ζῆλος βλάπτει.

§102Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως συνεννοούμενος μετὰ τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας διατάξῃ τὴν κάλυψιν τῶν τάφρων, τὰς ὁποίας ἤνοιξεν ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἐν Ἐρετρίᾳ πρὸς ἐνέργειαν ἀνασκαφῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ εἶπε τότε, ὅτι ἔλαβε πρόνοιαν καὶ ἀπέστειλεν ὑπάλληλον· ἀλλὰ δυστυχῶς μέχρι σήμερον οὔτε ὑπάλληλος μετέβη, οὔτε ἐνέργειά τις ἐγένετο. Θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ ἐπισπεύσῃ τὰς ἐνεργείας του, διότι ἄλλως εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ζητήσωμεν φάρμακα καὶ ἐγκατάστασιν θεραπευτηρίου πρὸς ἀπόκρουσιν τῶν ἐκ τῶν ἀνοιχθέντων τάφρων ἐπαπειλουσῶν ἡμᾶς νόσων.

§103Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν εἶναι ἀκριβὴς ἡ εἴδησις, ἡ ἀναγραφεῖσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, περὶ μεγάλης καταχρήσεως εἰς τὴν ἁλυκὴν Ἀναβύσσου.

§104Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδὲν γινώσκω.

§105Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Καὶ ἑτέραν παράκλησιν ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁμιλῶν οὗτος περὶ τοῦ κατατεθέντος ἢ κατατεθησομένου νομοσχεδίου περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, καὶ περὶ τῆς προνοίας, ἣν ἡ Κυβέρνησις θέλει λάβει, ὅπως εἰς τὸ μέλλον μὴ καθυστερῶσιν οἱ δῆμοι τὰ ὀφειλόμενα ὑπ’ αὐτῶν ἐκ τελῶν ἐκπαιδευτικῶν, εἶπεν ὅτι θὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα διὰ τὸ ἔτος 1905. Ἐν τούτοις εἰς τὸν δῆμον Καρπενησίου ὁ κ. ταμίας, χωρὶς ἀκόμη νὰ ἔχωσιν ἐκκαθαρισθῆ οἱ λογαριασμοὶ τοῦ ἔτους 1905, χωρὶς νὰ ἔχῃ λήξει ἡ χρῆσις τοῦ 1904, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ὁ ταμίας, ἂν θὰ μείνῃ ὀφειλέτης, καὶ τίνος ποσοῦ, ὁ δῆμος διὰ τὸ ἔτος 1904, προέβη—κατ’ ἀντίθεσιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι διὰ τὰ προηγούμενα χρέη δὲν θὰ πιεσθῶσιν οἱ δῆμοι,—εἰς κατάσχεσιν τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων δι’ ὀφειλὰς τοῦ ἔτους 1904. Ἕνεκα τούτου ὁ δῆμος δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ, καὶ οὔτε τὸ ἐνοίκιον τοῦ δημοτικοῦ καταστήματος δύναται νὰ πληρώσῃ, οὔτε τοὺς μισθοὺς τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων, οὔτε ὁ φωτισμὸς τῆς πόλεως, ὁ ὁποῖος τόσον καλῶς ἐλειτούργει μέχρι τοῦδε, δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ γείνῃ ἐπιλήσμων τῆς πρὸς τὴν Βουλὴν δηλώσεώς του, ἀλλ’ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ ἐνεργήσῃ, διότι ὁ δῆμος ἐκεῖνος ὑφίσταται δεινὰ, παρὰ τὰς ἐν τῇ Βουλῇ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ παρὰ τὴν ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τοὺς ταμίας, ἵνα μὴ προβαίνωσιν εἰς καταπιεστικὰ μέτρα κατὰ τῶν δήμων διὰ παλαιὰς ὀφειλάς των.

§106ΑΛΕΞ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὴν μίσθωσιν τῆς Μονῆς Κορώνης τοῦ νομοῦ Καρδίτσης πρὸς τὸν μισθωτὴν αὐτῆς Κ. Τσούλαν, διότι πρόκειται νὰ ὁμιλήσω περὶ ζημίας, ἥτις ἐγένετο εἰς τὰ συμφέροντα τῆς Μονῆς.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀναβολῆς τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν καὶ Πταισματοδικείων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. Οἱ κύριοι Καβαλλιερᾶτος καὶ Ἀλεξάκης παρακαλοῦνται νὰ ἔλθωσιν ὡς ψηφολέκται. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Μιλτ. Ἀννίνου Καβαλλιεράτου καὶ Περ. Ἀλεξάκη, καὶ εἶτα ἡ διαλογὴ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 137. Ἐκ τούτων 119 κατὰ τῆς προτάσεως καὶ 18 ὑπὲρ τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς ἀπερρίφθη. Εἶναι πολλοὶ ἐγγεγραμμένοι, ἵνα ὁμιλήσωσιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ νομίζω καλὸν νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν τὴν ἐνάτην ὥραν.

§109ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 7 καὶ 55′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 45′ μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος ὁ κ. Στεφάνου· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Στεφάνου ἀπουσιάζει, ἂν θέλῃ ὁ δεύτερος ἐγγεγραμμένος κ. Μαυρομμάτης, δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§111Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὁμολογῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐντρεπόμεθα πράγματι νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν τὰ αὐτά, ὅσα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐν ἄλλαις συνεδρίαις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος ἐλέχθησαν. Ὅταν ὅμως βλέπωμεν, ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ἄνδρες πολιτικῆς καὶ κοινωνικῆς περιωπῆς, πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν ὑπ’ αὐτῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων δὲν προτείνουσι νέον τι, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ τὰς αὐτὰς — ἃς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις — κοινοτοπίας ἐπαναλαμβάνουσιν, οὐδὲ παρουσιάζουσι νέον τι καὶ πειστικὸν ἐπιχείρημα, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ καὶ ἡμεῖς, ἀμυνόμενοι ὄχι μόνον ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τῆς Δικαιοσύνης, προκειμένου περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, νὰ μὴ φέρωμεν τὰ αὐτὰ κατὰ τὸ πλεῖστον ἐπιχειρήματα, ἀφοῦ μάλιστα ἔχομεν ὑπὲρ ἡμῶν αὐτῶν τὴν ὀρθότητα τῶν ἐπιχειρημάτων ἡμῶν καὶ τὴν λογικὴν αὐτῶν. Δὲν δύναμαι κύριε Πρόεδρε, νὰ κατανοήσω ἀκριβῶς τὸν λόγον τῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων, καὶ δὴ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως 85 Εἰρηνοδικείων καὶ 8 Πταισματοδικείων. Λέγουσιν ὅτι εἶναι λόγοι οἰκονομικοί, ἤ, ὡς εἶπε προχθὲς ὁ ἐκ Γόρτυνος συνάδελφος κ. Ἀντωνόπουλος, φορολογικοί, πρὸς πεῖσμα ἴσως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις τόσον εὐαίσθητος ἐκ φοροφοβίας κατέστη...

§112Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λόγοι οἰκονομολογικοί.

§113Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἀπαντῶν προχθὲς εἰς τὸν ἐκ Μεγαρίδος ἀξιότιμον συνάδελφον, εἶπεν, ὅτι ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων θὰ ἔχωμεν οἰκονομίας περὶ τὰς 450,000 δραχμάς. Ἐγώ, καίτοι δὲν καυχῶμαι, ὅτι εἶμαι λογιστὴς ἢ οἰκονομολόγος, ἐν τούτοις, κατὰ τὰς δηλώσεις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν,—διότι ἄλλο τι δὲν ἐλάβομεν οἱ νέοι Βουλευταί, οὐδὲ τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ,—βλέπω ὅτι μόνον περὶ οἰκονομίας 350,000 δραχμῶν πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Δὲν δυνάμεθα, δυστυχῶς, νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δι’ οὗ ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐν λευκῷ ἄδειαν πρὸς κατάργησιν ὀγδοήκοντα καὶ πέντε Εἰρηνοδικείων καὶ ὀκτὼ Πταισματοδικείων, διότι δὲν ἔχομεν ἐπὶ τίνος βάσεως νὰ στηρίξωμεν τοὺς ὑπολογισμοὺς ἡμῶν, τούς τε οἰκονομικοὺς καὶ τοὺς ποικίλους ἄλλους. Θὰ προσπαθήσωμεν ὅμως, καθιστάμενοι νοομάντεις, νὰ ὑπεισέλθωμεν εἰς τὴν διάνοιαν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, καὶ νὰ κατανοήσωμεν, ποῦ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ θὰ στηρίξωσι καὶ πῶς θὰ δικαιολογήσωσι, συμφώνως πρὸς τὰς ἐξαγγελλομένας ὑπ’ αὐτῶν ἀρχάς, τὴν κατάργησιν 85 Εἰρηνοδικείων καὶ 8 Πταισματοδικείων. Περίεργον εἶναι, ὅτι, ἐνῷ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης λέγει, ὅτι δὲν γνωρίζει ποῖα Εἰρηνοδικεῖα θὰ καταργηθῶσιν, ἐν τούτοις ἀναγράφεται ἐν ταῖς δηλώσεσιν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅτι 45 συμβολαιογραφοῦντα καὶ 40 μὴ συμβολαιογραφοῦντα Εἰρηνοδικεῖα θὰ καταργηθῶσι, μὴ ἀναγραφομένης δι’ αὐτὰ πιστώσεως δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος 1905. Πῶς γνωρίζει πόσα εἶναι τὰ καταργηθησόμενα συμβολαιογραφοῦντα καὶ μὴ συμβολαιογραφοῦντα Εἰρηνοδικεῖα, ἀφοῦ λέγει, ὅτι δὲν γνωρίζει ποῖα θὰ καταργηθῶσιν; Ἐὰν εἴχομεν στατιστικήν τινα τῶν ἐργασιῶν ἑκάστου Εἰρηνοδικείου, θὰ ἐλαμβάνομεν ἓν ἔρεισμα, μίαν βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ στηρίξωμεν τοὺς ὑπολογισμοὺς καὶ τὰς κρίσεις ἡμῶν πρὸς ἀπόκρουσιν τῶν ἀορίστων ἰσχυρισμῶν περὶ μεγάλων οἰκονομιῶν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ. Δὲν εἶδον τὸν πίνακα, ὃν ἀπόψε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλεν. Ἔχω ἐν τούτοις ὑπ’ ὄψει εἰς τὰς σκέψεις μου καὶ τοὺς συλλογισμούς μου περὶ τοῦ ἀσυμφόρου, καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἀκόμη ἔποψιν, τῆς καταργήσεως τόσων Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων, τὸν πίνακα, ὅστις μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων περιλαμβάνει, καὶ ὅστις, καταρτισθεὶς πρὸς ἄλλον σκοπὸν ὑπὸ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Λεβίδου, παρέχει ἡμῖν μίαν βάσιν, ἐφ’ ἧς στηριζόμενοι δυνάμεθα νὰ ἐξενέγκωμεν, ἂν μὴ ἀκριβεστάτην, ἐν πολλοῖς τοὐλάχιστον ὀρθὴν καὶ λογικὴν γνωμάτευσιν. Ἐν τῷ πίνακι τούτῳ βλέπομεν, ὅτι μόνον τριάκοντα πέντε περίπου Εἰρηνοδικεῖα εἶναι τὰ ἐκδίδοντα πολιτικὰς ἀποφάσεις κάτω τῶν 100. Περὶ τῆς διατηρήσεως ὅμως τῶν Εἰρηνοδικείων τούτων, μὴ ἐπαρκούντων ἐκ πρώτης ὄψεως εἰς τὰς δαπάνας πρὸς συντήρησιν αὐτῶν, συντρέχουσι πλεῖστοι ἄλλοι λόγοι, μὴ ἐπιδεχόμενοι οὐδὲ συζήτησιν κἄν περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς διατηρήσεως αὐτῶν. Περιορίζομαι εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ἐκδίδοντα πολιτικὰς ἀποφάσεις πλείονας τῶν 100. Ὡς γνωρίζετε οἱ πλεῖστοι κάλλιον ἐμοῦ, αἱ ποινικαὶ ἀποφάσεις εἶναι διπλάσιαι, ἂν μὴ καὶ πλείονες, τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων. Συνεπῶς ἔχομεν ὡς βάσιν εἰς τοὺς ὑπολογισμοὺς ἡμῶν τὸν ἀριθμὸν 100 πολιτικῶν ἀποφάσεων καὶ 200 ποινικῶν, οὐχὶ τουτέστι τὸν μέσον ὅρον, ἀλλὰ τὸν ἐλάχιστον. Δὲν εἶμαι δικηγόρος, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ὑπολογίσω ποῖον περίπου εἶναι τὸ ὄφελος τοῦ Δημοσίου ἐκ τῶν ἀποφάσεων, πολιτικῶν τε καὶ ποινικῶν. Εὐτυχῶς ἔχω ἀνὰ χεῖρας ἐπιστολὴν φίλου μου, δικηγοροῦντος παρὰ τῷ Εἰρηνοδικείῳ Παραχελωίτιδος, πειρωμένου νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀνάγκην, ἀπὸ οἰκονομικῆς μόνον ἐπόψεως, τῆς διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐκείνου, ἐξ ἧς ἀποσπῶ οὐχὶ τὰς λεπτομερείας, ἀλλὰ τὸν μέσον ὅρον τῆς ὠφελείας τοῦ Δημοσίου ἐξ ἑκάστης ἀποφάσεως, πολιτικῆς τε καὶ ποινικῆς. Ὑποθέτω ὅτι δὲν σφάλλω, ἂν ὑπολογίσω τὴν ὠφέλειαν τοῦ Δημοσίου ἐξ ἑκάστης μὲν πολιτικῆς ἀποφάσεως ἐκ καταναλώσεως χαρτοσήμου κλπ. εἰς δρ. 10–12, ἐξ ἑκάστης δὲ ποινικῆς εἰς δραχ. 15–20. Οἱ πλεῖστοι δύνασθε, καθὸ δικηγόροι, νὰ κρίνητε περὶ τῶν ὑπολογισμῶν μου τούτων...

§114Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὅταν ἦναι καταδικαστικαί. Ὅταν εἶναι ἀθωωτικαί, τὰ ἔξοδα εἶναι εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου.

§115Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐννοῶ πάντοτε τὰς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις. Ἄλλως τὸ Δημόσιον, ἂν μὴ ἀπατῶμαι, εἰς οὐδεμίαν δαπάνην ὑποβάλλεται. Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ἐλάχιστα μόνον εἶναι τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ἐκδίδοντα ἀποφάσεις, πολιτικὰς μὲν ἐλάσσονας τῶν 100, ποινικὰς δὲ ἐλάσσονας τῶν διακοσίων, ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῶν ὁποίων, ἀποδιδόντων ἄλλως τε τὸ πλεῖστον τῆς πρὸς συντήρησιν αὐτῶν δαπάνης, ἄλλοι ἰσχυροὶ λόγοι συντρέχουσι, ποία θὰ ἦναι ἡ ὠφέλεια τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς καταργήσεως τόσων Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων; Κατὰ τὸν εἰρημένον ὑπολογισμόν, ἕκαστον Εἰρηνοδικεῖον ἐκ τῶν ὑπὸ κατάργησιν ἀποδίδει εἰς τὸ Δημόσιον ἐκ μὲν πολιτικῶν ἀποφάσεων δρ. 1,000–1,500, ἐκ δὲ ποινικῶν 3,000–3,500, ἐν ὅλῳ δρ. 4,000–5,000. Βεβαίως δὲν θὰ ὑπολογίσω, ὅτι ὅλον αὐτὸ τὸ ποσὸν θὰ ἐκλείψῃ ἕνεκα τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, δὲν θ’ ἀρνηθῆτε ὅμως, ὅτι τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ τούτου ὡρισμένως θὰ λείψῃ. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὰ ποσὰ τὰ ἐκ τῶν ἐκδικαζομένων εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ὑποθέσεων κυμαίνονται μεταξὺ 10, 50 καὶ 100 δραχμῶν, αἱ δὲ ποινικαὶ ὑποθέσεις, οὖσαι κατὰ τὸ πλεῖστον καὶ αὗται μικραὶ καὶ ἀσήμαντοι, ἤτοι ἀγροζημίαι καὶ τὰ παρόμοια, βεβαίως κατὰ τὸ ἥμισυ, ἢ καὶ κατὰ πλείονα ἔτι ἀναλογίαν, θὰ παύσωσιν ἀπασχολοῦσαι τὴν κατωτέραν Δικαιοσύνην. Κινδυνεύομεν ὅμως νὰ ἔχωμεν ἐκτὸς τούτου τὴν καὶ ἄλλως ἀνεπτυγμένην αὐτοδικίαν καὶ τὸ αἴσθημα τῆς ἐκδικήσεως ἀναπτυσσόμενον. Οὐδὲ πρέπει νὰ πιστεύσητε, ὅτι οἱ χωρικοὶ δι’ ὑποθέσεις ἀσημάντους θὰ καταφεύγωσιν εἰς τὴν Δικαιοσύνην, δι’ ὑποθέσεις μικρᾶς χρηματικῆς ἀξίας, διανύοντες ὥρας, ἢ καὶ ἡμέρας ὁλοκλήρους, μετὰ τῆς ἐπιστροφῆς, καὶ δαπανῶντες πλείονα ἴσως ἢ ὅσα ἐλπίζουσιν ἐκ τῆς τιμωρίας τοῦ ἀντιδίκου· δὲν πρέπει νὰ πιστεύητε, λέγω, ὅτι οἱ Ἕλληνες χωρικοί, ἀφοῦ τώρα δὲν καταφεύγουσιν εἰς τὴν Δικαιοσύνην, θὰ προστρέχωσιν εἰς αὐτὴν μετὰ τὴν ἀραίωσιν τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἐὰν λοιπὸν ὑπολογίσωμεν τὴν ζημίαν ἐκ τῶν πολιτικῶν καὶ ποινικῶν ἀποφάσεων ἑκάστου Εἰρηνοδικείου, ἐκδίδοντος 100 πολιτικὰς καὶ 200 ποινικὰς ἀποφάσεις, εἰς τὸ ἥμισυ τῆς ὅλης προσόδου τοῦ Δημοσίου ἐκ δραχ. 4,000–5,000, ἤτοι εἰς ζημίαν 2,000–2,500 δραχμῶν, εἰς ταύτας δὲ προσθέσωμεν τὴν ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῶν συμβολαίων ἐλάττωσιν τῆς προσόδου τοῦ Δημοσίου — διότι καὶ ἐδῶ οἱ αὐτοὶ πρὸς ἐλάττωσιν συντρέχουσι λόγοι, — τὴν αὔξησιν τῆς δαπάνης δι’ ἀνακριτικὰ δικαιώματα τῶν εἰρηνοδικῶν, ἀπασχοληθησομένων ἐν μεγαλειτέρᾳ περιφερείᾳ εἰς μείζονας ἀποστάσεις, δὲν βλέπω ποία θὰ ᾖναι ἡ οἰκονομία τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων, ἀφοῦ ἡ δαπάνη τῆς συντηρήσεως ἑκάστου Εἰρηνοδικείου μόλις ὑπερβαίνει τὰς 3,000 δραχμὰς ἐτησίως. Πρὸς τούτοις πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν καὶ τὴν εἰς μαρτυρικὰ δικαιώματα δαπάνην τοῦ Δημοσίου κατὰ τὴν διεξαγωγὴν ἀνακρίσεων ἐπὶ ὑποθέσεων ἀσημάντου βαρύτητος συνήθως, ἀλλὰ καὶ σπουδαίων πολλάκις, μέχρι τοῦδε μὲν διεξαγομένων ὑπὸ τῶν κατὰ δήμους εἰρηνοδικῶν, ἀπὸ τῆς καταργήσεως δὲ τῶν Εἰρηνοδικείων διεξαχθησομένων ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τῶν ἀνακριτῶν, ἅτε ἐκλείψοντος βεβαίως τοῦ λόγου τῆς εὐκολίας τῶν ὑπὸ ἀνάκρισιν πολιτῶν. Δὲν βλέπω, ἐπαναλαμβάνω, τὸν οἰκονομικὸν λόγον τῆς καταργήσεως τῶν 85 Εἰρηνοδικείων καὶ 8 Πταισματοδικείων. Βλέπω ὅμως ὄχι μόνον τὴν ἠθικὴν ζημίαν, τὴν ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐγκληματικότητος, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑλικὴν, ἀφοῦ τὰ πάντα ἐκ τῆς ὕλης ἐξαρτῶμεν καὶ εἰς τὴν ὕλην ἀνάγομεν. Ἐὰν, Κύριοι, κακοδαιμονῶμεν, ἐὰν πάσχωμεν, ἐὰν ἡ γεωργία καὶ ἡ κτηνοτροφία καὶ αἱ λοιπαὶ πλουτοπαραγωγικαὶ ἐπιχειρήσεις ᾖναι εἰς νηπιώδη κατάστασιν, τοῦτο δὲν θ’ ἀμφισβητήσητε ὅτι προέρχεται ἐκ τῆς καταστάσεως, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ δημοσία ἀσφάλεια, ἡ ἀσφάλεια τοῦ κεφαλαίου ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ἄλλοτε εἶπον περὶ δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ νῦν ἐπαναλαμβάνω, — καὶ θὰ φωνάζω μέχρι τρίτου οὐρανοῦ, — ὅτι ἄνευ ἐμπεδώσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας δὲν θὰ ἐξασφαλίσωμεν οὔτε τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας, οὔτε τὸ ἰσοζύγιον τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἐὰν τὰ κεφάλαια δὲν τολμῶσι νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν γεωργίαν ἢ εἰς ἄλλας κερδοσκοπικὰς ἐπιχειρήσεις, ἐὰν καὶ τὰ ὑπάρχοντα φυγαδεύωνται, τοῦτο βεβαίως προέρχεται ἐκ τῆς κακῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἐνῷ δὲ εἰσάγετε καὶ προτείνετε τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, συγχρόνως ζητεῖτε καὶ τὴν ἀντικατάστασιν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας διὰ τῆς δημοτικῆς, — ὅλοι δὲ γνωρίζετε τί ἐστὶ δημοτικὴ ἀστυνομία. — Κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον θὰ ἔχωμεν συγχρόνως τὴν ἔκλειψιν τῶν δύο ἐρεισμάτων τοῦ ἐπιδιωκομένου δικαίου. Εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνατεθειμένη καὶ ἡ δασονομικὴ ὑπηρεσία. Φαντασθῆτε ἑπομένως, ποία δυσχέρεια θὰ ἦναι εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ἀποκέντρων δήμων νὰ καταφεύγωσιν εἰς τὰς ἕδρας τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφοριῶν ἢ τῶν Δασαρχείων, διανύοντες ἀποστάσεις μακρὰς, ἵνα λαμβάνωσιν ἀδείας πρὸς ξύλευσιν μικρᾶς καὶ ἀσημάντου ξυλείας. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον προχθὲς καὶ σήμερον πάλιν ἐπαναλαμβάνω, εἶναι τοῦτο, ὑπὸ οἰκονομικὴν ἰδίᾳ ἔποψιν πολλοῦ λόγου ἄξιον. Εἰς πλεῖστα Εἰρηνοδικεῖα τοῦ Κράτους εἶναι ἀνατεθειμένον καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως ἀδειῶν μεταφορᾶς καπνοῦ. Τί θὰ συμβῇ, ἐν περιπτώσει καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων τούτων, κύριε Πρόεδρε; Ἢ θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ χορηγῶμεν μακροπροθέσμους ἀδείας εἰς τοὺς καπνεμπόρους — καὶ μεταξὺ τῶν καλῶν ἐμπόρων ὑπάρχουσι καὶ κακοὶ, — καὶ τότε διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ἔχωμεν λαθρεμπορίας, ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ νόμου καὶ τῶν ἀρχῶν, δυναμένων τῶν κακοβούλων ἐμπόρων νὰ ποιῶνται διπλῆν χρῆσιν τῆς χορηγουμένοις αὐτοῖς ἀδείας, ἢ θὰ χορηγῶμεν βραχυπροθέσμους ἀδείας, ὅτε οἱ ἔμποροι διατρέχουσι τὸν κίνδυνον — παραλείπω τὰ ἄλλα κακὰ — νὰ κηρυχθῶσι ληξιπρόθεσμοι καὶ λαθρέμποροι, ἐὰν ἐπὶ παραδείγματι ἕνεκα τοῦ καιροῦ, ὅπερ τὸ συνηθέστερον, ἢ ἐξ ἄλλων λόγων κακῆς συγκοινωνίας, δὲν κατορθώσωσι τὴν μεταφορὰν τοῦ ἐμπορεύματος ἐμπροθέσμως, χωρὶς νὰ δύνανται συγχρόνως νὰ μεταβαίνωσι πρὸς ἀνανέωσιν τῆς ἀδείας εἰς τὴν ἕδραν τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορίας, πολλὰς ὥρας, καὶ ἡμέρας συνήθως, ἀπέχουσαν τοῦ τόπου τῆς καπνοπαραγωγῆς. Ἀνέφερα τοῦτο εἰς πολλοὺς καπνεμπόρους, οἵτινες τόσον ἐταράχθησαν, ὥστε μοὶ εἶπον, ὅτι θὰ ἐπροτίμων αὐτοὶ νὰ συντηρήσουν ἰδίαις δαπάναις Εἰρηνοδικεῖά τινα ἐκ τῶν ὑποτιθεμένων ὡς καταργουμένων. Ὡς γνωρίζουσιν, ὑποθέτω, οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, μετὰ τὴν 1 Ὀκτωβρίου, ὅτε συνήθως γίνωνται αἱ ἀγοραπωλησίαι τοῦ καπνοῦ, πᾶσα μετακίνησις ἢ μεταφορὰ καπνοῦ εἴτε ἐντὸς τοῦ δήμου εἴτε ἐντὸς τοῦ χωρίου ἀπὸ τῆς καλύβης ἢ κατοικίας τοῦ χωρικοῦ εἰς ἄλλην οἰκίαν ἢ τὴν ἀποθήκην τοῦ καπνεμπόρου δεῖται, κατὰ σοφὴν πρόνοιαν τοῦ νόμου, ἀδείας μεταφορᾶς αὐτοῦ. Φαντασθῆτε, Κύριοι, εἰς ἕνα δῆμον, ὅστις κατὰ μέσον ὅρον ἔχει 1500 οἰκογενείας, φαντασθῆτε 1500 καπνοπαραγωγοὺς, ἀναγκαζομένους νὰ ἐκστρατεύωσιν εἰς τὴν ἕδραν τῆς Ἐφορίας μετὰ τῶν ἐγγυητῶν αὐτῶν! Καὶ πῶς νὰ κατορθώσωσι τοῦτο, ἀφοῦ ὡς ἐγγυητὴς δὲν δύναται νὰ ἦναι πᾶς τις; — διότι βεβαίως πολὺ δύσκολον εἶναι νὰ εὕρωσιν εἰς ἄλλον δῆμον οἱ ἀγράμματοι χωρικοὶ ἐγγυητὴν, ἀφοῦ ἐκ τῆς μὴ ἐκτελέσεως ἢ ἐκ τῆς κακῆς ἐκτελέσεως τῆς ἀδείας πρὸς μεταφορὰν καπνοῦ διατρέχουσι τὸν κίνδυνον, πλὴν τῆς ποινικῆς τιμωρίας ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ, καὶ ζημίας 10,000 ἢ 20,000 δραχμῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συνήθους παραγωγῆς καπνοῦ ὑφ’ ἑκάστου γεωργοῦ. — Φαντασθῆτε, λέγω, τόσους ἀνθρώπους, χιλιάδας ἴσως, ὑποχρεωμένους νὰ μεταβαίνωσι τὸν χειμῶνα εἰς τὴν ἕδραν τῆς Ἐφορίας, διὰ νὰ λαμβάνωσιν ἀδείας μεταφορᾶς καπνοῦ, ἀφοῦ μάλιστα, ἀνατιθεμένης νῦν καὶ τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας εἰς τοὺς δημάρχους, καὶ δὴ εἰς τοὺς δημαρχικοὺς παρέδρους, δὲν θὰ ὑπάρχῃ κατάλληλος ἀρχὴ, εἰς ἣν νὰ ἐμπιστευθῇ ἡ Πολιτεία τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Καὶ ταῦτα, Κύριοι, χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν τὰς ἡμεραργίας τῶν χωρικῶν, τῶν ἀνθρώπων τούτων, τῶν ἐργαζομένων πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς πόλεως καὶ πλουτισμὸν τῶν κατοίκων αὐτῆς, τῶν ἐργαζομένων οὐχὶ πρὸς ἐξάντλησιν τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ πρὸς πλήρωσιν αὐτοῦ, χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν, λέγω, τὰς ἡμεραργίας τῶν μελισσῶν τούτων ὡς ἀπολλύμενον ἰδιωτικὸν πλοῦτον, καὶ τὸ ἐκ τοῦ πλούτου τούτου δημόσιον ποσοστόν. Δὲν βλέπω, ἐπαναλαμβάνω, τὸν λόγον τῆς ἐπιμονῆς τῆς Κυβερνήσεως πρὸς κατάργησιν τόσων Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων. Ἐὰν λόγος ἦναι ἡ βελτίωσις τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου, — διότι ἠκούσθη καὶ ἡ γνώμη αὕτη, — ὅστις ἔχει βεβαίως καὶ τὰ ἐλαττωματικὰ αὐτοῦ καὶ τὰς ἀτελείας αὐτοῦ, δὲν εἶμαι ἴσως ὁ ἁρμοδιώτερος νὰ κρίνω, καθὸ μὴ δικαστικός. Εἶμαι ὅμως ἰατρός, καὶ σᾶς συμβουλεύω, ὅτι τὸ καλλίτερον φάρμακον κατὰ τῆς ἀτελείας δὲν εἶναι οὔτε ἡ αὐτοκτονία οὔτε ἡ καθαίρεσις. Δὲν βλέπω, ἐπαναλαμβάνω, τὸν λόγον τῆς ἐπιμονῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἴσως ἡ ἀξιοπρέπεια, ὡς λέγουσι, τῆς Κυβερνήσεως ἐπιβάλλει τὴν ἐπιμονὴν αὐτῆς, ἀλλ’ ὑποθέτω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι ἀνωτέρα τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς, ἀνθισταμένης, ὡς γνωρίζομεν, εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, οὐδὲ ἀνωτέρα τοῦ συμφέροντος τῆς Δικαιοσύνης.

§116Δ. ΚΑΙΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, ἔχω καθῆκον καὶ ἀπὸ γενικοῦ συμφέροντος καὶ ἀπὸ τοῦ συμφέροντος τῆς ἐπαρχίας μου νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἐξετάζων αὐτὸ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς. Ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ ὅλων τῶν δυνατῶν οἰκονομιῶν, ἃς ἐπιβάλλουσιν αἱ ἐπιτακτικαὶ ἀνάγκαι τοῦ Κράτους καὶ αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσι μέρος οὐσιῶδες τοῦ προγράμματος ὅλων τῶν πολιτικῶν μερίδων. Ἀλλ’ ὅταν αἱ οἰκονομίαι, τουτέστιν αἱ ἐλαττώσεις τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους, ἅπτωνται ἐπιβλαβῶς τῶν κοινωνικῶν ἀναγκῶν καὶ συμφερόντων, αἱ οἰκονομίαι αὗται δὲν εἶναι ὠφέλιμοι, ὡς μὴ ἀνακουφίζουσαι τὸ Κράτος διὰ τῆς καλῆς λειτουργίας τῶν θεσμῶν, ἀλλὰ τοὐναντίον εἶναι πρόξενοι μεγίστης βλάβης καὶ καταστροφῆς καὶ τῶν ἰδιωτικῶν καὶ τῶν δημοσίων συμφερόντων. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον προνοεῖ νὰ ἐξοικονομήσῃ τὸ ποσὸν 400,000 δραχμῶν περίπου διὰ τῆς καταργήσεως 85 Εἰρηνοδικείων καὶ 8 Πταισματοδικείων, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι νομοσχέδιον ἀτυχὲς, προωρισμένον νὰ ἐξεγείρῃ 150 δήμους καὶ πλέον, νὰ διαταράξῃ τὴν κρατοῦσαν κοινὴν εἰρήνην ἐν αὐτοῖς, νὰ γεννήσῃ δὲ δυσχερείας εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν καὶ ἀπείρους ἐνοχλήσεις πρὸς ἐπαναφορὰν αὐτῶν· διότι δὲν εἶναι εὔκολον πρᾶγμα νὰ στερηθῶσιν 150 δῆμοι τοῦ Κράτους τῆς προχείρου δικαιοσύνης αὐτῶν, ὅσον καὶ ἂν ἦναι ἐπιτακτικαὶ αἱ οἰκονομικαὶ ἀνάγκαι τοῦ Κράτους. Ὁ θεσμὸς τῶν Εἰρηνοδικείων, ὁ λειτουργῶν ἀπὸ 70 ἤδη ἐτῶν καὶ πλέον, εἶναι θεσμὸς προκύψας ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων, καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἀνάγκης οἱ νομοθέται ἡμῶν, οἱ πρῶτοι, ὁδηγηθέντες συνέστησαν τὰ Εἰρηνοδικεῖα, κυρίως ὄχι ὡς τακτικὰ Δικαστήρια πρώτου βαθμοῦ, ἔστω καὶ μὲ πολὺ περιωρισμένην ἁρμοδιότητα, ἀλλ’ ὡς ἀρχὴν προληπτικὴν τῶν ἰδιωτικῶν διαφορῶν, ὡς ἀρχὴν ἀσκοῦσαν τὴν μὴ ἀμφισβητουμένην δικαιοδοσίαν. Καὶ εἰς αὐτὰ τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἀνέθεσεν ἡ Πολιτεία πάμπολλα διοικητικὰ καθήκοντα, διευκολύνοντα καὶ τὰς ἐν γένει ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, ὡς ἐπίσης καὶ τὰς ἀναγκαίας σχέσεις καὶ ὑποχρεώσεις τῶν πολιτῶν πρὸς τὸ Κράτος. Τὴν ἀνάγκην λοιπὸν τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ αὐτὸ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀναγνωρίζει, διατηροῦν τὸν θεσμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀλλὰ περιορίζον τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν. Καὶ ἐρωτῶ ὑμᾶς: ἐὰν ὁ θεσμὸς τῶν Εἰρηνοδικείων, ὅπως λειτουργεῖ παρ’ ἡμῖν καὶ μὲ τὰ καθήκοντα, δι’ ὧν εἶναι περιβεβλημένος, ἐὰν ὁ θεσμὸς οὗτος ἦναι ἀναγκαῖος διὰ νὰ λειτουργήσωσι τὰ μένοντα 135 Εἰρηνοδικεῖα, πλὴν τῶν καταργουμένων, διατὶ, παρακαλῶ, δὲν εἶναι ἀναγκαῖος καὶ διὰ τὰ καταργούμενα 85; Μήπως ὁ δικαιολογητικὸς λόγος, ὁ ὑπάρχων διὰ τὰ διατηρούμενα, δὲν εἶναι ὁ αὐτὸς καὶ διὰ τὰ καταργούμενα; Τὸ νομοσχέδιον ἄρα, τὸ ὁποῖον, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην τοῦ θεσμοῦ καὶ τὴν διατήρησιν 135 Εἰρηνοδικείων, ἀρνεῖται ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἀνάγκην ταύτην διὰ τὰ καταργούμενα 85 Εἰρηνοδικεῖα, εἶναι νομοσχέδιον ἀναιροῦν αὐτὸ ἑαυτὸ, καὶ ἑπομένως πρέπει ν’ ἀπορριφθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Θὰ ἐνόουν τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων ὅλων, ἐὰν εἰσήγετο σύστημα ἕτερον, ἀντικαθιστῶν τὸ ὑπάρχον. Ἐννοῶ τὸ σύστημα, ὅπερ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ὑπέβαλε κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον τῆς διαλυθείσης Βουλευτικῆς Περιόδου. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἕτερον σύστημα δὲν εἰσάγεται πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ ὑπάρχοντος, θὰ ἦναι μεγίστη ἀδικία νὰ στερηθῶσιν 150 δῆμοι τῆς προχείρου δικαιοσύνης των, ἀδικία βλάπτουσα καιρίως καὶ τὰ ἰδιωτικὰ καὶ τὰ δημόσια συμφέροντα. Ἀλλ’ ὑπολογίζετε, Κύριοι, ποῖον μέγα κακὸν θέλει φέρει ἡ κατάργησις τῶν 85 Εἰρηνοδικείων; Ἡ Βουλὴ συνεζήτησε καὶ πρόκειται νὰ ψηφίσῃ νομοσχέδιον καταργοῦν εἰς τὰ ¾ τῶν δήμων τοῦ Κράτους τὴν ἀληθῆ, τὴν πραγματικὴν ἀστυνομίαν. Ὅταν τοῦτο συμβῇ, ἀφαιρέσητε δὲ ἀπὸ 150 δήμους τὴν πρόχειρον δικαιοσύνην αὐτῶν, τότε ῥίπτετε ὅλους τοὺς δήμους αὐτοὺς εἰς τὴν ἀναρχίαν, καὶ ἐγκρίνετε τὴν αὐτοδικίαν· διότι ὁ πολίτης εἰς τὴν αὐτοδικίαν θὰ προσφύγῃ, ἵνα προστατεύσῃ τὰ δικαιώματά του ἐπὶ τοῦ προσώπου του καὶ ἐπὶ τῆς περιουσίας του. Καὶ τότε τί εἶναι ἡ οἰκονομία, ἣν ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, ἀπέναντι τῶν δύο τούτων μεγάλων ἀγαθῶν, ἅτινα ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ παρέχῃ σταθερῶς καὶ διαρκῶς εἰς τοὺς πολίτας, ὡς ἀντάλλαγμα τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους οἱ πολῖται καταβάλλουσιν εἰς τὸ Κράτος; Διὰ τοῦτο ἀπεκάλεσα τὸ νομοσχέδιον ἀτυχὲς, καὶ εἶναι τοιοῦτον, ἐφ’ ὅσον ἄλλο σύστημα, τελειότερον καὶ οἰκονομικώτερον, δὲν εἰσάγεται εἰς ἀντικατάστασιν αὐτοῦ. Δὲν γνωρίζω, Κύριοι, ποῖα θὰ ἦναι τὰ καταργούμενα 85 Εἰρηνοδικεῖα, διότι τοῦτο θ’ ἀποφασίσῃ μεταγενεστέρως εἴτε ἐπιτροπὴ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, εἴτε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὡς σήμερον διεθρυλήθη. Ὑποθέτω ὅμως, κρίνων ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ὅτι θὰ ἦναι τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ἔχοντα ὀλιγωτέρας ὑποθέσεις, τὰ εὑρισκόμενα πλησιέστερον τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, εἰς ἣν κατ’ ἀνάγκην θὰ ὑπάρχῃ Εἰρηνοδικεῖον. Πιθανὸν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν καταργηθησομένων Εἰρηνοδικείων νὰ ἦναι καὶ τὰ Εἰρηνοδικεῖα Κορθίου καὶ Γαυρίου–Ἄρνης τῆς ἐπαρχίας Ἄνδρου, διότι τὸ μὲν τοῦ Κορθίου, κατὰ τὸν διανεμηθέντα πίνακα, ἔχει κατὰ μέσον ὅρον περὶ τὰς 55 ἀποφάσεις πολιτικὰς ἐτησίως, τὸ δὲ τοῦ Γαυρίου–Ἄρνης περὶ τὰς 118. Ἀλλὰ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἔχουσι μόνον τὸν σκοπὸν νὰ δικάζωσι πολλὰς ὑποθέσεις; Ὄχι. Εἶπον προηγουμένως, ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ πάλιν, ὅτι ἡ δημιουργία τοῦ θεσμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων. Ἐν ἀρχῇ ἓν Εἰρηνοδικεῖον συνέστη ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἄνδρου, ἀλλ’ εὐθὺς ἀμέσως παρουσιάσθη ἡ ἀνάγκη νὰ συσταθῶσι καὶ τὰ τοῦ Κορθίου καὶ Γαυρίου–Ἄρνης...

§117Δ. ΡΕΔΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ, πόσον ἀπέχει ἡ Ἄνδρος ἀπὸ τοὺς δήμους;

§118Δ. ΚΑΙΡΗΣ. Ὁ μὲν δῆμος Κορθίου ἀπέχει τῆς πρωτευούσης 2½ ἕως 3½ ὥρας, — διότι ὁ δῆμος σύγκειται ἐκ πολλῶν χωρίων διαφόρου ἀποστάσεως, — ὁ δὲ δῆμος Γαυρίου ἀπέχει ἀπὸ 6 μέχρις 8 ὡρῶν. Καὶ ἀκριβῶς ἡ ἀπαιτουμένη ταχύτης διὰ τὰς ὑποθέσεις τῶν πολιτῶν, καὶ ἡ δυσχέρεια τῆς συγκοινωνίας μεταξὺ τῶν δήμων τούτων καὶ τῆς πρωτευούσης ἕνεκα ἐλλείψεως βατῶν ὁδῶν καὶ ἕως σήμερον, προεκάλεσε τὴν ἵδρυσιν τῶν Εἰρηνοδικείων αὐτῶν. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι παραπλήσιοι λόγοι προὐκάλεσαν καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως ὅλων τῶν Εἰρηνοδικείων, ὧν ζητεῖται σήμερον ἡ κατάργησις. Καὶ ἀφοῦ οἱ λόγοι, δι’ οὓς συνεστάθησαν, λόγοι δημοσίας ἀνάγκης, ὑφίστανται ἀκόμη καὶ σήμερον ἀκέραιοι, πρὸς τί ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων; Σήμερον, ὅτε ἡ δικαιοδοσία τῶν Εἰρηνοδικείων εἶναι ὀλιγώτερον περιωρισμένη ἢ ὅσον θὰ ᾖναι, ὅταν καταργηθῶσι τὰ 85 Εἰρηνοδικεῖα, εἶναι δυσκολώτατον πρᾶγμα νὰ φέρητε τὸν εἰρηνοδίκην ἀπὸ τῆς ἕδρας του εἰς χωρίον ἀπέχον ἔστω καὶ μίαν ὥραν, ἵνα λάβῃ προσωρινὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἡ σπουδαιοτάτη τῶν ὑποθέσεων τῶν πολιτῶν, καὶ ἀφοῦ προηγουμένως ἐκλιπαρήσητε καὶ ἀμείψητε αὐτὸν γενναίως. Φαντασθῆτε, διὰ νὰ μεταφέρητε τὸν εἰρηνοδίκην εἰς χωρίον πέντε ἑπτὰ ἢ 8 ὥρας μακρὰν τῆς ἕδρας αὐτοῦ, ὅπως λάβῃ προσωρινὰ μέτρα εἰς δίκην περὶ ὑδάτων ἢ εἰς διαφορὰν περὶ διακατοχῆς, ὁποίας ἀξιώσεις οὗτος θέλει προβάλει! Φρίττω ἐγὼ, ἔχων γνῶσιν τῶν ἀξιώσεων καὶ τῶν ἀπαιτήσεων τῶν εἰρηνοδικῶν, πρὸ τῶν παραβόλων ἀξιώσεών των! Τί νομίζετε ὅτι θέλει συμβῆ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Ἢ ὁ διάδικος πολίτης θὰ κύψῃ εἰς τὴν φοβερὰν ἀπαίτησιν τοῦ εἰρηνοδίκου, ἢ θὰ αὐτοδικήσῃ. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἕτερον εἶναι ὀλεθριώτατα. Νομίζετε δὲ, ὅτι, προκειμένου περὶ συγκροτήσεως ἑνὸς συγγενικοῦ Συμβουλίου, ἢ περὶ ἀποσφραγίσεως ἢ σφραγίσεως, ἢ περὶ παραλαβῆς ἰδιογράφου διαθήκης, εἶναι εὔκολον νὰ μεταφέρητε τὸν εἰρηνοδίκην ἀπὸ τῆς ἕδρας αὐτοῦ μακρὰν 6 ἢ 8 ὥρας; Καὶ ποίας δαπάνας δὲν θέλει ὑποστῆ ὁ πολίτης αὐτὸς, ἀνωτέρας τῶν δυνάμεών του; Καὶ τί θέλει συμβῆ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Βεβαίως οἱ νόμοι, οἱ κανονίζοντες τὰ τοιαῦτα δίκαια, θέλουσι τεθῆ εἰς ἀργίαν, ἐπὶ ἀνεπανορθώτῳ βλάβῃ τῶν τε ἰδιωτικῶν καὶ τῶν δημοσίων συμφερόντων. Καταργοῦντες λοιπὸν τὰ Εἰρηνοδικεῖα λόγῳ οἰκονομίας, ἔστω καὶ 400,000 δραχμῶν, δὲν προσφέρομεν ὑπηρεσίας εἰς τοὺς συμπολίτας ἡμῶν, ἢ εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν, ὑπὲρ ἧς πάντες ὀφείλομεν νὰ μεριμνῶμεν, ἥ τε Κυβέρνησις καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους. Ἐὰν αἱ οἰκονομικαὶ ἀνάγκαι τοῦ Κράτους ἀπαιτῶσιν οἰκονομίας, ταύτας ἡ Κυβέρνησις ἂς ἐπιζητήσῃ εἰς ἄλλους κλάδους τῆς διοικήσεως, καὶ ὄχι εἰς τὸν κλάδον τῆς Δικαιοσύνης. Ὑπεδείχθη ἐνταῦθα πρό τινων ἡμερῶν τὸ ἄσκοπον τῶν πλείστων Πρεσβειῶν. Ἐπιπροσθέτως ἐγὼ ὑποδεικνύω τὸ ἀνωφελὲς ὅλων τῶν ἐμμίσθων προξένων, τῶν ἐν Εὐρώπῃ, Ρωσσίᾳ καὶ Ἀφρικῇ, πλὴν τῆς Τουρκίας. Δὲν νομίζω ὅτι εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις ἐπιτρέπεται νὰ χρησιμεύωσιν αἱ θέσεις αὗται ὡς πρυτανεῖον προστασίας καὶ συντηρήσεως εὐνοουμένων. Τὰ καθήκοντα αὐτῶν ἄριστα δύνανται νὰ ἐκπληρώσωσιν ἐξέχοντες ὁμογενεῖς, ἢ καὶ πρόθυμοι ἀλλοδαποί, ἀρκούμενοι εἰς μίαν ἠθικὴν ἀμοιβὴν καὶ μόνον. Ἐκεῖ ἂς στρέψῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν προσοχὴν αὑτῆς, ἵνα ἐξοικονομήσῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ἀπὸ τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ἢ εἰς ἄλλους κλάδους, οὓς θὰ θεωρήσῃ ἐπιδεκτικοὺς οἰκονομιῶν, καὶ ἂς ἀφήσῃ τοὺς εἰρηνοδίκας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὁ ἐπιούσιος ἄρτος τῆς δικαιοσύνης τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος πολλὰ συνεισφέρει εἰς τὸ Κράτος, ὀλίγα ὅμως ἀπολαμβάνει. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, καίτοι θέλω τὰς οἰκονομίας, κηρύσσομαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ζητεῖ οἰκονομίας πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ. (Εὖγε! εὖγε!).

§119ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Λαμβάνων τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν δι’ αὐτοῦ ἐπιδιωκομένην, τουτέστι τῆς οἰκονομίας, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον αὕτη εἶναι ἐφικτή. Ἐζήτησα ὅμως τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων, διότι πεποιθότως φρονῶ, ὅτι, ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον καὶ ὡς εἶναι διατετυπωμένον, δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ· καὶ λέγων δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ, δὲν ἐννοῶ τὴν δυνάμει ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, —διότι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ καὶ θέσῃ τοῦτο ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἡ ἀκολουθοῦσα αὐτὴν πλειονοψηφία βεβαίως θὰ τὸ ψηφίσῃ,—ἀλλ’ ἐννοῶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, διότι παραβιάζει θεμελιώδεις ἀρχάς, ἀποτελεῖ, οὕτως εἰπεῖν, παραφωνίαν, ἀποτελεῖ σολοικισμόν, ἀνορθογραφίαν καὶ ἀπὸ νομικῆς ἐπόψεως καὶ ἀπὸ νομοθετικῆς. Διὰ ν’ ἀποδείξω δὲ τὴν ὀρθότητα τῶν λόγων μου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσω, πῶς συνιστῶνται τὰ Εἰρηνοδικεῖα καὶ ἐν γένει τὰ Δικαστήρια. Ὅτε δὲν διετελοῦμεν ἀκόμη ὑπὸ συνταγματικὸν πολίτευμα, ὅτε δηλαδὴ ἐξεδόθη ὁ ὀργανισμὸς τῶν Δικαστηρίων, ὁ Μονάρχης ἦτο καὶ νομοθέτης καὶ ἐκτελεστής. Ἀφ’ ὅτου ὅμως διὰ τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος διεκρίθησαν πλέον αἱ ἐξουσίαι, αἱ ἀρχαὶ αἱ διέπουσαι τὰ τῶν ὀργανικῶν νόμων εἶναι πλέον διεστιγμέναι καὶ διακεκριμέναι. Ὁσάκις πρόκηται νὰ προσδοθῇ εἰς δικαστὴν—καὶ εἰς τὸν εἰρηνοδίκην ἀκόμη ὡς δικαστὴν—ἐξουσία τοῦ δικάζειν, τοῦ ἀπονέμειν τὸ δίκαιον, εἷς καὶ μόνος δύναται νὰ παράσχῃ εἰς αὐτὸν τὴν ἐξουσίαν ταύτην, ἡ Πολιτεία, ἡ Πολιτεία ἀντιπροσωπευομένη ἐν τῇ νομοθετικῇ ἐξουσίᾳ. Εἶναι λοιπὸν ἔργον κατ’ ἐξοχὴν νομοθετικὸν ἡ δημιουργία Δικαστηρίου, διότι ὁ δικαστὴς δικάζει ἐν ὀνόματι τῆς Πολιτείας, καὶ ἐν ὀνόματι τῆς Πολιτείας ἀπονέμει τὸ δίκαιον. Ὅταν δὲ ἡ Κυβέρνησις ἔρχηται νὰ ζητήσῃ τὴν ἐν λευκῷ ὑπογραφὴν τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος...

§120Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι πρὸς σύστασιν, ἀλλὰ πρὸς κατάργησιν.

§121ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τὸ ἴδιον εἶναι· ὅπως συνιστᾶται, οὕτω καὶ καταργεῖται. Αὐτὸς εἶναι ὁ κανών.

§122Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ὑπάρχει διαφορά. Δὲν εἶναι αὐτοὶ οἱ νομοθετικοὶ λόγοι.

§123ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δὲν ἠξεύρω ἐγὼ, ἂν ὑπάρχει διαφορά. Ἐὰν σεῖς γνωρίζητε τὴν διαφοράν, ἔλθετε νὰ τὴν εἴπητε. Ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι οἱ διάφοροι νόμοι περὶ συστάσεως καὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, οἵτινες ἐξεδόθησαν, ἐπέτρεψαν εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν τὰ τῆς συστάσεως καὶ τῆς καταργήσεως αὐτῶν, ἔθεσαν ὅμως περιορισμόν, τουτέστι τὴν γνωμοδότησιν δικαστικῶν ἀρχῶν, τῶν Συμβουλίων τῶν Πρωτοδικῶν, ἀποφαινομένων δι’ ὁλομελείας. Ἀλλὰ σήμερον ἡ Κυβέρνησις, μὴ ἀρκουμένη εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον, ἔρχεται νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν προσωρινῶς τὴν ἄδειαν νὰ καταργήσῃ Εἰρηνοδικεῖα, ἐπιφυλασσομένη νὰ κρίνῃ περὶ τῆς μεταρρυθμίσεως τῶν ὑφισταμένων εἰρηνοδικειακῶν περιφερειῶν, διότι ζητεῖ συγχρόνως τὴν ἐξουσίαν νὰ κανονίσῃ αὐτὴ διὰ Β. Διατάγματος τὰ τῆς περιφερείας τῶν ὑπολειπομένων Εἰρηνοδικείων, τουτέστι ποία ἡ δικαιοδοσία τῶν ὑπολειπομένων Εἰρηνοδικείων καὶ εἰς τί θὰ ἐπεκτείνηται· καὶ τοῦτο ἀκριβῶς εἶναι ἔργον νομοθετικόν...

§124Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ σύστασιν Εἰρηνοδικείων.

§125ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Καὶ τοῦτο εἶναι ἔργον ἐπίσης νομοθετικόν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲ τίνα περιορισμὸν ἐνόμισεν ὅτι θέτει ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτὴν τὴν ἐνέργειάν της; Μίαν ἐπιτροπήν. Αἱ τοιαῦται ἐπιτροπαὶ, Κύριοι, γνωρίζετε πῶς ὀνομάζονται ἐν τῇ γλώσσῃ τῇ νομοθετικῇ; Cabinets noirs, διότι ἐργάζονται ἐν παραβύστῳ καὶ ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν ἀνωτέρων ἐπιρροῶν. Ἔχομεν τὴν πεῖραν, Κύριοι, τῆς ἐπιτροπῆς τῆς γνωμοδοτούσης περὶ διορισμοῦ Εἰσαγγελέων. Τίνα ἐγγύησιν ἔχομεν ἐκ τῆς συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς; Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπῃ τις: «Μήπως διὰ τοῦ νόμου τοῦ ὑφισταμένου δὲν ὑπάρχει γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον;» Ναὶ, ἀλλὰ Συμβούλιον συγκείμενον ἀπὸ πρωτοδίκας, ἐν ὁλομελείᾳ ἀποφαινομένους, συμμετέχοντος καὶ τοῦ Εἰσαγγελέως. Ταύτην δὲ τὴν ἐγγύησιν εὗρεν ὁ νόμος, καὶ εἶναι ὀρθὴ, διότι ἐθεώρησεν, ὅτι προκειμένου περὶ συστάσεως ἢ καταργήσεως ἑνὸς Εἰρηνοδικείου δὲν ἠδύνατο νὰ ἀσχολῆται εἰς τοῦτο ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία. Ἀλλὰ σήμερον ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ ἐν λευκῷ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς πρὸς κατάργησιν 85 Εἰρηνοδικείων, προτείνει δὲ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἄλλην διατύπωσιν. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου διατυποῦται ὡς ἑξῆς: «Ἐκ τῶν ἐν τῷ Κράτει Εἰρηνοδικείων καταργοῦνται 85, ἐκ τῶν Πταισματοδικείων δὲ ὀκτώ.» Ὠνόμασα, τοῦτο παραφωνίαν καὶ σολοικισμόν, διότι δὲν ἐννοεῖται κατάργησις, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἀντικείμενον τὸ καταργούμενον. Καταργεῖταί τι συλλήβδην καὶ ἀορίστως.

§126ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸν ἀριθμὸν 85.

§127ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ὁποία λοιπὸν θὰ ἦναι ἡ ἐγγύησις, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ εἰδικῶς τοῦτο καὶ ὄχι ἐκεῖνο τὸ Εἰρηνοδικεῖον; Κατ’ αὐτὸ τὸ μέτρον ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ εἴπῃ πρὸς αὐτήν: «Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ καταργήσω 15 νομοὺς, κατ’ ἐκλογὴν, ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θὰ νομίσω ἐγὼ ὅτι δὲν εἶναι πλέον χρήσιμοι»· διότι ἑνὸς ἀτόπου δοθέντος μυρία ἕπονται. Ἐπεκτείνατε τὴν διάταξιν ταύτην καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις, καὶ θὰ ἴδητε εἰς τίνα ἄτοπα καὶ εἰς τίνα ἀνατρεπτικὰ ἀποτελέσματα θὰ φθάσητε. Ἄλλως τε ἀμφιβάλλω, ἂν ὑπάρχει ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν παραπλησία διάταξις, καταργοῦσα ἀρχὰς χωρὶς νὰ τὰς κατονομάζῃ. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐφήρμοσε τὸν αὐτὸν κανόνα καὶ εἰς τὴν διοικητικὴν διαίρεσιν; Ἠδύνατο, κατὰ τὸ αὐτὸ πάντοτε μέτρον, ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν ἄδειαν νὰ περιορίσῃ τοὺς νομοὺς εἰς 16, καὶ τοὺς ἄλλους νὰ τοὺς καταργήσῃ, χωρὶς νὰ εἴπῃ ποῖοι εἶναι οἱ καταργούμενοι νομοί. Τὸ αὐτὸ μέτρον προτείνεται καὶ διὰ τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτῆς, χάριν τῶν δικαιωμάτων τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, δὲν πρέπει νὰ καθιερώσῃ τὸ προηγούμενον τοῦτο, δὲν πρέπει ν’ ἀπεμπολήσῃ τὰ δικαιώματα αὐτῆς, ὁσηνδήποτε ἐμπιστοσύνην καὶ ἂν ἔχῃ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ σπατάλην ἐμπιστοσύνης, εἶναι ἐπικίνδυνον, καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ἔλθῃ στιγμὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ δύναται νὰ μετανοήσῃ. Ἀλλὰ δύναταί τις νὰ ἐρωτήσῃ, — καὶ ἀκριβῶς τοῦτο τὸ ἐρώτημα εἰς πάντας ἡμᾶς ἐτέθη, ὅτε κατὰ πρῶτον ἀνεγνώσαμεν τὸ νομοσχέδιον —: τίνων ἕνεκα λόγων ἡ Κυβέρνησις δὲν κατονομάζει τὰ καταργούμενα Εἰρηνοδικεῖα; Διότι, διὰ νὰ περιορίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν καταργητέων εἰς 85, ἀναμφισβητήτως σημαίνει, ὅτι γνωρίζει ποῖα εἶναι ταῦτα, διότι θὰ τὰ ἐμέτρησε· θὰ ἦτο ἀδύνατον, χωρὶς νὰ τὰ γνωρίζῃ, νὰ τὰ ὁρίσῃ εἰς 85· ἄλλως θὰ τὰ ὥριζε, κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, στὸ βρόντο, τὸ ὁποῖον δὲν παραδέχομαι. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις εἶναι καὶ πονηρὰ συγχρόνως· ὄχι μόνον παραγνωρίζει ἀρχὴν νομικὴν καὶ νομοθετικὴν, ἀλλ’ ἐνέχει καὶ πονηρίαν· ἐνέχει πονηρίαν, διότι δὲν τολμᾷ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ εἴπῃ: «τὰ δεῖνα Εἰρηνοδικεῖα θεωρῶ καταργητέα διὰ τὸν δεῖνα καὶ δεῖνα λόγον», ὅτε ἡ Βουλὴ θὰ ἦναι ἐν καταστάσει νὰ κρίνῃ περὶ αὐτῶν. Δὲν θέλει δὲ νὰ κατονομάσῃ τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ καταργητέα, προδήλως, διότι οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν κύριοι συνάδελφοι θὰ κατεξαναστῶσιν ἕκαστος διὰ τὸ ἴδιον αὑτοῦ Εἰρηνοδικεῖον, τὸ καταργούμενον. Ἀλλὰ προκειμένου, Κύριοι, νὰ θίγωνται νόμοι ὀργανικοὶ, νὰ ἀναμοχλεύηται ὁ ὑφιστάμενος ὀργανισμὸς, εἴτε ὁ δικαστικὸς εἴτε ὁ διοικητικὸς, ὀφείλει μὲν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ ἔχῃ καὶ τὸ θάρρος καὶ τὴν εἰλικρίνειαν, παρουσιαζομένη ἐνώπιον τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, νὰ λέγῃ «τοῦτο νομίζω συμφέρον», καὶ νὰ συζητῇ ἐν ὅλῃ τῇ ἐλευθερίᾳ καὶ ἐν ὅλῃ τῇ εἰλικρινείᾳ. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις δύο τινὰ ὤφειλε νὰ πράξῃ· ἢ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ μὲ τὸν κατάλογον τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων, ἐκθέτουσα τοὺς λόγους, θέτουσα βάσιν τινὰ, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ψαλὶς αὕτη τῆς καταργήσεως, ἢ διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐκ τῶν ἐν τῷ Κράτει Εἰρηνοδικείων κρίνει διατηρητέα τὰ δεῖνα, ἑκάστου δὲ τούτων ἡ περιφέρεια εἶναι ἡ δεῖνα, τὰ δὲ λοιπὰ καταργοῦνται. Τότε ἐννοῶ τὴν κατάργησιν. Ὡς ἔχει ὅμως ἡ διατύπωσις, φρονῶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ. Ἀπόδειξις δὲ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρεισάγει τὴν διάταξιν ταύτην προσωρινῶς καὶ μόνον διὰ μόνην αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, εἶναι ὅτι ζητοῦσα τὴν κατάργησιν τῶν 85 Εἰρηνοδικείων, ἀφοῦ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ νῷ αὑτῆς ἔχει, ζητεῖ νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ πρώην καθεστώς· ἐπανέρχεται ἐν ἰσχύϊ ὁ νόμος ὁ κανονίζων τὰ τῆς συστάσεως καὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων, καθ’ ὃν καὶ μόνον τροποποιούμενος, ὅτι τοῦ λοιποῦ ἡ σύστασις Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων θὰ γίνηται διὰ νόμου· τουτέστι συγκατατίθεται ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ διευθετήσῃ αὐτὴ κατὰ τὸ δοκοῦν τὰ πράγματα, νὰ ἐπανέλθῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλὴν, εἰς τὸ νομοθετικὸν σῶμα, ἵνα ἀποφαίνηται περὶ συστάσεως Εἰρηνοδικείων. Τὰς παρατηρήσεις ταύτας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἢ μᾶλλον ἐπὶ τῆς διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου εἶχον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ διὰ τοῦτο ἔδωκα ψῆφον ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς, διότι φρονῶ, ὅτι ἐνταῦθα ἐνδείκνυται πλέον ἢ ἄλλοτε ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως, ἵνα δοθῇ καιρὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ καὶ τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν δὲ τοῦτο ἀποκρούσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειονοψηφία, ἡ ἀκολουθοῦσα τὴν Κυβέρνησιν, φρονῶ ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα μελετηθῇ καὶ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἄλλως ἡ Βουλὴ, ψηφίζουσα αὐτὸ, παραβαίνει, ὡς ἀρχόμενος τοῦ λόγου εἶπον, θεμελιώδεις ἀρχὰς, καὶ δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἦναι τόσον εὔκολος εἰς τὴν ἀπεμπόλησιν τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἔχετε πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν;

§129ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Μάλιστα.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὁποία βεβαίως ὑποστηρίζεται ἀπὸ 15 Βουλευτάς.

§131ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Μάλιστα, μάλιστα.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§133ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Παρακαλῶ νὰ ἔλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κύριοι Καβαλλιερᾶτος καὶ Ἀλεξάκης. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν καὶ Πταισματοδικείων» παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπήν, λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὡς ψηφολεκτῶν τῶν βουλευτῶν Μιλτ. Ἀννίνου Καβαλλιεράτου καὶ Περ. Ἀλεξάκη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 124. Ἐκ τούτων 11 εἶπον Ναὶ, καὶ 113 Ὄχι. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῶν ἐν τῷ Κράτει Εἰρηνοδικείων καταργοῦνται 85, ἐκ τῶν Πταισματοδικείων δὲ ὀκτώ.»

§136Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἀντὶ «85» νὰ τεθῇ «μέχρις 85», καὶ ἀντὶ «ὀκτώ» νὰ τεθῇ «μέχρις ὀκτώ».

§137ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ποιοῦμαι τὴν παρατήρησιν, ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ οὐχὶ ἀορίστως ὁ ἀριθμὸς, ἀλλ’ ὅτι δύνανται νὰ καταργηθῶσι μέχρι τόσων.

§138Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ εἶπον.

§139Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε, κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς συνεζητεῖτο ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐφρόνουν ὅτι ἐπιτάσσεται ἡ ἀναβολή. Μεταξὺ τῶν λόγων, δι’ οὓς ὑποστηρίζω τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναβολῆς, ὑπάρχουσι καὶ οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι συνηγοροῦσι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἰδίως κατὰ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν γίνεται ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ ὁ καθορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων. Ἐζητοῦμεν, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα καθορισθῶσιν ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ὧν ἐπίκειται ἡ κατάργησις, διότι δὲν ἐμπιστευόμεθα εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἡ ἐπιτροπὴ οὐδὲν ἄλλο εἶναι καθ’ ἡμᾶς ἢ ἡ γέφυρα ἡ ἄγουσα εἰς τὴν κατάργησιν ὡρισμένου ἀριθμοῦ Εἰρηνοδικείων. Καὶ εἶχε τὸ θάρρος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ἔχει τὸν ἀριθμὸν ὡρισμένον καὶ δὲν εἶναι ὡρισμένα κατ’ ὄνομα τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ὧν ἐπίκειται ἡ κατάργησις! Ἐν τούτοις ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς, τὸν ὁποῖον ὁρίζει, ἀποδεικνύει τὴν μελέτην, ἣν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει κάμει. Ἡ ἀναγραφὴ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀποδεικνύει, ὅτι εἶναι ὡρισμένα τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ καταργηθῶσιν. Ἐθίξαμεν τὸ ζήτημα ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, καὶ παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ποιήσηται εἰσήγησιν καὶ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἐπὶ βλάβῃ τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐσιώπησεν, ἡ δὲ εἰσήγησις τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἐπαρκὴς, ἵνα πείσῃ ἡμᾶς νὰ ψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει. Ἡμεῖς ἐξακολουθοῦμεν νὰ φρονῶμεν, παρὰ τὴν ἐναντίαν ψῆφον τῆς Βουλῆς κατὰ τῆς ἀναβολῆς καὶ τῆς παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν, ὅτι ἐπέρχεται σπουδαία βλάβη εἰς τὴν Δικαιοσύνην, ὅτι καταργοῦνται τὰ Εἰρηνοδικεῖα, καὶ ὅτι ἐκεῖ, ὅπου καταργοῦνται τὰ Εἰρηνοδικεῖα, καταργεῖται αὐτὴ ἡ Δικαιοσύνη, χωρὶς νὰ ἐπιτυγχάνηται καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ μεγάλου ποσοῦ τῶν οἰκονομιῶν, τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται· διότι, ὅταν δὲν ἔχωμεν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ τὸν ὑπὸ τοῦ νομοθετικοῦ σώματος καθορισμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ καταργηθῶσιν, ὅταν δὲν συζητῆται ἡ σκοπιμότης τῆς καταργήσεως ἑνὸς Εἰρηνοδικείου, ὅταν δὲν ἔχωμεν τὴν στατιστικὴν τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Εἰρηνοδικείων, τὰ ὁποῖα καταργοῦνται, καὶ δὲν ἔχωμεν ἐκ τοῦ νόμου καθωρισμένην τὴν δικαιοδοσίαν, εἰς ἣν ὑπάγονται, καὶ δὲν δύναται νὰ κρίνῃ ἡ Βουλή, ἂν θὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς τῶν ὑποθέσεων ἐν ταῖς περιφερείαις, ἐν αἷς κατηργήθησαν τὰ Εἰρηνοδικεῖα, καὶ αἵτινες θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ ἐγγύτερον Εἰρηνοδικεῖον, ἐκτὸς τῆς μεγάλης βλάβης τῆς Δικαιοσύνης διὰ τῆς χονδρικῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, δὲν βλέπομεν τὸ φῶς τῶν οἰκονομιῶν, βλέπομεν τοὐναντίον τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑποθέσεων, καὶ σὺν τῇ ἐλαττώσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑποθέσεων τὴν ἐλάττωσιν τῶν εἰσπράξεων ἐκ τοῦ φόρου τοῦ χαρτοσήμου. Μυρία εἶναι τὰ σημεῖα, ἐν οἷς καταδεικνύεται ἡ βλάβη τῆς Δικαιοσύνης, μυρία εἶναι τὰ σημεῖα, ἐν οἷς καταδεικνύεται ἡ βλάβη τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν· διότι, ὡς εἶπεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἄνδρου κ. Καΐρης, καὶ ὡς ἀνέπτυξεν ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου κ. Στεφάνου, ὑπάρχουσι λειτουργίαι τῆς Δικαιοσύνης, αἵτινες δὲν καταπαύουσι, καὶ ἀντὶ τῆς λειτουργίας τῆς Δικαιοσύνης θὰ ὑψωθῇ ἡ λειτουργία τῆς φυγοδικίας, ἡ λειτουργία τοῦ ἀδικήματος. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν καὶ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπεκτείνω τὸν λόγον ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ, συγκομίζων τὰς στατιστικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας δὲν εὐηρεστήθη ἀκόμη νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§140Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰς κατέθεσα.

§141Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιφυλασσόμενος, λέγω, νὰ λάβω τὸν λόγον εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἐνόμισα καθῆκόν μου ἀπὸ τοῦδε νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς καταργήσεως τῆς τοιαύτης τῶν Εἰρηνοδικείων, καὶ νὰ προκαλέσω τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὡρισμένως ἐπὶ τούτου τοῦ ἄρθρου, διότι θεωρῶ ἐνδεικτικὴν τοῦ πνεύματος τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς τὴν διπλῆν ψηφοφορίαν, ἥτις ἐγένετο διὰ τῆς ἀπορρίψεως τῆς προτάσεως περὶ ἀναβολῆς, διὰ τῆς ἀπορρίψεως τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ δὲν τὴν θεωρῶ ἐνδεικνύουσαν καὶ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ τῶν κυρίων Βουλευτῶν τῶν ἐκπροσωπούντων τὰς ἐπαρχίας, ἐν αἷς καταργοῦνται τὰ Εἰρηνοδικεῖα, δὲν θεωρῶ τὴν γνώμην ταύτην σύμφωνον πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλέχθη ὅτι δὲν εἶναι ὡρισμένα τὰ Εἰρηνοδικεῖα. Ἐγὼ θὰ λάβω τὴν τιμὴν καὶ τὸ θάρρος νὰ κατονομάσω τὰ Εἰρηνοδικεῖα, διότι εἶναι ἐργασία συντελεσθεῖσα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, συντελεσθεῖσα δὲ κατόπιν τῶν συγκεντρωθεισῶν πληροφοριῶν εἴτε τῶν Εἰσαγγελέων, εἴτε τῶν Συμβουλίων τῶν διαφόρων Πρωτοδικείων...

§142Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Οὐδεμία τοιαύτη ἐνέργεια ἐγένετο, οὐδεμία τοιαύτη ἀπόφασις ὑπάρχει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ.

§143Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διακηρύττει τοῦτο.

§144Κ. ΖΩΤΟΣ. Ὑπάρχει ἐγκύκλιος πρὸς τοὺς Προέδρους καὶ τοὺς Εἰσαγγελεῖς.

§145Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἶδον ἐγκυκλίους πρὸς τοὺς Εἰσαγγελεῖς, διὰ τῶν ὁποίων ἐζητοῦντο πληροφορίαι καὶ γνῶμαι, — οὐχὶ γνωμοδοτήσεις, — γνῶμαι, ἔστω, καὶ πληροφορίαι, περὶ τῶν Εἰρηνοδικείων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ καταργηθῶσι.

§146Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσι.

§147Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν διέψευσε τοῦτο, καὶ εἶπεν, ὅτι πιθανὸν ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐζήτησε τὰς πληροφορίας ταύτας. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εὑρίσκηται ἐν τῇ ἀληθείᾳ, διαρρήδην διαψεύδων ὅτι ἐζητήθησαν πληροφορίαι, τότε ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι ἡ ἐργασία του δὲν εἶναι σοβαρά· δὲν εἶναι σοβαρὰ ἡ ἐργασία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καθορίζοντος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸν ἀριθμὸν τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων, οὐδὲ θεραπεύει τὴν ἔλλειψιν ταύτην τῆς μελέτης ἡ σημερινὴ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν, ὅτι δύνανται νὰ καταργηθῶσι μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 85. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο ἦναι ἀκριβές, εὑρίσκομαι εἰς τὴν θέσιν νὰ διαψεύσω τὴν διάψευσιν, τὸ μέλλον δὲ θ’ ἀποδείξῃ, τίς εὑρίσκεται ἐν τῷ ἐδάφει τῆς ἀληθείας. Τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα κατ’ ἀρχὴν ἔχει ἀποφασισθῆ νὰ καταργηθῶσιν, εἶναι ταῦτα (ἀναγινώσκει). Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι δὲν ἔχουσιν ἀκριβεῖς πληροφορίας, εὑρίσκονται εἰς θέσιν νὰ μᾶς δώσωσιν ἀκριβεῖς πληροφορίας. Ἄρα φθάνομεν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι εἶναι ὡρισμένος ὁ ἀριθμὸς, καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι προσχήματα. Ἔχω τὸν ἀριθμὸν 75. Δὲν ἔχω ἀκριβῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπολοίπων 10. Καὶ τὰ Πταισματοδικεῖα εἶναι τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Εἴτε ἐν τῷ ἄρθρῳ τοῦτο μείνῃ, διαψεύδων τὴν διάψευσιν, ὁ ὅρος τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, εἴτε τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον εἰς γνωμοδότησιν μόνον καὶ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸ ζήτημα μένει ἀκέραιον, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν Εἰρηνοδικείων εἶναι γνωστὸς, ὅτι τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ἅτινα πρόκειται νὰ καταργηθῶσιν, εἶναι ἐπίσης γνωστότατα. Καὶ ἐνόσῳ δὲν ἔχομεν τὰς πληροφορίας ἐκείνας, διὰ τῶν ὁποίων θὰ πεισθῶμεν, ὅτι ἡ κατάργησις δὲν ἐπέρχεται ἐπὶ βλάβῃ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐνόσῳ δὲν ἔχομεν τὰς ἄλλας πληροφορίας, διὰ τῶν ὁποίων θὰ πεισθῶμεν, ὅτι ἡ κατάργησις δὲν θὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἐλάττωσιν τῶν εἰσπράξεων τοῦ χαρτοσήμου καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἐπενέγκῃ τὴν σοβαρὰν οἰκονομίαν, τὴν ὁποίαν ἐπαγγέλλεται τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ζητήσωμεν, ἵνα διὰ ψηφοφορίας ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου. Ἐκεῖνοι δὲ, οἱ ὁποῖοι θὰ ψηφίσωσι τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει, ψηφίζουσιν οὐχὶ τὸν ἀόριστον ἀριθμὸν τῆς καταργήσεως τῶν 85, ἥτις θὰ ἐξαρτηθῇ εἴτε ἐξ ἐπιτροπῆς εἴτε ἐκ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ τὴν κατάργησιν Εἰρηνοδικείων, τὰ ὁποῖα εὕρομεν λειτουργοῦντα καλῶς, καὶ διὰ τὴν κατάργησιν τῶν ὁποίων ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν καὶ θὰ δώσωμεν βεβαίως λόγον πρὸς τὸν λαὸν, ὅστις ἐνεπιστεύθη τὴν ἀντιπροσωπείαν του πρὸς ἡμᾶς.

§148Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζω καθῆκον νὰ διαψεύσω κατηγορηματικῶς τὸν κατάλογον, τὸν ὁποῖον βεβαίως διὰ τῆς φαντασίας του ἔπλασεν ὁ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτής. (Εὖγε! εὖγε! ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§149Κ. ΖΩΤΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ τὸν ἐρωτήσω, διατὶ εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου λέγει, ὅτι «εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην θὰ ὑποβοηθήσωσι καὶ αἱ πληροφορίαι αἱ δοθεῖσαι ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων δικαστικῶν λειτουργῶν, οὕτω δὲ, κατὰ τὸ εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον καταργοῦνται Εἰρηνοδικεῖα μὲν 85, Πταισματοδικεῖα δὲ ὀκτὼ»; Ὅταν ἔχητε τοιαύτην αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, ἐν ᾗ διϊσχυρίζεσθε ὅτι ἔχετε πληροφορίας, καὶ δι’ αὐτὸ προτείνετε τὴν κατάργησιν 85 Εἰρηνοδικείων, νομίζετε ὅτι σᾶς ἐπιτρέπεται νὰ ἔρχησθε καὶ νὰ λέγητε, ὅτι δὲν ἐζητήσατε πληροφορίας; Ἔχετε πληροφορίας, καὶ ἐζητήσατε τοιαύτας, ἡ δὲ θέσις, τὴν ὁποίαν κατέχετε, σᾶς ἐπιβάλλει σεβασμὸν καὶ πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ πρὸς τὸν σκοπόν. Δύνασθε νὰ καταργήσητε τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ἀλλ’ ὄχι νὰ ζητῆτε νὰ ὑφαρπάσητε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐξυπηρετήσητε πολιτικὰ συμφέροντα. Δὲν ἔχετε τὸ σθένος νὰ εἴπητε ὅτι καταργεῖτε τὸ Α, Β, καὶ Γ Εἰρηνοδικεῖον.

§150Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄλλο εἶναι πληροφορίαι, καὶ ἄλλο γνωμοδοτήσεις.

§151Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ διαψεύσω διὰ τῶν πραγμάτων τὰς διαψεύσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλὰ πολλάκις τὸ φῶς τῆς λογικῆς ἐρεύνης προέχει περισσότερον ὅλων τῶν διαψεύσεων, ἃς φέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοιούτου ζητήματος. Παρακολουθοῦμεν ἀπὸ μηνὸς ἤδη τὴν σπασμωδικὴν, τὴν πυρετώδη ἐνέργειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης δι’ ἐγγράφων πρὸς τοὺς Εἰσαγγελεῖς, ὧν τὰ ἀντίγραφα δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, ἐγγράφων δι’ ὧν ἐζητοῦντο αἱ πληροφορίαι, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων κατηρτίσθη ἡ ἀπόφασις περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καταργηθησομένων Εἰρηνοδικείων. Δὲν δυνάμεθα νὰ φέρωμεν τὰς ἀποδείξεις ταύτας ἁπτὰς, ἀλλ’ ἐν τῇ συνειδήσει παντὸς Βουλευτοῦ ἔχει σχηματισθῆ καὶ δὲν ἔχει ἐξαλειφθῆ ἡ πεποίθησις, ὅτι περὶ ὡρισμένων Εἰρηνοδικείων πρόκειται. Καὶ διατὶ νὰ ἀναφέρωμεν τὰ Εἰρηνοδικεῖα ταῦτα, καὶ ὄχι τὸ τῶν Καλαρρυτῶν, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει 20 ἀποφάσεις; διατὶ νὰ ἀναφέρωμεν τὸ τῆς Ἐλευσῖνος τῆς Μεγαρίδος, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει 510 ἀποφάσεις, καὶ ὄχι τὸ τοῦ Ραδοβιζίου, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει 15 ἀποφάσεις;

§152Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διατὶ δὲν τὰ ἀναφέρετε;

§153Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι πρόκειται νὰ συμβιβάσητε τὰς ἀπαιτήσεις, τὰς ὁποίας ἔχετε, πρὸς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας προεκαλέσατε. Καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι καὶ ἡ σπουδὴ, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ἡ Κυβέρνησις, ἵνα καθησυχάσῃ τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν πολιτικὴν μερίδα αὑτῆς, καὶ τὰς ἐπαρχίας, ἐν αἷς ἐπέρχεται κατάργησις Εἰρηνοδικείων, διὰ τῆς βεβαιώσεως, ἥτις διετυμπανίσθη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ τελευταία ἀπόφασις περὶ τοῦ ἀριθμοῦ καὶ τοῦ ὀνόματος τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων, ἀπόκειται εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ ἡ σπουδὴ, λέγω, αὕτη ἄγει εἰς προσωρινὴν καθησύχασιν τῆς ἐξεγερθείσης συνειδήσεως τῶν Βουλευτῶν ἀπέναντι τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχουσι πρὸς τοὺς συμπολίτας των. Ἀλλ’ ὡς θὰ ἐπλανώμεθα, ἐὰν ἔμενεν ἡ διάταξις τοῦ δευτέρου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει, ἀφιεμένης τῆς γνωμοδοτήσεως εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ δικαστικῶν λειτουργῶν ἀνωτάτων, εἰς ὁμοίαν πλάνην θὰ εὑρεθῶμεν, καὶ ὅταν συντελεσθῇ τὸ ἔργον τῆς ψηφίσεως. Διότι ἡ Κυβέρνησις πρὸ τοῦ ἑξῆς διλήμματος θέλει εὑρεθῆ· ἢ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τῶν διαφόρων ἀρχῶν θέλει προβῆ εἰς κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει, συνδυάζουσα τὸν ὀλίγον ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν μετ’ ἄλλων, καὶ ὑπάγουσα αὐτὰ εἰς Εἰρηνοδικεῖα, ἅτινα κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως δύνανται νὰ ἐξυπηρετῶσι τὰς δίκας τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ εὐχαριστήσῃ τοὺς πιστεύοντας σήμερον ἢ θέλοντας νὰ πιστεύωσιν, ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ θὰ χαλκευθῇ ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀφορῶσιν ἢ δὲν ἐνδιαφέρουσι τοὺς ἐντίμους συναδέλφους τῆς πλειονοψηφίας, ἢ θὰ τεθῇ τὸ δεύτερον μέρος, ὅτι δηλαδὴ πειθομένη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς παραστάσεις αὐτῶν, ἐπὶ ὀλεθρίᾳ βλάβῃ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ μέχρι τοῦδε ἀποφασισμένα, ἀλλὰ θὰ ῥίψῃ τὴν χεῖρα ἐπὶ διαφόρων Εἰρηνοδικείων, ἐφ’ ὧν δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἡ προστασία τοῦ κυβερνητικοῦ Βουλευτοῦ, καὶ θὰ καταργήσῃ ταῦτα. Καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις, ἐὰν τυχὸν ἤθελε ψηφισθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, κακίστη ὑπηρεσία προσφέρεται καὶ εἰς τοὺς πολίτας καὶ εἰς τὴν Δικαιοσύνην καὶ εἰς τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας. Ὀφείλομεν λοιπὸν ἐπὶ ἄλλου νομοσχεδίου νὰ ψηφίσωμεν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ὑπάρχει Βουλευτὴς μὴ ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην, ἥτις ἐπιβάλλει ταύτην εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ὁ τελευταῖος κλάδος, εἰς ὃν ἔδει νὰ θέσῃ χεῖρα καὶ ἐμπειρικὴν ψαλίδα ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ὁ κλάδος τῆς Δικαιοσύνης.

§154ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καίτοι ἐν ταῖς λεπτομερείαις ὑπάρχουσί τινα, ἐφ’ ὧν θέλω ἀναγκασθῆ νὰ φέρω τὸν λόγον, ὑποβάλλων γνώμας ἰδίας καὶ προσπαθῶν νὰ πείσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραδεχθῇ ὅσας τούτων ἀποδειχθῶσιν ὀρθαί, ὀφείλω νὰ δηλώσω ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅτι οὐδὲν εἰς ἐμὲ φέρει κώλυμα νὰ ἐπαναλάβω τὴν ψῆφον, ἣν ἔδωκα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τοιαύτη, ὥστε πᾶς ὁ ἐλθὼν ἐνταῦθα μετὰ προθέσεως νὰ συντελέσῃ εἰς ἐπανόρθωσιν τῶν κάκιστα ἐχόντων δημοσίων πραγμάτων, εἶναι ὑποχρεωμένος, ὅσην καὶ ἂν κινδυνεύῃ νὰ ὑποστῇ ζημίαν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ αὑτοῦ, νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν καὶ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον.

§155ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εὖγε! εὖγε!

§156ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι, προκειμένου περὶ τόσον ἐκτάκτου κινδύνου τῆς Ἑλλάδος, ἐπιτρέπεται εἰς τὰς ἐπαρχίας νὰ ὁμιλῶσι περὶ ἑαυτῶν. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπόκειται ἡ εὐθύνη, ἐὰν κακῶς χειρισθῇ τὸ ὅπλον, ὅπερ θέλει παραδοθῆ εἰς αὐτὴν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πᾶς ἕκαστος θέλει ἔχει καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ ζητήσῃ λόγον διὰ τὸν χειρισμὸν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὅτε ἡ Κυβέρνησις, ἥτις ἠδύνατο ἐκ τοῦ νόμου νὰ προβῇ εἰς κατάργησιν Εἰρηνοδικείων, ἀπευθυνομένη πρὸς τὰ Συμβούλια καὶ ζητοῦσα τὴν γνώμην αὐτῶν, ἀντὶ νὰ μεταχειρισθῇ τὸ πρόχειρον εἰς αὐτὴν τοῦτο ὅπλον, προσφεύγει εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ ζητεῖ νέαν οἱονεὶ ἐξουσιοδότησιν, νομίζω ὅτι αὐτὸ τοῦτο ἀρκεῖ νὰ πείσῃ ἡμᾶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, εὐλαβῶς φερομένη πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν, ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Βουλὴν (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο ν’ ἀποταθῇ εἰς τὰ Συμβούλια τῶν Πρωτοδικείων καὶ νὰ ἐρωτήσῃ αὐτὰ ὡρισμένως περὶ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων, τὰ δὲ Συμβούλια ἤθελον ὑποβάλει προτάσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, πιθανὸν δὲ νὰ μὴ περιωρίζετο εἰς μικρὸν ἀριθμὸν ἡ γνώμη αὐτῶν περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων. Εἶναι δὲ περίεργον, πῶς ἐνομίσθη ἐνταῦθα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀποτεινομένη πρὸς οἱονδήποτε Σῶμα καὶ ζητοῦσα τὴν γνώμην αὐτοῦ περὶ τῶν Εἰρηνοδικείων, θὰ ἠδύνατο νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα καὶ περὶ τῶν τριακοσίων Εἰρηνοδικείων. Τοῦτο πράγματι ἂν ἐφαντάζετο ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ, ἤθελε καταστῆ ἀξία τῆς μομφῆς τῆς Βουλῆς. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ κανονίζουσα τὰ πράγματα καὶ ὀφείλουσα νὰ μελετήσῃ αὐτὰ, ἐγνώριζεν, ὅτι ὑπάρχουσιν Εἰρηνοδικεῖα, περὶ ὧν δὲν δύναται νὰ τεθῇ ζήτημα, τὰ τῶν μεγάλων πόλεων, διότι ταῦτα πάντως θὰ μείνωσιν. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ζήτημα καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων ἐκείνων, ἅτινα εἶναι καὶ τὰ ἐλάχιστα ἐν Ἑλλάδι, τῶν ἐν ταῖς νήσοις τοῦ Αἰγαίου πελάγους. Διότι μόνη ἀρχὴ παρισταμένη ἐκεῖ εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης, ἐὰν δ’ οὗτος ἀφαιρεθῇ, μένουσιν οἱ τόποι ἐκεῖνοι ἔξω τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως. Κατ’ ἀνάγκην ἄρα ἡ Κυβέρνησις, ἀποτεινομένη εἰς τὰ Συμβούλια, ἅτινα θέλουσι δώσει γνώμην, θέλει ἐρωτήσει περὶ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων διὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν λόγον. Μετὰ δὲ τὴν γνωμοδότησιν αὐτῶν, τὰ μὲν ὑποδειχθέντα ὡς καταργητέα θέλει καταργήσει, ὅσα δὲ ὡς μὴ καταργητέα οὐχί, ἐὰν ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως ταύτης ἦναι τοιαύτη, ὥστε νὰ προαπαιτῆται γνώμη καταφατικὴ ἢ ἀρνητική, ἵνα γένηται ἡ κατάργησις Εἰρηνοδικείου ἢ μή. Οὕτως ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, οὕτω δ’ ἐρχόμενον, κατ’ ἀνάγκην στηρίζεται ἐπὶ μελέτης καὶ πληροφοριῶν δοθεισῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἤθελεν εἶναι κατηγορία κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἂν ἔλεγέ τις πρὸς αὐτόν: «ἔρχεσαι ἀμελέτητος καὶ ὁμιλεῖς περὶ καταργήσεως 85 Εἰρηνοδικείων». Ὁ Ὑπουργὸς ἐμελέτησε καὶ ἐζήτησε πληροφορίας, καὶ δύναται νὰ ἔχῃ γνώμην ὡρισμένην περὶ ἑκάστου τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀλλὰ τὰς γνώμας αὑτοῦ ταύτας δὲν ζητεῖ νὰ ὑποκαταστήσῃ εἰς τὰς γνώμας τοῦ Συμβουλίου, ὅπερ ὑπάρχει ἢ ζητεῖ νὰ ἱδρυθῇ· ζητεῖ νὰ προσαρμόσῃ αὐτὰς πρὸς τὰς νέας γνώμας, ἃς θέλει ζητήσει. Γινώσκει μὲν περὶ τίνων θέλει ἐρωτήσει, ἀλλὰ δὲν γινώσκει τὰς δοθησομένας ἀπαντήσεις ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου. Ταῦτα δὲ πράττων ὁ Ὑπουργός, οὐδὲν ἀπολύτως ἀνειλικρινὲς πράττει. Καὶ ἂν τὰ Συμβούλια, ἅτινα θέλουσιν ἐπιφορτισθῆ νὰ κρίνωσιν, εἶναι ἀληθῶς ἄξια ταύτης τῆς ἐντολῆς, ἣν θέλουσιν ἀναλάβει, θὰ ἔχωσι τὴν δύναμιν νὰ εἴπωσι πρὸς τὴν Βουλὴν: «θεωροῦμεν καταργητέον τὸ Α, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ τὸ Β Εἰρηνοδικεῖον». Τοιαύτη εἶναι ἡ θέσις τῶν πραγμάτων, τοιαύτη δὲ καὶ ἡ οὐσία τῶν περιστάσεων, ἃς διερχόμεθα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ περίστασις κατάλληλος, ὅπως παρεκβῶμεν τοῦ προγράμματος ἡμῶν, ἐφ’ οὗ τῇ βάσει ἐζητήσαμεν τὰς ψήφους τῶν ἐκλογέων, ὅπως ἐνεργήσωμεν τομὰς καὶ ἐφαρμόσωμεν καυτήρια πρὸς διόρθωσιν τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως. Μεταξὺ τῶν Εἰρηνοδικείων, ἅτινα ἤκουσα ἀναφερόμενα, ὑπάρχει καὶ Εἰρηνοδικεῖον, ὅπερ ἄλλοτε ἐγὼ ἐφρόντισα ἵνα συσταθῇ καὶ ὅπερ ἔπειτα καταργηθὲν ἀνασυνεστάθη πρὸ δύο ἐτῶν. Ἐὰν πρόκηται ἡ εἰσφορὰ αὐτοῦ νὰ γένηται ἐκ τῆς ἐπαρχίας τῆς Ἀττικῆς πρὸς βελτίωσιν τῶν οἰκοιομικῶν πραγμάτων, δέχομαι, τὸ κατ’ ἐμέ, προθύμως νὰ καταργηθῇ, διότι τοῦτο εἶναι καθῆκον παντὸς Βουλευτοῦ. Ἐκεῖνο, εἰς ὃ πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν προσοχὴν, εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει μεγάλην εὐθύνην, ζητοῦσα παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι εἰς τὴν Κυβέρνησιν θέλει παραχωρηθῆ ἡ εὐκολία νὰ ἐκτελέσῃ τοὺς σκοποὺς αὐτῆς, καὶ ὀφείλει νὰ ἐκτελέσῃ αὐτοὺς ἀμερολήπτως, προβαίνουσα εἰς κατάργησιν ὅπου ἀληθῶς ὑπαγορεύεται κατάργησις. Τὸ ἄρθρον 1 ἐδέχθη πρὸ ὀλίγου εὔστοχον τροπολογίαν. Ὁ ἀριθμὸς 85 ἔχει τι τὸ δεσμευτικόν· τὸ «μέχρις 85» εἶναι διευκολυντικὸν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἔργου καὶ τῆς πορείας τῆς Κυβερνήσεως. Οὕτω δύναται ἡ Κυβέρνησις μετὰ μελέτην ἰδίαν νὰ πεισθῇ, ὅτι θυσιάζουσα καὶ μίαν πεντάδα ἢ μίαν δεκάδα Εἰρηνοδικείων δὲν θέλει παραβλάψει τοὺς οἰκονομικοὺς σκοπούς, οὓς προέθετο διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ αὕτη εἶναι λεπτομέρεια. Ἡ οὐσία εἶναι ἡ ὑποστήριξις τῆς ἀρχῆς, ἣν ὀφείλομεν πάντες· καὶ ἔχομεν πεποίθησιν, ὅτι οὐδεμία ἐπαρχία θέλει καταδικάσει τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτῆς, διότι ἀπέναντι τῶν γενικῶν συμφερόντων συνήνεσαν νὰ συνεισφέρωσι καὶ αὐτοὶ ἐξ ὀνόματος αὐτῆς τὸ ἀπαραίτητον.

§157ΑΓ. ΦΙΚΙΩΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§158Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς, ὑποθέτω, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ὁ φρονῶν, ὅτι δὲν ἐπιβάλλεται νὰ σκεφθῶμεν καὶ μεριμνήσωμεν πρὸς ἐξεύρεσιν μέτρων οἰκονομικῶν καὶ πόρων μὴ ἐπιβαρυντικῶν πρὸς ἀποτροπὴν τοῦ ἐπαπειλοῦντος τὸ Κράτος οἰκονομικοῦ ὀλέθρου. Καὶ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ πάντες φρονοῦσιν, ὅτι ὀφείλομεν νὰ μεριμνήσωμεν καὶ ἐργασθῶμεν περὶ ἀνορθώσεως καὶ καλῆς διαρρυθμίσεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, διότι ὄντως ταῦτα δὲν ἔχουσι καλῶς. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη. Πρωτίστως δὲ ἐπιβάλλονται αἱ οἰκονομίαι. Ἐπαινετὴ εἶναι ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως, μεριμνώσης ἵνα ποιήσηται οἰκονομίας καὶ ἀνεύρῃ πόρους, δι’ ὧν νὰ καλύψῃ τὰ μεγάλα ἐλλείμματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Καὶ ἐν τῷ προκειμένῳ δὲν ἔχω νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν, διότι προβαίνει αὕτη εἰς τὸ ψαλίδισμα τοῦτο. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως 85 Εἰρηνοδικείων δὲν ἐπιτυγχάνεται ὁ σκοπὸς τῶν οἰκονομιῶν, ἀλλὰ μᾶλλον θέλει προκύψει μείωσις τῶν ἐκ τοῦ χαρτοσήμου τελῶν καὶ συνεπῶς τῶν δημοσίων προσόδων, ἀντιθέτως πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ποιήσηται προηγουμένως χρῆσιν ἄλλων μέσων, καὶ ἂν δὲν ἦτο δυνατὸν διὰ τῶν μέσων ἐκείνων νὰ ἐπιτύχῃ τὸν ἐπιδιωκόμενον ὑπ’ αὐτῆς σκοπόν, τότε ἠδύνατο νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ ψαλίδισμα τὸ ὀδυνηρόν...

§159ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖα μέσα νὰ μεταχειρισθῇ προηγουμένως; ποίας οἰκονομίας νὰ κάμῃ;

§160Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμέσως θὰ σᾶς εἴπω, ποῖαι εἶναι αὗται. Βλέπετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατέφυγεν εἰς τὰ ἔσχατα μέτρα καὶ εἰς ὅλως ἀκατάλληλα καὶ ἀσύμφορα μέσα, ἤτοι εἰς τὴν ζητουμένην κατάργησιν τῶν 85 Εἰρηνοδικείων, δι’ ὧν ἀπονέμεται ἡ πρόχειρος δικαιοσύνη καὶ δι’ ὧν πολλὰ προλαμβάνονται ἐγκλήματα διὰ τῆς παρουσίας τῶν εἰρηνοδικῶν, ἀποκρουομένης τῆς χειροδικίας καὶ ἄλλων κακῶν, ὁ δὲ λαός, ὁ μακρὰν τῆς ἕδρας τῶν Νομαρχιῶν καὶ Πρωτοδικείων καὶ Εἰσαγγελιῶν, εὑρίσκει προστασίαν καὶ ἀσφάλειαν παρὰ τῷ εἰρηνοδίκῃ, εἰς ὃν θὰ προσφύγῃ. Ὁ εἰρηνοδίκης εἰς τὰ ἀπομεμακρυσμένα ταῦτα μέρη εἶναι ἡ ἐγγύησις καὶ ἡ ἀσφάλεια τοῦ πολίτου, καὶ καθίσταται ἀπαραίτητος. Τί ἄλλο παρέχει τὸ Κράτος εἰς τὸν πτωχὸν λαὸν τῶν ἐπαρχιῶν; καὶ τί ἄλλο ἀγαθὸν ἔχει ὁ ἀγρότης, εἰμὴ τὸν εἰρηνοδίκην καὶ τὸν διδάσκαλον; Αὐτὰ δὲ τὰ μόνα ἀγαθὰ θέλετε, Κύριοι, νὰ τὰ ἀφαιρέσωμεν χάριν ψευδοῦς οἰκονομίας; Ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνεύρῃ ἄλλους πόρους, καὶ ἄλλας νὰ ἐπινοήσῃ οἰκονομίας, οὐχὶ ὅμως τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἐγὼ δὲ, καίπερ μὴ ἀσχοληθεὶς εἰς τὰ οἰκονομολογικὰ, δύναμαι νὰ καταδείξω πλείστους πόρους, διά τινων τῶν ὁποίων δύναται τὸ Δημόσιον νὰ ἐξοικονομήσῃ τὸ ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν 85 Εἰρηνοδικείων προσδοκώμενον ποσὸν τῶν 400 χιλιάδων δραχμῶν. Ἰδοὺ δὲ ἓν μέσον, μέσον ἁπλοῦν, εὔκολον καὶ μὴ ἐπιβαρυντικόν. Ἐγένετο λόγος ἄλλοτε, Κύριοι, ἐνταῦθα, ὅτι αἱ μηνύσεις πρέπει νὰ συντάσσωνται ἐπὶ χαρτοσήμου μιᾶς δραχμῆς. Ὑπελογίσθη δέ, ὅτι ἐκ τοῦ χαρτοσήμου τούτου θέλουσιν εἰσαχθῇ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον οὐκ ὀλίγαι ἑκατοντάδες χιλιάδων δραχμῶν, χωρὶς νὰ καταργήσωμεν τὰ Εἰρηνοδικεῖα. Πραγματοποιήσατε λοιπὸν τὸ μέσον τοῦτο.

§161Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δὲν εἶναι οἰκονομία, εἶναι φορολογία.

§162Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀφήσατε, παρακαλῶ, κατὰ μέρος τὰς λέξεις καὶ τοὺς τύπους, καὶ ἐξετάσατε τὸ πρᾶγμα κατ’ οὐσίαν. Συγκρίνατε τὰ δύο κακὰ, ἤτοι τὸ κακὸν τὸ ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων προκῦπτον καὶ τὸ κακὸν τὸ ἐκ τῆς ἐμμέσου φορολογίας τοῦ χαρτοσήμου, ὡς καὶ τὸ καλὸν, ὅπερ θέλει προκύψει ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῶν μηνύσεων, πολλάκις ψευδῶν, ὧν ἕνεκα τὸ δυστυχισμένον Δημόσιον πληρώνει ἄπειρα μαρτυρικὰ ἔξοδα κλπ...

§163Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ φορολογίας, θὰ ἔχωμεν ἄλλα συστήματα· ἀλλὰ δὲν ὁμιλοῦμεν περὶ αὐτῆς, ὁμιλοῦμεν περὶ οἰκονομιῶν.

§164ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἕκαστος Βουλευτὴς ὁμιλεῖ, καὶ ὁ Βουλευτὴς δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποδείξῃ μέτρα οἰκονομιῶν. Εἰς τοῦτο εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς παρεκάθητο εἰς τὰς θέσεις τῶν Ὑπουργῶν, βεβαίως θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποδείξῃ μέτρα οἰκονομικά.

§165Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὑποστηρίζει ἄλλα μέτρα, μέτρα φορολογικά.

§166Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ καταγγέλλετε, κύριε Ὑπουργέ, ὡς ἐπιδιώκοντα ἐπιβολὴν φόρων. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐπιβολῆς φόρων ἄλλων, διότι ὁμολογῶ, ὅτι ὁ λαὸς ἀδυνατεῖ νὰ δεχθῇ νέα βάρη. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς ἀπειλούσης τὸ Κράτος νέας πτωχεύσεως καὶ τῆς καταστροφῆς, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ λαοῦ διὰ τῆς καταργήσεως 85 Εἰρηνοδικείων, δὲν διστάζω νὰ συστήσω πρὸς ὑμᾶς τὸ περὶ οὗ προεῖπον μέσον τῆς ἐπὶ χαρτοσήμου συντάξεως τῶν μηνύσεων, ἔστω καὶ ἂν τοῦτο θεωρῆται ἔμμεσος φορολογία. Ἡ πρότασίς μου, ὡς προεῖπον, δύο σκοποὺς ἐπιδιώκει· πρῶτον οἰκονομίαν, διότι ἕνεκα τοῦ χαρτοσήμου θέλουσιν ἐλαττωθῆ αἱ ψευδεῖς καὶ ἀβάσιμοι μηνύσεις, συνεπῶς θέλει ἀπαλλαγῆ τὸ Δημόσιον τῆς πληρωμῆς μαρτυρικῶν ἐξόδων, καὶ ἰδοὺ μία οἰκονομία, καὶ δεύτερον πρόσοδον τοῦ Δημοσίου οὐκ εὐκαταφρόνητον, δυναμένην νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 400,000 δραχμῶν, ὅπερ κακῶς ἐπιζητεῖται διὰ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Ὑποδεικνύω λοιπὸν τὸ μέσον τοῦτο τῆς συντάξεως τῶν μηνύσεων ἐπὶ χαρτοσήμου μιᾶς δραχμῆς ἢ καὶ πλέον. Δεύτερον μέσον ὑποδεικνύω τὸ ἑξῆς· ἐκεῖ, ἔνθα δύναται νὰ γείνῃ μεγάλη οἰκονομία, εἶναι τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων. Στρέψατε τὴν προσοχήν σας, κύριοι Ὑπουργοί, εἰς τὸ τμῆμα τοῦτο· ἐκεῖ θὰ ἀνεύρητε μεγάλας οἰκονομίας, ὄχι 100,000, ὄχι 200,000 ὄχι 400,000, ἃς ζητεῖτε διὰ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῆς περικοπῆς τοῦ εὐτελοῦς μισθοῦ τῶν μικρῶν ὑπαλλήλων, τῶν πενομένων, ἀλλὰ ἑκατομμυρίων ὅλων. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο οὐδέποτε ἐμελετήθη ἀτυχῶς. Οὐδεὶς θέλει νὰ τὸ μελετήσῃ· ἀποφεύγετε αὐτὸ, καὶ ἀφίνετε νὰ χάνηται ὁ δημόσιος πλοῦτος εἰς τὸν ὠκεανὸν αὐτὸν τῶν δημοσίων ἔργων. Τρίτον μέσον εἶναι ἡ καταδίωξις τοῦ λαθρεμπορίου. Ἐπιστήσατε τὴν προσοχήν σας εἰς τὴν καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου, καὶ ἔστε βέβαιοι, ὅτι μεγάλα ἔσοδα θὰ πραγματοποιήσητε. Ἐκεῖ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ στραφῆτε, εἰς τὰ τελωνεῖα καὶ ὑποτελωνεῖα καὶ τελωνοσταθμαρχεῖα. Ναί, ἐκεῖ λύεται τὸ οἰκονομικὸν τῆς Ἑλλάδος ζήτημα. Ἀφήσατε τὰ Εἰρηνοδικεῖα ὡς ἔχουσι. Μελετήσατε ἐπίσης, κύριοι Ὑπουργοί, τὸ ζήτημα τῶν ἁλυκῶν. Ἔχετε πόρους, ἔχετε μέσα ἱκανά, διὰ τῶν ὁποίων δύνασθε νὰ ἐπιτύχητε οἰκονομίας, καὶ νὰ κατορθώσητε καὶ περισσεύματα. Ἀλλ’ ἐσκέφθητε ποτὲ σοβαρῶς περὶ ῥιζικῆς θεραπείας καὶ περὶ ἀνορθώσεως πραγματικῆς τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας; ἢ ἐπαγγέλλεσθε ταύτας μόνον διὰ λόγων καὶ ὑποσχέσεων μηδέποτε πραγματοποιουμένων; Ἀλλά, ἐπαναλέγω, τὸ νομοσχέδιόν σας δὲν θὰ φέρῃ τὰς προσδοκωμένας οἰκονομίας, διότι φρονῶ, ὅτι οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν καταργηθησομένων εἰρηνοδικῶν ἔχουσιν ἀποκτήσει τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως. Οὕτω δὲ οἱ ἀπολυθησόμενοι εἰρηνοδίκαι, καίτοι εἶναι ἱκανοὶ νὰ ὑπηρετήσωσι, θὰ μένωσιν ἀργοὶ, λαμβάνοντες σύνταξιν, καὶ μειοῦντες οὕτω τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων, καὶ ἐκ τῶν γραμματέων τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰ καταργηθησόμενα Εἰρηνοδικεῖα δὲν ἔχουσί τινες ἐπίσης ἀποκτήσει τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως; Ἑπομένως καὶ αὐτοί, ἀπολυόμενοι διὰ τῆς καταργήσεως, δὲν θὰ λάβωσι τὰς συντάξεις των; Ἀλλὰ τότε ποῦ εἶναι αἱ 400,000 δραχμαί, ἃς ἐλπίζετε νὰ οἰκονομήσητε διὰ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων; Ἀλλὰ μήπως εἶναι μόνον τοῦτο τὸ κακόν; Λησμονεῖτε ὅτι ἐκ τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων θέλει ἐπέλθει ἐλάττωσις τῶν ἐσόδων τοῦ χαρτοσήμου; Θὰ ἔχητε τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν δικῶν, αἵτινες σήμερον ἐκδικάζονται ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικείων, ἢ θὰ ἐλαττωθῶσιν αὗται ἐπαισθητῶς καὶ σπουδαίως, εἰς τρόπον ὥστε ἀντὶ οἰκονομιῶν νὰ προκαλέσητε ζημίαν εἰς τὸ Δημόσιον καὶ ἐλάττωσιν προσόδων; Ἀλλὰ τί θὰ γείνωσι τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων; Μὴ ὑπάρχοντος Εἰρηνοδικείου πλησίον αὐτῶν θὰ ὦσιν ἠναγκασμένοι νὰ ὡδεύωσιν ὥρας πολλὰς καὶ δι’ ἀτραπῶν καὶ χειμάρρων πολλάκις καὶ ἐν καιρῷ χειμῶνος, ὅπως μεταβῶσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου, ὑφιστάμενοι τὰ πάνδεινα, καὶ ἡμεραργίας καὶ δαπάνας οὐκ ὀλίγας. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, τὴν συνοδεύουσαν τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, ἐκθέτει ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι ὑπῆρχον ἄλλοτε Εἰρηνοδικεῖα αʹ, βʹ, γʹ καὶ δʹ τάξεως. Ἐὰν νῦν διαβαθμίσωμεν καὶ πάλιν τὰ Εἰρηνοδικεῖα καὶ κατατάξωμεν ταῦτα εἰς τάξεις, οὕτως ὥστε ἐκεῖ, ἔνθα ὁ εἰρηνοδίκης ἐκτελεῖ καὶ καθήκοντα συμβολαιογράφου καὶ ὑποθηκοφύλακος, νὰ ἑδρεύῃ εἰρηνοδίκης δʹ τάξεως μὲ ἕνα μικρὸν μισθὸν, θὰ ἔχωμεν οἰκονομίας τινὰς ὁπωσδήποτε! Φρονῶ ἀδιστάκτως, Κύριοι, ὅτι εἶναι καὶ δίκαιον καὶ συμφέρον νὰ γείνῃ καὶ πάλιν εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἐκεῖνα ἡ τοιαύτη διαβάθμισις, διότι ἐν πολλοῖς Εἰρηνοδικείοις ὁ εἰρηνοδίκης ἐκπληροῖ καὶ χρέη συμβολαιογραφικὰ καὶ χρέη ὑποθηκοφύλακος καὶ φύλακος τῶν μεταγραφῶν. Ὑπάρχουσι δὲ Εἰρηνοδικεῖα εἰς τοὺς περισσοτέρους δήμους, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ εἰρηνοδίκης πλὴν τοῦ μισθοῦ του ἀπολαμβάνει καὶ τέλη συμβολαιογραφικὰ, ὑποθηκοφύλακος καὶ μεταγραφῆς δικαίωμα, εἶναι δὲ καὶ πρόεδρος τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς. Τοιουτοτρόπως δὲ τὰ δικαιώματα ταῦτα τοῦ εἰρηνοδίκου μετὰ τῆς μισθοδοσίας του ἔν τισιν Εἰρηνοδικείοις ἀνέρχονται εἰς 400 καὶ 500, καὶ ἐν ἄλλοις εἰς 600 καὶ 700 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας αὐτοὺς εἶναι ἀδικαιολόγητος ὁ μισθὸς τοῦ πρωτοβαθμίου ἢ τοῦ δευτεροβαθμίου. Ὑπάρχουσι δὲ καὶ Εἰρηνοδικεῖα πρώτης τάξεως, ἐν οἷς ὁ εἰρηνοδίκης ἐκτελεῖ χρέη ὑποθηκοφύλακος καὶ προέδρου τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀπολαμβάνει 400 ἢ 500 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ταῦτα δέον νὰ ὑποβιβάσητε τοὺς μισθοὺς τῶν εἰρηνοδικῶν, διότι οὗτοι ἐπαρκῶς ἀμείβονται. Ὑποδεικνύω, Κύριοι, καὶ ἑτέραν οἰκονομίαν. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις μετὰ προσοχῆς καὶ φειδοῦς νὰ προβαίνῃ εἰς τὸ ζήτημα τῆς μετακινήσεως τῶν ὑπαλλήλων. Τί πράττει σήμερον καὶ τί ἔπραξεν ἕως τώρα ἡ Κυβέρνησις; Ἐνῷ ἀσχολεῖται εἰς τὴν ἐξεύρεσιν οἰκονομιῶν, καὶ προβαίνει εἰς τὸ ὀδυνηρὸν καὶ ἀσύμφορον μέτρον τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, ἵνα ἐξοικονομήσῃ χιλιάδας τινὰς δραχμῶν, δὲν παύει μεταθέτουσα ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἕτερον πλῆθος πτωχῶν ὑπαλλήλων, δαπανῶσα δι’ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα 500,000 ἢ 800,000 δραχμάς. Καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἀγωνιᾷ καὶ κραυγάζει καὶ ἀνησυχεῖ διὰ τὴν οἰκονομικὴν δυσφορίαν τοῦ Κράτους, οὔτε τὰς μεταθέσεις σταματᾷ, οὔτε τοὺς ἀπείρους προβιβασμοὺς τῶν ἀξιωματικῶν τῆς τε ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης λησμονεῖ. Βλέπομεν δὲ καθ’ ἑκάστην σωρείαν προβιβασμῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, στρατηγῶν καὶ ναυάρχων, καὶ εἰς ἐπίμετρον ἀπονομὴν πολλῶν ἑκατοντάδων παρασήμων! Εἰς τὸ ζήτημα τῆς πληρωμῆς τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων, ποῖός ποτε τῶν κυρίων Ὑπουργῶν ἐνέκυψεν; Οὐδεὶς σχεδόν. Πάντες οἱ Ὑπουργοὶ ἀνεξετάστως ὑπογράφουσι τὰ ἐντάλματα, συμφώνως πρὸς τὰς ἐκκαθαρίσεις, ἃς ποιοῦνται οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι κατὰ τὰς ἰδίας αὐτῶν σκέψεις καὶ συμπαθείας. Οὕτω δὲ τὸ πτωχὸν δημόσιον ταμεῖον πληρώνει ὁδοιπορικὰ ἀδικαιολογήτως, οἱ δὲ κύριοι Ὑπουργοὶ ἀγωνίζονται νὰ ἐξεύρωσι πόρους καὶ οἰκονομίας, καὶ προτείνουσι τὴν κατάργησιν καὶ αὐτῶν τῶν Εἰρηνοδικείων, ὅπως καλύψωσι τὰ ἐλλείμματα. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἀποκρούω τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ὡς ὀλέθριον καὶ μὴ προσῆκον εἰς τὸν σκοπὸν τῆς καλῶς ἐννοουμένης οἰκονομίας, καὶ θέλω καταψηφίσει αὐτὸ ἀνεπιφυλάκτως, διότι φρονῶ, ὅτι περισσότερον βλάπτει καὶ συγκλονίζει τὴν τάξιν καὶ ἀδικεῖ τὸν λαὸν ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων παρὰ ἡ κατάργησις τῶν ὀλίγων Πρωτοδικείων καὶ τῶν νέων Νομαρχιῶν, ἥτις ὄντως εἶναι ἀναγκαία καὶ ἐπιβεβλημένη.

§167ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἴτε ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ εἴτε ἐκτὸς αὐτοῦ ἄνθρωπος μὴ ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην οἰκονομιῶν, καὶ μάλιστα οἰκονομιῶν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέρων. Ἀλλὰ δικαίως ἐγείρεται ἀπορία καὶ δυσφορία, ὅταν αἱ οἰκονομίαι ἀρχίζωσιν ἀπὸ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ δὴ ἀπὸ τοῦ κλάδου τῆς στοιχειωδῶς ἀναγκαίας διὰ τὸν λαὸν κατωτάτης δικαιοσύνης. Περισσότερον δὲ ἀπορεῖ καὶ δικαιοῦται νὰ ἐκφράζῃ ἔκπληξιν διὰ τὰς οὕτως ἀμελετήτως καὶ ἀπαρασκεύως προτεινομένας μεταβολὰς πᾶς ὁ γνωρίζων πῶς ἀλλαχοῦ κανονίζονται τὰ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ μετὰ πόσης εἰλικρινείας καὶ ἐπιμελείας καὶ μελέτης καταρτίζονται καὶ εἰσάγονται εἰς τὰς Βουλὰς νομοσχέδια, μεταβάλλοντα κρατοῦν καὶ λειτουργοῦν σύστημα ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης. Ἀλλαχοῦ πρὶν εἰσαγάγωσι τοιοῦτο νομοσχέδιον συμβουλεύονται ὁλόκληρον τὸ νομικὸν σῶμα τοῦ Κράτους, καὶ κατόπιν ἔρχονται τελείως ἐπεξεργασμένα καὶ τελείως μεμελετημένα τὰ προτεινόμενα μέτρα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἀφίνω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὐλόγως ἐκπλήσσονται, ὅτι τοιαῦτα δικαστικὰ μέτρα εἰσάγονται ἐκ τοῦ προχείρου καὶ ἀμελέτητα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους γεννῶνται ἀμφιβολίαι, ἂν ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πληροφορίας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ὁρίζει τὸν ἀριθμὸν τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων εἰς 85, καὶ οἵτινες εὐλόγως ἀποροῦντες ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅστις ἀπαντῶν ἄλλοτε μὲν λέγει, ὅτι ἔχει τοιαύτας πληροφορίας, δικαιολογούσας τὴν κατάργησιν τῶν ὀγδοήκοντα πέντε Εἰρηνοδικείων, καὶ ἄλλοτε ἀρνεῖται ὅτι ἔχει τοιαύτας πληροφορίας. Καὶ ὅταν ἀρνῆται ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἔχει τοιαύτας πληροφορίας, ἐρωτῶ αὐτόν, κατὰ τοιοῦτον λοιπὸν τρόπον ἐννοεῖ νὰ νομοθετῶμεν ἐκ τοῦ προχείρου, προκειμένου περὶ δικαστικῶν μέτρων; Ἐν Ἰταλίᾳ, πρὶν εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν νόμος τροποποιῶν προϋπάρχοντα τοιοῦτον, ἐρωτῶνται ὅλοι σχεδὸν οἱ νομικοί, διότι συνιστῶνται ἐκεῖ κατὰ Πρωτοδικεῖα ἐπιτροπαὶ ἐκ παλαιῶν καὶ νέων δικηγόρων καὶ ἐκ τῶν δικαστῶν τῶν ἀρχαιοτέρων καὶ νεωτέρων, καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται δι’ ἐκθέσεων ἠτιολογημένων ἀπαντῶσιν. Ἐπίσης συνιστῶνται ἄλλαι ἐπιτροπαὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐν τῇ ἕδρᾳ ἑκάστου Ἐφετείου, εἰς ταύτας δὲ συγκεντροῦνται αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν κατὰ Πρωτοδικεῖα ἐπιτροπῶν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἑκάστου Ἐφετείου ἐν ἰδίᾳ ἐκθέσει, συγκεντροῦσα τὰς γνώμας καὶ τὰς αἰτιολογίας τῶν κατὰ Πρωτοδικεῖα ἐπιτροπῶν, ἐκφέρει καὶ αὐτὴ τὴν γνώμην της ἠτιολογημένην, καὶ διαβιβάζει τὰς γνωμοδοτήσεις ταύτας εἰς ἄλλην ἐπιτροπήν, ἑδρεύουσαν ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους, ἥτις συγκεντροῖ οὕτω καὶ ἐπεξεργάζεται τὰς γνωμοδοτήσεις ὅλου τοῦ νομικοῦ κόσμου τοῦ Κράτους, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων συντάσσεται τὸ νομοσχέδιον, οὗτινος ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις εἶναι αὐτὴ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς πρωτευούσης. Ἕνεκα δὲ τοιαύτης προεπεξεργασίας ἐκεῖ, ἐπιτρέποντος τοῦ Συντάγματος, δὲν ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δι’ ἑνὸς ἄρθρου δίδεται κῦρος εἰς τὸ νομοσχέδιον, καθιστάμενον οὕτω νόμος, διότι οἱ ἁρμόδιοι, οἵτινες εἶναι καὶ οἱ κατάλληλοι, ἐξέφεραν γνώμην μεμελετημένην καὶ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου, ἐφ’ ὧν τὸ κοινοβουλευτικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον εὐλόγως περισπᾶται περὶ πολλὰ καθήκοντα, δὲν εἶναι πάντοτε κατάλληλον διὰ τοιαύτας συζητήσεις, ἀφοῦ μάλιστα τόσα συμφέροντα καὶ τόσα ζητήματα οἰκονομικὰ ἀπασχολοῦσιν αὐτό, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ εἰσι κατάλληλοι νὰ φέρωσι γνώμην. Ἀφίνω ὅτι τὸ Κοινοβούλιον πολλάκις τὰ κομματικὰ πάθη παρασύρουσιν εἰς παντοίας συζητήσεις, καὶ ἐκτρέπουσιν αὐτὸ οὐχὶ σπανίως τοῦ ὀρθοῦ. Δυστυχῶς ἄλλα κρατοῦσι παρ’ ἡμῖν, καὶ ἄλλος παρ’ ἡμῖν ἀκολουθεῖται τρόπος συζητήσεων. Ἀλλ’ ὅμως ὁπωσδήποτε τοιαῦτα δικαστικὰ νομοσχέδια δὲν πρέπει νὰ εἰσάγωνται πλέον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἡ τροποποίησις τοῦ νομοσχεδίου, ἣν προέτεινεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κύριος Δραγούμης, ζητήσας νὰ ὁρισθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων θὰ γίνεται μετὰ γνωμοδότησιν τῶν ἁρμοδίων Συμβουλίων, δὲν μοὶ φαίνεται ἀπολύτως ὀρθή. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δεχθῇ τὴν τροποποίησιν ταύτην, ἔρχεται φυσικὰ τὸ ἐρώτημα: τότε εἰς τί χρησιμεύει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀφοῦ καὶ σήμερον δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν Εἰρηνοδικείων ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ προηγουμένως ἀποφανθῶσι τὰ Συμβούλια τῶν ἁρμοδίων Πρωτοδικείων, ὅτι τὰ δεῖνα καὶ δεῖνα Εἰρηνοδικεῖα εἶναι καταργητέα διὰ τὸν δεῖνα καὶ δεῖνα λόγον; Οὐδὲ εἶναι ἐπίσης ὀρθὴ ἡ γνώμη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ δύναται νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν κατάργησιν Εἰρηνοδικείων μετὰ γνωμοδότησιν μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἀποτελουμένης ἀπὸ Ἀρεοπαγίτας καὶ ἀπὸ Εἰσαγγελεῖς Ἐφετῶν, διότι ἡ τοιαύτη ἐπιτροπὴ θὰ ἦτο ἡ ἀναρμοδιωτέρα πασῶν ν’ ἀποφανθῇ περὶ τῆς διατηρήσεως ἢ καταργήσεως ἑνὸς Εἰρηνοδικείου, καθότι οἱ Ἀρεοπαγῖται καὶ οἱ Εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν δὲν παρακολουθοῦσι τὴν λειτουργίαν τῶν Εἰρηνοδικείων, οὐδὲ γνωρίζουσιν ὅλας τὰς ἐπαρχίας, εἰς τὰς ὁποίας τίς οἶδε πόσον χρόνον ἔχουσι νὰ μεταβῶσιν, ὥστε νὰ γνωρίζωσιν ἐκ τοῦ πλησίον καὶ νὰ βλέπωσι τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων, ἃς ἐξυπηρετεῖ ἓν Εἰρηνοδικεῖον. Δὲν εἶναι δὲ μόνον ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων, τῶν ἐκδιδομένων ὑπὸ Εἰρηνοδικείου τινὸς, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις, ἵνα κρίνωμεν, ἂν Εἰρηνοδικεῖόν τι πρέπει νὰ καταργηθῇ ἢ νὰ διατηρηθῇ. Εἶναι καὶ τὰ ἤθη τοῦ λαοῦ καὶ αἱ συναλλαγαὶ καὶ ἡ ὕλη τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων ἑκάστου τόπου, ὅπου ὁ εἰρηνοδίκης ἐνεργεῖ κατ’ ἐντολὴν τοῦ ἀνακριτοῦ καὶ τὴν τακτικὴν ἀνάκρισιν. Εἶναι καὶ ἄλλοι λόγοι, ἀπαιτοῦντες τὴν ὕπαρξιν εἰρηνοδίκου, ὅστις ἔχει ἐργασίαν καὶ ὡς πρόεδρος τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὡς ἡ πρώτη δικαστικὴ ἀρχὴ, εἰς ἣν πρέπει νὰ προσφεύγωσιν οἱ ναυτιλλόμενοι εἴτε ἐν ἀβαρίᾳ εἴτε ἐν ναυαγίῳ. Ἐν τοῖς πλείστοις τῶν χωρίων ἡ παρουσία τοῦ εἰρηνοδίκου συνδυάζεται μεθ’ ὅλων τούτων, καὶ πλὴν τούτων εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης καὶ συμβολαιογράφος καὶ φύλαξ τῶν βιβλίων τῶν μεταγραφῶν καὶ τῶν ὑποθηκῶν, αὐτὰ δὲ δὲν δύνανται νὰ τὰ γνωρίζωσιν οἱ Ἀρεοπαγῖται, τὰ γνωρίζουσιν αἱ ἀμέσως ἀνώτεραι τοῦ Εἰρηνοδικείου δικαστικαὶ ἀρχαὶ, αἱ ἐγγύτεραι πρὸς τὴν περιφέρειαν τοῦ Εἰρηνοδικείου. Ὁ εἰρηνοδίκης εἶναι καὶ πρόεδρος τῶν συγγενικῶν Συμβουλίων καὶ ὁ ἀμεσώτερος ἐπόπτης τῆς διαχειρίσεως ὀρφανικῶν περιουσιῶν, ὑπὸ τὴν ἔποψιν δὲ ταύτην ἡ οἰκονομία ἡ ἐπιζητουμένη διὰ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαρχόντων Εἰρηνοδικείων εἶναι ἐλαχίστη, καὶ τὰ βάρη τὰ ἐπιβαλλόμενα εἰς τὸν λαὸν ἀσυγκρίτως μεγαλείτερα τῆς ὠφελείας τοῦ Κράτους. Τοιοῦτο νομοσχέδιον, ὡς εἰσήχθη, βεβαίως δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ· ἐὰν δὲ γείνῃ δεκτὴ τροποποίησις, ὁποία ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, τὸ νομοσχέδιον καθίσταται ἄχρηστον, διότι καὶ σήμερον δύνανται νὰ ἐρωτηθῶσι τὰ Πρωτοδικεῖα, ποῖα ἐκ τῶν Εἰρηνοδικείων τῆς περιφερείας αὐτῶν θεωροῦσι καταργητέα, καὶ διὰ τίνας λόγους, καὶ ἂν τὰ Συμβούλια τῶν Πρωτοδικῶν γνωμοδοτήσωσι περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν, δύναται ταῦτα νὰ καταργήσῃ ὁ Ὑπουργός. Καὶ ἂν θέλητε μάλιστα, κατὰ προσθήκην ὁρίσατε νὰ ἐρωτῶνται καὶ τὰ Συμβούλια τῶν Ἐφετῶν ἐπὶ τῆς γνωμοδοτήσεως ταύτης. Θὰ προτείνω ἴσως ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου ἐπάγοντος τροποποίησιν, μεταβάλλουσαν τὸν καθ’ ὅλου ὀργανισμὸν τῶν ἡμετέρων Δικαστηρίων. Κατὰ τὴν τροποποίησιν ταύτην δέον ν’ ἀπονεμηθῇ εἰς τὸν εἰρηνοδίκην μεγαλειτέρα δικαιοδοσία, ἀστικὴ καὶ ποινικὴ, ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ, ὅτι θὰ διορίζωνται εἰρηνοδίκαι ἐκ τῶν ὑπηρετούντων πρωτοδικῶν οἱ ἔχοντες ὡρισμένου χρόνου ὑπηρεσίαν, καὶ θ’ ἀποτελῇ ἡ ὑπηρεσία των, ὡς εἰρηνοδικῶν, προσὸν, ὅπως προάγωνται κατόπιν εἰς Προέδρους Πρωτοδικῶν, δηλαδὴ νὰ ἦναι οἱ εἰρηνοδίκαι πρωτοδίκαι, διὰ ν’ ἀποκτήσωσι τὸ δικαίωμα, μετὰ προηγουμένην εὐδόκιμον δοκιμασίαν ὡς εἰρηνοδίκαι, ἵνα προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν Προέδρου Πρωτοδικῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅπερ εἰσάγει τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἂν ἔτι γείνωσι δεκταὶ αἱ τροποποιήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, οὐδένα λόγον δικαιολογητικὸν ἔχει. Ἡ συζήτησις περὶ αὐτοῦ δύναται νὰ παραταθῇ, καὶ ἂν τὸ νομοσχέδιον τροποποιηθῇ κατὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, διότι, ὡς ἤκουσα καὶ ἐγὼ, καταργοῦνται Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπέχουσιν ἐννέα ὅλας ὥρας ἀπὸ τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, καὶ τὰ ὁποῖα ἴσως ἐκδίδουσι 300 ἀποφάσεις κατ’ ἔτος, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα ἐν τούτοις, ἕνεκα τοπικῶν συμφερόντων καὶ ἐργασίας σχετικῆς πρὸς τὰ ἄλλα ἀντικείμενα τῆς δικαιοδοσίας τοῦ εἰρηνοδίκου, πρέπει νὰ μένωσιν, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ νὰ βελτιωθῶσι πρέπει. Εἶπον ταῦτα καὶ θὰ περιορισθῶ εἰς αὐτὰ, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρεξηγηθῶ. Ἐρωτῶ δὲ, ἂν ἦναι ἀκριβὴς, ἂν ἦναι ἀληθὴς ἡ εἰρημένη πληροφορία μου, διατὶ νὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων τούτων; Τελευταίαν δὲ ποιοῦμαι τὴν ἑπομένην παρατήρησιν. Ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι σύγχυσιν δικαιοδοσιῶν, δικαστικῶν, διοικητικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν, ἀκατανόητον. Σήμερον, ἐὰν θέλητε νὰ κάμητε καταργήσεις Εἰρηνοδικείων, θὰ φέρητε ἄλλην σύγχυσιν τῆς ἁρμοδιότητος καὶ τῆς ποινικῆς καὶ τῆς ἀστικῆς. Ἐπαναλαμβάνω, ἀμελέτητα δικαστικὰ νομοσχέδια, ἂν ψηφισθῶσιν ἀμελετήτως, εἶναι βλαβερώτερα πάσης κακῶς ἐπιδιωκομένης οἰκονομίας. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι φρονήσεως ἔργον, δὲν εἶναι οἰκονομικῆς προνοίας ἔργον, ἀλλ’ εἶναι ἔργον ματαίας ἐπιδείξεως ἡ εἰσαγωγὴ τοιούτων νομοσχεδίων.

§168Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν ἀξιότιμον κύριον συνάδελφον ἐξ Ἄργους διὰ τὴν γενναιότητα, μεθ’ ἧς ἔδωκε πρὸς ἐμὲ συγγνώμην, διότι, ἰατρὸς ἐγὼ, ἐτόλμησα νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ δικαστικῶν νομοσχεδίων. Ἐγὼ ὅμως δὲν θὰ δώσω μετὰ τῆς αὐτῆς γενναιότητος συγγνώμην πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴν κύριον Δραγούμην, ἐπικαλεσθέντα τὸν πατριωτισμὸν τῆς Βουλῆς πρὸς ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Οὐδεὶς ἠμφισβήτησε τὸν πατριωτισμὸν τῶν Βουλευτῶν, ὥστε ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ἐπικαλεσθῇ τοῦτον. Ἡμεῖς, ἁπλῶς ἀνθιστάμενοι κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως νομοσχεδίων τινῶν, πράττομεν τοῦτο οὐχὶ ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως ἢ στενοῦ τοπικοῦ συμφέροντος, ἀλλ’ ἐκ πεποιθήσεως περὶ τῆς μὴ ὀρθότητος αὐτῶν καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν καὶ ὑπὸ πᾶσαν ἄλλην ἔποψιν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1...

§170Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι 15 ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν; (Ἐγείρονται πλείονες τῶν 15). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Μιλτ. Ἀννίνου Καβαλλιεράτου καὶ Ἐπ. Ν. Δηλιγιάννη, καὶ εἶτα ἡ διαλογὴ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 127. Ἐκ τούτων 114 εἶπον Ναί, 12 εἶπον Ὂχι, καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§173Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2.

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκει): «Ἡ σύστασις νέου Εἰρηνοδικείου ἢ Πταισματοδικείου γίνεται διὰ νόμου, καθ’ ὃν τρόπον ὁρίζει τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ΑΝΕʹ τῆς 22 Ἰουνίου 1882 νόμου περὶ συστάσεως Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἰσχύουσι διὰ τὸ μέλλον αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ΑΝΕʹ.»

§176Κ. ΖΩΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύναται, νομίζω, νὰ δεχθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ ἐν τῷ δευτέρῳ στίχῳ λέξεις «διὰ νόμου», καὶ νὰ μείνῃ «καθ’ ὃν τρόπον ὁρίζει τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ΑΝΕʹ τῆς 22 Ἰουνίου τοῦ 1882 νόμου».

§177Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον....

§179Κ. ΖΩΤΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε 15; (Ἐγείρονται πολλοί).

§181ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν εἶναι 15.

§182Κ. ΖΩΤΟΣ. Εἴμεθα 15, κύριε Πρόεδρε. Δὲν βλέπετε;

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 15. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὡς ψηφολεκτῶν τῶν βουλευτῶν Μιλτ. Ἀννίνου Καβαλλιεράτου καὶ Νικ. Γαρδικιώτου, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 147. Ἐκ τούτων 114 εἶπον Ναί, 30 εἶπον Ὄχι, καὶ 3 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς ἐν Βουκουρεστίῳ ἑδρευούσης Ρουμανικῆς Ἀτμοπλοΐας Service Maritime Roumaine συνομολογηθείσης ταχυδρομικῆς συμβάσεως». Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Θεοτόκης.

§185Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλευτικὴν Περίοδον, ἰδίως δὲ κατὰ τὴν προτελευταίαν Σύνοδον τῆς Περιόδου ἐκείνης, πολὺς ἐγένετο λόγος περὶ τῶν ταχυδρομικῶν συμβάσεων, ἐνθυμοῦμαι δὲ, ὅτι ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις ὑπεστήριζεν, ὅτι μεγάλην προσοχὴν ἔδει νὰ καταβάλλῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῶν τοιούτων συμβάσεων, διότι πολλαὶ τοιαῦται συμβάσεις ἐγένοντο, καὶ ἀποτέλεσμα αὐτῶν εἶναι ἡ ἐλάττωσις τῶν πόρων τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Εἶπον τότε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ἤθελον προβῆ εἰς τὴν ὑποβολὴν συμβάσεων τοιούτων, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ὑπαρχουσῶν συμβάσεων, ὅπως ἐξακριβωθῇ, ποῖαι ἐκ τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν ἐκτελοῦσι πράγματι ταχυδρομικὰ καθήκοντα, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἡ ἀπώλειά τινων τῶν πόρων τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, διότι βλέπω ὅτι πολλαὶ τοιαῦται συμβάσεις ὑποβάλλονται. Ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ἵνα ἴδῃ, ἂν πράγματι αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι, μετὰ τῶν ὁποίων συνεβλήθη ἡ Διεύθυνσις τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων, ἐκτελοῦσι ταχυδρομικὰ καθήκοντα· διότι, ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὸ ἀντάλλαγμα τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ταχυδρομικῶν, φρονῶ ὅτι δυσκόλως πρέπει νὰ παρασχεθῇ εἰς αὐτὰς ἡ μεγάλη μείωσις τῶν φαρικῶν, μείωσις, ἡ ὁποία, ἐννοεῖται, ἐπιφέρει σπουδαιοτάτην ζημίαν εἰς τὴν περιουσίαν τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου.

§186ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δι’ ὀλίγων θὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κερκύρας Βουλευτήν, ὅτι ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Ρουμανικῆς Ἑταιρείας ἀκριβῶς πρόκειται νὰ ὑπηρετήσῃ οὐ μόνον ταχυδρομικὰ, ἀλλὰ καὶ ἄλλα μεγάλα συμφέροντα. Ὡς γνωστόν, διὰ τῶν γραμμῶν, ἃς ἡ Ρουμανικὴ Ἑταιρεία ἐκτελεῖ μεταξὺ τῶν λιμένων ἡμῶν καὶ τῆς βορείου Εὐρώπης, ἰδίως ἀρχομένη ἀπὸ τῆς βορείου Γερμανίας, τῆς Βιέννης, μέχρι τῆς Κωνστάντσης, ἐσυντομεύθη ἐπὶ τοσοῦτον τὸ διάστημα, ὥστε εἶναι σχεδὸν ἡ ταχυτέρα ὁδὸς, μέσῳ Κωνσταντινουπόλεως, μέχρι Πειραιῶς, καὶ τὸ ταχυδρομεῖον τὸ Εὐρωπαϊκὸν λαμβάνομεν εἰς τρεῖς καὶ ἡμίσειαν ἡμέρας, ἐνῷ ἄλλοτε, διὰ νὰ λάβωμεν τὸ ταχυδρομεῖον τῆς Βιέννης, ἔπρεπε νὰ παρέλθωσι 5½ ἡμέραι ἀπὸ τῆς ἀποστολῆς του. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἡ γραμμὴ αὕτη θὰ ἐξυπηρετῇ τὴν Κωνσταντινούπολιν, θὰ ἐξυπηρετῇ καὶ ἡμᾶς καὶ θὰ ἐπεκταθῇ καὶ μέχρι τῆς Σμύρνης καὶ Ἀλεξανδρείας.

§187ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως θ’ ἀποτείνω ἰδιαιτέρως τὸν λόγον, παρακαλῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων, τῆς συνομολογούσης τὰς τοιαύτας συμβάσεις, πρῶτον εἰδικῶς περὶ τὴν διατύπωσιν τῶν συμβάσεων. Εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ὁ τύπος τῶν συμβάσεων τούτων εἶναι παλαιὸς, ἀλλ’ εἶναι καὶ πλημμελῶς διατετυπωμένος· ὑπάρχουσιν ἐν αὐταῖς ἐκφράσεις, αἵτινες δύνανται νὰ γεννήσωσι καὶ ἀμφιβολίας περὶ τῆς ἀκριβοῦς αὐτῶν ἐννοίας, πρᾶγμα ὅπερ δὲν συμφέρει ἐν συναλλαγῇ μάλιστα μετὰ ξένων. Ἀλλ’ ἔπειτα ἐπὶ δύο σημείων ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως· πρῶτον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τῆς συμβάσεως, καὶ μετὰ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 αὐτῆς. Καὶ εἰς τὰ δύο ταῦτα σημεῖα πρόκειται νὰ καταδείξω, ὅτι συνομολογεῖται ὅρος, ὅστις ἐπαναλαμβάνεται κανονικῶς εἰς ὅλας τὰς συμβάσεις, ἀλλ’ ἴσως εἶναι ἄξια, τὸ μὲν πρῶτον νὰ προκαλέσῃ νέας σκέψεις, τὸ δὲ δεύτερον νὰ καταβληθῇ φροντὶς νὰ μὴ εἰσάγηται εἰς πάσας τὰς συμβάσεις. Τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 θ’ ἀπαντήσωμεν μετ’ ὀλίγον καὶ εἰς τὴν μετὰ τῆς Βουλγαρίας σύμβασιν· ἐκεῖ ὅμως ἔχουσι θέσιν, διότι ἡ Βουλγαρία, ὡς ὑποτελὴς Ἡγεμονία τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, χαίρει τὸ ἐκ τῆς συνθήκης μετὰ τῆς Τουρκίας πηγάζον δικαίωμα ἀκτοπλοΐας, ἐνῷ ἡ ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 παραχώρησις, προκειμένου περὶ τῆς Ρουμανίας, δὲν εἶναι παντελῶς εὔλογος. Ἡ Ρουμανικὴ Ἀτμοπλοΐα δὲν ἔχει δικαίωμα ἀκτοπλοΐας, δὲν πρέπει ἄρα ν’ ἀποκτᾶται ἐμμέσως τοιοῦτον δικαίωμα διὰ συνομολογήσεως ὅρου, ὅστις παντελῶς δὲν ἁρμόζει εἰς τὰς ἔξω ἀκτοπλοΐας συμβάσεις. Εἶναι δὲ γνωστὸν ποῖαι Δυνάμεις ἔχουσι δικαίωμα ἀκτοπλοΐας.

§188Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀκτοπλοΐας ἐν Τουρκίᾳ;

§189ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι· ἐν Ἑλλάδι. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 βλέπω ὅτι λαμβάνεται πρόνοια, ἵνα παραχωρῶνται ἐκπτώσεις ναύλων εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ τοὺς Βουλευτάς· ἐν τούτῳ γίνεται τι, ὅπερ θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ μὴ ἐβλέπομεν ἐν συμβάσεσι μετὰ ξένων ἑταιρειῶν, διότι δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὴς ἐν τοιαύταις συμβάσεσιν ἡ συνομολόγησις δόσεως δωρεὰν εἰσιτηρίων εἰς τοὺς Βουλευτάς. Τοῦτο δὲν ἔχει ἐνταῦθα θέσιν, καὶ διότι ἡ Ρουμανικὴ Ἑταιρεία οὐδὲν κέκτηται δικαίωμα ἀκτοπλοΐας, καὶ τὸ γεγραμμένον διὰ τοῦτο θεωρητέον ὡς μὴ γεγραμμένον· ἀλλὰ καλὸν εἶναι καὶ πρέπει νὰ διαγραφῇ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 ὑπάρχει διάταξις, ἥτις εἶναι μὲν παλαιὰ, ὅμως μοὶ φαίνεται ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἀναθεωρήσεως· παρέχει εἰς τὰς ξένας ἑταιρείας δικαιώματα, ἅτινα εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις εἶναι δυνατὸν νὰ φέρωσι ζημίαν εἰς τοὺς ναυτικούς. Διότι ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 λέγονται τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπ’ οὐδενὶ δὲ λόγῳ δύνανται ν’ ἀποτραπῶσι τοῦ εἰδικοῦ αὐτῶν προορισμοῦ, οὔτε τῆς ὑπηρεσίας, δι’ ἣν προσδιωρίσθησαν, ἥτις εἶναι ἡ μεταφορὰ ἐμπορευμάτων, χρηματοδεμάτων καὶ ἐπιβατῶν, οὔτε τέλος νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς κωλυσιπλοΐαν ἕνεκα κατασχέσεως, παρεμπόδισιν ἕνεκα χρεῶν, ἢ ἀναγκαστικὴν κράτησιν.» Ἄν τὰ πρακτορεῖα τῶν ἑταιρειῶν τῶν ξένων κατέβαλλον ἐγγυήσεις, ἤθελον εἴπει, ὅτι τοῦτο καλῶς ἔχει. Ἀλλ’ ὅτε εἶναι γνωστὸν, ὅτι οὐδὲν πρακτορεῖον, λόγῳ τῆς ἐλευθεριότητος τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας, οὐδὲν πρακτορεῖον ξένον ὑποβάλλεται εἰς ἐγγύησιν τοιαύτην, ἐνῷ τοὐναντίον ἐν Ρουμανίᾳ τὰ ξένα πρακτορεῖα καὶ τὰ τῶν Ἑλληνικῶν ἑταιρειῶν ὑποβάλλονται εἰς τοιαύτας ἐγγυήσεις, δὲν ἔπρεπεν ἡμεῖς νὰ παρέχωμεν εἰς τὰς ἑταιρείας τὰς ξένας δικαιώματα ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν, ἀνθ’ ὧν εἰς ἀνταπόδοσιν οὐδὲν ἀπονέμεται εἰς ἡμᾶς ὅμοιον ἐν τῇ χώρᾳ αὐτῶν. Ἐὰν τυχὸν ἡ ἑταιρεία αὕτη ἤθελεν ἐπενέγκει εἰς ἡμᾶς μικρὰν ἢ μεγάλην ζημίαν, τίνι λόγῳ στεροῦμεν ἡμᾶς αὐτοὺς τοῦ δικαιώματος νὰ κατάσχωμεν τὸ πλοῖον μέχρις οὗ ἀποζημιωθῶμεν ὑπὸ τῆς ἑταιρείας διὰ τὴν ζημίαν ταύτην; Τὰς παρατηρήσεις ταύτας ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ὑποβάλω, καὶ νὰ παρατηρήσω, ὅτι, ἐὰν ἀφεθῇ νὰ ψηφισθῇ ἡ παροῦσα σύμβασις ὅπως ἔχει, ὅμως ἐν τῷ μέλλοντι ὀφείλομεν νὰ καταβάλλωμεν μεγαλειτέραν προσοχὴν ἐν οἷς σημείοις ἔθιξα.

§190Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§191Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Προηγουμένως ἀνεπτύχθησαν ἀντιρρήσεις, καὶ παρατηρήσεις ἐγένοντο. Ἡ σπουδαιοτέρα παρατήρησις εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀκτοπλοΐας, διότι ἀληθῶς μετὰ τῆς Ρουμανίας εἶναι πρόδηλον ὅτι δὲν ἔχομεν συνθήκην ἐπιτρέπουσαν τὴν ἀκτοπλοΐαν ἐν Ἑλλάδι. Εἶναι δὲ παράδοξον, ὅτι, μὴ ὑπάρχοντος δικαιώματος ἀκτοπλοΐας εἰς τὴν Ρουμανικὴν σημαίαν ἐν Ἑλλάδι, ὅπως δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν εἰς τὰς ῥουμανικὰς θαλάσσας, ἀναγράφεται ἐν τῇ συμβάσει ὑποχρέωσις τῆς Ρουμανικῆς Ἑταιρείας, ὅπως δίδῃ εἰσιτήρια δωρεὰν εἰς τοὺς Βουλευτὰς διὰ τοὺς ἐσωτερικοὺς λιμένας, ἢ μὲ ἠλαττωμένον ναῦλον εἰς ὑπαλλήλους καὶ ἄλλα πρόσωπα. Τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ ἀναγράφηται εἰς σύμβασιν καὶ νὰ ὑποβάλληται εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ἑτέρα παρατήρησις ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μήλου, ὅστις εἶπεν, ὅτι γεννᾶται ζήτημα ἑτεροδικίας. Ὡς πρὸς τοῦτο, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς νὰ μὴ ἀποδεχθῶ τὴν γνώμην, ἣν διετύπωσε, διότι περὶ ἑτεροδικίας δὲν πρόκειται. Ὁ ἔχων παράπονον κατὰ τοῦ ἀτμοπλοίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἀδικήσει ἢ ἤθελεν ὁπωσδήποτε ὑπόκεισθαι εἰς ἀποζημίωσιν, θὰ δύναται ν’ ἀπευθυνθῇ εἰς τὰ Δικαστήρια ἐν Ἑλλάδι, ν’ ἀποταθῇ εἰς τὸ ἐνταῦθα Πρακτορεῖον αὐτοῦ. Ἕν ζήτημα γεννᾶται, τὸ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἀποφάσεως ἐπὶ τῶν προσορμιζομένων ἀτμοπλοίων, ὅπως ἐκτελέσωσι μίαν ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν, καὶ τοῦτο ἡ σύμβασις ἀποκλείει, ὅπως μὴ διακόπτηται ὁ πλοῦς τῶν ἐκτελούντων ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν ἀτμοπλοίων χωρὶς ἡ ἁρμοδιότης τῶν Ἑλληνικῶν Δικαστηρίων ν’ ἀποκλείηται. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον μείζονος προσοχῆς, εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι μετὰ πάσης εὐκολίας εἰς τὰς τοιαύτας ξένας ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας παρέχομεν τὴν ἐλάττωσιν τῶν τελῶν ἀγκυροβολίας, μὴ ζητοῦντες παρ’ αὐτῶν ἄλλο τι, ὡς ἀντάλλαγμα, ἢ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας, καὶ ἀρκούμενοι, ὅταν μᾶς λέγωσιν ὅτι θὰ γείνῃ τακτικὴ συγκοινωνία ταχυδρομική. Ποίαν ὅμως ὑποχρέωσιν ἀναλαμβάνει ἡ Ἑταιρεία τακτικῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας; Δικαιοῦται νὰ ἔχῃ γραμμὴν, ἀλλ’ οὐδεμίαν ὡρισμένην ὑποχρέωσιν ἀναλαμβάνει· τοιουτοτρόπως δὲ, καὶ ἂν ἅπαξ τοῦ ἔτους προσεγγίζῃ ἀτμόπλοιον αὐτῆς, θὰ δύναται νὰ ἰσχυρίζηται, ὅτι πρέπει ν’ ἀπολαύῃ τῆς ἐλαττώσεως τῶν φαρικῶν καὶ τῶν τελῶν ἀγκυροβολίας, ὡς καὶ τῆς ἐλαττώσεως τῶν τελῶν τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου ἐν ἀνάγκῃ, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑποχρέωσιν, ἵνα ἡ γραμμὴ τακτικῶς ἐξυπηρετῆται. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἔστω καὶ ἐλάχιστος ὅρος ταξειδίων ἐν Ἑλλάδι, διότι ἄλλως γεννᾶται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι τὸ Κράτος ἡμῶν δημιουργεῖ ἀνταγωνισμὸν εἰς τὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τακτικὰ δρομολόγια, οὕτω δ’ ἔχουσι γραμμὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὑφίστανται τὰ βάρη τῆς μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ συγκοινωνίας ἀδιακόπως, χωρὶς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ παρέχῃ τοὺς ὅρους τῆς ἰσότητος. Ἰσότης δὲν ὑφίσταται βεβαίως μεταξὺ τῶν ἑλληνικῶν καὶ τῶν ξένων ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ὑποχρεωτικὰ κατ’ ἔτος δρομολόγια, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ταξειδίων, διότι οὐδὲν τοιοῦτον ὑπάρχει εἰς οὐδεμίαν σύμβασιν, καὶ οὕτως ἔχομεν τὰ βάρη εἰς τὰ ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια, καὶ πλεονεκτήματα μόνον ὑπὲρ τῶν ξένων.

§192Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ παρατήρησις αὕτη εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὴν σύμβασιν ταύτην, διότι ὑποχρεοῦται ἡ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρεία.

§193Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑποχρεοῦται, δικαιοῦται.

§194Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑποχρεοῦται. Οὕτω λέγει ἡ σύμβασις.

§195Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 θὰ ἐξησφάλιζε βεβαίως, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ ἄρθρον 2, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑταιρείαν ταύτην νὰ κανονίζῃ τὸ δρομολόγιόν της, νὰ τὸ διακόπτῃ καὶ νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνῃ.

§196Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν τὸ διακόψῃ, θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰ νόμιμα τέλη.

§197Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν διακόψῃ τὰ ταξείδια ταῦτα, τὰ ἐπαναλαμβάνει πάλιν, δυνάμει τῆς συμβάσεως, μὲ ἠλαττωμένα τέλη.

§198Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει κατ’ ἔτος τοὐλάχιστον ἕνα ἀριθμὸν ταξειδίων νὰ ἐκπληρώσῃ, ἵνα δικαιῶται εἰς τὴν ἀτέλειαν· ἄλλως νὰ πληρώνῃ ἀκέραια τὰ τέλη.

§199Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλός τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ πληρεξουσίου τῆς ἐν Βάρνῃ ἑδρευούσης Βουλγαρικῆς Ἐμπορικῆς Ἀτμοπλοΐας συνομολογηθείσης ταχυδρομικῆς συμβάσεως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου συνομολογηθείσης δηλώσεως πρὸς παράτασιν τῆς ἰσχύος τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως τοῦ 1895».

§201Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀλίγας ἐρωτήσεις ἢ μᾶλλον παρατηρήσεις θὰ ὑποβάλω ἐπὶ τῆς δηλώσεως ταύτης, τῆς παρατεινούσης ἐπὶ ἑξάμηνον τὴν καταγγελμένην ὑπὸ τῆς Αἰγύπτου σύμβασιν. Ἡ σύμβασις αὕτη, βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξεν ἐπιβλαβής· δὲν ἦτο βεβαίως, ὡς ἀπεδείχθη κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς κυρώσεως αὐτῆς τῷ 1895, θαυμασία, ἀλλ’ ὑπῆρξε κατά τι ὠφέλιμος, ἰδίως δι’ ἓν τῶν προϊόντων ἡμῶν, τὸν καπνόν. Νομίζω ὅμως, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο ἡ σύνταξις τῆς δηλώσεως ταύτης νὰ μὴ ἦτο τοιαύτη, οἵα παρίσταται, διότι νομίζω ὅτι ἀναλαμβάνει ἡ Βουλὴ ὑποχρέωσιν καὶ δεσμεύεται, ὡς πρὸς τὸ κυριαρχικὸν δικαίωμα τοῦ νομοθετεῖν. Εἶναι ἡ σύμβασις αὕτη πρωτοφανής, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνταξιν. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ νὰ συνταχθῇ οὕτως, ὥστε νὰ ἀναλαμβάνηται, οὕτως εἰπεῖν, καὶ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ὑποχρέωσις περὶ κυρώσεως τῆς μελλούσης ἐμπορικῆς συμβάσεως ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου. Ἠδύνατο νὰ γένηται ἡ δήλωσις αὕτη συμφώνως πρὸς τὸν τύπον τῆς ὑποβληθείσης καὶ ὑπὸ κρίσιν ὑπαρχούσης εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν συμβάσεως τοῦ Βελγίου. Ἡ Βελγικὴ σύμβασις λέγει ὅ,τι ὅλαι αἱ συμβάσεις, αἱ τοιαύτης φύσεως, ὅτι ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη παρατείνεται ἡ ἰσχὺς τῆς ληγούσης καὶ καταγγελθείσης συμβάσεως ταύτης, ἄνευ λόγου, ἄνευ αἰτιολογίας καὶ ἄνευ ὑποχρεώσεως, οὕτως εἰπεῖν, περὶ νομοθετικῆς κυρώσεως τῆς νέας ὑπὸ διαπραγμάτευσιν εὑρισκομένης κυρίας συμβάσεως. Ἐκτὸς τῆς παρατηρήσεως ταύτης ἐπὶ τῆς συντάξεως τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διορθώσῃ ὁ κύριος Ὑπουργός, συνεννοούμενος ἁρμοδίως, νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν ἐν τῇ δηλώσει ταύτῃ περιλαμβάνεται οὐ μόνον ἡ ἐξακολούθησις τῆς ἰσχύος τῆς συνθήκης, τῆς συνταχθείσης κατὰ τὴν 21 Μαρτίου 1905, ἀλλὰ καὶ ὅλαι αἱ ἄλλαι δηλώσεις, καὶ πρωτόκολλα καὶ πρακτικὰ καὶ συμφωνίαι δι’ ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν, καὶ αἱ ὁμολογίαι αἱ σχετικαὶ πρὸς τὴν συνθήκην ταύτην, αἱ παρέχουσαι εἰς ἡμᾶς κυρίως τὰ εὐεργετήματα, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην πρὸς ὑποστήριξιν τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ καπνοῦ, διότι ὁ καπνὸς ἐν τῇ συμβάσει, ἥτις ἀνανεοῦται καὶ παρατείνεται, δὲν περιλαμβάνεται· ῥητῶς μάλιστα ἐξαιρεῖται, διότι τὸ ἄρθρον 11 αὐτῆς λέγει (ἀναγινώσκει): «Ὁ καπνὸς, ὑπὸ πᾶσαν αὐτοῦ μορφὴν, τὸ τουμπεκὶ, τὸ ἅλας, τὸ νάτρον καὶ τὸ χασὶς ἀποκλείονται τῶν ὁρισμῶν τῆς παρούσης συμβάσεως.» Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἐξαίρεσις αὕτη ἦτο σκληρὰ καὶ ἐπιζήμιος δι’ ἀμφότερα τὰ συμβαλλόμενα μέρη, κυρίως διότι ὁ ἑλληνικὸς καπνὸς ἀνταγωνίζεται πρὸς τὸν τουρκικὸν καπνὸν, ἐν δὲ τῇ Αἰγύπτῳ γίνεται μεγάλη κατανάλωσις ἀμφοτέρων τῶν εἰδῶν τοῦ καπνοῦ ἐν ἀναμίξει πρὸς σιγαροποιΐαν καὶ ἐξαγωγὴν, ὑπῆρχε δὲ φόβος μέγιστος, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς καπνὸς θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἰσχύσῃ εἰς τοιοῦτον ἀνταγωνισμὸν, ἐὰν δὲν εἶχε τὰ εὐεργετήματα τὰ τελωνιακὰ τοῦ τουρκικοῦ καπνοῦ καὶ τῶν ἄλλων εἰσαγομένων καπνῶν, ἐπετεύχθη τοῦτο δι’ ἰδιαιτέρου πρωτοκόλλου. Ἀλλ’ ἡ σύμβασις δὲν ἀναφέρει τίποτε.

§202Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι παράρτημα τὸ πρωτόκολλον;

§203Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι annexe, ὡς λέγουσιν ἐν τῇ διπλωματικῇ γλώσσῃ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ πρωτοκόλλων· ὑπάρχουσιν ἰδιαίτεραι συμφωνίαι δι’ ἐπιστολῶν καὶ ἄλλων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀλλεπαλλήλως ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συνθήκης ἢ ἕνεκα ταύτης, δὲν εἶναι ὅμως ἐξαρτήματα τῆς συνθήκης (annexes). Βεβαίως δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν κόπον νὰ ἐκθέσω αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἐκθέτω, καὶ νὰ ἐρωτήσω καὶ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν δὲν ἠγείροντο ἀμφιβολίαι τινὲς περὶ τῆς ἐκτάσεως τῆς δηλώσεως ταύτης. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχει καὶ ὀφείλει νὰ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν τῆς ἰσχύος τῆς ἀνανεώσεως ἐπὶ ὅλων ἐν γένει τῶν συμφωνιῶν· ὅτι ἐννοεῖ δηλαδὴ, ὅτι παρατεινομένης τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως συμπαρατείνονται καὶ τὰ πρωτόκολλα καὶ τὰ πρακτικὰ καὶ αἱ συμφωνίαι αἱ ἰδιαίτεραι. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ περὶ τῶν συμβάσεων καὶ συνθηκῶν καὶ ἐθίμων, τῶν λεγομένων capitulations, — διότι καὶ περὶ αὐτῶν ὑπάρχει ἰδιαιτέρα συμφωνία τοῦ ἔτους 1895 δι’ ἐπιστολῆς ἀμοιβαίας, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσωσιν ἰσχύουσαι, καθ’ ὅσον δὲν μεταβάλλονται ἐν τῇ συμβάσει, — τὰ ἐκ τῶν capitulations προνόμια ταῦτα, εἶναι ἀνάγκη, νομίζω, ῥητῶς νὰ ἀναφερθῶσι, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει τὴν τελευταίαν Κυανῆν Βίβλον, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν δημοσιευθεῖσαν. Ἐκεῖ περιλαμβάνονται προειδοποιήσεις λίαν ἐπιβλαβεῖς διὰ τὴν Ἑλληνικὴν παραγωγὴν, λίαν ἐπιβλαβεῖς καὶ ἐπικίνδυνοι, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐκ τῶν συμβάσεων προνόμια, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Ἑλλάς, ὅπως ἔχουσι πάντα τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη. Ὁ λόρδος Κρόμερ, ὁ ἀντιπροσωπεύων τὴν Ἀγγλίαν ἐν Αἰγύπτῳ, ἐκθέτει εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ καπνοῦ, καὶ ἀκριβῶς ὑπαινίσσεται περὶ τῆς συμβάσεως καὶ λέγει (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος (1904) ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις κατήγγειλε τὴν ἐμπορικὴν συνθήκην μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Οἱ ὅροι νέας συμβάσεως συζητοῦνται ἤδη. Μεγάλην σημασίαν ἔχει διὰ τὰ Αἰγυπτιακὰ συμφέροντα ἡ παῦσις τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ χασίς. Πρὸς δὲ δέον νὰ παραχωρηθῶσι περισσότεραι εὐκολίαι εἰς τὴν ἀστυνομίαν, ἵνα ἐπιλαμβάνηται τῆς καταδιώξεως τῶν λαθρεμπόρων καὶ κατόχων τινῶν οἴκων ἀταξίας, ὧν οἱ διευθυνταὶ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τυγχάνουσιν Ἕλληνες ὑπήκοοι.» Ἔχομεν λοιπὸν ἀμέσως ἀπειλὴν κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς τελείας ἀπαγορεύσεως τοῦ χασὶς ἐν Ἑλλάδι! Ἐπίσης ἔχομεν ἄλλην ἀπειλητικὴν προειδοποίησιν περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν προνομιακῶν, οἷον ἀσυλίας κλπ., τὰ ὁποῖα οἱ Ἕλληνες κέκτηνται, μετερχόμενοι ἐν Αἰγύπτῳ, ὡς ἐν τῷ Ὀθωμανικῷ Κράτει, τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν ἀκωλύτως, καὶ ἀπολαύοντες τῶν αὐτῶν προνομίων, ὧν ἀπολαύουσι πάντες οἱ Εὐρωπαῖοι. Ἐὰν στερηθῶσι τῶν προνομίων τῶν ἐκ τῶν συμβάσεων καὶ οἱ ἄλλοι Εὐρωπαῖοι, οἱ ἀνταγωνιζόμενοι πρὸς ἡμᾶς, βεβαίως καὶ ἡμεῖς θὰ συναπολέσωμεν ταῦτα, καὶ οὐδὲν θὰ ἔχωμεν νὰ ἀντείπωμεν. Ἐὰν ὅμως κατ’ ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς Ἕλληνας μόνον γείνῃ ἡ στέρησις αὕτη, νομίζω ὅτι θὰ ἔχωμεν πολὺ ἐπιζημίους συνεπείας διὰ τὰς Ἑλληνικὰς παροικίας, τὰς ὑπαρχούσας ἐν Αἰγύπτῳ, πολυπληθεῖς ἤδη καθ’ ἑαυτὰς καὶ μὲ μέγα μέλλον αὐξήσεως αὐτῶν· διότι εὐτυχῶς αἱ Ἑλληνικαὶ παροικίαι ἐκεῖ αὐξάνουσι καθ’ ἑκάστην καὶ προάγονται, ὑπὸ τὴν σκέπην τῶν συνθηκῶν, τῶν ἀστυνομικῶν ἀσυλιῶν, τῆς ἑτεροδικίας κλπ., αἵτινες παρέχουσι τόσα εὐεργετήματα ὑπὲρ αὐτῶν, ὡς καὶ ὑπὲρ παντὸς Εὐρωπαίου ἢ Ἀμερικανοῦ πολίτου. Ἐνταῦθα βλέπω, ὅτι θὰ ζητηθῇ ἡ παροχὴ εἰς τὴν ἀστυνομίαν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα αὕτη δὲν ἔχει σήμερον, δηλ. θὰ ζητηθῇ περιορισμὸς τῆς ἀσυλίας, τῆς τε οἰκιακῆς καὶ τῆς τῶν καταστημάτων...

§204ΣΤΕΦ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν;

§205Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα.

§206ΣΤΕΦ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις αὗται ἀφορῶσιν εἰς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, ἢ εἰς τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ συνομολογήσῃ μετὰ τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως;

§207Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως προειδοποιῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ἐζητήθησαν παρὰ τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως τοιαῦται παραχωρήσεις διὰ τὴν ὑπὸ διαπραγμάτευσιν ὁριστικὴν συνθήκην, ἢ ἂν ἐλήφθησαν τοιαῦται ἀσφάλειαι ὑπὸ ἐγρηγορότος Ὑπουργοῦ, διότι νομίζω, ὅτι δύνανται νὰ ληφθῶσιν ἀσφάλειαι κατὰ πάσης τοιαύτης μονομεροῦς παραχωρήσεως. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω μετ’ ὀλίγον σαφέστερον τὰ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου θέματος. Ζητεῖται καὶ ὁ περιορισμὸς τῶν καταστηματαρχῶν εἴδους τινὸς ἐργασιῶν, λίαν ἐπωφελῶν ἐν Αἰγύπτῳ, τῶν ὁποίων μέγα μέρος ἐνασκεῖται ὑπὸ Ἑλλήνων ὑπηκόων. Ἐὰν ἦτο αὐτὸ καὶ μόνον, ἴσως θὰ ἠλπίζομεν, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ληφθῶσι διὰ τοὺς Ἕλληνας, βεβαίως θὰ ληφθῶσι καὶ διὰ τοὺς ἄλλους Εὐρωπαίους, καὶ οὕτως, ὡς εἶπον, δὲν θὰ φοβώμεθα τὸν κίνδυνον. Ἀλλ’ ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ λόρδου Κρόμερ, ἧς πρὸ ὀλίγου ἐμνημόνευσα, ἐν ἀρχῇ καὶ ἐν τῷ κεφαλαίῳ περὶ τῶν συμβάσεων (capitulations) γίνεται δήλωσις, ὅτι ἡ Ἀγγλία συνεβλήθη μετὰ τῆς Γαλλίας, εἰς ἣν ῥητῶς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ σεβασθῇ πάντα τὰ δικαιώματα τῆς Γαλλίας, τὰ προερχόμενα ἐκ συνθηκῶν, συμβάσεων ἢ ἐθίμων, τὰ ὁποῖα ἡ Γαλλία ἔχει ἀποκτήσει. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, δὲν θὰ σεβασθῇ μόνον τὰ τῆς Γαλλίας δικαιώματα ἐν ἀντιδιαστολῇ πρὸς τοὺς ἄλλους, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἀνέλαβε τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις καὶ πρὸς τὴν Γερμανίαν καὶ πρὸς τὴν Αὐστρίαν καὶ πρὸς τὴν Ἰταλίαν, δηλαδὴ ἰδίως πρὸς τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀρκετὸν ἀριθμὸν ὑπηκόων, ἀνταγωνιζομένων πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἐν Αἰγύπτῳ εἰς τὰ διάφορα ἐπαγγέλματα, ἐργασίας κλπ. Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω, καὶ παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἂν ἐλήφθη παρὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ἡ ὑπόσχεσις τοὐλάχιστον, ὅτι δὲν θὰ ἐξαιρεθῶσι τῶν εὐεργετημάτων τῶν συμβάσεων (capitulations) καὶ οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι, οἵτινες πολυάριθμοι ὑπάρχουσιν εἰς τὴν Αἴγυπτον, οἵτινες τόσας παρέσχον ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν καὶ τότε καὶ νῦν, συνετέλεσαν δὲ καὶ συντελοῦσιν ἐν μεγάλῃ κλίμακι εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ ἐμπορίου, τῆς βιομηχανίας καὶ πάσης ἐν γένει παραγωγῆς τῆς χώρας τῶν Φαραώ, ὑποβοηθοῦντες τὸ ἐκπολιτιστικὸν ἐν φιλελευθέρῳ πνεύματι ἔργον τῆς Μεγάλης Βρετανίας σοβαρώτερον, λόγῳ τοῦ πολυαρίθμου αὐτῶν, καὶ εἰλικρινέστερον πάσης ἄλλης εὐρωπαϊκῆς παροικίας. Ὀφείλει, λέγω, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ βεβαιωθῇ ὁπωσδήποτε, ὅτι οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι δὲν θὰ ἐξαιρεθῶσι τῶν εὐεργετημάτων τῶν συμβάσεων (capitulations), ἐφ’ ὅσον αὗται ἰσχύουσι διὰ τοὺς ὑπηκόους τῶν προειρημένων Κρατῶν. Ἐπεῖγον καὶ ἀναγκαιότατον εἶναι, φρονῶ, νὰ ληφθῇ ἡ μέριμνα αὕτη ὑπὲρ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ ὑπηκόων Ἑλλήνων, διότι, καθ’ ὅσον προχωροῦμεν ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ λόρδου Κρόμερ, παρατηροῦμεν, ὅτι αὕτη ὑποδεικνύει, ὅτι πολὺ ταχέως θὰ ζητηθῇ ἡ ἄρσις ἢ ἡ ῥιζικὴ τροποποίησις τῶν συμβάσεων τούτων. Ἐπειδὴ ἔχομεν μάλιστα συμφέροντα ἐν Αἰγύπτῳ, δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔχῃ φροντίσει ἤδη καὶ θὰ ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας του, ὅπως κατορθώσῃ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα.

§208ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπὶ τῆς πρώτης παρατηρήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν παρετήρησε, περὶ τοῦ ὅτι ἐντὸς τῆς προθεσμίας πρέπει νὰ ἦναι ὑπογεγραμμένη καὶ ἐγκεκριμένη ἡ σύμβασις, ἡ φράσις αὕτη δὲν ἐμπεριέχεται εἰς τὸ κείμενον τῆς ὁδηγίας, τὴν ὁποίαν ἔδωκα πρὸς ὑπογραφὴν τῆς δηλώσεως. Ἐτέθη ἡ φράσις αὕτη ἕνεκα τοῦ στενοῦ τοῦ χώρου. Καὶ ἐξηγοῦμαι πῶς. Νομίζω ὅτι εἶπον πρὸς τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσωμεν μέχρι τῆς σήμερον εἰς τὴν ὁριστικὴν σύμβασιν, ἐδέησε νὰ γείνῃ ἀνανέωσις. Ἐζητήσαμεν παράτασιν ἐπὶ ἓν ἔτος, διότι ἡ σύμβασις λήγει τὴν 1 Σεπτεμβρίου. Σημειώσατε ὅμως, ὅτι πρὸ 8 ἡμερῶν σχεδὸν διεκόπησαν αἱ διαπραγματεύσεις, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ὁ Boutros Pacha, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀνεχώρησεν ἐξ Αἰγύπτου καὶ θ’ ἀπουσιάζῃ μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου. Ἐννοεῖται ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωσιν αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τοῦ ἀναπληρωτοῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖθεν καὶ ἐντεῦθεν ἐκρίθη ὠφελιμώτερον νὰ μὴ γείνωσι διὰ τοῦ ἀναπληρωτοῦ, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἰδίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος κατέχει τὸ ζήτημα καὶ μετὰ τοῦ ὁποίου ἔχουσιν ἤδη ἀρχίσει αἱ διαπραγματεύσεις. Ἕνεκα λοιπὸν τῆς βιαίας, οὕτως εἰπεῖν, διακοπῆς αὐτῶν ἠναγκάσθημεν νὰ ζητήσωμεν τὴν παράτασιν τῆς συνθήκης τῆς ὑπαρχούσης. Ὁ Boutros Pacha ἀνεχώρει τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην. Ὅτε ὁ ἀντιπρόσωπός μας ἐν Καΐρῳ ἔλαβε τὴν ὁδηγίαν διὰ τοῦ ταχυδρομείου, ἦτο Κυριακή, ὥστε δὲν ἔμενε παρὰ ἡ Δευτέρα, διότι τὴν Τρίτην τὸ πρωῒ ὁ Ὑπουργὸς ἀνεχώρει. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Αἰγύπτου δὲν ἤθελε νὰ δώσῃ παράτασιν ἢ μόνον μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου· ἡμεῖς ἐπεμένομεν, ὅτι μεταξὺ Νοεμβρίου καὶ Δεκεμβρίου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ διαπραγμάτευσις, ἡ ὑπογραφὴ καὶ ἡ ἐπικύρωσις. Διὰ τοῦτο παρετάθη μέχρι τῆς 31 Μαρτίου 1906. Ἐζήτησε δὲ ὁ Boutros Pacha τὴν προσθήκην ταύτην, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος ἐν Καΐρῳ, διὰ νὰ καθορίζηται, ὅτι δὲν θὰ παραταθῇ ἐπὶ πλέον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ φθάσει εἰς ὡρίμασιν τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ γνωρίζῃ καὶ αὐτὸς πῶς νὰ ὁδηγηθῇ. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ζήτημα, ὅτι ἡ παράτασις εἶναι διὰ μόνην τὴν σύμβασιν, καὶ οὐχὶ διὰ τὰ πρωτόκολλα, τὰ συμπληροῦντα αὐτήν, νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος περιέπεσεν εἰς πλάνην· διότι, ὅταν λέγωμεν ὅτι παρατείνεται ἡ συνθήκη, ἡ συνθήκη εἶναι ὄχι μόνον ἡ καθαυτὸ σύμβασις, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ annexes τῶν πρωτοκόλλων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν ἓν ὅλον. Καὶ τοῦτο τόσον εἶναι ἀληθές, ὥστε, ὡς θὰ ἴδητε, ἀποτελοῦσιν ἓν ὅλον καὶ εἰς τὴν δημοσιευθεῖσαν καὶ τὴν κυρωθεῖσαν ἀκόμη σύμβασιν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ ἐξακολουθοῦσιν αἱ διαπραγματεύσεις· διότι — χωρὶς νὰ εἰσέλθω (τὸ ὁποῖον δὲν μοι ἐπιτρέπεται) εἰς τὰς διαπραγματεύσεις — δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν θεμάτων, περὶ τῶν ὁποίων ἀνεφέρατε, ἐλήφθη πρόνοια.

§209Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀφοῦ τὸ δηλοῦτε, χαίρω πολύ.

§210ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν δύναμαι νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, ἀλλὰ δύνασθε νὰ ἦσθε ἥσυχος, ὅτι οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα. Τρίτον εἴπετε περὶ αὐτοῦ τοῦ ὅρου, ὅτι ἐλπίζετε ὅτι δὲν θὰ παραβλαφθῶσι τὰ δικαιώματα ἡμῶν, δηλαδὴ τὰ ἐκ τῶν διομολογήσεων (capitulations) προερχόμενα, ἐν περιπτώσει λύσεως τῆς συνθήκης. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀναγνώσητε ἓν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἐννοοῦμεν καὶ τὴν ὁποίαν παρετείναμεν, καὶ τὸ ὁποῖον λέγει: «διατηρουμένων ὅλων τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐκ τῶν capitulations». Ὥστε, ὅταν παρατείνωμεν τὴν σύμβασιν, ἰσχύει καὶ δι’ ἐκεῖνο τὸ ἄρθρον.

§211Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἶναι εἰδικὴ ἡ συμφωνία δι’ ἐπιστολῆς.

§212ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Καὶ αὐτὴ εἶναι μέρος τῆς συμβάσεως.

§213Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀφοῦ τὸ λέγετε.

§214ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἴπετε, ἂν ἐγένετο φροντὶς περὶ τῆς Ἀγγλίας, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶσθε ἐν τῇ ἀκριβείᾳ, διότι ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ συμβάσεως μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Ἀγγλίας, πρόκειται περὶ συμβάσεως μετὰ τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως.

§215Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ Ἀγγλία ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν τὸ καθ’ ἑαυτήν. Ἐὰν ἀνελάβετε καὶ ὑμεῖς τὴν ἰδίαν ὑποχρέωσιν...

§216ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας, ἦτο σύμβασις ἀφορῶσα εἰς συμφέροντα καὶ ὑποχρεώσεις ἢ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀπὸ πολὺ διαφορετικὰς πηγὰς παρὰ ἀπὸ τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἔχομεν. Ὥστε μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶσθε ἐν τῇ ἀκριβείᾳ. Ὅταν εὑρεθῶμεν καὶ ἡμεῖς εἰς θέσιν νὰ κάμωμεν τοιαύτην σύμβασιν, βεβαίως θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ παρατηρήσεις σας.

§217Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μὲ παρεξήγησεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα, ἀποδέχομαι τὰς δηλώσεις του, καὶ εἶπον καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ταῦτα ἐννοεῖ καὶ ὀφείλει νὰ ἐννοῇ. Ἀλλὰ νομίζω ἀσφαλέστερον νὰ περιληφθῇ καὶ ὅρος, ὅτι καὶ τὸ πρωτόκολλον καὶ αἱ ἐπιστολαὶ καὶ αἱ συμφωνίαι, αἱ παραχωρήσασαι τὰς εὐκολίας εἰς τοὺς Ἕλληνας ὑπηκόους, παρατείνονται σὺν τῇ συμβάσει. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ τελευταῖον, δὲν πρόκειται περὶ τῆς συνθήκης ἐν γένει, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Ἀγγλία μετὰ τῆς Γαλλίας περὶ τῆς Αἰγύπτου, τοῦ Μαρόκου καὶ τῆς Νέας Γῆς· πρόκειται περὶ εἰδικοῦ ὅρου, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνεται ἐν τῇ πρώτῃ ἐξ αὐτῶν καὶ ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἡ «Α. Βρετανικὴ Μεγαλειότης, ὅσον ἀφορᾷ ἑαυτὴν, θὰ σεβασθῇ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Γαλλία ἐν Αἰγύπτῳ διὰ τῶν συνθηκῶν, συμβάσεων καὶ ἐθίμων...» Τὸν αὐτὸν ὅρον ἀκριβῶς περὶ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ δικαιωμάτων τῆς Γαλλίας συμφωνεῖ καὶ μετὰ τῆς Γερμανίας, τῆς Αὐστρίας καὶ τῆς Ἰταλίας, τῶν Κρατῶν δηλαδὴ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι κατὰ τὸ πλεῖστον ἀνταγωνιστὰς ἐν Αἰγύπτῳ τοὺς Ἕλληνας εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν ἐν γένει δρᾶσιν αὐτῶν ἐν παντὶ κλάδῳ. Οἱ ἐν Αἰγύπτῳ ὑπήκοοι τῶν εἰρημένων Κρατῶν εἶναι πλέον ἐξησφαλισμένοι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀγγλίαν· γνωρίζετε δέ, προκειμένου σήμερον περὶ τῆς Αἰγύπτου, τίς εἶναι ὁ διέπων τὰ τῆς Αἰγύπτου, ὁ Σουλτᾶνος ἢ ὁ Κεδίδης, ἢ ὁ Βασιλεὺς τῆς Ἀγγλίας καὶ Αὐτοκράτωρ τῶν Ἰνδιῶν; Δὲν λέγω, Κύριοι, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ αὕτη κηδεμονία εἶναι κακόν τι. Βεβαίως εὐεργετικὴ εἶναι ἡ προστασία τῆς Ἀγγλίας, τὸ βέβαιον ὅμως εἶναι, — ὅπερ λησμονεῖ ὁ κ. Ὑπουργός, — ὅτι ἄνευ τῆς Ἀγγλίας, καὶ μάλιστα μετὰ τὴν συνθήκην τὴν μετὰ τῆς Γαλλίας, οὐδὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνηται ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ μόνον διὰ τῆς Ἀγγλίας εἶναι δυνατὸν νὰ προστατεύσωμεν τοὺς Ἕλληνας ὑπηκόους. Διότι ἡ Ἀγγλία διευθύνει, ἡ Ἀγγλία διοικεῖ, ἡ Ἀγγλία εὐεργετεῖ τὸν τόπον ἐκεῖνον. Ἑπομένως, ὅταν ἡ Ἀγγλία, ἡ διοικοῦσα, ἡ πράγματι κυρίαρχος, ἀναλαμβάνῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῇ τὰ ἐκ τῶν συμβάσεων (capitulations) δικαιώματα τῶν Γάλλων, τῶν Αὐστριακῶν, τῶν Γερμανῶν καὶ τῶν Ἰταλῶν, τῶν μόνων ἀνταγωνιστῶν τῶν Ἑλλήνων εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν ἐν Αἰγύπτῳ, νομίζω ὅτι, ἐὰν ζητηθῇ ἡ Μεγάλη Βρεττανία, ἐν τῇ ἐνδεδειγμένῃ αὐτῆς ἀμεροληψίᾳ, θὰ παράσχῃ καὶ εἰς ἡμᾶς τὴν αὐτὴν προστασίαν τῶν δικαιωμάτων ἡμῶν, ὅπως μὴ εὑρεθῶμεν ἡμεῖς εἰς ἥττονα θέσιν πρὸς τοὺς ἀνταγωνιστὰς ἡμῶν.

§218ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ δικαιώματα ἡμῶν ἐν Αἰγύπτῳ δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην ἄλλης προστασίας ἢ ἐκείνης, ἥτις παρέχεται εἰς αὐτά. Ἐνόσῳ ἰσχύουσιν αἱ ἀρχαῖαι συμβάσεις, τὰ δικαιώματα τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀσφαλῆ. Αἱ δὲ συμβάσεις αὗται μόνον διὰ συμφωνίας ἁπασῶν τῶν ἀπολαυουσῶν τῶν προνομίων Δυνάμεων εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῶσιν. Ὅταν ἅπασαι αἱ Δυνάμεις συμφωνήσωσι, τότε μόνον θὰ καταργηθῶσιν αἱ συμβάσεις. Ἐνόσῳ καὶ μία μόνον ἐπιμένῃ, τὰ δικαιώματα αὐτῆς ἐκ τῶν προνομίων τῶν παλαιῶν δὲν ἀπόλλυνται. Ἐννοεῖται ὅτι εἰς τὰς διαπραγματεύσεις, αἵτινες θέλουσι διεξαχθῆ μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Αἰγυπτιακῆς, συμπαρακολουθούσης καὶ τῆς Ἀγγλικῆς, ἥτις προστατεύει τὰ τῆς Αἰγύπτου, τὰ ζητήματα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὰς ἀρχαίας συμβάσεις θὰ ἀνακινηθῶσι, καὶ ἐκ τοῦ τρόπου τῆς διεξαγωγῆς τῶν διαπραγματεύσεων ἔχομεν τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ἐξέλθωμεν ἄνευ θυσιῶν μονομερῶν, ἃς δὲν θὰ ὑποστῶσι καὶ τὰ ἄλλα προνομιοῦχα Κράτη. Ἀλλὰ περὶ τούτου εἶναι πρόωρον νὰ ὁμιλήσωμεν σήμερον, μὴ προκειμένης ὑπὸ συζήτησιν τῆς συμβάσεως. Ἠθέλησα νὰ λάβω τὸν λόγον, ὅπως παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν θέλῃ, ν’ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως ταύτης ἡ φράσις «καὶ Γαλλιστὶ», διότι, ὁσάκις προσάγεται, ἀπὸ καταβολῆς τοῦ Βασιλείου, πρὸς ψήφισιν σύμβασις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, πάντοτε ἡ Βουλὴ ψηφίζει τὴν Ἑλληνικὴν μετάφρασιν, καὶ οὐδέποτε τὸ Γαλλικὸν κείμενον, ὅπερ ἐνταῦθα παρατίθεται οὐχὶ πρὸς ἄλλον σκοπὸν ἢ μόνον πρὸς ὁδηγίαν, πρὸς μελέτην. Εἰς ἁπάσας τὰς συνθήκας τοῦτο γίνεται. Μόνον ὅπου τὸ κείμενον εἶναι διπλοῦν, καὶ Ἑλληνικὸν καὶ Ἀγγλικόν, π. χ. ὡς συνήθως συμβαίνει ἐν ταῖς μετὰ τῆς Ἀγγλίας συνθήκαις, ἐκεῖ καὶ τὰ δύο κείμενα κυροῦνται· ὅπου ὅμως τὸ πρωτότυπον κείμενον εἶναι Γαλλικὸν, παρατίθεται εἰς τὴν μετάφρασιν τῶν ὑποβαλλομένων πρὸς ψήφισιν, κυροῦται δὲ αὕτη ὑπὸ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς· διότι ταύτην ἀναγινωσκομένην ἀντιλαμβάνεται ὁ Ἕλλην Βουλευτὴς, καὶ ἑλληνικὰ μόνον κείμενα ψηφίζει. Τοῦτο γίνεται πάντοτε· ὁσάκις δ’ ἐγένετο παρατήρησις, πάντοτε διεγράφη ἡ λέξις «Γαλλιστί». Ἐν τῷ Γαλλικῷ κειμένῳ τῆς συμβάσεως ὑπάρχει παρόραμα, ἄξιον διορθώσεως. Λέγει (ἀναγινώσκει): «La convention commerciale entre la Grèce et l’ Egypte, conclue au Caire le 19)21 Mars 1895.» Πρέπει νὰ τεθῇ ἡ χρονολογία, ὡς ἔχει ἐν τῷ Ἑλληνικῷ κειμένῳ, 9)21 Μαρτίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συμβάσεως περὶ διαιτησίας».

§220ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ σύμβασις τῆς Χάγης εἶναι δεδημοσιευμένη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως; εἶναι κεκυρωμένη ὑπὸ τῆς Βουλῆς;

§221ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ σύμβασις τῆς Χάγης δὲν ἐπεκυρώθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς· ἁπλῶς ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἐθεωρήθη, ὅτι δὲν εἶναι ἐκ τῶν συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπάγουσιν ὑποχρεώσεις ἐδαφικὰς ἢ χρηματικὰς, ἢ ἄλλας τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ ἦναι ἀνάγκη ἐπικυρώσεως. Ἡ σύμβασις αὕτη, ὡς καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, καὶ εἰς ἡμᾶς ἀνεκοινώθη ἁπλῶς. Ἡ σύμβασις ὅμως, ἡ συζητουμένη νῦν, μεταξὺ Βελγίου καὶ Ἑλλάδος, ἐκρίναμεν ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς, διότι ἐνέχει ἴσως χρηματικὰς ὑποχρεώσεις ἕνεκα τοῦ τρίτου ἄρθρου αὐτῆς, καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα νὰ ἐπικυρωθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§222ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλὰ τότε θὰ παρατηρήσω, ὅτι διὰ τῆς τοιαύτης ἀναφορᾶς εἰς τὴν σύμβασιν τῆς Χάγης, μὴ γνωρίζοντες τὴν σύμβασιν τῆς Χάγης, ἐπικυροῦμεν αὐτὴν ἐμμέσως.

§223ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλήν.

§224ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλήν εἰς προγενεστέραν Περίοδον ἁπλῶς ἀνεκοινώθη. Σήμερον ὅμως, ἐπικυροῦντες τὴν συζητουμένην σύμβασιν, ἐν ᾗ ἀναφέρεται ἡ σύμβασις τῆς Χάγης, κατ’ ἀνάγκην ἐπικυροῦμεν καὶ τὴν σύμβασιν τῆς Χάγης. Ἴσως λοιπὸν θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ εἰσήγετο καὶ ἐκείνη ἡ σύμβασις ἐνταῦθα, καὶ νὰ συναποφανθῶμεν περὶ τῶν δύο.

§225Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς πρώτην συζήτησιν ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας τῇ 16/29 Μαρτίου 1905 ὑπογραφείσης δηλώσεως, τῆς τροποποιούσης τὸ ἄρθρον 13 τῆς συμβάσεως τοῦ 1877».

§227ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶχον ζητήσει πληροφορίας τινάς.

§228ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Μάλιστα. Ὑποβάλλω τὰς στατιστικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς· ἀλλὰ θὰ τὸν καθησυχάσω, ὅτι δὲν εἶναι τόσαι αἱ περὶ ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν ἀποφάσεις, ὅσας νομίζει. Ἀπὸ τοῦ 1878, ὅτε ἤρχισεν ἐφαρμοζομένη ἡ ἑλληνοϊταλικὴ περὶ ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν σύμβασις, μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1901 ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἐν ὅλῳ αἰτήσεις 149, ἐξεδόθησαν δὲ ἀποφάσεις, διατάσσουσαι τὴν ἔκδοσιν ἐγκληματιῶν, μόνον 66. Ἀπὸ δὲ τοῦ 1902 μέχρι τέλους τοῦ 1904 ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις 25, ἐξεδόθησαν δ’ ἐγκληματίαι 8. Κατὰ τὸ διαρρεῦσαν δὲ ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς περὶ ἧς πρόκειται συμβάσεως χρονικὸν διάστημα μέχρι τέλους τοῦ 1901 ἐζητήθησαν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐγκληματίαι 19, ἐξεδόθησαν δὲ 11.

§229ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ τυπωθῇ, παρακαλῶ, τὸ σημείωμα αὐτό.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 195). (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς πρώτην συζήτησιν).

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς τέλους χαρτοσήμου ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ διευθυντοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, τῶν ἐκδιδομένων πρὸς ἐπικύρωσιν πιστοποιητικῶν ἱκανότητος ἐργολάβων».

§232Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι βεβαίως τὸ τοιοῦτον δικαίωμα, ἐὰν τεθῇ ἐπὶ χαρτοσήμου, θὰ εἰσέρχηται εἰς τὰς εἰσπράξεις τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐλέγχου. Ὥστε καλλίτερον νὰ εἰσπράττηται δι’ ἄλλου τρόπου.

§233Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ γραμματίων παρακαταθήκης. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὰ νομοσχέδια: αʹ) «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1905» καὶ βʹ) «περὶ τακτικῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1905».

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΩΞΘʹ τῆς 31 Μαρτίου 1903 περὶ ἀνασυστάσεως τῆς θέσεως ἑρμηνέως παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ Τρικκάλων».

§235ΧΡ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεταξὺ τῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως προταθέντων οἰκονομικῶν μέτρων συγκαταλέγεται καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ κατάργησις τῆς θέσεως ἑρμηνέως παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ Τρικκάλων. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ θέσις αὕτη εἶχε καταργηθῆ πρὸ ἐτῶν, ἡ ἀνασύστασις ὅμως αὐτῆς ἐκρίθη περισσότερον ἢ ἀναγκαία μετὰ παρέλευσιν χρονικοῦ τινος διαστήματος, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἡ διεξαγωγὴ δικῶν βασιζομένων ἐπὶ τίτλων καὶ δικογράφων τουρκιστὶ συντεταγμένων εἶχε καταστῆ ἀδύνατος ἐλλείψει ἑρμηνέως παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ, καὶ συνεπῶς οἱ ἐνδιαφερόμενοι μετέβαινον εἰς Λάρισαν, ὑποβαλλόμενοι εἰς δαπάνας, διότι πολλάκις ἠναγκάζοντο νὰ παραμένωσιν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐν Λαρίσῃ, καθόσον ὁ ἐκεῖ ἑρμηνεὺς, ἕνεκα τῶν πολλῶν ἀσχολιῶν του, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ. Ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως ἑρμηνέως ἐν Τρικκάλοις κατέστη μᾶλλον κατάδηλος ἀπὸ τοῦ ἔτους 1897, ἀφ’ ἧς δηλονότι ἐποχῆς οἱ Τοῦρκοι κατέλαβον τὴν Θεσσαλίαν. Ἀπειρία τοιούτων ὑποθέσεων εἰσάγονται καθημερινῶς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Τρικκάλων μὴ ὑπάρχοντος δ’ ἐν τῷ μέλλοντι ἑρμηνέως, καὶ αἱ δίκαι θὰ παρελκύωνται κατ’ ἀνάγκην, καὶ ὕψιστα συμφέροντα καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἰδιωτῶν θὰ παραβλάπτωνται ἕνεκα τῆς ἐκκρεμότητος ταύτης. Τούτου ἕνεκεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κύριος Ζυγομαλᾶς, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὸ 1903, ἐπὶ τῆς ὑπὸ τὸν καὶ νῦν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κατιδὼν τὴν ἀνάγκην ταύτην, τῇ προτάσει τοῦ ἀτυχοῦς καὶ πολυκλαύστου ἀδελφοῦ μου, βουλευτοῦ Τρικκάλων, καὶ ἄλλων τινῶν τῶν τότε ἀντιπροσώπων τῆς ἐπαρχίας, προέβη εἰς τὴν ἀνασύστασιν τῆς θέσεως τοῦ ἑρμηνέως. Θὰ παρακαλέσω θερμῶς τὸν ἀξιότιμον κύριον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, ἵνα, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τοὺς αὐτοὺς λόγους, οὓς ἔλαβε τότε ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, εὐαρεστηθῇ νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον διὰ τῆς καταργήσεως τῆς θέσεως ταύτης δὲν νομίζω ὅτι προσγίγνεται καὶ σπουδαία οἰκονομία εἰς τὸ Κράτος. Ἔχω πεποίθησιν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κύριος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς ἐκ καθαροῦ πνεύματος οἰκονομίας προέβη εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Δὲν εἶμαι δὲ βεβαίως ἐγὼ ἐκεῖνος, ὅστις θὰ ἤθελε νὰ δώσῃ διδάγματα περὶ μελλούσης οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως τῆς χώρας εἰς τοὺς σήμερον κατὰ θέλησιν τῆς Βουλῆς καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ Βασιλέως διαχειριζομένους τὴν ἐξουσίαν, ὧν βεβαίως δὲν ἀμφισβητῶ τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὴν μακρὰν πεῖραν τῶν πραγμάτων, καὶ οἵτινες, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ πολιτευόμενοι ἐν Ἑλλάδι, δύνανται, ἀποχωροῦντες τῆς πολιτικῆς, νὰ καυχῶνται, ὅτι φέρουσι μεθ’ ἑαυτῶν τὴν σημαίαν τῆς ἐντίμου, εἰλικρινοῦς καὶ εὐόρκου ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου· ἐπειδὴ ὅμως ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλῶν πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, τὰ τοιαῦτα μέτρα ἐδικαιολόγησε διὰ τῆς ἀνάγκης ἐπιβολῆς ῥιζικῶν οἰκονομιῶν, θὰ ἐπιτραπῇ, ἐλπίζω, καὶ εἰς ἐμὲ, τὸ πρῶτον νῦν λαμβάνοντα τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐνώπιον τῶν ἀξιοτίμων ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, χωρὶς νὰ θελήσω ν’ ἀποδώσω οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην μομφὴν ἐναντίον προσώπων, ἐναντίον ὡρισμένων πολιτικῶν μερίδων, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, λέγω, ν’ ἀναφωνήσω καὶ ἐγὼ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι ἐπῆλθεν ἀληθῶς ὁ καιρός, καθ’ ὃν δέον πάντες νὰ τείνωμεν ἀδελφικῶς τὴν χεῖρα καὶ νὰ ἐργασθῶμεν πραγματικῶς πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας. Διότι δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ τις ὁ δυνάμενος νὰ ὑποστηρίξῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἀνόρθωσις τῆς χώρας δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ τελείως διὰ τῶν ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων ὑποβαλλομένων οἰκονομικῶν μέτρων, ὡς ἐπὶ παραδείγματι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὁπόταν ἐξ ἄλλου σπατάλη τοῦ δημοσίου πλούτου γίνηται καὶ ζημία εἰς τὸ Κράτος ἐπέρχηται διὰ τῶν διαρκῶν καὶ ἀλλεπαλλήλων μεταθέσεων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν καὶ ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων πολιτικῶν ὑπαλλήλων ἄνευ λόγου, ἄνευ σπουδαίας ἀφορμῆς, εἰμὴ ἁπλῶς καὶ μόνον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κομματικῶν συμφερόντων ἡμῶν καὶ πρὸς ἐκδίκησιν τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων μας· ἀλλ’ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῶμεν ποτὲ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι εἰλικρινῶς μεριμνῶμεν περὶ τῆς οἰκονομικῆς βελτιώσεως τῆς χώρας, ὁπόταν, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους πάντες γνωρίζομεν καὶ οἵτινες κατέστησαν πλέον ἕξις παρ’ ἡμῖν, συντελῶμεν εἰς ματαίωσιν σοβαρῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου δι’ ἐπουσιωδῶν ἐπερωτήσεων ἢ δι’ ἄλλων μέσων, προκαλοῦντες οὕτω τὴν ἀνάγκην τῆς συγκλήσεως ἐκτάκτων Συνόδων, ὑποβαλλουσῶν τὸ δημόσιον ταμεῖον εἰς δαπάνας σπουδαίως ἐπιβαρυνούσας τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἔδει, κατ’ ἐμὴν γνώμην, πρωτίστως αἱ οἰκονομίαι αὗται νὰ ἐπενεχθῶσιν ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ αἰθούσῃ, δι’ ἡμῶν αὐτῶν, δι’ ἀμοιβαίας ἐν τῷ μέλλοντι καὶ εἰλικρινοῦς συνεργασίας πρὸς εὐόδωσιν τοῦ εὐγενοῦς σκοποῦ, τὸν ὁποῖον πάντες εἰλικρινῶς ἐπιδιώκομεν, καὶ ὑπὲρ τοῦ ὁποίου νυχθημερὸν κοπτόμεθα, οὕτως εἰπεῖν, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἴτε χλαμύδα συμβούλου τοῦ Στέμματος φέροντες εἴτε ἁπλοῦν χιτῶνα στρατιώτου. Διὰ νὰ κατανοήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστῇ ἐν τῷ μέλλοντι πᾶσαν ἐνδεχομένην θυσίαν, καὶ νὰ ὑποστῇ ταύτην ἀγογγύστως, ἄνευ πατάγου καὶ ἀποδοκιμασιῶν ἐναντίον τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, δέον νὰ πεισθῇ, ὅτι ἡμεῖς πρῶτον, κύριε Πρόεδρε, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους, ἕνεκα τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων, ὑπὸ τὸ κράτος τῶν ὁποίων διατελοῦμεν, καὶ τοῦ ἐπαπειλοῦντος ἡμᾶς πανταχόθεν κινδύνου, ὑποβάλλομεν ἡμᾶς αὐτοὺς εἰς θυσίας, καὶ θυσίας πολιτικὰς, διὰ τοῦ νόμου περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων, ἐὰν ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ ὑπὲρ τῶν κοινῶν μερίμνῃ αὐτοῦ, ἤθελε θεωρήσει ἐπάναγκες νὰ ἐπαναφέρῃ ἐν ἰσχύϊ τὸν σωτήριον ἐκεῖνον νόμον τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη, τὸν νόμον τῆς 14 Μαΐου 1884, διὰ τοῦ ὁποίου, ἀμερολήπτως καὶ εἰλικρινῶς ἐφαρμοζομένου, καὶ διὰ τοῦ διορισμοῦ ὑπαλλήλων ξένων πάσης κομματικῆς ἐπιρροῆς ἠθέλομεν ἐπὶ τέλους ἀπαλλαγῆ τοῦ ἐφιάλτου, ὅστις ἐκτὸς τῆς ὑλικῆς ζημίας γίνεται πρόξενος πολλάκις καὶ τῆς διακοπῆς καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν ἀτομικῶν σχέσεων μεταξὺ ἡμῶν, πρὸ πάντων δὲ μεταξὺ τῶν ἐν τῇ αὐτῇ ἐπαρχίᾳ πολιτευομένων. Διὰ τῶν μέτρων τούτων καὶ δι’ ἄλλων ὁμοίας φύσεως, τὰ ὁποῖα δὲν νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον πεπειραμένων ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους, μολονότι ἠδυνάμην καὶ ἐγὼ ἐν τῷ μέτρῳ τῶν ἀσθενῶν γνώσεων καὶ τῆς μικρᾶς μου πείρας νὰ ὑποδείξω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης πολλὰ τὰ τρωτὰ μέρη, ἐφ’ ὧν δύνανται νὰ ἐπέλθωσιν ἀληθῶς ῥιζικαὶ οἰκονομίαι, διὰ τῶν μέτρων, λέγω, τούτων, ἔστε βέβαιοι, Κύριοι, ὅτι θὰ φθάσωμεν ταχέως καὶ αἰσίως εἰς τὸ ὕψος τῆς εὐγενοῦς ἰδέας, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύομεν. (Χειροκροτήματα ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων).

§236Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπέθετον ὅτι τὸ ἀθῷον τοῦτο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἄλλον σκοπὸν δὲν ἔχει ἢ νὰ ἐξοικονομήσῃ 170 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ἤθελε προκαλέσει ἀγόρευσιν γενικωτέραν τοῦ κ. ἐκ Τρικκάλων Βουλευτοῦ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μοὶ παρέστησε τὴν θέσιν περιττὴν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ μ’ ἐμποδίσῃ νὰ ἐξετάσω, ἂν ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἑρμηνεὺς παρέχει τόσον σπουδαίας καὶ μεγάλας ὑπηρεσίας, ὅσας παρέστησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, καὶ ν’ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον.

§237Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ προαίρεσις καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης περὶ πραγματοποιήσεως οἰκονομιῶν, καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τρικκάλων, ὅπως μὴ οἱ δικαζόμενοι ἔρχωνται εἰς δυσχερείας, προκειμένου περὶ τῶν τουρκιστὶ συντεταγμένων τίτλων, δύναται νὰ συμβιβασθῇ, ἐὰν ἀντὶ καταργήσεως τῆς θέσεως τοῦ ἑρμηνέως καταργηθῇ ὁ μισθὸς, καὶ ἀναγραφῇ ὅτι διὰ Β. Διατάγματος θέλουσι κανονισθῆ τὰ μεταφραστικὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὁ ἐπίσημος διερμηνεὺς θέλει ἔχει, ἵνα προσφέρῃ ὑπηρεσίας εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην. Διδομένης ἀφορμῆς ἐκ τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος τούτου, ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ γενικώτερον περὶ τοῦ συστήματος τῶν ἐπισήμων ἑρμηνέων, διότι ὡς πρὸς τοῦτο ἡ Ἑλλὰς ὑστερεῖ τῶν πεπολιτισμένων Κρατῶν, ἐν οἷς πᾶσιν ὑπάρχουσιν ἐπίσημοι ὑπάλληλοι, οἵτινες προβαίνουσιν εἰς μεταφράσεις ἐπὶ ἀμοιβῇ, ἣν οἱ κανονισμοὶ καθορίζουσιν. Ἐν Ἑλλάδι, προσαγομένου τοιούτου ἐγγράφου, τὸ Δικαστήριον εἶναι ὑπόχρεον νὰ διατάξῃ πραγματογνωμοσύνην, οὕτω δὲ διαμείβεται ἀπειρία δικογράφων μεταξὺ τῶν διαδίκων, ἐνίοτε δὲ καὶ ἐφέσεις καὶ ἀνακοπαὶ γίνονται ἐναντίον ἀποφάσεων διατασσουσῶν τοιαύτην πραγματογνωμοσύνην, ἐκτὸς τῶν πολλῶν ἐξόδων καὶ τοῦ χρόνου τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ μίαν ἁπλῆν μετάφρασιν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεταβάλῃ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τοιαύτην ἔννοιαν, ἐὰν ἐπιθυμῇ νὰ παράσχῃ πραγματικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς δικαζομένους, ἐνῷ ταυτοχρόνως θέλει ἐπιφέρει καὶ οἰκονομίας.

§238Ι. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Χαλκίδος Βουλευτοῦ εἶναι ὀρθότατα. Εἶναι πληγὴ διὰ τοὺς δικαζομένους ἡ διαδικασία τῆς μεταφράσεως ἐγγράφων τοιούτων, προσαγομένων ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως).

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Συμβουλίου καὶ ἐπιθεωρητῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ περὶ μονιμότητος τῶν λειτουργῶν αὐτῆς». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἡ ἡμερησία διάταξις αὔριον, ἐὰν συναινῇ ἡ Βουλὴ, θὰ ἔχῃ ὡς ἑξῆς: 1) γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΩΟϚʹ τῆς 2 Ἰανουαρίου 1891, καὶ περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΑʹ τῆς 11 Μαρτίου 1904». 2) αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΦΟΗʹ νόμου περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν ἀρχῶν». 3) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου». 4) γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἐπικρατείας». 5) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΒΨΞΗʹ νόμου περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας τῆς 1 Ἰουνίου 1900». 6) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῶν εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς ἐφόρους, ταμίας, ὑποταμίας καὶ εἰρηνοδίκας διδομένων μηνιαίων ἐπιχορηγήσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν δασονομικῆς ὑπηρεσίας». 7) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ΒϠΜΒʹ νόμου τοῦ ἔτους 1903 «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων περὶ ταμείων καὶ ὑποταμείων». 8) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς ἐκπαιδευτικῶν τελῶν εἰς τοὺς μαθητὰς τῶν Σχολῶν τῶν Καλῶν Τεχνῶν καὶ τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν». 9) βʹ) συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως». 10) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως τελωνειακῶν θέσεων». 11) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατατάξεως καὶ καταργήσεως Οἰκονομικῶν τινων Ἐφοριῶν καὶ θέσεων ἐφοριακῶν ὑπαλλήλων». 12) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀστεροσκοπείου». 13) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς ἀδείας ὑποθηκεύσεως τῶν Σιδηροδρόμων Ἀττικῆς πρὸς συνομολόγησιν δανείου ὑπὸ τῆς ἑταιρείας ταύτης». 14) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ τῆς κεντρικῆς διπλωματικῆς καὶ προξενικῆς ὑπηρεσίας νόμων». 15) βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΩΞΘʹ τῆς 31 Μαρτίου 1903 περὶ ἀνασυστάσεως τῆς θέσεως ἑρμηνέως παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ Τρικκάλων». Καὶ κατόπιν κατὰ σειράν, ὡς ἔχει ἡ σημερινὴ ἡμερησία διάταξις. Δέχεται ἡ Βουλή;

§240ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 2 καὶ 20′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).