1904.06.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22

τῆς 2 Ἰουνίου 1904

(Τετάρτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 καὶ 40′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1Π. ΓΚΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἠναγκάσθην νὰ φέρω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἐνῷ οὐδέποτε εἶχον φέρει τοιαύτην, διότι κατὰ τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς διὰ σκαφάνδρων ἁλιείας σπόγγων περιελήφθησαν ὡς παρόντες καὶ ψηφίσαντες 9 Βουλευταὶ μὴ παρόντες.

§2Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρίστατο ὡς ψηφολέκτης ὁ κύριος Σάκκης.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην δὲν ἤμην ἐγὼ ἐπὶ τοῦ Προεδρείου· ἦτο ὅμως ψηφολέκτης ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὁ κ. Σάκκης, ὁ ὁποῖος, νομίζω, θὰ ἔδωκε προσοχὴν, ὥστε νὰ μὴ λάβῃ χώραν τοιαύτη τις παράλειψις. Ὑποθέτω λοιπὸν, ὅτι ἡ πληροφορία σας δὲν εἶναι ἀκριβής.

§4Π. ΓΚΙΚΑΣ. Δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων. Εἰς οὐδένα θέλω νὰ ἀποδώσω μομφήν· δικαιολογῶ μόνον ἐμαυτὸν, διατὶ ἠναγκάσθην νὰ φέρω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διάφοροι κατάδικοι καὶ ὑπόδικοι τῶν φυλακῶν Σπάρτης παραπονοῦνται κατὰ τοῦ τροφοδότου τῶν φυλακῶν Οἰκονομοπούλου. Οἱ σμυριδωρύχοι Ἀπειράνθου παραπονοῦνται, ὅτι ἡ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως παραλαβὴ σμύριδος ἐκ τῶν διαφόρων ὅρμων εἶναι δυσανάλογος πρὸς τὴν παραγωγὴν ἑκάστου αὐτῶν. Ὑπὸ πολλῶν Βουλευτῶν ὑπεβλήθη πρότασις νόμου περὶ μεταβολῶν εἰς τὸ τελωνιακὸν δασμολόγιον εἰσαγωγῆς ὡς πρὸς τὸ τέλος τῶν σιτηρῶν. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 62). Ὁ κ. Γούναρης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιίας τοῦ δήμου Φαρῶν 8,000 δραχμῶν πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείου ἐν τοῖς χωρίοις Μπαρδικώστα καὶ Καλάνιστρα». Καὶ ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 63).

§6Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Οἱ ἀρβυλοποιοὶ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς μὲ παρεκάλεσαν νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον ἀναφορὰν ἀφορῶσαν τὰς ἐλλείψεις ὡς πρὸς τὴν κατασκευὴν τῶν ἀρβυλῶν τοῦ στρατεύματος...

§7Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰς ἀρβύλας θὰ παραλάβῃ ἐπιτροπὴ ἐξ ἀξιωματικῶν, καὶ θὰ τὰς ἐξελέγξῃ. Τοιαύτη δὲ παραλαβὴ δὲν ἐγένετο εἰσέτι.

§8Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Νὰ μὲ ἀφήσητε, παρακαλῶ, νὰ ἀναγνώσω τὴν ἀναφορὰν, καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι, ἐὰν αὕτη ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, θέλει προκύψει ὠφέλεια εἰς τὸ Κράτος.

§9Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐπειδὴ ἔχω λάβει γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς, δι’ αὐτὸ ἔκαμα τὴν παρατήρησιν.

§10Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἀναφορὰ (ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὴν Σεβ. Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Κύριε Πρόεδρε. Οἱ εὐσεβάστως ὑποφαινόμενοι λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν τῆς σεβαστῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ ὑπὸ τοῦ ἐργολάβου Ε. Μελισσαράτου ἐκτέλεσις τῆς σχετικῆς συμβάσεως διὰ τὴν κατασκευὴν ἀρβυλῶν τοῦ στρατοῦ οὐ μόνον πλημμελῶς γίνεται, ἀλλὰ καὶ ποσῶς ἐν τοῖς πλείστοις ἄρθροις αὐτῆς δὲν τηρεῖται. Διότι τὰ 9/10 τῶν ἀρβυλῶν, ἃς καλῇ τῇ πίστει ἴσως παρέλαβε καὶ πρόκειται νὰ παραλάβῃ ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπή, στεροῦνται τῶν ἑξῆς οὐσιωδῶν προσόντων. Αʹ) Τὸ πέλμα (σόλα) εἶναι στενώτερον κατὰ 2 ἑκατοστὰ τοῦ μέτρου, τὸ δὲ ἄνω μέρος (κουντουπιὲ) κατὰ 4 ἑκατοστὰ τοῦ μέτρου, διαφορὰ ἀπὸ τοῦ ὑποδείγματος μεγίστη, καὶ τοιαύτη, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν ἀνθρώπινος ποὺς νὰ ὑποδεθῇ ταῦτα. Βʹ) Τὰ ὑλικὰ (βακέτα καὶ πετσιὰ κλπ.) εἶναι τῆς τελευταίας ποιότητος, ἄνευ στερεότητός τινος καὶ ἄχρηστα δι’ ὃν σκοπὸν προορίζονται. Γʹ) Ἡ ἐπ’ αὐτῶν ἐργασία, πλημμελέστατα ἐκτελεσθεῖσα, προσθέτει νέον ἐλάττωμα εἰς ταύτας. Αἰτία δὲ πάντων τούτων ὑπῆρξε τοῦτο μὲν ἡ κατὰ τὸν διαγωνισμὸν πρὸς ἀνάληψιν τῆς ἐργολαβίας μειοδοτικὴ προσφορὰ, ἐξ ἧς ὁ ἐργολάβος ἀναγκάζεται, πρὸς ἀποφυγὴν ζημίας σπουδαίας, νὰ παραβαίνῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, ὡς ἄνω ἐδείχθη, τοῦτο δὲ διότι ἐργάται μὴ ἀμειβόμενοι ἐπαρκῶς διὰ δραχ. 1,60 τὸ ζεῦγος πεζῶν καὶ ἐφίππων, ἐνῷ ἄλλοτε παρὰ τούτου τοῦ ἰδίου ἠμείβοντο διὰ δραχ. 1,80 διὰ τὰς τοῦ πεζικοῦ καὶ δρ. 2 διὰ τὰς τοῦ ἱππικοῦ, ἀναγκάζονται, καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ ἰδίου ἐργολάβου, νὰ παραλαμβάνωσι καὶ ἐργάζωνται ἡμερησίως πλειότερα ζεύγη τῶν ὅσα ἄλλοτε, ἵνα καλύπτωσιν οὕτω τὴν ζημίαν των. Ἐννοεῖται ὅμως, ὅτι, γιγνομένου τούτου, οὔτε ἡ ἐργασία εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ ἐπιμελῶς καὶ μετὰ προσοχῆς, οὔτε τὸ ἐκ τῆς σπουδῆς τῆς ἐργασίας δημιουργούμενον κακὸν δύναται νὰ ἐπανορθωθῇ. Ἐνῷ δὲ ταῦτα πάντα, κύριε Πρόεδρε, περιῆλθον εἰς γνῶσιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ αὕτη ἔφερεν ἐνστάσεις κατὰ τὴν παραλαβὴν τῶν ἀρβυλῶν, περιέργως πως τὴν ἑπομένην τῶν ἐνστάσεων ἤρξατο παραλαμβάνουσα τὰς ἀρβύλας, ἴσως πλανηθεῖσα, ἴσως μὴ καταβαλοῦσα τὴν δέουσαν προσοχὴν, ἴσως καλῇ τῇ πίστει θεωρήσασα, ὅτι ὁμοιομόρφως ἔχουσι κατασκευασθῆ πάντα, συμφώνως πρὸς τὸ ὑπόδειγμα, ὅπερ ὅμως, ὡς ἀνωτέρω ἀνελύσαμεν, δὲν συμβαίνει. Ἐπειδὴ, κύριε Πρόεδρε, τὸ Σωματεῖον ἡμῶν, οὐ μόνον ἐκ συμφέροντος ἀτομικοῦ, ἀλλ’ ὅπερ καὶ τὸ σπουδαιότερον, καὶ ἐξ ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος ἐθεώρησεν, ὅτι ἔχει καθῆκον ἀπαραίτητον, τοῦτο μὲν δι’ ἀπεργίας νὰ διαμαρτυρηθῇ κατὰ τῆς τοιαύτης καταστάσεως, τεινούσης εἰς βλάβην ἡμῶν καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου ἀφ’ ἑνὸς, καὶ εἰς ἐξευτελισμὸν τοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ ἀφ’ ἑτέρου, τοῦτο δὲ διὰ σοβαρωτέρου διαβήματος, διὰ τῆς ἐγγράφου ταύτης ἀναφορᾶς, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Διὰ ταῦτα παρακαλοῦμεν εὐσεβάστως τὴν Σεβαστὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ πρόνοιαν πρὸς πρόληψιν μείζονος ζημίας τοῦ Δημοσίου. Εὐπειθέστατοι Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν τεχνιτῶν ἀρβυλοποιῶν Κ. Γιαννουδάκης, Χ. Ξένος, Ν. Τερζάκης, Θ. Συμεωνίδης.» Δὲν τὸ κρύπτουσιν οἱ ἄνθρωποι· σᾶς λέγουσιν, ὅτι συνέταξαν τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἀφ’ ἑνὸς χάριν τῶν ἀτομικῶν αὑτῶν συμφερόντων, καὶ ἀφ’ ἑτέρου πρὸς προάσπισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Κατὰ πόσον εἶναι ἀληθῆ τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῇ ἀναφορᾷ ταύτῃ, δὲν γνωρίζω. Διὰ τοῦτο ἀποτείνομαι πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§11Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πρὶν μὲ παρακαλέσητε νὰ λάβω ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, τὴν εἶχον ἤδη λάβει.

§12Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πῶς λοιπὸν συνέβη, ὥστε, ἐνῷ τὴν προηγουμένην ἡμέραν ἡ ἐπιτροπὴ, λαβοῦσα γνῶσιν τῶν ἐνστάσεων, δὲν ἠθέλησε νὰ παραλάβῃ τὰς ἀρβύλας, τὴν ἑπομένην ταύτης ἡμέραν ἤρχισε τὴν παραλαβήν; Τοῦτο μοὶ δίδει τὸ ἐνδόσιμον νὰ πιστεύσω, ὅτι δὲν ἐφροντίσατε.

§13Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως.

§14Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Παρακαλῶ, ἀφήσατε πρῶτον νὰ τελειώσω.

§15Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πολὺ καλά· τελειώσατε.

§16Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἐπιτρέπετε, κύριε συνάδελφε;

§17Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Παρακαλῶ· δὲν ἐπέτρεψα οὔτε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§18Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅστις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς διακόψῃ ὡς Ὑπουργός.

§19Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχει νὰ ἀγορεύῃ, ὅταν θέλῃ, οὐχὶ δὲ καὶ νὰ διακόπτῃ. Δὲν ἐπιτρέπω λοιπὸν διακοπὰς, ἵνα μὴ διὰ τῶν διακοπῶν παρατείνηται ἡ συζήτησις. Τὸ κανονικὸν πρὸ παντὸς, κύριε συνάδελφε, (ἀποτείνεται πρὸς τὸν κ. Ι. Γιαννακίτσαν) εἶναι, ὅτι σεῖς μάλιστα, ὁ ὁποῖος ἐπαξίως εἶσθε καὶ ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ φροντίζητε, ὥστε νὰ τηρῆται ὁ Κανονισμὸς (ἱλαρότης). Ἡ ζημία λοιπὸν, ἥτις θὰ προέλθῃ ἐντεῦθεν, ἐὰν ᾖναι ἀληθῆ τ’ ἀναφερόμενα, εἶναι σπουδαία, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι αἱ ἀρβύλαι εἶναι κατωτέρας ποιότητος, ἐκτὸς τῆς ὑλικῆς ζημίας, ἡ ὁποία ἐντεῦθεν θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸ χρῆμα τοῦ Δημοσίου, ὑπάρχει καὶ ἄλλη ζημία, ἠθικὴ αὕτη, ὁ ἐξευτελισμὸς τῶν ἀνδρῶν, ἐκ τῆς ὑποθέσεως ἀρβυλῶν κατεσκευασμένων ὑφ’ ἃς ἠκούσατε τεχνικὰς συνθήκας. Εἶσθε δὲ εἰς θέσιν κάλλιον ἐμοῦ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἄπειροι τῶν προσελθόντων ἐφέδρων ἔπαθον πληγὰς τῶν ποδῶν ἕνεκα τῆς κακῆς ποιότητος τῶν ἀρβυλῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν νὰ λάβητε ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§20Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι Βουλευταί, τοιαύτην ἀναφορὰν ἔλαβον καὶ ἐγώ, καὶ ἀμέσως τὴν ἔστειλα εἰς τὴν ἐπὶ τῆς παραλαβῆς τῶν ἀρβυλῶν ἐπιτροπήν, συνιστῶν αὐτῇ αὐστηρῶς νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τοὺς ὅρους τῶν συμφωνιῶν. Ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔπραξε τὸ καθῆκόν της, θὰ ἔχῃ νὰ ὑποστῇ πολλά.

§21Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νομίζω ὅτι εἴπετε προηγουμένως, ὅτι δὲν παρέλαβεν ἡ ἐπιτροπή.

§22Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τὸ ὅλον ποσὸν δὲν παρελήφθη· ἐὰν ἐγένετο ἀρχὴ παραλαβῆς, δὲν γνωρίζω.

§23Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὥστε δύναται νὰ ἦναι ἀληθές, ὅτι, καίτοι ἐνεδείχθησαν παραβάσεις τῶν συμφωνιῶν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, αὕτη παρέλαβε τὰς ἀρβύλας.

§24Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τοῦτο δὲν τὸ γνωρίζω. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἐγώ, μόλις ἔλαβον τὴν ἀναφοράν, αὐτοστιγμεὶ διέταξα νὰ σταλῇ αὕτη εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ λάβῃ γνῶσιν καὶ συμμορφωθῇ πρὸς τοὺς ὅρους τῶν συμφωνιῶν. Ἐὰν δὲν συμμορφωθῇ, θὰ ἔχῃ πολλὰ νὰ πάθῃ.

§25Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐνῷ ὡμίλουν ἀκόμη, εἶπεν ὅτι εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τὴν παραλαβὴν τῶν ἀρβυλῶν. Τώρα, καίτοι εἶπεν ὅτι διατελεῖ ἐν γνώσει πάντων τῶν λαβόντων χώραν ἐκ τῆς ὑποβληθείσης αὐτῷ ἀναφορᾶς, ἀκούομεν τὸν κ. Ὑπουργὸν λέγοντα ὅτι δὲν γνωρίζει, ἂν παρελήφθησαν αἱ ἀρβύλαι!

§26Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως εἶμαι ἐν γνώσει τῆς ἀναφορᾶς, σᾶς εἶπον δὲ, ὅτι τὴν ἀπέστειλα ἀμέσως πρὸς τὴν ἐπιτροπήν, μὲ τὴν διαταγὴν νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ συμμορφωθῇ πρὸς τοὺς ὅρους τῶν συμφωνιῶν.

§27Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἤρχισεν ἡ παραλαβὴ τῶν ἀρβυλῶν ἢ ὄχι;

§28Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω· πιθανὸν νὰ ἤρχισε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διατάξῃ τὰ δέοντα ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ κύριος Ροῦφος ἔχει τὸν λόγον.

§30Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Σύλλογος ἐκπολιτιστικός, ὁ Σύλλογος πρὸς προστασίαν τῶν ζώων, εἶχε διοργανώσει τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν ἐν τῷ Ζωολογικῷ Κήπῳ τοῦ παλαιοῦ Φαλήρου ἑορτὴν παιδικὴν χάριν τῶν μαθητῶν τῶν σχολείων τοῦ Πειραιῶς. Ὁ ἐπιθεωρητὴς ὅμως τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, χολωθεὶς διότι τὸ ἔγγραφον τῆς ἑταιρείας τῶν Τροχιοδρόμων, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετρέπετο ἡ δωρεὰν μεταφορὰ τῶν μαθητῶν, δὲν ἀπεστάλη πρὸς αὐτόν, ἀλλὰ πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, χολωθείς, λέγω, ἐκ τούτου, ἀπηγόρευσεν εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν ἑορτήν. Τοσοῦτος δὲ ἦτο ὁ τρόμος, ὅστις κατέλαβεν, ἕνεκα τῶν ἀπειλῶν τοῦ κ. ἐπιθεωρητοῦ, τὸν κόσμον τῶν διδασκάλων καὶ τῶν μαθητῶν, ὥστε πολλοὶ μαθηταὶ τῶν δημοτικῶν σχολείων, λάθρᾳ εἰσχωρήσαντες μεταξὺ τῶν μαθητῶν ἰδιωτικῶν σχολείων, τῶν μεταβάντων εἰς παλαιὸν Φάληρον, παρετήρουν μετὰ φόβου περὶ ἑαυτούς, μήπως ἦτο ἐκεῖ ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοτικῶν σχολείων καὶ τοὺς ἔβλεπεν εἰσερχομένους εἰς τὸν Ζωολογικὸν Κῆπον. Νομίζω ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη τοῦ κ. ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοτικῶν σχολείων δὲν ἦτο οὔτε ὠφέλιμος πρὸς τοὺς μαθητὰς, οὔτε δικαία, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα κατὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ μέτρα. Ἔρχομαι τώρα εἰς ἄλλο ζήτημα. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Πέμπτης, κύριε Πρόεδρε, ὅτε ἦτο εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, ἐλήφθη ἀπόφασις, τὸ Σάββατον νὰ ἦναι πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει· παρῆλθεν ἡ ἡμέρα τοῦ Σαββάτου, παρῆλθε καὶ ἡ Δευτέρα, παρῆλθε καὶ ἡ Τρίτη, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Τετάρτην, καὶ περὶ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου οὐδεὶς λόγος! Δὲν γνωρίζω διατὶ συμβαίνει τοῦτο, ἐκτὸς ἐὰν πρόκηται νὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον ὡς ἀπειλὴ καὶ τρόμος κατὰ τῶν Βουλευτῶν.

§31ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ποία ἀπειλὴ καὶ ποῖος τρόμος;

§32Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Μὴ ταράττεσθε. Δημοσιεύουσι ταῦτα τὰ ἡμιεπίσημα δημοσιογραφικὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς ἀπειλὴ, λέγω, καὶ τρόμος, διότι εἶναι ὡς νὰ λέγωσι: «Πῶς τολμᾶτε νὰ ἔχητε ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, πῶς τολμᾶτε νὰ ζητῆτε προτάξεις νομοσχεδίων, ἀφοῦ θὰ φέρωμεν, ὅταν ἡμεῖς θελήσωμεν, τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον;» Ἀφοῦ ἅπαξ ἀπεφασίσθη ν’ ἀναγραφῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ Σάββατον, ἐπερωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, πότε θὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος χορηγήσῃ ἡμῖν τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Συνέστησεν ἐπιτροπὴν πρὸς μελέτην τῆς ἀλλαγῆς τοῦ ὁπλισμοῦ τῶν τριῶν θωρηκτῶν· τὰ ἀναγκαιοῦντα χρήματα πόθεν θὰ ληφθῶσιν; ἐκ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ἢ ἐκ τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους;

§33ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐπὶ τοῦ παρόντος, τουλάχιστον σήμερον, οὐδεμίαν πληροφορίαν δύναμαι νὰ δώσω, διότι καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ἀκόμη ὑπὸ συζήτησιν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἐν γένει εἶναι ζήτημα ἐκκρεμὲς καὶ ἔχει ἀνάγκην πολλῆς μελέτης.

§34Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς γενικῆς ἀρχῆς, πόθεν θὰ ληφθῇ τὸ χρῆμα.

§35ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀκριβῶς περὶ αὐτοῦ.

§36Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι καθαρά· εἶναι περιττὸν ἑπομένως νὰ ἐπιμένητε. Τὸ χρῆμα θὰ ληφθῇ ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου.

§37ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς θὰ ἐφαρμόσῃ εἰς ὅλα τὰ ζητήματα ὅ,τι λέγει ὁ νόμος.

§38Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχω, ὅτι θὰ ἐφαρμόσητε τὸν νόμον, ἀλλὰ νομίζω ὅτι οὐδεὶς νόμος λέγει, ὅτι ἡ ἐπισκευὴ τῶν πλοίων καὶ ἡ ἀλλαγὴ τῶν πυροβόλων θὰ γίνηται διὰ χρημάτων τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου.

§39ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφοῦ οὐδεὶς νόμος τὸ λέγει, εἶναι περιττὴ ἡ ἐπερώτησις αὕτη.

§40Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 9, κύριε Πρόεδρε, τοῦ νόμου περὶ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ἀναφέρεται, ὅτι δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, κατόπιν συσκέψεως μετὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῆς εἰδικῆς τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, νὰ λαμβάνῃ χρήματα καὶ προβαίνῃ εἰς ἀγορὰν πολεμικοῦ ὑλικοῦ τοῦ Ναυτικοῦ, ἀλλὰ βεβαίως τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου δὲν ἐννοεῖ οἱονδήποτε ὑλικόν, ἀλλὰ μόνον ὑλικὸν τῶν νέων πλοίων, τῶν κατασκευασθησομένων διὰ χρημάτων τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου· διότι πολλάκις παρουσιάζονται περιστάσεις, ἄλλα μὲν καταστήματα τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ κατασκευάζωσι τὰ πλοῖα, καὶ ἄλλα νὰ κατασκευάζωσι τὰ πυροβόλα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ὁπλισθῶσι τὰ πλοῖα ταῦτα· ἑπομένως θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ ἀγοράσωμεν τὸν ὁπλισμὸν τῶν θωρηκτῶν τούτων καὶ τὰ πυρομαχικὰ ἐν γένει παρ’ ἄλλου ἐργοστασίου ἢ τοῦ κατασκευάζοντος τὰ πλοῖα. Ἐν τῇ προκειμένῃ λοιπὸν περιπτώσει δὲν δύνανται νὰ ληφθῶσι χρήματα ἐκ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου δι’ ἐπισκευήν, καὶ ἀλλαγὴν ὁπλισμοῦ πλοίων ὑπαρχόντων ἤδη καὶ διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι συνεισφέρει οὔτε οἱ ὁμογενεῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ οὔτε οἱ διάφοροι ἄλλοι πόροι τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ὥστε δὲν εἶναι δυνατόν, κατ’ ἐμὴν γνώμην, νὰ ληφθῶσι χρήματα ἐκ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου.

§41Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Περιμένω μίαν ἀπάντησιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ· ἄλλως θ’ ἀναγκασθῶ νὰ φέρω τὴν πρότασιν ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τίνος ζητήματος; τοῦ σταφιδικοῦ;

§43Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Μάλιστα. Χρειάζεται ἀπάντησις, πότε θὰ προταχθῇ, διότι ἄλλως θὰ ζητήσω τὴν πρόταξιν αὐτοῦ ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ὀφείλει νὰ δηλώσῃ εἰς ὑμᾶς, ὡς καὶ εἰς πολλοὺς ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν νὰ προταχθῶσι καὶ νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος, ὅτι ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προϋπέθετε τὴν ψήφισιν τῶν ναυτικῶν νομοσχεδίων, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐματαιώθησαν σχεδὸν δύο συνεδριάσεις, ἡ τοῦ Σαββάτου καὶ ἡ τῆς Δευτέρας, καθ’ ἃς δὲν κατωρθώθη νὰ γείνῃ νομοθετικὴ ἐργασία, διὰ τοῦτο δὲν προετάχθη τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, οὐδὲ τὰ νομοσχέδια τὰ ἀφορῶντα τοπικὰ συμφέροντα. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἦτο τὸ πνεῦμα τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§45Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὅτε ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Πέμπτης ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον θ’ ἀναγραφῇ πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τοῦ Σαββάτου, βεβαίως δὲν προϋπέθετεν ὅτι ἐν μιᾷ καὶ μόνῃ συνεδριάσει, τῆς Παρασκευῆς, ἠδύναντο νὰ ψηφισθῶσι τὰ ναυτικὰ νομοσχέδια εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα· διότι, ἐὰν πρόκηται διὰ τοῦ μέσου αὐτοῦ νὰ πιέζωνται οἱ Βουλευταί.

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῦ τὸ εὕρετε αὐτό;

§47Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εἰς τὸ ἡμιεπίσημον ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως.

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν αὐτά.

§49Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Σᾶς λέγουσι δηλαδή: «Ἀφοῦ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα εἶναι ἐκκρεμές, μὴ τολμᾶτε νὰ ζητῆτε τὴν πρόταξιν ἄλλων νομοσχεδίων, διότι δὲν ἔχομεν ἀπαρτίαν, καὶ οὕτω ματαιοῦται ἡ συνεδρίασις.»

§50Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ὅταν φέρωνται οὕτω, βεβαίως θὰ γείνῃ αὐτό.

§51Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Βουλευτὴς Πατρῶν ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι, ὁμιλῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νομίζει ὅτι ὁμιλεῖ εἰς τὰ Ταμπάχανα τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν (γέλωτες). Διότι, ἐνῷ μέχρι τῆς προχθὲς ἐκόπτετο κατὰ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, ὑποστηρίζων, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐν γνώσει τῶν ἀντιρρήσεων τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, καὶ παρεκάλει μάλιστα τοὺς κυρίους Βουλευτὰς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν νὰ καταψηφίσωσιν αὐτὸ, καὶ προσεπάθει κατὰ τὴν πρώτην καὶ δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τῆς μεθόδου τῶν τροπολογιῶν νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ ναυάγιον τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, τώρα, δὲν ἠξεύρω διὰ τίνα λόγον, ἔρχεται νὰ ἐπιδείξῃ ζῆλον καὶ ἐνδιαφέρον, καὶ ζητεῖ τὴν πρόταξιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, ὡς καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς τὸ γνωρίζει, πότε θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἵνα ψηφισθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Ὥστε ὁ κύριος συνάδελφος ἂς μένῃ ἥσυχος· τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ.

§52Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εἰς τὴν εὔγλωττον ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἠλείας συναδέλφου καὶ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν βεβαίως δὲν θὰ ἀπαντήσω· θὰ ἦτο κατώτερον ἐμοῦ νὰ δώσω ἀπάντησιν...

§53ΦΩΝΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἄ! ἄ! ἄ!

§54Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Μὴ ταράττεσθε!... Λέγω ὅμως, ὅτι εἰς οὐδένα δίδεται τὸ δικαίωμα, ἔστω καὶ ἂν αὐτὸς ἔχῃ ἀνακαλύψει τὴν μέθοδον τῆς νοομετρήσεως, ἤτοι καὶ ἂν ἔχῃ ἐφεύρει τὸ νοόμετρον, δὲν ἐπιτρέπεται, λέγω, ἔστω καὶ εἰς αὐτὸν ἀκόμη νὰ ἐτάζῃ τὰς καρδίας καὶ τοὺς νεφροὺς τῶν ἀνθρώπων (ἱλαρότης). Βεβαίως οὐδεὶς Βουλευτὴς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ σοβαρῶς, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑποβάλλωνται τροπολογίαι πρὸς βελτίωσιν ἑνὸς νομοσχεδίου, καὶ ὅτι ὁ θέλων νὰ ὑποβάλῃ τοιαύτας τροπολογίας εἶναι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὡς ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. ἐξ Ἠλείας Βουλευτής. Αὐτὰ εἶναι ἐντελῶς παιδαριώδη καὶ ὄχι σοβαρά. Ποῖον δὲ εἶναι τὸ ἐνδιαφέρον, εἶναι εὐνόητον· εἶναι τὸ ἐνδιαφέρον πρὸς τελειότερον καταρτισμὸν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ πᾶς Βουλευτὴς, ἐκπληρῶν εὐόρκως τὸ καθῆκόν του...

§55ΦΩΝΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Εὐόρκως;

§56Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εὐόρκως ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του ἕκαστος, κατὰ τὴν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχει περὶ καθήκοντος καὶ περὶ ἑαυτοῦ. Ἐπεθύμουν τέλος πάντων νὰ γνωρίζω, πότε θὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα, διότι καὶ λέγονται καὶ διαδίδονται πολλὰ, καὶ πρέπει νὰ μὴ γίνωνται κερδοσκοπίαι εἰς βάρος τοῦ ἀτυχοῦς σταφιδικοῦ κόσμου ἐκ τῆς ἐκκρεμότητος ταύτης. Πρέπει τὰ τοιαῦτα ζητήματα νὰ λύωνται εὐθὺς καὶ ταχέως· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένωσιν ἐκκρεμῆ, διότι διὰ τῆς ἐκκρεμότητος αὐτῶν ὑποστηρίζεται ἐμμέσως ἡ κερδοσκοπία πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα νὰ ὁρισθῇ, πότε θὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν δὲ νομίζωσιν, ὅτι μόνη ἡ πλειονοψηφία, ὡς ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὁ κ. ἐξ Ἠλείας Βουλευτὴς, πρέπει νὰ γνωρίζῃ, πότε θὰ προταχθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, καὶ ὄχι καὶ ἡ μειονοψηφία καὶ ὄχι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι σταφιδικοὶ πληθυσμοί, πλανῶνται πλάνην οἰκτρὰν, ἵνα μὴ εἴπω ἄλλο τι. Τὰ δικαιώματα τῶν Βουλευτῶν καὶ τῶν δύο πτερύγων εἶναι ἴσα· οἱ Βουλευταὶ τῆς πλειονοψηφίας εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι μὲν τὰ ῥοσφέτια ἐπὶ πλέον τῶν λοιπῶν Βουλευτῶν, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι κανὲν ἄλλο δικαίωμα πλειότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους Βουλευτάς.

§57Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Θὰ διαβεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Ἠλείας, —καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζῃ, —ὅτι ἐκεῖνος, ὅστις ὁμιλεῖ ἐνώπιον τῶν πολιτῶν τῶν Ταμπαχάνων, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλῇ μετὰ μεγάλης προσοχῆς, μετὰ μεγαλειτέρας μάλιστα ἐκείνης, μεθ’ ἧς ὁμιλεῖ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς (γέλωτες).

§58ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶναι βέβαιον καὶ ἀληθὲς, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας ὑπάρχει ἀνησυχία, καὶ ἡ ἀνησυχία εἶναι εὐεξήγητος· ἀλλὰ μεθ’ ὅλην τὴν ἀνησυχίαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς, δὲν πρέπει νὰ θέλωμεν ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ νὰ ἐκμεταλλευώμεθα, οὕτως εἰπεῖν, αὐτήν. Τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐψηφίσθη ἅπαξ, ἐψηφίσθη δὶς, ἐπίκειται δὲ ἡ τρίτη συζήτησις καὶ ἐπιψήφισις αὐτοῦ. Πρὸ τῆς συζητήσεως καὶ ἐπιψηφίσεως εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου προετάχθησαν τὰ ναυτικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι καθολικοῦ καὶ ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος, καὶ ἔπρεπε νὰ ψηφισθῶσι πρῶτα, ὅπως εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ λαχείου ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ στόλου. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πατρῶν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, χθὲς ἢ προχθές, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ λαχείου ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ στόλου, ἐζήτησε νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου τῶν ὑπαλλήλων...

§59Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§60Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Καὶ ἐματαιώθη ἡ συνεδρίασις.

§61Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ ἐματαιώθη ἡ συνεδρίασις... Δὲν λέγω ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ· τοὐναντίον πρέπει νὰ ψηφισθῇ, καὶ ὅλοι οἱ Βουλευταὶ εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι τοιαύτης σημασίας καὶ τοιαύτης βαρύτητος, ὥστε νὰ προταχθῇ τοῦ νομοσχεδίου περὶ λαχείου ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ στόλου.

§62Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Καὶ αὐτοῦ τοῦ σταφιδικοῦ.

§63Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ αὐτοῦ τοῦ σταφιδικοῦ. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ ἐγείρωμεν καθ’ ἡμέραν συζητήσεις, ἵνα προταχθῇ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον, νὰ ζητῆται ὀνομαστικὴ κλῆσις, καὶ νὰ ματαιῶται ἡ συνεδρίασις...

§64Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Διατὶ ἐματαιώθη;

§65Κ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι οἱ κύριοι δὲν ἦσαν παρόντες.

§66Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. .. καὶ οὕτω πως νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν, οὐδὲ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ λαχείου ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ στόλου, νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ διὰ νὰ λείψῃ τέλος πάντων αὐτὴ ἡ ἀνησυχία, διὰ νὰ λείψουν αἱ καθ’ ἡμέραν ὑποβαλλόμεναι αἰτήσεις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως διὰ τὴν πρόταξιν τοῦ Α ἢ τοῦ Β νομοσχεδίου πρὸς παρέλκυσιν τῶν συζητήσεων, πρὸς ματαίωσιν τῶν συνεδριάσεων, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ, πότε θὰ συζητηθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, διὰ νὰ παύσωμεν συζητοῦντες καὶ ὑποβάλλοντες τοιαύτας ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι τείνουσιν εἰς τὸ νὰ παραλύσωσι τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς.

§67Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδόλως εἶναι ἀκριβὲς, ὅτι, ὅταν τις ζητῇ ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, πράττει τοῦτο πρὸς ματαίωσιν τῆς συνεδριάσεως...

§68ΦΩΝΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἆ! ἆ!

§69Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. .. Διότι οἱ διατεινόμενοι τὰ τοιαῦτα ὁμολογοῦσί τι ἐκτρωματικὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντισυνταγματικῶς συνεδριάζει, ὅταν δὲ πρόκηται νὰ γείνῃ ψηφοφορία, ἀποκαλύπτεται ὅτι δὲν εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ.

§70Κ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Διότι ἀπέρχεσθε.

§71Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πότε ἀπῆλθον;

§72Κ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Προχθές.

§73Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε συνάδελφε. Ἐγὼ ἤμην ψηφολέκτης.

§74Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὅτε ἦσθε ἀπ’ ἐδῶ, δὲν τὰ ἐλέγετε αὐτά.

§75Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Αἱ ὕβρεις δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσωσι νὰ εἴπω ὅ,τι θέλω νὰ εἴπω.

§76Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Τὸ νὰ σοὶ ὑπομιμνήσκω ὅτι εἶσαι Ροῦφος, δὲν εἶναι ὕβρις. Δὲν συνήθισα νὰ ὑβρίζω.

§77Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μοὶ ὑπομνήσητε ὅτι ὀνομάζομαι Ροῦφος· δὲν καυχῶμαι ἐπὶ πατραγαθίᾳ, οὐδ’ ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ παρακάθημαι ἐδῶ ἐπὶ πατραγαθίᾳ· ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀντιπροσωπεύω τὸν λαὸν, καὶ μόνον τὸν λαὸν, διότι καὶ τὸ ὄνομα, τὸ ὁποῖον φέρω, ὡς σύμβολον πάντοτε εἶχε καὶ ἔχει «τὸ πᾶν διὰ τοῦ λαοῦ καὶ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ». Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι τρόπος συζητήσεως αὐτὸς, ὅταν θέλωσι νὰ στερήσωσι τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου τοὺς Βουλευτάς.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κανεὶς δὲν δύναται νὰ στερήσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§79Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὅταν λέγωμεν, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, διότι πρέπει νὰ φαίνηται ἡ γνώμη ἑκάστου, εἶναι τοῦτο κωλυσιεργία; Ἐμποδίζομεν τὰ ἐθνικὰ ζητήματα; Τίς ἀντιτίθεται εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ λαχείου ὑπὲρ τοῦ Στόλου; Τίς προέβαλεν ἔνστασιν, ἵνα μὴ ψηφισθῇ τοῦτο; Ἐζήτησα τὴν πρόταξιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι εἶναι χρησιμώτατον, διότι πρόκειται περὶ ἄρσεως ἀδικήματος, πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τεσσάρων γραμμῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις. Ὥστε δὲν ἐπρόκειτο νὰ παρακωλύσω τὴν ψήφισιν ἑτέρων νομοσχεδίων· ἐὰν δὲ πρέπῃ νὰ ψέγωνταί τινες διὰ τὴν κατάστασιν τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ ψέγωνται ἐκεῖνοι, οἵτινες κρύπτονται, ὅταν δὲν ἔχωσι λάβει ῥοσφέτια, καὶ δὲν παρίστανται εἰς τὴν ἀπαρτίαν ἕως οὗ τὰ λάβωσι.

§80Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις, παρακαλῶ. Ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἴμεθα ὑπουργικοί, οὐδ’ ἐπισκεπτόμεθα τὰ Ὑπουργεῖα, καὶ ἐν τούτοις ἐννοοῦμεν νὰ ἐκπληρῶμεν τὸ καθῆκόν μας, προσερχόμενοι εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς καὶ μὴ προσπαθοῦντες νὰ ματαιώνωμεν αὐτὰς διὰ προτάσεων περὶ προτάξεως ἄλλων νομοσχεδίων πρὸ τοῦ νομοσχεδίου περὶ λαχείου ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ στόλου καὶ πρὸ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὸ σύστημα νὰ ζητῶμεν νὰ προταχθῇ τὸ Α νομοσχέδιον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, νὰ προταχθῇ τὸ Β νομοσχέδιον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ποῦ θὰ φθάσωμεν; Εἶναι δυνατὸν, εἰς σῶμα νομοθετικὸν, ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ 235 Βουλευτὰς, εἰς κάθε στιγμὴν, ὅταν προβάλληται ὀνομαστικὴ κλῆσις, νὰ ἦναι πάντες παρόντες; Οὕτω πως ματαιοῦνται αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, καὶ οὕτω πως δὲν κατορθοῦται ἡ ἐπιψήφισις τῶν νομοσχεδίων καὶ πρὸ πάντων ἐκείνων τῶν νομοσχεδίων, διὰ τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρεται καὶ ὁ κ. Ροῦφος καὶ ὅλοι ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ὥστε ὁ κ. Ροῦφος δὲν πρέπει νὰ αἰτιᾶται ἡμῶν, ὡς ζητησάντων παροχὰς παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς οὐδεμίαν παροχὴν ζητοῦμεν, οὐδ’ ἐπισκεπτόμεθα τὰ Ὑπουργεῖα. Ἐκπληροῦμεν τὸ καθῆκόν μας, διότι εἴμεθα ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐνδιαφερόμεθα, ὡς ἐνδιαφέρονται καὶ οἱ καθήμενοι ἐν ταῖς τάξεσι τῆς Συμπολιτεύσεως.

§81Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὸν λόγον, διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐν σχέσει πρὸς ὅσα εἴπετε πρὸ ὀλίγου ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων, αἵτινες ἀφορῶσιν εἰς διάφορα ζητήματα τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἡμέρα πρὸς συζήτησιν αὐτῶν εἶχε ταχθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἡ σήμερον. Ἐν τούτοις ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τοιαῦτα νομοσχέδια δὲν ἀνεγράφησαν πρῶτα. Δὲν εἶναι ἁπλῆ δήλωσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, εἶναι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἡ πρόταξις αὐτῶν. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι χθὲς ἡ συνεδρίασις διεκόπη δι’ ἐνστάσεως ἀπαρτίας, καὶ δὲν ἐκανονίσθη ἡ ἡμερησία διάταξις τῇ ἐπινεύσει τῆς Βουλῆς κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἐν τούτοις καθῆκον εἴχετε νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἥτις ὡς τακτὴν ἡμέραν εἶχε προσδιορίσει τὴν σήμερον. Ἀφοῦ δὲν ἐγένετο τοῦτο, νομίζω ὅτι, ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, πρέπει νὰ προηγηθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ἵνα ὦμεν συνεπεῖς πρὸς ὅσα ἀπεφασίσαμεν συνεπείᾳ δηλώσεως τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§83Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Μάλιστα. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Ληξουρίου, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται καὶ πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Θεόδωρον Δηλιγιάννην καὶ πρὸς τὸν κ. Ἀγγελόπουλον βουλευτὴν Ἀττικῆς. Παρακαλῶ δὲ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὸ τηλεγράφημα τοῦτο.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§85Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κατόπιν δὲ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ διαβιβάσῃ αὐτὸ πρὸς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, διότι εἶναι ὑπόθεσις ἀφορῶσα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν (ἀναγινώσκει): «Δημοτικὸν Συμβούλιον Παλλέων ἐψηφίσατο φόρους κατ’ ἐπέκτασιν, ἀρχομένους παρανόμως ἀπὸ 1 Ἰουνίου, ἐνῷ ψήφισμα ἐγένετο Ἀπρίλιον. Ἐπειδὴ καταβάλλονται ἐνέργειαι, ἵνα ἐκδοθησόμενον Διάταγμα δώσῃ ὀπισθενεργὸν δύναμιν, ὑπεβάλομεν ἀναφορὰν Ὑπουργείῳ, ἀποδεικνύοντες παράνομον αἴτησιν, ἐπικουρικῶς ἔγκρισιν φορολογίας μετὰ δημοσίευσιν Διατάγματος. Παρακαλοῦμεν, ζητήσατε ἀναφοράν μας, ἐπερωτῶντες Κυβέρνησιν, καὶ ἀποτρέποντες ἔκθεσμον ἐνέργειαν, σφαγιάζουσαν συμφέροντά μας. Κατ’ ἐντολὴν τῶν ἀναφερομένων. Σταῦρος Κουρούκλης.» Ὡς φαίνεται, ὑπάρχει δημοτικὸς φόρος ἐν τῷ δήμῳ Παλλέων 2% ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς. Ὁ φόρος οὗτος ἦτο ἐπιβεβλημένος, καὶ οἱ εἰσάγοντες ἐμπορεύματα εἰς τὸν δῆμον Παλλέων ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώνωσι τὸν φόρον τοῦτον μέχρι τοῦ Ἰουνίου παρελθόντος ἔτους. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Παλλέων, συνελθὸν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, κατὰ τὸν μῆνα Ἀπρίλιον, ἐπέβαλεν ἀνανέωσιν, οὕτως εἰπεῖν, τῶν φόρων, ἀλλ’ ἔδωκεν ὀπισθενεργὸν δύναμιν εἰς τὸ ψήφισμά του, καὶ ζητεῖ, ὅπως πάντες οἱ εἰσαγαγόντες ἐμπορεύματα ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου μέχρι τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου ἢ μᾶλλον μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν τὸ ψήφισμα τοῦτο ἐπικυρωθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, —διότι ἐπὶ τοιούτων ψηφισμάτων, προκειμένου περὶ φορολογίας, ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ λαμβάνεται ἀπόφασις, — ζητεῖ, λέγω, παρανόμως, ὅπως οἱ εἰσαγαγόντες ἐμπορεύματα μέχρι τῆς ἐποχῆς ταύτης πληρώσωσιν εἰσαγωγικὸν δημοτικὸν φόρον 2%, καὶ οὕτω ζημιωθῶσι σπουδαίως, καὶ ἑπομένως θὰ ἔχωσιν ἀγωγὴν κατὰ τοῦ δήμου· διότι ὁ ἔμπορος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προβαίνει εἰς ἀγορὰν ἐμπορευμάτων, θὰ ὑπολογίσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ ἐμπορεύματος, θὰ ὑπολογίσῃ τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον θὰ πληρώσῃ, θὰ ὑπολογίσῃ τὰς ἄλλας δαπάνας, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ὑποβληθῇ, καὶ θὰ προσφέρῃ τὸ τίμημα εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅπως τῷ ἀποσταλῶσι τὰ ἐμπορεύματα· βεβαίως δὲ, ἀφοῦ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου ἔπαυσεν ἡ λειτουργία τοῦ φόρου τοῦ 2%, δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ ἔμπορος νὰ ὑπολογίσῃ τὸν φόρον τοῦτον κατὰ τὸν καθορισμὸν τῆς ἀξίας τῶν ἐμπορευμάτων. Λοιπὸν, ἐὰν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου μέχρι σήμερον εἰσήγαγεν εἷς ἔμπορος ἐμπορεύματα ἀξίας 100,000 δραχμῶν, θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ καταβάλῃ παρανόμως φόρον δημοτικὸν 2,000 δραχμάς. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια ταῦτα παράπονα καὶ ν’ ἀπονείμῃ δικαιοσύνην. Οἱ ἄνθρωποι οὐδὲν ἄλλο ζητοῦσιν ἢ νὰ μὴ πληρώσουν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχουσιν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσουν.

§86ΣΤΑΜ. Δ. ΒΑΦΕΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ἔλαβον τοιοῦτον τηλεγράφημα, καὶ συνιστῶ θερμῶς τὴν αἴτησιν τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§87Ν. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ, κύριε Πρόεδρε, πολλάκις συνέβη νὰ ψηφίζωνται οἱ φόροι παρὰ τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων ἀργὰ, μετὰ τρεῖς καὶ τέσσαρας μῆνας, οἱ δὲ δῆμοι δὲν δύνανται νὰ μένωσιν ἄνευ εἰσπράξεων, διὰ τοῦτο πάντοτε, ὁσάκις βεβαιωθῶσιν οἱ φόροι προηγουμένως, εἰσπράττονται οἱ φόροι δὲ, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσπραχθῶσι τώρα, εἶχον βεβαιωθῆ, καὶ συνεπῶς οἱ κύριοι ἔμποροι, οἱ παραπονούμενοι, ἐπώλησαν τὰ ἐμπορεύματά των, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει, ὅτι θὰ πληρώσωσι τοὺς φόρους, διότι ἄλλως ὁ δῆμος θὰ ἔμενεν ἄνευ φόρων. Ὁ δῆμος Ληξουρίου ἔχει νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς φόρους 14,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας θὰ χάσῃ ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν εἰσπραχθῶσι τώρα οἱ φόροι αὐτοί. Ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἐπληροφορήθην, ἐζήτησε πληροφορίας παρὰ τοῦ νομάρχου, ἂν ἐβεβαιώθησαν οἱ φόροι, μετὰ τὰς πληροφορίας δὲ ταύτας θὰ σκεφθῇ καὶ θὰ πράξῃ τὸ καλλίτερον.

§88Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ἂν θὰ ζημιωθῇ ὁ δῆμος σήμερον ἢ ὄχι. Ὁ κ. συνάδελφος βεβαίως, προασπιζόμενος τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου του, καλῶς πράττει. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν ἔγκειται ἐκεῖ, ὅπου τὸ ἔθεσεν ὁ κύριος συνάδελφος. Τὸ ζήτημα ἔγκειται ἀλλαχοῦ: Εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ἔμποροι, οἱ ἐνεργοῦντες εἰσαγωγὴν, ἄνευ νόμου νὰ καταβάλλωσι δημοτικὸν φόρον; Κατὰ τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου καὶ κατὰ τὴν θεμελιώδη διάταξιν τοῦ Συντάγματος οὐδεὶς δύναται νὰ φορολογηθῇ ἄνευ νόμου. Καὶ ἂν ὑπάρχῃ ψήφισμα τοῦ δήμου, τὸ ψήφισμα τοῦτο δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ὀπισθενεργὸν δύναμιν, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἰσχὺν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου.

§89Ν. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Ἂς ὑπάγουν εἰς τὰ Δικαστήρια.

§90Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τοὺς παραπέμπετε εἰς τὰς ἑλληνικὰς καλένδας! Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπάγωσιν εἰς τὰ Δικαστήρια καὶ εὕρωσι τὸ δίκαιόν των, νομίζετε ὅτι θὰ ἦναι ὠφελημένος ὁ δῆμος;

§91Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν θὰ ἔχουν νὰ πάρουν ἀπὸ τὸν δῆμον τίποτε.

§92Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὥστε νὰ ἀδικήσωμεν αὐτούς;

§93Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μαζύ σας.

§94Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἑπομένως παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαβιβάσητε τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἁρμοδίως, καὶ νὰ ζητήσητε νὰ μὴ ἀδικηθῶσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἄλλο ζητοῦσιν ἢ νὰ μὴ πληρώσωσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ὀφείλουσι νὰ πληρώσουν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διαβιβάσω τὴν ἀναφορὰν μετὰ συστάσεως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§96Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ζακύνθου κ. Μελισσηνόν, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ὀπισθενεργὸν δύναμιν, καὶ βεβαίως ἡ αἴτησις τῶν ἀναφερομένων στηρίζεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Εἶναι ὅμως βέβαιον ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ μεταρρύθμισις τοῦ νόμου, διότι δύνανται νὰ παρουσιασθῶσιν ἔκτακτοι περιστάσεις, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἓν Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ μὴ δύναται νὰ συνεδριάζῃ ἐγκαίρως, καὶ τότε βεβαίως ὁ δῆμος δὲν θὰ δύναται νὰ ἔχῃ καμμίαν εἴσπραξιν, καὶ θὰ ὑποστῇ ζημίαν...

§97Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Μονοκροῦσε, μὲ ποῖον συμφωνεῖτε; μὲ τὸν κ. Μαντζαβῖνον ἢ μὲ τὸν κ. Μελισσηνόν;

§98Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Μὲ τὸν κ. Μελισσηνόν.

§99Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Ὥστε εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβητε τὰ ἴδια.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Βουλευτά.

§101Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Τοῦτο μόνον θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε. Ἐπειδὴ σήμερον, ὡς πληροφοροῦμαι, ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον δὲν δύναταί ποτε νὰ ἰσχύῃ παρὰ ἀπὸ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψηφίσθη καὶ ἐνεκρίθη ὑπὸ τοῦ νομάρχου, παρακαλῶ νὰ δώσῃ προσοχὴν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὥστε οὐδεὶς νὰ ζημιωθῇ· διότι, ἐὰν ἀναγκασθῶσιν οἱ ἔμποροι νὰ καταφύγωσιν εἰς τὰ Δικαστήρια, βεβαίως θὰ λάβωσι τὸ δίκαιόν των, καὶ ὁ δῆμος θὰ ὑποστῇ μεγάλην ζημίαν.

§102Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν πληροφοροῦμαι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς, κατόπιν τῶν ἐπανειλημμένως ὑποβληθέντων παραπόνων παρὰ τῶν συγγενῶν τῶν ἐνωμοταρχῶν, οἵτινες ὑπεβλήθησαν εἰς προαγωγικὰς ἐξετάσεις, ἐξετάσας τὰ παράπονα ταῦτα, ἔχει σκοπὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν δύο μαθημάτων. Τοῦτο ἐπληροφορήθην ἐξωδίκως, τὸ ἀνέγνωσα δὲ καὶ ἐν τῇ ἐφημερίδι «Ἑστία». Τὰ μαθήματα, τῶν ὁποίων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπεφάσισε τὴν ἀκύρωσιν, εἶναι τὸ μάθημα τῆς βολῆς καὶ τὸ μάθημα τοῦ κανονισμοῦ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ πεζικοῦ. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ μάθημα τῆς βολῆς, αὐτὸ συνδέεται ἀμέσως μετὰ τοῦ μαθήματος τῶν γυμνασίων, καὶ ἑπομένως ἡ ἀκύρωσις τῶν ἐξετάσεων, ὅσον ἀφορᾷ τὸ μάθημα τῆς βολῆς, θὰ συνεπιφέρῃ καὶ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ μαθήματος τῶν γυμνασίων. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ μάθημα τοῦ κανονισμοῦ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ πεζικοῦ, τοῦτο συνδέεται μὲ τὸν γενικὸν κανονισμὸν· ἑπομένως ἡ ἀκύρωσις τοῦ μαθήματος τούτου θὰ συνεπιφέρῃ τὴν ἀκύρωσιν καὶ ἑτέρου μαθήματος. Ὥστε εἶναι δεδομένον, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ἀκύρωσις τεσσάρων μαθημάτων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν βεβαίως ἀπεφάσισε τὴν ἀκύρωσιν τῶν μαθημάτων τούτων, διότι ἡ ἀκυρότης προκύπτει ἐξ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων. Ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον οἱ διάφοροι ἐξετασθέντες ἐνωμοτάρχαι δι’ ἕτερα μαθήματα, ὧν ἡ ἀκυρότης θὰ προήρχετο ἐξ ἀνακρίσεων, δυστυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν διέταξεν ἀνακρίσεις· λ.χ. τὸ παράπονον τῶν ἐνωμοταρχῶν, ὅτι εἰς τὸ μάθημα τῶν γυμνασίων ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐβαθμολόγησε τὴν ἰδίαν στιγμήν, ἀλλὰ χωρὶς νὰ κρατήσῃ σημειώσεις ἐβαθμολόγησε τὴν ἑπομένην ἡμέραν· ἐπίσης τὸ παράπονον τῶν ἐνωμοταρχῶν, ὅτι τὰ γραπτὰ δὲν ἐθεωρήθησαν κατὰ τὴν ὥραν, ἣν τὸ σχετικὸν Διάταγμα ὁρίζει, ἀλλὰ προηγουμένως ἠνοίχθησαν οἱ φάκελοι, καὶ κατόπιν, μετὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν προφορικῶν μαθημάτων, προέβησαν εἰς τὴν βαθμολόγησιν τῶν γραπτῶν, τὸ γεγονὸς τοῦτο δὲν ἐξηκριβώθη ἐξ ἀνακρίσεως, διότι ἀνάκρισις δὲν διετάχθη. Ἕν ἄλλο παράπονον, τὸ ὁποῖον οἱ ἐνωμοτάρχαι ὑπέβαλον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι, ὅτι δὲν ἐτηρήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ Διατάγματος τοῦ ἀφορῶντος τὰ προσόντα. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἠδύνατο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ παραπέμψῃ εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἵνα τοῦτο ἀποφανθῇ, ἂν οἱ μὴ συμπληρώσαντες διετῆ ὑπηρεσίαν μάχιμον δύνανται νὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις. Ἀλλὰ δὲν τὸ παρέπεμψεν. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ ἀκύρωσις τεσσάρων μαθημάτων, καὶ ἀφοῦ τὸ Δημόσιον ὁπωσδήποτε θὰ ὑποστῇ τὰς δαπάνας τῆς ἀφίξεως τῶν ἐνωμοταρχῶν εἰς Ἀθήνας, διότι ἢ διὰ τέσσαρα μαθήματα ἀκυρωθῶσιν αἱ ἐξετάσεις, ἢ ἀκυρωθῶσι δι’ ὅλα τὰ μαθήματα, τὰς δαπάνας ταύτας θὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον, παρακαλῶ, λέγω, τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀκυρώσῃ τὰς ἐξετάσεις δι’ ὅλα τὰ μαθήματα. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν θέλῃ νὰ πράξῃ τοῦτο, ἂς διατάξῃ ἀνακρίσεις, καὶ ἐὰν τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων συνεπιφέρῃ τὴν ἀκύρωσιν ὅλων τῶν μαθημάτων, τότε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν ὅλων.

§103Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι οἰκονομικὸν, καὶ ὅτι, ἐπειδὴ κατ’ ἀνάγκην θὰ ἔχωμεν δαπάνας ἴσας, εἴτε ἀκυρωθῶσι δύο μαθήματα εἴτε ἀκυρωθῶσιν ὅλα, δέον νὰ ἀκυρωθῶσιν ὅλα. Τὸ ζήτημα εἶναι ζήτημα ἀπονομῆς δικαιοσύνης εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας κατόπιν διαγωνισμοῦ. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι κατόπιν παντὸς διαγωνισμοῦ ἐν Ἑλλάδι, εἴτε στρατιωτικῶν ἐξετάσεων εἴτε ναυτικῶν, διασταυροῦνται τὰ παράπονα τῶν ἀποτυχόντων ἐναντίον τοῦ κύρους τῶν ἐξετάσεων τούτων. Ἅμα τῷ πέρατι τῶν ἐξετάσεων ἀνακόπτεταί τις εἰς πᾶν βῆμα ἐκ τῶν δύο στρατοπέδων, τῶν ἐπιτυχόντων καὶ τῶν ἀποτυχόντων, τῶν μὲν ἀποτυχόντων παραπονουμένων, τῶν δὲ ἐπιτυχόντων φωναζόντων, ὅπως προστατευθῇ τὸ δίκαιον ἐναντίον τῶν ἐπιθέσεων, τῶν ἐκβιάσεων, τῶν ἀπειλῶν διὰ τῆς μεθόδου τῶν ἐπερωτήσεων, δι’ ὧν ἐπιδιώκεται, ὄχι βεβαίως νὰ πτοηθῇ ὁ μὴ πτοούμενος Ὑπουργὸς, ἀλλὰ νὰ διστάσῃ περὶ τοῦ κύρους τῶν ἐξετάσεων. Ἡ ὕπαρξις ἐν τῇ ἐξεταστικῇ ἐπιτροπῇ τῶν ἐνωμοταρχῶν διακεκριμένου στρατιωτικοῦ ἀνδρός, οἷος ὁ κ. Ψαροδῆμος, μᾶς ἐγγυᾶται περὶ τῆς ἀμερολήπτου ἐνεργείας τῶν ἐξετάσεων. Βραδύτερον ὑπεβλήθησαν παράπονα καὶ διὰ τῆς Βουλῆς, καὶ τῶν παραπόνων τούτων ἔσχομεν πάντες γνῶσιν. Εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἀπέκειτο νὰ ἐκτιμήσῃ καὶ ἐξακριβώσῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν παραπόνων, ἐν δὲ τῇ ἐρεύνη, ἥτις διήρκεσε τόσας ἡμέρας, ἀνεῦρεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι δέον νὰ ἀκυρώσῃ δύο μαθήματα μόνον. Τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι ἀπόλυτον, καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου μένει εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐὰν ὑπῆρξαν παραπτώματα, καταρρίπτοντα τὸ οἰκοδόμημα ὁλόκληρον τῶν ἐξετάσεων, βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς ἡμίμετρα, ἀλλὰ ὀφείλει πάσας τὰς ἐξετάσεις νὰ ἀκυρώσῃ. Ἐὰν ἐν τῇ συστάσει τῆς ἐπιτροπῆς ὑπάρχῃ τις ἀκυρότης, ἐὰν δὲν ἦναι νόμιμος ὁ καταρτισμὸς αὐτῆς, πίπτει ὅλον τὸ οἰκοδόμημα τῶν ἐξετάσεων. Ἐὰν ὅμως συνέβησαν μερικαὶ πλημμέλειαι ἢ παρατυπίαι κατὰ τὴν ἐξέτασιν ἑνὸς ἢ πλειόνων μαθημάτων, ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργοῦ ὀφείλει νὰ σταματήσῃ εἰς μόνα ταῦτα. Ποῦ θὰ φθάσωμεν ἐπὶ τέλους, κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἐλέγχου τούτου, τοῦ προκαταρκτικοῦ, τοῦ ἔργου; Εἶναι ἆρά γε τοῦτο ἐποικοδομητικὸν ἔργον τοῦ Κοινοβουλίου, ἢ εἶναι κλονιστικόν; Διότι, ὅταν θέτωμεν τὰ ζητήματα πρὸ τῆς ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργοῦ, δὲν φρονῶ ὅτι μένει ἀνεπηρέαστος ἐκ τῶν γνωμῶν τῶν διασταυρουμένων ὁ Ὑπουργός. Τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς μένει ἀκέραιον πρὸς ἔλεγχον μετὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ. Δὲν γνωρίζω τί ἔλαβε χώραν· ἔχω ὅμως ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ἐνεργήσαντα τὰς ἐξετάσεις, ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἔχομεν τὸ τεκμήριον, ὅτι ἀείποτε ἐπὶ παντὸς διαγωνισμοῦ ἔχομεν τὰς κραυγὰς τῶν ἀποτυχόντων, ἔχομεν τὰς ἐνεργείας αὐτῶν, αἵτινες φθάνουσι μέχρι τοῦ οὐδοῦ τῶν θυρῶν τῆς αἰθούσης ταύτης· ἡ παρατήρησις δὲ τοῦ κ. ἐκ Ζακύνθου συναδέλφου, ὅτι πρέπει νὰ περιμένωμεν τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων, ἡ παρατήρησις αὕτη, ἐὰν ἐπραγματοποιεῖτο, θὰ ἔφερεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται ὑπὸ τῶν πολιορκούντων τοὺς Βουλευτὰς, διότι αὔριον λήγει ἡ προθεσμία, καὶ ἂν ἐντὸς τῆς προθεσμίας δὲν ἐκφέρῃ γνώμην ὁ Ὑπουργὸς, αἱ ἐξετάσεις εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυροι. Διὰ τοῦτο, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἔρευναν τῆς οὐσίας, φρονῶ ὅτι δέον ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος εἰς τὴν ἐνέργειάν του, καὶ ἂν ἴδωμεν ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐνεργείας αὐτοῦ δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν νόμον, μὲ τὸ δίκαιον, μὲ τοὺς τύπους, τὸ δικαίωμα ἡμῶν μένει ἐλεύθερον νὰ ἐλέγξωμεν τὸν Ὑπουργόν. Τὴν στιγμὴν ὅμως ταύτην δὲν εἴμεθα παρὰ οἱ ὑποβολεῖς συμφερόντων, ἴσως νομίμων, ἴσως ἀδίκων, πάντως ὅμως δὲν εἶναι ἐλευθέρα ἡ γνώμη ἡμῶν τῶν Βουλευτῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, δὲν εἶναι ἐλευθέρα ἡ γνώμη, καὶ δὲν εἶναι ἀληθὴς ἡ γνώμη, διότι δὲν εἶναι κἄν γνώμη, διότι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα τῆς ἐρεύνης ἐπὶ τῶν ἐγγράφων. Συνιστῶ ἑπομένως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προβῇ ἐλευθέρως εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ, νὰ βύσῃ τὰ ὦτα εἰς τὰς ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν ἐνεργείας καὶ κραυγὰς, καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, ὡς συνηθίζει. Ἐὰν δὲ ὑπάρξουν βραδύτερον οἱ ἐλέγχοντες τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης αὐτοῦ ἐνεργείας, ἡ ὑπηρεσία διὰ τὴν ἐνέργειάν του ταύτην θὰ τῷ ἐμπνεύσῃ καὶ λόγους ἀμύνης, δικαίως δὲ θὰ τάξῃ παρ’ αὐτῷ καὶ συνηγόρους ἐν τῷ ἔργῳ τῷ δικαίῳ, τὸ ὁποῖον διέπραξε.

§104Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Μεγαρίδος εἶπεν, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ζήτημα δαπάνης χρήματος, εἶναι ζήτημα δικαιοσύνης. Καὶ μήπως, κύριε συνάδελφε, ζητοῦμεν ἄλλο τι ἢ δικαιοσύνην; Καὶ μήπως πρὸ ὀλίγου ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἄλλο τι παρὰ νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, παρὰ νὰ ἐρωτήσῃ τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, προκειμένου περὶ τῶν νομικῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ; Καὶ μήπως ζητοῦντες δικαιοσύνην δὲν παρέχομεν ἐκδούλευσιν εἰς τὸν στρατὸν τῆς πατρίδος μας; Πειθαρχία εἰς τὸ στράτευμα ἄνευ δικαιοσύνης δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, καὶ στράτευμα ἄνευ πειθαρχίας εἶναί τι ἀνύπαρκτον. Δικαιοσύνην λοιπὸν ἐζητήσαμεν, καὶ ὑπὲρ ταύτης ὑψώσαμεν τὴν φωνήν μας. Εἶναι γνωστὰ, λέγει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς, τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα γεννῶνται καθ’ ἑκάστην κατὰ τὴν ἐνέργειαν παντὸς διαγωνισμοῦ· ἀλλὰ διότι γεννῶνται παράπονα μεταξὺ τῶν ἐξεταζομένων, πρέπει τὰ παράπονα ταῦτα νὰ μὴ ἐξετάζωνται; πρέπει τὰ παράπονα ταῦτα νὰ μὴ ὑποβάλλωνται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἢ ἄλλου Ὑπουργοῦ, προκειμένου περὶ ἐξετάσεων τῆς δικαιοδοσίας ἄλλου Ὑπουργείου; Ἔχει καθῆκον ὁ Ὑπουργὸς, καὶ καθῆκον ἀπαράβατον, ὅταν πολίτης τις παραπονῆται διὰ προσγενόμενον εἰς αὐτὸν ἀδίκημα, ὀφείλει, λέγω, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ ἐξετάζῃ τὸ παράπονον τοῦτο. Θέλομεν, λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς Μεγαρίδος, νὰ ἐκβιάσωμεν διὰ τῶν παρατηρήσεών μας καὶ τῶν ἐπερωτήσεών μας τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα ἀκυρώσῃ τὰς ἐξετάσεις! Κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον δὲν δυνάμεθα νὰ θεωρηθῶμεν ὡς ἐκβιασταὶ, ἀλλὰ τοὐναντίον πρέπει νὰ θεωρηθῶμεν ὡς εὐεργέται τῆς πατρίδος. Ἐὰν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν δὲν προεβάλλομεν ἐπερώτησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν δὲν ἠθέλομεν ὑποβάλει τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἐξετασθέντων, βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ προέβαινεν εἰς τὴν ἀκύρωσιν, ἔστω καὶ ἐν μέρει, τῶν ἐξετάσεων. Ὥστε βλέπετε, ὅτι διὰ τῶν ἐπερωτήσεών μας δὲν ἐξεβιάσαμεν κανένα, οὔτε ἐβλάψαμεν τὴν πατρίδα.

§105Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εὑρεθῇ στήλη διὰ τοὺς εὐεργέτας, καὶ θ’ ἀναγραφῆτε ἐκεῖ.

§106Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Βεβαίως θ’ ἀναγραφῶ, καὶ θ’ ἀναγραφῆτε καὶ σεῖς, ἀλλὰ πάντως κατόπιν ἐμοῦ. Αἱ αἰτιάσεις, λέγει ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Μεγαρίδος, δὲν εἶναι παρὰ ὑποβολὴ συμφερόντων. Διαβεβαιῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι, ὁσάκις ὁμιλῶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἢ ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐκποδὼν ποιοῦμαι τὸ συμφέρον. Πιθανὸν ἄλλοι, παρακληθέντες, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὑπὸ ἐνωμοταρχῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνὰ πᾶν βῆμα μᾶς σταματῶσι καθ’ ὁδὸν, ὡς εἶπεν ὁ αὐτὸς συνάδελφος, πιθανὸν νὰ ἀγορεύωσιν ἐκ συμφέροντος ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου· ἐγὼ ὅμως ζητῶ δικαιοσύνην, ζητῶ τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἐξετάσεων ὡς πρὸς τὸ μέρος, τοῦ ὁποίου ἡ ἀκυρότης προκύπτει ἐκ τῶν ἐγγράφων· δι’ ἐκεῖνα δὲ τὰ μέρη, τῶν ὁποίων πρόκειται δι’ ἀνακρίσεων ν’ ἀποδειχθῇ ἡ ἀκυρότης, συνέστησα εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν — καὶ ζητῶ τοῦτο μόνον χάριν δικαιοσύνης — νὰ προβῇ εἰς ἀνακρίσεις, καὶ ἂν τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων ἦναι ἐναντίον τῶν παραπόνων τῶν ἐνωμοταρχῶν, νὰ ἐπικυρωθῶσιν αἱ ἐξετάσεις, ἐὰν δὲ προκύψῃ τι τὸ ἐλαττωματικὸν ἐν ταῖς ἐξετάσεσι, νὰ ἀκυρώσῃ ταύτας. Δὲν ζητῶ νὰ ἐκβιάσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ζητῶ ἁπλῶς νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του.

§107Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Ζακύνθου ἄνευ οὐδενὸς συμφέροντος καὶ παρ’ οὐδενὸς παρακινούμενος ἀγορεύει, ἀλλὰ μόνον χάριν τῆς δικαιοσύνης. Πλὴν νομίζω, ὅτι ἀκαταλλήλως ἔρχεται τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ ζητήσῃ ἀνακρίσεις, δηλαδὴ ἐνέργειαν, δι’ ἣν θὰ παρέλθουν ἡμέραι, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν, ἂν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παράκλησίν του ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀναντιρρήτως μετὰ τὴν αὔριον δὲν θὰ ὑπάρχῃ πλέον καιρὸς, διότι αὔριον εἶναι ἡ τελευταία ἡμέρα, μετὰ τὴν ὁποίαν αὐτοδικαίως ἀκυροῦται ὁ γενόμενος διαγωνισμός. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. συνάδελφος λέγει, ὅτι ἄλλοτε, — ὅτε ἐγὼ δὲν ἔτυχε νὰ ἦμαι παρὼν, — ὑπέβαλε τὰ παράπονα τῶν ἐξετασθέντων ἐνωμοταρχῶν, καὶ ἐλήφθησαν ταῦτα ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀναντιρρήτως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι πρέπει νὰ ἀκυρωθῶσι δύο μαθήματα τοῦ διαγωνισμοῦ τούτου, ὑποτίθεται ὅτι ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα, ὅτι διέταξεν ἀνακρίσεις καὶ ἐξήτασε τὰ πάντα, καὶ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν. Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεγαρίδος, ὅτι εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ τοὺς διαγωνισμοὺς πάντοτε παρετηρήθη, ὅτι οἱ ἀποτυγχάνοντες διαμαρτύρονται, ὅτι ἀδίκως ἐτάχθησαν εἰς ἣν σειρὰν ἐτάχθησαν, ὅτι ἠδικήθησαν κατὰ τὰς γενομένας ἐξετάσεις. Θεωρῶ λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ὑπάρχωσι πράγματι βάσιμοι λόγοι ἀκυρώσεως τοῦ διαγωνισμοῦ τούτου, ἐὰν ὑπάρχωσι λόγοι παρατυπίας ἢ παρανομίας, τότε βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἄνευ τῶν συστάσεων τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ζακύνθου καὶ τῶν παρακλήσεών του θὰ προβῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ διαγωνισμοῦ ἢ τὴν ἀκύρωσιν μαθημάτων τινῶν. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι, διότι ὑπεβλήθησαν ἐντεῦθεν παρατηρήσεις, διότι ὑπεβλήθησαν ἐν τῇ Βουλῇ παράπονα πρὸς ἐκβιασμὸν, δὲν νομίζω, ὅτι διὰ τοῦτο πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποκύψῃ εἰς ταῦτα, καὶ νὰ ἀκυρώσῃ τὸν διαγωνισμὸν, ὅπερ θὰ συνεπαγάγῃ δαπάνην 70 ἕως 80 χιλιάδων δραχμῶν ἄνευ οὐδενὸς σκοποῦ, διότι οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὡς ἐκ τῶν προσώπων τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι ὁ διαγωνισμὸς ἐνηργήθη ὀρθῶς καὶ δικαίως...

§108Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἂν ἐνηργεῖτο ὀρθῶς καὶ δικαίως, δὲν θὰ ἐπήρχετο ἡ ἀκύρωσις δύο μαθημάτων.

§109Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν γνωρίζω, ἂν θὰ ἀκυρώσῃ μαθήματα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι, ὅταν ἔρχηται ὁ κ. Βουλευτὴς Ζακύνθου καὶ ζητῇ νὰ προβῇ ὁ Ὑπουργὸς εἰς ἀνακρίσεις τὴν τελευταίαν στιγμὴν, δηλονότι τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν λήγει ἡ προθεσμία, μεθ’ ἣν ὁ διαγωνισμὸς θ’ ἀκυρωθῇ αὐτοδικαίως, καὶ ἑπομένως θ’ ἀκυρωθῇ ὁ πίναξ, δὲν πράττει τι σοβαρὸν ὁ κ. Βουλευτὴς Ζακύνθου.

§110Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εἶναι σοβαρὸν, σοβαρώτατον ὅ,τι πράττει ὁ Βουλευτὴς Ζακύνθου· καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, καθ’ ἣν ἠγέρθησαν παράπονα κατὰ τῶν ἐξετάσεων, προέβη εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ ἔρευναν τῶν παραπόνων τούτων, καὶ εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῶν μαθημάτων ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἡ ἀκυρότης προέκυπτεν ἐκ τῶν ἐγγράφων. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλα οὐσιώδη παράπονα, ὧν τὸ βάσιμον ἢ μὴ μόνον δι’ ἀνακρίσεων θὰ ἐξακριβωθῇ...

§111Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Μετὰ τὴν αὔριον ἐπέρχεται αὐτοδικαίως ἡ ἀκύρωσις· δὲν ὑπάρχει καιρός.

§112Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Θὰ συζητῆτε τοιουτοτρόπως ἕως τὸ πρωΐ;

§113Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Διατὶ καλούμεθα ἐδῶ; δὲν καλούμεθα διὰ νὰ συζητῶμεν;

§114Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν ἤλθομεν δι’ αὐτό.

§115Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀλλὰ διατὶ ἤλθομεν; διὰ νὰ ῥοκανίζωμεν ῥοσφέτια;

§116Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἔχομεν τόσα νομοσχέδια!

§117Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κἄποιον τοπικοῦ συμφέροντος νομοσχέδιον θὰ ἔχετε, τὸ ὁποῖον σᾶς πονεῖ, ἐγὼ ὅμως καὶ οἱ συνάδελφοί μου ἐκ Ζακύνθου δὲν ἔχομεν νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος· ἀλλὰ καὶ τοιαῦτα ἐὰν εἴχομεν, δὲν ἠθέλομεν προτάξει αὐτὰ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, διότι εἴμεθα Βουλευταὶ τοῦ ἔθνους, καὶ πάντοτε ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων ἐφροντίσαμεν καὶ φροντίζομεν, τοιαύτην δὲ ὑποχρέωσιν ἔχουσιν ὅλοι οἱ συνάδελφοι, διότι μόνον ὅταν ἐκ τοιαύτης σκέψεως ὁρμηθῶμεν πάντες οἱ Βουλευταὶ, βεβαίως τὸ ἔθνος μας θὰ ὀρθοποδήσῃ, καὶ δὲν θὰ βαίνῃ κατὰ κρημνῶν, ὡς τώρα βαίνει.

§118ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ 52 ἔτη ὑπηρέτησα εἰς τὸν στρατὸν, καὶ οὐδέποτε εἶδον αὐτὴν τὴν κατάστασιν, νὰ παρουσιάζωνται ἐν τῇ Βουλῇ τοιαῦτα ζητήματα ὁπλιτῶν. Ἔγειναν ἐξετάσεις ἐνώπιον ἐπιτροπῆς ἐξ ἐντίμων ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους διώρισεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐάν τινες τῶν ἐξετασθέντων ὑπαξιωματικῶν ἐφαντάσθησαν ὅτι τοὺς ἠδίκησεν ἡ ἐπιτροπὴ, δὲν πρέπει νὰ ἔρχωνται ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ νὰ παρακαλῶσι τὸν ἕνα Βουλευτὴν καὶ τὸν ἄλλον, ἵνα κάμωσι λόγον εἰς τὴν Βουλήν.

§119ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Εὖγε!

§120Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἔχουσι προϊσταμένην ἀρχὴν, καὶ ὀφείλουσιν εἰς αὐτὴν νὰ παρουσιασθῶσι, καὶ δι’ αὐτῆς νὰ ὑποβάλωσι τὰ παράπονά των, καὶ ἂν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κρίνῃ ὀρθὸν καὶ δίκαιον, θὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις. Τὸ νὰ ἔρχωνται ἐδῶ καὶ νὰ ζητῶσιν ἀπὸ τὸν ἕνα Βουλευτὴν καὶ ἀπὸ τὸν ἄλλον νὰ τοὺς προστατεύσῃ, ὁμιλῶν εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὲρ αὐτῶν, εἶναι ἄτοπον· διότι ποτὲ δὲν πιστεύω, ὅτι ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ θέλουσι νὰ ἀδικήσωσι τὸν ἕνα ὑπαξιωματικόν, καὶ νὰ δικαιώσωσι τὸν ἄλλον. Ἐὰν ἤμην Ὑπουργός, ἤθελον ἀποπέμψει αὐτούς, διὰ νὰ ἐπέλθῃ πειθαρχία, διότι τότε ἐπέρχεται πειθαρχία, καὶ ὄχι ὅταν γίνηται λόγος ἐν τῇ Βουλῇ. (Εὖγε! εὖγε!).

§121Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ἑνὸς περίπου μηνὸς παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ ἐξετάσῃ ὑπόθεσιν, ἀφορῶσαν ἓν ὁλόκληρον χωρίον τῆς ἐπαρχίας μου. Εἶπον τότε καὶ ἐπαναλέγω, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Χαλκίδος, ἐν τῷ δήμῳ Κηρέως, ὑπάρχει χωρίον ὀνομαζόμενον Παγώντας. Τὸ χωρίον αὐτό, ἀφ’ ὅτου ἡ Ἑλλὰς ἔγεινεν ἐλευθέρα, δηλαδὴ πρὸ ὀγδοήκοντα ἐτῶν, εἶναι κύριον τοῦ παρακειμένου δάσους, τὸ ὁποῖον εἶναι δάσος κοινοτικόν. Μετὰ ὀγδοήκοντα ὁλόκληρα ἔτη οἱ Κύριοι τοῦ δασικοῦ τμήματος, — τοὺς ὁποίους γνωρίζετε, ὑποθέτω, ὅλοι, — τὸ δάσος τὸ κοινοτικόν, τὸ ἀπὸ ὀγδοήκοντα ἐτῶν νεμόμενον ὑπὸ τοῦ χωρίου, τὸ μετέβαλον εἰς δάσος ἐθνικὸν, καὶ διέταξαν τὸν δασάρχην νὰ ἐκδώσῃ ἀδείας ὑλοτομίας ἐπ’ αὐτοῦ, ὡς δάσους ἐθνικοῦ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ διατάξῃ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν δασῶν νὰ μεταβῇ ἐκεῖ καὶ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν, διότι εἶναι ἄδικον, μία ὁλόκληρος κοινότης νὰ στερῆται τῆς ἰδιοκτησίας της. Τὴν παράκλησιν ταύτην ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω σήμερον, διότι, καίτοι ἀφ’ ὅτου τὸ πρῶτον ὑπέβαλον αὐτὴν παρῆλθον 30 περίπου ἡμέραι, ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὡς πληροφοροῦμαι, οὐδεμίαν ἔλαβε φροντίδα. Ἂς εὐδοκήσῃ τέλος πάντων ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἀπὸ τοῦ ὕψους τῆς θέσεώς του νὰ δώσῃ προσοχήν τινα εἰς τὰ παράπονα ἡμῶν τῶν μικρῶν Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι τὸν παρακαλοῦμεν, καὶ ἂς συγκατανεύσῃ νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν ἀνθρώπων, τῶν ὁποίων δημεύεται ἡ περιουσία.

§122Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφ’ ἧς προεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Χαλκίδος Βουλευτοῦ ἡ ἐπερώτησις ἐζήτησα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, καὶ μετὰ τοῦτο παρήγγειλα, ὄχι ἐπιθεωρητὴν δασῶν, — διότι τοιοῦτος δὲν ὑπάρχει κατάλληλος, — ἀλλ’ ἐπιθεωρητὴν οἰκονομικὸν, ὅπως μεταβὰς ἐπὶ τόπου ἐξετάσῃ τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ μετὰ τὴν ἐξέτασιν αὐτῆς ἀποδοθῇ τὸ προσῆκον δίκαιον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐν Λονδίνῳ, Παρισίοις καὶ Βερολίνῳ ἐπιτροπῶν ἐπὶ τῇ διεξαγωγῇ τῶν διαπραγματεύσεων πρὸς διακανονισμὸν τῶν παλαιῶν εἰς χρυσὸν ἐθνικῶν δανείων».

§123Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ ποῖον χρόνον ἐγένοντο;

§124Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ 1894.

§125Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου;

§126Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· καὶ ἀρκετὰ διεξοδική.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον μετὰ τῆς ἐκθέσεως θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 64).

§128Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν φρονεῖ, ὅτι ἐξεπλήρωσε τὸ χρέος του, διατάξας τὸν οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητὴν νὰ μεταβῇ νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Τώρα, ἐὰν ὁ διαταχθεὶς θὰ μεταβῇ μετὰ ἕνα μῆνα ἢ μετὰ δύο ἢ τρεῖς μῆνας ἢ μετὰ ἓν ἔτος, αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν· ἀρκεῖ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς διέταξεν!

§129Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παρακολουθήσω τὴν ὑπόθεσιν, καὶ θὰ φροντίσω νὰ μεταβῇ ἐγκαίρως.

§130Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν συζητεῖται, κύριε Πρόεδρε, τὸ πρῶτον σήμερον τὸ ζήτημα τῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καταλήψεως δασῶν αὐθαιρέτως. Εἶναι ζήτημα παλαιὸν, συνεζήτησαν δ’ ἐπ’ αὐτοῦ πολλάκις οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ Θεσσαλίας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, εἶναι, ὅτι ἐπ’ ἐσχάτων ἡ βουλιμία τοῦ Δημοσίου πρὸς κατάληψιν δασῶν ἐπεξετάθη εἰς βαθμὸν λίαν ἐπικίνδυνον. Ἔχω πληροφορίας, κύριε Πρόεδρε, καὶ διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου τῆς Μονῆς Πεπελενίτσης ἐν τῷ δήμῳ Αἰγίου. Κατὰ τὰς διαμαρτυρίας ταύτας δάση ἀναμφισβητήτου κυριότητος τῆς Μονῆς κατελήφθησαν παρανόμως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ἀπηγορεύθη δὲ ἡ ἐν αὐτῷ ὑλοτομία πρὸς ῥητινοσυλλογήν, καίτοι ἡ Μονὴ εἶχεν ἐκμισθώσει τὸν φόρον τῆς ῥητινοσυλλογῆς. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι τὰ δάση ταῦτα, θεωρούμενα ὡς ἄχρηστα πλέον, ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θὰ καταστραφῶσι. Νὰ ἦσθε βέβαιος περὶ τούτου, κύριε Ὑπουργέ.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κωνσταντοπούλου, Γούναρη καὶ Ἀλεξανδροπούλου ὑπεβλήθη πρότασις νόμου περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 170 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας διατάξεώς τινος. Ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 65).

§132Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Συναινέσει τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, αἵτινες ὑπέγραψαν τὴν συνθήκην τοῦ Βερολίνου, αἱ δύο Αὐτοκρατορίαι, ἡ Ῥωσσικὴ καὶ ἡ Αὐστριακὴ, ἀνέλαβον ν’ ἀποφασίσωσι καὶ ἐφαρμόσωσιν ἐν Μακεδονίᾳ τὰς μεταρρυθμίσεις, περὶ ὧν διέλαβεν ἄρθρον ῥητὸν τῆς συνθήκης τοῦ 1878. Κατὰ τὰς δημοσιευομένας εἰδήσεις, ἡ ἐκτέλεσις τῆς ἐργασίας ταύτης ἤρξατο, δὲν εἶναι δ’ ἀμφιβολία, ὅτι προβαίνει, διότι αἱ ἐφημερίδες ἀνήγγειλαν, ὅτι τῶν Μεγάλων Δυνάμεων οἱ ἀντιπρόσωποι ἀφίκοντο ἤδη καὶ κατενεμήθησαν εἰς τὰς ὑπαρχούσας διοικητικὰς περιφερείας, ἵνα ἀναλάβωσι τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μεταρρυθμίσεων ἐφ’ ἑκάστης αὐτῶν. Δὲν γνωρίζω, ἂν αἱ εἰδήσεις αὗται εἶναι ἀκριβεῖς, διότι ἐπορίσθην αὐτὰς ἐξ ἐφημερίδων· ἀλλ’ ἂν τυχὸν δὲν εἶναι ἀκριβεῖς, ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς δὲν θέλει παραλίπει νὰ μεταδώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅσας αὐτὸς ἔχει ἀκριβεῖς εἰδήσεις. Ἀλλ’ ἀναγκαιότατον πρὸ παντὸς τυγχάνει νὰ ἀνακοινωθῇ εἰς αὐτὴν, ἂν ὄντως τὰ σαντζάκια τῶν Σερβίων καὶ τῆς Κορυτσᾶς ἀπεσπάσθησαν ἐκ τῶν περιφερειῶν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τοῦ Μοναστηρίου, εἰς ἃς ταῦτα ὑπήγοντο, ἵνα μὴ περιληφθῶσιν ἐν ταῖς χώραις τῶν μεταρρυθμίσεων, τίνες δὲ λόγοι ὑπηγόρευσαν τὸν τοιοῦτον ἀποκλεισμόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ τὸν λόγον τοῦτον, ἢ νὰ μὴ ἐφρόντισε νὰ μάθῃ αὐτόν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστευθῇ, ὅτι τὰ δύο ταῦτα σαντζάκια ἀπεσπάσθησαν τῶν νομῶν, εἰς οὓς ἀνῆκον, ἐξαιρεθέντα τῶν ἐφαρμοζομένων μεταρρυθμίσεων, ὅτι ἑπομένως ἡ μεταρρυθμιζομένη Μακεδονία δὲν εἶναι πλέον ἡ γείτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου χώρα, διότι μεταξὺ αὐτοῦ καὶ ἐκείνης θέλουσι παρεντεθῇ τὰ ἐδάφη τῶν εἰρημένων δύο σαντζακίων, καὶ ὅτι μάλιστα ἡ μικρὰ περιφέρεια τῆς Καστορίας, περιλαμβανομένη εἰς τὴν μεταρρυθμιζομένην χώραν, θέλει μείνει ὡς ταινία γῆς μεταξὺ τῶν δύο σαντζακίων, χωρίζουσα καὶ ταῦτα ἀπ’ ἀλλήλων. Δὲν ἐσκόπουν ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, ἵνα ζητήσω παρὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ τὰς εἰρημένας μόνον πληροφορίας, ἀλλὰ καὶ ἵνα παρακαλέσω αὐτὸν προσέτι νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν ἡ ἀρξαμένη καὶ οὕτω προβαίνουσα ἐργασία πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν μεταρρυθμίσεων ἐφείλκυσε τὴν μέριμναν αὐτοῦ, ἂν ἔδωκεν ὁδηγίας εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Ἑλλάδος ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἐν Μοναστηρίῳ καὶ ἀλλαχοῦ, ἵνα ἀκολουθῶσι τὰς πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν μεταρρυθμίσεων γιγνομένας ἐργασίας, ἵνα παρέχωσι πᾶσαν τὴν συνδρομήν των εἰς τοὺς ἐπιλαβομένους τοῦ ἔργου τῶν μεταρρυθμίσεων ἀντιπροσώπους τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, πάσας τὰς ἀναγκαιούσας πληροφορίας, ἃς τυχὸν οἱ εἰρημένοι πράκτορες ἡμῶν κατέχουσι, πάντα τὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν ἀρχείων αὐτῶν δύνανται νὰ πορισθῶσιν, ὅπως ὑποβοηθήσωσι τὰς ἐργασίας τῶν εἰρημένων ἀντιπροσώπων καὶ συντελέσωσι νὰ μὴ διαστραφῇ, ἀλλὰ διασωθῇ ἀκεραία καὶ ἀνόθευτος ἡ ἀληθὴς κατάστασις τῆς χώρας, αὕτη δὲ ὁδηγήσῃ αὐτοὺς εἰς τὰς μεταρρυθμίσεις, καὶ οὕτω πληρωθῇ καὶ μὴ καταστρατηγηθῇ ὁ εἰλικρινὴς σκοπὸς τῆς Βερολινείου συνθήκης. Ἡ ἀρξαμένη καὶ προβαίνουσα ἐργασία, περὶ ἧς ἐθάρρησα ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, τυγχάνει τὰ μάλιστα σπουδαία, διότι πρόκειται νὰ κανονίσῃ συμφέροντα πολύτιμα, ὧν ἡ διαρρύθμισις καὶ ἡ ἐξασφάλισις συνδέεται μετὰ τῆς τύχης λαῶν ἀδελφῶν, ὑπὲρ τῆς εὐημερίας τῶν ὁποίων δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα νὰ μὴ ἐνδιαφέρηται. Ἐλπίζω μάλιστα, ὅτι ἡ κατὰ τὰς μέχρι τοῦδε γενομένας ἐργασίας ἀφάνεια τῆς ἡμετέρας Κυβερνήσεως δὲν εἶναι πραγματική, ὅτι δὲ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐλησμόνησε τὸ καθῆκον, ὅπερ ἔχει, καὶ ὅτι ἀκολουθεῖ ἀγρύπνως τὰ γιγνόμενα, δὲν θέλει δὲ παραλίπει νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν γιγνομένην ἐργασίαν, ἵνα ἐπικρατήσῃ ἡ εὐθύτης, ἀποτραπῶσιν αἱ πεπλανημέναι εἰσηγήσεις καὶ μὴ διαστραφῇ ὁ εἰλικρινὴς σκοπὸς τοῦ Συνεδρίου τοῦ Βερολίνου.

§133Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς βεβαιοῖ τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ἀμφιβάλλει περὶ τῶν ἀγαθῶν προαιρέσεων τῶν Δυνάμεων πρὸς τὴν Ἑλλάδα, τούτου δ’ ἕνεκα δὲν ἔπρεπε ν’ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι πάντες οἱ χριστιανικοὶ πληθυσμοὶ τῆς Μακεδονίας θὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ σχέδιον τῶν μεταρρυθμίσεων, τὸ ὁποῖον ἐξεπόνησαν αἱ Μεγάλαι Δυνάμεις. Περὶ τούτου οὐδέποτε ἀμφέβαλλεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Τὰ ἐν τῷ τύπῳ ἀναγραφέντα περὶ ὁριστικοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ ἔργου τῶν μεταρρυθμίσεων διαμερισμάτων κατοικουμένων ὑπὸ ἀμιγοῦς Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβῆ. Ἀλλ’ ἐνῷ οὐδένα διατρέχει τοιοῦτον κίνδυνον ὁ Ἑλληνισμὸς ἐν Μακεδονίᾳ, δὲν δύναμαι δυστυχῶς νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον τὸ ἔργον, οὗ ἤρξαντο αἱ Δυνάμεις, ἐστέφθη ὑπὸ ἐπιτυχίας. Τέσσαρες ἑβδομάδες παρῆλθον, ἀφ’ ὅτου οἱ ἀξιωματικοί, εἰς οὓς ἀνετέθη ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς χωροφυλακῆς, μετέβησαν εἰς τὰ διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα ὡρίσθησαν ἑκάστῳ αὐτῶν, κατὰ τὸ βραχὺ δὲ τοῦτο χρονικὸν διάστημα οὐδεμία βελτίωσις δυστυχῶς ἐπῆλθεν εἰς τὴν κατάστασιν τῆς χώρας. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι τὸ διαρρεῦσαν χρονικὸν διάστημα εἶναι τόσον βραχύ, ὥστε δὲν δικαιολογεῖται ὁ φόβος, μήπως τὸ ἔργον τῶν Δυνάμεων ὁριστικῶς ἀποτύχῃ, ἐν τούτοις βέβαιον εἶναι, ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας ἡ κατάστασις δὲν ἐβελτιώθη, ἔν τισι δὲ διαμερίσμασι καὶ ἐπαισθητῶς ἐπεδεινώθη. Πλεῖσται Βουλγαρικαὶ συμμορίαι, ὧν οἱ πυρῆνες εἶχον διατηρηθῆ κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα, ἀνεσχηματίσθησαν. Κατὰ τὰς πληροφορίας ἡμῶν, τέσσαρες ἐξ αὐτῶν λυμαίνονται τὴν Καστορίαν, ἐξ ὧν ἡ μία ἀποτελεῖται ἐκ 40 καὶ πλέον ἀνδρῶν, ἑπτὰ δὲ τὸ σαντζάκιον Θεσσαλονίκης, ἐξ ὧν ἡ κυριωτάτη ἐξ 150 ἀνδρῶν. Αἱ συμμορίαι αὗται ἐργάζονται, οὕτως εἰπεῖν, ἐφέτος ὑπὸ νέον πρόγραμμα. Ἐνῷ πέρυσιν ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Μακεδονίας προσεπάθουν νὰ κερδίσωσιν ὑπὲρ ἑαυτῶν πληθυσμοὺς καταδυναστευομένους καὶ στενάζοντας ὑπὸ κακοδιοίκησιν, ἐφέτος στρέφονται ἀποκλειστικῶς κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ στοιχείου, καὶ ἀποφεύγουσι συγκρούσεις πρὸς τὸν τουρκικὸν στρατόν. Διὰ παντοίων πιέσεων καὶ βιαιοπραγιῶν προσπαθοῦσι νὰ καταναγκάσωσιν Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς πιστοὺς εἰς τὴν Ὀρθοδοξίαν, ὅπως προσέλθωσιν εἰς τὸ Σχίσμα. Πλεῖστα χωρία ἐξηνάγκασαν εἰς τοῦτο, ὅπου δὲ εὑρίσκουσιν ἀντίστασιν, προβαίνουσιν εἰς στυγερὰς δολοφονίας. Κατὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας ἐφόνευσαν ἱερέα τινὰ ἐν Ζελενίῳ, τὸν ὁπλαρχηγὸν Βαγγέλην, τὸν ἀνεψιόν του καὶ δύο προκρίτους παρὰ τὴν Γευγελήν. Ὁ σκοπός των εἶναι προφανής. Προβλέπουσιν, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μεταρρυθμίσεων θέλει ὠφελήσει ἐπίσης πάσας τὰς ἐθνότητας τῆς Μακεδονίας, πρὸ πάντων δὲ τὴν Ἑλληνικὴν, τὴν καὶ πολυπληθεστέραν ἐν τοῖς δυσὶ βιλαετίοις, τοῦ Μοναστηρίου καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, καὶ τὴν ἀνωτέραν ὑπὸ ἔποψιν μορφώσεως καὶ πλούτου. Διὰ τῆς βίας, διὰ τῶν πιέσεων, διὰ τῶν δολοφονιῶν ἐνσπείρουσι τὸν τρόμον, καὶ προσπαθοῦσιν, ἵνα πολλὰ χωρία ἀποσπάσωσι τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὥστε νὰ παρασταθῇ, ὅτι ὁ Βουλγαρικὸς πληθυσμὸς εἶναι ἀνώτερος τοῦ πραγματικοῦ, ὁ δὲ Ἑλληνικὸς κατώτερος. Ἀπέναντι τῆς καταστάσεως ταύτης ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλειψε νὰ καταγγείλῃ τὰς ἐγκληματικὰς ταύτας ἐνεργείας καὶ παρὰ τῇ Πύλῃ καὶ παρὰ τῷ Γενικῷ Ἐπιθεωρητῇ ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ παρὰ τοῖς Παρέδροις καὶ παρὰ τῷ Ἰταλῷ στρατηγῷ καὶ παρ’ αὐταῖς ταῖς Μεγάλαις Δυνάμεσιν· ἔλαβε δὲ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι αὐστηραὶ διαταγαὶ ἐδόθησαν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, εἰς οὓς ἀνετέθη ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς χωροφυλακῆς, ὅπως ἀπηνῶς καταδιώξωσι τὰς Βουλγαρικὰς συμμορίας. Ἀλλὰ, καθ’ ἃ ἐλέχθη ὑμῖν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν διαστήματι τεσσάρων ἑβδομάδων νὰ ἀλλάξῃ ἡ ὄψις τῆς Μακεδονίας. Ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη ἐπεκράτει ἐν Μακεδονίᾳ πλήρης ἀναρχία, ὥστε, ὅσον ἀγαθαὶ καὶ ἂν ἦναι αἱ προθέσεις τῶν ξένων ἀξιωματικῶν, οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἠδυνήθησαν νὰ πράξωσι, διότι καὶ τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ διαρρεῦσαν ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν μετέβησαν εἰς τὰς θέσεις των, εἶναι βραχὺ, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ξένων ἀξιωματικῶν εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκής. Οἱ παρακολουθοῦντες τὰ Μακεδονικὰ πράγματα γνωρίζουσιν, ὅτι αἱ Δυνάμεις εἶχον ζητήσει, ὅπως 60 ξένοι ἀξιωματικοὶ ὁρισθῶσι διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς χωροφυλακῆς καὶ 60 ὑπαξιωματικοί. Ἡ Πύλη ὅμως δὲν συνῄνεσεν, εἰμὴ εἰς τὴν ἀποστολὴν 25 μόνον ἀξιωματικῶν, ἐδέησε δὲ, ἵνα αἱ Δυνάμεις δεχθῶσιν, ὅπως προσωρινῶς μὲν μεταβῶσιν οἱ 25 οὗτοι ἀξιωματικοὶ, βραδύτερον δὲ, κατὰ τὰς παρουσιασθησομένας ἀνάγκας, αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 60 ἀξιωματικῶν καὶ 60 ὑπαξιωματικῶν. Κατὰ τὰς πληροφορίας ἡμῶν, πλὴν τῶν 5 Αὐστριακῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες ὡρίσθησαν διὰ τὸ βιλαέτιον τοῦ Κοσσυφοπεδίου, τῶν 5 Ἰταλῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες ὡρίσθησαν διὰ τὸ βιλαέτιον Μοναστηρίου, τῶν 5 Γάλλων ἀξιωματικῶν, οἵτινες ὡρίσθησαν διὰ τὸ σαντζάκιον Σερρῶν, τῶν 5 Ρώσσων ἀξιωματικῶν, οἵτινες ὡρίσθησαν διὰ τὸ σαντζάκιον Θεσσαλονίκης, καὶ τῶν 5 Ἄγγλων ἀξιωματικῶν, οἵτινες ὡρίσθησαν διὰ τὸ σαντζάκιον Δράμας, καὶ πλὴν τῶν 6 ἀνωτέρω ἀξιωματικῶν, τῶν βοηθῶν τοῦ στρατηγοῦ, ἐζητήθησαν ἤδη καὶ ἄλλοι 17, καὶ δὴ 8 Αὐστριακοί, 5 Ρῶσσοι, 3 Γάλλοι καὶ εἷς Ἄγγλος, θὰ ὑπολείπωνται δὲ τότε ἄλλοι 18, ὅπως συμπληρωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν 60. Ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ ὁρισθέντος ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι καὶ ἡ αἰτία, δι’ ἣν προσωρινῶς ἐξῃρέθησαν, χωρὶς νὰ ἀποκλεισθῶσιν ὁριστικῶς τῆς μεταρρυθμίσεως τῆς χωροφυλακῆς, τὸ σαντζάκιον Σερβίων, ὁ καζᾶς Αἰκατερίνης, ὁ καζᾶς Λαγκαδᾶ καὶ ὁ καζᾶς Κασσανδρείας, διαμερίσματα κατοικούμενα ὑπὸ ἀμιγοῦς Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ. Πλὴν τούτων ἐξῃρέθη προσωρινῶς τῆς μεταρρυθμίσεως τῆς χωροφυλακῆς καὶ μέρος τοῦ σαντζακίου Κορυτσᾶς. Δὲν ἐξῃρέθη δὲ ἐξ αὐτῆς ὁ καζᾶς Καστορίας, περὶ οὗ ἐποιήσατο μνείαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτής. Εἶπον ὅτι ἐξῃρέθη προσωρινῶς μέρος τοῦ σαντζακίου Κορυτσᾶς, ἀλλ’ ἕτερον μέρος τοῦ σαντζακίου τούτου, κατοικούμενον ὑπὸ Τουρκαλβανῶν, ἐξῃρέθη ὁριστικῶς. Διότι, ἐνῷ τὰ διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα κατοικοῦνται ὑπὸ ἀμιγοῦς Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, μόνον προσωρινῶς ἐξῃρέθησαν, ἀπεκλείσθησαν ὁριστικῶς, κατὰ τὰς ἀποφάσεις τὰς ληφθείσας ἐν Κωνσταντινουπόλει, τοῦ μεταρρυθμιστικοῦ ἔργου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς χωροφυλακῆς, πάντα τὰ διαμερίσματα τῆς Μακεδονίας, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὡς κατοικούμενα ὑπὸ Ἀλβανῶν.

§134Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δύνασθε νὰ μᾶς εἴπητε, τίνα διαμερίσματα ἢ καζάδες ἐξῃρέθησαν;

§135Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἐξῃρέθησαν πλὴν αὐτοῦ τοῦ μέρους τοῦ σαντζακίου Κορυτσᾶς καὶ μέρος τοῦ σαντζακίου Δίβρης καὶ μέρος τοῦ σαντζακίου Ἰπὲκ καὶ μέρος τοῦ σαντζακίου Πριστίνης ἐν τῷ βιλαετίῳ Κοσσυφοπεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἀποκλεισμοῦ μέρους τοῦ σαντζακίου Κορυτσᾶς, ἐννοεῖται ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς προσείλκυσε τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Διότι, ἐνῷ οὐδέποτε εἶχεν ἀμφιβολίαν, ὅτι τὸ σαντζάκιον Σερβίων καὶ οἱ καζάδες Κατερίνης, Λαγκαδᾶ καὶ Κασσανδρείας θὰ συμπεριελαμβάνοντο βραδύτερον εἰς τὴν μεταρρύθμισιν τῆς χωροφυλακῆς, ἐγνώριζεν ὅτι τὰ Ἀλβανικὰ διαμερίσματα ἐπρόκειτο ν’ ἀποκλεισθῶσιν αὐτῆς ὁριστικῶς. Ἀλλὰ τὸ σαντζάκιον Κορυτσᾶς κατοικεῖται ἐν μέρει μὲν ὑπὸ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, ἐν μέρει δὲ ὑπὸ Τουρκαλβανῶν. Ἐζήτησε λοιπὸν νὰ μάθῃ, ποῖα ἀκριβῶς μέρη τοῦ σαντζακίου Κορυτσᾶς ἐξῃρέθησαν προσωρινῶς καὶ ποῖα ὁριστικῶς.

§136Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ μέρος τὸ Ἀλβανικόν;

§137Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Τοῦτο, κατὰ τὰς πληροφορίας, ἃς ἔχομεν, δὲν ὡρίσθη ἀκόμη ἀπολύτως, αἱ σχετικαὶ δὲ μελέται θὰ συμπληρωθῶσιν ἐπιτοπίως.

§138Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχετε ἔνδειξιν;

§139Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἡ ἔνδειξις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, εἶναι, ὅτι τὰ χριστιανικὰ χωρία συμπεριελήφθησαν εἰς τὸ μέρος τοῦ σαντζακίου, τὸ ὁποῖον θὰ συμπεριληφθῇ βραδύτερον εἰς τὴν μεταρρύθμισιν.

§140Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἑπομένως περὶ τῆς βορείου πλευρᾶς ὑπάρχει ἀμφιβολία.

§141ΑΘ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Περὶ τῆς δυτικῆς πλευρᾶς. Ἀλλὰ τὰ ζητήματα ταῦτα δὲν ἔχουσιν ἀκόμη κανονισθῆ ὁριστικῶς, καὶ πρόκειται, ὡς εἶπον, καὶ ἐπιτοπίως νὰ μεταβῶσιν οἱ Ἰταλοὶ ἀξιωματικοί, ἵνα ὁρίσωσι τὰ σημεῖα, μέχρι τῶν ὁποίων θὰ φθάσῃ ἡ δικαιοδοσία των. Ταῦτα ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἦναι πεπεισμένη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν ἐπιγνώσει τῶν καθηκόντων της προέβη εἰς πάντα τὰ διαβήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ προβῇ, ὅπως ἐξασφαλίσῃ καὶ ἐνισχύσῃ τὰ ἡμέτερα δίκαια ἐν Μακεδονίᾳ. Καὶ ἠκούσθησαν μὲν ἐκτὸς τῆς Βουλῆς κατηγορίαι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ὀλιγωρίᾳ ἐν τῷ ἐθνικῷ τούτῳ ζητήματι, καὶ ὑπάρχουσιν οἱ φρονοῦντες, ὅτι εἰς ἄλλα μέσα ἔδει νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις πρὸς περιφρούρησιν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών της, καὶ πρὸς ἣν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐνεπιστεύθη τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων του, ὀφείλει νὰ σταθμίζῃ τὰ πράγματα, καὶ μετὰ μελέτην αὐτῶν νὰ προβαίνῃ εἰς τὰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας φρονεῖ λυσιτελεῖς πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Καίτοι δὲ ἡ κατάστασις ἐν Μακεδονίᾳ εἶναι κρισιμωτάτη, ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα πλήρη πεποίθησιν εἰς τὰς πρὸς τὴν Ἑλλάδα διαθέσεις τῶν Μεγάλων Δυνάμεων καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἰσχὺν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅστις διὰ τόσων διῆλθε μέχρι τοῦδε δοκιμασιῶν, ἔχει δι’ ἐλπίδος, ὅτι δὲν θ’ ἀποσπασθῶσιν ὁριστικῶς τῆς μεγάλης Ἑλληνικῆς οἰκογενείας λαοί, οἵτινες συνδέονται μεθ’ ἡμῶν καὶ διὰ κοινῆς καταγωγῆς καὶ διὰ τῆς αὐτῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως. (Εὖγε! καὶ χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§142Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§143ΑΘΩΣ ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὴν ἀπάντησιν ἠδύνατο νὰ εὕρῃ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, βλέπων ἕνα χάρτην. Ἠρώτησεν, ἂν τὰ διαμερίσματα, εἰς ἃ ὡρίσθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ ἑκάστης Δυνάμεως, εἶναι τὰ αὐτά, εἰς τὰ ὁποῖα βραδύτερον θὰ διαιρεθῇ ἡ Μακεδονία, καὶ εἰς ἕκαστον τῶν ὁποίων θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πλειονότης τῶν κατοίκων. Ἐὰν παρηκολούθει τὸ ζήτημα, θὰ ἠδύνατο ν’ ἀναγνώσῃ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι εἰς μὲν τοὺς Αὐστριακοὺς ὡρίσθη ὁλόκληρον τὸ βιλαέτιον τοῦ Κοσσυφοπεδίου, εἰς τοὺς Ἰταλοὺς ὡρίσθη τὸ βιλαέτιον τοῦ Μοναστηρίου, τὸ δὲ τρίτον βιλαέτιον, τὸ βιλαέτιον Θεσσαλονίκης, διῃρέθη εἰς τρία, εἰς τὰ τρία σαντζάκια, τὰ ἀποτελοῦντα τὸ βιλαέτιον, καὶ ὅτι τὸ πρῶτον τῶν σαντζακίων, τὸ σαντζάκιον Θεσσαλονίκης, ὡρίσθη εἰς τοὺς Ρώσσους, τὸ δεύτερον εἰς τοὺς Ἄγγλους, καὶ τὸ τρίτον εἰς τοὺς Γάλλους. Ἐννοεῖται ὅτι, ἐάν ποτε αἱ Δυνάμεις προβῶσιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ὅρου ἐκείνου τῆς συμφωνίας τοῦ Μύρτζστεγ, κατὰ τὸν ὁποῖον νέα διοικητικὴ διαίρεσις τῆς Μακεδονίας θὰ γείνῃ, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς πλειονοψηφίας ἐν ἑκάστῳ νέῳ διαμερίσματι, ἐννοεῖται ὅτι ἡ νέα διοικητικὴ διαίρεσις θὰ ἦναι ὅλως διάφορος τῆς νῦν ὑπαρχούσης καὶ τῆς ληφθείσης ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν διαίρεσιν τῆς Μακεδονίας εἰς πέντε ζώνας, εἰς ἃς ὡρίσθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν πέντε Δυνάμεων.

§144Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§145Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας μοὶ ἀπευθύνει ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσολογγίου. Διότι εἰς τί ἔδειξα ἔλλειψιν μετριοφροσύνης; πότε δὲ εἶπον, ὅτι γινώσκω πράγματα, εἰς τὰ ὁποῖα βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐκλήθη ἵνα συμμετάσχῃ; Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου μὲ ἠρώτησεν, ἂν τὰ διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα ὡρίσθησαν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν διαφόρων ἐθνικοτήτων, εἶναι τὰ αὐτὰ, τὰ ὁποῖα βραδύτερον αἱ Δυνάμεις θὰ χαράξωσι, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς πλειονοψηφίας τοῦ πληθυσμοῦ.

§146Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§147Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Αὐτὸ εἴπετε.

§148ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Αὐτὸ εἴπετε.

§149Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Αὐτὸ εἴπετε, καὶ δύναται ν’ ἀποδειχθῇ τοῦτο ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Αὐτὸ εἴπετε, καὶ ἀπήντησα πρὸς ὑμᾶς — καὶ ὅταν ἀπευθύνησθε πρὸς ἐμέ, ὀφείλετε νὰ δεικνύητε τὸν αὐτὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον δεικνύω καὶ ἐγώ, ἀπευθυνόμενος πρὸς ὑμᾶς, — οὐχί, ὅτι γνωρίζω πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζω, ἀλλ’ ὅτι, ἐὰν ἀνοίξητε ἕνα χάρτην οἱονδήποτε, θὰ ἴδητε, ὅτι τὰ διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα ὡρίσθησαν εἰς τοὺς διαφόρους ἀξιωματικοὺς τῶν διαφόρων ἐθνικοτήτων, ἀντιστοιχοῦσι πρὸς τὰ διαμερίσματα τῆς Τουρκικῆς Διοικήσεως. Αὐτὰ σᾶς ἀπήντησα· σᾶς ἀπήντησα δὲ καὶ ὅτι, ἐὰν παρηκολουθεῖτε τὸ ζήτημα εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας, καὶ τὰς Ἀθηναϊκὰς καὶ τὰς ξένας, ἠδύνασθε νὰ ἀναγνώσητε σχετικὰς πληροφορίας, χωρὶς νὰ ἔχητε διόλου ἀνάγκην νὰ γνωρίζητε ἀπόρρητα, τὰ ὁποῖα οὐδὲ ἐγὼ γνωρίζω.

§150Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παραπέμπω εἰς τὸ ὡρολόγιον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ἀπέναντί σας.

§151Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἐὰν θέλητε, νὰ ἀναστείλητε ὀλίγον τὴν ἀνυπομονησίαν σας.

§152ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖον, ὥστε νὰ μὴ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§153Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν ἀμέσως.

§154ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δύναται ν’ ἀναβληθῇ τὸ ὡρολόγιόν σας.

§155Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Λαμβάνω αὖθις τὸν λόγον, οὐχὶ ἵνα ἐκφέρω παράπονόν τι ἐπὶ ὑπαινιγμῶν, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔκρινεν ἀναγκαῖον νὰ ἀπευθύνῃ — ἐν οὐ δέοντι, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, — περὶ λεχθέντων ἢ γραφέντων ἐκτὸς τῆς Βουλῆς πρὸς ἐπίκρισιν τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ πολιτικὸν κόμμα, τοῦ ὁποίου διευθύνω τὰς ἐργασίας, οὐδέποτε ἀπηύθυνεν οὐδὲ ἐπίκρισιν οὐδὲ αἰτίασιν ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων, οὐχὶ διότι χειροκροτεῖ ἢ ἐπιδοκιμάζει πάντα τὰ ἐπὶ διαφόρων τοιούτων ὑποθέσεων γενόμενα, ἀλλὰ διότι φρονεῖ, ὅτι ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ζητημάτων πάντες οἱ πολῖται πρέπει νὰ ἀποφεύγωσι τὰς ἐπικρίσεις καὶ αἰτιάσεις ἐπὶ τῶν κυβερνητικῶν πράξεων, ὡσανεὶ αὐτοὶ ἦσαν οἱ ἐντολεῖς αὐτῶν. Οὕτως ἐπολιτεύθημεν καὶ ἐπὶ ἄλλης ἐξωτερικῆς ὑποθέσεως πρό τινων ἡμερῶν, ὅτε ἐλάβομεν τὸν λόγον, ἵνα ἐρευνήσωμεν τὰ διαπραχθέντα, καίτοι εἴχομεν ἀφορμὰς νὰ ἐλέγξωμεν τὰς πληροφορίας, ἃς οἱ Ὑπουργοὶ εἶχον δώσει τότε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτε ἐβεβαίουν αὐτήν, ὅτι αἰσίως εἶχε λυθῇ τὸ δημιουργηθὲν τότε ἐξωτερικὸν ζήτημα· ἐσιωπήσαμεν τότε ὅλως, οὐδ’ ἐξηλέγξαμεν τοὺς παρασχόντας ἡμῖν πληροφορίας μὴ ἀκριβεῖς, διότι δὲν προσῆκε νὰ ἐπιφέρωμεν ἐξασθένισιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς πατρίδος, πραγματευομένην ζητήματα ἐθνικά. Ἐνῷ λοιπὸν δὲν ἔχω τὴν προαίρεσιν νὰ παραπονεθῶ κατὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ τοὺς ὑπαινιγμοὺς αὐτοῦ, εὐχαριστῶ αὐτόν, διότι ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅσας ἀνεκοίνωσε πληροφορίας περὶ τῆς καταστάσεως, τῆς ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Χερσονήσῳ κρατούσης, εἰ καὶ αὐταί εἰσιν αὐταὶ ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας μανθάνομεν ἐκ τῶν ἐφημερίδων, καὶ δὲν ἐφωτίσθημεν περισσότερον ἢ ὅσον ἐτυγχάνομεν πεφωτισμένοι. Γνωρίζομεν ὅτι καὶ ἐν ἄλλαις διοικητικαῖς περιφερείαις, ἰδίως δ’ ἐν ταῖς τρισὶ περιφερείαις, τῶν ὁποίων ἐποιήσατο μνείαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὑπάρχει ἀνταγωνισμὸς φυλετικός, καὶ ὅτι δύο ἐθνικότητες ἰδίως ἀνταγωνίζονται. Δὲν πρέπει νὰ μνημονεύσω ἄλλης τινὸς ἐθνικότητος, ἡ ὁποία προβάλλει ἄρτι ἐν τῷ μέσῳ, προσπαθοῦσα νὰ εἰσδύσῃ καὶ αὕτη, οὐδὲ περὶ τῶν ἀξιώσεων, τὰς ὁποίας λέγεται ὅτι ἡ Σερβία προβάλλει. Γνωρίζομεν λοιπόν, ὅτι ἀνταγωνίζονται αἱ εἰρημέναι δύο ἐθνικότητες, ἀλλ’ ὅτι ὁ ἀνταγωνισμὸς οὗτος, ὡς συντελεῖται, εἶναι ἀνταγωνισμὸς ἄνισος διότι, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ ἀνταγωνισμὸς τῆς Βουλγαρικῆς φυλῆς διεξάγεται διὰ πράξεων ἐγκληματικῶν, ὡς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὡμολόγησε, βεβαίως ἐν ἥσσονι μοίρᾳ ἀνταγωνίζονται οἱ Ἑλληνικοὶ πληθυσμοί, οἵτινες ἀντιπροσωπεύουσι τὴν ἐξευγενισμένην φυλήν, τῆς ὁποίας τυγχάνουσι μέλη. Καὶ οἱ μὲν Ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ ἀνταγωνίζονται ἀνταγωνισμὸν πνευματικόν, ἀνταγωνισμὸν ἠθικόν, ἀνταγωνισμὸν ἐκπολιτιστικόν. Ἀφοῦ δ’ οὕτω πως συντελεῖται ὁ ἀνταγωνισμός, δὲν πρέπει νὰ κρύψω ὅ,τι εἶπον πρὸ μικροῦ, ὅτι ὁ ἀνταγωνισμὸς εἶναι ἄνισος, ὁ δ’ Ἑλληνισμὸς τίθεται ἐν ἥσσονι μοίρᾳ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡμεῖς προσεδοκῶμεν, ὅτι ἡ κυρίαρχος Δύναμις ἤθελε προσπαθήσει ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ νὰ προστατεύσῃ τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς κατὰ τῶν διὰ τῶν κακουργιῶν καὶ τῶν ἐγκλημάτων προσπαθούντων νὰ ἐπικρατήσωσιν ἐν τῷ ἀνταγωνισμῷ. Ὁμολογῶ δ’ ὅτι ὑπῆρξε χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ πράκτορες τῆς Ἑλλάδος ἐν Μακεδονίᾳ μοὶ ἐξεδήλουν καὶ ἐκεῖνοι τοιαύτην τινὰ πεποίθησιν. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ κυρίαρχος Δύναμις περιήχθη νῦν εἰς περιστάσεις, αἵτινες ἴσως δὲν καθιστῶσιν εὔκολον εἰς αὐτὴν νὰ καταστείλῃ τὰ εἰρημένα ἐγκλήματα, εἰς τὰ ὁποῖα καταφεύγουσιν οἱ Βούλγαροι, ὅπως ἐξασθενίσωσι τὸ Ἑλληνικὸν στοιχεῖον, ὅπως ἀποθαρρύνωσιν αὐτό, διὰ νὰ τὸ ὑποτάξωσιν, ἤλπιζον, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Εὐρώπη ἀπεφάσισε νὰ λάβῃ, ὅπως ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν καὶ τὴν γαλήνην ἐν τῇ Χερσονήσῳ, ὅτι, λέγω, τὰ μέτρα ταῦτα ἤθελον παράσχει τὴν προσήκουσαν ἀσφάλειαν εἰς πάντας τοὺς πληθυσμούς, καὶ ἑπομένως εἰς τοὺς ὁμοεθνεῖς ἡμῶν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν ἦλθεν ἴσως ἔτι ἡ ὥρα, ἵνα οἱ ἐνεργοῦντες κατ’ ἐντολὴν καὶ κατὰ συναίνεσιν τῶν Μεγάλων Δυνάμεων προβῶσιν εἰς τοιαῦτα μέτρα, ὑπολαμβάνω ὅτι προσῆκε νὰ μὴ ἐγκαταλειφθῇ ἄνευ ἀμύνης ὁ Ἑλληνισμός, ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῶσι συμβουλαὶ εἰς ἐκείνους, οἵτινες καταδιώκονται ὑπὸ λῃστῶν ἢ δολοφόνων, νὰ δοθῶσι συμβουλαί, ὅτι ἀποβαίνει ἀναγκαῖον καὶ αὐτοὶ νὰ ἀμυνθῶσι, διότι δύνανται ὄντως νὰ ἀμυνθῶσιν. Ἐγὼ προσδοκῶ, ὅτι τὰ ἐφαρμοζόμενα μέτρα ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐπὶ τῆς Χερσονήσου ὑπαγορεύει ἡ εἰλικρινὴς προαίρεσις τῆς Εὐρώπης, ὅπως μὴ ἀφήσῃ νὰ κατασταθῶσιν ἐπὶ τῆς Χερσονήσου ταύτης ἐπικρατοῦντα τὰ ἐγκλήματα, ἡ βία, οἱ φόνοι καὶ αἱ λεηλασίαι. Ἐπειδὴ δὲ πιστεύω, ὅτι ἡ Εὐρώπη ταχέως θέλει ἀποβλέψει εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην, ἐπειδὴ ἐλπίζω, ὅτι θέλει κατανοήσει τὴν ἀνισότητα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, καὶ θέλει μεταποιήσει τὸν ἀνταγωνισμὸν εἰς ἀνταγωνισμὸν εὐγενῆ, ἐκπολιτιστικόν, ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι μετ’ εὐμενείας θέλει ἀποβλέψει πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν στοιχεῖον καὶ θέλει ὑποβοηθήσει αὐτό, ὅπως κατισχύσῃ ἐπὶ τῆς Χερσονήσου ὁ πολιτισμός, ἡ ἀλήθεια, ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡ πρὸς ἠθικὴν καὶ ὑλικὴν προκοπὴν τῶν λαῶν ὤθησις. Ἐπειδὴ δὲ τοιαῦται θερμαίνουσιν ἡμᾶς ἐλπίδες, πρέπει νὰ μὴ ἐγκαταλίπωμεν ἐν ἀποθαρρύνσει τοὺς κακοποιουμένους ὁμοεθνεῖς ἡμῶν, καὶ πρέπει νὰ συμβουλεύωμεν αὐτοὺς, ἵνα ἀμύνωνται διὰ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς μέσων κατὰ τῶν κακουργούντων, καὶ νὰ ἐνθαρρύνωμεν αὐτοὺς εἰς τὴν ἄμυνάν των ταύτην.

§156Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν σκοπὸς, Κύριοι, τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ἦτο νὰ ἀκουσθῶσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ φωναὶ διαμαρτυρίας κατὰ τῶν ἐνεργειῶν, τὰς ὁποίας τόσον εὐστόχως ἐχαρακτήρισεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ἐπικροτῶ εἰς τὸν σκοπὸν τοῦτον, διότι φρονῶ, ὅτι τοιαῦται φωναὶ ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῶσιν, ὅτι τοιαῦται διαμαρτυρίαι ἔπρεπε νὰ διατυπωθῶσι, διατυπωθεῖσαι δὲ ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, λαμβάνουσι τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν προσδίδει αὐταῖς ἡ ἔξοχος θέσις, ἣν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τῇ χώρᾳ κατέχει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς διαμαρτυρίας ταύτας ἑνώνει τὰς διαμαρτυρίας αὑτῆς· ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι τὸ καθῆκον αὑτῆς ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ προσεπάθησε πάντοτε νὰ ἐκπληρώσῃ. Συνειδυῖα τὰς μεγάλας δυσκολίας, αἱ ὁποῖαι πανταχόθεν προβάλλονται, προσπαθεῖ ἀείποτε, ἵνα τὸ καθῆκον τοῦτο εὐλαβῶς ἐκτελέσῃ καὶ ἐθνικῶς ἐπιτελέσῃ. Δὲν πρέπει δὲ νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ἐδήλωσεν ὅτι ὤφειλον νὰ συμβουλευθῶσιν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Μακεδονίας, ὅτι αἱ συμβουλαὶ αὗται δὲν ἐδόθησαν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αἱ συμβουλαὶ αὗται δὲν δίδονται, ὅτι αἱ συμβουλαὶ αὗται δὲν θὰ ἐξακολουθήσωσι νὰ δίδωνται. Ἔχομεν δι’ ἐλπίδος, Κύριοι, ὅτι αἱ Μεγάλαι Δυνάμεις, εὐθὺς ὡς δυνηθῶσι νὰ δράσωσι, — διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι ἐντὸς ὀλιγίστων ἡμερῶν ἡ παρουσία 25 ἀξιωματικῶν, μ’ ὅλην τὴν ἠθικὴν δύναμιν, ἣν ἔχουσιν, ἠδύνατο νὰ φέρῃ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως ἐν Μακεδονίᾳ, — ἔχομεν, λέγω, δι’ ἐλπίδος, ὅτι αἱ Μεγάλαι Δυνάμεις σὺν τῷ χρόνῳ θὰ αἰσθανθῶσιν, ὅτι, ἂν ἡ κατάστασις αὕτη ἐξακολουθήσῃ, τὸ κῦρος αὐτῶν θὰ μειωθῇ, εἶναι δὲ ἀδύνατον νὰ παρίστανται διὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν ἀπαθεῖς πρὸ τῶν τελουμένων. Ἔχομεν δι’ ἐλπίδος, ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη θέλει ἐπὶ τέλους βελτιωθῆ, καὶ θέλουσιν αἱ διάφοροι φυλαὶ ἀφεθῆ ἐλεύθεραι ἐν τῇ κινήσει αὑτῶν, ἵνα ἀποδείξωσι διὰ τῆς ἐλευθέρας αὑτῶν δράσεως, ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα, ἔνθα ἐπικρατοῦσιν. Ἔχομεν δι’ ἐλπίδος, ὅτι διὰ τοῦ φόβου, τοῦ τρόμου καὶ τῶν δολοφονιῶν δὲν θὰ παραχαραχθῇ ἡ ἀλήθεια καὶ δὲν θὰ παρασταθῇ εἰς τὰ ὄμματα τῆς Εὐρώπης, ὅτι χῶραι κατοικούμεναι πράγματι ὑπὸ Ἑλλήνων κατοικοῦνται ὑπὸ Βουλγάρων. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Εὐρώπη θ’ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον, δὲν μὲ ταράττουσι δὲ τὰ λεχθέντα, ὅτι δῆθεν δὲν ἐφηρμόσθησαν εἰς ὅλα τὰ μέρη τὰ μέτρα τῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς χωροφυλακῆς, καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι τὰ ἀποκλεισθέντα μέρη μόνα θεωροῦνται ὡς Ἑλληνικά. Τοῦτο, Κύριοι, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐφηρμόσθησαν μέχρι τοῦδε τὰ μέτρα τῆς διοργανώσεως τῆς χωροφυλακῆς εἰς ὅλην τὴν Μακεδονίαν, εἶναι ἡ ἔλλειψις προσωπικοῦ. Πανταχόθεν ἔχομεν τὴν πληροφορίαν ταύτην, πάντες δὲ οἱ δυνάμενοι νὰ ἐκφέρωσιν αὐθεντικὴν γνώμην λέγουσιν εἰς ἡμᾶς, ὅτι εἰς ἅπαντα τὰ μέρη, τὰ ἐξαιρεθέντα ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἐκτὸς τῶν κατοικουμένων ὑπὸ Τουρκαλβανῶν, θὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ μεταρρυθμίσεις τῆς χωροφυλακῆς, βραδύτερον δὲ καὶ αἱ μεταρρυθμίσεις αἱ διοικητικαί...

§157Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τῆς πληροφορίας ταύτης, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐλάβομεν σημείωσιν.

§158Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Χαίρω, ὅτι ἐλάβετε σημείωσιν, διότι εἶναι ἴσως τὸ σπουδαιότερον τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεκοινώθησαν τὴν ἑσπέραν ταύτην. Καὶ ἤκουσα, Κύριοι, μετὰ προσοχῆς τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεσολογγίου ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσολογγίου νὰ τῷ εἴπω, ὅτι αὐστηροτάτην καὶ ἄδικον κατ’ ἐμὲ γλῶσσαν μετῆλθε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἰς παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἣν ἠδύνατο ἴσως νὰ μὴ κάμῃ, ἀπήντησεν ὁ κ. Βουλευτὴς διὰ τοιαύτης ἐπιθέσεως, ὥστε ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω χάριτας πρὸς τὸν συνάδελφόν μου διὰ τὴν μετριοπαθῆ ἀπάντησιν αὐτοῦ· διότι βεβαίως ἐγὼ, ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ, δὲν ἤθελον ἀπαντήσει διὰ γλώσσης τόσον μετριοπαθοῦς.

§159Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μὲ προεκάλεσε.

§160Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι τὸ πλεῖστον μέρος τῆς ἀγορεύσεώς σας οὐδὲν ἕτερον ἦτο ἢ συμβουλαὶ πρὸς τὰς Μεγάλας Δυνάμεις, ἠδύνατο νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ, ὅτι δὲν ἠξεύρει ποῖος εἶναι ὁ τίτλος, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἔρχεσθε ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης νὰ συμβουλεύητε τὰς Μ. Δυνάμεις, διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ πλεῖστον τῆς ἀγορεύσεως ὑμῶν περιεστράφη εἰς συμβουλὰς πρὸς τὰς Μ. Δυνάμεις. Καὶ ἐλέγετε πρὸς αὐτάς: λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰ τελούμενα, ἀποφασίσατε δὲ, ὅτι ὅσα χωρία ἐγκαταλείπουσι τὴν Ὀρθοδοξίαν καὶ ἀποδέχονται τὸ Σχίσμα δὲν θέλουσι βραδύτερον θεωρηθῆ ὡς ἀνήκοντα εἰς τὴν φυλὴν, ἣν χαρακτηρίζει τὸ Σχίσμα, ἀλλὰ θέλουσι θεωρηθῆ ὡς ἀνήκοντα εἰς τὴν Ὀρθοδοξίαν καὶ ἑπομένως ὡς Ἑλληνικά. Αἱ συμβουλαὶ αὗται εἶναι λαμπραὶ, ἀλλ’ ἠπατήθη ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσολογγίου, ἐὰν ὑπέθεσεν ὅτι εἴχομεν ἀνάγκην νὰ τὰς ἀκούσωμεν παρ’ αὐτοῦ, ἵνα παρακαλέσωμεν, ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῶν Δυνάμεων. Προέβη καὶ εἰς ἑτέραν παρατήρησιν ὁ κ. Βουλευτὴς, καὶ ἠρώτησεν, ἂν αἱ διαιρέσεις αἱ διοικητικαὶ, αἱ ἐκδηλούμεναι διὰ τῆς μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων Μεγάλων Δυνάμεων διαιρέσεως τῆς χώρας, θ’ ἀποτελέσωσι τὰς ὁριστικὰς διαιρέσεις, τὰς ἀνταποκρινομένας πρὸς τὴν ἐθνολογικὴν πλειονότητα τῶν κατοίκων. Ἀλλὰ λησμονεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι σήμερον ἔχομεν 5 διαιρέσεις· ἐρωτῶ δὲ τὸν κ. Βουλευτὴν, ἔχομεν ἆρά γε πέντε φυλὰς κρατούσας ἐν Μακεδονίᾳ; Ἐρωτῶ τὸν κ. Βουλευτὴν, εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ σημεριναὶ διαιρέσεις, καὶ νὰ διαιρεθῇ ἡ Μακεδονία εἰς πέντε διαμερίσματα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς κρατούσης φυλῆς;

§161Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§162Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἴπετε. Εἴπετε ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔδει νὰ δηλώσῃ, ἂν αἱ διαιρέσεις τῆς χώρας μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων Κρατῶν εἶναι αἱ ὁριστικαὶ διαιρέσεις, αἱ σχετιζόμεναι πρὸς τὴν ἐθνολογικὴν διάκρισιν τῶν κατοίκων τῆς Μακεδονίας· καὶ παρακαλῶ συμβιβάσατε, ἐὰν δύνασθε, ταῦτα. Ταῦτα ἠδύνατο ν’ ἀπαντήσῃ ὁ συνάδελφός μου κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ ὤφειλεν ἴσως ν’ ἀπαντήσῃ ταῦτα εἰς τὴν τόσον δριμεῖαν κατ’ αὐτοῦ ἐπίθεσιν, τὴν ὅλως ἀδικαιολόγητον. Ἀλλὰ προτιμῶ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν μετριοπαθῆ καὶ ὄντως πολιτικὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ, καὶ νὰ εὐχαριστήσω αὐτὸν, ὅτι προεκάλεσε τὸ ζήτημα ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐπέτρεψεν, ἵνα ἐν τῇ Βουλῇ ἀκουσθῶσι φωναὶ διαμαρτυρίας κατὰ τῶν παθημάτων τῶν ὁμοεθνῶν ἡμῶν καὶ ἐκφράσεις ἐλπίδος, ὅτι αἱ φωναὶ αὗται θὰ συντελέσωσιν, ὅπως παύσωσι τὰ παθήματα ταῦτα. (Ἐπιδοκιμασίαι ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων).

§163Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ μίαν ὥραν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρα 9 καὶ 30′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρα 11 μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κ. Μπέλλος ἔχει τὸν λόγον.

§165ΛΟΥΚΑΣ ΜΠΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰς βαθείας καὶ πολιτικὰς ὄντως ἀγορεύσεις τοῦ πολιοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσολλογγίου Βουλευτοῦ καὶ τὰς ἀπαντήσεις τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐὰν δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ ζητήσω ἐπὶ σημείου τινὸς τὰ φῶτα τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ εἰς τὸ Μακεδονικὸν ζήτημα, ὡς πρὸς τὰς ἐνεργείας τῆς Ρουμανίας ἐν Μακεδονίᾳ. Ἀλλὰ πρὸ τούτου ἐπιτραπήτω μοι νὰ ποιήσωμαι μικρὰν παρέκβασιν, ἀναφερόμενος εἰς τὸ κατ’ ἐμὲ πρακτικώτατον μέρος τοῦ λόγου τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, περὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ ἐνθαρρυνθῶσι καὶ συμβουλευθῶσιν οἱ Ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ ἐν Μακεδονίᾳ νὰ μὴ παραδίδωνται ὡς πρόβατα ἐπὶ σφαγὴν εἰς τῶν δολοφόνων τὰς χεῖρας, ἀλλὰ νὰ ἀντιτάξωσιν ἄμυναν Ἑλληνικὴν καὶ ἀνδρικήν. Διότι εἶναι ἀκατανόητον, Ἕλληνες Μακεδόνες νὰ ὑφίστανται τὸν τρόμον καὶ τὸν φόβον ἀπὸ στοιχεῖα ἄνανδρα ἐντελῶς καὶ ἄγνωστα μέχρι τῆς χθές. Ἤθελον δὲ εὐσεβάστως ὑποβάλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἂν ὄχι τὴν συμβουλήν, ἀλλὰ τὴν ἐμὴν σκέψιν, ἂν ἦναι δυνατόν, νὰ ὑποδείξῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὅμορον Ἐπικράτειαν, ὅτι τὸ συμφέρον αὐτῆς ταυτίζεται πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ἐκεῖ βιούντων Ἑλλήνων, ὅτι ἡ ζωὴ τῶν ἐν Μακεδονίᾳ Ἑλλήνων εἶναι ζωὴ τῆς Τουρκίας, καὶ ὅτι ὀφείλει ἡ Ὀθωμανικὴ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ πρακτικώτερον, προκειμένου περὶ τῆς ἐξοντώσεως τοῦ Ἑλληνισμοῦ, τῆς ἐπιδιωκομένης ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν μας. Οἱ ἐκεῖ πληθυσμοί, γνωρίζω καλῶς, ὅτι ἐπανειλημμένως ἐζήτησαν ὅπλα, τὰ ὁποῖα ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ἀρνεῖται νὰ τοῖς παράσχῃ ἢ τοῖς ἐπιτρέψῃ. Νομίζω λοιπόν...

§166ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι ζητήματα αὐτά.

§167ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν λέγονται αὐτά.

§168Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἐδικαιοῦτο καὶ ἠδύνατο νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν ὅμορον Ἐπικράτειαν, ὅτι, ὅπως ὁ Σουλεϊμὰν ὁ μεγαλοπρεπὴς ἔδωκε τὴν ἄδειαν εἰς τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς νὰ ὁπλοφορήσωσι καὶ σχηματίσωσι τὰ ἀρματωλίκια τὰ ἱστορικά, τοιουτοτρόπως καὶ σήμερον δύναται ἡ Ὀθωμανικὴ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ εἰς τοὺς Ἕλληνας τὸ δικαίωμα νὰ ὁπλοφορήσουν, καὶ νὰ ἐνθαρρύνῃ αὐτοὺς εἰς ἄμυναν, πρὸς τὸ συμφέρον καὶ ἑαυτῆς καὶ τῶν ἐκεῖ ἑλληνικῶν πληθυσμῶν. Τὴν παρέκβασιν ταύτην εἶχον νὰ κάμω. Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι ἀπὼν, ἐπιφυλάσσομαι, ὡς πρὸς τὰς ἐνεργείας τὰς Ρουμανικὰς ἐν Μακεδονίᾳ, εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ ζητήσω πληροφορίας.

§169Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§171ΛΕΩΝ ΜΕΛΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§173Λ. ΜΕΛΑΣ. Μάλιστα. Κύριε Πρόεδρε, ἀπορίαν μοὶ ἐγέννησεν ἡ διανεμηθεῖσα σήμερον ἡμερησία διάταξις. Εἶμαι ἐναντίος εἰς τὴν συχνάκις συμβαίνουσαν αἴτησιν περὶ μεταλλαγῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως ὑπό τινων τῶν κυρίων συναδέλφων, καὶ μάλιστα ὅταν ἡ μεταλλαγὴ αὕτη ζητῆται παρὰ τὴν τάξιν, ἣν ἔταξεν αὐτὴ αὕτη ἡ Βουλή· ἀκριβῶς δέ, προκειμένου περὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τὴν ὁποίαν εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἀναγνωρίζω ὅτι δικαίωμα ἔχει νὰ καταρτίζῃ αὐτὴ καὶ μόνη ἡ Βουλή, φρονῶ, ὅτι δέον πάντες πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ ἔχωμεν μέγαν σεβασμόν. Κατὰ τὴν χθεσινὴν ἡμερησίαν διάταξιν τέταρτον νομοσχέδιον ὑπὸ συζήτησιν ἐτίθετο τὸ νομοσχέδιον περὶ διαρρυθμίσεως τῆς διὰ σκαφάνδρων σπογγαλιείας. Κατὰ τὴν ἀρχικὴν συζήτησιν αὐτοῦ πέντε ἐκ τῶν συναδέλφων ἡμῶν ἐζήτησαν τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπήν. Δυστυχῶς ἀδιαθετῶν ἀνεχώρησα κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως· ἀλλ’ εἶδον ἐκ τῶν πρακτικῶν, ὅτι ἐξακολουθησάσης τῆς συζητήσεως ὁ ἔντιμος ἐξ Ὕδρας βουλευτὴς κ. Γκίκας ἐζήτησε ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ διὰ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, ἡ δὲ Βουλὴ δι’ ἐξαιρετικῆς, οὕτως εἰπεῖν, ψηφοφορίας ἀπεφάνθη, διὰ ψήφων 110 ἐναντίον 12, ὅτι τὸ νομοσχέδιον καλῶς εἶχεν εἰς τὴν θέσιν, ἣν κατεῖχεν, ὅτι καλῶς εἶχεν ἀρχίσει ἡ συζήτησις, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν· ἐὰν δὲ καὶ κατόπιν ἐτύγχανε νὰ εὑρεθῇ ἡ Βουλὴ ἐν ἀπαρτίᾳ, μετὰ τὴν γενομένην ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ κ. Βουλευτοῦ ὑποβληθείσης ἐνστάσεως περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἀναμφιβόλως θὰ ἐξηκολούθει ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἴσως μάλιστα καὶ ἡ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ψήφισις αὐτοῦ. Δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου· ἀλλά, παρακαλῶ, ποῖον ἐκ τῶν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τεθέντων νομοσχεδίων ἐψηφίσθη ἄνευ ἀντιρρήσεως, μικρᾶς ἢ μεγάλης; Φρονῶ ὅμως, ὅτι ἡ σημερινὴ ἡμερησία διάταξις, ἥτις ἀναγράφει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπ’ ἀριθμὸν 30, οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἢ πλήρης ἄρνησις τῆς χθεσινῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι, ὅτε ἡ Βουλὴ χθὲς ἐκλήθη εἰς ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς παραπομπῆς ἢ μὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἁπλῆς ἀστειότητος. Οἱ 110 ψηφίσαντες ὑπὲρ τῆς ἐξακολουθήσεως τῆς συζητήσεως καὶ ὑπὲρ τοῦ ὅτι καλῶς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐνόουν βεβαίως νὰ ἀστειευθῶσιν, οὔτε ἐνόουν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ παραπέμψωσι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὸ βάθος τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀλλ’ ἐνόουν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις σήμερον ἐκ τοῦ σημείου, εἰς ὃ ἔμεινε χθές· διότι ἄλλως δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ ἡ Βουλὴ νὰ μὴ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο — καὶ τὸ λέγω ἐν πλήρει πεποιθήσει — προνοεῖ ἐπαρκῶς οὐ μόνον περὶ τῶν πτωχῶν ἐκείνων ἐργατῶν, τῶν ὁποίων τὸ ἐπάγγελμα τὸ κινδυνωδέστατον θέλει νὰ καταστήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκίνδυνον διὰ τῶν μέτρων, τῶν ἐπιστημονικῶν καὶ τῶν ἰατρικῶν, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει, ἐπειδὴ δὲ ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἡ ὑπὲρ τῶν δῆθεν καταστρεφομένων ἐφοπλιστῶν λαμβανομένη μέριμνα εἶναι ἐπαρκής, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν πάντες νὰ σεβασθῶμεν τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ λάβῃ καὶ πάλιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατεῖχε, διότι δὲν ὑπάρχει μὰ τὴν ἀλήθειαν καὶ λόγος ἀναβολῆς αὐτοῦ. Ἐκτὸς ὅμως τούτου χθὲς τινὲς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐζήτησαν τὴν παραπομπὴν αὐτοῦ εἰς ἐπιτροπήν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι πολλὰ κενὰ εἶχε καὶ ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶχεν ἐπαρκῶς μελετηθῆ. Βεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐν τῇ φιλοτίμῳ αὐτοῦ μερίμνῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, συνέστησεν ἐπιτροπήν, ἧς καὶ ἐγὼ ἀπετέλουν μέρος, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη προέβη εἰς βαθυτάτην ἔρευναν καὶ μελέτην τοῦ πράγματος· τῆς ἐπιτροπῆς μετέσχον ἔγκριτοι πολιτευόμενοι, οἷοι ὁ κ. Λεωνίδας, ὁ κ. Κουντουριώτης, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἰατροὶ καὶ νομικοὶ σύμβουλοι καὶ ναυτιλλόμενοι, καὶ πρὸς πληρεστέραν ἀκόμη ἐπιτέλεσιν τοῦ καθήκοντος τῆς ἐπιτροπῆς ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐκάλεσε καὶ ἀντιπροσώπους τῶν νήσων καὶ ἰδίως τῶν ἐφοπλιστῶν τῶν σπογγαλιευτικῶν πλοιαρίων. Βεβαίως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δύναται νὰ ὑποστῇ τροποποιήσεις, βεβαίως δύναται νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλήν καὶ ὁ ἔγκριτος ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν πεῖραν πολλὰς μάλιστα ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ἐλπίδας, ὅπως πληρωθῶσι τὰ κενά· βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ἀποκλείσῃ συμφέροντα καὶ νὰ ἀποκλείσῃ ἀνθρώπους ἀπὸ τῆς ἐμπορίας τῶν σπόγγων· ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἐὰν ἀφήσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς ἣν θέσιν εὑρίσκεται σήμερον, τριακοστὸν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, τοῦτο σημαίνει ἐντελῆ ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως αὐτοῦ, καὶ ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀφίνομεν ζήτημα φιλάνθρωπον ἐκκρεμὲς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νομίζω ὅτι δὲν ἐξυπηρετοῦμεν καὶ τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία χθὲς ἐμφανέστατα καὶ ἀναμφιλέκτως ἠναντιώθη, οὕτως εἰπεῖν, εἰς τοὺς ζητήσαντας τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, καὶ ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς ἀμέσου συζητήσεως αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο ζητῶ, κύριε Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν, ἂν ἐνόει χθὲς διὰ τῆς ψηφοφορίας νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ πρόκειται εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας, ἢ νὰ συζητηθῇ.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, ὅσα εἴπετε ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἐλέχθησαν καὶ χθὲς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἀλλ’ ὑπῆρξάν τινες, οἱ ὁποῖοι εἶχον γνώμην ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἐζήτησαν νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν. Ἐγένετο ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, καὶ ἡ πρότασις τῆς παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν ἀπερρίφθη. Μετὰ ταῦτα ἐγένετο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ. Ὁ εἰσηγούμενος τῆς πλειονοψηφίας, ἐπειδὴ ἐνόμισεν ὅτι δύναται νὰ τύχῃ ἀντιδράσεως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, καὶ διότι ἐπεθύμει νὰ ψηφισθῶσι τὰ μετὰ ταῦτα νομοσχέδια, τὸ ἔθεσεν εἰς ἣν θέσιν εὑρίσκεται σήμερον. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία, ἐὰν θέλῃ, εἰς τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν νὰ θέσῃ αὐτὸ εἰς ἄλλην θέσιν.

§175Λ. ΜΕΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι οὐδὲν νομοσχέδιον ἐκ τῶν μὴ συνήθων δύναται νὰ ψηφισθῇ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ ἄνευ ἀντιρρήσεως καὶ ἄνευ μεγάλης μελέτης μάλιστα, καὶ ἴσως βασάνου ἑκάστου ἄρθρου· ἀλλὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ συζήτησις πέπεισμαι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι θὰ πείσῃ καὶ αὐτοὺς τοὺς ἐνισταμένους κατ’ αὐτοῦ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει σκοπὸν ἐπιβλαβῆ εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἐφοπλιστῶν, οὔτε εἰς τὰ τῶν ἁλιέων, τοὐναντίον δ’ ἔχει σκοπὸν εὐεργετικόν.

§176ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος πληρέστατα ἔχει δίκαιον καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ οὐσίαν, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πραγματικῶς εἶναι ἐπωφελέστατον· ἀλλ’ ἀκαίρως ἦλθεν ἡ συζήτησις. Κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως δύναται νὰ ζητήσῃ — καὶ πάντες, ὑποθέτω, οἱ Βουλευταὶ ἐπιθυμοῦσιν, ὡς ἐκ τῆς χθὲς γενομένης ψηφοφορίας ἀπεδείχθη, — ὅπως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μετὰ τὴν συζήτησιν τῶν λοιπῶν νομοσχεδίων τεθῇ τέταρτον ἢ πέμπτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§177Λ. ΜΕΛΑΣ. Αὐτὸ ἐζήτησα· νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν.

§178Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Αὐτὸ λέγω. Ἀλλ’ εἶναι ἄκαιρος ἡ πρότασις. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως δύναται νὰ ζητήσῃ πᾶς Βουλευτὴς τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς ἑπομένης. Τότε κανονίζεται ἡ ἡμερησία διάταξις. Ἔχετε πληρέστατα δίκαιον, καὶ ὅλοι ἀναγνωρίζουσιν, ὅτι εἶναι μεγίστης σπουδαιότητος καὶ χρησιμότητος τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι κατὰ τύπους δὲν ἔχετε δίκαιον, ζητοῦντες τὴν πρόταξιν αὐτοῦ σήμερον.

§179Λ. ΜΕΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω ἐπὶ τοῦ ζητήματος κατ’ ἀρχήν. Ἐγὼ ἐρωτῶ καὶ θέλω νὰ μάθω, ἂν εἰς τὸ μέλλον, ὅταν ἡ Βουλὴ καλῆται ν’ ἀποφανθῇ ἐπί τινος ζητήματος καὶ δεχθῇ διὰ ψηφοφορίας κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν τὴν συζήτησιν αὐτοῦ ἄνευ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν, ἂν τοῦτο σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέρχηται ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς ἐνόει. Αὐτὸ ἐρωτῶ, διότι χθὲς ἐψηφίσθη τὸ ζήτημα, καὶ ἀπερρίφθη ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ διὰ καταπληκτικῆς πλειονοψηφίας, ἀπεφασίσθη δὲ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲ ποῖον ἦτο; ὅτι, ἐνῷ χθὲς τὸ νομοσχέδιον εἶχε τὸν ἀριθμὸν 4, σήμερον κατέχει τὸν ἀριθμὸν 30. Ἐρωτῶ λοιπὸν, μόνον κατ’ ἀρχὴν, ἂν σημαίνει ὅτι εἰς τὸ μέλλον, ὅταν θὰ ψηφίζῃ ἡ Βουλὴ, θὰ ἐπέρχηται ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα ἐκείνου, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ψηφίζει, διὰ νὰ ἠξεύρω, ὅταν θέλω ναὶ, νὰ λέγω ὄχι, καὶ ὅταν θέλω ὄχι, νὰ λέγω ναί.

§180Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν καθαρὰ τὰ ζητήματα. Εἶναι ὁ μόνος τρόπος, ὅπως τὰ λύσωμεν. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος τῆς Συνόδου, Κύριοι, ἔχομεν δὲ ὅλοι τὴν πεποίθησιν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ παρατείνωμεν ἐπ’ ἄπειρον τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως, ἐὰν ἀναχωρήσωμεν ἐκ τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ γεγονότος τούτου, πρέπει κατ’ ἀνάγκην ν’ ἀποδεχθῶμεν καὶ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ συντελέσωσιν, ὥστε ἐντὸς τῆς Συνόδου ταύτης νὰ ψηφισθῶσιν ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖα, νὰ ψηφισθῇ δὲ καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς, διότι ἄνευ Προϋπολογισμοῦ δὲν δύναται νὰ λήξῃ ἡ Σύνοδος. Ἐκ τῶν ἰδεῶν τούτων ὁρμωμένη ἡ πλειονοψηφία δέχεται τὴν πρόταξιν νομοσχεδίων τινῶν· εὐθὺς ὅμως, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς συζητήσεως, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα πρόκειται νὰ προκαλέσωσι μεγάλην συζήτησιν, καθίσταται ἀδύνατος ἡ ἐντὸς τῆς Συνόδου ταύτης ψήφισις αὐτῶν, ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ παραλύσωμεν τὰς ἐργασίας. Ἑπομένως ἔχομεν ἀπόφασιν νὰ περιορίσωμεν τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς εἰς ἐκεῖνα μόνον τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα θεωροῦμεν ἀπολύτως ἀναγκαῖα. Ταῦτα δὲ εἶναι τὰ ἑξῆς· τὰ νομοσχέδια τὰ ναυτικὰ, τὰ τρία ἢ τέσσαρα νομοσχέδια, τῶν ὁποίων ἀποτέλεσμα εἶναι οἰκονομίαι, τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον καὶ ὁ Προϋπολογισμός. Αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα...

§181Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὅλα τὰ ναυτικά;

§182Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προέτεινεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διότι τὰ ἄλλα δύνανται ν’ ἀναβληθῶσιν εἰς ἄλλην Σύνοδον. Εἶναι ἀδύνατον νὰ νομίσωμεν, ὅτι ἐν τῇ Συνόδῳ ταύτῃ ὅλα τὰ ζητήματα θὰ κανονισθῶσι καὶ θὰ λυθῶσι. Πρέπει ἑπομένως νὰ χαράξωμεν μίαν ὁδόν. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ σπογγαλιείας, ἐὰν πρόκηται τοῦτο νὰ μὴ γεννήσῃ πολλὰς συζητήσεις· ἐὰν ὅμως πρόκηται νὰ γεννήσῃ πολλὰς συζητήσεις, ὁμολογῶ ὅτι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παρακαλέσω τὴν πλειονοψηφίαν ν’ ἀποφασίσῃ, ἵνα εἰς τὴν Σύνοδον ταύτην μὴ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχουσι καὶ νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος, καὶ τὰ νομοσχέδια ταῦτα, καθ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ γεννήσωσι συζητήσεις, θὰ ψηφισθῶσιν· ἐὰν ὅμως πρόκηται νὰ γεννήσωσι συζητήσεις, θὰ ἀναβληθῇ καὶ ἡ ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις δι’ ἄλλην Σύνοδον. Πρακτικῶς λοιπὸν σκεπτόμενοι εἴμεθα ἠναγκασμένοι εἰς τοῦτο νὰ καταλήξωμεν, ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ λήξῃ ἡ Σύνοδος χωρὶς νὰ ψηφισθῶσι τὰ θεωρούμενα ὡς ἀπολύτως ἀναγκαῖα νομοσχέδια, χωρὶς νὰ ψηφισθῇ ὁ Προϋπολογισμός. Ἐννοεῖται ὅμως, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τοιαύτην ἰδέαν δὲν δύναται νὰ ἔχῃ. Νομίζω, ὅτι ἔθεσα τὰ ζητήματα σαφῶς, καὶ ὅτι πᾶσα συζήτησις καθ’ ἑκάστην πρὸς πρόταξιν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου εἶναι ἐντελῶς περιττή, διότι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται, καθ’ ὅσον βλέπω, νὰ παρατείνῃ πλέον τῶν 10 ἢ 12 ἡμερῶν τὰς ἐργασίας αὐτῆς, διότι εἴμεθα, Κύριοι, εἰς τὰς ἀρχὰς Ἰουνίου.

§183Λ. ΜΕΛΑΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νομίζω ὅτι παύει πᾶσα περαιτέρω συζήτησις. Ἤθελον μόνον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν τυχὸν πεισθῇ, ἔστω καὶ δι’ ἐξωδίκων πληροφοριῶν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν θὰ προκαλέσῃ ἀντιδράσεις, οἵας φαντάζεται, νὰ δεχθῇ τοὐλάχιστον νὰ συζητηθῇ πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ τότε θὰ ἔχωμεν τὴν ἐλπίδα νὰ ψηφισθῇ, καὶ θ’ ἀναμένωμεν τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ὕδρας Βουλευτήν, ὅστις ὁμολογουμένως πολλὰς σοφὰς δύναται νὰ δώσῃ γνώμας, νὰ συζητήσῃ. Ἀλλὰ ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἐκφραζώμεθα δὲν εἶναι ὀρθόν.

§184Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Ἀγυιᾶς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ἔχει ἀνάγκην μακρᾶς μελέτης καὶ συζητήσεως, καὶ πρὸς τοῦτο θὰ χρειασθῶσι 15 τοὐλάχιστον ἡμέραι.

§185Λ. ΜΕΛΑΣ. Ὁ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς ἔλυσε τὸν Γόρδιον δεσμόν! Τὸν συγχαίρω καὶ διὰ τὰ φιλάνθρωπα αἰσθήματά του καὶ διὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπὶ 15 ἡμέρας θὰ μᾶς βασανίσῃ!

§186Π. ΓΚΙΚΑΣ. Εὐχαριστοῦμεν διὰ τὴν φιλανθρωπίαν, τὴν ὁποίαν ἐκδηλοῦτε, καὶ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ποτε ἐπέδειξε δι’ ἔργων, ἀλλὰ πάντοτε διὰ λόγων.

§187Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τῇ προτάσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπεφασίσθη ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, ὅπως σήμερον συζητηθῶσι τὰ νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος, δηλαδὴ ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Ἀλλὰ καίτοι ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, —ἥτις νομίζω ὅτι εἶναι σοβαρά, —ἐν τούτοις δὲν βλέπω ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὰ νομοσχέδια ταῦτα. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ μὴ δεχθῇ νὰ συζητηθῶσι σήμερον τὰ νομοσχέδια ταῦτα, παρακαλῶ αὐτὸν, ἵνα αὔριον ἢ τοὐλάχιστον μεθαύριον προταχθῶσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις. Διότι, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουσι νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα προστατεύουσι τοπικὰ συμφέροντα σπουδαῖα, ὑπάρχουσι χρήματα κατατεθειμένα ἰδιωτικῇ πρωτοβουλίᾳ, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσωσι διὰ διοχέτευσιν ὑδάτων, ὑπάρχουσι χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσωσι διὰ δημοτικὴν ὁδοποιΐαν, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ προταχθῶσιν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν θὰ προκαλέσωσι συζήτησιν, ἀλλὰ μόνον δι’ ἁπλῆς ἀναγνώσεως ἐντὸς δέκα λεπτῶν θὰ ψηφισθῶσι.

§188Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐδήλωσα καθαρῶς, ὅτι οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχω πρὸς τοῦτο· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξηγήσω, πῶς συνέβη καὶ δὲν ἐτάχθησαν σήμερον πρῶτα τὰ νομοσχέδια ταῦτα. Ὁμολογῶ ὅτι εἶπον νὰ προταχθῶσι τὴν Τετάρτην, ἤτοι σήμερον, ἀλλὰ τὸ εἶπον ὑποθέτων ὅτι κατὰ τὰς τρεῖς ἐν τῷ μεταξὺ συνεδριάσεις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι τὰ τρία ναυτικὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ δυστυχῶς ἕνεκα ἐλλείψεως ἀπαρτίας, δὲν κατωρθώθη νὰ ψηφισθῶσι, καὶ διὰ τοῦτο τὰ νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος δὲν ἐτέθησαν σήμερον πρῶτα· σᾶς βεβαιῶ ὅμως, ὅτι τοῦτο θὰ γείνῃ εὐθὺς ὡς ψηφισθῶσι τὰ ναυτικὰ νομοσχέδια.

§189Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μεταξὺ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων ἐδέχθη νὰ προταχθῇ καὶ ἡ πρότασις νόμου περὶ καταργήσεως τῆς ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον, καὶ ἐδήλωσε ποῖα νομοσχέδια θὰ ψηφισθῶσι.

§190Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐδήλωσα ποῖα νομοσχέδια θὰ ψηφισθῶσιν· ἐδήλωσα ποῖα εἶναι ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον αὐτῇ νὰ ἐπιμείνῃ, ἵνα ψηφισθῶσι. Δὲν ἀποκλείω ὅμως τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῆς ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον, διότι βλέπω ὅτι ὑπὲρ αὐτοῦ εἶναι ἡ κοινὴ γνώμη τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ δὲν παραδέχομαι νὰ προταχθῇ, διότι εὑρίσκω, ὅτι τὰ νομοσχέδια τὰ ναυτικὰ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς σταφίδος εἶναι πολὺ μεγαλειτέρας σπουδαιότητος τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῆς ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον· νομίζω δὲ, ὅτι οὐδόλως θὰ ζημιωθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν αὐτοὺς ἀναβληθῇ ἐπὶ ἕξ ἢ ὀκτὼ ἡμέρας.

§191Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Βεβαίως τὰ συμφέροντα τὰ συνδεόμενα πρὸς τὰ ναυτικὰ νομοσχέδια εἶναι μεγαλειτέρας σπουδαιότητος· ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται περὶ νομοσχεδίου μικροῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει συζήτησιν, παρακαλῶ, ὅπως μεταξὺ τῶν τοπικοῦ συμφέροντος πρῶτον ἀναγραφῇ αὐτό.

§192ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ ἔχω γνώμην ἀντίθετον πρὸς τὴν γνώμην, ἣν ἐξέφρασαν ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς περὶ τῶν νομοσχεδίων τοπικοῦ συμφέροντος. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων, ἅτινα ἀφορῶσιν εἰς τοπικὰ συμφέροντα. Ἡ Βουλὴ καθῆκον ἔχει νὰ συζητήσῃ τὰ γενικοῦ συμφέροντος νομοσχέδια, τὰ ἀφορῶντα ὁλόκληρον τὸ Κράτος, οἷα εἶναι τὰ νομοσχέδια τὰ ναυτικὰ, τὸ νομοσχέδιον τὸ σταφιδικόν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι νομοσχέδιον τοπικοῦ, ἀλλὰ καθολικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον σήμερον οἱ ἀξιότιμοι ἐκ Θεσσαλίας Βουλευταί...

§193Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Αὐτὸ δὲν περνᾷ! (θόρυβος).

§194ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Αὐτὸ εἶναι νομοσχέδιον καθολικοῦ ἐνδιαφέροντος, δὲν ἀφορᾷ τοὺς Θεσσαλοὺς μόνον· εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δεῖται πολλῆς προσοχῆς καὶ πολλῆς συζητήσεως. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ προτάξωμεν τῶν νομοσχεδίων τούτων τὰ νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προκαλέσωσι συζητήσεις, καὶ πολλὰ τῶν ὁποίων ἐπιβαρύνουσι καὶ θὰ ἐπιβαρύνωσι τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Πρέπει, κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ συζητηθῶσιν ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ καθολικοῦ συμφέροντος διὰ τὴν χώραν, τουτέστι τὰ ναυτικά, τὸ σταφιδικὸν καὶ τὸ περὶ τοῦ σίτου, καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων τῶν ἀφορώντων τοπικὰ συμφέροντα, διότι πρόκειται καθαρῶς περὶ συναλλαγῆς.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως λαχείου ὑπὲρ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1.) Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§196Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῶσι μίαν τροπολογίαν. Προτείνω, ἡ ὑπηρεσία τοῦ λαχείου νὰ διεξάγηται ἐν τῷ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν γραφείῳ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, καὶ ὄχι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν. Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δύσκολον, διότι τὸ γραφεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ἔχει ἀξιωματικοὺς ἀρκετὰ πεπειραμένους, καὶ ἄλλους δύναται τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ προσκολλήσῃ εἰς αὐτό.

§197Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εὑρίσκω καταλληλότερον νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπάρχουσι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰδικοὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν λογιστικήν, ἥτις ἀπαιτεῖται. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀνετέθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν αὐτὴ ἡ φροντὶς, — διότι περὶ φροντίδος πρόκειται, — τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν θὰ δώσῃ πάντοτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τὰ ἐκ τοῦ λαχείου προερχόμενα.

§198Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Φρονῶ ὅτι οὐδεμία δαπάνη θὰ γένηται, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ θὰ διεξάγωσι τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται. Ἀφοῦ ὑφίσταται γραφεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ ὑπάρχει ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ, διευθύνων αὐτὸ, καὶ ἀφοῦ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν δύναται νὰ χορηγήσῃ τοὺς ἀναλόγους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι εἶναι ἀρκούντως πεπειραμένοι, διότι εἶναι εἰδικοὶ λογισταὶ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ ἐπιμείνῃ.

§199Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἰσχυρίσθη, ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὸ τμῆμα αὐτὸ νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει πεπειραμένους λογιστικοὺς ὑπαλλήλους. Διαβεβαιῶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὅτι εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ὑπηρετεῖ οἰκονομικὸς ἀξιωματικὸς πεπειραμένος καὶ δυνάμενος νὰ συγκριθῇ μὲ τοὺς ἱκανωτέρους λογιστικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν· εἶναι ὁ κύριος Θεοχάρης, ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ Οἰκονομικοῦ σώματος τοῦ Ναυτικοῦ, ἐντιμότατος καὶ λίαν πεπειραμένος. Δύναται λοιπὸν κάλλιστα τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν νὰ διεξάγῃ τὸ γραφεῖον τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἐγὼ ὅμως δὲν ἐπιμένω εἰς τοῦτο, διότι ἴσως εἶναι ἀνάγκη ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ κάμωμεν νέον τινὰ τμηματάρχην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§200Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δὲν θὰ γείνῃ.

§201Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀποκλείεται καὶ ὑπὸ τοῦ νόμου ἡ προσθήκη ὑπαλλήλων.

§202Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Καὶ πάλιν θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ μεταβληθῇ ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ ἀντὶ «Λαχεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου» νὰ τεθῇ ὁ τίτλος «Προνομιοῦχον Λαχεῖον τῆς Ἑλλάδος», διότι μὲ τὸν ἤδη ὑπάρχοντα τίτλον δὲν θὰ δύναται νὰ κυκλοφορῇ πανταχοῦ, καὶ τὸ λαχεῖον αὐτὸ περιμένει πολλὰ ἀπὸ τὰ ἔξω τῆς Ἑλλάδος μέρη.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασίς σας αὕτη ἀπερρίφθη χθές.

§204Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει καὶ πάλιν τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν γνώμην των, ἀφοῦ ὑπάρχει ἡ ὑπηρεσία ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀποδέχεται τὴν γνώμην σας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§206Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§207Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ ὁρίσωμεν ἓν ἑκατομμύριον λαχνῶν πρὸς 3 δραχμὰς ἕκαστον.

§208ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§209Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς θὰ κάμητε τὸν πίνακα τῶν λαχνῶν, ἐὰν δὲν πωληθῶσιν ἅπαντες;

§210Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος θὰ ὁρίσωμεν τοῦτο, καὶ θὰ ὁρίσωμεν τὴν ἀναλογίαν μεταξὺ τῶν πωλουμένων καὶ τῶν λαχνῶν. Οὕτω γίνεται καὶ εἰς τὸ λαχεῖον τῶν Ἀρχαιοτήτων.

§211Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω, ὅπως τὰ ἔξοδα τοῦ λαχείου πληρώνωνται οὐχὶ ἐκ τοῦ κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσάγηται εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἀλλ’ ἐκ τοῦ κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διατεθῇ εἰς τὰς κληρώσεις· νὰ ἦναι δὲ ἀκέραιον καὶ ὡρισμένον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσέρχηται εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν λαχνῶν.

§213Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὅπως δήποτε τὰ ἔξοδα νὰ βαρύνωσι τὸ ποσὸν τῶν κληρώσεων.

§214Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὴ ζητεῖτε νὰ βαρύνωνται αἱ κληρώσεις, διότι διὰ τῶν κληρώσεων θὰ ἔχωμεν πωλήσεις πολλῶν λαχνῶν. Ἂς ἀφήσωμεν λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, περιορίζοντες μόνον τὸ τίμημα εἰς τρεῖς δραχμὰς δι’ ἕκαστον ἀριθμόν, καὶ αὐξάνοντες τὸ ὁλικὸν ποσὸν τῶν λαχνῶν εἰς ἓν ἑκατομμύριον. Μὴ συζητεῖτε περὶ τῶν δαπανῶν, ποῖον θὰ βαρύνωσιν αὐταί. Ἂς εὐδοκιμήσῃ τὸ λαχεῖον, καὶ κατόπιν θὰ ἴδωμεν, τί πρέπει νὰ γείνῃ εἰς τὸ μέλλον.

§215Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ τιμὴ τῶν τριῶν δραχμῶν δι’ ἕκαστον γραμμάτιον τοῦ λαχείου βεβαίως δὲν θὰ ἦναι εἰς χρυσόν, ἀλλ’ εἰς χαρτί.

§216Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως χάρτιναι δραχμαί.

§217Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν θὰ γείνωσιν 1,000,000 οἱ ἀριθμοὶ πρὸς 3 δραχμὰς ἕκαστος, νομίζω ὅτι πρέπει καὶ ὑπὲρ τοῦ δυστυχοῦς Δημοσίου κἄτι νὰ εἰσφέρηται.

§218ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι, ὄχι.

§219Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἐννοῶ μέγα ποσόν. Διατὶ νὰ μὴ εἰσπράττῃ τὸ Δημόσιον, εἴτε διὰ φόρου χαρτοσήμου, εἴτε κατ’ ἄλλον τρόπον, μικρὸν ποσόν, ἔστω καὶ μέχρις 100,000 δραχμῶν, ἐκ τοῦ λαχείου; Ὅλοι φροντίζομεν ν’ ἀποσπῶμεν ἀπὸ τὸ Δημόσιον μικρὸν ἢ μέγα ποσόν, καὶ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου οὐδόλως φροντίζομεν. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ καὶ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἓν ποσὸν μέχρις 100,000 δραχμῶν, εἰσπραττόμενον εἴτε ὡς φόρος χαρτοσήμου, εἴτε κατ’ ἄλλον τρόπον.

§220ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§221Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ τρίτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 4 ὑποβάλλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν γνώμην μου. Ἀντὶ νὰ δίδηται τὸ ἥμισυ τῶν ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν γραμματίων τοῦ λαχείου εἰσπράξεων εἰς τοὺς κερδαίνοντας λαχνούς, νομίζω ὅτι ὀρθότερον εἶναι, ἐπειδὴ τὸ λαχεῖον τοῦτο δὲν δημιουργεῖται πρὸς κερδοσκοπίαν, ἀλλ’ ἐνέχει καὶ τὸν ὑψηλὸν ἐθνικὸν σκοπὸν, χάριν τοῦ ὁποίου ἱδρύεται, νομίζω, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ διατίθηται διὰ τοὺς κερδαίνοντας λαχνοὺς τὸ ¼ τῶν εἰσπράξεων. Τοῦτο εἶναι ὀρθὸν, νομίζω. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὸ τελευταῖον λαχειοφόρον δάνειον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἡ Τράπεζα εἰσέπραξεν 20,000,000, καὶ διαθέτει ὑπὲρ τῶν κερδαινόντων λαχνῶν μόνον 85,000 δραχμὰς εἰς ἑκάστην κλήρωσιν.

§222Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι δάνειον τὸ εἰσπραχθὲν ὑπὸ τῆς Τραπέζης, καὶ ἀποφέρει καὶ τόκον εἰς τὸν κάτοχον ἑκάστης ὁμολογίας· δὲν εἶναι λαχεῖον.

§223Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ ⅓ νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι θὰ διατίθηται ὑπὲρ τῶν κερδαινόντων ἀριθμῶν, τὰ δ’ ἕτερα ⅔ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἐὰν τὸ λαχεῖον ἐπιτύχῃ, ἡ Βουλὴ βεβαίως ἐπιφυλάσσεται ν’ ἀσχοληθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Τώρα ὁπωσδήποτε ἂς παραδεχθῶμεν, ἵνα τὸ ⅓ διατίθηται ὑπὲρ τῶν κερδαινόντων λαχνῶν, διότι οὐδεὶς ἠξεύρει, ἂν τὸ λαχεῖον θὰ ἐπιτύχῃ. Πλὴν τοῦ κ. Μπέλλου, ὅστις ἔχει ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ, οἱ ἄλλοι διστάζομεν. Ἂς ἴδωμεν λοιπὸν πρῶτον τί θὰ γείνῃ, καὶ κατόπιν ἀποφασίζομεν τί θὰ πράξωμεν.

§224Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις προέτεινε κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, ὅπως ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν γραμματίων αὐξηθῇ ἀπὸ 200,000 εἰς 400,000, πρὸς 5 δραχμὰς ἕκαστον, θὰ εἰσεπράττοντο δὲ οὕτω 2,000,000 δραχμαὶ, ἐξ ὧν τὸ 1,000,000 θὰ διετίθετο ὑπὲρ τῶν κερδαινόντων λαχνῶν, καὶ τὸ ἕτερον 1,000,000 ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἀλλ’ ἀφοῦ σήμερον ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ εἶχον ὑποβάλει ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἐκδοθῶσιν 1,000,000 γραμμάτια, πρὸς 3 δραχμὰς ἕκαστον γραμμάτιον, καὶ οὕτω θὰ εἰσπραχθῶσι 3,000,000, νομίζω ὅτι δίκαιον εἶναι, ἐκ τούτων νὰ λάβῃ 1,000,000 τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου 1,000,000 οἱ κερδίζοντες ἀριθμοὶ, καὶ 1,000,000 τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§225ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§226Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ βάλω τίποτε εἰς τὴν τσέπην μου, προτείνων τοῦτο, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ στρατὸς ἡμῶν ἔχει μεγίστας ἀνάγκας· ὁ στρατὸς ἡμῶν εἶναι ἄνευ ὅπλων, ἄνευ πυροβόλων, ἄνευ στρατώνων· οἱ ἔφεδροι, οἵτινες θὰ κληθῶσιν, ἐὰν πρόκηται νὰ γείνῃ ἐπιστράτευσις, θὰ ἦναι ἄνευ ἱματισμοῦ. Ἢ νομίζετε ὅτι αἱ ἀνάγκαι αὗται πληροῦνται μὲ μόνον τὰ 2,000,000, τὰ ὁποῖα ἔχει εἰσόδημα κατ’ ἔτος τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μου.

§227ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 4 ἐτροποποιήθη ὡς ἑξῆς. Ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν γραμματίων τοῦ λαχείου ὁρίζεται εἰς 1,000,000, πρὸς 3 δραχμὰς ἕκαστον, τὸ δὲ ἐξ αὐτοῦ καθαρὸν ἐτήσιον ἔσοδον κατὰ μὲν τὰ δύο τρίτα ἀνήκει εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, κατὰ δὲ τὸ ἕτερον ἓν τρίτον διατίθεται πρὸς πληρωμὴν τῶν ἀμοιβῶν τῶν κληρουμένων ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἔτους λαχνῶν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§230Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ τὸ 10% διὰ προμήθειαν ὑπὲρ τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία θ’ ἀναλάβῃ τὴν πώλησιν τῶν γραμματίων.

§231Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι ἡ προμήθεια θὰ ἦναι μέχρι 10%. Ἐὰν δυνηθῶμεν νὰ εὕρωμεν Τραπέζας, αἱ ὁποῖαι ν’ ἀναλάβωσι τὴν πώλησιν μὲ προμήθειαν 5 ἢ 3%, τόσον τὸ καλλίτερον.

§232Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μέχρι 5% τοὐλάχιστον νὰ τεθῇ.

§233Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δυνηθῶμεν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ εὕρωμεν Τραπέζας, αἱ ὁποῖαι ν’ ἀναλάβωσι τὴν πώλησιν τῶν γραμματίων μὲ προμήθειαν 5%, βεβαίως μὲ 5% θὰ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὰς τὴν πώλησιν.

§234Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τί εἶναι αὐτά! «ἐὰν εὕρωμεν μὲ 2 καὶ μὲ 3 καὶ μὲ 5% προμήθειαν»! Πρέπει νὰ ὁρισθῇ τὸ ποσὸν τῆς προμηθείας ἐν τῷ νόμῳ.

§235ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἔχει ὁρισθῆ.

§236Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι 300,000 δραχμαὶ ἡ προμήθεια, τὴν ὁποίαν θὰ δώσητε πρὸς 10% ἐπὶ 3,000,000 δραχμῶν. Τί προμήθεια εἶναι αὐτή;

§237Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀμφιβάλλετε ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν θὰ φροντίσῃ νὰ εὕρῃ Τράπεζαν, ἡ ὁποία θὰ δεχθῇ ν’ ἀναλάβῃ τὴν πώλησιν τῶν λαχείων μὲ προμήθειαν 3%;

§238Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω, διότι ἔχω ἄκραν ὑπόληψιν καὶ ἐκτιμῶ πολὺ τὸν νῦν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ποῖος ἄλλος δύναται νὰ ἔλθῃ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, καὶ τί δύναται νὰ πράξῃ ἐκεῖνος. Ποῦ ἠκούσθη ποτὲ προμήθεια πρὸς 10%; Ἐγὼ ἐπιμένω νὰ γείνῃ 5%.

§239Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά· νὰ γείνῃ 5%.

§240Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ ἂν δὲν δεχθῇ καμμία Τράπεζα νὰ ἀναλάβῃ τὴν πώλησιν τῶν γραμματίων μὲ προμήθειαν 5%, τί θὰ γείνῃ;

§241Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τίποτε δὲν θὰ γείνῃ· δὲν θὰ πωληθῶσι τὰ γραμμάτια.

§242ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνωσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ, ὅπως ἡ προμήθεια ὁρισθῇ εἰς 5%· διότι, ἐὰν οὐδεμία Τράπεζα δεχθῇ ν’ ἀναλάβῃ τὴν πώλησιν τῶν γραμματίων ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ προμηθείᾳ, τί θὰ γείνῃ; Θὰ ἤμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προσκαλέσωμεν τὴν Βουλὴν, καὶ ν’ ἀναμείνωμεν τὸ ἑπόμενον ἔτος τὴν ἔκδοσιν τοῦ λαχείου. Διατί; Διὰ προμήθειαν 5% ἐπὶ πλέον! Ἄλλως τε σήμερον καὶ αὐτοὶ οἱ παῖδες, οἱ ὁποῖοι πωλοῦσι τὰ λαχεῖα τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας, ἀπολαμβάνουσι προμήθειαν 10% ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν γραμματίων. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ Τράπεζα πρέπει νὰ λαμβάνῃ μέχρι 10%.

§243Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ὅτι ὅλαι αἱ Τράπεζαι προσφέρονται νὰ πωλῶσι λαχεῖα τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ἄνευ προμηθείας.

§244Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐὰν δὲν δεχθῶσι κατόπιν μὲ προμήθειαν 5%, τί θὰ γείνῃ;

§245ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἀλλὰ νὰ μείνῃ ἡ διάταξις ὡς ἔχει, ἤτοι «μέχρι 10%»· ἐὰν δὲ κατορθώσωμεν νὰ εὕρωμεν Τραπέζας, αἱ ὁποῖαι θὰ δεχθῶσι προμήθειαν 3 ἢ 5%, μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι εἰς αὐτὰς θ’ ἀναθέσωμεν τὴν πώλησιν τῶν γραμματίων. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς πατριωτισμόν, ὥστε νὰ μὴ θέλωμεν νὰ ζημιώσωμεν τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ τεθῇ: «εἰς ποσὸν μέχρι 10%.»

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ἐν τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ, ἤτοι, ὅτι «ἡ ἀμοιβὴ τῆς Τραπέζης, εἰς ἣν ἀνετέθη ἡ πώλησις, δύναται νὰ συνομολογηθῇ εἰς ποσὸν μέχρι 10% ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν γραμματίων», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ, εἰς τρίτην συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΨΟΔʹ περὶ συστάσεως Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§247Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§249Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως, Κύριοι, πάντες ἐπιθυμοῦμεν νὰ προικίσωμεν τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου δι’ ὅσον τὸ δυνατὸν πλειόνων μέσων, ὅπως κατορθώσῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὸν προορισμὸν αὐτοῦ. Πρὸ ὀλίγων στιγμῶν ἐψηφίσθη νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ δύναται τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου νὰ ἔχῃ, ἐὰν ἐπιτευχθῇ πλήρης ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, 2,000,000 δραχμὰς πρόσθετον εἰσόδημα· ἀκριβῶς δὲ ἡ αὔξησις αὕτη τοῦ εἰσοδήματος θὰ σᾶς εὐκολύνῃ, ὅπως πεισθῆτε νὰ μὴ ψηφίσητε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἡ ναυτιλία, εἶναι περιττὸν νὰ ὑπομνήσω εἰς ὑμᾶς, ὅτι εἶναι μία τῶν σπουδαιοτέρων βιομηχανιῶν τοῦ τόπου, εἰσάγουσα εἰς τὴν Ἑλλάδα πολὺ χρῆμα, καὶ διατηροῦσα μέγαν ἀριθμὸν τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῆς, πληθυσμοῦ χρησιμωτάτου, συντελοῦντος καὶ εἰς τὰς πολεμικὰς ναυτικὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Ἡ ναυτιλία ἡ Ἑλληνικὴ δὲν ἀπέτινε μεγάλα ποσὰ εἰς φαρικὰ καὶ λιμενικὰ τέλη πρὸ ἐτῶν, διότι ὁ νόμος, ὅστις ἴσχυεν ἄλλοτε, πρὶν γείνῃ ὁ τοῦ 1892, ἐπέβαλλε τέλη ἐπὶ ἑκάστου πλοίου λεπτὰ 15 κατὰ τόννον, ἐὰν ἐγίνοντο δύο πράξεις, φορτώσεως καὶ ἐκφορτώσεως, 10 λεπτὰ, ἐὰν ἐγίνετο μία πρᾶξις, φορτώσεως ἢ ἐκφορτώσεως, καὶ 5 λεπτὰ, ἐὰν οὐδεμία ἐγίνετο πρᾶξις, οὔτε φόρτωσις, οὔτε ἐκφόρτωσις. Κατὰ τὸ 1892 ἡ Κυβέρνησις Τρικούπη, Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὄντος τοῦ ἀξιοτίμου νῦν Πρωθυπουργοῦ κ. Θεοτόκη καὶ τῶν Ναυτικῶν τοῦ κ. Σκουλούδη, ἐπρότεινεν αὔξησιν, καὶ αὔξησιν μεγάλην, τῶν φαρικῶν τελῶν καὶ τῶν τελῶν ἀγκυροβολίας. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ μετὰ μακρὰς συζητήσεις ἐγένετο δεκτὸν, εὐτυχῶς μετὰ τροποποιήσεων τοιούτων, αἵτινες δὲν ἐπέφερον πλήρη τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς προσεγγίσεως καὶ τῶν ξένων ἀτμοπλοίων εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας καὶ αὐτῶν τούτων τῶν ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων, τῶν τε ἀνεξαρτήτων, τῶν ἀνηκόντων εἰς ἰδιώτας, καὶ τῶν ἀνηκόντων εἰς ἑταιρείας. Ἔκτοτε ἡ φορολογία αὕτη ἀποδίδει εἰς τὸ Κράτος περὶ τὸ ἑκατομμύριον δραχμῶν. Τὸ ἥμισυ τῶν εἰσοδημάτων ἐκ τελῶν ἀγκυροβολίας καὶ φαρικῶν ἀποδίδεται εἰς τὸ Ταμεῖον τῶν Φάρων καὶ Φανῶν, καὶ τὸ ἕτερον ἥμισυ καὶ ἔτι πλέον εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, διότι καὶ ἡ διαφορὰ τοῦ χρυσοῦ ἀποδίδεται εἰς τὸ ταμεῖον τοῦτο, τὸ συσταθὲν κατὰ τὸ 1900 προτάσει τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Χαλκίδος συναδέλφου κ. Βουδούρη, ὄντος τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Καὶ νομίζω, ὅτι τὰ εἰσοδήματα τοῦ ταμείου τούτου ἐκ τοῦ φόρου αὐτοῦ ἀνέρχονται εἰς δραχ. 940,000 περίπου ἐτησίως. Σήμερον προτείνεται, ὅπως ἀθρόα γένηται αὔξησις τῶν τελῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἀτμοπλοίων καὶ ἐπὶ τῆς ἱστιοφόρου ναυτιλίας κατὰ 30%. Ἡ αὔξησις αὕτη τῶν τελῶν εἶναι ὑπερβολική· ἡ αὔξησις αὕτη θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ ἐρημώσῃ τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας καὶ ἀπὸ τὰ ξένα ἐμπορικὰ ἀτμόπλοια, καὶ ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια τῶν ἑταιρειῶν, τά τε ταχυδρομικὰ καὶ τὰ φορτηγά, τὰ προσερχόμενα εἰς τὴν Ἑλλάδα εἴτε λόγῳ ἐπισκέψεως κατὰ τὰς ἑορτάς, ἐὰν παραμείνωσι πολὺν χρόνον, πλείονα τῶν 72 ὡρῶν, εἴτε δι’ ἄλλους λόγους. Διότι, καὶ ἐὰν ἀργῶσιν ἐν τῷ λιμένι, πάλιν εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ πληρώσωσιν. Ἐὰν δὲ εἰς αὐτὴν τὴν βαρεῖαν φορολογίαν, τὴν νῦν ὑπάρχουσαν, προσθέσωμεν καὶ 30% ἐπὶ πλέον, βεβαίως θὰ καταστήσωμεν ἀδύνατον τὴν εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας προσέλευσιν καὶ τῶν ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων καὶ τῶν ξένων, τῶν τε ταχυδρομικῶν καὶ τῶν φορτηγῶν, ἅτινα τόσον ἐξυπηρετοῦσι τὴν μετὰ τῆς λοιπῆς Εὐρώπης συγκοινωνίαν ἡμῶν, ὠφελοῦσι δὲ τὸ ἐμπόριον ἡμῶν καὶ τὴν παραγωγὴν ἡμῶν...

§250Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Ἐλάβετε ὑπ’ ὄψιν, τί πληρώνουσι τὰ ἀτμόπλοια ἡμῶν εἰς τὴν ξένην; Πληρώνουσι τὰ διπλάσια.

§251ΕΠ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Λάθος ἔχετε, κύριε συνάδελφε. Τί πληρώνουσιν εἰς τὴν Ἰταλίαν; 1,40. Αὐτὰ ἐπιστρέφονται λόγῳ ἐπιδομάτων.

§252Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅλα ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν, κύριε συνάδελφε ἐκ Σπετσῶν. Σεῖς λησμονεῖτε, ὡς σᾶς ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄνδρου συνάδελφος, τὰς ἀμοιβὰς καὶ ἐπιχορηγήσεις πρὸς τὴν ἐγχώριον ναυτιλίαν τῶν ξένων Κρατῶν, περὶ ὧν θὰ ὁμιλήσω μετ’ ὀλίγον. Ἔχω τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Εἰς οὐδεμίαν χώραν ἐπιβάλλονται φαρικὰ τέλη καὶ τέλη ἀγκυροβολίας μείζονα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα πληρώνουσιν ἐν Ἑλλάδι τὰ ἑλληνικὰ καὶ τὰ ξένα ἀτμόπλοια. Κατὰ τὸν πίνακα τοῦτον, πληρώνουσιν, ἐν Ἰταλίᾳ φρ. 1,40, ἐν Αὐστρίᾳ 0,95, ὀλιγώτερα δηλαδή, διότι ἐνταῦθα πληρώνουσι μίαν δραχμήν, ἐὰν ἐνήργησαν δύο πράξεις, φορτώσεως καὶ ἐκφορτώσεως, 50 λεπτά, ἐὰν ἐνήργησαν μόνον μίαν πρᾶξιν, καὶ 30 λεπτά, ἐὰν δὲν ἐνήργησαν καμμίαν πρᾶξιν. Ἐν Γαλλίᾳ τὰ δικαιώματα ποικίλλουσιν ἀπὸ λιμένος εἰς λιμένα. Εἰς τὸν λιμένα τῆς Μασσαλίας π. χ.— λαμβάνω τὸν κυριώτερον λιμένα τῆς Μεσογείου — πληρώνουσι 50 λεπτὰ κατὰ τόννον δι’ ἕκαστον ταξείδιον. Ἐν Τουρκίᾳ τὰ φαρικὰ τέλη καὶ τὰ τέλη ἀγκυροβολίας, ἡνωμένα μετὰ τῶν ὑγειονομικῶν, ἄρχονται ἀπὸ 0,18 τοῦ φράγκου κατὰ τόννον διὰ τὴν Θεσσαλονίκην, 0,20 διὰ τὴν Σμύρνην, καὶ 0,80 διὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν. Εἰς κανένα λιμένα ὀθωμανικὸν δὲν φθάνουν τὴν μίαν χρυσῆν δραχμὴν τὴν ἰδικήν μας, ἣν τώρα ζητεῖτε χονδρικῶς ν’ αὐξήσητε εἰς 1,30! Δὲν γνωρίζετε τὴν οἰκτρὰν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, τὴν ἀπελπιστικὴν ἀδράνειαν αὐτῆς· δὲν ἐννοεῖτε τοὐλάχιστον τὸν κίνδυνον τῆς ἀθρόας διὰ 30% αὐξήσεως τῶν τελῶν τούτων; Ἡ γείτων Ὀθωμανικὴ Ἐπικράτεια ἠκούσατε πόσον ὀλίγα φαρικὰ τέλη ἔχει, καὶ ἕνεκα τούτου τινὰ ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια θ’ ἀλλάξωσι σημαίαν, τὰ δ’ εὐρωπαϊκὰ ἀτμόπλοια θὰ προτιμῶσι τοὺς ὀθωμανικοὺς λιμένας, πρὸς μεγάλην βλάβην τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας...

§253Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Ζυγομαλᾶ, μοὶ ἐπιτρέπετε; Ἔχω σκοπὸν νὰ προτείνω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἑπομένως θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἔχητε μικρὰν ὑπομονὴν, ὅπως ὑποβάλω πρῶτον τὴν τροπολογίαν, διότι ἴσως αὕτη συντελέσῃ, ὥστε νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς πολλὰ, τὰ ὁποῖα ἔχετε νὰ εἴπητε. Ἐὰν θέλητε νὰ ἐξακολουθήσητε, δικαίωμά σας εἶναι βεβαίως νὰ ἐξακολουθήσητε.

§254Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἂς ἀνακοινωθῶσιν αἱ τροπολογίαι.

§255Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπειδὴ σχετίζεται κἄπως ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν προτίθεμαι νὰ ὑποβάλω, μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγετε ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, θὰ ἦτο ἴσως καλὸν νὰ ὑποβάλω πρῶτον τὴν τροπολογίαν. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς διακόψω;

§256Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ διὰ νὰ ὁμιλῶ, καὶ δι’ αὐτὸ δέχομαι εὐχαρίστως ν’ ἀκούσω τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§257Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Παρετηρήθη, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν καθιστᾷ τὴν θέσιν τῶν ταχυδρομικῶν ἑταιρειῶν πράγματι δυσχερῆ, διότι ὁ νόμος περὶ φαρικῶν τελῶν, ὁ ὁποῖος λειτουργεῖ, ἔχει βεβαίως ἐλαττώματά τινα· ὅπως δὲ λάβητε μίαν ἰδέαν ἀδικιῶν τινων, αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ ὑπάρχουσιν, ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰ ἑξῆς. Πλοῖον ἐμπορικὸν π. χ. 3,000 τόννων, τὸ ὁποῖον μεταφέρει εἰς Πειραιᾶ 3,000 τόννους γαιανθράκων, ὑποβάλλεται εἰς φαρικὰ τέλη 675 φράγκων, διότι πλοῖον 3,000 τόννων ὑπολογίζεται ὡς ἔχον χωρητικότητα, δυνάμει τοῦ νόμου, 1800 τόννων, καὶ ἐπὶ τῶν 1800 τόννων πληρώνει 50 λεπτὰ τὸν τόννον, ὥστε καταβάλλει 675 φράγκα χρυσᾶ.

§258Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ 1800 τόννους πρὸς 50 λεπτὰ δι’ ἕκαστον τόννον ἔχομεν 900 φράγκα.

§259Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἄνω τῶν 1200 τόννων δὲν πληρώνει. Εἶναι εἰδικὴ διάταξις.

§260Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω, εἶναι ἀκριβέστατον, 675 φράγκα χρυσᾶ. Τὸ πλοῖον δὲ τοῦτο ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ φορτίον ἐξ Ἑλλάδος χωρὶς νὰ πληρώσῃ τίποτε. Ἐὰν δὲ ὑποθέσητε, ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ καταπλέει εἰς Λαύριον, καὶ ἐκεῖθεν φορτώνει μετάλλευμα, δύναται τὸ πλοῖον τοῦτο νὰ κάμῃ δύο φορτία, καὶ ἑπομένως διὰ τὰ δύο φορτία τῶν 6,000 τόννων πληρώνει 675 φρ. χρυσᾶ. Ἂς ἴδωμεν τώρα, τί πληρώνει τὸ πλοῖον τὸ ἔχον σύμβασιν ταχυδρομικήν. Τὸ πλοῖον τοῦτο — καὶ ὑποθέτω πλοῖον πάλιν χωρητικότητος 3,000 τόννων — πληρώνει ἐπὶ 1800 τόννων, ἐὰν ἔχῃ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα ὑπερβαίνουσι τὸ ⅕ τῆς χωρητικότητος τῶν 1800 τόννων, 473 φράγκα χρυσᾶ, ἐὰν δ’ ἔχῃ ἐμπορεύματα ὑπερβαίνοντα τὰ ⅖ τῆς χωρητικότητος ταύτης, πληρώνει 945 φρ. χρυσᾶ, ἐκτὸς δὲ τούτου, ἐὰν τυχὸν προσορμισθῇ τὸ πλοῖον τοῦτο εἰς ξένον λιμένα καὶ ἐπανέλθῃ εἰς ἑλληνικὸν λιμένα, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ πληρώσῃ καὶ πάλιν. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εἶναι μία πρωτοφανὴς ἀδικία εἰς βάρος τῶν ταχυδρομικῶν ἑταιρειῶν.

§261Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διατὶ ἡ διαφορὰ αὐτή;

§262Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διότι ὁ νόμος οὕτω συνετάχθη. Εἶναι ἐλάττωμα τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον δεικνύει, ὅτι πρέπει ἐν προσεχεῖ Συνόδῳ τὰ τοῦ νόμου τούτου νὰ μελετηθῶσι μετὰ μεγάλης ἀκριβείας, διότι ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην γενικῆς τροπολογίας ὁ νόμος οὗτος. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται περὶ τούτου, διότι δὲν ὑπάρχει χρόνος πρὸς τοῦτο. Ἀφοῦ ἔχομεν λοιπὸν αὐτὰ τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα παρέστησα εἰς τὴν Βουλὴν, αὔξησις 30% εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ πολὺ δυσαρέστους συνεπείας, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν ἑταιρειῶν, ἐκ τῶν ἑταιρειῶν τῶν ἐχουσῶν συμβάσεις ταχυδρομικὰς μετὰ τοῦ Κράτους, αἱ 5 τοὐλάχιστον ἑταιρεῖαι παρέχουσι μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ αἱ 5 αὗται ἑταιρεῖαι εἶναι τὸ Λόϋδ, τὸ Florio Rubatino, τὸ Μεσσαζερῆ, τὸ Κεδιβιὲ καὶ τὸ Ρωσσικόν.

§263Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἶναι καὶ τὸ Φραισσινέ.

§264Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ Φραισσινὲ τώρα δὲν ἐκτελεῖ τακτικοὺς πλόας. Ὁμιλῶ περὶ τῶν 5 κυρίως ἑταιρειῶν. Αἱ 5 αὗται ἑταιρεῖαι παρέχουσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα μεγίστας ὑπηρεσίας, διότι ὅλη ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία μὲ τὸ ἐξωτερικὸν γίνεται δι’ αὐτῶν τῶν 5 ἑταιρειῶν. Ἐὰν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, τί ἠθέλομεν πληρώσει διὰ τὴν μεταφορὰν σάκκων, διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ταχυδρομικῶν δεμάτων κλπ., τὸ ποσὸν θὰ ἦτο βεβαίως μέγιστον. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ἐὰν δι’ αὐξήσεως μεγάλης τῶν φαρικῶν τελῶν ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα ἐλαττώσεως μεγάλης τῶν κερδῶν τῶν ἑταιρειῶν τούτων, τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ διακόψωσι τοὺς πλόας αὐτῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τότε δὲν θὰ ἦναι ζήτημα 200,000 ἢ 400,000 δραχμῶν, ὅσαι ἤθελον ἀπαιτηθῆ ἴσως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ θὰ ἦναι ζήτημα πολλῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν χάριν τῆς συγκοινωνίας τῆς ἐξωτερικῆς, διότι γνωρίζετε πάντες, ὅτι ἄνευ αὐτῶν τῶν 5 ἑταιρειῶν δὲν ἔχομεν ἐξωτερικὴν συγκοινωνίαν ἐν Ἑλλάδι. Ἀδύνατον λοιπὸν εἶναι νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν 30% διὰ τὰς 5 αὐτὰς ἑταιρείας. Διὰ τοῦτο, ἀφοῦ ἐσκέφθημεν ὅλα αὐτά, ἀφοῦ ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀντιρρήσεις τῶν ἑταιρειῶν, καὶ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους τρέχομεν, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι διὰ τὰς 5 αὐτὰς ἑταιρείας δύναται νὰ γείνῃ αὔξησις μόνον 10%, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ αὔξησις 20% δι’ ὅλας τὰς ἄλλας ἑταιρείας, μεθ’ ὧν ἔχομεν συμβάσεις, 30% δὲ δι’ ὅλα τὰ ἄλλα πλοῖα, μεθ’ ὧν δὲν ἔχομεν συμβάσεις. Ἐν ἄλλῃ συνεδριάσει ἐγένετο ὑπό τινων ἡ παρατήρησις, ὅτι ἔχουσι συναφθῆ πολλαὶ ταχυδρομικαὶ συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον δι’ αὐτῶν σκοπόν. Καὶ ὁμολογῶ ὅτι ὑπάρχουσι πολλαὶ ἑταιρεῖαι, μετὰ τῶν ὁποίων ἔχομεν συμβάσεις ταχυδρομικάς, καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς δικαιούμεναι ν’ ἀπολαύωσι τῶν χορηγουμένων εὐεργετημάτων χάριν τῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας. Ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι εἶναι ζήτημα μεγάλης σπουδαιότητος τὸ ζήτημα τῶν συμβάσεων, διότι εἶναι δυνατόν, ἐὰν καταγγείλωμεν τὰς συμβάσεις, πολλὰ τῶν ἀτμοπλοίων τούτων νὰ μὴ προσεγγίζωσιν εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας, μεγάλη δ’ ἐντεῦθεν θὰ προκύψῃ ζημία εἰς τοὺς λιμένας τούτους, ἐν τοῖς ὁποίοις πολλὴ ἐργασία γίνεται ὑπὸ τῶν ἀτμοπλοίων αὐτῶν. Ἐὰν, ἐπαναλαμβάνω, δὲν παραχωρήσωμεν εἰς τὰς ἑταιρείας ταύτας τὰς ὠφελείας τὰς προερχομένας ἐκ τῶν συμβάσεων, δηλαδὴ τὴν ἐλάττωσιν τῶν 30%, πιθανὸν εἶναι, πολλαὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἑταιρειῶν νὰ διακόψωσι τοὺς πλόας των, καὶ ἐντεῦθεν θὰ προκύψῃ μεγάλη ζημία εἰς τοὺς λιμένας τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν συμβάσεων, καίτοι ὑπὸ ἔποψιν ταχυδρομικὴν δὲν παρουσιάζει τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἐπεδίωξαν αἱ διάφοροι Κυβερνήσεις διὰ τῶν συμβάσεων, παρουσιάζει ὅμως πολλὰ ἄλλα πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν πρὶν ἢ σκεφθῇ τις περὶ τῆς καταγγελίας αὐτῶν. Ἐν τούτοις φρονῶ, ὅτι σήμερον ἄνευ οὐδεμιᾶς βλάβης εἰς τὰ συμφέροντα τὰ ταχυδρομικά, διότι ἦλθον ἤδη εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὰς 5 ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἀρχὰς εἶχον διατυπώσει παράπονα κατὰ πάσης αὐξήσεως τελῶν, συνῄνεσαν ὅμως ἐπὶ τέλους εἰς τὴν αὔξησιν τῶν 10%, ἄνευ οὐδεμιᾶς βλάβης, λέγω, δύναται νὰ γείνῃ ἡ αὔξησις αὕτη τῶν 10% διὰ τὰς 5 ἑταιρείας, ἡ αὔξησις τῶν 20% διὰ τὰς ἄλλας ἑταιρείας τὰς ὑπὸ σύμβασιν, καὶ ἡ αὔξησις τῶν 30% δι’ ὅλα τὰ ἄλλα πλοῖα.

§265Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δύνασθε νὰ πράξητε τοῦτο μόνον διὰ τὰς 5 ἑταιρείας, ἐνῷ ὅλαι ἔχουν σύμβασιν;

§266Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἰδοὺ πῶς διατυπῶ τὴν τροπολογίαν, καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ παραδεχθῆτε, ὅτι δύναμαι νὰ τὸ πράξω (ἀναγινώσκει): «Τὰ δυνάμει τοῦ νόμου ͵ΒΡΚʹ τῆς 30 Δεκεμβρίου 1892 «περὶ τελῶν ἀγκυροβολίας καὶ φαρικῶν» καταβαλλόμενα τέλη ἀγκυροβολίας καὶ φαρικῶν εἴς τε χρυσὸν καὶ τραπεζογραμμάτια αὐξάνονται: αʹ) Κατὰ 10% διὰ τὰ ἀτμόπλοια τῶν ὑπὸ ταχυδρομικὴν σύμβασιν διατελουσῶν ἑταιρειῶν, ἅτινα ἐκτελοῦσι τακτικὴν ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν, μεταφέροντα κατὰ ὀκταήμερον ἐξ ἑνὸς οἱουδήποτε λιμένος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀντιστρόφως ἐκ τῶν ἐξωτερικῶν λιμένων εἰς Ἑλλάδα ταχυδρομικοὺς φακέλους ἢ ταχυδρομικὰ δέματα. βʹ) Κατὰ 20% διὰ τὰ ἀτμόπλοια πασῶν τῶν λοιπῶν ὑπὸ ταχυδρομικὴν σύμβασιν ὡσαύτως διατελουσῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν. γʹ) Κατὰ 30% διὰ τὰ πλοῖα τὰ μὴ ὑπαγόμενα εἰς τὰς δύο ἀνωτέρω κατηγορίας.» Διὰ τοῦ τρόπου τούτου δὲν τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ἐπικαλεσθῶσιν αἱ ἄλλαι ἑταιρεῖαι τὸ δικαίωμα τῆς μᾶλλον εὐνοουμένης ἑταιρείας, διότι εἶναι μία ἀνταλλαγὴ ὑποχρεώσεως, καὶ θὰ εἴπωμεν εἰς αὐτάς: «Δέχεσθε καὶ σεῖς νὰ ἐκτελῆτε ταξείδια ἑβδομαδιαῖα; θὰ ἔχητε τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν 10%. Δὲν δέχεσθε; θὰ ὑποβληθῆτε εἰς τὴν αὔξησιν τῶν 20%.» Νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη, ἐὰν γείνῃ δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, λύει τὰ ζητήματα ἐντελῶς. Δίδει αὔξησιν σπουδαίαν εἰς τὰ φαρικὰ τέλη, ἀλλ’ ὡς εἶπον, πρέπει νὰ μελετηθῇ σπουδαίως τὸ ζήτημα τῆς ῥιζικῆς τροποποιήσεως τοῦ νόμου, ὅπως ἐν προσεχεῖ Συνόδῳ ἀσχοληθῶμεν περὶ τούτου. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. Ἐζήτησα τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸν κύριον Βουλευτὴν νὰ τὸν διακόψω, διότι ἴσως ἡ γνῶσις τῆς τροπολογίας τὸν ἀπαλλάξῃ τοῦ κόπου τοῦ νὰ εἴπῃ πολλά, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχεν ἴσως νὰ εἴπῃ.

§267Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μὲ ἀπηλλάξατε ἀπὸ μέγαν κόπον.

§268Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δηλαδὴ δύο αὐξήσεις νομοθετεῖτε;

§269Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τρεῖς· 10% διὰ τὰς ἑταιρείας τὰς ἐκτελούσας ἑβδομαδιαίας γραμμάς, 20% δι’ ὅλας τὰς ἄλλας, τὰς ἐχούσας σύμβασιν, καὶ 30% διὰ τὰ ἀτμόπλοια τὰ μὴ ἔχοντα σύμβασιν.

§270Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἐνώπιόν μας τὰς συμβάσεις μὲ τὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ἑβδομαδιαίαν συγκοινωνίαν. Ἀλλ’ ἐπιτρέπει τοῦτο τὸ γράμμα τῶν συμβάσεων τούτων;

§271Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἰδοὺ διατὶ τὸ ἐπιτρέπει· διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν δὲν ἠθέλομεν παραδεχθῆ τὴν διατύπωσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα, θὰ ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος, αἱ ἑταιρίαι αὗται νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὰ δικαιώματα τῆς μᾶλλον εὐνοουμένης ἑταιρείας· ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἐλάττωσις τῆς αὐξήσεως δίδεται ὡς ἀντάλλαγμα ἑβδομαδιαίων ταξειδίων, θὰ εἴπωμεν εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία τυχὸν ἤθελε παραπονεθῆ, ὅτι δύναται καὶ αὐτή, ἐκτελοῦσα ἑβδομαδιαῖα ταξείδια, ν’ ἀπολαύῃ τῶν ὠφελημάτων ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἀπολαύουσιν αἱ ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι ἐκτελοῦσιν ἑβδομαδιαίους πλόας...

§272Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ γείνῃ νέα σύμβασις;

§273Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ σύμβασις δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὰς ἑταιρείας αὐτὰς νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὰ δικαιώματα τῆς μᾶλλον εὐνοουμένης ἑταιρείας, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ὑποβληθῶσι καὶ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἄλλων ἑταιρειῶν. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἐπιβάλλεται μία ὑποχρέωσις διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν ἀποδέχονται αἱ 5 ἑταιρεῖαι, θὰ εἴπωμεν εἰς τὰς ἄλλας, ὅτι πρέπει νὰ ἀποδεχθῶσι καὶ αὐταὶ τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, ὅπως ἐπικαλεσθῶσι τὸ εὐεργέτημα, τὸ ὁποῖον χορηγοῦμεν εἰς τὰς πέντε ἑταιρείας.

§274Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν;

§275Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Βεβαίως.

§276Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως τὸ Δημόσιον θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, εἰς τὰς ἑταιρείας τὰς μὴ ἐκτελούσας ἑβδομαδιαίαν ὑπηρεσίαν, νὰ εἴπῃ: «δεχθῆτε τοῦτο, διὰ νὰ σᾶς παραχωρήσωμεν τὸ αὐτὸ εὐεργέτημα»· ἀλλ’ ἐὰν τὸ γράμμα τῶν ἰσχυουσῶν συμβάσεων μὲ τὰς ἑταιρείας τὰς μὴ ἐκτελούσας ἑβδομαδιαίαν ὑπηρεσίαν χορηγῇ εἰς αὐτὰς τὸ δικαίωμα νὰ ἀπολαύωσι τῶν αὐτῶν ἀτελειῶν καὶ τῶν αὐτῶν ὠφελημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπολαύουσιν αἱ ἄλλαι ἑταιρίαι, αἱ ἔχουσαι ταχυδρομικὴν σύμβασιν, δὲν ἠξεύρω ἂν τὸ Δημόσιον δύναται νὰ ὑποχρεώσῃ τὰς ἑταιρείας ταύτας ν’ ἀναλάβωσιν ἑβδομαδιαίαν ὑπηρεσίαν. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι θὰ παραστῇ ἀνάγκη συνομολογήσεως νέας συμβάσεως.

§277Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν ἔρχηται εἰς μεταγενέστερος νόμος καὶ ἐπιβάλλῃ εἰς τὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι ἐκτελοῦσιν ἑβδομαδιαῖα ταξείδια, αὔξησιν 10%, καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἑταιρείας, τὰς μὴ ἐκτελούσας ἑβδομαδιαῖα ταξείδια, 20%, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν δευτέραν κατηγορίαν, νὰ ἐπικαλεσθῇ τὰ δικαιώματα τῆς πρώτης, διότι ἡ πρώτη ἀπηλλάγη δυνάμει νόμου, ἀναλαβοῦσα μίαν ὑποχρέωσιν ἀντίστοιχον πρὸς τὴν ἐλάττωσιν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος χορηγεῖ.

§278Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ εἶχεν ἤδη αὐτὸ τὸ δικαίωμα.

§279Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε.

§280Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ ἔχετε διατυπώσει;

§281Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα.

§282Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ νόμος δὲν δύναται νὰ τροποποιήσῃ σύμβασιν.

§283ΕΠ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Τὰς ἀτελείας δὲν κανονίζουσιν αἱ συμβάσεις, ἀλλ’ ὁ νόμος περὶ φαρικῶν.

§284Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁ νόμος περὶ φαρικῶν ὁρίζει, ὅτι ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἔχει ταχυδρομικὴν σύμβασιν, ὑποβάλλεται εἰς ἐλάττωσιν 30%· εἶναι νόμος αὐτὸς, καὶ ἑπομένως ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία προβαίνει εἰς σύμβασιν ταχυδρομικὴν, ἀπολαύει τῆς ἐλαττώσεως, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἀναγνωρίζει. Ἔρχεται εἷς δεύτερος νόμος, καὶ λέγει, ὅτι αὐξάνει τὰ φαρικὰ τέλη κατὰ 10% ἐπὶ τῶν ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκτελοῦσιν ὡρισμένην ὑποχρέωσιν, καὶ 20% ἐπὶ τῶν ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐκτελοῦσι τοιαύτην ὑποχρέωσιν. Τροποποιεῖται ὁ νόμος περὶ φαρικῶν τελῶν, ἑπομένως δὲν εἶναι δικαίωμα, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἐκ συμβάσεως, ἀλλ’ εἶναι ὑποχρέωσις, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ νόμου.

§285Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τοῦτο ἠρώτησα, ἂν τὸ γράμμα τῆς συμβάσεως ἐπιτρέπει.

§286Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ λύσις, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται σήμερον. Ἡ λύσις αὕτη, ἀναγνωρίζω καὶ ἐγὼ, ὅτι εἶναι προσωρινὴ, ἀναγνωρίζω δ’ ἐπίσης, ὅτι ὁ νόμος περὶ φαρικῶν τελῶν δέον νὰ μελετηθῇ σοβαρῶς, ὅπως ἐν προσεχεῖ Συνόδῳ ἐπέλθῃ μία γενικὴ τροποποίησις, πρὸς ἀποφυγὴν τῶν ἀδικημάτων, τὰ ὁποῖα συμβαίνουσιν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ ἰσχύοντος νόμου· καὶ σᾶς ἀνέφερα ἓν παράδειγμα, προκῦπτον ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ.

§287Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§288Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁμολογουμένως, Κύριοι, ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐπιφέρει ἐλάττωσίν τινα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ξένας ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι συμβληθῆ μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἐκτὸς δὲ τῶν πέντε ἑταιρειῶν, ἃς ἀνέφερεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ ἄλλαι ἑταιρεῖαι δύνανται νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῆς προσθέτου διατάξεως, ὡς ἡ τοῦ Φραισσινὲ καὶ ἡ Γερμανικὴ Ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἔχει ἐπίσης πυκνὴν συγκοινωνίαν· αὐτὴ αὕτη μάλιστα ἡ Γερμανικὴ Ἑταιρεία, ὡς μοὶ γράφει ὁ ἀξιόλογος καὶ δραστηριώτατος νεαρὸς φίλος μου κ. Γ. Φραγκόπουλος, πράκτωρ αὐτῆς, προέτεινεν ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ μέτρον, πληρέστερον μάλιστα, νὰ μὴ ὑπάγωνται εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τελῶν τὰ πλοῖα τῶν ἑταιρειῶν ἐκείνων, αἵτινες ἐκτελοῦσιν ὄχι μόνον τέσσαρας πλόας κατὰ μῆνα, ἀλλὰ καὶ ἕξ πλόας. Ἑπομένως, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ταχυδρομικὰς ἑταιρείας, βεβαίως, ἂν αὐταὶ ἐδέχθησαν, ὡς βεβαιοῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅπως κατὰ 10% αὐξηθῶσι τὰ φαρικὰ τέλη, ἐγὼ οὐδένα λόγον ἔχω, ἵνα συνηγορήσω ὑπὲρ αὐτῶν ἐπὶ πλέον. Χαίρω δὲ, διότι σπουδαῖος κίνδυνος ζημίας τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς διεθνοῦς συγκοινωνίας ἀπετράπη. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὰ τέλη τὰ φαρικὰ καὶ τὰ ἐν γένει βάρη τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας εἶναι τοιαῦτα, ὥστε, ἀντὶ νὰ αὐξάνωμεν τὰ φαρικὰ τέλη, ἔπρεπε νὰ τὰ ἐλαττώσωμεν. Ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην κρίσιν σήμερον, ὥστε, ἐὰν ἡ κρίσις αὕτη διαρκέσῃ ἐπὶ πολὺ, εἶναι ζήτημα, ἂν ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία θὰ δυνηθῇ νὰ ἀνθέξῃ. Τὰ ἄλλα Κράτη, ἐπειδὴ ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν ἐκ τῶν συμβάσεων τῆς ἀφομοιώσεως τῶν τελῶν ὡς πρὸς τὰ ξένα καὶ τὰ ἐγχώρια ἀτμόπλοια καὶ πλοῖα, φροντίζουσι δι’ ἰδιαιτέρας νομοθεσίας νὰ ἀποδίδωσιν εἰς τὰ ἐγχώρια πλοῖα διὰ παροχῶν, δι’ ἀμοιβῶν, τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσι παρ’ αὐτῶν ἐκ τελῶν φαρικῶν, ἀγκυροβολίας, λιμενικῶν κλπ. Τοιουτοτρόπως αἱ συμβάσεις τῆς ἀφομοιώσεως τῶν ξένων πρὸς τὰ ἐγχώρια δὲν ἐπηρεάζουν τὴν ἐγχώριον ναυτιλίαν, διότι τὰ ἐγχώρια ἀπολαμβάνουν ἐπιδόματα, ἐπιστροφὰς, οὕτως εἰπεῖν, τῶν τελῶν τούτων καὶ ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ. Διατὶ καὶ ἡμεῖς νὰ μὴ φροντίσωμεν διὰ τοιαύτης νομοθεσίας περὶ τῆς ναυτιλίας ἡμῶν; Ἡ ναυτιλία ἡμῶν — καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μακρηγορήσω ὑπὲρ αὐτῆς καὶ νὰ ὑπομνήσω, ὅτι καὶ τὴν ἐλευθερίαν μας ἔτι ὀφείλομεν εἰς αὐτὴν — σήμερον μέγαν ἀριθμὸν Ἑλλήνων συντηρεῖ. Πληθυσμοὶ ὁλόκληροι διατηροῦνται ἐκ τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας. Ἐὰν δὲν φροντίσωμεν νὰ τὴν συντρέξωμεν, ἀδύνατον νὰ διαγωνισθῇ πρὸς τὴν τῶν ἄλλων Κρατῶν, καὶ τώρα μάλιστα, μὲ τὰς δυστυχεῖς περιστάσεις, τὰς ὁποίας διατρέχει. Ἔχω πληροφορίας, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία, εἶναι ἀμφίβολον, ἂν δίδει νῦν πλέον τῶν 5% εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας...

§289Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τί λέγετε, κύριε Ζυγομαλᾶ! Ὅλοι οἱ ἐφοπλισταὶ εἶναι πλούσιοι.

§290Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τί λέγει ὁ κύριος Ἐμπειρῖκος; Εἶναι ὁ εἰδικώτερος πάντων ἡμῶν καὶ ἰδιοκτήτης μετὰ τῆς οἰκογενείας του καὶ ἄλλων ἴσως μετόχων πολυαρίθμου ἐμπορικοῦ στόλου.

§291ΕΠ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία σήμερον δὲν ἀπολαμβάνει πλέον τῶν 5 ἢ 6%.

§292Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Ἐμπειρῖκος, ὡς εἰδικώτατος, σᾶς βεβαιοῖ, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία δὲν ἀπολαμβάνει σήμερον πλέον τῶν 5 ἕως 6%. Ἐὰν ἀπὸ τὰ 5 ἢ 6% ἀφαιρέσητε τὸ ποσοστὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ παραμένῃ ὡς ἀποθεματικὸν πρὸς ἀντικατάστασιν, τί μένει εἰς τὴν ναυτιλίαν; Τρία τοῖς ἑκατόν.

§293Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τρία τοῖς ἑκατὸν μένει σήμερον. Τί θὰ εἰπῇ αὐτό; Ὅτε πρὸ δύο ἐτῶν ἀπελάμβανε 50%, ὅτε ἀπελάμβανεν 100%, ἐπλούτισαν καὶ ἔκαμαν ἑκατομμύρια ἀπὸ τὰ ἀτμόπλοια, καὶ δὲν εἶναι εἰς κρίσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Τὸ 3% εἶναι τρόπος τοῦ ὁμιλεῖν. Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ μηδενὸς ἔκαμαν ἑκατομμύρια.

§294Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὰ εἶναι ὑπερβολικά. Μὴ ἐνθουσιάζεσθε τόσον πολὺ ὑπὲρ τοῦ ἔργου σας,—διὰ τὸ ὁποῖον ἄλλως σᾶς συγχαίρω,—μὴ ἐνθουσιάζεσθε τόσον πολὺ, ὥστε νὰ νομίζητε, ὅτι τὰ πάντα πρέπει νὰ θυσιάζωνται ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἐγώ, Κύριοι, σᾶς λέγω, ὅτι ἐθνικὸν στόλον δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε, ἐὰν δὲν ἔχητε Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν, διότι μόνον ἐκ τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας δύνασθε νὰ ἀντλήσητε καὶ τοὺς ἄνδρας καὶ τὰ μέσα, ἵνα ἔχητε ἐθνικὸν στόλον. Ἄν νομίζητε, ὅτι φορολογοῦντες ἀπηνῶς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, μέχρις ἐξοντώσεως σχεδὸν, δύνασθε νὰ ἔχητε στόλον, πλανᾶσθε. Ἄλλως τε δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς νέας φορολογίας. Τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ἐπροικοδοτήθη διὰ τῶν φαρικῶν τελῶν, αὐξηθέντων μεγάλως, ὡς εἶπον ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου· θέλετε τώρα νὰ τῷ προσθέσωμεν καὶ ἄλλα μεγάλα ποσὰ πάλιν ἀπὸ τὴν ναυτιλίαν; Δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν ἄλλον φόρον πανελλήνιον, ὄχι μόνον ἐκ τῆς ναυτιλίας ἀποκλειστικῶς. Ἡ ναυτιλία δίδει ἐτησίως εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Στόλου εἰς χαρτονόμισμα ἕν ἑκατομμύριον, καὶ τώρα θέλετε νὰ προσθέσητε καὶ ἄλλα, ἐκ τῆς ναυτιλίας καὶ μόνης λαμβάνοντες αὐτά! Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, ἀφοῦ μάλιστα ἡ ναυτιλία ἡμῶν εὑρίσκεται εἰς κρίσιν ἀναμφισβήτητον. Ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία ἐπραγματοποίησε κέρδη εἰς παρωχημένους χρόνους, τὰ κέρδη αὐτὰ κυρίως συνετέλεσαν νὰ δημιουργηθῇ ὁλόκληρος στόλος Ἑλληνικὸς, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ περιάγῃ τὴν σημαίαν μας εἰς ὅλον τὸν κόσμον, καὶ ἰδίως ἐν τῇ Μεσογείῳ, ἐν τῇ Μαύρῃ Θαλάσσῃ καὶ τῷ Δουνάβει· ἀλλὰ σήμερον δὲν ἀπολαμβάνει ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία οὐδὲ τὸν νόμιμον, οὕτως εἰπεῖν, τόκον τῶν κεφαλαίων αὐτῆς. Καὶ ἠξεύρετε τί σημαίνει τοῦτο; Εἶναι μεγάλης σημασίας· διότι ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία εἶναι ἡ εὐθηνοτέρα, ἡ οἰκονομικωτέρα πασῶν ὡς πρὸς τὰς δαπάνας. Ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία εἶναι εὐθηνοτέρα τῆς Ἀμερικανικῆς κατὰ 75%, τῆς Ἀγγλικῆς κατὰ 55%, τῆς Γαλλικῆς κατά τι περισσότερον, τῆς Σουηδικῆς καὶ Νορβηγικῆς κατὰ 20% ἤτοι, ἂν ἀπαιτῆται δι’ ἓν Ἀμερικανικὸν ἀτμόπλοιον χωρητικότητος 5000–7000 τόννων δαπάνη διὰ μισθοδοσίας, τροφὴν κλπ. ἐν ὅλῳ φράγκα χρυσᾶ 130,522, δι’ ἓν Ἀγγλικὸν τῆς αὐτῆς χωρητικότητος ἀπαιτοῦνται 86,983, διὰ Γαλλικὸν 88,206, διὰ Νορβηγικὸν ἢ Σουηδικὸν φράγκα χρυσᾶ 65,697, ἐνῷ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν ἀπαιτοῦνται μόνον 39,349. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, μεθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν τῶν ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων, ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία ἀπολαμβάνει σήμερον μόνον 3% ἐπὶ τῶν κεφαλαίων αὐτῆς. Καὶ ὅμως ἔρχεσθε καὶ ἐπιβάλλετε φόρον ἀπηνῆ, 30% ἐπὶ τῶν εἰσπραττομένων! Νομίζω, ὅτι ἔχομεν συμφέρον σήμερον, ἀφοῦ ἐψηφίσαμεν τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ ποσὸν τοῦ ἐσόδου τοῦ καθαροῦ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου αὐξάνει ἀπὸ ἑνὸς ἑκατομμυρίου εἰς δύο ἑκατομμύρια ἐκ τοῦ λαχείου, νὰ μὴ λάβωμεν ἐκ τῆς πτωχῆς ναυτιλίας 300,000 δραχμὰς διὰ τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἐκτὸς ὅμως τούτου πρέπει νὰ συλλογισθῆτε, ὅτι ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν φαρικῶν τελῶν θὰ ἔχωμεν ζημίαν καὶ εἰς τὸ εἰσαγωγικὸν ἐμπόριον ἡμῶν καὶ εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων ἡμῶν. Τὰ ξένα ἀτμόπλοια, εἴτε ἔρχονται φορτωμένα μὲ ξενικὰ προϊόντα εἴτε ὄχι, ἐξέρχονται φορτωμένα μὲ προϊόντα ἐγχώρια, καὶ μάλιστα καπνόν, σταφίδα σῦκα, ἔλαια, μέταξαν κλπ. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ τὰ διευκολύνωμεν, ἵνα διέρχωνται ἐντεῦθεν ὅσον τὸ δυνατὸν συχνότερον, καὶ ἡ εὐκολία εἶναι ἡ μὴ ἐπιβολὴ μεγάλων φαρικῶν καὶ λιμενικῶν τελῶν. Μὴ πλησιάζοντα τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα εἰς τοὺς λιμένας μας θὰ ἐπιφέρωσι ζημίαν εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων μας, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ χάσωμεν καὶ τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας ταῦτα καταβάλλουσι, παραμένοντα εἰς τοὺς λιμένας μας, τὴν ὠφέλειαν τὴν ἐκ τῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν δίδουσιν εἰς τοὺς λιμένας, καὶ ἐν γένει τὴν κατανάλωσιν, τὴν ὁποίαν κάμνουσιν ἐν αὐτοῖς. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, δι’ ὃν πρέπει νὰ καθιστάμεθα ἀποκρουστικοὶ καὶ πρὸς τὰ ξένα ἀτμόπλοια καὶ πρὸς τὰ ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια· καὶ καθιστάμεθα ἀποκρουστικοί, διότι ὅσον μεγαλείτερα λιμενικὰ βάρη ἐπιβάλλετε, τόσον δυσκολώτερον τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα θὰ προσέρχωνται εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας. Ἂν μάλιστα ἀποβλέψητε, εἰς τὸ ὅτι τὰ τέλη τὰ φαρικὰ καὶ τῆς ἀγκυροβολίας εἰς τὴν γείτονα χώραν εἶναι οὐσιωδῶς ἐλάσσονα...

§295Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν θὰ ἔχωσι νὰ πράξωσιν ἄλλο, παρὰ νὰ μεταβάλωσι σημαίαν, καὶ θὰ ἔχωσιν τὴν εὐχαρίστησιν οἱ ζητοῦντες νὰ ἐπιβάλωσι τὴν αὔξησιν τῶν φαρικῶν τελῶν νὰ βλέπωσιν αὐξανόμενον τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπὸ τουρκικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίων.

§296Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν ἔχομεν συμφέρον εἰς τὴν αὔξησιν τῶν φαρικῶν τελῶν. Ὅταν ἤδη ἡ ναυτιλία παρέχῃ 1,000,000, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ νὰ ἐπιβάλητε πρόσθετα τέλη, καὶ δὴ 30%. Ζητεῖτε δὲ νὰ καταστήσητε, ἔτι δυστυχῆ καὶ τὴν πολύτιμον ἱστιοφόρον ἡμῶν ναυτιλίαν, ἡ ὁποία τὸν ὕστατον ἀγωνίζεται ἀγῶνα! Ἡ ἱστιοφόρος ναυτιλία ἄλλοτε ἐπλήρωνεν ἐλάχιστα· διὰ τοῦ τελευταίου νόμου προσετέθησαν 5 λεπτὰ κατὰ τόννον, καὶ νῦν προσθέτετε ἀθρόως 30 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν! Νομίζω ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸν διὰ τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν, τῆς ὁποίας ἔχετε ἀπόλυτον ἀνάγκην, διότι ἄνευ ἱστιοφόρου ναυτιλίας δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε οὔτε ἀτμήρη ναυτιλίαν οὔτε πολεμικὸν ναυτικόν. Εἰς ἄλλα Κράτη συντηροῦσι τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν ἐπίτηδες, ὅπως ἔχωσιν ἐκεῖθεν πολεμικὸν ναυτικόν, διότι μόνον εἰς τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν ὑπάρχουν πραγματικοὶ ναῦται, ἐκεῖ καταρτίζονται ἀληθεῖς ναῦται,— διότι εἰς τὰ ἀτμόπλοια μᾶλλον ἀχθοφορικὰ καθήκοντα ἐκτελοῦν οἱ ναῦται, — μόνον εἰς τὴν ἱστιοφόρον ἐκγυμνάζονται. Ἂν ἀποφασίσητε νὰ ἐπιβάλητε καὶ εἰς τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν τόσον ἐπαχθῆ τέλη, καὶ αὐτή, ἥτις ἔμεινε, θὰ λείψῃ.

§297Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ φορολογία μόνον· εἶναι καὶ τὰ προξενικὰ τέλη, εἶναι τὸ ἐπιτήδευμα.

§298Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἰδοὺ οἱ φόροι οἱ ἐπιβαλλόμενοι καὶ κατὰ πλεονασμὸν πολλάκις πληρωνόμενοι ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων ναυτικῶν (ἀναγινώσκει): «Αʹ) Τέλη ἐπὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν πλοίων. Βʹ) τέλη ναυτιλιακῶν ἐγγράφων, ἐγγράφων ἐθνικότητος, ναυτιλιακοῦ διπλώματος. Γʹ) δικαιώματα καταμετρήσεως. Δʹ) Λιμενικὰ δικαιώματα. Εʹ) Ὑγειονομικά. Ϛʹ) Προξενικὰ δικαιώματα»· καὶ γνωρίζετε τί ὑφίστανται οἱ πλοίαρχοι εἴς τινα Προξενεῖα...

§299Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τί ὑφίστανται;

§300Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὑφίστανται ὅσα γνωρίζετε καὶ γνωρίζομεν, καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ καταβάλλωσι καὶ ἄλλα πολλὰ τέλη, τῶν ὁποίων νομίζω ὅτι ἐζητήθη αὔξησις. Νομίζω ὅτι ὑπεβλήθη νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῶν τελῶν. Δὲν ὑπάρχει νομοσχέδιον ἐκκρεμές;

§301Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§302Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὑπεβάλετε νομοσχέδιον αὐξήσεως τῶν προξενικῶν τελῶν. Δὲν ὑπεβάλετε;

§303Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§304Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λοιπὸν αὐτὸ θὰ ὑφίστανται, ὅτι θὰ πληρώνωσι τέλη περισσότερα. Ἀντὶ νὰ ὑποστηρίξητε τὴν ναυτιλίαν καὶ νὰ τῇ παρέχητε ἐργασίαν, ἀμοιβὰς, προστασίαν, τὴν ἀμέλγετε μέχρις αἵματος! Ἐγὼ, Κύριοι, θερμῶς σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἀποδεχθῆτε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν προσθήκην τῶν 2,000,000 δραχμῶν, ἣν ἐψηφίσαμεν ἤδη ὑπὲρ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου διὰ τοῦ λαχείου, ἢ νὰ ἐξεύρωμεν ἄλλον πόρον γενικώτερον, ἀσφαλέστερον καὶ θετικώτερον. Ἀλλὰ, πρὸς Θεοῦ, μὴ ἐπιβάλλετε ἐπὶ τῆς ναυτιλίας οὔτε πέντε λεπτὰ ἐπὶ πλέον. Ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα ἐγὼ προτείνω νὰ ἀποδεχθῶμεν καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἣν ἐξήνεγκεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀγροφυλακῆς, νὰ παραπεμφθῇ δηλ. καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ ἐξεύρῃ τὸν τρόπον καὶ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν προσεχῆ Σύνοδον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐλαφρύνῃ τὴν φορολογίαν τὴν ἀπηνῆ ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας. Μόνον οὕτω δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ ἔχωμεν ναυτιλίαν· ἄλλως Ἑλληνικὴ ναυτιλία δὲν θὰ ὑπάρχῃ, καὶ τότε οὔτε Ταμεῖον Στόλου οὔτε Στόλος. Καὶ δυστυχῶς θὰ μείνωσι μόνον μὲ τὰ νομοσχέδια καὶ μὲ τοὺς νόμους καὶ ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς καὶ ὁ πρώην τοιοῦτος, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος.

§305Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις μόνον. Ἔχω ὑποβάλει καὶ τροπολογίαν, καὶ θέλω νὰ τὴν ἀναπτύξω. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εἶναι κατ’ ἀρχὴν κατὰ παντὸς φόρου. Νὰ ἀπαλλάξωμεν τοὺς φορολογουμένους ἀπὸ ὅλους τοὺς φόρους, ἐὰν ἦτο δυνατὸν, θὰ ἐκάμνομεν, κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, «τὴν καρδιὰ του περιβόλι». Ἀλλὰ δυστυχῶς τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν. Ὅσα λέγετε ὅτι θέλουσιν ἐπέλθει ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς φορολογίας ταύτης κακὰ, νομίζω ὅτι εἶναι φόβοι ἀνυπόστατοι, διότι πάντες, ὅσοι γνωρίζουσι τὰ πράγματα ἐκ τοῦ πλησίον, πάντες ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶναι ἐφοπλισταὶ ἢ ἔρχονται εἰς ἐπικοινωνίαν μὲ ἐφοπλιστὰς, — καὶ ὑπάρχουσι πολλοὶ ἐνταῦθα, — βεβαιοῦσιν ὅτι τὸ πληρωνόμενον σήμερον εἰς τέλη ἀγκυροβολίας καὶ φαρικὰ εἶναι ἐλάχιστον, ἐκεῖνο δὲ, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν φορολογίαν ταύτην, τὸ 30%, ἤτοι 15 λεπτὰ περιπλέον, εἶναι καὶ αὐτὸ ἀσήμαντον, διότι βεβαίως δὲν θὰ τὸ πληρώνῃ ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία, θὰ τὸ πληρώνουν ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκει νὰ τὸ πληρώνουν, θὰ τὸ πληρώνουν οἱ φορτωταί· περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία· οὔτε ὁ κύριος Ἐμπειρῖκος, οὔτε ὁ κ. Μωραΐτης ἔχουσιν ἢ δύνανται νὰ ἔχωσιν ἐναντίαν γνώμην, ὑπὸ τὴν ἰδιότητά των ὡς ἐφοπλιστῶν...

§306ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ ἐπιβαρύνσεως τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας. Διὰ τοῦ φόρου αὐτοῦ ἐπιβαρύνομεν πάντα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἔρχονται εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας. Τὰ πλοῖα αὐτὰ βεβαίως δὲν εἶναι ἑλληνικά.

§307Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιβαρύνητε τοὺς ξένους, ἐὰν δὲν ἐπιβαρύνητε καὶ τοὺς ἐγχωρίους.

§308Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, αὐτὸ ἀκριβῶς ἤθελον νὰ εἴπω. Τὰ 30%, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν πρόκειται νὰ τὰ πληρώνουν τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα, διότι τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα ναυτίλλονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον. Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ καταβάλλωσι τὸν φόρον, καὶ τὸν νῦν ὑπάρχοντα καὶ τὸν πρόσθετον, εἶναι τὰ ξένα πλοῖα. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει, ἐπαναλαμβάνω, καμμία ἀμφιβολία.

§309Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ πλάνη αὐτὴ εἶναι ἀπὸ τοῦ 1892,

§310Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβὲς, εἶναι ἀληθέστατον. Τὸ ἠξεύρομεν ὅλοι.

§311Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὸ λεχθὲν δὲ, ὅτι ἡ ναυτιλία εὑρίσκεται ἐν κρίσει, δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἡ ναυτιλία δὲν πρόκειται νὰ πάθῃ τίποτε. Ἡ αὔξησις τῆς φορολογίας πρέπει νὰ γείνῃ, διότι εἶναι ὠφέλιμος, διότι δὲν εἶναι ἐπαχθής Οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς εἶναι χιμαιρικοί, μάταιοι, διότι καὶ εἰς τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν δὲν ἐπλήρωνον παρὰ ἐλάχιστον ποσὸν τὰ πλοῖα ταῦτα, μόλις ἐπεβλήθησαν τὰ 50 λεπτά, ἐξηγέρθησαν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐνόμιζον ὅτι παραβλάπτονται τὰ συμφέροντά των, ἀλλ’ εἴδομεν ὅτι εὐθὺς ἀμέσως, ὡς ηὔξησαν τὰ τέλη, τὰ πλοῖα ἐδιπλασιάσθησαν, ἐτριπλασιάσθησαν, ἐπενταπλασιάσθησαν μάλιστα αὐτὴν τὴν στιγμήν, καὶ ἐξακολουθοῦσιν εἰς κλίμακα μεγάλην αὐξανόμενα καταπληκτικῶς. Ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι σήμερον ἀπὸ φαρικὰ τέλη τὸ Ταμεῖον τῶν Φάρων καὶ Φανῶν εἰσπράττει 800,000 φράγκα χρυσᾶ καὶ 117,000 ἢ 120,000 εἰς χαρτί...

§312Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. 1,000,000.

§313Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. 1,200,000. Τί ἀποδεικνύει τοῦτο; Ἠλαττώθη ἡ κίνησις τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας; ἀπ’ ἐναντίας, καθημερινῶς ἔχομεν ἀγορὰν ἀτμοπλοίων, καθημερινῶς τὰ κεφάλαια τὰ ἑλληνικὰ διατίθενται χάριν τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, διότι εὑρίσκουσι κέρδη, διότι εὑρίσκουσιν ὠφελείας μεγίστας, καὶ ὄχι μόνον εἰς ἐμπορικὰ ἀτμόπλοια μεγάλων γραμμῶν μετέχουσιν οἱ συμπολῖται ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἀτμόπλοια ἀκτοπλοΐας, καὶ γνωρίζετε, ὁποίας καὶ ὁπόσας δυσχερείας παρεμβάλλει ὁ ἀνταγωνισμὸς ὁ ὑπάρχων...

§314ΕΠ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Δὲν πιστεύω σεῖς νὰ ἦσθε εὐχαριστημένος.

§315Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Πολὺ εὐχαριστημένος. Ἡ «Πανελλήνιος Ἀτμοπλοϊκὴ Ἑταιρεία» δίδει μέρισμα πλούσιον, καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ἀτμόπλοια, καὶ ὅλα ἀποζῶσι καὶ ὅλη ἡ κίνησις ἡ ναυτικὴ προβαίνει καὶ δὲν θὰ σταματήσῃ καθόλου.

§316Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὅλαι αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι ἔκαμαν κέρδη. Ἡ παλαιὰ ἑταιρεία τῆς Σύρου, ἐὰν δὲν τὰ ἔκλεπτον ἐκεῖ, θὰ εἶχεν ἄπειρα κέρδη.

§317Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὁ ἐπιβαλλόμενος φόρος, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐλάχιστος, καὶ πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ, διότι εἶναι ὁ ἧττον ἐπαχθὴς φόρος, τὸν ὁποῖον δύναται τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸν λαὸν τὸν φορολογούμενον, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου τοσοῦτον κήδεται ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς καὶ τοσοῦτον κόπτεται, ὁσάκις πρόκηται νὰ ἐπιβάλλωμεν φόρον 5 ἢ 10 λεπτῶν...

§318Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρκετά.

§319Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι διόλου ἀρκετά. Ὅστις δὲν θέλει νὰ τὰ ἀκούσῃ, ἡ θύρα εἶναι ἀνοικτὴ, καὶ ἂς ἐξέλθῃ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελον ἐγὼ νὰ εἴπω, εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη μόνον περὶ τοῦ στόλου τοῦ πολεμικοῦ νὰ κοπτώμεθα καὶ νὰ ζητῶμεν, καλὰ καὶ σώνει, νὰ αὐξήσωμεν τοὺς πόρους αὐτοῦ. Ἔχει ἀρκετοὺς πόρους τὸ Ταμεῖον τοῦ Στόλου, καὶ διὰ τῆς προσθήκης τοῦ λαχείου τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου θὰ ἦναι ἀρκετὰ πλούσιον, ἵνα ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας του. Ἡ ἐπιβαλλομένη φορολογία πρέπει νὰ κατανεμηθῇ· πρέπει νὰ δοθῇ τὸ ἥμισυ εἰς τὸ Ταμεῖον τῶν Φάρων καὶ Φανῶν, διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας του, ὅπως εἶπον καὶ προχθὲς, τὸ δὲ ἕτερον ἥμισυ ἂς δοθῇ εἰς τὸν Ἐθνικὸν Στόλον.

§320Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Διὰ τὸν Προϋπολογισμὸν κανεὶς δὲν φροντίζει!

§321Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγω αὐτὴν τὴν στιγμὴν, εἶναι διὰ τὸν Προϋπολογισμὸν τὸν Γενικὸν τοῦ Κράτους, διότι τὸ ἔλλειμμα τοῦ Ταμείου τῶν Φάρων καὶ Φανῶν θέλει τὸ πληρώσει ὁ Γενικὸς Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Τέλος πάντων ἂς λείψῃ ἐπὶ τέλους αὐτὴ ἡ φιλοπατρία ἡ μεγάλη διὰ τὸν Ἐθνικὸν Στόλον. Εἰς τὰς ὑπηρεσίας ἐκείνας τὰς εἰδικὰς, εἰς τὰς ὁποίας δίδεται ἡ πληρωμὴ, πρέπει νὰ δοθῇ καὶ τὸ ἀνάλογον ποσὸν, ὥστε καὶ ἡ ὑπηρεσία νὰ γίνηται ὡς πρέπει, καὶ τὰ παράπονα τῶν ξένων νὰ λείψωσι, καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους νὰ μὴ θιγῇ, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, εἶναι ἐξηκριβωμένον, ὅτι μετὰ ἕν ἔτος θὰ ᾖναι ὑποχρεωμένον, ἢ καὶ εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Δημόσιον σήμερον, νὰ πληρώσῃ τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἕνεκα τῆς ἀφαιμάξεως, ἥτις γίνεται εἰς τὸ Ταμεῖον τῶν Φάρων χάριν τοῦ Ταμείου τοῦ Στόλου. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, καὶ ἂς σημειωθῶσι παρὰ τῶν δυναμένων νὰ κρίνωσι.

§322Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ὕδρας λαμβάνων τὸ ἐνδόσιμον θεωρῶ, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ἐκφράσω γνώμην ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἵνα μὴ ἐκληφθῶ ὡς ἐγκρίνων αὐτὸ ἄνευ ἐπιφυλάξεως, καὶ ἵνα μὴ ἀνεξελέγκτους ἀφήσω ἀνακριβείας τινὰς, αἵτινες παρεισέφρησαν εἰς τὰς πληροφορίας τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου, τὰς ὁποίας ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ μεταδώσῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς εὗρεν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία σήμερον διάγει στάδιον εὐημερίας, καὶ ὅτι εἶναι ἐπιδεκτικὴ βαρῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας ἐκ τῶν πληροφοριῶν του ἤντλησε τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀλλαχόσε διὰ τοὺς φάρους καὶ φανοὺς καταβάλλονται πολὺ μείζονα τέλη παρ’ ὅσα καταβάλλονται ἐν Ἑλλάδι, καὶ ὅτι συνεπῶς ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία, διάγουσα στάδιον εὐημερίας, δύναται νὰ ὑποστῇ πρόσθετα βάρη. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας ἀνεκάλυψεν ὅτι 800,000 φράγκα χρυσᾶ εἰσπράττει τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, καὶ 127,000 εἰς δραχμὰς, συνεπῶς ὅτι δὲν ὑπάρχει κίνδυνός τις, ἐὰν ἐπιβαρύνωμεν ἐπὶ πλέον τὴν Ἑλληνικὴν ἀτμοπλοΐαν, διότι τὰ μέχρι τοῦδε εἰσπραττόμενα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι αὕτη εἶναι ἐπιδεκτικὴ περαιτέρω αὐξήσεως. Λυποῦμαι, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος διετύπωσεν, ἐνθυμηθεὶς μάλιστα καὶ τὰ κέρδη, ἅτινα δῆθεν ἡ «Πανελλήνιος Ἀτμοπλοϊκὴ Ἑταιρεία» κατ’ ἔτος πραγματοποιεῖ, διότι ἐγείρω τὴν ἀξίωσιν, ὅτι κάλλιον αὐτοῦ, τοὐλάχιστον διὰ τὴν «Πανελλήνιον Ἀτμοπλοϊκὴν Ἑταιρείαν», δύναμαι νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἀσφαλεῖς πληροφορίας. Οὔτε οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον, οὔτε οἱ ἐρχόμενοι σήμερον νὰ τὸ ὑποστηρίξωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, παρετήρησα ὅτι ἔχουσι γνῶσίν τινα περὶ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Κατ’ ἐμὴν κρίσιν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔλαβε τὰς γνώμας μαχίμων ἀξιωματικῶν, κατὰ πάντα ἀξίων διὰ τὰ ζητήματα τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ἀλλὰ πάντη ἀνιδέων εἰς τὰ ζητήματα τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ. Οὐδεμία στατιστικὴ βεβαίως θὰ ἐτέθη ἐνώπιον τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, οὔτε στοιχεῖόν τι περὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀτμοπλοίων εἶχον πρὸ ὀφθαλμῶν οἱ ἔντιμοι ἀξιωματικοί, οἱ καταρτίσαντες τὸ νομοσχέδιον, ἵνα ζυγίσωσι τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ, καὶ ἀποφύγωσι τὴν ὑποβολὴν μέτρου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν εἶναι τραῦμα κατὰ τῆς ἐμπορικῆς ἀτμοπλοΐας. Ἀπό τινος χρόνου ἐν Ἑλλάδι ἤρξατο ἀναπτυσσομένη ἡ ἰδέα τῆς τοποθετήσεως κεφαλαίων εἰς τὰ ἀτμόπλοια· ἀλλὰ τὰ ἑλληνικὰ μέσα κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι μικρά· διὰ τοῦτο δὲ οἱ συνεταιρισθέντες ἑκάστοτε, ἵνα λάβωσι συμμετοχὴν εἰς ἀτμόπλοια, ἐρεθιζόμενοι ἐκ τῆς εὐθηνίας πλοίων τινῶν, κατέβαλλον χρήματα, καὶ ἠγόραζον ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τῆς νεωτέρας κατασκευῆς, συνεπῶς ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς οἰκονομίας δὲν εἶναι τὰ καταλληλότερα. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐνεθαρρύνθησαν ἔτι μᾶλλον, διότι ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις ἔκτακτοι ὕψωσαν τοὺς ναύλους, καὶ ἄλλοι μὲν, ἔχοντες σχετικῶς μικρὰ ἀτμόπλοια, ἐκέρδιζον ἀρκετὰ, ἄλλοι δὲ, ἔχοντες μείζονα ἀτμόπλοια, ἐκέρδιζον πολλά. Ἐρρίφθησαν λοιπὸν τὰ ἑλληνικὰ κεφάλαια εἰς τὴν ἀγορὰν ἀτμοπλοίων, καὶ τοιουτοτρόπως εἴδομεν ἕνα στόλον καταρτιζόμενον· ὁ στόλος ὅμως αὐτὸς κατὰ τὸ πλεῖστον ποῦ πλέει; Ἐνεργεῖ πλόας πρὸς τὴν Ἀμερικὴν ἢ τὰς Ἰνδίας ἢ τὸν Ἀτλαντικὸν Ὠκεανόν; Κατὰ τὰ ἐννέα δέκατα δύναταί τις, χωρὶς νὰ φοβῆται διάψευσιν, νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ὁ ἐμπορικὸς στόλος ὁ ἑλληνικὸς ἐξυπηρετεῖ τὴν Μεσόγειον καὶ ἰδιαιτέρως τὰς ἑλληνικὰς ἀκτάς. Ἀλλὰ πόθεν ἀνθρακεύεται ὁ στόλος αὐτός; Ἀνθρακεύεται ἐκ Πειραιῶς, ἀνθρακεύεται ἐκ Σύρου, ἐκ Κέας. Καὶ ποίους γαιάνθρακας χρησιμοποιεῖ; Χρησιμοποιεῖ γαιάνθρακας, οἵτινες εἶναι ἐπηυξημένοι τὴν τιμὴν κατὰ λόγον τοῦ ναύλου, τὸν ὁποῖον ὁ γαιάνθραξ κατέβαλεν, ἵνα ἐξ Ἀγγλίας μεταφερθῇ εἰς τὴν Μεσόγειον. Καὶ ἐνῷ οἱ Ἕλληνες πλοιοκτήτορες ἔχουσιν αὐτὰ τὰ ἀτμόπλοια, τὰ οὐχὶ τῆς τελευταίας κατασκευῆς καὶ τὰ οὐχὶ ἀπολύτως οἰκονομικὰ, ἐκμεταλλεύονται αὐτὰ ἐν τῇ Μεσογείῳ, καταβάλλοντες τιμὴν γαιανθράκων ἀνωτέραν...

§323Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ τὰ ὁποῖα ἠγόρασαν χιλίας λίρας τὸ ἕν!

§324Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἔχουσιν ὅμως, καὶ εἶναι ἑλληνικαὶ περιουσίαι ἀναμφισβητήτως· καὶ ἐὰν ὑποθέσητε ὅτι μὲ χιλίας λίρας ἠγόρασαν ἕκαστον αὐτῶν, ταῦτα ἐκπροσωποῦσιν ἑλληνικὰ κεφάλαια. Ἐκμεταλλεύονται λοιπὸν τὰ ἀτμόπλοια αὐτὰ ἐν τῇ Μεσογείῳ, καταβάλλοντες, ἐπαναλαμβάνω, τιμὴν γαιανθράκων ἀνωτέραν. Πρὸς ποῖα δὲ ἀτμόπλοια ἀνταγωνίζονται; Ἀνταγωνίζονται πρὸς ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ὅλα τὰ μέσα τῆς εὐθηνίας καὶ τῶν μεγάλων κεφαλαίων διὰ τὴν ἀγορὰν, καὶ τῶν ἐπιχορηγήσεων διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν, καὶ τῶν εὐκολιῶν, τὰς ὁποίας πανταχοῦ εὑρίσκουσιν, ἀλλὰ καὶ τῆς τιμῆς τοῦ γαιάνθρακος, διότι τὰ περισσότερα ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα εἰς τὴν Μεσόγειον ἔρχονται, ἵνα ἐξυπηρετήσωσι τὸ ἐμπόριον, δύνανται νὰ ἀνθρακεύσωσιν ἐξ Ἀγγλίας, νὰ πληρώσωσι τὰς γαιανθρακαποθήκας των, οὐχὶ μόνον διὰ τὸν μέχρι Μαύρης Θαλάσσης πλοῦν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐπιστροφήν. Ἐνῷ λοιπὸν ὑπὸ τοιαύτας οἰκτρὰς συνθήκας ἡ Ἑλληνικὴ ἀτμοπλοΐα διατελεῖ, καὶ ἐνῷ εὐκόλως ἠδύνατο ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ἐπίσημον πληροφορίαν ἐκ τοῦ Λιμεναρχείου Πειραιῶς, ἵνα μάθῃ ὅτι εἴκοσιν ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια εὑρίσκονται δεδεμένα ἐν Πειραιεῖ, καὶ ἄλλα τόσα ἐν Σύρῳ, καὶ ἄλλα τόσα εἰς ἄλλα σημεῖα—δὲν ἠξεύρω εἰς ποῖα—τῶν ἑλληνικῶν ἀκτῶν ἢ καὶ τῶν ὀθωμανικῶν, ἐρχόμεθα σήμερον νὰ ὑποστηρίξωμεν,—καὶ τὸ ὑποστηρίζει μετὰ πολλῆς χάριτος ὁμολογουμένως ὁ ἔντιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος,—ὅτι αὐτὰ τὰ ἀτμόπλοια πραγματοποιοῦσι κέρδη καὶ ὅτι τὰ ἑλληνικὰ αὐτὰ ἀτμόπλοια δύνανται νὰ ὑποστῶσι μείζονας ἐπιβαρύνσεις, ἵνα ἐν τῷ διεθνεῖ ἀνταγωνισμῷ κατορθώσωσι νὰ κατανικήσωσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μὲ τοὺς σημερινοὺς ναύλους πλέουσιν. Ἀλλ’ ἐξήτασεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, τί καταβάλλει ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, ἵνα ἐνθαρρύνῃ οὐχὶ τὴν ἀκτοπλοΐαν ἐν Γαλλίᾳ ἀλλὰ τοὺς πλόας ἀπὸ λιμένος ἑνὸς ἔθνους εἰς λιμένα ἄλλου; Ἂς λάβῃ ὁ κ. συνάδελφος ἀνὰ χεῖρας τὸν Γαλλικὸν Προϋπολογισμὸν, καὶ θὰ ἴδῃ, ὅτι 80,000,000 ὁλόκληρα καταβάλλονται ὡς primes au long cours, καθὼς τὴν τοιαύτην ἀμοιβὴν ὀνομάζουσιν. Ἔμαθε, τί καταβάλλει ἡ Ἰταλία; Ἔμαθε τί πληρώνει ἡ Αὐστρία; Ἔλαβεν ἀνὰ χεῖρας τὸν Ἑλληνικὸν Προϋπολογισμὸν, διὰ νὰ ἴδῃ τί σχετικὸν οὗτος ἀναγράφει; Ἀναγράφει φόρους φάρων, φόρους φανῶν, ἀναγράφει φόρους ἀγκυροβολίας, ἀναγράφει φόρους ἐπιτηδευμάτων, φόρους ὑγειονομικούς! Καὶ ἀμοιβήν; καὶ βοήθειαν, ἵνα διαγωνισθῇ ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία πρὸς τοὺς ξένους; Ἕν μέγα μηδέν! Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας λοιπὸν ὤφειλον νὰ ἐξενέγκω γνώμην ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον φίλον μου κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μὴ κατενέγκῃ τὸ τελευταῖον τραῦμα, ὑπὸ τὰς σημερινὰς κυρίως περιστάσεις, εἰς τὴν πάσχουσαν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν. Ἐὰν διαβλέπωμεν μόλις ἴχνη ζωῆς δι’ αὐτὴν σήμερον, ἃς μὴ θελήσωμεν νὰ τὴν καταδικάσωμεν· διότι τὸ ἀτύχημα εἰς τὸν τόπον τοῦτον εἶναι αὐτό· εὐθὺς ὡς μία ἐπιχείρησις ἀρχίζει νὰ προχωρῇ, ἀμέσως ἐπιπίπτομεν ἐπ’ αὐτῆς, ἐπιβάλλοντες φόρους! Ὑπάρχει ἤδη φόρος τις; Ἂς τὸν διπλασιάσωμεν, ἵνα πορισθῶμεν τί; προσόδους! Δὲν εἶναι αὐτὴ, Κύριοι, ἡ ἀληθὴς μέθοδος τοῦ πορισμοῦ τῶν προσόδων, διότι ἐνίοτε καὶ αἱ δαπάναι αἱ χορηγούμεναι εἰς μίαν ἐπιχείρησιν ἀρχίζουσαν δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς αὔξησιν τῶν προσόδων· εὐθὺς ὅμως ὡς μία ἐπιχείρησις ἀρχίσῃ νὰ δείξῃ σημεῖα ζωῆς, καὶ ὑπὸ περιστάσεις δυσμενεῖς εὑρίσκεται ἐν στιγμῇ στασιμότητος, ἐὰν ἐπιπέσωμεν ἐπ’ αὐτῆς μὲ τοὺς φόρους, οὐδὲν ἄλλο πράττομεν ἢ ἀπαγγέλλομεν κατ’ αὐτῆς τὴν καταδίκην. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν — εἶναι περιττὸν νὰ ἐπεκταθῶ — εἶναι συμφέρον νὰ διαλυθῇ ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία· ἐν ᾗ περιπτώσει δὲ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐμμείνωμεν, τὸ τέλος αὐτῆς ἔχω δυστυχῶς τὸ θάρρος νὰ τὸ προΐδω καὶ νὰ τὸ προείπω ἀπὸ σήμερον.

§325Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§326Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμολόγησεν εἰλικρινῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμελέτησε τὸ ζήτημα τῶν φαρικῶν τελῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον ἀληθῶς, φρονῶ, ὅτι ἐπιβάλλεται, ἵνα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν, διότι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις αὕτη, θὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἐξ αὐτῆς τῆς διασκευῆς τοῦ νόμου περὶ φαρικῶν τελῶν θὰ δύναται τὸ Κράτος νὰ εἰσπράττῃ πολὺ πλειότερα τῶν ὅσα εἰσπράττει σήμερον. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι, διὰ νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα καλλίτερον, εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετηθῇ τοῦτο ὑπὸ ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ν’ ἀποτελεσθῇ εἴτε ἐκ συναδέλφων Βουλευτῶν, εἴτε ἐκ προσώπων ξένων, εἰδικῶν ὅμως ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ναυτιλίας καὶ ὡς πρὸς τὰ σχετιζόμενα ἐν γένει πρὸς τὴν ναυτιλίαν καὶ ὡς πρὸς τὰ φαρικὰ τέλη. Προτείνω λοιπὸν τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Τοῦτο βεβαίως ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς Βουλῆς.

§327Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἐκ Χαλκίδος βουλευτοῦ κ. Καλογεροπούλου παρετήρησα ὅτι ἐκλόνισε τὴν Βουλὴν, διότι τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Βουλευτοῦ Χαλκίδος ἦσαν εὐστοχώτατα καὶ καταλληλότατα, ἵνα κλονίσωσι τὰς πεποιθήσεις ἀκριβῶς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι πλήρη γνῶσιν τῶν πραγμάτων. Εὐτυχῶς ὁ σεβαστός αὐτοῦ θεῖος, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βουδούρης, μὲ τὸ πρακτικὸν πνεῦμα καὶ τὴν γνῶσιν τῶν πραγμάτων, τὴν ὁποίαν ἔχει, κατέρριψεν ἓν πρὸς ἓν τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Καλογεροπούλου. Ὁ κ. Καλογερόπουλος ἠθέλησε νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία καὶ σήμερον εὑρίσκεται εἰς κατάπτωσιν ἐντελῆ, καὶ ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἢ μετὰ ἕνα μῆνα ὅλοι οἱ ἐφοπλισταὶ θὰ θέσωσιν εἰς δημοπρασίαν τὰ πλοῖά των! Ἀλλὰ τὰ πλοῖα ταῦτα ἐγεννήθησαν, ἀνεπτύχθησαν, εὐημεροῦσι καὶ προάγονται μὲ τὴν φορολογίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς Χαλκίδος ἐθεώρει καὶ θεωρεῖ ὡς ἐπαχθεστάτην, ἀλλ’ ἅπαντες οἱ κύριοι ἀνομολογοῦσι, καὶ οἱ ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ οἱ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ φορολογία εἶναι ἐλαφρά, ὅτι ἐπιδέχεται αὔξησιν, καὶ ὅτι ἡ αὔξησις, ἣν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ζητεῖ σήμερον, ὡς καὶ προηγουμένως εἶπον, εἶναι φορολογία, τὴν ὁποίαν εὐχαρίστως θὰ καταβάλλωσι πάντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀμέσως ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς αὐτὸ, διὰ νὰ ἐπανέλθωσι τὰ πράγματα εἰς τὴν κανονικὴν αὐτῶν τροχιὰν καὶ διὰ νὰ μὴ βαρύνηται ἐπὶ πλέον ὁ Γενικὸς τοῦ Κράτους Προϋπολογισμὸς, ὅστις ὑπὸ τοσούτων καὶ τηλικούτων πιέζεται ἀναγκῶν.

§328ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι πανθομολογούμενον, ὅτι ἡ ναυτιλία ἡ ἐμπορικὴ εἶναι πλοῦτος ἐθνικός, καὶ ὅμως τὸ προϊὸν αὐτὸ τῆς ἰδιωτικῆς ἐργασίας, τὸ καταρτισθὲν διὰ ἰδιωτικοῦ συναγωνισμοῦ, σήμερον πραγματικῶς πάσχει. Ὁ κ. Κουντουριώτης εἶναι βουλευτὴς μιᾶς τῶν προνομιούχων ναυτικῶν νήσων, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῇ, ὅτι 70 ἀτμόπλοια ἑλληνικὰ σήμερον ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐν Ρουμανίᾳ καὶ ἐν Πειραιεῖ εἶναι δεμένα, καὶ θεωροῦσιν εὐτύχημά των οἱ ἰδιοκτῆται, ἐὰν εὑρεθῇ ἀγοραστής, ἵνα πωλήσωσιν αὐτὰ εἰς τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας των. Τοῦτο εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας, ἔπρεπε δὲ πρὸ παντὸς ἄλλου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ τὸ γνωρίζῃ, καὶ νὰ μὴ θέλῃ νὰ κατενέγκῃ τὸ τελευταῖον τραῦμα εἰς τὴν ἐμπορικὴν ἡμῶν ναυτιλίαν. Εὔκολα εἶναι τὰ παχειὰ λόγια, ἀλλ’ αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ὁμάδες ἔκαμον τὰ ἀτμόπλοιά των δι’ ἰδίας ἰδιωτικῆς ἐργασίας, καὶ ὄχι διὰ τῶν ἐκ τῆς θαλάσσης κερδῶν, τὰ χρήματα δὲ διὰ τοὺς στόλους τῶν ἀτμοπλοίων ἐρρίφθησαν ἐκ τῆς ξηρᾶς εἰς τὴν θάλασσαν. Κατέλθετε εἰς τὸν Πειραιᾶ, καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι τὸ ἀντικρὺ μέρος τῆς παραλίας κατέχεται ἀπὸ ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα εἶναι δεμένα ἐκεῖ ἐλλείψει ἐργασίας. Ἂς μὴ προστεθῇ λοιπὸν καὶ τὸ τραῦμα τῆς νέας φορολογίας εἰς τὴν ἐμπορικὴν ἡμῶν ναυτιλίαν διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§329ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρόκειται σήμερον περὶ τῶν ἑλληνικῶν ἀτμοπλοίων, πρόκειται περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν φαρικῶν τελῶν· ἐκ προχείρου δὲ καταλόγου, τὸν ὁποῖον ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, — διότι ἐγὼ δὲν ἐγνώριζον ὅτι ἤθελε γείνῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις, — ἐμφαίνεται ὅτι τὰ περισσότερα πλοῖα, τὰ ὁποῖα πληρώνουσιν εἰς τὸ Ταμεῖον τῶν Φάρων, δὲ εἶναι τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα. Σᾶς βεβαιῶ, καὶ σᾶς βεβαιῶ ἐν ἐπιγνώσει, ὅτι τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα, ἐὰν πάσχωσι, πάσχουσι βεβαίως δι’ ἄλλας αἰτίας, καὶ οὐχὶ ἕνεκα τῶν φαρικῶν τελῶν. Ἐὰν δ’ ἐξαρτᾶται ἡ τύχη τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας ἐκ τῶν φαρικῶν τελῶν, εἶναι μέγα δυστύχημα καὶ ἀνεπανόρθωτον.

§330Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν δυστυχῶς δὲν ἔχει καταγείνῃ εἰδικῶς εἰς τὸν νόμον περὶ φαρικῶν τελῶν, διότι δὲν ἔλαβεν ἴσως καιρὸν νὰ μελετήσῃ αὐτόν. Ἐὰν τὸν ἐμελέτα, ἤθελεν ἰδεῖ, ὅτι καὶ τὰ ξένα ἀτμόπλοια, ἀφομοιούμενα πρὸς τὰ ἑλληνικὰ, φορολογοῦνται ἐξ ἴσου. Τὰ 70 δὲ ἀτμόπλοια, τὰ δεμένα, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Στελλάκης, εἶναι φορτηγὰ, καὶ τὰ φορτηγὰ φορολογοῦνται περισσότερον παντὸς ἄλλου, διότι ἐπιβάλλεται εἰς αὐτὰ φόρος μιᾶς δραχμῆς κατὰ τόννον, ἐὰν ἐνεργήσωσι πρᾶξιν φορτώσεως καὶ ἐκφορτώσεως, καὶ 50 λεπτῶν κατὰ τόννον, ἐὰν προβῶσιν εἰς φόρτωσιν μόνον ἢ ἐκφόρτωσιν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι ἔργον Ἑλληνικῆς Βουλῆς νὰ ἐπιβάλῃ νέα τέλη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν σήμερον. Ἐπειδὴ δ’ ἔχομεν ἐνταῦθα ἄνδρα, ὁ ὁποῖος εἶναι μέλος διακεκριμένον τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, καὶ ἀντιπροσωπεύει μέγα μέρος αὐτῆς, νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη αὐτοῦ περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Πρέπει νὰ λησμονήσῃ ὁ κ. Ἐμπειρῖκος, ὅτι εἶναι ἐνδιαφερόμενος καὶ ὅτι εἶναι γαμβρὸς ἐπ’ ἀδελφῇ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος.

§332Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἔργον πατριωτικὸν νὰ ἐμμείνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§333Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἐπιμένομεν εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλομεν· γιγνομένης δὲ δεκτῆς τῆς τροπολογίας, ἐπιμένομεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ὅλα δὲ, ὅσα ἐλέχθησαν, εἶναι ἄσχετα πρὸς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§335Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν.

§336Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ὑπέβαλον πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, κύριε Πρόεδρε. Διατὶ δὲν ἐρωτᾶτε τὴν Βουλήν; Θέλετε νὰ μᾶς ἐμπαίζητε;

§337Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Ὑπεβλήθη πρότασις γραπτὴ, ὅπως ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς, ὥστε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν;

§338Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τιμητὴν δὲν σᾶς ἔχομεν ἐδῶ.

§339Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὑμᾶς δὲν ἔχομεν τιμητὴν, μὲ τὸν τρόπον, τὸν μὲ ὁποῖον ὡμιλήσατε πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον. Πᾶς Βουλευτὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβλέπῃ τὴν τήρησιν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ.

§340Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Νὰ σιωπήσῃς!

§341Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Νὰ σιωπήσῃς σύ!

§342Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Νὰ σιωπήσῃς, ἵνα μὴ σὲ κάμω ἐγὼ νὰ σιωπήσῃς!

§343Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν σὲ φοβεῖται κανεὶς, καὶ ἡσύχασε.

§344ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπειλὰς θὰ ἔχωμεν ἐδῶ;

§345Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐπαναφέρητε τὸν ἀγορεύοντα εἰς τὴν τάξιν.

§346Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Θὰ σὲ ἐπαναφέρω ἐγώ.

§347Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἀπειλὰς θὰ ἔχωμεν, κύριε Πρόεδρε;

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, Κύριοι.

§349ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐπιτρέπονται ἀπειλαὶ ἐνταῦθα.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Λαπαθιώτου περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§351Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§352ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν εἶσθε 15.

§353Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἴμεθα.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Κουντουριώτου, δι’ ἧς προτείνεται νὰ αὐξηθῶσι τὰ τέλη ἀγκυροβολίας καὶ φαρικῶν κατὰ 35%. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουντουριώτου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§356Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὰ δυνάμει τοῦ νόμου ͵ΒΡΚʹ τῆς 30 Δεκεμβρίου 1892 «περὶ τελῶν ἀγκυροβολίας καὶ φαρικῶν» καταβαλλόμενα τέλη ἀγκυροβολίας καὶ φαρικῶν εἴς τε χρυσὸν καὶ τραπεζογραμμάτια αὐξάνονται: αʹ) Κατὰ 10% διὰ τὰ ἀτμόπλοια τῶν ὑπὸ ταχυδρομικὴν σύμβασιν διατελουσῶν ἑταιρειῶν, ἅτινα ἐκτελοῦσι τακτικὴν ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν, μεταφέροντα κατὰ ὀκταήμερον ἐξ ἑνὸς οἱουδήποτε λιμένος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀντιστρόφως ἐκ τῶν ἐξωτερικῶν λιμένων εἰς Ἑλλάδα ταχυδρομικοὺς φακέλους ἢ ταχυδρομικὰ δέματα. βʹ) Κατὰ 20% διὰ τὰ ἀτμόπλοια πασῶν τῶν λοιπῶν ὑπὸ ταχυδρομικὴν σύμβασιν ὡσαύτως διατελουσῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν. γʹ) Κατὰ 30% διὰ τὰ πλοῖα τὰ μὴ ὑπαγόμενα εἰς τὰς δύο ἀνωτέρω κατηγορίας.»

§357ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Κουντουριώτου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Τὸ ἐκ τῆς ἀνωτέρω αὐξήσεως 35% ἔσοδον διατίθεται κατὰ τὸ ἥμισυ μόνον ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν...

§358Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, εἰς τὸν πρῶτον στίχον τοῦ ἄρθρου ἡ φράσις «Τὸ ἐκ τῆς ἀνωτέρω αὐξήσεως ἔσοδον» νὰ διορθωθῇ. Κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ ἄρθρου 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, πρέπει νὰ τεθῇ: «Τὸ ἐκ τῶν ἀνωτέρω αὐξήσεων ἔσοδον».

§359ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς διωρθώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρίτην συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκποιήσεως ἀχρήστων πλοίων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς τρίτην συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§360ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ καὶ τὸ περὶ ἀνυποτάκτων κληρωτῶν, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει συζήτησιν.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀνυποτάκτων κληρωτῶν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§362Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§363ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§364Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὥρα εἶναι 2 μετὰ τὸ μεσονύκτιον, καὶ κατὰ τὴν ὥραν ταύτην βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐργασθῶμεν.

§365ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ, κύριε Πρόεδρε· δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§366Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὁ κύριος Κωνσταντόπουλος, ἐργασθεὶς μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς συσταθείσης πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου, κατήρτισεν ἴδιον νομοσχέδιον. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος, ὁ ὁποῖος πρέπει ν’ ἀναπτύξῃ τὰς τροπολογίας του, ἀπουσιάζει τὴν ὥραν ταύτην. Νομίζω ὅτι σήμερον ἀρκούντως ἡ Βουλὴ εἰργάσθη ἀπὸ τῆς ἕκτης ὥρας, ἐψηφίσθησαν δὲ καὶ τρία λίαν σπουδαῖα νομοσχέδια. Νομίζω ὅτι καιρὸς εἶναι νὰ διακόψωμεν.

§367Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐργασθεῖσα κατήρτισε νομοσχέδιον πλῆρες, καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν γνώμην αὐτῆς. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Λαπαθιώτης μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ μακρόν.

§369Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Λαπαθιώτης εἶναι ἐναντίος τοῦ νομοσχεδίου· ἑπομένως θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ μακρόν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ διακόψωμεν.

§370Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ διακόψωμεν.

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 1 καὶ 45′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).