1904.06.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21

τῆς 1 Ἰουνίου 1904.

(Τρίτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 καὶ 40′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω ἐν πρώτοις τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ προσέρχωνται ἐνωρίτερον εἰς τὰς συνεδριάσεις, διότι, ἐνῷ, ὡς γνωστόν, εἶναι ὡρισμένη ἡ πέμπτη ὥρα μετὰ μεσημβρίαν πρὸς ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων, μόλις ἀρχίζομεν τὴν 6 καὶ 30′. Δεύτερον, ἐπειδὴ παρετηρήθη, ὅτι μεταξὺ τῆς ὀγδόης καὶ ἐνάτης ἑσπερινῆς ὥρας ἀπουσιάζουσι πολλοὶ τῶν κυρίων Βουλευτῶν, καὶ ἐκ τούτου ἀναγκάζονται ἕτεροι, παραμένοντες εἰς τὴν συνεδρίασιν, νὰ ὑποβάλλωσι δικαίας παραστάσεις εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς περὶ μὴ ἀξιοπρεποῦς παραστάσεως τοῦ σώματος εἰς τὰς συνεδριάσεις, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ἵνα μεταξὺ τῆς 8 καὶ 8½ ὥρας γίνηται διακοπὴ, καὶ ἐπαναλαμβάνηται ἡ συνεδρίασις κατὰ τὴν δεκάτην ὥραν.

§2Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς πάσας τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας τὸ Ὑπουργεῖον εἴτε διὰ τῶν φίλων του εἴτε ἀπ’ εὐθείας ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἡμεῖς οὐδεμίαν ἐφέρομεν ἀντίρρησιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὥστε ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινοῦνται εἰς τὴν Βουλὴν αἱ ἑξῆς ἀναφοραί: Τηλεγράφημα ἐξ Αἰδηψοῦ πολλῶν οἰκογενειῶν, καταγγελλουσῶν πρᾶξιν τοῦ αὐτόθι ἀστυνόμου ἀνθυπασπιστοῦ Κύρκου, καὶ ζητουσῶν τὴν ἐκεῖθεν μετάθεσίν του. Ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Φαρκαδόνος ὑπὲρ ἐνισχύσεως τῆς σιτοπαραγωγῆς, ὑποβληθὲν διὰ τοῦ βουλευτοῦ Τρικκάλων κ. Χατζηπέτρου. Ἀναφορὰ τῶν ὑπαλλήλων Λευκάδος ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον. Ἀναφορὰ τοῦ καταδίκου Β. Κακκαβᾶ, αἰτουμένου νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ βασιλικὴ χάρις. Ἀναφορὰ τοῦ τέως ἀστυφύλακος Σ. Λύτρα, παραπονουμένου ὅτι ἀδίκως ἀπελύθη τοῦ σώματος τῆς ἀστυφυλακῆς. Ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Κατσαροῦ τοῦ δήμου Οἰχαλίας περὶ κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀπὸ τοῦ χωρίου αὐτῶν μέχρι τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ. Ἀναφορὰ κατοίκων τοῦ δήμου Οἰχαλίας περὶ συστάσεως ἀγροκηπίου ἐν τῷ δήμῳ Οἰχαλίας. Ἀναφορὰ κατοίκων τῆς Ἄρτης, παρακαλούντων ν’ ἀνασταλῇ ἡ κατεδάφισις ἑτοιμορρόπων οἰκιῶν, ἡ διαταχθεῖσα ὑπὸ τοῦ νομομηχανικοῦ.

§6Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἐν Πειραιεῖ ἐργοστασιάρχης κ. Ἀχιλλεὺς Κούπας ὑποβάλλει δι’ ἐμοῦ ἀναφοράν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρει, ὅτι ἐφεῦρε μηχάνημα, διὰ τοῦ ὁποίου χωρίζονται οἱ πυρῆνες ἀπὸ τὰς ἐλαίας, καὶ ζητεῖ προνόμιον εὑρεσιτεχνίας. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα πρὸς ἀπονομὴν διὰ νόμου τοῦ ζητουμένου προνομίου, διότι φρονῶ, ὅτι εἶναι δικαία ἡ αἴτησις τοῦ ἐν λόγῳ βιομηχάνου, καὶ πρέπει νὰ ἐνθαρρυνθῇ αὐτὸς καὶ ἡ βιομηχανία.

§7Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον καὶ ἐγὼ τηλεγράφημα ἐξ Αἰδηψοῦ, ὅμοιον πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνεκοινώσατε πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλήν, ὑπογεγραμμένον ὑπὸ πολλῶν συμπολιτῶν μου καὶ πολλῶν ξένων, καταγομένων ἐκ Κωνσταντινουπόλεως, ἐκ Γαλλίας καὶ διαφόρων ἄλλων μερῶν, οἱ ὁποῖοι παραμένουσι χάριν τῶν λουτρῶν ἐν Αἰδηψῷ. Κατὰ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, ἀστυνόμος τις, ὀνόματι Ἀλέξανδρος Κύρκος, ἀνθυπασπιστὴς, μετέβη εἰς τὸ ἐκεῖ ξενοδοχεῖον, ὅπου ἐγίνοντο μικραὶ θεατρικαὶ παραστάσεις, καὶ ἐξεδίωξε τοὺς παριστάνοντας τὸν Καραγκιόζην, κατόπιν δ’ ἐξεδίωξεν ἐκ τοῦ θεάτρου καὶ συνέλαβε τὸν δικηγόρον Βλαχάβαν, ὃν ἔθεσεν εἰς τὴν φυλακήν. Τὴν ἑπομένην δ’ ἡμέραν ὁ ἀστυνόμος οὗτος, πληροφορηθεὶς, ὅτι διεβιβάσθησαν τὰ λαβόντα χώραν εἰς πολλοὺς τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, διήρχετο ἔξωθεν τοῦ ξενοδοχείου ἀπειλητικός, οἱονεὶ θέλων νὰ συλλάβῃ τοὺς διαμαρτυρηθέντας. Νομίζω, ὅτι ἐν γένει εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀστυνόμων πρέπει νὰ καταβάλληται μεγάλη προσοχὴ, ὅπως μὴ ἀποστέλλωνται ἀστυνόμοι ἄξεστοι καὶ ἀγροῖκοι, ἰδίως δὲ πρέπει νὰ καταβάλληται μεγαλειτέρα προσοχὴ εἰς τὴν τοποθέτησιν τῶν ἀστυνόμων εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα συχνάζουσιν οὐ μόνον ἐντόπιοι, ἀλλὰ καὶ ξένοι, οἱ ὁποῖοι μεταβαίνουσι χάριν τῶν λουτρῶν, καὶ θέλουσι νὰ διέρχωνται τὰς ὥρας αὑτῶν ἐν ἡσυχίᾳ. Διὰ τῆς ἀποστολῆς τοιούτων ἀστυνόμων, οἷος ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος, εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, δίδεται ἀφορμὴ εἰς τοὺς ξένους νὰ γνωρίσωσιν εἰς ποίαν οἰκτρὰν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ἀστυνομία ἡμῶν καὶ νὰ ἐλεεινολογῶσιν ἡμᾶς. Ἐὰν πραγματικῶς τὰ τηλεγραφηθέντα ἐκεῖθεν ἦναι ἀληθῆ, — καὶ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχω ὅτι εἶναι ἀληθῆ, διότι οἱ πλεῖστοι τῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι ἐτηλεγράφησαν ἐκεῖθεν, εἰσὶ γνωστοί μου, ἔντιμοι ἄνθρωποι καὶ φιλαλήθεις, — καὶ ἐὰν τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ἐξακριβώσῃ, ὅτι ὄντως ἔλαβον χώραν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καταγγέλλονται ἐξ Αἰδηψοῦ, νομίζω, ὅτι ἔχει καθῆκον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὄχι μόνον νὰ μεταθέσῃ ἐκεῖθεν τὸν ἐν λόγῳ ἀστυνόμον, ἀλλὰ καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν αὐτοῦ.

§8Κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τοῦ εἰρημένου ἀστυνόμου, οὔτε νὰ διαμφισβητήσω τὰ τηλεγραφηθέντα ἐξ Αἰδηψοῦ· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουσι καὶ ἀντίθετοι πληροφορίαι, γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ ἐκεῖ ἀστυνόμος ἠθέλησεν ἐν τῷ καθήκοντί του νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν παράστασιν τοῦ κοινῶς λεγομένου Καραγκιόζη, ἀλλ’ ἐπενέβησαν οἱ παρατυχόντες, καὶ ἐντεῦθεν προεκλήθη ἡ σκηνὴ, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐτηλεγράφησαν, ὅσα ἐτηλεγράφησαν ἐκεῖθεν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, πρὶν ἢ προβῇ εἰς τιμωρίαν ἢ ἀντικατάστασιν τοῦ ἐν λόγῳ ἀστυνόμου, νὰ διατάξῃ αὐστηροτάτην ἀνάκρισιν, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι ὄντως ὁ ἐν λόγῳ ἀστυνόμος παρεξετράπη, βεβαιωθῆτε, ὅτι ἐγὼ πρῶτος θὰ κάμω παραστάσεις εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀντικαταστήσῃ αὐτόν.

§9Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ πολιτῶν Ἑλλήνων, ἠδύνατο νὰ πιστεύσῃ τις τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Ξηροχωρίου, ἀλλ’ ἐπειδὴ τηλεγραφοῦσι καὶ ξένοι, καταγόμενοι ἄλλοι μὲν ἐκ Μακεδονίας, ἄλλοι δὲ ἐκ Κωνσταντινουπόλεως καὶ ἄλλων μερῶν, οἵτινες διατρίβουσιν ἐν Αἰδηψῷ χάριν τῶν λουτρῶν, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ νὰ μὴ πιστεύσωμεν εἰς αὐτούς. Ἄλλως τε πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ ἐν λόγῳ ἀστυνόμος νὰ μένῃ ἐκεῖ, ἀφοῦ εἶναι γαμβρὸς τοῦ δημάρχου Αἰδηψοῦ;

§10Κ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Δὲν εἶναι γαμβρὸς, δὲν ἔγεινεν ἀκόμη γαμβρός.

§11Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δυνατὸν ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Ξηροχωρίου νὰ ἦναι ἀληθῆ, ἀλλὰ δὲν συμφωνῶ πρὸς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκε, ὅτι δηλ. πρὶν ἢ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προβῇ εἰς ἐνέργειαν ἀνακρίσεων δὲν πρέπει νὰ διατάξῃ τὴν μετάθεσιν τοῦ ἀστυνόμου ἐκεῖθεν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ ἀμέσως τὴν ἐκτόπισιν αὐτοῦ ἐκεῖθεν, διότι δὲν δύνανται νὰ ἐνεργηθῶσιν ἀνεπηρεάστως αἱ ἀνακρίσεις ἐνόσῳ ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς εἶναι ἐκεῖ. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ μὴ δώσῃ πίστιν ἡ Βουλὴ εἰς τὰ τηλεγραφηθέντα ἐκεῖθεν ὑπὸ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι πολῖται Ἕλληνες, ὡς παρετήρησε καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Θηβῶν, ἀλλὰ ξένοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι συμφέρον νὰ καταγγείλωσιν ἀδίκως τὸν ἀστυνόμον. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξωσιν οὐ μόνον τὴν ἐκτόπισιν, ἀλλὰ καὶ τὴν προφυλάκισιν τοῦ ἐν λόγῳ ἀστυνόμου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ πιστεύσωμεν, ὅτι τὰ τηλεγραφηθέντα εἶναι ἀληθῆ.

§12Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, νὰ συστηθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορὰ ἡ ἀποσταλεῖσα ἐξ Ἄρτης καὶ ἀνακοινωθεῖσα παρ’ ὑμῶν.

§13Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὀλίγα θὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἀστυφύλακος Λύτρα. Ὁ ἐν λόγῳ ἀστυφύλαξ παραπονεῖται δι’ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον προσεγένετο αὐτῷ, καὶ τὸ ὁποῖον προῆλθεν ἐκ πολιτικῆς καταδιώξεως, διότι ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του· ὁ ἀστυφύλαξ Λύτρας ὑπηρέτει εἰς τὴν ἀστυνομίαν Μυρτουντίων ἐπὶ 8 ἔτη, ἔχει δὲ πέντε προτάσεις περὶ προαγωγῆς ἐκ μέρους τῶν προϊσταμένων αὐτοῦ. Κατὰ τὴν λῆξιν τῆς θητείας του ἐζήτησεν ἀνακατάταξιν, ἀλλὰ τῇ ἐπεμβάσει ἄλλων, οἵτινες εἶχον θυμωθῆ ἐναντίον του, διότι συνέλαβε φυγοποίνους καὶ φυγοδίκους φίλους των, δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ αἴτησίς του περὶ ἀνακατατάξεως. Βεβαίως πρόκειται περὶ ἀδικήματος, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ν’ ἀναθεωρήσῃ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἐν λόγῳ ἀστυφύλακος, ὅπως ἔπραξε καὶ δι’ ἄλλους, λαβὼν ὑπ’ ὄψιν ἰδιαιτέρας συστάσεις, δικαίας βεβαίως, ἀξιοτίμων συναδέλφων.

§14Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω ὁμοίας πληροφορίας πρὸς τὰς τοῦ ἐκ Πατρῶν συναδέλφου. Ὁ ἀστυφύλαξ Λύτρας εἶναι εἷς τῶν ἀρίστων ἀστυφυλάκων, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐξεπλήρου τὸ καθῆκόν του, καταδιώκεται ὑπὸ προσώπων πολιτικῶν. Συνιστῶ ὅθεν καὶ ἐγὼ, ὅπως οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν των τὴν ῥηθεῖσαν αἴτησιν.

§15Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ὀνομάζεται ὁ ἀστυφύλαξ;

§16Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λύτρας.

§17Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν γνωρίζω. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν εἶπεν, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ ἀστυφύλαξ καταδιώκεται ὑπὸ πολιτικῶν προσώπων.

§18Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μήπως καὶ ὁ δήμαρχος δὲν εἶναι πολιτικὸν πρόσωπον;

§19Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμφότεραι αἱ ἀναφοραὶ τῶν συμπολιτῶν μου, κύριε Πρόεδρε, τὰς ὁποίας ἀνεκοινώσατε πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλήν, ἀφορῶσιν εἰς αἰτήματα δικαιότατα, τόσον ἡ ἀναφορὰ αὐτῶν, ἡ ὁμιλοῦσα περὶ συστάσεως ἀγροκηπίου ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου Οἰχαλίας Μελιγαλᾷ, ὡς καὶ ἡ ἑτέρα περὶ κατασκευῆς δημοσίας ὁδοῦ. Ὁ δῆμος Οἰχαλίας εἶναι εἷς τῶν πλέον παραγωγικῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης, ἡ δὲ πρωτεύουσα Μελιγαλᾶ εἶναι τὸ κέντρον τῶν συναλλαγῶν ὄχι μόνον τοῦ δήμου τούτου, ἀλλὰ καὶ τῶν ὁμόρων δήμων Ἰθώμης καὶ Ἀνδανίας καὶ ἄλλων ἀκόμη δήμων τῶν ἐπαρχιῶν Μεγαλοπόλεως καὶ Τριφυλίας. Ἦτο λοιπὸν δυνατόν, ἀφοῦ τὸ Μελιγαλᾶ εἶναι σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον γίνεται καὶ ἡ διασταύρωσις τῶν σιδηροδρομικῶν γραμμῶν Κυπαρισσίας – Μελιγαλᾶ καὶ Μύλων–Καλαμῶν, ἦτο, λέγω, δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς κέντρον διδασκαλίας γεωργικῆς τῶν κατοίκων τῶν μερῶν ἐκείνων, ἐὰν ἱδρύετο ἀγροκήπιον ἐν Μελιγαλᾷ, καὶ τούτου ὁ προϊστάμενος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου βουλευτὴς κύριος Μαυρομιχάλης εἶχεν ἐγκρίνει τὴν σύστασιν, προεκλήθη δέ, ὡς γνωρίζω, ἔκτοτε ἡ ἀπαιτουμένη ἐνέργεια τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, καὶ τὰ Ἐκκλησιαστικὰ Συμβούλια τῶν ἐνοριακῶν ναῶν Μελιγαλᾶ καὶ Σολακίου προσήνεγκον δωρεὰν εἰς τὸ Δημόσιον ἔκτασιν γαιῶν περὶ τὰ 100 στρέμματα, ἡ δωρεὰ δὲ αὕτη ἐνεκρίθη ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου διὰ ψηφίσματός του, ὅπερ ἐπίσης ἐνεκρίθη καὶ ὑπὸ τοῦ νομάρχου Μεσσηνίας, συνετάχθη δὲ καὶ τὸ συμβόλαιον τῆς δωρεᾶς. Δὲν ἠξεύρω ὅμως διὰ ποίους λόγους, ἔκτοτε, ἐπελθούσης κυβερνητικῆς μεταβολῆς, ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἠμελήθη, καὶ δὲν ἐξεδόθη εἰσέτι τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ συνιστῶν τὸ ἀγροκήπιον ἐν Μελιγαλᾷ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐπιβεβλημένον εἶναι, προκειμένου νὰ προστατευθῶσι καὶ προαχθῶσι τὰ συμφέροντα λαοῦ ἐργατικοῦ καὶ τόπου κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικοῦ, νὰ μὴ ἀμεληθῇ ἡ ὑπόθεσις αὕτη, ἀλλὰ νὰ ἐφελκύσῃ τὴν μέριμναν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Διὰ τὸν αὐτὸν δὲ λόγον δίκαιον εἶναι μετὰ θερμῆς συστάσεως νὰ διαβιβάσῃ ἡ Βουλὴ τὴν αἴτησιν ταύτην πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἐκδοθῇ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ συνιστῶν τὸ ἀγροκήπιον ἐν Μελιγαλᾷ. Ἀλλ’ ἐπίσης καὶ ἡ ἑτέρα αἴτησις τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Κατσαροῦ τοῦ δήμου Οἰχαλίας, ὅπως κατασκευασθῇ ὁδὸς ἁμαξιτὴ ἀπὸ τοῦ χωρίου των μέχρι τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Μελιγαλᾶ ἢ Σκάλας χάριν τῆς μεταφορᾶς τῶν προϊόντων αὐτῶν, εἶναι δικαία καὶ εὔλογος. Τὸ χωρίον τοῦτο—καὶ κακῶς λέγεται χωρίον, διότι εἶναι κωμόπολις, ἀφοῦ κατοικεῖται ἀπὸ 1500 κατοίκους, —εἶναι πλουσιώτατον εἰς ποικίλην παραγωγήν. Παράγει περὶ τὰς 900,000 ὀκάδας σταφιδοκάρπου, 400,000 ὀκάδας σύκων καὶ περὶ τὰς 250,000 ὀκάδας ἐλαίου· ἀλλ’ ὅλα ταῦτα εἶναι δυστυχῶς εἰς ὑποτίμησιν, διότι τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς αὐτῶν εἰς μικρὰν ἀπόστασιν, ἀπὸ Κατσαροῦ μέχρι τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Μελιγαλᾶ ἢ Σκάλας, ἤτοι εἰς ἀπόστασιν 4 χιλιομέτρων, εἶναι ἀνεπαρκῆ, καὶ ἀνέφικτος καθίσταται ἐνίοτε ἡ μεταφορὰ, οἱ δὲ θέλοντες νὰ μεταφέρωσι τὰ προϊόντα των εἰς τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν Μελιγαλᾶ ἢ Σκάλας πληρώνουσι 3 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν διὰ τὴν διὰ ζώων μεταφορὰν, καὶ ἕνεκα τούτου ὑποτιμῶνται σπουδαίως τὰ προϊόντα αὐτῶν. Ἡ μεταφορὰ μάλιστα τῶν προϊόντων αὐτῶν διὰ ζώων ἐν καιρῷ χειμῶνος εἶναι σχεδὸν ὅλως ἀδύνατος, ἐνῷ, ἐὰν ὑπῆρχεν ὁδὸς ἁμαξιτὴ, ἢ καὶ βατὴ, προσιτὴ ὅμως εἰς κάρρα, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πληρώνωσι διὰ τὴν μεταφορὰν αὐτῶν διὰ κάρρων οὐχὶ πλέον τοῦ ἡμίσεος λεπτοῦ κατ’ ὀκᾶν. Διὰ τοῦτο θεωρῶ δικαίαν τὴν αἴτησιν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Κατσαροῦ, ὡς τοιαύτην δ’ ἀνεγνώρισεν αὐτὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1893, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, διότι ἡ Κυβέρνησις, ἡ τότε προϊσταμένη τῶν κοινῶν, ἀπεφάσισε τὴν κατασκευὴν ὁδοῦ ἀπὸ τοῦ χωρίου Κατσαροῦ μέχρι τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Σκάλας, διὰ μέσου τῆς θέσεως Γκρίκας, συνετάχθησαν δὲ καὶ τὰ διαγράμματα καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης τοῦ ἔργου, ἐξετέθη εἰς δημοπρασίαν ἡ κατασκευὴ τοῦ ἔργου, καὶ ἐγένετο ἡ δημοπρασία αὕτη, ἀλλὰ κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ ἐργολαβικοῦ συμβολαίου δὲν γνωρίζω ποία δυσχέρεια παρενεβλήθη, ἐκ κακοβούλων πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον παραστάσεων, καὶ δὴ ἐκ μέρους ἐκείνων, οἵτινες ὤφειλον νὰ μεριμνῶσι περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου των, καὶ τὸ ἔργον ἐματαιώθη. Νομίζω λοιπὸν δίκαιον, ἵνα καὶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην μετὰ συστάσεων θερμῶν ἀπευθύνῃ ἡ Βουλὴ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως οὗτος μεριμνήσῃ περὶ ἱκανοποιήσεως τῆς δικαίας καὶ εὐλόγου ταύτης ἀξιώσεως τῶν συμπολιτῶν μου κατοίκων Κατσαροῦ.

§20ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρω τίνες ἐνέργειαι εἶχον γείνῃ προηγουμένως, ἀλλὰ γνωρίζω εἰς τὸν κ. Μερλόπουλον, ὅτι ἤδη μελετᾶται ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ἀπὸ τοῦ χωρίου Κατσαροῦ μέχρι τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Μελιγαλᾶ.

§21Ι. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω, ἵνα ἡ Κυβέρνησις λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διότι εἶναι δικαία καὶ εὔλογος, διότι ὁ λαὸς πάσχει ἐκ τῆς ἐλλείψως μέσων μεταφορᾶς τῶν προϊόντων του.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Πονηρόπουλος καὶ Παπαλέξης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 56). Ὁ κ. Γκότσης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ μεταφορᾶς ὕδατος εἰς τὸ χωρίον Τσουκαλέϊκα τοῦ δήμου Πατρέων διὰ χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 57). Οἱ κύριοι Μπέλλος, Δαούτης καὶ Κόλλιας ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ διαθέσεως ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Θεσπιῶν δραχμῶν 3,000 πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείου τοῦ χωρίου Μαυρομμάτι, καὶ δραχμῶν 5,000 ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Θίσβης πρὸς διευθέτησιν τοῦ χειμάρρου Ξηρορρεύματος. Ὁ κ. Μοσχούλας ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ἵνα διὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἐξετάσῃ, διὰ τίνα λόγον, καίτοι ἐν τῇ κωμοπόλει Κορωπὶ ὑπάρχει νομίμως συστημένον φαρμακεῖον, εἰς ὃ δυνάμει τοῦ νόμου πρέπει νὰ ἐκτελῶνται αἱ συνταγαὶ τῶν ἰατρῶν, δὲν γίνεται τοῦτο, ὅπερ ὁ νόμος περὶ φαρμακείων ἐπιτάσσει, ἀλλ’ οἱ ἐκεῖ ἰατροὶ χορηγοῦσιν αὐτοὶ τὰ φάρμακα καὶ πωλοῦσι τοιαῦτα εἰς τοὺς ὑπ’ αὐτῶν θεραπευομένους ἀσθενεῖς, ὡς πληροφοροῦμαι.»

§23Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει ἐγένετο ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὕδρας κ. Βουλευτοῦ ἡ παρατήρησις, ὅτι τὰ τοῦ ταμείου τῶν φάρων καὶ φανῶν δὲν ἔχουσι καλῶς. Ἐκ τούτου λαβὼν ἀφορμὴν καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς παρετήρησεν, ὅτι καὶ ἐκ τοῦ ταμείου τούτου ἐδημιουργήθη λανθάνον ἔλλειμμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ...

§24Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λανθάνουσαι δαπάναι.

§25Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Λανθάνοντα ἐλλείμματα καὶ λανθάνουσαι δαπάναι εἶναι, νομίζω, ταυτόσημα... Ὡς ἐκ τούτου παρήγγειλα νὰ ἐξετασθῶσι τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν κατάστασιν τὴν χρηματικὴν τοῦ ταμείου τῶν φάρων καὶ φανῶν. Ἐκ τοῦ πίνακος, τὸν ὁποῖον κατατίθημι, τὸ Δημόσιον ὄντως φαίνεται προελθὸν εἰς προκαταβολὰς ἀπὸ τοῦ 1887 μέχρι τοῦ 1903 εἰς ποσὸν ἀνερχόμενον εἰς 533,000 δραχμάς. Ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐξετάσεως ταύτης ἀπεδείχθη, ὅτι ὀφείλονται ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1894 δραχ. 345,000, καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο διὰ δηλώσεως θὰ ζητήσω ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐξόδων τῶν κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων· ἀπομένει λοιπὸν ὑπόλοιπον 188,000 δραχμῶν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς διαχειρίσεως ἀπὸ τοῦ 1887 ἕως τοῦ 1903. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ φαρικὰ δικαιώματα, περὶ τῶν ὁποίων μνείαν ἐποιησάμην ἄλλοτε ὅτι ἐγκαίρως θὰ κατατεθῶσιν εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἐκ τῆς γενομένης ἐξετάσεως ἀπεδείχθη, ὅτι οὐδεμία καθυστέρησις ὑπάρχει.

§26Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δύνασθε νὰ μᾶς εἴπητε, πόσα προκαταβάλλει τὸ Δημόσιον εἰς τὸ ταμεῖον τῶν φάρων σήμερον; Σήμερον, ὄχι εἰς τὸ παρελθόν.

§27Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ναί· διότι, ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐτῶν τούτων ἀπὸ τοῦ 1887 ἕως τοῦ 1903 ἀπέμεινεν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ποσὸν 188,000, ὑποθέτω ὅτι ἡ ἐτησία, οὕτως εἰπεῖν, λανθάνουσα δαπάνη, ὡς θέλετε νὰ χαρακτηρισθῇ, δὲν ἀνέρχεται εἰμὴ εἰς ἐλαχίστας χιλιάδας δραχμῶν.

§28Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πολὺ περισσότερον, ὑποθέτω.

§29Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι, ἐὰν θέλωμεν νὰ συζητῶμεν ἐπὶ ἐπισήμων ἀποδείξεων, ἐξαγομένων ἐκ τῶν βιβλίων, καὶ ὄχι ἐπὶ εἰκασιῶν, δὲν δυνάμεθα ἢ νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ἐλαχίστη θὰ ἦναι ἡ ἐτησίως λανθάνουσα δαπάνη.

§30Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν συνεζήτησα· ἐζήτησα μόνον πληροφορίας, διότι κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 40,000 ἢ 50,000 δραχμὰς κατ’ ἔτος.

§31Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἶχεν οὕτω τὸ πρᾶγμα, ἐὰν τοσοῦτον ἦτο τὸ ἐτήσιον ἔλλειμμα, τότε, ἀφοῦ ἀπὸ τοῦ 1887 ἕως τοῦ 1903 παρῆλθε δεκαπενταετία περίπου, ἔπρεπε τὸ ἔλλειμμα ἐν ὅλῳ νὰ ἦναι 750,000 δραχμαὶ καὶ ὄχι 188,000.

§32Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ηὔξησαν αἱ δαπάναι, διότι κατεσκευάσθησαν πολὺ πλειότεροι φάροι σήμερον. Ὅπως δήποτε σᾶς παρακαλῶ νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν περὶ τούτου.

§33Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ, οἱ πίνακες, τοὺς ὁποίους ὑπεβάλετε, νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν.

§34Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ἐγένετο ἐπίσης λόγος, ὅτι εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου δὲν κατετέθησαν αἱ εἰσπράξεις ἐκ φαρικῶν καὶ ἐκ δικαιωμάτων τῆς πλωτῆς δεξαμενῆς ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου καὶ ἐντεῦθεν. Καίτοι καὶ χθὲς παρέσχον τὴν πληροφορίαν, ὅτι τοῦτο ἐγένετο διότι δὲν ὑπῆρχε πίστωσις ἀνάλογος πρὸς ἔκδοσιν τοῦ ἐντάλματος, οὐχ ἧττον κατατίθημι τὴν σημείωσιν ταύτην, ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει, μέχρι τίνος ποσοῦ ἀνέρχεται τὸ καθυστερούμενον, ἤτοι ποία ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ τῆς πιστώσεως τῆς ὑπαρχούσης. Καὶ μάλιστα σήμερον θὰ καταθέσω νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, εἰς τὰς ὁποίας περιλαμβάνεται καὶ τὸ ποσὸν τὸ ὀφειλόμενον παρὰ τοῦ Δημοσίου εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Καὶ δὴ ἀμέσως λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων εἰς βάρος τῆς χρήσεως τοῦ 1903 ἐκ δρ. 137,011.55. Ἐκ τούτων δραχ. 96.15 εἶναι διὰ τὰς συντάξεις, 7,080 εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, 49,500 εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, 50 δραχμαὶ εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, 37,362.24 ἔξοδα διοικήσεως, καὶ δραχ. 42,923.16 διάφοροι πληρωμαί. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Νάξου κ. Βουλευτὴς ᾐτήσατο νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰς συνεννοήσεις τὰς διεξαχθείσας μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τὴν διάθεσιν τῆς σμύριδος. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα κατατίθημι. Ὑπῆρξε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὑποταμίας τις ἐν Τυρνάβῳ, ὁ ὁποῖος, ἀφαιρέσας χρήματά τινα τοῦ Δημοσίου, ἐγένετο φυγόδικος. Ὁ ὑποταμίας οὗτος παρέλειψε νὰ ὑπογράψῃ μερικὰ γραμμάτια παρακαταθηκῶν, ἀφορῶντα εἰς τοὺς δήμους. Τὰ γραμμάτια ταῦτα δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι κῦρος, ἐὰν δὲν φέρωσι τὴν ὑπογραφὴν τοῦ εἰσπράξαντος τὰ δικαιώματα ταῦτα ὑποταμίου. Ἐπειδὴ δὲ οὐδεμία ἄλλη διέξοδος ὑπάρχει, εἰμὴ διὰ νόμου, ὡς καὶ ἄλλοτε ἐγένετο, νὰ ἐπιτραπῇ ἡ τῶν γραμματίων τούτων ὑπογραφὴ παρ’ ἄλλου ταμίου, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐπιτρέπεται, ἵνα τὰ γραμμάτια ταῦτα ὑπογραφῶσιν ὑπὸ τοῦ ταμίου Λαρίσης, εἰς ὃν συνεπεία καταργήσεως τοῦ ὑποταμείου Τυρνάβου περιῆλθον τὰ βιβλία καὶ λοιπὰ στοιχεῖα τῆς διαχειρίσεως αὐτοῦ. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νομοσχέδιον, ἀφορῶν χορηγίαν τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Νάξου πρὸς ἀντικατάστασιν τῆς γενομένης, οὕτως εἰπεῖν, ἀφαιρέσεως ἐκ τῶν ἐπιβεβλημένων δικαιωμάτων ἐξαγωγῆς ὑπὲρ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Νάξου ἐπὶ τῆς προσόδου τῆς σμύριδος. Ἡ χορηγία, ἡ ὁποία προτείνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀνέρχεται εἰς 15,000 δραχμὰς, δηλ. ἐπὶ εἰσπράξεων ποσοῦ 500,000 πρὸς 3%, καὶ τοῦτο μέχρις ὅτου συντελεσθῶσι τὰ ἔργα, τὰ ἐκτελούμενα ἐν τῷ λιμένι τῆς Νάξου.

§35Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀφοῦ εἶσθε ἐπὶ τοῦ σημείου τῶν πληροφοριῶν, μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω μίαν παράκλησίν μου; Σᾶς παρεκάλεσα ἄλλοτε νὰ μεριμνήσητε καὶ διατάξητε τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἰσολογισμοῦ τῶν εἰσπράξεων τοῦ Δημοσίου, ὁ ὁποῖος ἔπαυσεν ἐκδιδόμενος ἀπὸ μηνῶν.

§36Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε τὸν ἰσολογισμὸν;

§37Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι τὸν ἰσολογισμόν, τὴν κατάστασιν.

§38Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ καταστάσεις τῶν δημοσίων εἰσπράξεων ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως μέχρι τέλους Μαρτίου, ὥστε μένει μόνον ἡ κατάστασις τῶν εἰσπράξεων τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου, ἡ ὁποία θὰ δημοσιευθῇ μετ’ ὀλίγον. Σήμερον τὴν ἐθεώρησα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 58–60).

§40Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑποβάλλω σημείωμα εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Νάξου βουλευτοῦ κ. Μυκωνίου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Θ. Φαρμακόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§42Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, ἂν πρέπει ν’ ἀπευθύνῃ τις ἐπερωτήσεις πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς μετὰ τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν αὗται. Διότι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ προθυμοποιοῦνται διὰ λόγων νὰ ὑπόσχωνται, ὅτι θ’ ἀπαντήσωσιν, ἔργῳ ὅμως ῥίπτουσιν αὐτὰς εἰς λήθην. Ὡς παράδειγμα φέρω ἐπερώτησιν ἀπευθυνθεῖσαν πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως πρὸ δύο μηνῶν περίπου καὶ ἀναφερομένην εἰς τὴν μεταφορὰν τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Κυθήρων ἀπὸ δημοσίου κτιρίου εἰς ἰδιωτικὴν οἰκίαν· ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπροθυμοποιήθη τότε νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ καταθέσῃ τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα, ἀλλὰ, καίτοι παρῆλθεν ἔκτοτε πολὺ χρονικὸν διάστημα, τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα δὲν κατετέθησαν. Περιέργως δὲ ἀνέγνωσα εἴς τινας ἐφημερίδας ἐσχάτως, ὅτι τὸ δημόσιον κτίριον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἦτο τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον, πρόκειται νὰ ἐκποιηθῇ παρὰ τοῦ Δημοσίου ὡς ἄχρηστον, ἐνῷ δὲν εἶναι ἄχρηστον, ἀλλὰ πολὺ χρήσιμον. Ἴσως δὲ θὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἐκποιηθῇ, ὅτι ὁ μέλλων ἀγοραστὴς θὰ τὸ ἐνοικιάσῃ εἰς τὸ Δημόσιον δι’ Ἑλληνικὸν σχολεῖον, καὶ θὰ τὸ ἐνοικιάσῃ μὲ μίσθωμα ὑπέρογκον. Καίτοι λοιπὸν τοιαύτην τύχην λαμβάνουσιν αἱ ἐπερωτήσεις, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀπευθύνω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ὁμολογῶ ὅτι μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἀκούει τὰς ἐπερωτήσεις, καὶ προθύμως δίδει τὰς ζητουμένας πληροφορίας. Πρόκειται περὶ τῆς ἀποστρατεύσεως ἑνὸς ἐνωμοτάρχου τῆς ἀστυφυλακῆς, ὀνομαζομένου Γεωργίου Σμυρνιωτάκη. Τοῦτον κατέλαβε τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας πρὸ πολλοῦ χρόνου. Τὰ ἔγγραφά του περὶ ἀποστρατεύσεως ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τῆς προϊσταμένης του ἀρχῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον τὰ μετεβίβασεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, παραμένουσι δ’ ἔκτοτε ἐν τῷ τμήματι τοῦ προσωπικοῦ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ὄντως τὰ ἔγγραφα ταῦτα εὑρίσκονται εἰς τὸ τμῆμα τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἀπὸ ποίας ἐποχῆς, νὰ δώσῃ δὲ τὴν δέουσαν ὤθησιν, ἵνα λήξῃ ἡ ὑπόθεσις αὕτη. Ἴσως μάλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς αὐστηρὸς στρατιώτης, θέλει ἐπιτιμήσει τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον, ἐὰν τὰ ἔρριψε καὶ αὐτὸς εἰς λήθην, ἐνῷ ὤφειλεν ἐγκαίρως νὰ τὰ ἐνεργήσῃ. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ προσοχὴν εἴς τινας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐσκόπουν νὰ φέρω κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς τροπολογίας, ἣν ὑπέβαλον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 48 τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ τὰς ὁποίας τότε δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀναπτύξω, ἀπουσιάζων ἕνεκεν οἰκογενειακοῦ ἀτυχήματος. Διὰ τοῦ ἄρθρου ἐκείνου τοῦ νομοσχεδίου ὑποβιβάζεται ὁ μισθὸς τῶν δεκανέων καὶ τεχνιτῶν τοῦ Ὁπλοστασίου· ὡς νὰ μὴ ἤρκει δὲ τὸ μέτρον αὐτό, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλαβε καὶ ἕτερον μέτρον, διὰ Β. Διατάγματος ἠλάττωσε τὰ ἡμερομίσθια ὅλων τῶν ἀνδρῶν τοῦ λόχου τῶν τεχνιτῶν τοῦ Ὁπλοστασίου Ναυπλίου, εἰς τρόπον ὥστε θὰ συμβῇ οἱ ἱκανοὶ καὶ χρήσιμοι τεχνῖται ν’ ἀποσυρθῶσι, διότι δὲν θὰ ἔχωσιν ἀμοιβὴν ἐπαρκῆ, ἀμοιβὴν, τὴν ὁποίαν πολὺ μεγαλειτέραν καὶ εὐκόλως εὑρίσκουσιν εἰς ἰδιωτικὰ ἐργοστάσια. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλαβεν ἀφορμὴν νὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ ἐν Ναυπλίῳ Ὁπλοστασίου, ἢ ποίαν γνώμην ἔχει περὶ τῆς χρησιμότητος αὐτοῦ· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει στρατὸς, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον τὸ δημόσιον τοῦτο ἐργοστάσιον διὰ τὰς συνήθεις ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ. Τὸ ἐν Ναυπλίῳ Ὁπλοστάσιον, μεθ’ ὅλην τὴν ἀτέλειαν τῶν ἐργοστασίων αὐτοῦ, ἀτέλειαν ὀφειλομένην εἰς τὴν ἀμεριμνησίαν τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, ἢ μᾶλλον τῆς ὑπηρεσίας τῆς Κεντρικῆς, παρέχει ἐν τούτοις ἱκανὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸ Δημόσιον. Τοῦτο ἠδυνάμην ν’ ἀποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δι’ ἀριθμῶν, διότι τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται ἐν τῷ Ὁπλοστασίῳ τοῦ Ναυπλίου, εἶναι κατὰ τὸ ἥμισυ εὐθηνότερα ἀπὸ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα προμηθεύεται τὸ Δημόσιον εἴτε ἐξ ἰδιωτικῶν ἐργοστασίων τοῦ Πειραιῶς, εἴτε ἐξ Εὐρώπης· μάλιστα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προμηθεύεται ἐξ Εὐρώπης, εἶναι κατὰ τὸ τρίτον καὶ πλέον εὐθηνότερα. Ἐσχάτως εἶδον ἐν ταῖς ἐφημερίσιν, ὅτι παρηγγέλθησαν εἰς Γαλλίαν ἅμαξαι ἀναχορηγίας τῶν πυρομαχικῶν τοῦ στρατοῦ· τὰς ἁμάξας ταύτας βεβαίως ἠδυνάμεθα νὰ κατασκευάσωμεν εἰς τὸ Ὁπλοστάσιον Ναυπλίου μὲ τιμὰς πολὺ εὐθηνοτέρας τῶν προμηθευομένων ἐξ Εὐρώπης, ἀφοῦ τὸ Ὁπλοστάσιον ἠδυνήθη νὰ κατασκευάσῃ καὶ κλιμαμάξας καὶ δίτροχα ἁμάξια εὐθηνότερα, ὡς καὶ ἄλλα εἴδη, χρήσιμα εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Δὲν θέλω νὰ καταπονήσω τὴν Βουλὴν δι’ ἀριθμῶν· ἔχω ὅμως προχείρους ἀριθμούς τινας περί τινων εἰδῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται ν’ ἀποδείξωσι τὴν χρησιμότητα τοῦ δημοσίου αὐτοῦ ἐργοστασίου. Κατεσκευάσθησαν λ. χ. 190 ὀκρίβαντες σκοπευτικοὶ μετὰ μηχανήματος, οἱ ὁποῖοι ἐστοίχισαν ἐν ὅλῳ, δηλαδὴ μὲ δαπάνην ὑλικῶν, μὲ δαπάνην ἡμερομισθίων, μὲ φθορὰν ἐργαλείων, 23,000 δραχμὰς, ἐνῷ ἡ ἀξία αὐτῶν ἐν τῷ ἐμπορίῳ, κατὰ τὰ τιμολόγια τῶν ἐργοστασίων Πειραιῶς, ὅπου καὶ ἄλλοτε κατεσκευάσθησαν, ἦτο 47,000 δραχμῶν, ἡ δὲ ἀξία αὐτῶν προμηθευομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι 300 φράγκα χρυσᾶ δι’ ἕκαστον ὀκρίβαντα. Κατεσκευάσθησαν 100 σάγματα φορτώσεως πυροβόλων ὀρειβατικῶν ἀντὶ 600 δραχμῶν ἐν ὅλῳ, ἐνῷ εἰς τὰ ἰδιωτικὰ ἐργοστάσια ἐζητήθη ποσὸν 1127 δραχμῶν. Κατεσκευάσθησαν 50 ζευκτηρίαι ἀπήνης ἀντὶ 3,200 δραχμῶν, ἐνῷ εἰς τὰ ἰδιωτικὰ ἐργοστάσια ἐζητήθησαν 6,000 δραχμαί. Κατεσκευάσθησαν 20 σκοπευτικὰ μηχανήματα πυροβόλων ἀντὶ δραχμῶν ἐν ὅλῳ 980, ἐνῷ τὰ ἐξ Εὐρώπης προμηθευόμενα τιμῶνται 150 φράγκα χρυσᾶ ἕκαστον. Θεωρῶ περιττὸν ν’ ἀναφέρω ἄλλους ἀριθμοὺς, διότι, ὡς ὁμολογοῦσι πάντες, ὅλα τὰ εἴδη τῶν ἁμαξῶν καὶ τὰ εἴδη σαγῆς τοῦ Δημοσίου ἠδύναντο νὰ κατασκευάζωνται εὐκόλως εἰς τὸ Ὁπλοστάσιον· ἐὰν μάλιστα ἡ ὑπηρεσία ἡ Κεντρικὴ ἐμερίμνα νὰ ἐφοδιάσῃ αὐτὸ καὶ δι’ ἄλλων μηχανημάτων, ἠδύναντο καὶ ἄλλαι ἐργασίαι νὰ γείνωσιν ἐπικερδῶς διὰ τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἡ Κεντρικὴ ὑπηρεσία δὲν ἐδείκνυεν ἀδιαφορίαν πρὸς τὴν κατάστασιν τοῦ Ὁπλοστασίου ἀνεξήγητον. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ τὰς ἐκθέσεις τῶν ἑκάστοτε διευθυντῶν τοῦ Ὁπλοστασίου, νὰ μελετήσῃ αὐτὰς, καὶ θὰ ἴδῃ, πόσον ὠφέλιμον θὰ ἦναι νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ βελτιώσεως τῶν τοῦ Ὁπλοστασίου, ἰδίως δὲ τὰς ἐκθέσεις τοῦ ἀντισυνταγματάρχου κ. Πεταλᾶ, ὁ ὁποῖος λεπτομερῶς ἀναλύει τὰς ἀνάγκας τοῦ Ὁπλοστασίου καὶ τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ βελτιωθῶσι τὰ τῶν μηχανημάτων αὐτοῦ. Τὸ Δημόσιον θὰ ἔχῃ μέγα κέρδος ὑλικὸν ἐκ τῆς βελτιώσεως τῶν τοῦ Ὁπλοστασίου, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι ὁ στρατὸς ἔχει ἀνάγκην ἑνὸς δημοσίου ἐργοστασίου πρὸς κατασκευὴν τῶν χρειωδῶν αὐτοῦ.

§43Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁμολογουμένως τὸ Ὁπλοστάσιον ἔχει ἀνάγκην ἐνθαρρύνσεως, καὶ ἐννοεῖται ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἀμελεῖ, ὁσάκις παρουσιάζεται περίστασις, νὰ συντελῇ εἰς τὴν ἐνθάρρυνσιν. Διὰ τοῦτο κατὰ τὴν τελευταίαν προμήθειαν τοῦ ὑλικοῦ τῆς ἀναχορηγίας τῶν πυρομαχικῶν δὲν ἐπρομηθεύθη ὅλον τὸ ὑλικὸν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, μὲ τὸν σκοπόν, ἵνα τὸ ὑπόλοιπον, ἐὰν τοῦτο ἦναι ἐφικτὸν, ἀποκτήσῃ διὰ τῆς κατασκευῆς αὐτοῦ ἐν τῷ Ὁπλοστασίῳ. Ὀφείλω ὅμως νὰ γνωρίσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχει περὶ τῆς ἀξίας τῶν προϊόντων τοῦ Ὁπλοστασίου, δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀκριβεῖς· διότι ἀναγράφεται ἡ ἀξία, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ὑλικὸν καὶ εἰς τὰ ἡμερομίσθια τῶν τεχνιτῶν, δὲν λαμβάνεται ὅμως ὑπ’ ὄψιν καὶ τί στοιχίζει τὸ Ὁπλοστάσιον εἰς τὸ Δημόσιον, ὥστε κατ’ ἀναλογίαν νὰ ἐπιβαρύνηται ἡ ἀξία τῶν ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἀνέφερεν. Ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ παραγγελθῇ εἰς τὸ Ὁπλοστάσιον, ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία τὸ παραγγέλλει. Ἀλλὰ τὸ Ὁπλοστάσιον αὐτὸ, δὲν δύναται νὰ λεχθῇ σήμερον, ὅτι εἶναι Ὁπλοστάσιον· ἔχει ἀνάγκην συμπληρώσεως, εἶναι ἁπλῶς ἐργοστάσιον ἐπισκευῶν. Διὰ νὰ ὀνομασθῇ Ὁπλοστάσιον, ἔχει ἀνάγκην πολλῶν ἄλλων συμπληρωματικῶν ἔργων, ὡς καὶ προμηθείας μηχανῶν καταλλήλων διὰ τὴν κατασκευὴν διαφόρων ἔργων καὶ ἀντικειμένων χρησίμων εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ παραγγελθῇ ἐκεῖ, παραγγέλλεται, ὅ,τι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραγγελθῇ, παραγγέλλεται εἴτε εἰς τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§44ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἐκ τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀριθμητικῆς καταστάσεως τῶν ἀπεσπασμένων ὁπλιτῶν εἰς διαφόρους εἰδικὰς ὑπηρεσίας παρατηρῶ ὅτι εἶναι ἀπεσπασμένοι 389 ὁπλῖται εἰς διάφορα γραφεῖα καὶ ἄλλας ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ ἐλλείπουσι πολλὰ ἄλλα γραφεῖα καὶ θέσεις ἐκ τῆς καταστάσεως ταύτης. Παραδείγματος χάριν αἱ Διευθύνσεις τοῦ μηχανικοῦ ἔχουσιν ἀπεσπασμένους σιδηρουργούς, ξυλουργούς, λιθοξόους. Ἐλλείπουσιν αὐτοὶ ἀπ’ ἐδῶ. Ἐπίσης δὲν ἀναφέρονται οἱ εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων ἀπεσπασμένοι. Μεθ’ ὅλα ταῦτα εἶναι 389 ἄνδρες ἀπεσπασμένοι εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας, συμφώνως μὲ τὴν κατάστασιν. Δὲν φρονεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι πρέπει νὰ σχηματισθῇ ἓν σῶμα ὑπηρεσιῶν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰ σώματα ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁπλιτῶν σῷος, καὶ νὰ μὴ ἀποσπῶνται ἀπὸ τὰ σώματα σωρεία τοιούτων ἀνδρῶν; Διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὴν κατάστασιν αὐτὴν, διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως μεριμνήσῃ νὰ γείνῃ ἓν σῶμα διὰ τὰς ὑπηρεσίας αὐτὰς, καὶ νὰ μὴ ἀποσπῶνται ἀπὸ τὸν στρατὸν 16 ἐπιλοχίαι, 108 λοχίαι, 94 δεκανεῖς καὶ 171 στρατιῶται.

§45Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τίνας ὑπηρεσίας;

§46Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν. 8 ἐπιλοχίαι, 39 λοχίαι, 27 δεκανεῖς, 27 στρατιῶται· ἐν ὅλῳ 101...»

§47Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ ὅμως εἶναι ὀλιγώτεροι κατὰ 6 τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ.

§48Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Εἶναι 6 ἄνδρες ἐπὶ ἔλαττον,

§49Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀκριβῶς.

§50Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Γενικὴ Διοίκησις. Εἷς ἐπιλοχίας, εἷς λοχίας, 3 δεκανεῖς, 7 στρατιῶται. Αʹ, Βʹ καὶ Γʹ Μεραρχία. 10 λοχίαι, 6 δεκανεῖς, 8 στρατιῶται. Ἀρχηγεῖον Χωροφυλακῆς. 2 λοχίαι, 2 ἐπιλοχίαι, 4 δεκανεῖς, 5 στρατιῶται.» Τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς τί ἐπεμβαίνει εἰς τὰ διάφορα γραφεῖα; Διότι δὲν εἶναι οἱ ὑπαξιωματικοὶ εἰς τὴν ἀστυνομίαν, ἀλλ’ εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς χωροφυλακῆς. «Φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν. Εἷς ἐπιλοχίας, 7 λοχίαι, 5 δεκανεῖς, 6 στρατιῶται. Χαρτογραφικὴ ὑπηρεσία. Εἷς λοχίας, 4 δεκανεῖς, 18 στρατιῶται...»

§51Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐπὶ ὅλων τῶν Κυβερνήσεων, κύριε Βουλευτά, αὐτοὶ εἶναι ἀπεσπασμένοι πάντοτε.

§52Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι τόσον πολὺ ἀναγκαῖοι;

§53Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως.

§54Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. «Μετοχικὸν Ταμεῖον. 3 λοχίαι, 2 δεκανεῖς, 3 στρατιῶται κλπ.»

§55Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ποῖος θὰ κάμῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν; Νὰ πληρώνῃ τὸ Δημόσιον ὑπαλλήλους;

§56Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σχηματισθῇ ἓν σῶμα ὑπηρεσιῶν.

§57Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς πόσους ἀνέρχονται τὸ ὅλον;

§58Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Εἰς 389 ὑπαξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας. Ἀλλ’ εἶναι καὶ εἰς ἄλλας θέσεις ἀπεσπασμένοι.

§59Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐὰν σχηματισθῇ σῶμα, κύριε Βουλευτά, πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ τοὺς ἀναγκαίους βαθμοφόρους, ἐνῷ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν ἔχομεν ἀνάγκην βαθμοφόρων, διότι αὐτοὶ ἀποσπῶνται προσωρινῶς καὶ περιοδικῶς. Δὲν μένουσι πάντοτε ἀπεσπασμένοι.

§60Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἀλλὰ θὰ ἔχητε τὰ σώματα μὲ πλήρη τὴν δύναμίν των, καὶ θὰ ἔχητε τοὺς ὑπαξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἀναγκαιοῦσι διὰ τοὺς λόχους. Ἔρχεται ἡ ἀπογύμνασις μεθαύριον τῶν νεοσυλλέκτων, καὶ θὰ λείπουν 200 ὑπαξιωματικοί.

§61Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Καμμία βλάβη δὲν ἐπέρχεται. Μείνατε ἥσυχος.

§62Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε. Πολλοὶ Κύριοι, ἔχοντες λαμβάνειν ἀπὸ διαφόρους δήμους συνεπείᾳ τελεσιδίκων δικαστικῶν ἀποφάσεων, ἐπιβάλλουσι κατάσχεσιν εἰς χεῖρας τῶν δημοσίων ταμιῶν, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον τῆς 24 Ἰανουαρίου τοῦ 1852. Ἡ Βουλὴ τοῦ 1896, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, διὰ νέου νόμου ἡρμήνευσε τὸν νόμον τοῦ 1852, καὶ κατὰ τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκε τότε ἡ Βουλή, αἱ κατασχέσεις δέον νὰ ἐνεργῶνται εἰς χεῖρας τῶν δημοτικῶν εἰσπρακτόρων. Ἀλλὰ διὰ τοὺς ἐπιβαλόντας τὴν κατάσχεσιν δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1852, ἤτοι πρὸ τοῦ 1896, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, καὶ ἰδίᾳ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ἔγκυροι αἱ κατασχέσεις αὗται ἢ οὔ; Λαμβάνω δὲ ἀφορμὴν νὰ ποιήσωμαι τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, διότι, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν ἐφαρμογὴν καὶ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου ἀποδίδουσιν εἰς τὸν νόμον τοῦ 1896 δύναμιν ἀναδρομικήν, καὶ τοιουτοτρόπως οἱ ἐπιβαλόντες κατασχέσεις δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1852 στεροῦνται τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἵνα δώσῃ εἰς τοὺς νομικοὺς συμβούλους ἰδίᾳ, εἰς τοὺς ὁποίους παραπέμπονται ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ αἱ τοιαύτης φύσεως ὑποθέσεις, τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς, ὅπως ἡ ἑρμηνεία τῶν νόμων γίνηται κατὰ τὸ πνεῦμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ψηφίζονται οἱ νόμοι.

§63Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Γιαννακίτσα, ἐπεβλήθη κατάσχεσις εἰς χεῖρας δημοσίου εἰσπράκτορος;

§64Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Μάλιστα.

§65Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ εἴπω δύο λέξεις, ἵνα ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου· διότι ἔχομεν νόμους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι σαφεῖς, κατὰ τὸ πνεῦμα εἴτε τῶν νομικῶν συμβούλων, εἴτε τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, εἴτε τῶν δημάρχων, εἴτε τῶν δημοτικῶν εἰσπρακτόρων. Ψηφίζομεν νόμους ταμιευτικούς, νόμους διασαφηνίζοντας τοὺς προηγουμένους, καὶ ἐν τούτοις ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐκ τῶν νόμων τῶν ἑρμηνευτικῶν εὑρίσκουσι δυσκολίας, εὑρίσκουσι σκότος. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς ὁ κύριος Βουλευτὴς Λαρίσης, εἶναι σοβαρόν, ἔχει δὲ ὡς ἑξῆς. Ἐπεβλήθησαν κατασχέσεις ὑπὸ δανειστῶν, ὑπὸ δικαιούχων τῶν δήμων εἰς χεῖρας δημοσίων εἰσπρακτόρων, οἵτινες εἰσέπραττον τὰ δημοτικὰ χρήματα, ἐπεβλήθησαν κατασχέσεις ἐπὶ τῇ βάσει ἐγγράφων ἐκτελεστῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τελεσιδίκων ἀποφάσεων. Καλεῖται ὁ δικαστικὸς σύμβουλος νὰ ἀποφανθῇ, ἂν πρέπει νὰ πληρωθῶσιν οἱ δικαιοῦχοι, διότι ἔχουσιν ἐπιβληθῆ αἱ κατασχέσεις εἰς χεῖρας τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος, ὡς δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, καὶ ὁ δικαστικὸς σύμβουλος, καθ’ ἃ λέγει ὁ κύριος ἐκ Λαρίσης συνάδελφος, ὁ δικαστικὸς σύμβουλος, στηριζόμενος ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἑρμηνευτικοῦ νόμου τοῦ ἔτους 1896, καθ’ ἣν ἡ κατάσχεσις ἐπιτρέπεται μόνον εἰς χεῖρας τῶν δημοτικῶν εἰσπρακτόρων, ἀρνεῖται νὰ γνωμοδοτήσῃ, ὅτι δέον ν’ ἀποδοθῶσι τὰ χρήματα, διότι ἡ κατάσχεσις ἐγένετο εἰς χεῖρας τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος. Ἀλλ’ ἐρευνήσωμεν διὰ βραχέων τὴν ἀρχὴν τοῦ νόμου τοῦ ἑρμηνευτικοῦ. Ἀπὸ τῆς συστάσεως τῶν δήμων ἐλήφθη πρόνοια ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ ἀναγκαῖον χρῆμα πρὸς συντήρησιν ἑκάστου δήμου, πρὸς συντήρησιν τοῦ προσωπικοῦ, πρὸς συντήρησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως, πρὸς συντήρησιν τῆς ἀστυνομίας, ὅτε ἦτο εἰς τὰς χεῖρας τῶν δήμων ἡ ἀστυνομία, καὶ καθωρίσθη διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1837, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κατάσχωνται τὰ εἰσοδήματα τοῦ δήμου, ἀλλ’ ἔδει νὰ ἀφίνωνται τὰ ἐπαρκοῦντα πρὸς συντήρησιν οἰκονομικὴν αὐτοῦ καὶ νὰ δύναται νὰ διαθέσῃ ὁ δῆμος ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων αὐτοῦ μόνον τὸ ⅕ πρὸς πληρωμὴν τῶν δικαιούχων. Ἀλλ’ ἡ πρόνοια, ἡ ληφθεῖσα διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1837, δὲν ἐθεωρήθη ἐπαρκὴς βραδύτερον, διότι ὁ νόμος τοῦ 1837 ὥριζεν, ὅτι, ἐὰν ὁ δῆμος δὲν προενόει νὰ ψηφίσῃ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ του τὸ πεμπτημόριον διὰ τοὺς δικαιούχους αὐτοῦ, ἐδικαιοῦντο οἱ δικαιοῦχοι νὰ κατάσχωσι τὰ εἰσοδήματα τοῦ ἐπιόντος ἔτους, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἔμενεν ἄνευ εἰσοδημάτων ὁ δῆμος τὸ ἑπόμενον ἔτος, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἐλειτούργει. Ἐντεῦθεν ἐπῆλθεν ἀνάγκη διασαφηνίσεως διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1852. Ὁ νόμος τοῦ 1852 καθώρισε τὰ τῆς προστασίας τοῦ δήμου, ἀλλὰ καθώρισε καὶ τὰ τῆς προστασίας τῶν δανειστῶν τοῦ δήμου. Ὁ νόμος οὗτος ἀνέγραψεν ἐν ἄρθρῳ πρώτῳ, ὅτι «διὰ χρέη μετὰ τὴν σύστασιν τῶν δήμων ἀπαγορεύεται πᾶσα συντηρητικὴ κατάσχεσις ἐπὶ τῶν ἐτησίων προσόδων αὐτῶν, τῶν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ δι’ ἄλλων εἰδικῶν πράξεων ὁρισθεισῶν»· ἐν ἑτέρῳ δὲ ἄρθρῳ ὥρισεν, ὅτι «οἱ ἔχοντες κατά τινος δήμου ἀπαιτήσεις στηριζομένας εἰς ἐντάλματα κατὰ νόμιμον τύπον ἐκδεδομένα, εἰς δικαστικὰς τελεσιδίκους ἀποφάσεις ἢ ἄλλα ἐκτελεστὰ ἔγγραφα, ὀφείλουν πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ κάμνωσι πρὸς τὸν ἁρμόδιον δήμαρχον τὴν περὶ πληρωμῆς αἴτησίν των δι’ ἀναφορᾶς ἢ δι’ ἐπιταγῆς πρὸς πληρωμὴν κατὰ τοὺς νομίμους τύπους», καὶ ὅτι «ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ὀφείλει νὰ σημειώσῃ τὰ ἀπαιτούμενα ποσὰ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἀμέσως ἑπομένου ἔτους· ἐὰν δὲ αἱ ἀξιώσεις τῶν πιστωτῶν τοῦ δήμου ὑπερβαίνουν τὰ πρὸς συντήρησιν αὐτοῦ οἰκονομικὰ μέσα, τότε πρέπει νὰ διαθέσῃ τὸ πεμπτημόριον τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων ὑπὲρ τῶν πιστωτῶν τούτων κατ’ ἀναλογίαν.» Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦτο δυνατὸν ὁ δήμαρχος νὰ μὴ λάβῃ τὴν πρόνοιαν ταύτην ὑπὲρ τοῦ δικαιούχου, νὰ μὴ τὴν ἀναγράψῃ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, καὶ ἦτο δυνατὸν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ μὴ ψηφίσῃ τὸ πεμπτημόριον καὶ τὴν κατάταξιν τοῦ δικαιούχου, ἐδόθη διὰ τοῦ αὐτοῦ νόμου τοῦ 1852 τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς πιστωτὰς τοῦ δήμου «νὰ κάμωσι κατάσχεσιν ἐπὶ τοῦ πεμπτημορίου τῶν τακτικῶν ἢ ἐκτάκτων προσόδων τοῦ δημοτικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους ἐκείνου καὶ τῶν ἑπομένων.» Οὕτως εἶχον τὰ τοῦ νόμου μέχρι τοῦ 1896. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα καὶ ἡ ἀμφιβολία, μέχρι τίνος ποσοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ κατάσχεσις, καὶ εἰς χεῖρας τίνος εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ κατάσχεσις; Διότι ἐγεννήθησαν σπουδαῖα ἀτοπήματα. Προέβαινέ τις εἰς κατάσχεσιν εἰς χεῖρας τρίτου, εἰς χεῖρας τοῦ ἐνοικιαστοῦ τῶν φόρων τοῦ δήμου· ἐπειδὴ ὁ ἐνοικιαστής, ἕνεκεν ἀνεχείας ἢ ἄλλου λόγου, καθυστέρει εἰς τὸν δῆμον, ὑπεδείκνυεν εἰς ἕνα τῶν δανειστῶν τοῦ δήμου, καὶ οὗτος ἐνήργει κατάσχεσιν εἰς χεῖρας τοῦ ἐνοικιαστοῦ ὅλου τοῦ ποσοῦ, τοῦ ὀφειλομένου ὑπ’ αὐτοῦ εἰς τὸν δῆμον, καὶ οὕτως ἐξηκολούθει ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ καθυστερῇ τὰ χρήματα τοῦ δήμου. Ταῦτα τὰ ἄτοπα ἤθελε νὰ διορθώσῃ ὁ νόμος τοῦ 1896 ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος. Καὶ τί ὥρισεν ὁ νόμος αὐτός; Τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ μόνῳ ἄρθρῳ αὐτοῦ, ὡς ὑπεβλήθη, εἶχεν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἔννοια τοῦ τρίτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ἀπὸ 24 Ἰανουαρίου 1852 νόμου περὶ ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν τῶν δήμων, συνδυαζομένου πρὸς τὸ ἄρθρον 4 τοῦ αὐτοῦ νόμου καὶ πρὸς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου τῆς 23 Ἰουνίου 1837, εἶναι, ὅτι κατάσχεσις ἐπιτρέπεται εἰς χεῖρας τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος ἐπὶ τῶν πεμπτημορίων τῶν εἰσπράξεων τοῦ δήμου, καὶ μόνον διὰ τὸ ἓν πέμπτον τῆς ἀπαιτήσεως τοῦ πιστωτοῦ, οὐχὶ δὲ εἰς χεῖρας τρίτων ὀφειλετῶν τοῦ δήμου.» Ἀλλ’ ὁ νόμος, ὡς ἐψηφίσθη, διέγραψε τὸ «οὐχὶ δὲ εἰς χεῖρας τρίτων ὀφειλετῶν τοῦ δήμου», διότι ἐπὶ τῇ παρατηρήσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἄρθρον διετυπώθη καὶ ἐψηφίσθη, ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἔννοια τοῦ τρίτου ἐδαφίου κλπ. εἶναι, ὅτι κατάσχεσις ἐπιτρέπεται εἰς χεῖρας μόνον τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος ἐπὶ τῶν πεμπτημορίων τῶν εἰσπράξεων τοῦ δήμου διὰ ποσοστὸν ἀνάλογον πρὸς τὴν κατὰ τοῦ δήμου ἀπαίτησιν τοῦ πιστωτοῦ, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος πίνακος τῶν κατατάξεων ἐπὶ τοῦ πεμπτημορίου, ὡς ἂν ἦτο καὶ ἡ ἀπαίτησις αὐτοῦ κατατεταγμένη ἐν τῷ πίνακι.» Οὕτως ἔχομεν περιορισμὸν πλέον τοῦ δικαιούχου, δικαιουμένου νὰ κατάσχῃ μόνον εἰς χεῖρας τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Ἀλλὰ δι’ ἄλλου νόμου, ὡς γνωστόν, ὅπου δὲν ὑπάρχει δημοτικὸς εἰσπράκτωρ ἀνατίθενται τὰ χρέη τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος εἰς δημόσιον εἰσπράκτορα, καὶ ἐντεῦθεν γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: δὲν εἶναι ὁ δημόσιος οὗτος εἰσπράκτωρ, ὁ ἀναλαμβάνων τὴν ἐκτέλεσιν τῶν χρεῶν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, δὲν εἶναι ὑποκατάστατος τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος καὶ ἑπομένως ἡ εἰς χεῖράς του κατάσχεσις δὲν εἶναι νόμιμος συνῳδὰ τῷ νόμῳ τοῦ 1896; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσι λογικοὶ ἄνθρωποι, οἵτινες νὰ ἀμφισβητήσωσι τὸ νόμιμον τῆς κατασχέσεως, γενομένης εἰς χεῖρας δημοσίου εἰσπράκτορος; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ τις ὁ δυνάμενος νὰ ἰσχυρισθῇ τοῦτο; Εἰς τίνος χεῖρας πρέπει νὰ γείνῃ ἡ κατάσχεσις πλέον ὑπὸ τοῦ δικαιούχου; Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἄλλος λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου περιωρίσθη ἡ κατάσχεσις εἰς χεῖρας τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος· διότι ἐν τῷ ἐδαφίῳ βʹ τοῦ ἄρθρου 3 ὁ νόμος τοῦ 1852 κατέστησε τοὺς δημοτικοὺς εἰσπράκτορας καὶ προσωπικῶς ὑπευθύνους πρὸς ἀποζημίωσιν, ἐὰν οὗτοι δὲν κρατῶσιν ἐκ τῶν εἰσπραττομένων ὑπ’ αὐτῶν τὰ προωρισμένα διὰ τοὺς πιστωτὰς ποσὰ, δηλαδὴ τὰ πεμπτημόρια. Λοιπὸν διὰ τοῦτο συμμερίζομαι τὴν ἐπερώτησιν καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λαρίσης καὶ τοῦ βουλευτοῦ Καρδίτσης κ. Τερτίπη, ἐπίσης ἐπερωτήσαντος, ἀλλὰ μὴ ἀκουσθέντος, καὶ ὑποβάλλω τὰς σκέψεις ταύτας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα μὴ νομίσῃ, ὅτι τὸ δίκαιον καὶ ὀρθὸν εὑρίσκεται εἰς τὰς γνωμοδοτήσεις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Τὸ Δημόσιον μέχρι τοῦδε ἔχει τὴν φήμην κακοῦ ὀφειλέτου ἢ κακοῦ ἀντιδίκου, ἔχομεν ὅμως καὶ διδόμενα περὶ τοῦ ἐναντίου. Ὅπου δ’ ἔχομεν νόμους τοσοῦτον σαφεῖς, δὲν πρέπει νὰ δικαιολογῶμεν τὸν τοιοῦτον χαρακτηρισμὸν τοῦ Δημοσίου, καὶ μετὰ πεποιθήσεως ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι θέλει σπεύσει νὰ δώσῃ τὴν ὀρθὴν καὶ νόμιμον λύσιν, ἀφίνων τὰς γνωμοδοτήσεις τῶν νομικῶν συμβούλων, ἀμφιβαλλόντων περὶ νόμων, περὶ ὧν τόσον σαφῆ ἑρμηνείαν ἔδωκεν ὁ νόμος τοῦ 1896.

§66Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναντίρρητον εἶναι, ὅτι τὸ Δημόσιον πρέπει νὰ ἦναι ὁ τύπος τῆς καλῆς πίστεως, καὶ ἑπομένως οὐδέποτε πρέπει νὰ καταφεύγῃ εἰς ὑπεκφυγὰς πρὸς παρέλκυσιν τῶν διαφόρων ὑποθέσεων. Δὲν ὑπάρχει δὲ ἀμφιβολία, ὅτι, ἂν τὰ πράγματα ἔχωσιν ὡς ἐξετέθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεγαρίδος, νομίζω ὅτι ἡ δικαία λύσις εἶναι ἡ ὑπ’ αὐτοῦ ὑποδειχθεῖσα. Μόνον μίαν διασάφησιν, παρακαλῶ. Πρόκειται περὶ κατασχέσεως χρημάτων εἰς χεῖρας τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος, ἐκπληροῦντος χρέη δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, περὶ κατασχέσεως χρημάτων συνεισπραττομένων ὑπὸ τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος μετὰ τῶν δημοσίων; ἢ περὶ χρημάτων δημοτικῶν εἰσπραττομένων ὑπὸ τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος, ἐκτελοῦντος χρέη δημοτικοῦ εἰσπράκτορος; Ἐὰν πρόκηται περὶ τῆς τελευταίας περιπτώσεως, τότε βεβαίως ὅ,τι γίνεται διὰ τὸν δημοτικὸν εἰσπράκτορα πρέπει νὰ γείνῃ καὶ διὰ τὸν δημόσιον, τὸν ἐκτελοῦντα χρέη δημοτικοῦ εἰσπράκτορος.

§67ΑΥΓ. ΑΒΕΡΩΦ. Μίαν σύστασιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς Γαλλικὴν ἐφημερίδα, ληφθεῖσαν σήμερον, γίνεται πολὺς λόγος περὶ σκανδάλου, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν ἐν τῇ πόλει Νεβὲλ τῆς Γαλλίας, προκληθὲν ὑπὸ Γάλλων, μεταξὺ τῶν ὁποίων εὑρίσκετο καὶ εἷς Ἕλλην ἀξιωματικός, σπουδάζων ἐκεῖ. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις προέβη εἰς αὐστηροτάτας ἀνακρίσεις περὶ τοῦ σκανδάλου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἔλαβε μέρος εἰς τὸ σκάνδαλον καὶ Ἕλλην ἀξιωματικός.

§68Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν γνωρίζω τίποτε.

§69ΑΥΓ. ΑΒΕΡΩΦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν;

§70ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν γνωρίζει τίποτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Παυλόπουλος ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τὴν τιμωρίαν τεσσάρων χωροφυλάκων τῆς Μοιραρχίας Ἠλείας, παρεκτραπέντων κατὰ τῆς συζύγου τοῦ ἐκ τοῦ χωρίου Γεράκι τοῦ δήμου Ἤλιδος Ἰωάννου Βασιλοπούλου καὶ πυροβολησάντων ἐπανειλημμένως κατ’ αὐτοῦ. Ὡσαύτως παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ συστήσῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Ἠλείας, ἵνα οὗτος καλέσῃ δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως τοὺς παρεκτραπέντας χωροφύλακας, καθ’ ὧν ἐδόθη καταγγελία.»

§72Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τῆς λειτουργίας τοῦ Δικαστηρίου Κορίνθου. Ἀπὸ μηνῶν τὸ Δικαστήριον αὐτὸ εὑρίσκεται ἐν δικαιοστασίῳ. Οἱ τοποθετηθέντες ἐκεῖ δικασταὶ ἀνήρχοντο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς πέντε. Τελευταῖον, ἀπὸ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν ἠλαττώθη κατὰ ἕνα· δὲν ἤρκεσε δὲ τοῦτο, ὅτι ἠλαττώθη κατὰ ἕνα, ἀλλὰ τελευταῖον μετετέθη ἐκεῖθεν καὶ ἄλλος δικαστής, ὁ κ. Χαλκιόπουλος, ὁ ὁποῖος μόλις πρὸ ὀλίγου εἶχε τοποθετηθῆ ἐκεῖ. Οὕτως ἐμειώθη κατὰ δύο ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν ἐν Κορίνθῳ, καὶ σήμερον οἱ ὑπηρετοῦντες ἐκεῖ εἶναι τρεῖς, καὶ ὁ Πρόεδρος τέσσαρες. Αἱ ἐργασίαι τοῦ Δικαστηρίου Κορίνθου εἶναι ἀρκετὰ πολυειδεῖς· ἀνακρίσεις πολλαὶ καθ’ ἡμέραν διεξάγονται, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ἠναγκασμένος ἀνακριτὴς εἰδικὸς νὰ ἀσχολῆται, καὶ μόλις ἐξαρκεῖ εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Αἱ ὑποθέσεις μένουσιν ἐκκρεμεῖς ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἐγγεγραμμέναι ἐν τῷ πινακίῳ, ἡ δὲ ἔλλειψις δικαστῶν καθιστᾷ τὴν ἐκδίκασιν αὐτῶν ἀδύνατον. Ὑπάρχει λοιπὸν πλῆρες δικαιοστάσιον, ἐπὶ ζημίᾳ τῆς κοινωνίας ἐκεῖ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην, καὶ νὰ τοποθετήσῃ ἐκεῖ δικαστὰς ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ, ὥστε νὰ κατορθωθῇ ἀπρόσκοπτος ἡ ἐπανάληψις τῶν ἐργασιῶν τοῦ Δικαστηρίου Κορίνθου.

§73Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο ἐνταῦθα λόγος περὶ ἀνεγέρσεως τῶν φυλακῶν Τριπόλεως, διὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχει ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1904 ποσὸν 30,000 δραχμῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐφάνη ἀποδεχόμενος τὴν ἰδέαν νὰ προβῇ εἰς τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα, ὅπως ἀρχίσῃ ἀμέσως ἡ ἀνέγερσις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ, ἂν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου προέβη εἰς ἐνέργειάν τινα, καὶ ποίαν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῆς χθὲς ἕνεκα ἐλλείψεως ἀπαρτίας ματαιωθείσης ψηφοφορίας περὶ προτάξεως τῆς προτάσεως νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου «περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν δημοσίων λειτουργῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων.» Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνοματικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ἰσιδ. Κολιάτσου καὶ Π. Βαρβιτσιώτου, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 144, ἐξ ὧν 15 ὑπὲρ τῆς προτάσεως, καὶ 129 κατὰ τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἱσπανίας τῇ 23 Σεπτεμβρίου 1903 ἐν Παρισίοις ὑπογραφείσης συνθήκης περὶ ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας!» (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως λαχείου ὑπὲρ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τοῦ κ. Μπέλλου. Ἀντὶ τοῦ τίτλου «Λαχεῖον ὑπὲρ τοῦ Ἐθνικοῦ στόλου τῆς Ἑλλάδος» νὰ τεθῇ «Προνομιοῦχον λαχεῖον τῆς Ἑλλάδος». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μπέλλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§76Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου παρακαλῶ καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ν’ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ, ὅπως ἀντὶ «200,000 γραμματίων κατ’ ἔτος» ἀναγραφῇ «400,000 γραμματίων κατ’ ἔτος», καὶ ἀντὶ τοῦ «ὧν ἕκαστον τιμᾶται δραχμῶν χρυσῶν 10» νὰ τεθῇ «ὧν ἕκαστον τιμᾶται ἀντὶ 5 δραχμῶν χρυσῶν».

§77Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντὶ 5 νὰ τεθῇ «τριῶν δραχμῶν». Πλεῖστοι Βουλευταί. Ὄχι.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ὑπάρχει καὶ ἡ ἑξῆς τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπέλλου: Ἀντὶ τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς: «Ἡ ἔκδοσις τοῦ λαχείου περιλαμβάνει κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 200,000 γραμματίων κατὰ μῆνα, ὧν ἕκαστον τιμᾶται ἀντὶ πέντε δραχμῶν χρυσῶν. Τὰ γραμμάτια ἐκδίδονται καὶ εἰς τὸ ἥμισυ, τιμώμενα ἀντὶ 2½ δραχμῶν χρυσῶν.» Ἀντὶ δὲ τοῦ γʹ ἐδαφίου νὰ τεθῶσι τὰ ἑξῆς: «Τὸ ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν γραμματίων ἔσοδον κατατίθεται ἐντόκως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, τοῦ δ’ ἐξ αὐτοῦ ἐτησίου καθαροῦ κέρδους ἓν μὲν τέταρτον δίδοται εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ὡσαύτως δὲ ἓν τέταρτον παρέχεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπὲρ τῆς Μακεδονίας καὶ Ἀλβανίας, τὰ δ’ ἕτερα δύο τέταρτα, ἤτοι τὸ ἥμισυ τοῦ κέρδους χορηγεῖται εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Εἰς τοὺς πρώτους κληρουμένους κατὰ μῆνα 1000 ἀριθμοὺς δίδοται ἀμοιβὴ ποικίλλουσα ἀπὸ τοῦ δεκάτου μέχρι τοῦ ἡμίσεος τοῦ κατὰ μῆνα εἰσπραττομένου ποσοῦ. Τὸ ἐτήσιον δ’ ἄθροισμα τῶν κατὰ μῆνα παρεχομένων ἀμοιβῶν δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ τέταρτον τοῦ ὅλου εἰσπραχθέντος ποσοῦ κατὰ τὸν ἐπισυνημμένον πίνακα. Ἀλλὰ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος δύνανται αἱ ἀμοιβαὶ νὰ κανονισθῶσι πᾶσαι ὅμοιαι, διατιθεμένου ὑπὲρ αὐτῶν τοῦ ¼ τῶν εἰσπράξεων, κατὰ τόνδε τὸν πίνακα:

§79Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτὴν Θηβῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς προτάσεώς του, διότι διὰ ταύτης μόνον τὸ ἓν τέταρτον τοῦ πόρου αὐτοῦ διατίθεται ὑπὲρ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἐνῷ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ πορίσωμεν ἔσοδον εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἐὰν εὐδοκιμήσῃ τὸ λαχεῖον, περὶ οὗ πρόκειται, ἔχομεν τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, ὅπως λάβωμεν πρόνοιαν καὶ περὶ Μακεδονίας καὶ Ἀλβανίας καὶ περὶ ὅσων ἀναφέρει ὁ κ. Βουλευτής.

§80Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ ἓν τέταρτον, τὸ ὑπ’ ἐμοῦ προτεινόμενον, ἀνέρχεται εἰς δύο ἑκατομμύρια, ἐνῷ τὸ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου προτεινόμενον ὁλικὸν ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 850,000. Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐγὼ ἀποδίδω ὑψίστην σοβαρότητα, διότι εἰσάγεται δι’ αὐτοῦ εἷς νέος πόρος εἰς τὸ ταμεῖον ἀνεκμετάλλευτος· ἀρχηγὸς μάλιστα πολιτικῆς μερίδος ἐν τῇ Βουλῇ προσδοκᾷ ἐξ αὐτοῦ καὶ τὴν κάλυψιν αὐτοῦ τοῦ δημοσίου χρέους.

§81Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴθε νὰ εὐδοκιμήσῃ τόσον τὸ λαχεῖον.

§82Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον φοβῆται περὶ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ λαχείου, δύναται νὰ γείνῃ περὶ τούτου συζήτησις, ἵνα πεισθῇ, ὅτι οἱ φόβοι του καὶ οἱ δισταγμοί του εἶναι ἀδικαιολόγητοι. Δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν, — καὶ ἴσως ὅ,τι θὰ σᾶς εἴπω προκαλέσῃ τὴν δυσπιστίαν καὶ τὰ μειδιάματα, καὶ πιθανὸν καὶ καγχασμοὺς εἴς τινας τῶν κυρίων συναδέλφων, — διὰ τοῦ λαχείου αὐτοῦ θὰ εἰσέρχηται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ποσὸν κολοσσιαῖον, φθάνον ἴσως μέχρι τοῦ ἑνὸς τρίτου τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους.

§83ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἄς δοκιμάσωμεν πρῶτον τ’ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου, ὡς ἔχει ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου.

§84Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Καὶ ἡ ἰδική μου τροπολογία δοκιμαστικὴ εἶναι.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μπέλλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§86Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλω κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§88Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διατὶ ὑποβάλλεται εἰς χαρτοσήμανσιν ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Τραπέζης, ἥτις θ’ ἀναλάβῃ τὴν πώλησιν τῶν γραμματίων;

§89Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι τοιαύτη εἶναι ἡ αἴτησις τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς.

§90Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰσήλθετε εἰς διαπραγματεύσεις περὶ δανείου;

§91Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§92Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἀμοιβὴ τῆς Τραπέζης πρὸς δέκα τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῶν γραμματίων εἶναι μόνον λόγῳ προμηθείας;

§93Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι 10% λέγει τὸ νομοσχέδιον. Ἑπομένως δύναται νὰ ᾖναι καὶ 1% ἢ 3% ἢ 5%, καὶ μετ’ εὐθύνης τῆς Τραπέζης. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς δευτέραν συζήτησιν).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΨΟΔʹ «περὶ συστάσεως Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§95Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὑποβάλλω τροπολογίαν, ἣν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτύξω κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 61). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς δευτέραν συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκποιήσεως ἀχρήστων πλοίων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§97Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶχον ζητήσει κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου πληροφορίας περὶ τοῦ πῶς θὰ ἀντικατασταθῶσι τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐν χρήσει σήμερον, καὶ τὰ ὁποῖα θὰ πωληθῶσιν, ὡς ἡ «Βασίλισσα Ὄλγα» ἐν Πόρῳ, ἡ «Ἀμφιτρίτη» ἐν Ναυστάθμῳ, καὶ τὸ παλαιὸν «Μεσολόγγιον», τὸ χρησιμεῦον ὡς φυλακαί.

§98Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιβάλλεται ἡ πώλησις, ἐπιτρέπεται ἡ πώλησις. Ἐννοεῖται ὅτι ἐν τῇ ἐκτελέσει ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν κ. συνάδελφος θέλει συμβουλευθῆ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ θέλει σκεφθῆ, ποῖα τῶν πλοίων δύναται νὰ πωλήσῃ ἄνευ ἀντικαταστάσεως, καὶ ποῖα πρέπει ν’ ἀντικαταστήσῃ, συμβουλευόμενος πάντοτε τοὺς ἁρμοδίους. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι πρέπον νὰ ὁρίσωμεν ποῖα θὰ ἦναι ταῦτα καὶ ποῖα ἐκεῖνα.

§99Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀντικαταστάσεως πλοίων, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι σήμερον. Δὲν δύνανται τὰ πλοῖα ταῦτα ν’ ἀντικατασταθῶσιν ἢ δι’ ἄλλων πλοίων, κατ’ ἐκλογὴν ἐξ ἐκείνων, τῶν ὁποίων προτείνεται ἡ πώλησις.

§100Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄρα δὲν θὰ πωληθῶσιν ἐκεῖνα.

§101Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἐξουσιοδοτηθῇ ἡ νομοτελεστικὴ ἐξουσία νὰ πωλήσῃ τὴν «Μυκάλην», δὲν βλέπω ποῖον πλοῖον θ’ ἀντικαταστήσῃ τὴν «Μυκάλην».

§102ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνάδελφος, θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν «Ἑλλάδα», ἡ ὁποία σήμερον χρησιμεύει ὡς Σχολή, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ν’ ἀντικαταστήσωμεν αὐτήν, διότι ἡ Σχολὴ θὰ μεταφερθῇ εἰς τὴν ἐν Πειραιεῖ ἱδρυθεῖσαν Ναυτικὴν Σχολήν. Τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκποιηθῶσι, θ’ ἀντικαταστήσωμεν δι’ ἄλλων, εἴτε νέων εἴτε παλαιῶν. Τὸ νομοσχέδιον στηρίζεται ἐπὶ ἑνὸς πρωτοκόλλου, τὸ ὁποῖον ἐγένετο ὑπὸ ἐπιτροπῆς συσταθείσης ὑπ’ ἐμοῦ, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα ἀπὸ σήμερον νὰ εἴπωμεν, ποῖα πλοῖα δύνανται ν’ ἀντικαταστήσωσι τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκποιηθῶσι.

§103Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρωτόκολλον ἀνάλογον εἶχον προκαλέσει καὶ ἐγὼ, καὶ ἀκριβῶς ἐσταμάτησα εἰς τὴν πραγματοποίησιν, διότι εἶδον ὅτι ὑπάρχουσιν ὑπηρεσίαι καὶ εἰς τὸν Ναύσταθμον καὶ εἰς τὸν Πόρον, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦσι τὴν χρησιμοποίησιν δύο ἢ τριῶν πλοίων. Αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἀρέσκονται νὰ κατασκευάζωσι πλοῖα, ἀδιαφοροῦσαι περὶ τῶν δαπανῶν, βεβαίως γνωμοδοτοῦσιν ὑπὲρ ἐκποιήσεως τῶν παλαιῶν. Ἐκεῖνα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα πρόκειται ν’ ἀντικαταστήσωμεν, εἶναι ἡ «Βασίλισσα Ὄλγα», ἡ παλαιὰ «Ἀμφιτρίτη» καὶ τὸ «Μεσολόγγιον», καὶ τὴν ἀντικατάστασιν τούτων λέγω ὅτι πρέπει νὰ ἐκτελέσωμεν δι’ ἐκκλογῆς ἐκ τῶν ἄλλων πλοίων.

§104Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Περὶ τῶν ἄλλων πλοίων, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος, δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω τι, ἀλλὰ περὶ τῆς «Μυκάλης» γνωρίζω τοῦτο, τὸ ὁποῖον γνωρίζει καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ ὁ κύριος πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἄρτης, ὅτι ἡ «Μυκάλη» εἶναι πλοῖον ἐντελῶς ἄχρηστον, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει μόνον, ἵνα ὑπάρχῃ κυβερνήτης καὶ ἐπιτελεῖον. Ἐξετέθη πρὸ καιροῦ εἰς δημοπρασίαν, καὶ ὡρίσθη ὡς πρώτη προσφορὰ ἡ τιμὴ τῶν 125,000 δραχμῶν, ἀλλ’ οὐδεὶς παρουσιάσθη νὰ τὸ ἀγοράσῃ, διότι καὶ αἱ μηχαναί του εἶναι παλαιαὶ καὶ τὸ ἐν γένει ὑλικὸν οὐχὶ ἐν καταστάσει καλῇ· οὐχ ἧττον δὲν εἶναι ἀπίθανον νὰ εὑρεθῇ ἀγοραστὴς, καὶ ν’ ἀπαλλαγῇ οὕτω τὸ ναυτικὸν πλοίου, τὸ ὁποῖον βαρύνει τὸν Προϋπολογισμὸν χωρὶς νὰ προσφέρῃ εἰς τὸ Κράτος ὑπηρεσίας. Ὄσον ἀφορᾷ τὸ «Μεσολόγγιον», εἶναι σκάφος ξύλινον, ἀρχαιότατον καὶ σεσαθρωμένον, τὸ ὁποῖον μόνον ὡς καυσόξυλα δύναται νὰ πωληθῇ. Ἐπίσης ἡ «Βασίλισσα Ὄλγα» εἶναι πλοῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡλικίαν 45 ἐτῶν, ξύλινον, ἐφθαρμένον, πεπαλαιωμένον καὶ ἐντελῶς ἄχρηστον, εἰς οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ναυτικὴν δυνάμενον νὰ χρησιμεύσῃ. Εἶναι δὲ ἀπορίας ἄξιον, πῶς μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἐξακολουθεῖ νὰ χρησιμεύῃ ὡς Σχολή, καὶ εἶναι ἐπίσης ἄπορον, πῶς δὲν ἀνεπτύχθη ἐντὸς τοῦ πλοίου τούτου λοιμική τις νόσος, εἴτε τύφος, εἴτε καὶ πανώλης ἀκόμη, διότι τὰ ὕφαλα τοῦ πλοίου εἶναι ἐντελῶς ἐφθαρμένα, ἐντελῶς σεσηπότα, ἀποτελοῦσιν ἰδιώνυμον τέλμα, τὸ ὁποῖον οὐδεμία ὑδραυλικὴ ἐργασία θὰ δυνηθῇ νὰ ἀποξηράνῃ.

§105Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τίνων θ’ ἀντικατασταθῶσι τὰ πλοῖα ταῦτα;

§106Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δι’ ἄλλων· ὑπάρχει ἡ «Σφακτηρία», ὑπάρχει ὁ ἀτμοδρόμων «Ἑλλὰς» καὶ ἄλλα μικρότερα. Μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν πλοῖα εἰδικὰ, δύνανται τόσον ὁ ἀτμοδρόμων, ὅσον καὶ ἡ «Σφακτηρία», νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἄριστα, μολονότι ὁ ἀτμοδρόμων, ὅστις χρησιμεύει ὡς Σχολὴ δοκίμων, εἶναι σκάφος παλαιόν. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ τὴν «Σαλαμινίαν» καὶ τὴν «Πάραλον»...

§107Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ «Μυκάλη», ἡ ὁποία πρόκειται νὰ πωληθῇ, δύναται ν’ ἀντικαταστήσῃ ἓν ἐκ τῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα θὰ πωληθῶσι.

§108ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Αὐτὸ δύναται νὰ γείνῃ, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ὁρίσωμεν ἀπὸ τοῦδε.

§109Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Τότε περιπίπτομεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς Διοικήσεως, ἡ ὁποία δύναται νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει.

§110Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ναυτὼν.

§111Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ναυτῶνες δὲν ὑπάρχουσιν· οἱ ναυτῶνες εἶναι ἐντὸς τοῦ Ναυστάθμου, εἰς τὴν ξηρὰν, οὔτε ὑπάρχει ἀνάγκη ναυτώνων πλωτῶν, οὐδ’ ἔχει τοιούτους οὐδὲν τῶν ναυτικῶν Κρατῶν· καὶ οἱ λόγοι εἰσὶ πολλοὶ, καὶ οἰκονομικοὶ καὶ ὑγιεινοί. Ὥστε δὲν βλέπω διατὶ ἡμεῖς θὰ ἀποτελέσωμεν ἐξαίρεσιν, ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ ἔχωμεν ἓν ἢ δύο παλαιὰ σκάφη, τὰ ὁποῖα ἐπιθυμεῖ ὁ κ. Καραπᾶνος καὶ ἐπιμένει νὰ μὴ ἐκποιήσωμεν, ἀλλὰ νὰ χρησιμοποιήσωμεν.

§112Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ὕδρας κ. Κουντουριώτης μελετᾷ τὰ ναυτικὰ, ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν τὸ ἐμελέτησεν. Ἐγὼ πάλιν λέγω, ὅτι ὑπάρχουσι ναυτῶνες ἐν τῷ Ναυστάθμῳ. Ἡ παλαιὰ «Ἀμφιτρίτη» ἀποτελεῖ ναυτῶνα, εἰς τὸν ὁποῖον κατοικοῦσι ναῦται. Λοιπὸν ὑπάρχουσι ναυτῶνες, καὶ ἀντὶ τῆς «Ἀμφιτρίτης» βεβαίως ἡ «Μυκάλη» δὲν εἶναι ἡ καταλληλοτέρα πρὸς τοῦτο. Ἐὰν δὲ πρόκηται νὰ δαπανήσωμεν 500,000 δραχμὰς, θὰ κατασκευάσωμεν τὴν «Μυκάλην» καλλιτέραν. Ἐὰν πρόκηται νὰ πωλήσωμεν τὴν «Μυκάλην», θὰ τὴν πωλήσωμεν εἰς τὸ δέκατον τῆς τιμῆς. Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ τὴν χρησιμοποιήσωμεν δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν; Ἴσως ἡ «Μυκάλη» ἔχει ἀτελείας τινὰς, αἱ ἀτέλειαι ὅμως αὗται νομίζω ὅτι δύνανται νὰ διορθωθῶσιν.

§113Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ προβαίνω καὶ μέχρι στοιχήματος μὲ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἄρτης, ὅτι δὲν ὑπάρχει ναυτὼν, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑπάρχῃ ναυτὼν, διότι οἱ ναυτῶνες ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ξηρᾷ· ὑπάρχουσι καταστήματα μεγάλα, ἐντὸς τῶν ὁποίων καταυλίζονται οἱ ναῦται. Τὸ νὰ ὑπάρχῃ εἰδικὸν πλοῖον, διὰ νὰ συνηθίζωσιν εἰς τὸν ὕπνον ἐν θαλάσσῃ οἱ ναῦται, τοῦτο θεωρῶ περίεργον, ἵνα μὴ εἴπω ἄλλο τι. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη, διὰ νὰ συνηθίσωσιν εἰς τὸν ἐπιθαλάσσιον ὕπνον οἱ ναῦται, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ, νὰ ἐξοδεύσωμεν 500 χιλιάδας δραχμάς.

§114Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν Ναύσταθμον πλοῖον, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ὡς ναυτὼν, τὸ πλοῖον δὲ τοῦτο εἶναι ἡ παλαιὰ «Ἀμφιτρίτη», νῦν «Μπουμπουλίνα»· ἀλλὰ ναυτὼν ὑπάρχει καὶ ἐν τῇ ξηρᾷ, δυνάμενος ὄχι μόνον τὸ πλήρωμα τὸ ὑπάρχον ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, ἀλλὰ καὶ πολὺ περισσότερον αὐτοῦ νὰ περιλάβῃ...

§115Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὥστε εἶναι περιττὸν τὸ πλοῖον αὐτὸ ὡς ναυτών.

§116Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Βεβαίως περιττόν. Προκειμένου περὶ τῆς «Μυκάλης», καὶ πάλιν θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ πωληθῇ αὕτη. Δὲν ἔρχομαι, κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς ὁμιλίας μου νὰ καταδείξω τὴν χρησιμότητα τοῦ πλοίου τούτου· ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ, ὅτι ἡ «Σφακτηρία» π. χ. εἶναι χρήσιμος, ὅτι ὁ «Κανάρης» εἶναι χρήσιμος, ὅτι ἡ «Κρήτη» εἶναι χρήσιμος, κατὰ περισσότερον λόγον πρέπει νὰ παραδεχθῇ, ὅτι καὶ ἡ «Μυκάλη» εἶναι χρήσιμος. Ἐγὼ ἐπιμένω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ λέβητες τῆς «Μυκάλης» δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι σήμερον μὲ ἐλαχίστην ἐπισκευὴν, καὶ εἰς τὴν θέσιν ἀκόμη, εἰς τὴν ὁποίαν τώρα εὑρίσκονται, χωρὶς νὰ ἐξαχθῶσιν, ἀρκεῖ ν’ ἀντικαταστήσωμεν τὰς ἑστίας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἀπὸ πέντε ἐτῶν, ὡς εἶπον ἄλλοτε, εἰς τὸ ὕπαιθρον τοῦ Ναυστάθμου, καὶ οὕτως ἡ «Μυκάλη» θὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ταξειδεύσῃ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, τίς εἶναι ἡ δαπάνη τῆς «Μυκάλης», τὴν ὁποίαν θέλει νὰ πωλήσῃ; Ἡ «Μυκάλη» σήμερον δὲν δύναται νὰ στοιχίσῃ εἰς τὸ Δημόσιον ἀπολύτως τίποτε, διότι ἅμα ὡς παροπλισθῇ καὶ χρωματισθῇ ἀπ’ ἔξω μὲ μίνιον, καὶ εἰς τὰς μηχανὰς τεθῇ στέαρ ἄφθονον, δὲν ἔχει ἀνάγκην οὔτε ναυτῶν, οὔτε μηχανικῶν· ἀρκεῖ δύο ναῦται καθ’ ἑκάστην πρωΐαν νὰ ῥίπτωσιν ὕδωρ εἰς τὸ κατάστρωμα. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον, διατὶ νὰ πωληθῇ, καὶ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου 200,000 δραχμαὶ, ἀφοῦ δύναται νὰ παροπλισθῇ καὶ νὰ δεθῇ, ἵνα μὴ στοιχίσῃ τίποτε εἰς τὸ ἔθνος. Ἐὰν δ’ αὔριον ἡ Κυβέρνησις λάβῃ ἀνάγκην ν’ ἀποστείλῃ ἓν πλοῖον εἴς τι μέρος, δύναται ν’ ἀποστείλῃ αὐτό...

§117ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Λέγουσιν, ὅτι εἶναι κατεστραμμένον αὐτὸ τὸ πλοῖον εἰς τὰ ὕφαλα.

§118Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παραδέχομαι, ὅτι ἔχει ἐλλείψεις. Θ’ ἀλλάξωμεν πέντε ἢ δέκα ἐλάσματα, ἡ ἀλλαγὴ δὲ τῶν ἐλασμάτων τούτων δὲν ἔχει ἀξίαν πλέον τῶν 5,000 δραχμῶν, ἡ δὲ ἐπιδιόρθωσις καὶ ἀντικατάστασις τῶν λεβήτων καὶ αὐτὴ δὲν ἀπαιτεῖ δαπάνην περισσοτέραν τῶν 25,000 δραχμῶν. Οὕτω δὲ μετὰ τρεῖς μῆνας τὴν «Μυκάλην» δυνάμεθα νὰ τὴν ἔχωμεν καινουργῆ. Καὶ σήμερον ἀκόμη, ὅπως εὑρίσκεται ταύτην τὴν στιγμήν, δύναται νὰ ταξειδεύσῃ.

§119Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νομίζω, ὅτι, ὅταν ἐγείρηται ἀμφιβολία περὶ τῆς χρησιμότητος πλοίου τινὸς, ὁ δὲ εἰδικώτατος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀποφαίνηται, ὅτι τὸ πλοῖον τοῦτο εἶναι χρησιμώτατον εἰς τὸ Ναυτικόν, δὲν πρέπει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν πώλησιν τῆς «Μυκάλης».

§120ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρόκειται νὰ πωληθῇ.

§121Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου σᾶς ἐπιτρέπεται νὰ τὸ πωλήσητε. Διότι ἰδοὺ τί λέγει τὸ σχετικὸν ἄρθρον: «Ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ναυτικῶν νὰ ἐκποιήσωσι διὰ δημοπρασίας τὰ κατὰ τὸ ἀπὸ 14 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. πρωτόκολλον τῆς ἐπὶ τούτῳ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν συσταθείσης ἐπιτροπῆς θεωρηθέντα ὡς ἄχρηστα διὰ τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν πλοῖα.» Δὲν βλέπω τὸν λόγον, δι’ ὃν πρέπει νὰ πωληθῇ πλοῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον, ὡς βεβαιοῖ εἰδικὸς ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ, ἔντιμος καὶ πεπειραμένος, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν γνώμην ἔχω πεποίθησιν, καὶ ὁ ὁποῖος λέγει συγχρόνως, ὅτι ἐκείνη ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία θ’ ἀγοράσῃ τὴν «Μυκάλην», μετὰ 6 μῆνας θ’ ἀποκτήσῃ τὴν τιμὴν αὐτῆς, χρησιμοποιοῦσα τὸ πλοῖον τοῦτο εἰς ταξείδια, καὶ οὕτω θὰ ἔχῃ αὐτὸ δωρεάν. Δὲν βλέπω λοιπὸν διατὶ τὸ Δημόσιον νὰ ζημιωθῇ.

§122Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σπετσῶν Βουλευτοῦ ἐλήφθησαν ὑπὸ σημείωσιν, πρὸ πάντων δὲ ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένῃ ὁ κ. συνάδελφος νὰ διαγραφῇ ἡ «Μυκάλη» ἀπὸ τὸν κατάλογον τῶν πλοίων, τῶν ἐκποιηθησομένων ὡς ἀχρήστων, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιτρέπεται εἴς τε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰς τὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν πώλησιν τῶν πλοίων. Ἐὰν ἐκτεθῇ πρὸς ἐκποίησιν ἡ «Μυκάλη», καὶ ἡ τιμὴ ἥτις θὰ δοθῇ, ἦναι εὐτελὴς, βεβαίως δὲν θὰ πωληθῇ αὕτη. Καὶ ἂν ἀκόμη ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν θὰ συστήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀποφανθῇ, ὅτι πρέπει νὰ πωληθῇ, πάλιν ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μὴ διατάξῃ τὴν πώλησιν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνωνται ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις, ὅπως ἐξαιρεθῇ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ πλοῖον, διότι ταῦτα πάντα ἀπόκεινται εἰς τῆς ὑπηρεσίας τὴν ἐκτίμησιν.

§123Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐὰν ἐννοῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι, ἵνα πωλήσῃ τὴν «Μυκάλην» ἢ οἱονδήποτε ἄλλο πλοῖον, θὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐν τῷ μέλλοντι, οὐδένα λόγον ἔχω νὰ ἐπιμείνω.

§124Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος εἶπεν, ὅτι δὲν βλέπει τὸν λόγον, δι’ ὃν πρέπει νὰ πωληθῇ ἡ «Μυκάλη», ἀφοῦ μάλιστα ὑπάρχουσι καὶ ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ἀχρηστίας τοῦ πλοίου τούτου. Οἱ λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σπετσῶν Βουλευτοῦ, μολονότι ὁ κ. συνάδελφος εἶναι πολὺ εἰδικὸς ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος, ἐμὲ τουλάχιστον δὲν ἔπεισαν. Φαίνεται ὅτι ἡ «Μυκάλη» εἶναι ἄχρηστον πλοῖον, ὡς εἶναι ἄχρηστα καὶ πολλὰ ἄλλα πλοῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀναφέρονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἀλλὰ λέγει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σπετσῶν συνάδελφος, διατὶ νὰ πωληθῇ ἡ «Μυκάλη», ἀφοῦ δύναται ἐπισκευαζομένη νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μεταγωγικὸν πλοῖον; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὅλα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄχρηστα διὰ πολεμικοὺς σκοποὺς, πρέπει νὰ πωληθῶσι, διότι, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι τὰ πλοῖα αὐτὰ εἰς τὸν Ναύσταθμον, πάντοτε θὰ δίδηται ἀφορμὴ νὰ δαπανᾷ τὸ Κράτος διὰ τὴν μετασκευὴν αὐτῶν. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ «Σφακτηρία», δὲν θὰ ἐδίδετο ἀφορμὴ νὰ δαπανήσῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν πολυτελῆ ἐπισκευήν της 600,000 δραχμάς. Αὐτὸς εἶναι ὁ κίνδυνος ὁ ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῶν τοιούτων πλοίων, ὁ κίνδυνος δηλ. νὰ δίδεται ἐκ τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν ἀφορμή, ἵνα δαπανᾷ τὸ Κράτος ἐνίοτε μεγάλα ποσὰ ἄνευ σκοποῦ. Διὰ τοῦτο ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ πωληθῇ καὶ ἡ «Μυκάλη» καὶ ὅλα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄχρηστα πρὸς πολεμικοὺς σκοποὺς, ἀφοῦ μάλιστα προτείνουσι τοῦτο ἄνδρες εἰδικοί, οἷοι ἀναμφισβητήτως εἶναι οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν συσταθεῖσαν ἐπιτροπὴν, ὅπως ἀποφανθῇ περὶ τῆς χρησιμότητος ἢ μὴ τῶν πλοίων καὶ ἂν πρέπει καὶ ποῖα ἐξ αὐτῶν πρέπει νὰ ἐκποιηθῶσιν ὡς ἄχρηστα.

§125Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω, οὔτε θέλω ν’ ἀποσύρῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἐὰν ὅμως ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ πωληθῇ ἡ «Μυκάλη», θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ πωλήσῃ καὶ τὴν «Βασίλισσαν Ὄλγαν», ἡ ὁποία πρέπει νὰ πωληθῇ, διότι εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστος.

§126ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως.

§127Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει της, ὅτι μέχρις ὅτου εὑρεθῇ ἕτερον πλοῖον, ὅπως ἀντικαταστήσῃ τὴν «Βασίλισσαν Ὄλγαν» εἰς τὸν σκοπὸν, εἰς τὸν ὁποῖον χρησιμεύει σήμερον, δὲν πρέπει νὰ πωληθῇ. Δὲν ὑπῆρχε λόγος ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸν Πόρον ὁ «Γεώργιος». Σήμερον ἐπληροφορήθην, ὅτι ἐγγράφως διετάχθη τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου νὰ θέσῃ πυροβόλα ἐπὶ τῆς γεφύρας τοῦ πλοίου τούτου. Εἶναι ἀληθές, κύριε Ὑπουργέ;

§128ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα.

§129Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω τὸν λόγον, διατὶ νὰ τεθῶσι πυροβόλα ἐπὶ τῆς γεφύρας τοῦ «Γεωργίου».

§130ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος· πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῶσι γυμνάσια τῶν ναυτῶν εἰς τὸ πυροβολικὸν ἐν ἀνοικτῷ πελάγει.

§131Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πρόκειται νὰ γυμνασθῶσιν οἱ ναῦται εἰς τὸ πυροβολικόν; Καὶ δὲν τοποθετεῖτε τὰ πυροβόλα εἰς τὴν ξηρὰν, ἵνα γυμνασθῶσιν ἐκεῖ οἱ ναῦται;

§132ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι· πρόκειται νὰ γυμνασθῶσιν οἱ ναῦται ἐν ἀνοικτῷ πελάγει.

§133Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διατὶ νὰ σταλῇ ὁ «Γεώργιος» εἰς τὸν Πόρον; Εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ ἐκεῖ;

§134ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς τὸ εἶπον ἤδη.

§135Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ λόγος οὗτος δὲν εἶναι ἰσχυρός. Οὐδεμίαν θέσιν ἔχει ἐν Πόρῳ ὁ «Γεώργιος». Ἄλλως γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἂν ἡ γέφυρα τοῦ «Γεωργίου» θὰ δυνηθῇ ν’ ἀντιστῇ εἰς τὸ βάρος τῶν πυροβόλων. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν τὸ ἐξετάζω, διότι ἀνήκει εἰς τὸ ναυπηγικόν. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τὸ ἄλλο· ποία ἡ ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ Σχολὴ τοῦ πυροβολικοῦ ἐπὶ τοῦ «Γεωργίου», καὶ διατὶ δὲν γίνεται αὕτη ἐπὶ τῆς ξηρᾶς;

§136ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς εἶπον· ἐγένετο τοῦτο χάριν γυμνασίων πυροβολικοῦ ἐν ἀνοικτῷ πελάγει.

§137Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Στείλατε μίαν κανονιοφόρον.

§138ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§139Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Οἱ ναῦται οὗτοι δὲν ἔχουσιν ὑποχρέωσιν νὰ γυμνασθῶσιν εἰς τὰ πυροβόλα ἐπὶ τοῦ «Γεωργίου» καὶ εἰς τὴν Σχολὴν αὐτήν· ὁ ὀργανισμὸς ὁρίζει, ποῦ πρέπει νὰ γίνωνται τὰ γυμνάσια ταῦτα. Ὁ ὀργανισμὸς ἀναφέρει, ὅτι τὰ γυμνάσια ταῦτα γίνονται εἰς τὰ θωρηκτά. Ἐκεῖ κάμνουν τὰς σκοπεύσεις καὶ ὅλα τὰ γυμνάσια τοῦ πυροβολικοῦ. Καταλήγων λέγω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ προβῇ εἰς τὴν πώλησιν μόνον τῆς «Μυκάλης», ἀλλὰ πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὴν πώλησιν καὶ τῆς «Ὄλγας».

§140ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Βεβαίως θὰ πωληθῶσιν ὅλα.

§141Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀλλ’ ἐπιβάλλεται νὰ πωληθῶσι καὶ ὁ «Κανάρης», καὶ ἡ «Σφακτηρία». Ἀλλὰ ποία ἑταιρεία θ’ ἀγοράσῃ τὴν «Σφακτηρίαν», ἡ ὁποία καταναλίσκει 3½ τόννους γαιανθράκων τὴν ὥραν, ἐνῷ ἡ «Μυκάλη» καταναλίσκει 380–400 μόνον ὀκάδας; Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν πλοίων τούτων, καὶ διὰ τοῦτο ὅλαι αἱ ἑταιρεῖαι θὰ σπεύσωσι καὶ θὰ καταβάλωσι μεγάλους ἀγῶνας, ποία ἐξ αὐτῶν νὰ προτιμηθῇ εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς «Μυκάλης». Λοιπὸν καὶ πάλιν ἐπιμένω καὶ λέγω, ὅτι, ἐὰν πρόκηται νὰ πωληθῇ καὶ ἡ «Μυκάλη», πρέπει νὰ πωληθῶσι καὶ ἡ «Σφακτηρία» καὶ ὁ «Κανάρης».

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον.

§143Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν τὸ πλοῖον «Ἑλλὰς», τὸ ὁποῖον χρησιμεύει σήμερον ὡς Σχολὴ τῶν Δοκίμων, δὲν θεωρῆται κατάλληλον ν’ ἀντικαταστήσῃ τὴν «Ὄλγαν», ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ πωληθῇ, καὶ νὰ πωληθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, τότε ἀναμφισβητήτως καὶ ἡ «Μυκάλη» δὲν πρέπει νὰ πωληθῇ, διότι πλοῖα, ὡς ὁ «Γεώργιος» καὶ ὁ «Κανάρης», ἀναμφισβητήτως δὲν εἶναι ἐκ τῶν πλοίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς ἀπολύτως χρήσιμα, ἀλλ’ ἔχουσι σχετικὴν χρησιμότητα, καὶ δὲν νομίζω ὀρθὸν νὰ ὑπάγωσι, σήμερον τοὐλάχιστον, νὰ καθηλωθῶσιν ἐν Πόρῳ. Ἐὰν λοιπὸν ἡ «Ἑλλὰς» δὲν ἦναι κατάλληλος — καὶ ἐνδέχεται νὰ μὴ ἦναι κατάλληλος, διότι δυσκόλως δύναται νὰ πλεύσῃ, — τότε θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην πλοίου δυναμένου νὰ χρησιμεύσῃ ὡς Σχολὴ εἰς τὸν Πόρον καὶ πρὸς ἐκγύμνασιν τῶν ναυτῶν εἰς τὸ πυροβολικόν, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία κρίνῃ τοῦτο ἀναγκαῖον. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν ὡρισμένα πλοῖα, τὰ ὁποῖα θ’ ἀντικαταστήσωσιν, ἐπαναλαμβάνω, ἐν Πόρῳ τὴν «Βασίλισσαν Ὄλγαν» καὶ ἐν Ναυστάθμῳ τὴν παλαιὰν «Ἀμφιτρίτην», — δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ «Μεσολογγίου», διότι οἱονδήποτε πλοῖον δύναται ν’ ἀντικαταστήσῃ αὐτό, — νομίζω ὅτι δὲν πρέπει, τὸ μόνον πλοῖον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, βεβαίως ὄχι καὶ τὸ καλλίτερον, ἀλλ’ ὅπως δήποτε δυνάμενον νὰ πλεύσῃ, τὴν «Μυκάλην», νὰ τὴν καταδικάσωμεν εἰς πώλησιν, καὶ πώλησιν ἄμεσον, οὕτως εἰπεῖν, καὶ λέγω τοῦτο, διότι δυνάμεθα νὰ τὴν ἔχωμεν καὶ ὡς πλοῖον μεταγωγικόν, διότι πλοῖον μεταγωγικὸν οὐδὲν ἔχομεν, διότι καὶ ἡ «Σφακτηρία» μετὰ τὰς διορθώσεις καὶ τὰς ἐπισκευάς, ἐγένετο πλοῖον πολυτελείας μᾶλλον παρὰ μεταγωγικὸν στρατοῦ. Ἐφ’ ὅσον, λέγω, δὲν ἔχομεν ὡρισμένα πλοῖα, τὰ ὁποῖα ν’ ἀντικαταστήσωσι τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ σπεύσωμεν νὰ πωλήσωμεν τὴν «Μυκάλην».

§144Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει, — πρᾶγμα πολλάκις καὶ παρὰ πάντων ὁμολογηθέν, — ὅτι ἐν τοῖς πολεμικοῖς πλοίοις ἡμῶν περιλαμβάνονται καί τινα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως ἄχρηστα, ἐσκέφθη ὡς ὁ ἰδιοκτήτης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐν τοῖς σταύλοις του πολλοὺς ἵππους. Ὅταν τινὲς τῶν ἵππων τούτων καθίστανται ἄχρηστοι, εἴτε λόγῳ γήρατος εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων, βεβαίως ὁ ἰδιοκτήτης ἐκεῖνος θὰ σκεφθῇ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ δίδῃ τροφὴν καὶ νὰ ὑφίσταται δαπάνας διὰ τοὺς ἀχρήστους ἵππους, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ πωλήσῃ τούτους, ἔστω καὶ ἐπὶ εὐτελεῖ τιμῇ, ἵνα μὴ ὑφίσταται δαπάνας. Οὕτως ἐσκέφθη καὶ ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου περὶ τῶν ἀχρήστων πλοίων, καὶ πρὸς τοῦτο συνέστησεν ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν εἰδικωτέρων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, εἰς ἣν ἀνέθεσεν νὰ ἐπισκεφθῇ καὶ ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς τὰ πλοῖα, καὶ δι’ ἐκθέσεώς της ἠτιολογημένης νὰ γνωματεύσῃ, ποῖα τῶν πλοίων τῶν πολεμικῶν εἶναι ἄχρηστα, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς τὸ νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς, ὅπως πωλήσῃ ὅσα πλοῖα ἤθελε κριθῆ ἀναγκαῖον νὰ πωληθῶσι. Πράγματι ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάσθη, καὶ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς ἐκθέσεως ταύτης συνετάχθη τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Αἱ συζητήσεις αἱ γενόμεναι βεβαίως θὰ παράσχωσιν εἰς τὸν συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν τὴν εὐκαιρίαν καὶ τὴν ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσῃ ἐκ νέου τὰ τῶν πλοίων, καὶ ἑπομένως, ἂν πρέπει τινὰ τούτων νὰ πωληθῶσιν ἢ ὄχι ἴσως λάβῃ ἀνάγκην νὰ συστήσῃ καὶ ἄλλην ἐπιτροπὴν, καὶ εἰς τοῦτο βεβαίως θὰ προβῇ. Ἀλλ’ αἱ συστάσεις καὶ αἱ προτάσεις, αἵτινες γίνονται σήμερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα μεταβάλῃ τὸ νομοσχέδιον, νομίζω ὅτι εἶναι ἄκαιροι. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι, διότι δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις σήμερον νὰ μεταβάλῃ τὸ νομοσχέδιον.

§145Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐννοῶ πληρέστατα τὴν στοργὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἐκ Σπετσῶν συναδέλφου ὑπὲρ τῆς μὴ πωλήσεως τῆς «Μυκάλης», ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν στοργὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης συναδέλφου, καὶ ἰδίως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γνωρίζει, ὅτι τὸ πλοῖον «Μυκάλη» εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστον.

§146Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς τὸ γνωρίζω;

§147Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὸ γνωρίζετε πολὺ καλὰ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἴχετε ἐκθέσεις, καθ’ ἣν ἐποχὴν διηυθύνετε τὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, εἴτε ἐπιτροπῶν εἴτε τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Ναυστάθμου, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ φωτίζῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὸν Ὑπουργόν.

§148Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶχον ἐκθέσεις· δὲν τὸ γνωρίζω.

§149Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Καὶ ἐὰν δὲν τὸ ἐγνωρίζετε καθ’ ἣν ἐποχὴν ἦσθε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὠφείλετε νὰ εἴχετε προβῆ εἰς διορισμὸν ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ σᾶς δώσῃ τὸ πόρισμά της, καὶ θὰ σᾶς ἔλεγεν, ὅτι ἡ «Μυκάλη» δὲν χρησιμεύει πρὸς ἄλλο τι ἢ μόνον πρὸς ἀφορμὴν δαπάνης, καὶ δαπάνης μεγάλης, καὶ δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ οὔτε ὡς ὁπλιταγωγόν, οὔτε ὡς ναυτῶν, οὔτε εἰς τίποτε, διότι καὶ τὸ σκάφος εἶναι παλαιὸν, καὶ αἱ μηχαναὶ κατεστραμμέναι, καὶ οἱ λέβητες σεσαθρωμένοι καὶ παραλυτικοί.

§150Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Σεσαθρωμένοι λέβητες δὲν ὑπάρχουσιν (ἱλαρότης).

§151Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἔστω, ὠξειδωμένοι, — διὰ νὰ ἦμαι εὐχάριστος πρὸς ὑμᾶς, ὅστις τόσον ἀρέσκεσθε εἰς τὴν κυριολεξίαν, — καὶ κατεστραμμένοι. Καταναλίσκει δὲ ποσότητα ὑπέρογκον γαιανθράκων καθ’ ὥραν, διανύουσα 6 ἢ 7 μίλλια μόνον καθ’ ὥραν. Προέτεινεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ «Μυκάλη» πρὸς ἐκγύμνασιν τῶν ναυτῶν ἐν Πόρῳ εἰς τὸ πυροβολικόν, ἢ πρὸς ἐκτέλεσιν ἄλλων γυμνασίων. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατόν, πλοῖον παλαιὸν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθῶσι τὰ τηλεβόλα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ γείνῃ ἡ ἐκγύμνασις τῶν ναυτῶν εἰς τὸ πυροβολικόν, — διότι εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸ βάρος τῶν πυροβόλων τὸ σεσηπὸς καὶ σεσαθρωμένον σκάφος, — πῶς εἶναι δυνατὸν, λέγω, τὸ πλοῖον τοῦτο νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς τοιοῦτον σκοπόν; Λησμονεῖ δὲ ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ εἶναι ἐμπορικὸν, ἀγορασθὲν ἐν στιγμῇ ἀνάγκης, καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ εἰς πολεμικὸν καὶ νὰ φέρῃ βαρὺ πυροβολικόν. Ἀλλὰ πρὸς τί ἡ συζήτησις αὕτη, ἀφοῦ ἔχομεν τὸ πόρισμα ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὥρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ ἡ ὁποία λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν της, ὅτι αὐτὰ τὰ πλοῖα πρέπει νὰ ἐκποιηθῶσι; Καὶ δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ ἐκποιηθῶσιν, ἀφοῦ τὰ πλοῖα ταῦτα εἶναι πηγὴ μεγάλων δαπανῶν διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἐνῷ τὸ ἐκ τῆς πωλήσεως αὐτῶν ἔσοδον θὰ χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, θὰ χρησιμεύσῃ διὰ νὰ κατασκευασθῶσι νέα τορπιλλοβόλα; Εἶναι τάχα ἀνάξιον προσοχῆς τοῦτο, καὶ πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ νὰ μὴ πωληθῇ τὸ πλοῖον αὐτὸ καὶ τὰ ἄλλα, τὰ θεωρηθέντα ὡς ἄχρηστα, καὶ νὰ στερηθῇ τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τῶν μέσων τῆς κατασκευῆς τορπιλλοβόλων; Τὸ παράδειγμα, κύριε Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι λίαν εὔστοχον. Ἐὰν ἔχητε σταύλους, εἰς τοὺς ὁποίους ἔχετε 10 ἢ 12 ἵππους, καὶ οἱ 3 ἐξ αὐτῶν εἶναι γεγηρακότες, σᾶς προσφέρωσι δὲ δι’ αὐτοὺς τιμὴν εὐτελῆ μὲν, ἀλλὰ τοιαύτην, ὥστε νὰ δύνασθε νὰ προμηθευθῆτε 2 τοὐλάχιστον νέους ἵππους, ὑγιεῖς, δὲν εἶναι τοῦ κόπου ἄξιον νὰ πωλήσητε τοὺς γεγηρακότας, διὰ νὰ ἀγοράσητε ἔστω καὶ ὀλιγωτέρους, ἀλλὰ σφριγῶντας καὶ ἀκμαίους ἵππους; Αὐτὸ τοῦτο ζητεῖ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, νὰ πωλήσῃ τὴν «Μυκάλην», καὶ διὰ τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀντιτίμου αὐτῆς, προστιθεμένου ἔστω καὶ ἄλλου ποσοῦ, ν’ ἀποκτήσωμεν ἕτερον πλοῖον, χρήσιμον καὶ ὠφέλιμον. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Σπετσῶν κ. Μπούμπουλης, λέγων ὅτι δὲν πρέπει νὰ πωληθῇ ἡ «Μυκάλη», ἰσχυρίζεται ὅτι αὕτη δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δῆθεν στόλου, καὶ ὅτι ἑπομένως ἔχει σκοπὸν ἡ διατήρησις αὐτῆς· ἀλλὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον δὲν ὑπέδειξεν εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ σκοπὸς οὗτος, κατ’ ἐμὲ, δὲν δύναται νὰ ἦναι ἄλλος παρὰ μεταγωγικὴ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ σήμερον ἔχομεν ἀνάγκην μεταγωγικῶν; πρὸς τί; Οὐδὲν ναυτικὸν Κράτος ἔχει εἰδικὰ μεταγωγικὰ, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἔχῃ εἰδικὰ μεταγωγικὰ πλοῖα, διότι ὅλα τὰ ἐμπορικὰ ἀτμόπλοια δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν, ἐν ἀνάγκῃ, ὡς μεταγωγικὰ, δὲν ἔχομεν δὲ ἀνάγκην νὰ ἔχωμεν τὴν πολυτέλειαν εἰδικῶν μεταγωγικῶν, διὰ νὰ δαπανῶμεν μεγάλα ποσὰ πρὸς συντήρησιν αὐτῶν, εἰς μισθολόγια ἀξιωματικῶν καὶ ἐπιτελείων. Πολὺ ὀρθῶς λοιπὸν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιμένουσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δεχθῶσι νὰ διαγραφῇ ἡ πώλησις τῆς «Μυκάλης». Ἔχω δὲ τὴν εὔλογον πεποίθησιν, ὅτι μετὰ τὰ λεχθέντα καὶ οἱ ἀντιτείνοντες θέλουσι πεισθῆ περὶ τοῦ ἀχρήστου τοῦ πλοίου τούτου, καὶ δὲν θέλουσιν ἐπιμείνει εἰς τὴν γνώμην των, ἥτις ἐξηλέγχθη ὅτι δὲν εἶναι πρακτική.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος.

§153Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐζήτησα καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐγγεγραμμένος, ἀλλὰ προηγεῖται ὑμῶν ὁ κ. Ἀντωνόπουλος καὶ κατόπιν ὁ κ. Γουναράκης.

§155Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πᾶσαι αἱ παρατηρήσεις καὶ αἱ ἀνταλλαγεῖσαι ἐπὶ τοῦ ζητήματος γνῶμαι τῶν ἀξιοτίμων κ. Ὑπουργῶν καὶ τῶν προλαλησάντων κ. συναδέλφων εἶναι γνῶμαι σεβασταὶ, εἶναι ἀπόρροια τῶν γνώσεων καὶ ἀντιλήψεων αὐτῶν καὶ τῶν πεποιθήσεών των, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ πράγματι ἀληθεῖς, καὶ τὴν πραγματικὴν ἀλήθειαν δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν εὕρωμεν· θὰ εὕρωμεν τὴν κατὰ προσέγγισιν ἀλήθειαν, θὰ τὴν εὕρωμεν δὲ εἰς ἀνθρώπους εἰδικούς. Ἀπανταχοῦ αἱ Κυβερνήσεις, ὅταν ἀποφασίζωσι νὰ προβῶσιν εἰς τοιαύτην πρᾶξιν, καταφεύγουσιν εἰς εἰδικοὺς ἄνδρας, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ γνωματεύσωσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Αὐτὸ ἐγένετο καὶ παρ’ ἡμῖν. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἀμφισβήτησις περὶ τῶν γνώσεων τῆς συσταθείσης ἐπιτροπῆς· ἀφοῦ δὲ πάντες εἴμεθα σύμφωνοι νὰ πωληθῶσι τὰ ἄχρηστα πλοῖα, νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ θελήσωσι νὰ δεχθῶσιν, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναγραφῇ, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ πωληθῶσι τὰ πλοῖα ταῦτα μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν ἑτέρας ἐπιτροπῆς. Τινὲς τῶν κυρίων Βουλευτῶν λέγουσιν, ὅτι σφάλλονται τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, γνωμοδοτοῦντα ὑπὲρ τῆς πωλήσεως τῆς «Μυκάλης», ἄλλοι λέγουσι τοὐναντίον. Πρέπει λοιπὸν νὰ συσταθῇ ἑτέρα ἐπιτροπὴ, ἵνα ἀποφασίσῃ, τίς ἔχει δίκαιον.

§156ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, οἱαδήποτε ἄλλη ἐπιτροπὴ ἐὰν γείνῃ, καὶ ἐξ οἱωνδήποτε μελῶν, τὸ αὐτὸ θ’ ἀποφανθῇ.

§157Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§158Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν παραβολὴν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε...

§159Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ζῷα μὲ τὰ πλοῖα.

§160Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὰ ἄλογα μὲ τὰ πλοῖα! (ἱλαρότης). Ἀλλ’ οὔτε σκοπῶ νὰ καταγείνω εἰς τὸ νὰ μεταπείσω αὐτόν. Ἀφοῦ ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις, ἂς προβῇ. Μοὶ ἐπιβάλλεται ὅμως νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου. Ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ὕδρας συνάδελφον καὶ ἀγαπητόν μοι φίλον νὰ ὁμιλῇ περὶ «Μυκάλης». Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι δὲν τὴν εἶδε καὶ δὲν τὴν ἠξεύρει.

§161Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἔκαμα τρία ταξείδια.

§162Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν τὴν εἶχεν ἐπισκεφθῆ τουλάχιστον, ἤθελε πεισθῆ περὶ τοῦ σφαλεροῦ τῆς γνώμης αὑτοῦ· διότι ἡ «Μυκὰλη» δὲν δαπανᾷ παρὰ 380 ὀκάδας γαιανθράκων τὴν ὥραν, μὲ ταχύτητα 12½–13 μιλλίων τὴν ὥραν, ἐνῷ ἡ «Σφακτηρία» δαπανᾷ, μὲ ταχύτητα 10 μιλλίων, 1½ τόννον γαιανθράκων, μὲ ταχύτητα δὲ 13 μιλλίων 2½ ἕως 3 τόννους. Οὐδέποτε δὲ ἡ «Μυκάλη», τὴν ὁποίαν ἔχω διοικήσει, διήνυσεν ὀλιγώτερον τῶν 10 μιλλίων τὴν ὥραν· τοῦτο εἶναι ἀληθέστατον. Ἡ ἀξία λοιπὸν τῆς «Μυκάλης», ὡς πλοίου εἰς τὴν θάλασσαν, εἶναι πολὺ ἀνωτέρα τῆς ἀξίας τῆς «Σφακτηρίας» καὶ πολλῶν ἄλλων πλοίων. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία εἶχεν ἀγοράσει τὴν «Μυκάλην», δὲν ἐνόει νὰ τὴν δώσῃ ὀπίσω...

§163Δ. ΜΩΡΑΙΤΗΣ. Θὰ ἐξοδεύσῃ ἓν ἑκατομμύριον, διὰ νὰ τὴν ἐπισκευάσῃ.

§164Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ «Μυκάλη» δὲν στοιχίζει ἓν ἑκατομμύριον. Σεῖς δὲν ἠξεύρετε τὴν ἀξίαν τῆς «Μυκάλης» ὅπως εἶναι σήμερον. Σεῖς ὁ ἴδιος, ἐὰν αὔριον ἐκτεθῇ ἡ «Μυκάλη» εἰς δημοπρασίαν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ προσφέρητε 200,000 δραχμάς. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, τὸ πρᾶγμα παρεστάθη ἄλλως. Ὡμίλησαν περὶ ναυτῶνος καὶ ἐξακολουθοῦσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ ὁμιλῶσι περὶ ναυτῶνος. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ναυτῶνος. Ναυτῶνα ἔχομεν εἰς τὸν Πόρον, ναυτῶνα ἔχομεν εἰς τὸν Ναύσταθμον. Ἡ «Ὄλγα» εἰς τὸν Πόρον χρησιμεύει ὡς Σχολὴ πυροβολικοῦ, χρησιμεύει δὲ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον διὰ νὰ ὑψώνηται ἐπὶ τοῦ πλοίου τούτου ἡ σημαία τοῦ ἀρχηγοῦ, διότι κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ πλοίου ὁ κυβερνήτης αὐτοῦ φέρει τὸν βαθμὸν τοῦ πλοιάρχου· ἐν περιπτώσει δὲ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ «Ὄλγα» ἀναχωρήσῃ ἐκεῖθεν, εἶναι ζήτημα ποῦ θὰ ὑψώσῃ τὴν σημαίαν του ὁ ἀρχηγός. Θὰ ἦναι ἠναγκασμένον τότε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ μεταβάλῃ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ «Ἄρεως», διὰ νὰ ὑψώσῃ τὴν σημαίαν ἐπὶ τοῦ «Ἄρεως». Ἀλλὰ, κατ’ ἐμὲ, τοῦτο δὲν βλάπτει ποσῶς, διότι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀλλάξῃ τοὺς ὀργανισμοὺς, ὁπόταν θέλῃ, καὶ εἰς τὸν πλοίαρχον, ὅστις εἶναι προωρισμένος νὰ διοικῇ πλοῖον 15,000 τόννων, δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ διοικῇ πλοῖον 5,000 τόννων, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας. Τοῦτο δὲν τὸ ἐξετάζω ποσῶς. Ἀλλὰ ἡ «Ὄλγα», ὅπως ἔχει σήμερον, γεννᾶται φόβος, μήπως μίαν ἡμέραν βυθισθῇ, καὶ δυσκολεύσῃ κατόπιν καὶ τὴν ἀγκυροβολίαν τῶν ἄλλων πλοίων. Δὲν ὑπάρχει λόγος ὑπάρξεως τῆς «Ὄλγας» ἐν Πόρῳ, καὶ μάλιστα προκειμένου νὰ μεταβῇ ἐκεῖ ὁ «Γεώργιος», ἐὰν θὰ μεταβῇ. Λοιπὸν δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ πώλησις τῆς «Μυκάλης» τῆς πωλήσεως τῆς «Ὄλγας»...

§165ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν τὸ λέγει κανεὶς αὐτό.

§166Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, κύριε Ὑπουργέ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ φέρω καμμίαν δυσκολίαν εἰς τὴν ἐργασίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ ἀρχικῶς ἤμην καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἦμαι τῆς ἰδέας, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι σαφής. Πρέπει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ λέγῃ τοὺς λόγους τῆς ἀχρηστίας καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐκποιήσεως τῶν πλοίων, πρέπει σαφῶς καὶ δεδικαιολογημένως νὰ ὁμιλῇ δι’ ἕκαστον πλοῖον.

§167Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν λέγει, ὅτι εἶναι πεπαλαιωμένον πλοῖον ἡ «Μυκάλη»;

§168Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἀποδεικνύει ὅμως, ὅτι εἶναι ἄχρηστον. Ὅπως βαδίζομεν καὶ ὅπως σκεπτόμεθα, νομίζω ὅτι δὲν σκεπτόμεθα σπουδαίως, διότι, ἐὰν ἐσκεπτόμεθα σπουδαίως, βεβαίως ἔπρεπεν ἀλλαχοῦ νὰ στραφῶμεν. Ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν σκεπτόμενοι ὅπως σκεπτόμεθα, φρονῶ ὅτι καλλίτερον εἶναι νὰ διαλύσωμεν τὸ Ναυτικόν. Δὲν ὑπάρχει Ναυτικὸν καθόλου, ὅπως τοῦτο ἔχει σήμερον, ἀλλὰ καὶ ὅπως σκεπτόμεθα, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ Ναυτικόν. Τὸ Ναυτικὸν ἔχει ἀνάγκην χρημάτων, καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, εἴτε ἡ παροῦσα εἴτε ἄλλη, νὰ σκεφθῇ ἀποτελεσματικῶς πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ στόλου ἡμῶν, ἀλλὰ πρωτίστως πρὸς τελειοποίησιν μηχανικῶν, οἵτινες θὰ διοικήσουν τὰς μηχανὰς τῶν νέων πλοίων. Ἄνευ τούτων, μὴ σκέπτεσθε περὶ νέων πλοίων.

§169Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Εἰς τὸν Ναύσταθμον χρησιμεύσει ὡς ναυτὼν πλοῖον, καὶ ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη ναυτῶνος διὰ τοὺς νεοσυλλέκτους, διὰ τοὺς κληρωτούς. Οἱ κληρωτοὶ, κατὰ τριμηνίαν ἐρχόμενοι εἰς τὸν Ναύσταθμον, δὲν ἔχουσι χῶρον, ἵνα μένωσιν εἰς τὴν ξηρὰν, μένουσι λοιπὸν ἐν πλοίῳ. Ὅτε, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐπεσκέφθην τὴν παλαιὰν «Ἀμφιτρίτην», καὶ εἶδον τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, τοῖς εἶπαν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ «Ἀμφιτρίτη» νὰ χρησιμεύσῃ πλέον ὡς ναυτὼν, καὶ ἠρώτησα τοὺς ἁρμοδίους καὶ ἐγὼ, τί πρέπει νὰ γείνῃ· μοὶ ἐξέφρασαν δὲ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐκφράζουσι καὶ σήμερον, ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ κτισθῶσιν οἰκήματα ἐν τῇ ξηρᾷ. Μοὶ ἔκαμον διαφόρους προϋπολογισμούς, διάφορα σχέδια, τὰ ὁποῖα ἤθελον καταρτίσει αὐτοί, καὶ εἶδον, ὅτι μὲ τὰς ἐπιπροσθέτους δαπάνας καὶ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον γίνονται τὰ δημόσια κτίρια, ἠθέλομεν ὑπερβῆ τὰς 100,000 δραχμάς, ἐὰν ἠθέλομεν ἀρχίσει τὴν οἰκοδομὴν ἐπὶ τῆς ξηρᾶς τῶν ναυτώνων τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τοὺς νεοσυλλέκτους...

§170Γ. ΚΟΡΥΖΗΣ. Οἱ νεοσύλλεκτοι πηγαίνουν κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὸν Πόρον.

§171Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πηγαίνουν εἰς τὸν Ναύσταθμον, καὶ μένουν ἐκεῖ ἡμέρας τινάς, ἄλλοτε ὀλίγας καὶ ἄλλοτε πολλάς. Τοῦτο λοιπὸν μὲ ἔκαμε νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἓν τῶν πλοίων τῶν ἀχρήστων, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐκρίνετο καταλληλότερον, θὰ ἦτο καλὸν νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ναυτών, καὶ ἐντεῦθεν ἔλαβον τὴν ἀφορμὴν νὰ εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ μὴ σπεύδωμεν εἰς τὴν πώλησιν τῆς «Μυκάλης». Τώρα, ἂν ἡ «Μυκάλη» πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ναυτὼν εἰς τὸν Ναύσταθμον, ἢ ὡς Σχολὴ εἰς τὸν Πόρον, περὶ τούτου δὲν δύναμαι νὰ ἔχω ἀπόλυτον βεβαιότητα· ἐπίσης, ἂν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς μεταγωγικόν, καὶ περὶ τούτου δὲν δύναμαι νὰ ἔχω βεβαιότητα· ἀλλὰ βεβαίως δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ναυτών, καὶ ἡ δαπάνη θὰ ἦναι πολὺ μικροτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία θὰ χρειασθῇ, διὰ νὰ κτίσωμεν ναυτῶνας ἐν τῇ ξηρᾷ...

§172Ν. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Πόσους ναύτας θὰ χωρέσῃ; Οὐδὲ ἑκατόν.

§173Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τουλάχιστον πολὺ περισσοτέρους θὰ χωρέσῃ ἀφ’ ὅσους χωρεῖ ἡ «Ἀμφιτρίτη.» Εὑρίσκω δὲ καί τι ἄλλο ἀόριστον ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κυρώσωμεν διὰ νόμου. Εἰς τὸ ἐδάφιον 7 τοῦ πρωτοκόλλου ἀναγινώσκω τὰ ἑξῆς περὶ «Ἀμβρακίας» καὶ «Ἀκτίου»: «Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ καταδικάσῃ τὰ δύο ταῦτα πλοῖα λόγῳ τῆς ἀποστολῆς αὐτῶν. Μέχρις ὅτου δὲ τὸ Κράτος δυνηθῇ ν’ ἀντικαταστήσῃ ταῦτα δι’ ἄλλων, φρονεῖ ἡ ἐπιτροπή, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐπεσκευάζοντο, ἐὰν ἡ δαπάνη τῆς ἐπισκευῆς των δὲν ἤθελεν ὑπερβῆ τὰς 60,000 δραχμὰς δι’ ἕκαστον.» Τίνα σχέσιν ἔχει τὸ ζήτημα τῆς ἐπισκευῆς αὐτῶν καὶ τὸ ζήτημα τῆς δαπάνης 60,000 δραχμῶν μὲ τὸ νομοσχέδιον; Τὸ νομοσχέδιον ἐξουσιοδοτεῖ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πωλήσωσι πλοῖα. Ἀλλ’ ἐδῶ ἔχομεν καὶ πλοῖα, τὰ ὁποῖα δὲν πρόκειται νὰ πωληθῶσιν, ἀλλὰ πρόκειται νὰ ἐπισκευασθῶσιν· ἐγὼ δὲ ἀπορῶ, πῶς τὰ πλοῖα ταῦτα δὲν ἐπεσκευάσθησαν ἔτι, ἐνῷ ἦσαν ἐν τῷ ἐπισκευάζεσθαι, ὅτε ἀκόμη ἐτύγχανον νὰ εὑρίσκωμαι ἐν τῇ διευθύνσει τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Καὶ τοῦτο εὑρίσκω κἄπως μὴ κανονικόν. Ἐὰν τὸ πρωτόκολλον ἀποτελῇ ἀπόσπασμα τοῦ νόμου τοῦ ἐπιτρέποντος τὴν πώλησιν πλοίων, ἐπιτρέπεται καὶ ἡ πώλησις τῶν δύο αὐτῶν πλοίων, καίτοι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν συνιστᾷ τὴν πώλησιν αὐτῶν.

§174ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δὲν ἔχει οὐδὲν ἄκραν οὐδὲ τέλος, διότι συζητοῦμεν ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάγονται πρῶτον εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Βουλῆς. Συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ἐπιτροπῆς, ἐνῷ τὸ πρωτόκολλον οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὰ δικαιώματα καὶ τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Τὸ πρωτόκολλον εἶναι μία γνώμη, ἡ ὁποία θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὁδηγὸς τοῦ Ὑπουργοῦ, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς σκεφθῇ, τί πρέπει νὰ κάμῃ.

§175Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς διακόψω, διὰ νὰ μὴ προβῆτε εἴς τι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ναυτικῶν, νὰ ἐκποιήσωσι διὰ δημοπρασίας τὰ κατὰ τὸ ἀπὸ 24 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. πρωτόκολλον τῆς ἐπὶ τούτῳ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν συσταθείσης ἐπιτροπῆς θεωρηθέντα ὡς ἄχρηστα διὰ τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν πλοῖα.»

§176ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω. Λοιπὸν τὸ πρωτόκολλον τοῦτο δὲν χρησιμεύει εἰς τὴν Βουλήν· τὸ πρωτόκολλον χρησιμεύει ὡς βάσις τῆς μελέτης, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κάμῃ ὁ Ὑπουργὸς καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θ’ ἀποφανθῇ, ἂν ὑπάρχει πρῶτον ὑλικὸν ἄχρηστον, καὶ ἂν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐκποίησις αὐτοῦ καὶ πῶς πρέπει νὰ γείνῃ. Μέχρι τοῦδε ἡ ἐκποίησις ἐγίνετο, νομίζω, δυνάμει ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· ἀλλὰ τελευταῖον ἀπεφασίσθη νὰ γείνῃ διὰ νόμου. Ἐπειδὴ δὲ ἠθέλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν μίαν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου μας, ὥστε νὰ πεισθῇ, ὅτι δὲν σκεπτόμεθα εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ συνεπείᾳ ὑποδείξεων τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἁρμοδίων, ἐθέσαμεν εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον τὴν βάσιν αὐτήν, ἐνῷ ἠδυνάμεθα νὰ μὴ τὴν θέσωμεν, καὶ ἐτυπώσαμεν μετὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἔκθεσις δὲν εἶναι ἐντελῶς ὑποχρεωτική· εἶναι δυνητική· δυνάμεθα νὰ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἐφ’ ὅσον νομίσωμεν ὅτι συντελεῖ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ δυνάμεθα νὰ μὴ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν δὲν συντελῇ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον.

§177Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ ΚΑΙ Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τότε τροποποιήσατε τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§178ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἀπόδειξις, ὅτι δυνάμεθα νὰ τὴν λάβωμεν ἢ νὰ μὴ τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, εἶναι τὸ ἐδάφιον 7 τοῦ πρωτοκόλλου, ἔνθα γίνεται λόγος περὶ «Ἀμβρακίας» καὶ «Ἀκτίου». Τὸ ἐδάφιον 7 δὲν ἀφορᾷ τὴν πώλησιν· παριστᾷ μίαν κατάστασιν· καὶ τί μᾶς λέγει; «Ἐὰν ἔχητε χρήματα νὰ κάμητε νέα πλοῖα, βεβαίως αὐτὰ τὰ δύο πλοῖα δὲν σᾶς χρειάζονται»· ἐὰν δὲν ἔχητε χρήματα, τότε αὐτὰ τὰ δύο πλοῖα πρέπει νὰ μένωσι, διότι σᾶς χρειάζονται». Τοῦτο τίνα σχέσιν ἔχει μὲ τὸ νομοσχέδιον; Διὰ τοῦτο σᾶς λέγω, ὅτι τὸ πρωτόκολλον αὐτὸ δὲν χρησιμεύει εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἐτέθη διὰ νὰ ὑποδειχθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐκποιήσεως τῶν πλοίων αὐτῶν καὶ τοῦ ἀχρήστου ὑλικοῦ.

§179Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τῶν πλοίων τῶν ὁριζομένων ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ.

§180ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἄλλων πολλῶν.

§181Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ πωλήσητε ἄλλα.

§182ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑλικὸν δύναμαι νὰ πωλήσω. Π. χ. ἔχω συστήσει μίαν ἐπιτροπὴν διὰ τὸ ἄχρηστον ὑλικὸν τῆς ἀμύνης. Ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη εὕρῃ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ πωληθῇ καὶ ὁ «Κανάρης», ὁ ὁποῖος ὑπάγεται εἰς τὴν ἄμυναν, τότε θὰ ὑποβάλωμεν νέον νομοσχέδιον διὰ τὸν «Κανάρην». Ταῦτα ὑπὸ γενικὴν ἔποψιν. Ἡμεῖς βεβαίως θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ πρωτόκολλον αὐτό, κύριοι Βουλευταί, διότι τὸ πρωτόκολλον αὐτὸ φέρει τὰς ὑπογραφὰς εἰδικῶν ἀξιωματικῶν, τῶν κ. κ. Γ. Κουντουριώτου, Ι. Δαμιανοῦ, Π. Γκίνη, Ε. Τσακάλη, Γ. Βίμπου, Φ. Κανελλοπούλου καὶ Π. Παυλίδου, δηλαδὴ τῶν μόνων, δύναμαι νὰ εἴπω, εἰδικῶν, τοὺς ὁποίους ἔχομεν ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν. Ἑκατὸν ἐπιτροπὰς ἐὰν κάμωμεν, ἀπὸ αὐτὰ τὰ πρόσωπα θ’ ἀποτελῶνται.

§183Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα.

§184ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ κάμωμεν νέαν ἐπιτροπήν. Σχετικῶς δὲ μὲ τὸ ζήτημα τῆς «Μυκάλης», περὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο τόσον πολὺς λόγος, λέγω ὑμῖν, ὅτι ἡ «Μυκάλη» εἰς τίποτε δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸ Ναυτικόν μας, οὐδὲ ὡς σχολεῖον δύναται νὰ χρησιμεύσῃ, οὐδὲ ὡς ναυτών, τὸ μὲν διότι ὁ χῶρος τῆς «Μυκάλης» δὲν ἐπαρκεῖ, τὸ δὲ διότι δὲν ἔχομεν, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀνάγκην ἀπόλυτον ναυτῶνος. Ναυτῶνας ἤδη ἔχομεν καλούς· ἴσως λάβωμεν ἀνάγκην εἰς δεδομένην στιγμὴν ναυτώνων συμπληρωματικῶν· ἀλλ’ ὅταν πρόκηται νὰ πωλήσωμεν τὴν «Μυκάλην» καὶ λάβωμεν 200,000 δραχμὰς, — διότι βεβαίως θὰ λάβωμεν τοὐλάχιστον 200,000 δραχμὰς, ὡς μετ’ ὀλίγον θὰ πεισθῇ καὶ ἡ Βουλὴ ἐκ τῶν πραγμάτων, — δυνάμεθα μὲ τὰς 200,000 δραχμὰς νὰ κάμωμεν ναυτῶνας οὐχὶ διὰ τὰς μικρὰς ἀνάγκας, τὰς στιγμιαίας ἀνάγκας, ἀλλὰ ναυτῶνας πρώτης τάξεως. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἔχομεν ἀνάγκην, καὶ ἰδίως εἰς τὸν Πόρον.

§185Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αἱ 200,000 δραχμαὶ θὰ κατατεθῶσιν εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἑπομένως δὲν δύνασθε οὐδὲ 200 δραχμὰς νὰ χρησιμοποιήσητε διὰ τὴν ἀνάγκην αὐτήν.

§186ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἑπομένως δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τόσην ὥραν. Τὰ πλοῖα, περὶ ὧν πρόκειται, δὲν χρησιμεύουσιν εἰς τίποτε· ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς ἐκποιήσεως αὐτῶν, εἶναι ἐξ εἰδικῶν ἀνδρῶν, τῶν εἰδικωτέρων τοὺς ὁποίους ἔχομεν· ἀλλὰ καὶ τὸ πρωτόκολλον δὲν εἶναι ὑποχρεωτικόν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ παύσῃ αὐτὴν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ, εἰς δευτέραν συζήτησιν). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς διὰ σκαφάνδρων ἁλιείας σπόγγων.»

§188Π. ΓΚΙΚΑΣ. Τέλος πάντων ἀπεφάσισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ καταστρέψῃ καὶ αὐτὸν τὸν κλάδον τῆς βιομηχανίας, ἐκ τοῦ ὁποίου πολὺ χρῆμα εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου πολλοὶ πληθυσμοὶ ναυτικοὶ ἀποζῶσι, καὶ μάλιστα εἰς στιγμήν, καθ’ ἣν τὸ ἐμπορικὸν ναυτικὸν τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκεται εἰς οὐχὶ εὐχάριστον κατάστασιν, διότι καὶ ἡ ἀτμήρης ναυτιλία κινδυνεύει σήμερον, καθόσον τὰ πλεῖστα τῶν ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων εἶναι δεδεμένα εἰς τοὺς λιμένας. Οὐδεμία δὲ πρόνοια ἐλήφθη ποτὲ περὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ἡμῶν ναυτικοῦ, μόνον δ’ ὁσάκις πρόκηται νὰ τὸ φορολογήσωμεν, εἴτε διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν προξενικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ πλεῖστον θὰ ἐπιβαρύνωσι τὸ ἐμπορικὸν ναυτικὸν, εἴτε διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν φαρικῶν τελῶν, τότε ἐνθυμούμεθα αὐτό. Ἐνῷ λοιπὸν οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνομεν ὑπὲρ τοῦ ἐμπορικοῦ ἡμῶν ναυτικοῦ, ἀφ’ ἑτέρου διὰ παντὸς τρόπου ὠθοῦμεν αὐτὸ εἰς τὴν καταστροφὴν, ὡς συμβαίνει καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐὰν ἤθελε ν’ ἀπαγορεύσῃ τὴν διὰ σκαφάνδρων ἁλιείαν τῶν σπόγγων, ἦτο περιττὸν ν’ ἀπασχολῇ τὴν Βουλὴν μὲ τὸ μακροσκελὲς αὐτὸ νομοσχέδιον· ἠδύνατο νὰ φέρῃ νομοσχέδιον μὲ ἓν μόνον ἄρθρον, καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ διὰ σκαφάνδρων ἁλιεία. Τοιουτοτρόπως καὶ οἱ ἐφοπλισταὶ καὶ οἱ κυβερνῆται σπογγαλιευτικῶν πλοίων θὰ ἐγνώριζον, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ διὰ σκαφάνδρων ἁλιεία, καὶ δὲν θὰ διεκινδύνευον τόσα χρήματα, διὰ νὰ ἦναι εἰς τὴν διάθεσιν οἱουδήποτε κυβερνήτου πολεμικοῦ πλοίου, οἱουδήποτε ἀξιωματικοῦ. Ἔχει τόσας περιοριστικὰς διατάξεις τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ὥστε ἐπιβάλλει πλήρη ἀπαγόρευσιν τῆς διὰ σκαφάνδρων ἁλιείας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπεξεργασίαν. Δὲν ἠξεύρω ἀπὸ ποίους ἀπετελέσθη ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία συνέταξε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Βεβαίως ὅμως εἰσηγητὴς αὐτῆς θὰ ἦτο ὁ κυβερνήτης τοῦ πολεμικοῦ πλοίου, τὸ ὁποῖον εἶχε σταλῆ πέρυσιν εἰς τὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς, ὅστις διὰ τῶν ἐνεργειῶν του καὶ τῶν ἐκθέσεών του κατέστρεψε τουλάχιστον τὴν «Ὕδραν» καθ’ ὁλοκληρίαν. Εἰς τὰς γνώμας αὐτοῦ βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ στηριχθῶμεν. Οὔτε ὁ κ. Μπούμπουλης, ὁ ὁποῖος μετέβη κατὰ τὸ προπαρελθὸν ἔτος εἰς τὰ παράλια ἐκεῖνα, ἐκλήθη νὰ μετάσχῃ τῆς ἐπιτροπῆς, οὔτε οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν νήσων, τῶν ἐχουσῶν σπογγαλιευτικὰ πλοῖα, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ ἁρμοδιώτεροι νὰ δώσωσι γνώμην, ἐκλήθησαν, διότι ἐνόμισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται πρέπει νὰ γίνωνται κομματικῶς. Ἑπομένως τοιοῦτο νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς πρὶν ἢ μελετηθῇ ἐν ἐπιτροπῇ, καὶ παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§189Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, κύριε Πρόεδρε.

§190Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Ἐν πρώτοις δηλῶ, ὅτι οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἔχω ἐκ τοῦ σπογγαλιευτικοῦ ζητήματος, διότι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, ἣν ἀντιπροσωπεύω, δὲν ὑφίσταται πλέον σπογγαλιεία, ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ παρεξηγηθῶ δι’ ὅσα θὰ εἴπω. Ἦτο ὅμως ἀνάγκη, κύριε Πρόεδρε, νὰ γείνῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον, διότι τὸ τμῆμα τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας εὑρίσκεται εἰς ἐντελῶς ἀνώμαλον κατάστασιν. Ἐγράφησαν πολλάκις πολλὰ πράγματα, ἴσως ὑπερβολικὰ, περὶ τῶν ἐκ τῆς σπογγαλιείας ἀτυχημάτων, πάντοτε ὅμως συμβαίνουσιν ἀτυχήματα, ὄχι βεβαίως ἐκ προθέσεως. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου πολλὰ πράγματα θέλουσι προληφθῆ, διότι τὸ νομοσχέδιον συνετάχθη ὑπὸ ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἐξέλεξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἰς ἣν ἔλαβον μέρος καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν σπογγαλιέων, οἱ ὁποῖοι συνηγόρησαν καὶ κατήρτισαν τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον.

§191Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ὁ κ. ἐκ Σπετσῶν ἀντιπρόσωπος, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅτε εἶχε σκάφανδρα, ἐκόπτετο ὑπὲρ τῆς ἁλιείας διὰ σκαφάνδρων, ἀλλὰ τώρα πλέον δὲν ἔχει τοιαῦτα, καὶ οὐδόλως ἐνδιαφέρεται· ἐκ τούτου δὲ καὶ ἡ ἀλλαγὴ τῶν γνωμῶν του. Ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀφοῦ δὲν εἶχε συμφέρον, καὶ ἐκ τούτου μετήλλαξε γνώμην. Ποῖοι δὲ εἶναι οἱ λαβόντες μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπήν; Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν κεκηρυγμένοι κατὰ τῆς διὰ σκαφάνδρων ἁλιείας, ἐξ ἰδίων ἕκαστος λόγων.

§192Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Ὁ Βερβενιώτης, ὁ Λεούσης ἐξ Ὕδρας...

§193Π. ΓΚΙΚΑΣ. Αὐτοὶ, τοὺς ὁποίους ἀναφέρετε ὡς λαβόντας μέρος, δὲν παρηκολούθησαν τὰς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἀπεχώρησαν δὲ διαφωνήσαντες. Ἡ ἐπιτροπὴ συνέκειτο ἀπὸ τὸν κ. Ρέπουλην, ἀπὸ τὸν κ. Μελᾶν, ἀπὸ τὸν κ. Ζῶτον, ἀπὸ τὸν κ. Ι. Βίτσην ἰατρόν, ἀπὸ τὸν Νομικὸν Σύμβουλον καὶ ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, ἀγνοοῦντας πάντας τὰ κατὰ τὴν διὰ σκαφάνδρων ἁλιείαν.

§194ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὅλοι οἱ δυνάμενοι νὰ σκεφθῶσιν ἀποτελεσματικῶς περὶ τῆς διὰ σκαφάνδρων ἁλιείας, ὅλοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Προσεκαλέσαμεν ἀπὸ τὴν Ὕδραν, ἀπὸ τὰς Σπέτσας, ἀπὸ τὴν Αἴγιναν, προσεκαλέσαμεν ὅλους τοὺς ἐφοπλιστὰς, τοὺς δίδοντας χρήματα δι’ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, καὶ ὅλοι αὐτοὶ εὑρέθησαν σύμφωνοι εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου.

§195Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ὁ Ρέπουλης ἔχει ἴδιον τοπικὸν συμφέρον νὰ πολεμῇ τὴν διὰ σκαφάνδρων ἁλιείαν. Οἱ Κύριοι δὲ, τοὺς ὁποίους λέγετε ὅτι ἐκαλέσατε νὰ δώσουν γνώμην, ἀπεχώρησαν, διότι δὲν συνεφώνουν. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους καταργήσατε φανερῶς τὴν διὰ σκαφάνδρων ἁλιείαν, ὄχι ἐμμέσως. Ἀλλὰ τόσον ἐφροντίσατε περὶ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, ὥστε δὲν ἔχετε οὔτε εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ ἐπιμένω νὰ σταλῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν.

§196ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς τόσον πολὺ ἐμελέτησε τὸ νομοσχέδιον, ὥστε δὲν εἶδε τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Καὶ ἐν τούτοις ὁμιλεῖ περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὡς νομοσχεδίου καταστρεπτικοῦ!

§197Π. ΓΚΙΚΑΣ. Δὲν εἶδον ἐγὼ ἔκθεσιν, διότι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔλαβον, δὲν περιέχει τοιαύτην.

§198ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Αἱ ἐκθέσεις, Κύριοι, τῶν τριῶν πλοιάρχων, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ἀπεστάλησαν εἰς τὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς, ἔπεισαν τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον, καὶ μέτρον σπουδαῖον, πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν συμφερόντων τῆς σπογγαλιείας, ἀλλὰ καὶ τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡς εἵλωτες ὑπηρετοῦσιν, ἵνα ἀποκτήσωσιν ὀλίγα ψιχία ἐκ τῆς ἐργασίας των καὶ τοῦ ἐξ αὐτῆς πλούτου, ὃν δυστυχῶς ἐνθυλακίζουσιν οἱ ἐφοπλισταί. Πάντες ἔχετε γνῶσιν, διότι ἀνεγνώσατε καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ζώτου, ἀνδρὸς τιμῶντος τὸ Ναυτικὸν διὰ τὰς γνώσεις του, καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Σάββα, καὶ εἴδετε πόσα δυστυχήματα συμβαίνουσι καὶ πόσα δύνανται νὰ συμβῶσι, καὶ πῶς πρέπει ἡ ἐμπορία τῆς ἁλιείας τῶν σπόγγων νὰ γείνῃ ὄντως εὐεργετικὴ καὶ διὰ τὴν ἀνθρωπότητα καὶ διὰ τὸ ἐμπόριον. Ἀληθῶς ὑπῆρξεν ἐξέγερσίς τις εἰς τὰς τρεῖς νήσους Σπέτσας, Ὕδραν καὶ Αἴγιναν κατὰ τῆς μεταβολῆς τῶν ὑφισταμένων ὅρων, ἀλλ’ ἦτο ἀπόλυτος ἀνάγκη τῆς μεταβολῆς τῶν καθεστώτων, διότι ἐθεωρούμεθα ὑπὸ τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου, κατὰ τὰς ἐκθέσεις τῶν προξένων ὅλων, ὡς Κράτος βάρβαρον, ἕνεκα τοῦ κρατοῦντος συστήματος. Θεωρῶ δ’ ἐμαυτὸν εὐτυχῆ, διότι ἔφθασα εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὅπερ ἐπιδιώκει τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον. Συνέστησα ἐπιτροπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν προσεκάλεσα ἀκριβῶς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς σπογγαλιείας, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν φώτων καὶ τῶν γνωμῶν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης κατηρτίσθη τὸ νομοσχέδιον. Μέλη αὐτῆς ἦσαν ὁ κ. Ι. Κουντουριώτης, ὁ κ. Μελᾶς, ὁ κ. Λεωνίδας, ὁ κ. Ζῶτος, ὁ κ. Σάββας καὶ ὅλοι οἱ πρώην δήμαρχοι τῶν εἰρημένων νήσων, οἱ ἔχοντες γνώσεις περὶ τῆς ἐργασίας αὐτῆς, ὡς καὶ οἱ ἐλθόντες εἰς συνάφειαν μὲ τοὺς σπογγαλιεῖς. Ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀναγνώσεως τοῦ οὕτω καταρτισθέντος νομοσχεδίου πείθεται πᾶς τις, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἓν τῶν σπουδαιοτέρων ἔργων, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἂν θέλῃ νὰ εὐεργετήσῃ καὶ προστατεύσῃ οἰκογενείας, ἀπανθρώπως ἀπορφανιζομένας, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν πρόοδον τῆς τε σπογγαλιείας καὶ τῆς ἐμπορίας τῶν σπόγγων.

§199Π. ΓΚΙΚΑΣ. Οὐδεμία ἐξέγερσις ὑπῆρξεν ἐν ταῖς νήσοις, —πολὺ ἀπατᾶσθε,—ἀλλ’ οὐδὲ περὶ ἐμπορίου σπόγγων γίνεται λόγος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ παντάπασι.

§200ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 15 λαμβάνεται πρόνοια πρὸς προστασίαν τῶν σπόγγων.

§201Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀγνοῶν, φαίνεται, τὰ πράγματα, εἶπεν ὅτι οἱ δύται ψιχία τινὰ μόνον ἐκ τῆς ἐργασίας ταύτης, λαμβάνουσιν. Ἐὰν ὅμως καλῶς ἐξήταζε, θὰ ἐμάνθανεν, ὅτι οἱ δύται λαμβάνουσι πολὺ πλουσίαν μερίδα, διότι λαμβάνουσι 5 ἢ 6 χιλιάδας δραχμὰς ἕκαστος διὰ πέντε μόνον ἢ ἓξ τὸ πολὺ μῆνας. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν θέλητε νὰ καταργήσητε τὴν διὰ σκαφάνδρων ἁλιείαν, καταργήσατέ την φανερὰ, διὰ νὰ λάβωσι τὰ μέτρα των οἱ ἄνθρωποι, νὰ ἐπιδοθῶσιν εἰς ἄλλο ἐπάγγελμα καὶ μὴ χάνωσι τὰ χρήματά των.

§202Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Προκειμένου, Κύριοι, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις, ἡ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς τὰς ἀξένους ἐκείνας χώρας τῆς Ἀφρικῆς, αἱ πιέσεις δηλονότι καὶ τὰ μαρτύρια, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν οἱ ἐφοπλισταὶ καὶ οἱ ναῦται καὶ οἱ δύται ἐκ μέρους τοῦ πολεμικοῦ πλοίου, τὸ ὁποῖον ἐστάλη, ἐκεῖ, ἵνα προστατεύσῃ τοὺς σπογγαλιεῖς, προτιμότερον εἶναι νὰ ψηφισθῇ νόμος, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ διαγραφῶσι τὰ ὅρια καὶ ἡ δικαιοδοσία τοῦ πλοίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελῇ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐπιτηρήσεως καὶ προστασίας τῶν σπογγαλιέων. Τὸ νομοσχέδιον συνετάχθη ὑπὸ ἐπιτροπῆς συσταθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ἡμεῖς, οἱ καταγόμενοι ἐκ τῶν μερῶν τῶν ἐνδιαφερομένων, ἐφέραμεν ἀντιρρήσεις οὐσιώδεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὰς ἰδιαιτέρας συζητήσεις τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ αἱ ἀντιρρήσεις ἡμῶν αὗται, ὑποστηριχθεῖσαι ὑπ’ ἐκείνων ἀκριβῶς, οἱ ὁποῖοι εἶχον καὶ τὸ μεγαλείτερον συμφέρον εἰς τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην, καὶ οἵτινες παρίσταντο κατὰ τὰς συζητήσεις, ἐγένοντο δεκταὶ ὑπὸ τῆς ὁλομελείας τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ τὸ νομοσχέδιον νὰ περιέχῃ ὅρους αὐστηροὺς, ὅρους, διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὁποίων βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐπιχείρησις αὕτη γινομένη καὶ εἰς τὸ μέλλον ὅπως ἐγίνετο εἰς τὸ παρελθὸν, διότι οἱ ὅροι, τοὺς ὁποίους τὸ νομοσχέδιον θέτει, ὅσον ἀφορᾷ τὰ προσόντα τῶν δυτῶν, ὡς καὶ τὰ προσόντα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τῶν κυβερνητῶν καὶ τῶν ἐφοπλιστῶν, εἶναι τοιοῦτοι, ὥστε εἶναι πολὺ πιθανὸν, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θέλει παραλύσει ὁ κλάδος οὗτος τῆς ναυτιλίας. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται σήμερον νὰ συζητήσωμεν περὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου. Τοῦτο ἴσως εἶναι καλῶς κατηρτισμένον, ἴσως ἔχει καὶ πλημμελείας, ἴσως δύνανται ἐξ αὐτοῦ πολλὰ νὰ μεταβληθῶσιν· ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, εἶναι νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, εἰς ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὀλίγαι ἡμέραι ἀπομένουν διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θέλει προκαλέσει συζητήσεις, καὶ συζητήσεις εὐρυτάτας. Καὶ ὁ ἐμὸς συνάδελφος ἐξ Ὕδρας καὶ ἕτεροι τῶν κυρίων Βουλευτῶν θέλουσι λάβει τὸν λόγον. Διὰ τοῦτο συνιστῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸν προσεχῆ Νοέμβριον, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον, καὶ ἂν ψηφισθῇ σήμερον τὸ νομοσχέδιον, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸν προσεχῆ Ἰούλιον...

§203ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τὰς ἀστυνομικὰς διατάξεις θὰ τὰς ἐφορμόσω.

§204Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι μετὰ δύο μῆνας τελειώνει ἡ ἐργασία. Ἕως ὅτου δημοσιευθῇ ὁ νόμος καὶ ἐκδοθῇ τὸ Β. Διάταγμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προλάβῃ ὁ νόμος τοὺς ἐργαζομένους ἐκεῖ, ὥστε νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ ἀστυνομικαὶ διατάξεις. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι χάριν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς ὑμᾶς νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν θέλητε, ἂς ψηφισθῇ ἅπαξ μόνον, ἀλλὰ διὰ τὰς ἄλλας δύο ἀναγνώσεις νομίζω ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς σήμερον.

§205Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐὰν ψηφισθῇ ὡς ἔχει, τίποτε ἄλλο δὲν θὰ κάμῃ, παρὰ νὰ ἐξαναγκάσῃ τοὺς πλοιάρχους τῶν σπογγαλιευτικῶν πλοίων νὰ ἀλλάξωσι σημαίαν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν, ὅταν δανείζηται ὁ πλοίαρχος 55,000 δραχμὰς μὲ 20%, νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἁλιεύῃ εἰς μέρος ὡρισμένον ἐκ τῶν προτέρων· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τῷ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις: «εἰς αὐτὸ τὸ μέρος θὰ ἁλιεύσῃς, καὶ ὅταν πρόκηται ν’ ἀλλάξῃς μέρος, πρέπει νὰ τὸ δηλώσῃς». Τί νὰ δηλώσῃ, ἀφοῦ εἰς τὴν αὐτὴν παραλίαν θὰ ἁλιεύσῃ, ἥτις ἔχει ἔκτασιν 700 μιλλίων; Ἢ μήπως τὸ πολεμικὸν πλοῖον, τὸ ὁποῖον θὰ εὑρίσκηται ἐκεῖ, θὰ παρακολουθῇ ἕκαστον σπογγαλιευτικὸν πλοῖον; Ἀλλὰ δὲν τὰ ἐξετάζω αὐτά· ἐξετάζω ἄλλο τι· εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δύτας; Ὁ δύτης δύναται νὰ πάθῃ ἐργαζόμενος καὶ εἰς βάθος πέντε ὀργυιῶν καὶ εἰς βάθος δέκα ὀργυιῶν καὶ εἰς βάθος εἴκοσιν ὀργυιῶν. Εἰς τί δύναται νὰ τὸν ὠφελήσῃ ἡ ἐκγύμνασις, κύριε Ὑπουργέ;

§206ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἰς τὸ νὰ μὴ πάθῃ.

§207Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δύναται νὰ τὸν γυμνάσῃ ὅσον θέλει ὁ κ. Μελᾶς ἢ ὁ κ. Σάββας· ὅταν θὰ πάθῃ ὁ δύτης, θὰ πάθῃ, ἔστω καὶ γυμνασμένος, διότι τοῦτο συμπίπτει νὰ προέλθῃ ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς. Οἱ κυβερνῆται τῶν σπογγαλιευτικῶν πλοίων τοὺς αὐτοὺς δύτας προσλαμβάνουσιν ἐπὶ πολλὰ κατὰ συνέχειαν ἔτη, διότι ὑπάρχουσι δύται, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 15 καὶ πλέον ἔτη μετέρχονται τὸ ἐπάγγελμα αὐτὸ, καὶ εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι μεταξὺ τῶν 250 δυτῶν οἱ 220 εἶναι σχεδὸν παράλυτοι· οὐχ ἧττον αὐτοὶ προτιμῶνται τῶν ἄλλων δυτῶν. Ἀλλὰ τίς εἶναι ὁ δύτης, ὁ ὁποῖος θὰ σπουδάσῃ ἐν τῇ Σχολῇ τῶν δυτῶν; Ἐξητάσατε, ποῖοι εἶναι αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι πηγαίνουν καὶ γίνονται δύται; εἶναι ὅλοι σχεδὸν ἐγκληματίαι, ὅλοι ἀγνώστου προελεύσεως. Ἐὰν παρατηρήσητε τὰ ναυτολόγια, θὰ ἴδητε, ὅτι ἄλλος εἶναι ἀπὸ τὴν Κῶ, ἄλλος ἀπὸ τὴν Θάσον, ἄλλος ἀπὸ ἀλλοῦ, ὅλοι ἀγνώστου προελεύσεως· ὀλίγιστοι εἶναι γνωστοί. Ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ δύτης, ὁ ὁποῖος θὰ σπουδάσῃ ἐπὶ ἕνα μῆνα εἰς τὸν Ναύσταθμον τὴν καταδυτικὴν, ἀφοῦ πάντες τὰς παραμονὰς τῆς ἐκκινήσεως ἔρχονται καὶ ναυτολογοῦνται; Ἄλλως τε ἡ ἐργασία αὐτὴ δὲν γίνεται μόνον ἀπὸ ἡμᾶς, τὴν κάμνουν καὶ οἱ Καλύμνιοι, οἱ ὁποῖοι τὴν κάμνουν ἐν ἐλευθερίᾳ· εἶναι ἐπίσης Ἰταλοὶ, εἶναι Γάλλοι, οἱ ὁποῖοι τὴν κάμνουν ἐλευθέρως. Εἶναι ἐπάγγελμα, τὸ ὁποῖον δὲν δύναταί τις νὰ ἐμποδίσῃ, διότι εἶναι ἰδιωτικὸν, καὶ συνεπῶς ἐλεύθερον. Ἐὰν θέλῃ ἡ Πολιτεία νὰ παρεμβῇ εἰς τοὺς ἁλιεῖς σπόγγων, διατὶ νὰ μὴ ἐπεμβῇ εἰς τὰ ὀρυχεῖα τοῦ Λαυρίου; διατὶ νὰ μὴ ἐπεμβῇ εἰς τὰ πυριτιδοποιεῖα; Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν ψηφισθῇ, δὲν θὰ ἔχῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα, ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ γείνῃ, εἶναι ὁ περιορισμὸς τῶν ἀμοιβῶν τῶν δυτῶν καὶ τῶν δανείων τῶν πλοιάρχων· ἀντὶ ὁ πλοίαρχος νὰ ξεκινᾷ μὲ 55,000 δραχμὰς, νὰ περιορισθῇ εἰς 20,000, διότι τότε θὰ περιορίσῃ καὶ τὴν ἀμοιβὴν τῶν δυτῶν, τὴν ὁποίαν οὗτοι ἐλάμβανον ἄλλοτε· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω, ἂν θὰ δεχθοῦν οἱ δύται τὸ τοιοῦτον, διότι, καὶ ἂν τὸ δεχθοῦν, θὰ ζητήσουν νὰ τοῖς ὁρισθῇ ἐκ τῶν προτέρων τὸ βάθος, μέχρι τοῦ ὁποίου θὰ ἁλιεύωσιν. Ἀλλ’ ἐὰν ἐκεῖ δὲν εὕρουν σπόγγους, τότε τί θὰ κάμουν οἱ πλοίαρχοι; πῶς θὰ πληρώσουν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐδανείσθησαν. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθῇ ὁ τρόπος τῆς σπογγαλιείας· ὁ τρόπος τῆς σπογγαλιείας πρέπει νὰ ἦναι ἐλεύθερος.

§208ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μένει ἐλεύθερος· δὲν περιορίζεται, ῥυθμίζεται.

§209Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ῥυθμίζεται, διότι ἔχετε ὁρίσει τὰς ὀργυιὰς τοῦ βυθοῦ, κύριε Ὑπουργέ.

§210ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λέγω μόνον, ὅτι εἰς τόσον βάθος πρέπει νὰ μένουν τόσα λεπτά· δὲν ἐμποδίζω νὰ ὑπάγουν βαθειὰ πολύ.

§211Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νομίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ἢ σᾶς ἔπεισε κανεὶς, ὅτι ὁ πλοίαρχος κρατεῖ τὸν δύτην ἐν τῷ βυθῷ τῆς θαλάσσης περισσότερον τοῦ δέοντος; Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ πλοιάρχου εἶναι νὰ ὦσιν ὑγιεῖς οἱ δύται, διότι ἀπὸ αὐτοὺς ἐξαρτᾶται ἡ ὕπαρξίς του. Εἶναι ὡρισμένα τὰ λεπτὰ τῆς καταδύσεως καὶ τῆς ἀναδύσεως· καὶ ἂν θελήσῃ ὁ δύτης νὰ παραμείνῃ περισσότερον εἰς τὸν βυθὸν, δὲν τῷ ἐπιτρέπεται.

§212ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ μὴ τὸ θίξωμεν αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§213Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διατὶ, κύριε Ὑπουργέ; Πρέπει νὰ τὸ θίξωμεν. Δὲν ἔχουσι λοιπὸν κέρδος οἱ πλοίαρχοι νὰ κάμουν κατάχρησιν τούτου. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι οἱ δύται πολλάκις παθαίνουσιν, ἀλλ’ οὐχὶ εἰς τόσον ὑπερβολικὸν βαθμὸν, ὅσον παρεστάθησαν τὰ πράγματα εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν· διότι καὶ ἐγὼ ὑπηρέτησα ἐπὶ πολεμικοῦ πλοίου παρακολουθήσαντος τὰ ἁλιευτικὰ τῶν σπόγγων πλοιάρια, ἀλλὰ παθήματα δυτῶν εἰς τοιοῦτον ὑπερβολικὸν βαθμὸν δὲν εἶδον. Τὸ ἐπάγγελμα τῶν δυτῶν βεβαίως εἶναι ἀποτρόπαιον καὶ πολὺ βάναυσον καὶ πολὺ κοπιῶδες. Καταργήσατέ το.

§214Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δύνασθε νὰ μᾶς ἐξηγήσητε διατὶ παθαίνουσιν οἱ δύται;

§215Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διότι παθαίνουσιν! Ἀλλὰ, κύριε Ὑπουργὲ, πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, ὅτι παντοῦ συμβαίνουσι τοιαῦτα δυστυχήματα. Πρὸ τεσσάρων μηνῶν ἐγένετο ἓν ναυάγιον εἰς τὴν Σικελίαν· ἓν Γαλλικὸν πλοῖον ἐναυάγησε, καὶ ἐπνίγησαν ἀρκετοὶ ἐπιβάται· ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἔστειλεν ἀρκετοὺς δύτας ἐκ τῶν ἀρίστων, ἀλλὰ πάντες σχεδὸν ἀπέθανον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης. Ἀλλὰ διατὶ νὰ ἀναφέρω τοὺς Γάλλους, καὶ νὰ μὴ ἀναφέρω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, — ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἐδῶ δυστυχῶς, — ἐνώπιον τοῦ ὁποίου ἀπέθανον δύται καὶ ἄλλοι ἔπαθον ἀπὸ παράλυσιν τελείαν; Πῶς δὲν ἀπηγορεύθη τότε ἡ κατάδυσις, ἥτις ἔφθασεν εἰς πλέον τῶν 35 ὀργυιῶν;

§216ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποῦ;

§217Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὰ Κύθηρα, κατὰ τὴν ἐργασίαν πρὸς ἀνεύρεσιν ἀρχαιοτήτων εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης.

§218ΔΙΟΝ. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές.

§219Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει τὸ ἡμερολόγιον τοῦ πλοιάρχου, καὶ ἐὰν δὲν ἔχητε δυσκολίαν, κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ τὸ καταθέσητε εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κύριος Βουλευτὴς Κυθήρων δὲν θὰ ἐπῆγε ποτὲ ἐκεῖ, διὰ νὰ ἴδῃ.

§220Δ. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐπῆγα πολλάκις.

§221Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπήγατε πολλάκις. Μὴ λέγετε ὅτι ἐπήγατε· ἐὰν ἐπήγατε, θὰ ἐπήγατε μίαν φορὰν καὶ μόνον. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε.

§222Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν πρόκειται νὰ κρίνωμεν περὶ τῶν ἀτελειῶν τοῦ νομοσχεδίου ἢ τῶν πλεονεκτημάτων αὐτοῦ, ἀφοῦ ἡ συζήτησις δὲν ἤρχισε. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θίγει ἀφ’ ἑνὸς μὲν συμφέροντα ἐμπορικά, —ἂς τὸ εἴπωμεν καθαρῶς, —ἀφ’ ἑτέρου δὲ τοὺς παλμοὺς τῆς φιλανθρωπίας, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο βεβαίως ἐνεπνεύσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκ τῆς φιλανθρωπίας, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται, φιλανθρωπίας πρὸς τοὺς δύτας, πρὸς τοὺς ἐπαγγελματίας αὐτούς, τοὺς παλαίοντας καθημερινῶς πρὸς τὸν θάνατον ἀνὰ τὸ πέλαγος τὸ Λιβυκόν. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἡ σύγκρουσις τῶν δύο τούτων αἰσθημάτων, τῆς ἐμπορικῆς κερδοσκοπίας ἀφ’ ἑνός, τοῦ φιλανθρωπικοῦ αἰσθήματος ἀφ’ ἑτέρου, θὰ προκαλέσῃ συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ ἀτελεύτητον, διότι ὑπάρχουσιν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐμπορικῶν συμφερόντων, οἱ ὀφείλοντες νὰ ὑποστηρίξωσι τὰ ἐμπορικὰ συμφέροντα, ὑπάρχουσιν ἀφ’ ἑτέρου καὶ οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὴν φιλανθρωπίαν...

§223Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἐδῶ ἀντιπροσώπους συμφερόντων, ἔχομεν ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ.

§224Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τοὺς βλέπομεν δυστυχῶς παρόντας. Θὰ προκληθῇ λοιπὸν συζήτησις, βεβαίως ἀτελεύτητος. Ἔχομεν καθῆκον πάντες νὰ λάβωμεν μέτρα καὶ ὑποστηρίξωμεν μέτρα, τὰ ὁποῖα θέλουσι συντελέσει εἰς τὴν διάσωσιν ἀτυχῶν ἀνθρώπων. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ταύτην τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, παρ’ ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, μὲ τὰ ὁποῖα περιβάλλεται, ἔχει δύο ἀτυχήματα — ἂς μὴ εἴπωμεν ἐλαττώματα. — Τὸ ἓν εἶναι, ὅτι ἡ ὥρα τοῦ ἔτους, ἐν ᾗ εὑρισκόμεθα, δὲν εἶναι πρόσφορος πρὸς συζητήσεις μακράς, προκειμένου περὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα δὲν θίγουσιν ἄμεσα συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ἔχομεν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία, ἐὰν δὲν εὑρέθη ἤδη ἐν τῇ ἀνάγκῃ, κίνδυνος εἶναι νὰ εὑρεθῇ ἐν τῇ ἀνάγκῃ νὰ ἐγκαταλείψῃ πολλῷ σπουδαιότερα ἴσως νομοθετήματα τοῦ νομοθετήματος τούτου, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, θίγει συμφέροντα τάξεως ὡρισμένης καὶ οὐχὶ τοῦ Κράτους. Τὸ μέγιστον τῶν ἀτυχημάτων τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι, ὅτι δὲν θεραπεύει ἀμέσως τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἐπαγγέλλεται νὰ θεραπεύσῃ, διότι ἐξαιρέσει τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν ἀμέσως, ὅλαι αἱ ἄλλαι, αἱ περὶ ταμείου περιθάλψεως κλπ., ταύτην τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσι· θὰ ἐφαρμοσθῶσι κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, διότι ἤρξατο ἤδη ἡ σπογγαλιεία. Ἔτι δὲ ὀλιγώτερον θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ Σχολὴ τῶν δυτῶν, διότι καὶ οἱ ὑποψήφιοι καθηγηταὶ τώρα ἐστάλησαν, ἵνα σπουδάσωσι. Πάντα ταῦτα πείθουσιν ἡμᾶς, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ ἀμέσως. Εἴμεθα πάντες κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τοῦ προστατευτικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ. Οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ δυνάμενος νὰ ἐναντιωθῇ εἰς προστατευτικὸν μέτρον ὑπὲρ τῶν δυτῶν. Ἀλλ’ ὅταν πρόκηται τὸ μέτρον τοῦτο νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸν προσεχῆ Ἀπρίλιον, νομίζομεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν προσεχῆ Σύνοδον, οὐχὶ δὲ νῦν. Διὰ τοῦτο ζητῶ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§225ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὄτι ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπεῖγον καὶ ἀναγκαῖον, ἀρκοῦσα ἔνδειξις εἶναι, ὅτι τὸ προτάσσει. Τὸ θεωρεῖ δὲ ἐπεῖγον, διότι ἀκριβῶς κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην οὐ μόνον πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς εὐεργετικοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ἐμπεριέχει, ἀλλὰ καὶ νὰ προετοιμάσωμεν διὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος ὅλας τὰς ἀναγκαίας διατάξεις καὶ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, ὅπως τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν καὶ φέρῃ τὰ ποθούμενα ἀποτελέσματα· ἐπὶ πλέον δὲ ἡ ἐπιψήφισις αὐτοῦ συνδέεται καὶ μὲ τὰ ἄλλα μέσα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσιν, εἰμὴ ἀφοῦ ψηφισθῇ αὐτὸ, καὶ τὰ ὁποῖα θὰ συντείνωσιν εἰς τὴν τακτοποίησιν τῆς ἁλιείας καὶ τῆς σπογγαλιείας.

§226Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ὀφείλω ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅστις εἶπεν ὅτι δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλησμόνησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι διένειμε τὸ νομοσχέδιον ἀτυχῶς ἄνευ ἐκθέσεως, καὶ κατόπιν, μετὰ ἡμέρας πολλὰς, διένειμεν ἄλλο νομοσχέδιον μετ’ ἐκθέσεως, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δὲν ἐλάβομεν. Ὤφειλε λοιπὸν νὰ φροντίσῃ, ὅπως διανεμηθῇ τὸ περιέχον τὴν ἔκθεσιν νομοσχέδιον.

§227ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἕν νομοσχέδιον ὑπέβαλον ἐγὼ μετ’ ἐκθέσεως αἰτιολογικῆς.

§228ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἄνευ ἐκθέσεως διενεμήθη.

§229Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ὑπεβάλετε δύο νομοσχέδια.

§230ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄλλως τε, πότε ἐλάβετε αὐτὸ τὸ ἄνευ ἐκθέσεως;

§231Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ἀπ’ ἀρχῆς.

§232ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ἄλλο, τὸ μὲ τὴν ἔκθεσιν, πότε τὸ ἐλάβετε;

§233Π. ΓΚΙΚΑΣ. Δὲν ἔλαβον ἄλλο ἐγώ. Ἐγὼ δὲν εἰσῆλθον εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου, διότι δὲν συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον, οὔτε συζητοῦμεν περὶ φιλανθρωπίας σήμερον, διότι σήμερον πρόκειται περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, ἢ περὶ ἀναβολῆς. Ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα τῆς φιλανθρωπίας, θὰ συζητήσωμεν καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ θὰ ἐξετάσωμεν ποία τις εἶναι ἡ φιλανθρωπία αὕτη, ἡ ὁποία αὐτόκλητος προσέρχεται πρὸς ἡμᾶς. Ἐὰν εἰσέλθωμεν εἰς τὰς λεπτομερείας, θὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀπαγορευτικαὶ αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τῆς σπογγαλιείας, διότι, ὅταν λέγητε εἰς τὸν κυβερνήτην τοῦ σπογγαλιευτικοῦ πλοίου: «ὀφείλεις νὰ μοὶ ὁρίσῃς τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ὑπάγῃς νὰ ἁλιεύσῃς», πῶς δύναται νὰ ἀσκηθῇ ἡ σπογγαλιεία, ἀφοῦ τοῦτο κανονίζει ἑκάστοτε αὐτὴ αὕτη ἡ ἁλιεία;

§234ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μὴ προσποιεῖσθε, ὅτι δὲν γνωρίζουσιν οἱ πλοίαρχοι ποῦ θ’ ἁλιεύσωσι. Τὸ γνωρίζουσι πολὺ καλά... Κύριε Μπούμπουλη, γνωρίζουσιν οἱ πλοίαρχοι ἢ δὲν γνωρίζουσι ποῦ θὰ ἁλιεύσωσι;

§235Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀκριβῶς εἰς ὅλην τὴν παραλίαν. Ὁ δύτης, ἐὰν εὕρῃ σπόγγους εἰς τὸν βυθὸν, ἀνέρχεται καὶ λέγει ὅτι «ὑπάρχει πρᾶγμα», καὶ μένει ὁ κυβερνήτης μετὰ τοῦ πλοίου του ἐκεῖ. Ἅμα ὡς τελειώσῃ ἐκεῖ, πηγαίνει παραπέρα.

§236ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀκριβῶς.

§237Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀλλὰ διὰ νὰ ὑπάγῃ, πρέπει νὰ ἔχῃ ἄδειαν.

§238ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι. Θὰ τὴν λάβῃ ἀπὸ τὸν πλοίαρχον ἐκεῖ.

§239Π. ΓΚΙΚΑΣ. Καὶ ποῦ θὰ τὸν εὑρίσκῃ τὸν πλοίαρχον αὐτὸν, διὰ νὰ λαμβάνῃ ἄδειαν; Καὶ δίδετε δικαστικὰ δικαιώματα εἰς τὸν πλοίαρχον, καὶ τῷ ἐπιτρέπετε νὰ συλλαμβάνῃ καὶ φυλακίζῃ τοὺς πλοιάρχους καὶ χίλια δύο ἄλλα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι καιρὸς τώρα νὰ ἀναπτύξω! Ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὴν πρότασίν μου περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν.

§240ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι.

§241Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ τοιοῦτο νομοσχέδιον.

§242ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σεῖς δηλαδή.

§243Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ Βουλή.

§244ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν τὸ ἠξεύρομεν.

§245Π. ΓΚΙΚΑΣ. Θὰ ἴδητε τὴν ὀθωμανικὴν σημαίαν κυματίζουσαν εἰς ἑλληνικοὺς λιμένας. Εἰς τοῦτο ὠθεῖτε τὸ ἑλληνικὸν ἐμπορικὸν ναυτικὸν νὰ προβῇ, ἀμυνόμενον κατὰ τῶν καταδιωκτικῶν μέτρων, ἅτινα κατ’ αὐτοῦ λαμβάνετε!

§246Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρακτικὸν εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, καὶ αὔριον συζητοῦμεν τὰς λεπτομερείας.

§247Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ὄχι, κύριε Λεωνίδα. Δὲν θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀποδεχθῶμεν αὐτὴν τὴν λύσιν.

§248Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ οὔτε μία γραμμὴ, κύριε Πρόεδρε.

§249Π. ΓΚΙΚΑΣ. Θὰ ὑποβάλωμεν πρότασιν ἀναβολῆς, θὰ ὑποβάλωμεν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψωμεν... (θόρυβος).

§250Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀδικεῖτε τὴν πατρίδα σας.

§251Π. ΓΚΙΚΑΣ. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην συμβουλῶν.

§252Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιλαμβάνει καὶ ταμεῖον περιθάλψεως, διὰ τοῦ ὁποίου θέλουσιν εὐεργετηθῆ ὅλοι οἱ πτωχοί.

§253Π. ΓΚΙΚΑΣ. Φροντίσατε διὰ τὴν πατρίδα σας.

§254Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω μάλιστα νὰ μοὶ ὑποδείξητε, ποῦ εὑρίσκετε τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς σπογγαλιείας.

§255Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὰ λεπτομερείας, θὰ σᾶς εἴπωμεν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καραπᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§257Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μιμηθῇ τὸ παράδειγμα τὸ ἀξιέπαινον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὑποβαλὼν νομοσχέδιον μακροσκελὲς, ὡς τοῦτο, διὰ ζήτημα ἐπίσης σπουδαῖον καὶ σοβαρὸν, διότι ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀσφάλειαν τὴν ἀγροτικὴν τοῦ Κράτους, ἐδέχθη, ὅπως τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο μὴ θεωρηθῇ ὡς ἐκ Πυθίας προερχόμενον, ἀλλ’ ὑποβληθῇ εἰς ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν, καὶ ὑποβάλῃ κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας θὰ κρίνῃ καλὸν νὰ ὑποβάλῃ. Τὸ παράδειγμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὀφείλει νὰ μιμηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ὑπέβαλεν ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ ἄφευκτον τὴν παρακώλυσιν τῆς σπογγαλιείας ἐν Ἑλλάδι. Τὸ ζήτημα τῆς σπογγαλιείας, κύριε Πρόεδρε, εἶναι σπουδαιότατον· εἶναι δὲ τοιοῦτον, διότι εἶναι σπουδαιότατος ἐθνικὸς πόρος τοῦ ναυτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος, ἄνευ δὲ ναυτικοῦ πληθυσμοῦ δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε οὔτε πολεμικὸν ναυτικόν. Ὅταν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως σᾶς ἀπέδειξαν ἄνδρες εἰδικοί, παρακωλύητε τὴν σπογγαλιείαν, ἥτις εἶναι τὸ μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ὑφίσταται ὁ ναυτικὸς πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος, ὅταν ἑκατοντάδες πλοιαρίων καταγίνωνται καὶ ἐργάζωνται εἰς τὴν σπογγαλιείαν, σεῖς δ’ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιζητῆτε διὰ παντὸς τρόπου νὰ παρεμβάλητε προσκόμματα εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς παραγωγῆς ταύτης, νομίζω ὅτι θὰ ἦναι μεγάλη ἡ ἀντοχὴ τῆς Βουλῆς νὰ μὴ ἀποφανθῇ αὕτη γνώμην περὶ τῆς παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς μελέτην, νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ κανονίσῃ τὸ μέλλον μιᾶς τῶν μεγαλειτέρων βιομηχανιῶν τοῦ Κράτους. Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δι’ ἐμὲ εἶναι ἀκατανόητος. Δὲν ὑπάρχει λόγος ἐπιβάλλων τὴν τοσαύτην σπουδὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ σήμερον τὸ νομοσχέδιον, μεταβαλλόμενον εἰς νόμον, οὔτε μετὰ ἕνα μῆνα, οὔτε μετὰ πέντε ἢ ἕξ μῆνας, διότι ἡ σπογγαλιεία ἤρξατο ἤδη καὶ προχωρεῖ, βεβαίως δὲ αἱ διατάξεις περὶ σπογγαλιείας, ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, καὶ ἂν ψηφισθῶσι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν, εἰμὴ μετὰ μῆνας πολλούς. Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ δεχθῇ, ὅπως τὸ ἔργον ἐκεῖνο τῆς ἐπιτροπῆς, ἣν μᾶς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, — καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὑπολήπτομαι, διότι ἀποτελεῖται ἀπὸ πρόσωπα λίαν ἀξιότιμα καὶ ἱκανὰ,— ὑποβληθῇ εἰς τὴν βάσανον εἰδικῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐργασθῇ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν γνώμην τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι καὶ καθῆκον καὶ δικαίωμα νὰ γνωμοδοτήσωσι, καὶ οὕτως ἡ Βουλὴ τὴν ἑπομένην Σύνοδον, ἢ καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ἐὰν δυνηθῇ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐργασθῇ συντόνως, ἐν γνώσει πλέον νὰ ψηφίσῃ; Τὸ νὰ ἀρνῆται ὁ κ. Ὑπουργὸς κατ’ ἀρχὴν νὰ ὑποβληθῇ ἓν τοιοῦτον σοβαρὸν ἔργον εἰς τὴν βάσανον κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι οὔτε κοινοβουλευτικόν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν, συμφώνως πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου καὶ εἰδικοῦ ἐπὶ τοιούτου ζητήματος συναδέλφου κυρίου Γκίκα.

§258Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω καθῆκόν μου νὰ ἀπαντήσω πρὸ πάντων εἰς τὸν τελευταῖον ἰσχυρισμὸν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, ὅτι δὲν εἶναι κοινοβουλευτικὸν νὰ συζητῆται τὸ νομοσχέδιον, κοινοβουλευτικὸν δὲ κατὰ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴν εἶναι, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ παραπέμπηται εἰς ἐπιτροπήν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι κοινοβουλευτικὸν εἶναι, ὅταν ἓν νομοσχέδιον ὑποβάλληται, ὅταν ἐπὶ τούτου δὲν ὑπάρχωσι λόγοι γενικοὶ, ἀποκρούοντες τὴν ἀρχὴν, νὰ συζητῆται τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, καὶ ἐν τῇ πρώτῃ συζητήσει ἢ καὶ τῇ δευτέρᾳ πολλάκις, ἐὰν ἐνδειχθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν, νὰ παραπέμπηται εἰς αὐτήν. Ὅλαι αἱ παρατηρήσεις τῶν ἀξιοτίμων κυρίων Βουλευτῶν, ὅσοι ἠγόρευσαν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἀνάγονται εἰς τὰ καθέκαστα τοῦ νομοσχεδίου, ἀνάγονται εἰς τὰ διάφορα ἄρθρα αὐτοῦ. Παρακαλῶ, διατὶ νὰ μὴ ἔχωσι τὴν ὑπομονὴν οἱ ἀξιότιμοι Βουλευταὶ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ πρώτῃ ἀναγνώσει, καὶ ἐὰν πεισθῇ ἡ Βουλὴ, ὅτι ὄντως εἶναι ἀνάγκη περαιτέρω ἐπεξεργασίας ὑπὸ ἐπιτροπῆς, νὰ παραπεμφθῇ τοῦτο εἰς ἐπιτροπήν; Καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη, μετὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ἐὰν πεισθῇ περὶ τῆς ἀνάγκης ταύτης, θὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ δὲν εὑρίσκω, πῶς εἶναι πρέπον, χωρὶς ἀκόμη ἡ Βουλὴ νὰ ἐντοπισθῇ εἰς τὰ διάφορα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἀρχὴ εἶναι ἐνδεδειγμένη καὶ ὡμολογημένη, δὲν εὑρίσκω, λέγω, πῶς εἶναι δυνατὸν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν. Παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς ἀξιοτίμους Βουλευτὰς νὰ συγκατατεθῶσι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τὴν ἑσπέραν ταύτην, καὶ μετ’ αὐτὴν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις πεισθῇ περὶ τῆς ἀνάγκης νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν, βεβαίως θὰ δεχθῇ τὴν παραπομπὴν ταύτην.

§259Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κοινοβουλευτικὸν ἢ μὴ, βεβαίως ὁ Κανονισμὸς ματαίως δὲν ὥρισεν ὅτι ἡ Βουλὴ κατανέμεται εἰς ἐπιτροπὰς, καὶ ὅτι αἱ ἐπιτροπαὶ ἔχουσι προορισμὸν τὴν βάσανον καὶ τὴν ἐξέτασιν τῶν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι κοινοβουλευτικώτατον νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀφοῦ μάλιστα ἀρκετὴ συζήτησις ἐγένετο, ἐξ ἧς κατεδείχθη ἡ ἀνάγκη τῆς παραπομπῆς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δυστυχῶς αἱ ἐπιτροπαὶ, αἱ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζόμεναι, δὲν λειτουργοῦσι, διὰ τοῦτο προετείναμεν, ὅπως εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐργασθῇ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀνάγκας, περὶ ὧν τὸ νομοσχέδιον μεριμνᾷ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς φιλανθρωπίας, ὡς τὸ ἐχαρακτήρισεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐμπορίας, τὰς ἀνάγκας τῆς βιομηχανίας τῆς σπογγαλιείας, αὐτὰ συνεζητήθησαν ἐπανειλημμένως ἐν τῇ Βουλῇ, ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἔχει γνῶσιν τοῦ θέματος, καὶ γνωρίζει ποῖα ζητήματα πρέπει νὰ θίξῃ. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως, ὅπως ἔχει καταρτισθῆ, ἔχει δημιουργήσει καὶ νέας ὑπηρεσίας καὶ νέους πόρους εἰδικοῦ ταμείου. Σήμερον ἐπιβάλλετε φορολογίας διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου· ἑκατὸν δραχμὰς κατὰ πλοιάριον ὑποχρεοῦται νὰ προκαταβάλλῃ ὁ πλοίαρχος, συγχρόνως δὲ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀγοράσῃ καὶ ἓν βιβλίον, τὸ βιβλίον δὲ αὐτὸ νὰ μεταβῇ καὶ θεωρήσῃ· ἀλλὰ τὸ βιβλίον αὐτὸ δὲν εἶναι ἐλεύθερος νὰ τὸ ἀγοράσῃ ὁ πλοίαρχος ὅπου καὶ ἂν τὸ εὕρῃ· εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ παραλάβῃ παρ’ ἑνὸς εἰδικοῦ ταμείου τῶν περιθάλψεων, τὸ ὁποῖον θὰ τὸ παρέχῃ ὄχι εἰς τὴν ἀξίαν του τῶν πεντήκοντα λεπτῶν ἢ μιᾶς δραχμῆς, ἀλλ’ ἀντὶ δέκα δραχμῶν! Τοιαῦται αἱ φορολογικαὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὧν ἐσπευσμένως ζητοῦσι τὴν ψήφισιν!

§260Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Θὰ ἦναι λόγῳ περιθάλψεως.

§261Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἶναι λόγῳ περιθάλψεως τῶν διαφόρων ταμείων. Ἀλλὰ διότι εἶναι ταμεῖον περιθάλψεως, δὲν σημαίνει ὅτι καὶ δικαιοῦται νὰ μεταβληθῇ εἰς ἔμπορον ἢ βιβλιοπώλην, εἰς βάρος καὶ διὰ λογαριασμὸν τῶν ἐμπόρων, τῶν βιομηχάνων, τῶν πλοιάρχων, οἵτινες ἔχουσιν ἀπείρους ἀνάγκας καὶ ἀπείρους δαπάνας πρὶν ἢ ἐνεργήσωσι τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν σπογγαλιείαν, διὰ τὴν ὁποίαν μεταβαίνουσιν. Ἐὰν συνηθίσωμεν νὰ ἐπιβάλλωμεν τοιαύτας ἀπηνεῖς φορολογίας εἰς τὴν ναυτιλίαν, οὐδὲν ἄλλο θέλομεν πράξει ἢ, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σπετσῶν Βουλευτὴς, νὰ ἀναγκάσωμεν αὐτοὺς νὰ ἀλλάξωσι σημαίαν. Νομίζετε ὅτι ἔχομεν συμφέρον εἰς τοῦτο; Νομίζω ὅτι δὲν ἔχομεν συμφέρον, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ σπεύσῃ, ἀλλὰ πρέπει νὰ δεχθῇ τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, ἀφοῦ ἐξονυχίσῃ ὅλας τὰς διατάξεις, νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Τὸ πολὺ, ἐὰν θέλητε, ὁρίσατε εἰς αὐτὴν προθεσμίαν· ὁρίσατε, ὅπως ἐντὸς 8 ἡμερῶν ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της ἡ ἐπιτροπή. Ἀλλὰ νὰ ἀρνῆσθε νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἐπιτροπὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τοσαῦτα κωλύματα πρόκειται νὰ παρεμβάλῃ καὶ τοιαύτας φορολογίας εἰς σπουδαιοτάτην βιομηχανίαν, ἡ ὁποία εἰσάγει τόσον χρυσὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι ὀρθόν.

§262ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐγὼ παρακαλῶ τὴν ἐπιτροπὴν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν γνώμην τοῦ συναδέλφου μου κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐὰν δὲ μετὰ τοῦτο πεισθῇ, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, τότε τὸ παραπέμπομεν.

§263Π. ΓΚΙΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπήν.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπήν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§265Π. ΓΚΙΚΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε δεκαπέντε; (Ἐγείρονται πλείονες τῶν 15). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπήν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ἠλ. Μπασδέκη καὶ Π. Σάκκη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 122. Ἐκ τούτων 12 ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως, καὶ 110 κατὰ τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπὴν ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§268Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, κύριε Πρόεδρε.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§270Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Προτιμότερον νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 12 καὶ 20′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).