1904.05.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

τῆς 29 Μαΐου 1904.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 καὶ 30′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν αἴτησιν τῶν δύο θυγατέρων τοῦ ἀποθανόντος πρώην βουλευτοῦ Κεφαλληνίας Πέτρου Τυπάλδου Ξυδιᾶ περὶ ἀπονομῆς εἰς αὐτὰς συντάξεως. Ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Τρικκάλων, συνιστῶντος νὰ ληφθῶσι μέτρα πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς σιτοπαραγωγῆς. Ἀναφορὰν τῆς ἐν Νεαπόλει τῆς Ἰταλίας «Ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων φοιτητῶν», παρακαλούσης νὰ ληφθῇ μέριμνα ὑπὲρ διασώσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ αὐτόθι ὀρθοδόξου ναοῦ. Ἀναφορὰν τοῦ Μακεδονικοῦ Συλλόγου, ὑποβάλλοντος εἰς τὴν Βουλὴν ψήφισμα τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν, δι’ οὗ ὑποδεικνύονται τὰ ληπτέα μέτρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐν Μακεδονίᾳ κατάστασιν. Ἀναφορὰν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ δήμου Τροπαίων ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον. Ὁμοίαν τῶν ὑπαλλήλων Δομοκοῦ. Ὁμοίαν τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων. Ὁ κύριος Γεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§2Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀνακοινωθεῖσαν ἀναφορὰν τῶν ἀδελφῶν Λουΐζης καὶ Κορίννης Πέτρου Τυπάλδου Ξυδιᾶ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ μακαρίτης Ξυδιᾶς διετέλεσεν ἄλλοτε ἀντεισαγγελεὺς καὶ Εἰσαγγελεὺς καὶ πρωτοδίκης ἐπὶ πολλὰ ἔτη, ἀπεβίωσε δὲ πενέστατος καὶ ἐγκατέλιπε δύο θυγατέρας ἄνευ οὐδεμιᾶς προστασίας. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ φιλάνθρωπον ν’ ἀπονεμηθῇ εἰς αὐτὰς μικρά τις σύνταξις, ἔστω καὶ 50 δραχμῶν, πρὸς συντήρησίν των.

§3Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν ἀτυχῶν θυγατέρων τοῦ μακαρίτου Πέτρου Τυπάλδου Ξυδιᾶ. Ὁ μακαρίτης Ξυδιᾶς, υἱὸς τοῦ ἄλλοτε Προέδρου τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου τῆς Ἰονίου Πολιτείας, διωρίσθη τὸ πρῶτον ἐν ἔτει 1848 Γραμματεὺς τοῦ Γενικοῦ Εἰσαγγελέως Κερκύρας, κατόπιν δὲ διωρίσθη ἀντεισαγγελεὺς Κεφαλληνίας καὶ Εἰσαγγελεὺς Ἰθάκης, καὶ μετὰ ταῦτα πρωτοδίκης Ζακύνθου. Εἰς τὰς θέσεις ταύτας τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου ὑπηρέτησεν ἀμέμπτως καὶ ἀφιλοκερδῶς μέχρι τοῦ 1865, κατόπιν δὲ ἐξήσκησε τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου παρὰ τοῖς Δικαστηρίοις Κεφαλληνίας καὶ Κερκύρας, καὶ ἀπέθανε πενέστατος καὶ ἄνευ συντάξεως, μόνην κληρονομίαν ἀφήσας εἰς τὰς δυστυχεῖς θυγατέρας του τὸ ἔντιμον ὄνομά του. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις καλλίτερον παντὸς ἄλλου εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὰς πρὸς τὸ ἔθνος ὑπηρεσίας τοῦ Πέτρου Τυπάλδου Ξυδιᾶ, πιστεύω ὅτι θὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ τῶν ὀρφανῶν θυγατέρων τοῦ μακαρίτου. Ἐλπίζω δέ, ὅτι καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ θέλει συστήσει τὴν αἴτησιν αὐτῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα χορηγηθῇ εἰς αὐτὰς μικρά τις σύνταξις, ὅπως μὴ ἀποθάνωσιν ἐκ πείνης.

§4Ν. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβωσι αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη θὰ διαβιβασθῇ πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ἐμπορικοῦ συλλόγου Τρικκάλων ἐζήτησαν τὸν λόγον ὁ κ. Γεωργόπουλος καὶ ὁ κ. Χατζηπέτρος.

§6ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Τρικκάλων συνιστῶ θερμῶς εἰς τὴν Βουλὴν, διότι ἐν γενικαῖς γραμμαῖς εἶναι κρισιμωτάτη ἡ κατάστασις, εἰς ἣν σήμερον διατελεῖ ἡ γεωργία ἐν Θεσσαλίᾳ. Πρὸ πέντε ἡμερῶν ἐπανῆλθον ἐκ Θεσσαλίας, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι οἱ γεωργικοὶ πληθυσμοὶ αὐτῆς διατελοῦσιν εἰς πραγματικὴν ἀπόγνωσιν, τούτου δ’ ἕνεκα ἤρχισε καὶ ἐκεῖ δυστυχῶς ἀναφαινόμενον τὸ ῥεῦμα τῆς μεταναστεύσεως. Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον χρήζει συντόνου προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ τυπωθῇ τὸ ὑπόμνημα καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ὅπως λάβωσι πάντες γνῶσιν, διότι ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Τρικκάλων εὐλόγως προτείνει, τίνα μέτρα πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§7Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ποιοῦμαι τὴν αὐτὴν σύστασιν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ, ἵνα τὸ ὑπόμνημα τοῦτο τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, διότι πρόκειται περὶ σοβαροῦ ζητήματος, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ φωτισθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῶν ἐν τῷ ὑπομνήματι ἀναφερομένων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ τὸ ὑπόμνημα;

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 52). Ὁ κύριος Μελισσηνὸς ἔχει τὸν λόγον.

§11Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πρὸ ὀλίγου, κύριε Πρόεδρε, ἀνεκοινώσατε ἐν περιλήψει εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τοῦ ἐν Νεαπόλει τῆς Ἰταλίας Συλλόγου τῆς «Ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων φοιτητῶν», διὰ τῆς ὁποίας οἱ αὐτόθι Ἕλληνες φοιτηταὶ παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἐν Νεαπόλει ὀρθοδόξου ἐκκλησίας, ἀπειλουμένης ὑπὸ τοῦ Καθολικισμοῦ. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἀνέγνωσα, πάντα δὲ τὰ ἀναφερόμενα ἐν αὐτῇ εἶναι λογικώτατα καὶ δικαιότατα· ὁμολογουμένως δὲ μέγας εἶναι ὁ κίνδυνος, τὸν ὁποῖον διατρέχει ἡ αὐτόθι ὀρθόδοξος ἡμῶν ἐκκλησία ὑπὸ τοῦ Καθολισμοῦ. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως λάβῃ σύντονα μέτρα περὶ τῶν ἀναφερομένων ἐν τῇ ἀναφορᾷ.

§12Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Γιαννακίτσας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου, «περὶ προσμετρήσεως πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀξιωματικῶν». Ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 53).

§14Α. ΖΕΡΒΑΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου αὕτη, διότι ὑπάρχουσι πολλοὶ στρατιωτικοί, οἱ ὁποῖοι πρόκειται ὀσονούπω ἕνεκα τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας νὰ ἀποστρατευθῶσι χωρὶς νὰ ἔχωσι συμπληρώσει τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενον χρονικὸν διάστημα τῆς ὑπηρεσίας πρὸς σύνταξιν, καὶ ἕνεκα τούτου θὰ στερηθῶσι τῶν πρὸς τὸ ζῆν.

§15Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐλάβετε τηλεγράφημα ἐξ Ὕδρας, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνεκοινώσατε.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξ Ὕδρας ἔλαβον ἓν τηλεγράφημα τῶν ἐκεῖ κατοίκων, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦσι νὰ μὴ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου σίτου. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἀνεκοίνωσα χθὲς εἰς τὴν Βουλήν.

§17Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Πολὺ καλά.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ῥοῦφος ἔχει τὸν λόγον.

§19Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τέσσαρες καὶ ἥμισυς αἰῶνες, κύριε Πρόεδρε, συμπληροῦνται ἀπὸ τῆς ἀποφράδος ἐκείνης ἡμέρας, καθ’ ἣν μετὰ τῆς ἐλευθερίας τῆς Ἑλλάδος ἔπιπτε καὶ ὁ τελευταῖος Ἕλλην Αὐτοκράτωρ. Ὁ τελευταῖος Ἕλλην Αὐτοκράτωρ εἶναι μορφὴ, ἡ ὁποία συμβολίζει τὴν ἰδέαν τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Ἑβδομήκοντα καὶ πλέον ἔτη παρῆλθον ἀπὸ τῆς ἐλευθερώσεως τῆς ἐλευθέρας ταύτης γωνίας, καὶ ἡ μορφὴ ἐκείνου, ὅστις ὡς ἀστὴρ ἐφώτιζε τὸν Ἑλληνισμὸν, δὲν ἀνέλαμψεν ὑπὸ τὸν ἐλεύθερον Ἑλληνικὸν οὐρανόν. Πρό τινων ἐτῶν συνεστάθη ἐπιτροπὴ πρὸς συλλογὴν ἐράνων διὰ τὴν ἵδρυσιν ἀνδριάντος εἰς τὸν Αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνον τὸν Παλαιολόγον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἐργασία αὕτη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ βραδύνῃ, ἡ δὲ ἔκφρασις τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ Πανελληνίου βεβαίως πλειότερον τῶν πανελληνίων ἐράνων ἐκφράζεται διὰ τῆς γνώμης τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς, ἥτις ἀντιπροσωπεύει τὸ φρόνημα τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Λαμβάνω λοιπὸν τὴν τιμὴν νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα συστήσῃ τῇ Κυβερνήσει νὰ προκηρύξῃ αὕτη διαγωνισμὸν διὰ τὴν ἐν Ἀθήναις ἵδρυσιν μνημείου εἰς τὸν Αὐτοκράτορα Κωνσταντῖνον τὸν Παλαιολόγον. Νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται, ἵνα ἡ παράλειψις αὕτη ἐξακολουθῇ ἐπὶ μακρὸν χρόνον. Τρία τέταρτα τοῦ αἰῶνος παρῆλθον ἀφ’ ὅτου εἴμεθα ἐλεύθεροι, καὶ νομίζω ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συμβολίζει τὴν ἰδέαν τοῦ ἐθνισμοῦ μας, δὲν πρέπει ἐπὶ πλέον νὰ λησμονηθῇ ὑπὸ τοῦ Πανελληνίου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ι. Καλούτσης ἔχει τὸν λόγον.

§21Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως, ἐὰν πρόκηται νὰ προβῇ εἰς στρατιωτικοὺς προβιβασμοὺς, φροντίσῃ, —ὡς καὶ αὐτὸς βεβαίως ἐπιθυμεῖ πλέον ἐμοῦ, —ἵνα μὴ γείνῃ ἀδίκημα ἢ παράλειψις, καὶ ἐκ τούτου ἐπέλθῃ ἀπογοήτευσις, ἡ ὁποία πάντοτε κλονίζει ὁπωσδήποτε τὴν πειθαρχίαν ἐν τῷ στρατεύματι. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεσχέθη, ὅτι θέλει προσέξει εἰς τοῦτο, καὶ ὡς ἐκ περισσοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη συστάσεων, καὶ τῳόντι δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη τοιούτων. Ἔκτοτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν προέβη εἰς προβιβασμούς τινας ἀξιωματικῶν, λαβὼν ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἐπρόκειτο ν’ ἀδικηθῶσι, διότι κατελαμβάνοντο ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας. Ἐλπίζω, ὅτι αἱ αὐταὶ ἰδέαι κατέχουσι καὶ νῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἐπὶ τῇ πεποιθήσει ταύτῃ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ποιήσωμαι συστάσεις πρὸς αὐτὸν, ἐν σχέσει μὲ τὸν ψηφισθέντα νόμον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Εἶναι ἐνδεχόμενον, κύριε Ὑπουργὲ, ἀκουσίως καὶ ἐναντίον τῆς ἐπιθυμίας ὑμῶν, νὰ γίνητε παραίτιος ἀδικήματος, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἠθέλετε λάβει ὑπ’ ὄψιν τὴν περίστασιν, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ὁμιλήσω. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὑπάρχουσι κεναὶ θέσεις ἀρκεταὶ ἐν τῷ στρατῷ. Αἱ θέσεις αὗται δίκαιον εἶναι νὰ συμπληρωθῶσιν· ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι, ὅτι καὶ νομοσχέδιον ἔχετε ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐντὸς τριῶν μηνῶν εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συμπληροῖ τὰ κενά. Ἐὰν ἦτο ἐψηφισμένον τοιοῦτο νομοσχέδιον, βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ ἔχῃ συμπληρώσει ἤδη τὰς κενὰς θέσεις· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν νόμον τοιοῦτον, αἱ θέσεις αὗται μένουσι κεναί. Ἐν τούτοις, καίτοι δὲν ὑπάρχει νόμος, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐδικαιοῦντο, ἐὰν ὑπῆρχε τοιοῦτος νόμος, νὰ καταλάβωσιν αὐτὰς τὰς θέσεις, ἔχουσιν ἀξιώσεις εὐλόγους παρὰ τῆς Πολιτείας, διὰ νὰ προαχθῶσιν. Ἐὰν τοῦτο λάβῃ χώραν, βεβαίως θὰ γείνωσι προβιβασμοὶ, ὅπως καταληφθῶσιν αὐταὶ αἱ θέσεις. Φέρω δὲ πρὸς πίστωσιν τῶν λόγων μου καὶ παράδειγμα· εἰς τὸ ἱππικὸν ὑπάρχουσιν 6 ὑπίλαρχοι καὶ εἷς ἴλαρχος, εἰς τὸ πυροβολικὸν δὲν ἠξεύρω πόσοι ὑπάρχουσι, καὶ πόσοι εἰς ἄλλα σώματα. Τοῦτο τὸ δίκαιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τηρηθῇ, καὶ τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζετε καὶ ὑμεῖς διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, εἶναι ἐνδεχόμενον διὰ τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ὃν ἐψηφίσαμεν, νὰ μὴ πραγματοποιηθῇ, εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ κύρωσις καὶ ἡ δημοσίευσις τοῦ νέου τούτου νόμου νὰ φέρῃ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς δύσκολον θέσιν ὡς πρὸς τὴν τήρησιν τοῦ δικαίου τούτου, διότι κατὰ τὸν νέον νόμον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ μόνον τρεῖς ὑπίλαρχοι θέλουσι προαχθῆ, καὶ ὡς ἐκ τούτου εὐλόγως βεβαίως δύνανται οἱ ἄλλοι τρεῖς, οἱ ἀπομένοντες, νὰ παραπονεθῶσι διατὶ δὲν προεβιβάσθησαν, ἀφοῦ εἶχον δικαίωμα· καὶ ἐκτὸς τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν ἐκ τοῦ νόμου, ἔχουσι τοιοῦτον καὶ δυνάμει τῆς ἰδέας, ὅτι πρέπει νὰ καταλαμβάνωνται αἱ θέσεις καὶ νὰ γίνωνται προβιβασμοὶ καθ’ ὅσον κενοῦνται θέσεις· διότι καὶ ὁ τελευταῖος τῶν ἐξ ὑπιλάρχων δύναται νὰ παραπονεθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι καὶ αὐτὸς κινδυνεύει νὰ καταληφθῇ ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία ἤθελε προβῆ εἰς τοὺς προβιβασμοὺς μετὰ τὴν κύρωσιν καὶ δημοσίευσιν τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Θὰ ἀδικήσῃ δὲ οὕτως ἡ ὑπηρεσία τρεῖς ὑπιλάρχους, οἱ ὁποῖοι καταλαμβάνονται ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, δύνανται δὲ οὗτοι νὰ παραπονεθῶσι δικαίως, ὅτι καὶ ἀνίσως κρίνονται ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἐνῷ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον πολὺ προγενεστέρως ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἤτοι κατὰ τὸ ἔτος 1887, θὰ ἦναι ὑπίλαρχοι, οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον κατὰ τὸ 1890, θὰ γείνωσι μετ’ ὀλίγον λοχαγοί, οἱ δὲ ὑπίλαρχοι οὗτοι θὰ μείνωσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν ἕως οὗ τοὺς καταλάβῃ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας καὶ ἀποστρατευθῶσιν. Ἐὰν, κύριε Ὑπουργέ, λάβῃ χώραν τοῦτο, τὸ ὁποῖον λέγω, θὰ ἐπέλθῃ μία ἀνισότης, καὶ τοιαύτη ἀνισότης καὶ ἀδικία ἀσφαλῶς συντελεῖ εἰς τὸ νὰ κλονισθῇ ἡ πεποίθησις καὶ ἡ πειθαρχία ἐν τῷ στρατεύματι, πρὸς δὲ φέρει καὶ ἀπογοήτευσιν. Καίτοι δὲν ἔχει ἀνάγκην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τῶν ἐμῶν πληροφοριῶν, φέρω εἰς γνῶσιν αὐτοῦ καὶ τὸ ἑπόμενον. Ἐνῷ διὰ τοῦ νέου νόμου δημιουργοῦνται 89 νέαι θέσεις, ἐν τούτοις, καίτοι δημιουργοῦνται αἱ θέσεις αὗται, καὶ ἀνέμενον οὐ μόνον οἱ ἐξ αὐτοῦ ὑπίλαρχοι νὰ προαχθῶσιν, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι, ὄχι μόνον τοῦτο δὲν θὰ γείνῃ, ἀλλὰ καὶ οἱ τρεῖς θὰ μείνωσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπιλάρχου. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν τὸ σύστημα τὸ γερμανικόν, ὡς ἤκουσα παρ’ ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ, μίαν ἡμέραν, κατὰ τὸ ὁποῖον σύστημα γίνονται προαγωγαὶ κατὰ τὴν λεγομένην ἀρχαιότητα εἰς τὸν στρατὸν τῆς τε ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, ἐφ’ ὅσον, λέγω, δὲν ἔχομεν τοιοῦτον σύστημα, πρέπει νὰ προσπαθῶμεν διὰ παντὸς τρόπου ν’ ἀποφεύγωμεν τὰς ἀδικίας καὶ τὰ παράπονα. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, μεριμνῶν περισσότερον παντὸς ἄλλου ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ, θέλει σπεύσει νὰ προλάβῃ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον θέλει λάβει χώραν ἐν ᾗ περιπτώσει οἱ προβιβασμοὶ γείνωσι μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου περὶ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ.

§22Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου ἐκ Κυνουρίας, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, εἶναι πολὺ σοβαρά, ἐκ τῶν λεχθέντων δὲ τούτων προκύπτει, ὅτι, ὅτε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συνεζητεῖτο καὶ ἐψηφίζετο ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ἀνεπτύχθησαν ὄντως μεγάλαι θεωρίαι παρὰ πολλῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, εἰδικῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου· κατὰ τὴν ἐμὴν ὅμως γνώμην οἱ ἀγορεύσαντες καὶ θέλοντες νὰ μεταδώσωσι τὰ φῶτά των καὶ τὰς εἰδικάς των γνώσεις δὲν εἰσῆλθον δυστυχῶς εἰς τὰς λεπτομερείας, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἑδράζεται ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ. Καὶ διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ ὁμολογουμένως ἐδημιουργήσαμεν δεκάδα στρατηγῶν καὶ θέσεις ἄλλων τόσων συνταγματαρχῶν, δυστυχῶς ὅμως οὐδεμία φροντὶς ἐλήφθη διὰ τοὺς ἀνθυπολοχαγοὺς καὶ ὑπολοχαγούς, δηλ. διὰ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ὄντως, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι μάρτυρες τῆς ὑπηρεσίας. Καὶ εἶναι γεγονός, καὶ γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπολοχαγοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ δέκα ὀκτὼ ὁλόκληρα ἔτη εἰς τὸ στράτευμα, διατρέχουσι τὸν κίνδυνον νὰ λάβωσι μόνον καὶ μόνον τὴν ὅλως ἀνεπαρκῆ σύνταξιν τοῦ λοχαγοῦ, διότι μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων ἐτῶν τοὺς καταλαμβάνει τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας.

§23ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§24Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εὐχαρίστως.

§25ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον, νομίζω, νὰ φρονῆτε, ὅτι ἡμεῖς δὲν ὑπεστηρίξαμεν τὰς τροπολογίας, αἵτινες κατετέθησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, καὶ ὅτι δὲν ἀνεπτύξαμεν αὐτάς. Ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν τὰς τροπολογίας· πράξαντες δὲ τοῦτο, εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀπεβλέψαμεν ἢ εἰς τὸ δίκαιον· ἐζητήσαμεν δηλ. νὰ μὴ καταδικασθῶσιν οἱ ὑπολοχαγοὶ καὶ οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ νὰ μένωσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Ἀπεκόπησαν θέσεις πολλῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, καὶ διεμαρτυρήθημεν. Ἀλλ’ ὅτε ἐλέγομεν ταῦτα ἡμεῖς, πολλοὶ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐνόμισαν ὅτι ἐλέγομεν αὐτὰ θέλοντες νὰ δημιουργήσωμεν θέσεις διὰ τὸν ἑαυτόν μας!

§26Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Μὲ ὅλην τὴν ἄπειρον ἐκτίμησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Δωρίδος, καὶ ἐνῷ δὲν προετιθέμην νὰ κατέλθω εἰς προσωπικά, ἐν τούτοις ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ἀναγνωστόπουλος νὰ τῷ παρατηρήσω ὅτι, ἐὰν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐκόπτετο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐκόπτετο ἵνα δημιουργηθῶσι θέσεις ταγματαρχῶν καὶ οὐχὶ λοχαγῶν.

§27ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχετε ἀνωτέρας θέσεις, αὐτοὶ οἱ ὑπολοχαγοὶ καὶ οἱ λοχαγοὶ καταδικάζονται εἰς στασιμότητα.

§28Α. ΖΕΡΒΑΣ. Εἶσθε σύμφωνος εἰς αὐτὸ μετὰ τοῦ κ. Ἀναγνωστοπούλου, κύριε Μελισσηνέ.

§29Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Παρακαλῶ. Ἐφροντίσατε νὰ δημιουργήσητε θέσεις ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, καὶ τοὺς δυστυχεῖς κατωτέρους, τοὺς ἀνθυπολοχαγοὺς καὶ ὑπολοχαγοὺς, τοὺς ἀφίνετε εἰς τὴν τύχην των!

§30Α. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§31Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὄχι, δὲν ἐπιτρέπω. Καὶ ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι γεγονός...

§32Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀναθεώρησιν θέλετε; Ὁ ὀργανισμὸς ἤδη ἐψηφίσθη.

§33Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀναθεωρήσεως, πρόκειται περὶ προβιβασμῶν τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν· ἂν δηλ. οἱ προβιβασμοὶ οὗτοι θὰ γείνωσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσχύοντος νῦν ὀργανισμοῦ ἢ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ψηφισθέντος ἤδη ὀργανισμοῦ.

§34Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§35Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εὐχαρίστως.

§36Α. ΖΕΡΒΑΣ. Εἰς ἐμὲ ὅμως δὲν ἐπετρέψατε.

§37Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Βεβαίως θέσεις κεναὶ ὑπάρχουσι. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐξεταστέον ὡς ἑξῆς. Ἐψηφίσθη ἤδη ὁ νόμος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ ὑποτίθεται, ὅτι τὸν νόμον αὐτὸν πρέπει νὰ τὸν τηρήσωμεν. Γεννᾶται τὸ ζήτημα, δυνάμεθα, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, μεριμνῶντες περὶ τοῦ στρατοῦ, πρὶν ἢ κυρώσωμεν καὶ δημοσιεύσωμεν τὸν νόμον αὐτὸν, ἐπειδὴ δι’ αὐτοῦ θὰ ἐπέλθωσιν ἀδικήματα, νὰ ἐνεργήσωμεν προβιβασμοὺς κατωτέρων ἀξιωματικῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ ὀργανισμοῦ; Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς πεισθῇ, ὅτι διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, κυρουμένου καὶ δημοσιευομένου, θὰ ἐπέλθωσιν ἀδικήματα, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προλάβῃ τὰ ἀδικήματα, ἐνεργῶν τοὺς προβιβασμοὺς πρὸ τῆς κυρώσεως καὶ δημοσιεύσεως αὐτοῦ. Περὶ τούτου λοιπὸν πρόκειται. Δὲν πρόκειται περὶ ἀναθεωρήσεως τοῦ νέου ὀργανισμοῦ.

§38Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, ἔχει ἄρθρον, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ὀργανισμοῦ θὰ ὁρισθῇ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Δύνανται νὰ παρέλθωσι καὶ ἔτη μέχρις οὗ ἐκδοθῇ τὸ Βασιλικὸν τοῦτο Διάταγμα.

§39Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§40Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργός.

§41Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Περὶ αὐτοῦ προσπαθῶ νὰ τὸν πείσω· πρὶν ἢ ἐκδώσῃ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ καθορίζον τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, νὰ προλάβῃ τὸ ἄδικον καὶ νὰ προβῇ εἰς προβιβασμούς.

§42Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν ἀντινομεῖ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐὰν θέλῃ, δύναται νὰ τὸ πράξῃ.

§43Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Προσπαθῶ νὰ τὸν πείσω. Ἀλλὰ κατὰ πόσον θὰ εὕρωσιν ἠχὼ παρὰ τῷ κυρίῳ Ὑπουργῷ τῶν Στρατιωτικῶν οἱ λόγοι μου, δὲν γνωρίζω. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν...

§44Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀκούω· δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ὑψώνητε τὴν φωνήν.

§45Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν, κύριε Ὑπουργέ. Καὶ ἐρωτῶ, λέγω, δὲν εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ γόητρον, τὸ ὁποῖον οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ εἶχον ἄλλοτε, ὅτε κατετάσσοντο εἰς τὸ στράτευμα καὶ ἔβλεπον ἐνώπιόν των μέλλον, στάδιον εὐρὺ, κατέπεσε; Σήμερον τὸ νὰ ὑπηρετῇ τις ὡς κατώτερος ἀξιωματικὸς ἐν τῷ στρατῷ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἡ ἐκλογή του αὕτη ὡς ἐκλογὴ βιοποριστικοῦ ἐπαγγέλματος; Καὶ ὄντως βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἡ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν ὑπηρεσία, διότι πλήρης ἀπογοήτευσις ἐπικρατεῖ παρ’ αὐτοῖς, καὶ βέβαιον εἶναι, ὅτι δὲν ὠφελοῦσι τὰ ψηφισθέντα νομοσχέδια, τὰ ἀφορῶντα τὴν στρατιωτικὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς χώρας, ὅταν τὰ νεῦρα τοῦ στρατοῦ, οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ ἔχωσι καταληφθῆ ὑπὸ τοιαύτης ἀποθαρρύνσεως. Καὶ δὲν εἶναι σπατάλη τοῦ ἱεροῦ χρήματος, τὸ ὁποῖον ποριζόμεθα ἀπὸ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ λαοῦ,—ἡ φράσις εἶναι ἴσως κοινή, ἀλλὰ πάντοτε βαρυσήμαντος,—ὅπως ἀναδιοργανώσωμεν τὴν χώραν στρατιωτικῶς, δὲν εἶναι σπατάλη τοῦ χειρίστου εἴδους, ὅταν γνωρίζωμεν, ὅτι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὀργανισμοῦ θὰ δαπανήσωμεν ἀδίκως χρήματα, καὶ θὰ ἀδικήσωμεν ἀνθρώπους, ἐκ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ ὕπαρξις τοῦ στρατεύματος; Ὑπάρχει ἐν τῇ πτέρυγι ταύτῃ συμπαθέστατος λοχαγὸς, Βουλευτὴς ἀνήκων εἰς τὴν πλειονοψηφίαν,—ἃς μοὶ ἐπιτρέψῃ δὲ ἡ ἐγνωσμένη μετριοφροσύνη του νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομά του,—λοχαγὸς τοῦ πυροβολικοῦ, ὑπηρετῶν ἐπὶ δεκαετίαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ· οὗτος, ἐὰν μὲν οἱ προβιβασμοὶ γείνωσι μὲ τὸν νῦν ἰσχύοντα ὀργανισμόν, προβιβάζεται εἰς ταγματάρχην, ἐὰν ὅμως οἱ προβιβασμοὶ γείνωσι μὲ τὸν νεωστὶ ψηφισθέντα ὀργανισμόν, δὲν προβιβάζεται, καὶ θὰ μείνῃ ἀκόμη ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα ὡς λοχαγός. Καὶ ἠξεύρετε ποῖος εἶναι ὁ λοχαγός; Φέρει τὸ ὄνομα ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησε τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον διευθύνει σήμερον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτής. Καὶ δὲν ἀρκεῖ ὅτι οὐδεμία ἐλήφθη φροντὶς κατὰ τὴν ψήφισιν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων διὰ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς, ἀλλὰ βλέπομεν, ὡς ἠκούσαμεν ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυνουρίας συναδέλφου, ὅτι ἔρχεται καὶ ἡ ὑπηρεσία ἐπίκουρος τῆς καταστροφῆς, ἀδικοῦσα καὶ αὐτή. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ θεωρούμενος παρ’ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος ὡς δίκαιος, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ὑπ’ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυνουρίας συναδέλφου λεχθέντα, καὶ θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ἄρσιν παντὸς παραπόνου καὶ ἀπονομὴν τοῦ δικαίου ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει.

§46Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς ἀπὸ 11 Μαΐου 1904 ἐγκυκλίου του προεκήρυξε διαγωνισμὸν πρὸς ἀποστολὴν δύο ἀνθυπιάτρων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς περαιτέρω σπουδήν...

§47Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§48Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. .. Ἡ ἐγκύκλιος αὕτη προσδιορίζει χρόνον τριῶν μηνῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλουσι πάντες οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ διαγωνισθῶσι νὰ ὑποβάλωσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφά των. Ἐν τῇ ἐγκυκλίῳ καθορίζονται καὶ τὰ μαθήματα, εἰς ἃ θὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις, ἐπὶ πλέον δὲ ὁρίζονται καὶ τὰ μέρη, ἔνθα οἱ δύο ἀνθυπίατροι θ’ ἀποσταλῶσι πρὸς περαιτέρω σπουδάς. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ καθορισμὸς διὰ τῆς ἐγκυκλίου τοῦ μέρους, ἔνθα πρόκειται ν’ ἀποσταλῶσιν οἱ εὐδοκιμήσοντες κατὰ τὰς ἐξετάσεις ἀνθυπίατροι, ἐκ λάθους ἴσως, ἢ ἐξ ἐπιπολαιότητος, ἐτέθη, διότι κατὰ τὸ Διάταγμα καὶ τοὺς κειμένους νόμους δύνανται μὲν νὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις περαιτέρω μορφώσεως ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, δὲν ὁρίζεται ὅμως καὶ τὸ μέρος, ὅπου πρέπει ν’ ἀποσταλῶσι. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται ν’ ἀποστείλῃ αὐτοὺς εἰς ὡρισμένα μέρη, εἴτε εἰς Γερμανίαν, εἴτε εἰς Γαλλίαν, εἴτε εἰς Ἀγγλίαν, εἴτε εἰς Ρωσσίαν, ἢ ὅπου ἀλλοῦ ἤθελε κρίνει ὅτι δύνανται νὰ ἐκπαιδευθῶσι τελειότερον· ἀλλὰ νὰ ὁρισθῇ ἐκ τῶν προτέρων τὸ μέρος, ὅπου θ’ ἀποσταλῶσι μετὰ τὸν διαγωνισμὸν, φρονῶ ὅτι τοῦτο εἶναι ἓν εἶδος περιορισμοῦ ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα μέλλουσι νὰ ὑποστῶσι τὸν διαγωνισμὸν· διότι τὸ μέρος, ὅπου θὰ σταλῶσι, θὰ κριθῇ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀναλόγως τῆς μορφώσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιδείξωσιν οἱ ἐξετασθησόμενοι, καὶ τῆς ξένης γλώσσης, τὴν ὁποίαν εὐχερέστερον καὶ καλλίτερον γνωρίζουσιν. Ἐπὶ παραδείγματι, ἂς ὑποθέσωμεν, κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι εἶναι 50 οἱ ἐξετασθησόμενοι ἀνθυπίατροι, ἔχοντες τὰ αὐτὰ προσόντα πάντες καὶ δικαιούμενοι νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸν διαγωνισμὸν, ὅτι ἐξ αὐτῶν 20 εἶναι κάτοχοι τῆς Γαλλικῆς, 20 τῆς Ἀγγλικῆς, 8 τῆς Ρωσσικῆς καὶ δύο μόνον τῆς Γερμανικῆς, — διότι βεβαίως δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ μέλλοντες νὰ ὑποστῶσι τὸν διαγωνισμὸν νὰ γνωρίζωσιν ὡρισμένας γλώσας...

§49Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θέλετε νὰ σᾶς δώσω ἐξηγήσεις τινὰς πρὶν προχωρήσητε;

§50Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Εὐχαρίστως.

§51Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Τὰ ξένα Κράτη δὲν ἔχουσιν ὑποχρέωσιν νὰ παρέχωσιν εὐκολίας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ἡμετέρου στρατοῦ, εἴτε τοῦ πεζικοῦ, εἴτε τοῦ πυροβολικοῦ, εἴτε τοῦ ὑγειονομικοῦ. Σήμερον παρουσιάζεται ἡ Γερμανία, ἡ ὁποία παρέχει εὐκολίας εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ αὐξήσωσι τὰς γνώσεις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ὑγειονομικοῦ κλάδου. Λοιπὸν, ἀφοῦ παρουσιάζεται αὕτη ἡ εὐκολία, καὶ δύνανται δι’ αὐτῆς, ἣν παρέχει ἓν μέγα Κράτος εἰς τὸ νὰ μορφωθῶσι 2 ἢ 3 ἀξιωματικοί, θέλετε ν’ ἀπολέσητε τὴν περίστασιν ταύτην;

§52Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἄλλως ὄχι. Δέχομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἤθελον τὸν παρακαλέσει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἑξῆς παράκλησιν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, παρακαλῶ νὰ δεχθῇ, ὅπως ἡ προθεσμία, ἡ ὁριζομένη ἐν τῇ ἐγκυκλίῳ αὐξήσῃ, ὥστε, ἐὰν ὑπάρχωσι καί τινες οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην συμπληρώσεως τῶν γνώσεων αὐτῶν εἰς τὴν Γερμανικὴν γλῶσσαν, νὰ τοῖς δοθῇ καιρὸς νὰ μελετήσωσιν, ὅπως ἐκμάθωσι τελείως τὴν Γερμανικὴν γλῶσσαν καὶ δυνηθῶσι νὰ ὑποστῶσι τὸν διαγωνισμὸν ἐν καιρῷ, καὶ οὕτως οὐδεὶς ν’ ἀδικηθῇ.

§53Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ. Θέλετε ν’ αὐξήσωμεν τὴν προθεσμίαν κατὰ 2 μῆνας, ὥστε νὰ γείνῃ 5 μηνῶν;

§54Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Εὐχαριστῶ.

§55Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πολὺ καλά.

§56Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν περὶ ἀποστολῆς ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅπως ἐκπαιδευθῶσι, βεβαίως εἶναι μέτρον ἄριστον, διότι ἡ ἐπιστημονικὴ μόρφωσις, τὴν ὁποίαν λαμβάνει τις ἐν Εὐρώπῃ, βεβαίως εἶναι ὑπερτέρα ἐκείνης, ἣν δύναται νὰ λάβῃ ἐν Ἑλλάδι. Εἰς ἓν μόνον λάθος φρονῶ ὅτι ὑπέπεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τὸ λάθος εἶναι, ὅτι ὥρισε τὸν βαθμὸν τῶν μελλόντων ν’ ἀποσταλῶσιν εἰς Εὐρώπην. Λέγει ἡ ἐγκύκλιος, ὅτι θ’ ἀποσταλῶσιν ἀνθυπίατροι. Δὲν φρονεῖτε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ ὑπίατροι, οἱ ὁποῖοι καὶ περισσοτέραν πεῖραν ἔχουσι καὶ ἐπιστρέφοντες ἐξ Εὐρώπης κατηρτισμένοι ἀρτιώτερον θὰ ἠδύναντο νὰ παράσχωσι περισσοτέρας ὠφελείας καὶ εἰς τὴν ἐπιστήμην καὶ εἰς τὸ στράτευμα ὡς ἐκ τῆς εὐρυτέρας αὐτῶν δικαιοδοσίας; Εἶναι πολὺ δίκαια, φρονῶ, ἡ σύστασίς μου.

§57Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Εἶναι ὀρθοτάτη ἡ σύστασίς σας, διότι μεταξὺ ἀνθυπιάτρων καὶ ὑπιάτρων δὲν ὑπάρχει τις διαφορά.

§58Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ μόνον βαθμοῦ, καὶ ὄχι διαφορὰ ἐπιστημονική. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ σύστασίς μου.

§59Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Καὶ τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ. Θὰ ἴδωμεν.

§60Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελον μίαν παράκλησιν νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀφοῦ ἀπεδέχθητε, κύριε Ὑπουργέ, ὡς ὀρθὴν τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Τσιτσάρα, ἀφοῦ ἀπεφασίσατε νὰ ὁρίσητε προθεσμίαν, ὅπως δώσητε τὸν καιρὸν καὶ εἰς ἄλλους νὰ διαγωνισθῶσι, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ὁρίσητε χρονικὸν διάστημα ἀρκετόν, ὥστε νὰ ἐκμάθωσι τὴν γλῶσσαν τὴν Γερμανικὴν καὶ ὅσοι δὲν γνωρίζουσιν αὐτήν. Ἐὰν ὁρίσητε χρόνον ἀνάλογον, ἓξ τουλάχιστον μῆνας, νομίζω ὅτι θὰ δυνηθῶσι καὶ αὐτοὶ νὰ ἐκμάθωσι τὴν Γερμανικήν.

§61Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη νὰ γείνῃ τοῦτο.

§62Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι οἱ λόγοι τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει νὰ ζυγισθῶσι βαρύτερον, σπουδαιότερον. Δὲν εἶναι τὸ αὐτὸ τὸ νὰ μεταβῇ τις ὡς ἰδιώτης εἰς ἓν κέντρον, ὅπου βεβαίως ὑπάρχουσι τὰ φῶτα πληρέστερα, διὰ νὰ καταστῇ ἰατρός, μὲ τὸ νὰ μεταβῇ ὡς στρατιωτικὸς ἰατρός. Δὲν πρόκειται ἡμεῖς νὰ καταστήσωμεν ἁπλῶς ἰατροὺς ἱκανοὺς, διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ καταστήσωμεν ἰατροὺς ἱκανοὺς, ἠδύναντο καὶ εἰς τὴν Βιέννην καὶ εἰς τὸ Βερολῖνον καὶ εἰς τοὺς Παρισίους ν’ ἀποσταλῶσι. Τὸ Ὑπουργεῖον ὥρισε διὰ τῆς ἐγκυκλίου, ὅτι οἱ ἐν τῷ διαγωνισμῷ μέλλοντες νὰ ἐπιτύχωσι θ’ ἀποσταλῶσιν εἰς Γερμανίαν, διότι βεβαίως θὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ ἵνα ἐκπαιδευθῶσιν οὐχὶ μόνον ἁπλῶς ὡς ἰατροὶ, ἀλλὰ καὶ ὡς στρατιωτικοὶ ἰατροὶ, καὶ θὰ ἐκπαιδευθῶσιν ἐν Γερμανίᾳ ὡς στρατιωτικοὶ ἰατροὶ μετὰ τοιαύτης τελειότητος, ὁποίας βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχωσιν ἀλλαχοῦ. Ὥστε δὲν δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ μεταβῶσιν εἰς ἄλλην χώραν οἱ διαγωνισθησόμενοι. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα, ἂν πρέπει νὰ ἀποσταλῶσι καὶ ὑπίατροι καὶ ἰατροί· ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ἔχουσι 10 καὶ 12 ἔτη εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἐὰν ὑποθέσωμεν δὲ, ὅτι, ὅτε κατετάχθησαν, ἦγον ἡλικίαν τοὐλάχιστον 25 ἐτῶν, σήμερον εἶναι ἡλικίας 35 περίπου ἐτῶν, βεβαίως δὲ ὀψιμαθεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι καλοὶ καὶ διακεκριμένοι ἰατροί. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκανονίσθη διὰ τῆς ἐγκυκλίου. Προκειμένου δὲ περὶ τῆς Γερμανικῆς γλώσσης, γνωστὸν εἶναι, ὅτι οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ διαγωνισθῶσιν ἐγνώριζον ὅτι θὰ προεκηρύσσετο διαγωνισμὸς, καὶ ἑπομένως ἠδύναντο νὰ μάθωσι τὴν Γερμανικὴν γλῶσσαν. Ἡ Γερμανικὴ γλῶσσα δὲν ἐκμανθάνεται ἐντὸς τριῶν ἢ πέντε μηνῶν· ὑπάρχουσιν ἴσως τινὲς, ἔχοντες ἀρχὰς αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι δύνανται ἐντὸς 6 μηνῶν νὰ τὴν ἐκμάθωσιν, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι τώρα θ’ ἀρχίσωσι νὰ τὴν μανθάνωσι, καὶ ἑπομένως θὰ ἔχωσιν ἀνάγκην περισσοτέρου καιροῦ, οὕτω δὲ θὰ εὑρεθῶμεν ἀπέναντι διαφόρων αἰτήσεων. Ἐγὼ, ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἤθελον ἀφήσει τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν ἐν τῇ ἐγκυκλίῳ.

§63Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. ἐκ Τυρνάβου Βουλευτὴς δὲν εἶναι ἐν πλήρει δικαίῳ· διότι, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι μεταξὺ 60 ἀνθυπιάτρων ὑπάρχουσι 30, οἱ ὁποῖοι εἶναι κάτοχοι τῆς Γερμανικῆς γλώσσης, ἀλλ’ αἰσθάνονται τὸν ἑαυτόν των κατά τι ἀπροπαρασκεύαστον καὶ ἔχουσι τὴν πεποίθησιν ὅτι δύνανται νὰ τελειοποιηθῶσιν ἐν διαστήματι 2 εἰσέτι μηνῶν, νομίζω ὅτι ἡ παράτασις τῆς προθεσμίας ἐπὶ 2 μῆνας ἀκόμη δὲν θὰ βλάψῃ τὸ ζήτημα. Προκειμένου νὰ διαγωνισθῶσιν ἀποκλειστικῶς 2 ἢ 4, διατὶ νὰ μὴ διαγωνισθῶσι 5 ἢ 10 ἢ καὶ περισσότεροι: Δι’ αὐτὸ ἐγὼ εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, διότι ἐδέχθη τὴν προθεσμίαν τῶν 5 μηνῶν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ὁ κ. Ὑπουργός.

§65Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τὸ ἐμελέτησε καὶ τὸ ἀπεδέχθη. Τί νὰ μελετήσῃ, κύριε Πρόεδρε;

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§67Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀνέγνων, κύριε Πρόεδρε, ἔν τινι τῶν ἐνταῦθα ἐκδιδομένων ἐφημερίδων σήμερον, ὅτι τὸ Φυσικομαθηματικὸν τμῆμα τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου δι’ ἐγγράφου του, πεμφθέντος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἐζήτησε τὸν χωρισμὸν τοῦ τμήματος τῶν Φυσικομαθηματικῶν ἀπὸ τοῦ τῆς Φιλολογίας. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶδον δημοσιευμένον σήμερον, ἀναφέρονται δ’ ἐν αὐτῷ καὶ οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκα φρονοῦσιν οἱ ὑπογεγραμμένοι ἐν αὐτῷ καθηγηταὶ, ὅτι τὸ τμῆμα τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ διαιρεθῇ. Δὲν γνωρίζω ποία ἡ αἰτία, ἡ προκαλέσασα τὴν ὑποβολὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοιούτου ἐγγράφου ἐκ μέρους τῶν κυρίων καθηγητῶν, οὐδὲ γνωρίζω, ἂν τὰ κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας διαδιδόμενα καὶ δημοσιευθέντα διά τινος φύλλου ἐνταῦθα περὶ ἐκλογῆς καὶ προτάσεως, γενομένης ὑπὸ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς, πρὸς κατάληψιν τῆς ἕδρας τῆς Θεωρητικῆς Φυσικῆς, εἶναι ἀληθῆ καὶ βάσιμα. Τὸ ἔγγραφον ὅμως τοῦτο, γενόμενον μάλιστα τὴν ἑπομένην τῆς προκληθείσης ἐν τῇ Σχολῇ ψηφοφορίας διὰ τὴν εἰρημένην ἕδραν, εἶναι ἀρκούντως ἐμφαντικὸν τῆς ἐπικρατούσης περὶ χωρισμοῦ τῆς Σχολῆς γνώμης. Διότι γράφουσιν ἐν τῷ ἐγγράφῳ τούτῳ, ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον ἐξελέγη, συνέβησαν πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ λάβωσι χώραν ἐν τῷ ἀνωτάτῳ ἐκπαιδευτικῷ ἱδρύματι. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω, ἂν τὰ γραφέντα ἔχονται ἀληθείας. Δηλοῦται ὅμως, ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦτο τῶν καθηγητῶν ἔχει ἀφορμὴν τὴν τελευταῖον γενομένην πρότασιν τῆς Σχολῆς περὶ διορισμοῦ καθηγητοῦ τῆς Θεωρητικῆς Φυσικῆς. Λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἵνα συστήσω καὶ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ἔγγραφον τοῦτο τῶν καθηγητῶν τοῦ Φυσικομαθηματικοῦ τμήματος τῆς Σχολῆς, νὰ μὴ λησμονήσῃ δέ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὰ τῆς ἀνωτάτης ἰδίως ἐκπαιδεύσεως παρ’ ἡμῖν πολὺ ἀνωμάλως ἔχουσι. Χωλαίνει ἡ ἀνωτάτη παρ’ ἡμῖν ἐκπαίδευσις· μία δὲ ἀφορμή, ὅπως μὴ λειτουργῇ καλῶς ἡ Σχολὴ ἡ Φιλοσοφική, εἶναι, ὅτι ἡ Σχολὴ αὕτη περιλαμβάνει καὶ τμήματα, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ἔχουσιν ἐπιστημονικὴν σχέσιν πρὸς ἄλληλα. Ὁ ὀργανισμὸς ὁ διέπων τὰ τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι τὸ Διάταγμα τοῦ 1837, νομίζω, ἰσχῦον ἔτι, ὡς πρὸς τὰ τῆς διοικήσεως τοῦ Πανεπιστημίου. Ὁ ὀργανισμὸς οὗτος, συνταχθεὶς τότε ὑπὸ ἄλλο πνεῦμα, ἀνάγκη νὰ τροποποιηθῇ ἐν πολλοῖς. Μία τῶν ἐλλείψεων αὐτοῦ εἶναι καὶ ἡ συγχώνευσις τῆς Σχολῆς τῶν Μαθηματικῶν μετὰ τῆς Σχολῆς τῆς Φιλολογίας, ἔλλειψις ἥτις ἔδωκε πολλὰς ἀφορμὰς ἀμοιβαίων αἰτιάσεων τῶν καθηγητῶν. Καλὸν λοιπὸν θὰ ἦτο, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ Φυσικομαθηματικὰ εἶναι μία ἐπιστήμη, ἡ ὁποία κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔλαβε μεγάλην ἐξέλιξιν καὶ μεγάλην ἐν τῇ ἐφαρμογῇ πρόοδον, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦτο τῶν καθηγητῶν τοῦ Φυσικομαθηματικοῦ τμήματος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς, νὰ προβῇ εἰς τὴν διαίρεσιν τῆς Σχολῆς ταύτης, διότι διὰ τῆς διαιρέσεως αὐτῆς ἡ Σχολὴ τῶν Μαθηματικῶν, ἀποκαθισταμένη ἀνεξάρτητος, θέλει τελεσφόρως ἐργασθῇ πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν εἰδικῶν ἐπιστημῶν, τὰς ὁποίας περιλαμβάνει.

§68Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὅπως εἰργάσθη καὶ ἡ Ἰατρικὴ Σχολή!

§69Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διατὶ θέλουσι νὰ διαιρεθῇ;

§70Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἀφήσῃ τὴν εὐκαιρίαν ταύτην, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐτυχῶς καὶ κάτοχος τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν εἶναι καὶ ἀπόφοιτος τῆς Σχολῆς τῶν Φυσικομαθηματικῶν ὑπῆρξε, δὲν θὰ λείψῃ ἑπομένως νὰ λάβῃ μέγα ἐνδιαφέρον, ὅπως ἀνυψώσῃ τὴν Σχολὴν ταύτην εἰς τὴν ἐμπρέπουσαν αὐτῇ θέσιν, διότι μόνον διὰ τοῦ χωρισμοῦ αὐτῆς θὰ δοθῇ νέα ὤθησις καὶ εἰς τὰ πράγματα καὶ εἰς τὰ πρόσωπα τῆς Σχολῆς ταύτης, μεγάλας ἀνάγκας ἐκπληρούσης εἰς τὴν κοινωνίαν μετὰ τὰς νέας μεγάλας ἐπιστημονικὰς ἐφευρέσεις τοῦ τελευταίου αἰῶνος.

§71ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Κύριε Πρόεδρε, τὸ δημοσιευθὲν ἔγγραφον εἰς τὰς ἐφημερίδας εἶναι ἀντίγραφον τοῦ ἀποσταλέντος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐσχάτως καὶ ἄλλοτε κατ’ ἐπανάληψιν. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, εὑρίσκεται δὲ ὑπὸ τὴν μελέτην τοῦ Ὑπουργείου ἀπὸ μακροῦ χρόνου.

§72Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν χρειάζεται μελέτη. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχῃ μορφώσει γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ διαιρεθῇ ἡ Σχολή, τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐκολώτατον. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν ἐξ ἑνὸς μόνου ἄρθρου, διὰ τοῦ ὁποίου ν’ ἀποχωρίσῃ τὴν Σχολὴν τῶν Φυσικομαθηματικῶν ἀπὸ τῆς Σχολῆς τῆς Φιλολογίας, διότι εἰς τὴν τελευταῖον διεξαχθεῖσαν ἐν τῇ Σχολῇ ἐκλογὴν τοῦ προταθέντος καθηγητοῦ διὰ τὴν ἕδραν τῆς Θεωρητικῆς Φυσικῆς ἔλαβον μέρος καὶ φιλόλογοι, ἱστορικοί, ἀρχαιολόγοι, βοτανικοί, πρόσωπα ξένα ἐντελῶς τοῦ μαθήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἡ πρότασις, καὶ ἔδωκαν ψῆφον καὶ ἐξελέγη πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἴσως εἶναι κατάλληλον δι’ ἕδραν Πανεπιστημιακὴν, ἴσως ἔχει τὰ προσόντα, ἴσως εἶναι εἰς τὴν περιωπὴν, εἰς ἣν πρέπει νὰ ἵσταται ὁ καταλαμβάνων ἕδραν Πανεπιστημιακὴν, — αὐτὰ εἶναι ἁρμόδιος νὰ κρίνῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς — ἐν τούτοις κατὰ τὴν ἐκλογὴν, καθ’ ἃ ἀνέγνων, συνέβησαν ἄτοπα ἄξια πολλῆς προσοχῆς, διότι, προκειμένου, ὡς εἶπον, ἡ Φυσικομαθηματικὴ Σχολὴ νὰ ἐκλέξῃ καθηγητὴν αὑτῆς, ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν καὶ καθηγηταὶ μὴ ἔχοντες καμμίαν γνῶσιν οὐδὲ στοιχεῖα τῶν Μαθηματικῶν. Τὸ περίεργον δὲ εἶναι, ὅτι οἱ εἰδικοὶ, οἱ ὁποῖοι καὶ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ἔγγραφον ἀπηύθυναν τελευταῖον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ὁ χωρισμὸς τῆς Σχολῆς, οἱ καθηγηταὶ οὗτοι, οἱ εἰδικοὶ, τοῦ τμήματος τῶν Φυσικομαθηματικῶν, ὡς πληροφοροῦμαι, δὲν ἔδωκαν ψῆφον εἰς τὸν προταθέντα ὑπὸ τῆς Σχολῆς διὰ τὴν ἕδραν τῆς Θεωρητικῆς Φυσικῆς, προετάθη δὲ οὗτος ὑπὸ μόνων σχεδὸν τῶν καθηγητῶν τοῦ Φιλολογικοῦ τμήματος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς.

§73ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ κύριοι καθηγηταὶ τοῦ Φυσικομαθηματικοῦ τμήματος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς προέβησαν εἰς τὸ διάβημα, εἰς τὸ ὁποῖον προέβησαν, ἕνεκα τῆς τελευταίας ἐκλογῆς καθηγητοῦ τῆς Θεωρητικῆς Φυσικῆς. Καθ’ ἃς ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω πληροφορίας, ἐκ τῶν ἑπτὰ καθηγητῶν, τῶν ἁρμοδίων καὶ εἰδικῶν, εἷς μόνον ἐψήφισεν ὑπὲρ τοῦ ἐκλεγέντος ὑπὸ τῆς Σχολῆς...

§74Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δηλαδὴ κατ’ οὐσίαν ἀπερρίφθη οὗτος.

§75ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. .. ὅλοι δὲ οἱ λοιποὶ κατεψήφισαν αὐτοῦ.

§76ΑΥΓ. ΑΒΕΡΩΦ. Διατὶ τὸν ἐψήφισεν ὁ εἷς;

§77ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἠρώτησα μάλιστα νὰ μάθω, πῶς τοῦτο εἶναι γνωστόν· δὲν γίνεται μυστικὴ ψηφοφορία; Μοὶ ἔλυσαν δὲ τὴν ἀπορίαν, βεβαιώσαντές με, ὅτι ἡ ψηφοφορία ἐγένετο φανερὰ, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι γνωστόν, τίνες ἐψήφισαν ὑπὲρ καὶ τίνες ἐψήφισαν κατὰ τοῦ ὑποψηφίου. Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, σχετικῶς πρὸς τὸν προταθέντα, ἐπὶ ἄλλου σοβαροῦ, νομίζω, ζητήματος. Κατὰ τὸ Διάταγμα τοῦ 1837 διορίζεται καθηγητὴς ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος τῆς Σχολῆς, εἰς ἣν πρόκειται νὰ διδάξῃ. Ἔχω πληροφορίαν, ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς κ. Αἰγινήτης ἔχει δίπλωμα διδάκτορος τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου τῶν Μαθηματικῶν, καλεῖται δὲ νῦν νὰ πληρώσῃ ἕδραν τῆς Θεωρητικῆς Φυσικῆς, καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι κατάλληλος. Νομίζω ὅτι τὴν πληροφορίαν μου ταύτην πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ὑπουργός· διότι, ἐὰν πράγματι ὁ ἐκλεχθεὶς στερῆται τοῦ εἰδικοῦ τούτου διπλώματος, δὲν δύναται νὰ καταλάβῃ τὴν ἕδραν, διὰ τὴν ὁποίαν τὸν ἐξέλεξεν ἡ Σχολή.

§78Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Καὶ δι’ ἄλλους λόγους.

§79ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὑπάρχουσιν ἄλλοι λόγοι· ἀλλ’ ἰδίως διὰ τὸν λόγον αὐτὸν, ὅτι κατὰ τὸν νόμον πρέπει νὰ ἔχῃ δίπλωμα τῆς Σχολῆς, εἰς τὴν ὁποίαν κέκληται νὰ διδάξῃ. Ἀφοῦ λοιπὸν εἶναι διδάκτωρ μὲν τῶν Μαθηματικῶν, οὐχὶ ὅμως καὶ τοῦ μαθήματος, δι’ ὃ ἐξελέγη, δὲν δύναται νὰ καταλάβῃ τὴν ἕδραν ταύτην.

§80Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἐκλεγέντος καθηγητοῦ ἐγένετο νομίμως, καὶ βεβαίως κατὰ τὸν νόμον δύνανται νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν καὶ καθηγηταὶ μὴ ὄντες ἀποκλειστικῶς καθηγηταὶ τοῦ τμήματος, διὰ τὸ ὁποῖον γίνεται ἡ ἐκλογὴ τοῦ ὑποψηφίου. Εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸ δικαίωμα, μεριμνῶν περὶ τοῦ Πανεπιστημίου, ἐὰν πεισθῇ, ὅτι, καίτοι ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο νομίμως, καίτοι ὁ ἐκλεχθεὶς παρουσιάζει πλειονοψηφίαν μὲ ἀρκετὴν διαφορὰν, ὁ διορισμὸς αὐτοῦ δὲν πληροῖ τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν ἐγένετο τὸ ἐρώτημα, ἔχει, λέγω, τὸ δικαίωμα καὶ δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν αὐτοῦ. Διότι ἤκουσα, κύριε Πρόεδρε, διαδιδόμενον ὑπὸ πάντων τῶν ἀναμιγνυομένων εἰς τὰ τοιαῦτα,—καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τὸ ἤκουσε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας,—ὅτι 9 μόνον ἐκ τῶν λαβόντων μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν δύνανται νὰ ἔχωσιν ἀκριβῆ γνῶσιν τῆς ἱκανότητος τοιούτων ὑποψηφίων, ἐκ τούτων δὲ οἱ 5 ἦσαν κατὰ τοῦ ἐκλεχθέντος, καὶ οἱ 4 ἦσαν ὑπὲρ αὐτοῦ· οἱ εἰδικώτεροι, ὁ κ. Μητσόπουλος, ὁ κ. Κυπάρισσος Στέφανος καὶ ἄλλοι ἦσαν κατὰ τοῦ ἐκλεχθέντος.

§81Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Οὕτω γίνεται. Οἱ εἰδικοί εἶναι κατὰ τῶν εἰδικῶν!

§82Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἀνεύρῃ ὅτι ἡ γενομένη ἐκλογὴ ἐγένετο χωρὶς οἱ ψηφίσαντες ὑπὲρ τοῦ ἐκλεχθέντος ν’ ἀποβλέψωσιν εἰς τὰ φῶτα καὶ τὴν ἱκανότητα αὐτοῦ, καὶ πεισθῇ περὶ τούτου, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, ἐν τῇ μερίμνῃ αὐτοῦ περὶ τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ μὴ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ ἐκλεχθέντος. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, κύριε Πρόεδρε, προκειμένου περὶ τοῦ Πανεπιστημίου, θὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὁ ὁποῖος κάλλιον ἐμοῦ γνωρίζει, διότι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ γνωρίζῃ, ὅτι καὶ ἄλλαι ἕδραι, τὰς ὁποίας τὸ Πανεπιστήμιον καὶ οἱ καθηγηταὶ ἐθεώρησαν λίαν ἀναγκαίας, ὡς ἡ τῆς Γεωλογίας καὶ ἡ τῆς Παλαιοντολογίας, εἶναι κεναί. Διατὶ δὲν στέλλει ἐρωτήματα πρὸς τὴν Σχολὴν καὶ διὰ τὰς ἕδρας ταύτας, ἐὰν ὑπάρχωσι βεβαίως οἱ ἱκανοὶ,—καὶ ὑπάρχουσι τοιοῦτοι,—ἵνα καταλάβωσιν αὐτάς; Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ διὰ τὰς ἕδρας αὐτὰς νὰ στείλῃ ἐρωτήματα· ἀλλ’ ὅταν στέλλῃ ἐρωτήματα, καὶ κατόπιν αὐτῶν γίνηται ἐκλογὴ, πρέπει νὰ προβαίνῃ καὶ εἰς διορισμοὺς, διότι διὰ τὰς ἕδρας τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου καὶ τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ Οἰκονομίας ἐν τῇ Νομικῇ Σχολῇ, καίτοι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἀπαντήσεις τῆς Σχολῆς, οὐδεὶς ἔτι διορισμὸς ἐγένετο.

§83Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ διαίρεσις τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς, διότι εἶναι ἄτοπον, καθ’ ἃ ἀναφέρουσιν ἐν τῷ ἐγγράφῳ αὐτῶν καὶ οἱ κύριοι καθηγηταὶ τοῦ Φυσικομαθηματικοῦ τμήματος, νὰ ἀποφαίνωνται οἱ μὴ εἰδικοὶ ὑπὲρ ὡρισμένου προσώπου, τὸ ὁποῖον οἱ εἰδικοὶ δὲν κρίνουσι κατάλληλον, καὶ νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς νὰ διορίζῃ τὸν ὑπὸ μὴ εἰδικῶν ψηφισθέντα ὁ ὁποῖος κατ’ οὐσίαν ἀπερρίφθη ὑπὸ τῆς Σχολῆς.

§84ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ Ὑπουργός.

§85Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τὸν διορίσῃ, ἀφοῦ κατ’ οὐσίαν ἀπερρίφθη ὁ προταθείς. Ἐὰν ἔχῃ τὴν γνώμην ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι διὰ τὸν λόγον τοῦτον πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν διαίρεσιν τῆς Σχολῆς, ἔχει, νομίζω, καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, οὐχὶ τὸ δικαίωμα, νὰ μὴ πραγματοποιήσῃ τὸν διορισμὸν ἀνθρώπου ἀπορριφθέντος κατ’ οὐσίαν. Ταύτην τὴν γνώμην ἔχω ἐγώ. Ἀλλὰ περιπλέον, Κύριοι, τὸ ζήτημα ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως καθίσταται σοβαρώτερον. Ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἀφ’ ὅτου ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κυρίους καθηγητὰς νὰ κανονίζωσι τὰ τῶν ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου, εἰσέδυσεν ὁ Μανδαρινισμὸς καὶ ὁ νεπωτισμὸς. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀριθμὸν τῶν καθηγητῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ Κύριοι ἀποτελοῦσι μίαν ἅλυσιν συγγεναλογίου. Ἀπό τινος μάλιστα συμβαίνει καὶ τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Πολιτείας, ἵνα ἀνατρέψῃ νόμον, ὁ ὁποῖος ἔδωκεν εἰς τοὺς Κυρίους αὐτοὺς δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ χειρίζωνται ἀξιοπρεπῶς. Δὲν ἀρκοῦνται μόνον οἱ Κύριοι αὐτοὶ εἰς τὸ συγγενολόγιον, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν, ἀλλὰ καὶ ἀντὶ προικὸς παραχωροῦσι τὰς θέσεις εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ καταλάβωσι θέσιν καθηγητοῦ! Αὐτὸ δὲ εἶναι τὸ σπουδαιότερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀπασχολήσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως...

§86Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Συνέβη τοιοῦτόν τι;

§87Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Βεβαίως συμβαίνει, καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ προκληθῇ πολὺ ταχέως ἡ προσοχὴ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου.

§88ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἰς τὸν κύριον Βουλευτὴν ἔχω ὑποχρέωσιν, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, νὰ δώσω πληροφορίαν τινὰ, ἵνα καθησυχάσω αὐτὸν, ἴσως καὶ ἑτέρους τινὰς τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἀγνοοῦντας τὰ πράγματα. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκτελέσῃ τὴν πρότασιν τῆς Σχολῆς. Προκειμένου περὶ διορισμοῦ καθηγητοῦ, ἐρωτᾶται ἡ Σχολὴ περὶ τοῦ καταλλήλου προσώπου. Ἐὰν καὶ ἡ γνώμη τοῦ Ὑπουργοῦ ἦναι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τῆς Σχολῆς, τότε ὁ Ὑπουργὸς προβαίνει εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ Β. Διατάγματος πρὸς διορισμόν· ἐὰν δὲν ἦναι σύμφωνος, ὁ Ὑπουργὸς δὲν προβαίνει. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται περὶ προσώπων· σήμερον πρόκειται περὶ ἄλλου ζητήματος, γενικωτέρου, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κορινθίας. Πρόκειται περὶ τῆς διαιρέσεως τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς εἰς καθαρῶς Φιλοσοφικὴν Σχολὴν καὶ εἰς Φυσικομαθηματικὴν Σχολὴν. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι σημερινόν· πρὸ δεκαπενταετίας ἡ ὁλομέλεια τοῦ Φυσικομαθηματικοῦ τμήματος προέτεινε τὴν διαίρεσιν ταύτην. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ 1901, ὅτε τὸ πρῶτον διετέλεσα Ὑπουργὸς, ἐμελέτησα τὸ ζήτημα. Εἶμαι δὲ εἰς τὸ πέρας τῆς μελέτης ταύτης. Δὲν εἶναι ὅμως πρέπον νὰ συζητῶνται αἱ σκέψεις τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ νὰ ἔρχηται ὁ κ. βουλευτὴς Πατρῶν, ὁ φίλτατος κ. Γκότσης, νὰ διεισδύῃ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι περὶ πνευμάτων νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνηται συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ. Ἂς ἀναμείνῃ ἡμέρας τινὰς, καὶ τότε θὰ ἔχῃ γεγονότα ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ γεγονότων βεβαίως θὰ συζητήσωμεν.

§89Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀφοῦ καὶ ἐν τῇ σκέψει τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ὥριμον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς διαιρέσεως τῆς Σχολῆς, εἰς οὐδὲν δὲ Κράτος σήμερον ἐν Εὐρώπῃ εἶναι συγκεχωνευμένη ἡ Φυσικομαθηματικὴ Σχολὴ μετὰ τῆς Φιλοσοφικῆς, διότι καὶ ἐν Ἰταλίᾳ τελευταῖον καὶ ἐν Ἑλβετίᾳ καὶ ἐν Γαλλίᾳ τοιαύτη διαίρεσις εἰσήχθη, διὰ τῆς διαιρέσεως δὲ τῶν Σχολῶν τούτων καὶ ἡ ἀνάπτυξις αὐτῶν, ἡ προσδοκωμένη, θὰ ἐπέλθῃ, καὶ τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἦναι καρποφόρα, θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοθετικὸν μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τεθῇ τέρμα εἰς ὅσα ἐξετέθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου.

§90ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Κύριε Πρόεδρε, πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Κορινθίας, ὅτι δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου, τοῦ διέποντος τὰ τοῦ Πανεπιστημίου, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νέου νόμου πρὸς διαίρεσιν τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς εἰς δύο Σχολάς.

§91Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀκόμη καλλίτερον τότε.

§92ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Διότι τὸ ἄρθρον 4 τοῦ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου ἐπιτρέπει τὴν διαίρεσιν αὐτοῦ εἰς τμήματα ἢ καὶ εἰς Σχολάς. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐγένετο πρὸ δεκαπενταετίας, ὅτε διῃρέθη ἡ Φιλοσοφικὴ Σχολὴ εἰς τρία τμήματα, τὸ δὲ δεύτερον δὲν ἐγένετο μέχρι ταύτης τῆς στιγμῆς. Δικαιοῦται ὁ Ὑπουργὸς διὰ κυβερνητικῆς πράξεως νὰ προβῇ εἰς τὴν διαίρεσιν τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς εἰς Φυσικομαθηματικὴν καὶ εἰς καθαρῶς Φιλοσοφικὴν Σχολήν. Ὥστε, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον νομίσῃ, ὅτι αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς, εἶναι ὀρθαὶ καὶ πρέπουσαι, θὰ σπεύσῃ νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§93Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀκολουθήσῃ τὸ δεύτερον μέρος τῆς γνώμης αὐτοῦ, ὅτι δηλ. δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκτελέσῃ τὴν πρότασιν τῆς Σχολῆς. Καὶ ἑπομένως πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῆς ταύτης τῆς Σχολῆς τὸν παρακαλῶ νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν αὐτῆς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν προταθέντα κ. Αἰγινήτην.

§94Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅπως εἶπεν, ὅτι ἐπείγουσα εἶναι πλέον ἡ ἀνάγκη νὰ γείνῃ ὁ χωρισμὸς τοῦ τμήματος τῶν Φυσικομαθηματικῶν εἰς ἰδίαν Σχολήν, διότι εἶναι ἀληθῶς ἐντελῶς ἀσύμφωνον μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐπιστημῶν αὐτῶν, τὴν χωρήσασαν εἰς τὸ σημεῖον, εἰς ὃ μέχρι σήμερον ἐχώρησε, τὸ νὰ ᾖναι ἡ Σχολὴ αὐτὴ ἁπλῶς τμῆμα, ἁπλῶς παράρτημα τῆς Φιλοσοφικῆς, δηλαδὴ τῆς Φιλολογικῆς Σχολῆς, διότι ἡ Φιλοσοφικὴ Σχολὴ ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ φιλολόγους, οὐδεμίαν ἔχοντας σχέσιν μὲ τὰς φυσικὰς καὶ μαθηματικὰς ἐπιστήμας. Σήμερον ἡ ἀνάπτυξις τῶν ἐπιστημῶν αὐτῶν, ἐξυπηρετοῦσα σπουδαιότατα συμφέροντα τῆς κοινωνίας, ἐπιβάλλει, ὅπως ἡ Σχολὴ ἡ Φυσικομαθηματικὴ ἀποτελέσῃ ἰδίαν Σχολὴν, δι’ ἧς νὰ ἐξυπηρετηθῇ, ὅσον ἔνεστι πληρέστερον, ἡ ἀνάπτυξις καὶ παρ’ ἡμῖν τῶν ἐπιστημῶν αὐτῶν. Ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν ἔχει ἀνάγκην νόμου, ἵνα προβῇ εἰς τὴν διαίρεσιν· δύναται νὰ γείνῃ τοῦτο διὰ Βασ. Διατάγματος. Ὡριμασάσης πλέον τῆς ἰδέας ταύτης, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει ἐνεργήσει τὸν χωρισμὸν τοῦ τμήματος τῶν Φυσικομαθηματικῶν, ἵνα ἐξ αὐτοῦ ἀποτελεσθῇ ἰδία Σχολή. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπιβάλλεται νὰ μὴ προβῇ οὐδὲ κἄν εἰς ἐξέτασιν τῆς γενομένης προτάσεως τοῦ Συλλόγου, τῶν καθηγητῶν, ὅν καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀκριβῶς, διότι θεωρεῖ τὴν ἰδέαν τοῦ χωρισμοῦ ὡς ἐπιβεβλημένην, θεωρεῖ ἀκατάλληλον, ὅπως ἀποφαίνηται γνώμην περὶ τοῦ καταλλήλου προσώπου διὰ μαθηματικὰ, καὶ μάλιστα ἀνώτατα μαθηματικὰ, δι’ ἕδραν δηλαδὴ Μαθηματικῆς Φυσικῆς, ἕδραν, ἡ ὁποία εἰς ὀλίγα Πανεπιστήμια τῆς Εὐρώπης ὑπάρχει, διότι ἀνάγεται εἰς τὰ ἀνώτατα μαθηματικὰ, καὶ σπανιώτατα εὑρίσκονται ἄνθρωποι κατάλληλοι, ἵνα πληρώσωσι τοιαύτης περιωπῆς ἕδραν, διὰ τὴν ὁποίαν μάλιστα δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ὀλίγον περίεργον, πῶς ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι, καθὼς εἶναι γνωστὸν, τόσον ἀτελῆ ἔχομεν τὴν ὀργάνωσιν τῆς διδασκαλίας τῶν ἐπιστημῶν τούτων ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἐσκέφθημεν αὐτὴν τὴν ἕδραν νὰ δημιουργήσωμεν καὶ πληρώσωμεν.

§95Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὀρθότερον ὅλων. Εἶναι πολυτέλεια ἀναμφισβητήτως.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φωτήλας ἔχει τὸν λόγον.

§97ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐξ Αἰγύπτου μοὶ γράφει συμπολίτης μού τις, ὅτι αἱ Αἰγυπτιακαὶ ἀρχαὶ δὲν θέλουσι νὰ ἀναγνωρίσωσιν αὐτὸν πολίτην Ἕλληνα, ζητοῦσαι παρ’ αὐτοῦ πιστοποιητικὸν ἔχον ὡρισμένους τύπους. Θέλουσι δηλαδὴ αἱ Αἰγυπτιακαὶ ἀρχαὶ νὰ ὑπάρχῃ πιστοποίησις ἐκ μέρους τοῦ δημάρχου τοῦ δήμου του, ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ δημοτολόγιον ὄχι μόνον αὐτός, ἀλλὰ καὶ ὁ πατήρ του. Ἐζήτησεν ὁ ἄνθρωπος πιστοποιητικὸν παρὰ τοῦ οἰκείου δήμου, ἀλλ’ ὁ πρώην δήμαρχος Φελλόης δὲν παραδίδει τὸ δημοτολόγιον εἰς τὸν νέον δήμαρχον. Ἀνεφέρθη εἰς τὸν νομάρχην, καὶ ὁ νομάρχης ἀδρανεῖ. Ἀνεφέρθη καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα τοῦτο διατάξῃ τὰ δέοντα, διότι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ μὴ ἀπολαύῃ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας ἕνεκα τῆς ἰδιοτροπίας τοῦ πρώην δημάρχου. Τὸ δημοτολόγιον ἄλλως ἀφορᾷ τὴν πιστοποίησιν τῆς ἰθαγενείας πολλῶν δημοτῶν. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα, ἵνα ὁ πρώην δήμαρχος Φελλόης παραδώσῃ τὸ δημοτολόγιον πρὸς τὸν νῦν δήμαρχον, ὅπως οὗτος ἐκδώσῃ τὸ ἀπαιτούμενον πιστοποιητικόν· ἐὰν δὲ ἀρνῆται ὁ πρώην δήμαρχος νὰ παραδώσῃ τὸ δημοτολόγιον, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως ὁ Εἰσαγγελεύς.

§98Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὑπάρχῃ δημοτολόγιον καὶ ἀρνῆται νὰ τὸ παραδώσῃ ὁ πρώην δήμαρχος, βεβαίως πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως ὁ Εἰσαγγελεύς.

§99ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἔχω καὶ ἄλλην αἴτησιν. Οἱ κάτοικοι Βερσιτσίου τοῦ δήμου Ψωφίδος δι’ ἀναφορᾶς των παραπονοῦνται, ὅτι φυγόδικοι κατεδίωξαν ἕνα μάρτυρα πλησίον τοῦ χωρίου ἐκείνου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς ταύτης.

§100Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρουσία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν μὲ ἐνθαρρύνει νὰ λάβω τὴν τιμὴν, ἵνα ὑπομνήσω τὴν ἀναφορὰν τοῦ Γυμναστικοῦ Συλλόγου Τριπόλεως περὶ παραχωρήσεως γηπέδου κειμένου ἐκεῖ μεταξὺ τῆς πλατείας Ἄρεως καὶ τοῦ στρατῶνος Χατζηχρήστου. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Στρατιωτικῶν νὰ ἐξετάσουν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἂν τὸ Δημόσιον δὲν βλάπτηται, νὰ ἐνεργήσουν, ὥστε νὰ παραχωρηθῇ τὸ γήπεδον, ὅπως ἐγκαταστήσῃ ὁ Γυμναστικὸς Σύλλογος τὰ ὄργανά του τὰ γυμναστικὰ καὶ γυμνάζωνται ἐν αὐτῷ καὶ οἱ στρατιῶται ἀκόμη. Πλὴν τούτου εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλευτικὴν Περίοδον ἐθεωρήθη ὡς σκάνδαλον, καὶ πολλαὶ συζητήσεις ἐγένοντο περὶ αὐτῆς ἐν τῇ Βουλῇ. Τὰς συζητήσεις ταύτας προεκάλεσεν ὁ νῦν κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος δι’ ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐζήτησε παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπέδειξεν, ὅτι εἷς πρώην κλητὴρ τῆς Βουλῆς, συνεννοηθεὶς μετὰ δύο ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, κατήγγειλεν ὅλους τοὺς ἐμπόρους τῶν Ἀθηνῶν, ὅτι εἶχον ἀχαρτοσήμαντα τὰ βιβλία των, καὶ ἐπὶ τούτῳ τῷ λόγῳ κατεδικάσθησαν οὗτοι εἰς πρόστιμον. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἐθεωρήθη ὡς προϊὸν ἐγκλήματος, διότι τῳόντι ἀνεκαλύφθη μία συμμορία, ἥτις ἐπέπεσε κατὰ τῆς περιουσίας τῶν ἐμπόρων Ἀθηνῶν. Τοῦτο ἀνεγνωρίσθη καὶ ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὑπὸ συμπάσης τῆς Βουλῆς. Ἔκτοτε ἀνεστάλη πᾶσα ἐνέργεια πρὸς εἴσπραξιν τῶν προστίμων, καὶ τὸ ζήτημα ἐθεωρήθη ὡς λυθέν. Νῦν ὅμως περὶ τοὺς 50 ἔμποροι προσκαλοῦνται πρὸς καταβολὴν τῶν προστίμων, τῶν ἐπιβληθέντων αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ 1900,—τὰ ὁποῖα ὅμως εἶναι προϊὸν ἐγκλήματος, — διότι αἱ ἐφέσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον κατὰ τῶν ἀποφάσεων τοῦ ἐφόρου, τῶν ἐπιβαλλουσῶν εἰς αὐτοὺς τὸ πρόστιμον, ἀπερρίφθησαν. Φέρω τὸ περιστατικὸν τοῦτο εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος βεβαίως θὰ ἐνθυμεῖται τὰς συζητήσεις, τὰς μακρὰς καὶ πολυημέρους, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἐπρωτοστάτει τότε ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ πράξῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν, ὅπως μὴ ἀπογυμνωθῶσιν οἱ ἔμποροι Ἀθηνῶν πρὸς ὄφελος τοῦ Παναγάκου καὶ τῶν δύο ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§101Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρὸ τετραετίας διὰ νόμου συνεστάθη τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου· εἶναι ἐπίσης γνωστὸν, ὅτι ἀρκετὰ ἑκατομμύρια εἰσεπράχθησαν μέχρι τοῦδε, καὶ ὡς πληροφοροῦμαι, εἰς δέκα περίπου ἑκατομμύρια ἀνέρχεται νῦν ἡ περιουσία τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Τὰ χρήματα ταῦτα εἶναι κατατεθειμένα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀπολαμβάνουσι δὲ τόκον 4% τὰ εἰς χαρτονόμισμα, καὶ 3% τὰ εἰς χρυσὸν, διότι ὑπάρχει καὶ μέρος τῶν χρημάτων αὐτῶν εἰς χρυσὸν, ὁ ὁποῖος εἰσπράττεται ἐκ τῶν φαρικῶν τελῶν. Πληροφοροῦμαι, καὶ ἐπεθύμουν πολὺ νὰ ἀκούσω, ἂν εἶναι ἀληθές, — ἂν θέλῃ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, — ὅτι πρὸ ὀλίγου ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα εἰς τὴν διάθεσίν της δύο ἑκατομμύρια εἰς χρυσὸν, ἐζήτησε νὰ ἀνταλλάξῃ ταῦτα μὲ χαρτονόμισμα ἐκ τῶν χρημάτων τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ὅτι προσεκάλεσε τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου νὰ γνωμοδοτήσῃ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἀντέστη, καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ πράξεώς του ἀπεφάσισε νὰ λάβῃ ἐκ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τὸ ἀντίτιμον τῶν δύο ἑκατομμυρίων χρυσῶν εἰς χαρτονόμισμα, καὶ νὰ ὑπολογίσῃ τὸ φράγκον πρὸς 1,33 καὶ ⅛, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι· ὅτι συνεπείᾳ τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἡ πρᾶξις αὕτη ἐξετελέσθη, ὅτι τὰ δύο ἑκατομμύρια εἰς χρυσὸν κατετέθησαν εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἤτοι εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἐπὶ τόκῳ 3%, καὶ ἐλήφθη τὸ ἀντίτιμον εἰς χαρτονόμισμα, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ Ἐθνικὸς Στόλος λαμβάνει 4%· ἐγένετο δὲ ἡ ἀνταλλαγὴ αὕτη ὑπολογισθέντος, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ χρυσοῦ φράγκου πρὸς 1,33 καὶ ⅛. Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω, ἂν εἶναι ἀληθῆ τὰ διαδοθέντα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἤκουσα καὶ ἐγώ. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὰ χρήματα τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου εἶναι χρήματα ἱερὰ, τὰ ὁποῖα συναθροίζονται διὰ σκοπὸν ἱερόν· νομίζω ὅτι τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου δὲν εἶναι προωρισμένον νὰ παίζῃ κυβείαν ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος, τὴν στιγμὴν δὲ ταύτην, καθ’ ἣν ὁμιλῶ, ζημιοῦται τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου χιλιάδας δραχμῶν, διότι τὸ συνάλλαγμα εἶναι κάτω τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη ὁ χρυσὸς εἰς τὸ ταμεῖον αὐτό. Εἶναι ἐπίσης γνωστὸν, — τοὐλάχιστον ἡ κοινὴ φήμη τῶν χρηματιζομένων αὐτὸ λέγει, — ὅτι τὸ συνάλλαγμα θὰ πέσῃ ἀκόμη, ὅλος ὁ χρηματιστικὸς κόσμος ἀναμένει νὰ κατέλθῃ τὸ συνάλλαγμα εἰς 1,25, ὅταν ἡ πλουσία ἐσοδεία ἡ ἐφετεινὴ πραγματοποιηθῇ. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου θὰ ὑποστῇ ζημίαν 200,000 δραχμῶν. Νομίζω, ὅτι, ἂν ἦναι ἀληθὴς ἡ πληροφορία αὕτη, δὲν ἦτο πρέπον νὰ ἐγγιχθῶσι τὰ χρήματα τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, καὶ τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου νὰ εἰσέλθῃ εἰς κυβείαν, νὰ κερδίσῃ, ἂν ὑψωθῇ τὸ συνάλλαγμα, καὶ νὰ ζημιωθῇ, ἂν ὑποτιμηθῇ τὸ συνάλλαγμα.

§102Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν μετέδωκεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χαλκίδος Βουλευτὴς, εἶναι ἐν τῇ οὐσίᾳ αὐτῆς ἀκριβής. Ἀβάσιμον μόνον εἶναι τὸ προστεθὲν ὑπ’ αὐτοῦ ὡς σχόλιον, ὅτι διεπράχθη κυβεία τις ἐπὶ βλάβῃ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὡς ἁρμόδιος μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν, εἰσηγήσατο εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅτι θᾶττον ἢ βράδιον γενήσεται χρῆσις τῶν κεφαλαίων τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου πρὸς προμήθειαν καταλλήλων πολεμικῶν πλοίων, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει τὰ κεφάλαια τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, τὰ παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ κατατεθειμένα εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ἄλλως ἢ δι’ ἀγορᾶς χρυσοῦ ἢ ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος. Ἐπειδὴ δὲ ἡ τιμὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος ἤρξατο ἀπό τινος ἐκπίπτουσα, δὲν δύναται δὲ νὰ ὑπολογισθῇ ἐν τῷ μέλλοντι ἐνδεχομένη τις ὑπερτίμησις αὐτοῦ, συνεζητήθη ἐν τῷ Ὑπουργικῷ συμβουλίῳ, ἂν δὲν συμφέρει εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἤτοι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, νὰ ἀγορασθῇ ἐκ τῶν εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια κεφαλαίων τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου χρυσός. Ἡ ἰδέα συνεζητήθη ἐπὶ τῇ βάσει γενομένων προσφορῶν ἐπὶ ὡρισμένῃ τιμῇ τοῦ συναλλάγματος συμφώνως πρὸς τὰς ἐν τῇ ἀγορᾷ κρατούσας τιμάς. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὡς διοικητικὴ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου Ἐπιτροπὴ, ὑπέλαβεν ὅτι δὲν συνέφερε μὲν ν’ ἀγορασθῇ χρυσὸς ἐπὶ τῇ βάσει προσφορῶν μιᾶς τῶν ἐνταῦθα Τραπεζῶν, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ γινώσκῃ ἐνδεχομένας αὐξομειώσεις τῆς τιμῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος, συνέφερεν ὅμως νὰ γένηται τροπὴ τοῦ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἀνήκοντος χρυσοῦ ἐκ φράγκων δύο ἑκατομμυρίων διὰ τοῦ εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια κεφαλαίου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κρατούσης καθ’ ἣν στιγμὴν ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἀγοραίας τιμῆς. Εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην προῆλθε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐκ τῆς σκέψεως ὅτι, ἐὰν βραδύτερον ἡ τιμὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος ἤθελε περισσότερον ἐκπέσει, θέλει ἐγκρίνει διὰ νεωτέρας πράξεως τὴν ἀπόδοσιν τοῦ ποσοῦ, ὅπερ ἤθελε φανῆ ὡς ζημιούμενον τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἡ Κυβέρνησις εἴπερ τις καὶ ἄλλος κήδεται καὶ εὐλαβεῖται τοῦ εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ἀνήκοντος χρήματος. Ἀφοῦ δὲ τῇ πρωτοβουλίᾳ αὐτῆς διετέθη δυνάμει νόμου ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου οὐκ εὐκαταφρόνητον ποσὸν ἐκ τῶν δημοσίων ἐσόδων, βεβαίως δὲν ἤθελε προβῆ εἰς πρᾶξιν ζημιοῦσαν τὸ ταμεῖον τοῦτο ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ δημοσίου ταμείου. Κατὰ τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἡ γενομένη τροπὴ τραπεζικῶν γραμματίων εἰς χρυσὸν οὐδεμίαν θέλει ἐπενέγκει ζημίαν εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἐκτὸς μόνης τῆς μειώσεως τοῦ ἀποδιδομένου ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τόκου ἀπὸ 4% εἰς 3%, καθόσον ἀρχικῶς συνεφωνήθη μετ’ αὐτῆς ν’ ἀποδίδηται τόκος 4% μὲν εἰς τὰς καταθέσεις τραπεζικῶν γραμματίων, 3% δὲ εἰς τὰς καταθέσεις χρυσοῦ. Ἡ ζημία ὅμως αὕτη εἶναι ἀναξία λόγου. Φρονῶ, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος καὶ ἡ Βουλὴ δὲν θέλει μεμφθῆ τῆς σκέψεως, ἥτις ἐκράτησεν ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ, ὅπως τὰ κεφάλαια τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου μετατραπῶσιν ἐν συμφερούσῃ τιμῇ εἰς χρυσὸν, καθόσον διὰ τοῦ χρυσοῦ θὰ γένηται πᾶσα πληρωμὴ πρὸς ἀπόκτησιν πολεμικῶν πλοίων.

§103Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν πληροφορίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσε, καὶ τοῦτο ἤκουσεν ἡ Βουλὴ, ὅτι ἐν περιπτώσει ἐκπτώσεως τοῦ συναλλάγματος ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐννοεῖ νὰ γείνῃ ἀφορμὴ ζημίας εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διὰ νέας πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸ Δημόσιον τὴν διαφοράν, τὴν τυχὸν προκύψουσαν ἕνεκεν ὑποτιμήσεως τοῦ συναλλάγματος, θὰ τὴν ἀποδώσῃ εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Παρακαλῶ, ἡ δήλωσις αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§104Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καθυστεροῦνται αἱ δόσεις ἐκ φαρικῶν τελῶν ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου παρελθόντος ἔτους μέχρι τοῦ τρέχοντος μηνὸς Μαΐου. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σπεύσῃ νὰ διατάξῃ τὴν καταβολὴν τῶν δόσεων αὐτῶν, ἵνα μὴ ζημιώνηται τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τοὺς τόκους.

§105Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρώτην φορὰν ἀκούω τὸ τοιοῦτον. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ καθυστερῶνται.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ν. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§107Ν. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Κατὰ τὸ ἔτος 1861 ἐπεβλήθησαν φόροι εἰδικοὶ πρὸς ἐπισκευὴν καὶ κάθαρσιν τοῦ λιμένος Καρύστου, τὴν διαχείρισιν δὲ τῶν φόρων τούτων ἔχει ἐπιτροπὴ, τῆς ὁποίας τὸν πρόεδρον διορίζει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τὰ δὲ δύο ἄλλα μέλη αὐτῆς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Κατὰ τὸ μακρότατον διάστημα τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου ἡ διαχείρισις ὑπῆρξε λίαν πλημμελὴς καὶ ἀνώμαλος· ὅλα δὲ ταῦτα εἶναι γνωστὰ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Κατὰ τὸ μακρὸν αὐτὸ διάστημα ἡ εἰρημένη ἐπιτροπὴ οὐδέποτε ὑπέβαλε προϋπολογισμόν, οὐδέποτε ὑπέβαλεν ἀπολογισμόν, ἐνῷ κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἐδαπανήθη ποσὸν πλέον τῶν 400,000 δραχμῶν· βιβλία λογιστικὰ οὐδέποτε ἐκράτησεν, οὔτε κρατεῖ. Κατὰ τὸ μακρὸν δὲ αὐτὸ διάστημα ἀπαιτήσεις πλέον τῶν 30,000 δραχμῶν παρεγράφησαν, διότι παρῆλθε τριακονταετὲς χρονικὸν διάστημα ἀφ’ ὅτου κατέστησαν ἀπαιτηταί. Ἐπίσης τὸ λιμενικὸν ταμεῖον ὑπεχρεώθη νὰ πληρώσῃ ἀπαιτήσεις, διότι ἐπανειλημμένως ἐδικάσθη ἐρήμην ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ καὶ ἐν τῷ Ἐφετεῖῳ. Τὴν κατάστασιν ταύτην ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐζήτησε νὰ διορθώσῃ, ἴσως διότι ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1865 ὑπάρχει διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν δύνανται τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια διὰ πράξεως αὑτῶν νὰ αἰτήσωσι νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1865. Ἐν τούτοις, δὲν ἠξεύρω διὰ τίνας λόγους, τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Καρυστίων ἠρνήθη νὰ ζητήσῃ τοῦτο διὰ πράξεώς του. Ἐγὼ, καταγόμενος καὶ διαβιῶν ἐν τῷ δήμῳ Καρυστίων, γνωρίζων δὲ τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, καὶ ἐπιθυμῶν νὰ παύσῃ τοιαύτη κατάστασις, ἡ ὁποία, ἂν ἐξακολουθήσῃ, πλείστας ὅσας ζημίας θὰ φέρῃ εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Καρύστου ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1865. Παρακαλῶ δὲ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ υἱοθετήσῃ τὴν πρότασίν μου ταύτην, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπιψηφισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑποβάλητε τὴν πρότασίν σας ἐγγράφως, ὅπως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§109Ν. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Τὴν ὑποβάλλω ἀμέσως. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 51).

§110Ε. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Προκειμένου νὰ ἐξακολουθήσουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς ἐν τοιαύτῃ ἐποχῇ καὶ μὲ τοιοῦτον ἀφόρητον καύσωνα, θὰ παρακαλέσω καὶ ἐκ μέρους πολλῶν συναδέλφων τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ διατάξῃ νὰ τοποθετηθῶσι μερικοὶ ἠλεκτρικοὶ ἀνεμιστῆρες ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διότι ἄλλως καθίσταται ἀδύνατος ἡ παραμονὴ ἐν αὐτῇ. Ὅλα τὰ δημόσια γραφεῖα ἔχουσιν ἀνεμιστῆρας, καὶ αὐταὶ αἱ Ἐφορίαι ἀκόμη, καὶ μόνον ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει!

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναγνωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§112ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ἡμερῶν πολλῶν ἕτερος συνάδελφος ἔφερε τὸν λόγον διά τινα ὑπαξιωματικόν, ὁ ὁποῖος ἀδικεῖται ὡς ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὁρίου ἡλικίας. Ὁ ὑπαξιωματικὸς αὐτὸς ἀνήκει εἰς τὸ τρίτον σύνταγμα τοῦ πεζικοῦ, ὀνομάζεται δὲ Παπαδρόσος. Ὁ ὑπαξιωματικὸς αὐτός, κύριε Πρόεδρε, ἐτύγχανεν ὑποψήφιος τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, δυστυχῶς ὅμως διεγράφη ἕνεκα τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, συμφώνως μὲ τὸν κανονισμὸν τοῦ Σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἐξέδωκεν ἐγκύκλιον καὶ ἐκανόνισεν ὡς ὅριον ἡλικίας τὴν πρώτην Σεπτεμβρίου. Ὁ στρατολογικὸς ἡμῶν νόμος διὰ τοὺς στρατευσίμους ἔχει κανονίσει ὡς ὅριον ἡλικίας τὴν 1 Ἰανουαρίου ἑκάστου ἔτους. Εἰς τὸν ὑπαξιωματικὸν αὐτὸν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν γεννᾶται ἀδίκημα. Ὁ ὑπαξιωματικὸς αὐτὸς, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐκεῖνος, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰδικὸν νομοσχέδιον ἄλλοτε. Ἡ Βουλὴ τότε, ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ, ὑπουργοῦντος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τοῦ κ. Κόρπα, ἀνεγνώρισε τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον προσεγένετο εἰς τὸν ὑπαξιωματικὸν Παπαδρόσον ἐκ κακῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων. Μετὰ πολλὰς συζητήσεις ἐπείσθη τότε ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή, ὅτι πράγματι ὁ ὑπαξιωματικὸς ἐκεῖνος ἠδικήθη, καὶ ὑπεβλήθη νομοσχέδιον ἐπιτρέπον τὴν εἰσαγωγὴν αὐτοῦ εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν κατὰ πλεονασμὸν τῶν εἰσαχθέντων τότε μαθητῶν. Δυστυχῶς τὰ πράγματα εἰς τὸν ὑπαξιωματικὸν τοῦτον δὲν ἦλθον εὐνοϊκά· ἐπῆλθον μεταβολαί, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐψηφίσθη, καὶ ἔμεινεν ὁ ὑπαξιωματικὸς ἔξω τῆς Σχολῆς. Ἤδη ὅμως γεννᾶται ἕτερον ἀδίκημα, — φαίνεται ὅτι εἶναι ἀτυχὴς ὁ ὑπαξιωματικὸς οὗτος, — ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον φρονῶ ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ λάβῃ γνῶσιν, δύναται νὰ διορθώσῃ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κανονιστικὸν Διάταγμα νὰ κανονίσῃ τὴν ἡλικίαν ὑπαξιωματικοῦ ὑποψηφίου ἀπὸ πότε ἄρχεται· ἔχομεν πάγιον νόμον, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὴν 1 Ἰανουαρίου. Ἑπομένως, ἐλπίζω, ὅτι διὰ τὸν ὑπαξιωματικὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος ὑπέστη διττὰ ἀτυχήματα, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ θὰ διατάξῃ νὰ διορθωθῇ ἡ ἡλικία του, ἤτοι νὰ κανονισθῇ αὕτη ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου, ὡς ὁ πάγιος στρατιωτικὸς νόμος κελεύει.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε ἐγγράφως τὴν σύστασίν σας, ὅπως τὴν διαβιβάσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι εἶναι ἀπών.

§114ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ πρακτικὰ εἶναι ἀρκετά, νομίζω.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπούμπουλης ἔχει τὸν λόγον.

§116Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων, κύριε Πρόεδρε, πρὸ πολλοῦ ἔχει ὑποβάλει εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως σκέψεις ἀφορώσας τὰ οἰκονομικὰ τοῦ δήμου...

§117Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σχέδια νόμων.

§118Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Σχέδια νόμων ἢ σκέψεις, ὅπως θέλετε. Ὑποθέτω ὅτι τὰς σκέψεις ταύτας ἢ τὰ σχέδια ταῦτα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ ἐμελέτησε, καὶ ἐὰν τὰ θεωρῇ ὅτι εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὸν δῆμον, θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ τὰ υἱοθετήσῃ καὶ τὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὡς νομοσχέδια. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐνδιαφέρεται διὰ τὸν δῆμον Ἀθηναίων, καὶ θὰ τὰ ψηφίσῃ, διότι σχεδὸν πάντες εἴμεθα κάτοικοι Ἀθηνῶν.

§119Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν παράκλησιν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Σπετσῶν συνιστῶ καὶ ἐγώ. Ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχῃ χρόνος ἐπαρκὴς πρὸς συζήτησιν τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος νομοσχεδίων, τοὐλάχιστον ἡ ἐκτύπωσις αὐτῶν θέλει μᾶς δώσει τὰ στοιχεῖα τῆς μελέτης, ὅπως ἐν ἄλλῃ Συνόδῳ ὦμεν παρεσκευασμένοι ἐπὶ ὅλης αὐτῆς τῆς ἐργασίας.

§120Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει δυσκολία.

§121Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν αἴτησιν συμπολιτῶν μου διαμενόντων εἰς τὸν δῆμον Ἀσκληπιοῦ τοῦ Ναυπλίου ἕνεκα τῶν ποιμνίων, τὰ ὁποῖα ἐκεῖ ἔχουσι. Παραπονοῦνται ὅτι διὰ τὸ ποιμνιοστάσιον αὐτῶν ὁ ἐκεῖ δήμαρχος θέλει παρανόμως νὰ τοὺς φορολογήσῃ. Ὑποβάλλω τὴν ἀναφορὰν, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ τὴν διαβιβάσητε εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι βάσιμα τὰ παράπονα, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἂς πράξῃ ὅ,τι νομίσῃ πρέπον.

§122Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἐζήτησαν νὰ κατατεθῇ ἡ σύμβασις τῆς 9 Ἰουνίου 1903, ἡ συνομολογηθεῖσα μεταξὺ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Οἰνοποιητικῆς καὶ Γεωργικῆς Ἑταιρείας. Τὴν σύμβασιν ταύτην καταθέτω.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κύριος Γουλιμῆς.

§124Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποβάλει τὸ νομοσχέδιον περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον καὶ ἐψηφίσθη. Μεταξὺ τῶν πόρων, οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐδίδοντο εἰς τὸ Ταμεῖον, ἦτο καὶ ὁ πόρος ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Περὶ τούτου εἶχεν ὑποβληθῆ νομοσχέδιον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἐφάνη ὅτι ἐπλήρου τὰς ἰδέας, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτουν ἐπὶ τοῦ τοιούτου ζητήματος, ἀπεσύρθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τότε, καὶ ὑπεβλήθη νέον νομοσχέδιον κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον. Διὰ νὰ λειτουργήσῃ ὁ ψηφισθεὶς νόμος περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως πρέπει, καὶ διὰ νὰ μὴ ἀπολεσθῇ τὸ ἔσοδον τὸ ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπ’ ἀριθμὸν 38. Παρακαλῶ δὲ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ, ὅπως τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μετὰ τὰ τρία ναυτικὰ νομοσχέδια, διότι ἀποτελεῖ μέρος τοῦ οἰκοδομήματος τοῦ στρατιωτικοῦ, μέρος τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ δὲν πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἔργον ἡμιτελές.

§125Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Γουλιμῆ, καὶ παρακαλῶ, εἰ δυνατὸν, νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν.

§126Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει δυσκολία. Ἀλλὰ θ’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μετὰ τὰ τρία ναυτικά.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰσπανίας τὴν 23 Σεπτεμβρίου 1903 ἐν Παρισίοις ὑπογραφείσης συνθήκης περὶ ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας.»

§128ΑΘΩΣ ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἀπαντῶ εἰς ἐρωτήματα, ἅτινα ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς μοὶ ἀπηύθυνε χθὲς ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπὸ συζήτησιν συνθήκην. Ὁ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς μὲ ἠρώτησεν, ἐπὶ τῇ βάσει τίνος εἰδικοῦ δασμολογίου, προσηρτημένου εἰς συνθήκην, ἣν τυχὸν ἡ Ἱσπανία ἔχει μετ’ ἄλλου Κράτους, παρέχονται εἰς τὴν Ἑλλάδα αἱ δασμολογικαὶ ἐκπτώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, τῇ συνοδευούσῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Αἱ δασμολογικαὶ ἐκπτώσεις αὗται δὲν παρέχονται τῇ Ἑλλάδι ἐπὶ τῇ βάσει συμβατικοῦ τινος δασμολογίου, τὸ ὁποῖον τυχὸν συνωμολόγησεν ἡ Ἱσπανία μετ’ ἄλλου Κράτους, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Ἱσπανικοῦ δασμολογίου, ὅπερ διαιρεῖται εἰς δύο, εἰς tarif maximum καὶ εἰς tarif minimum, εἰς ἀνώτατον δηλαδὴ δασμολόγιον καὶ εἰς ἠλαττωμένον. Τὰ πλεονεκτήματα τοῦ ἠλαττωμένου δασμολογίου παρέχει ἡ Ἱσπανία εἰς τὰ Κράτη, μετὰ τῶν ὁποίων ἔχει συνθήκας ἐπὶ τῇ βάσει ἰσοτιμίας πρὸς τὰ μᾶλλον εὐνοούμενα Κράτη. Ὡς ἐκ τούτου θὰ παρέχῃ εἰς τὸ ἑξῆς καὶ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα τὸ tarif minimum, τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς τὰ μᾶλλον εὐνοούμενα Κράτη. Ὄσον ἀφορᾷ εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον εὐηρεστήθη νὰ μοὶ ἀπευθύνῃ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, ἀπαντῶ, ὅτι πρὸς οὐδὲν Κράτος παρέχει ἡ Ἱσπανία πλείονα πλεονεκτήματα ἐκείνων, ἅτινα διὰ τῆς ὑπὸ συζήτησιν συνθήκης παρέχει εἰς τὴν Ἑλλάδα. Μόνον πρὸς τὴν Πορτογαλίαν παρέχει εἰδικά τινα πλεονεκτήματα πρὸς διευκόλυνσιν τοῦ μεθοριακοῦ ἐμπορίου.

§129Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ δευτέρα ἐρώτησίς μου ἀφεώρα εἰς τὸ ἂν οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν κάμνομεν μετὰ τῆς Ἱσπανίας, συμπίπτουσι μὲ τοὺς ὅρους τῶν συνθηκῶν, τὰς ὁποίας ἔχομεν συνομολογήσει μὲ τὰ ἄλλα Κράτη, ἢ ἂν ὑπάρχουσι περιορισμοὶ εἰς τοὺς ὅρους τούτους, καὶ ἀκριβῶς ἐζήτησα τοῦτο, διότι δὲν εἶναι εὔκολον εἰς ἐμὲ νὰ τὸ γνωρίζω. Ὥστε ἐπὶ τούτου ἐπιθυμῶ ἀπάντησιν.

§130Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἁπλῶς ἡ Ἑλλὰς παρέχει εἰς τὴν Ἱσπανίαν τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα παρέχει εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη, μεθ’ ὧν ἔχει συνομολογήσει ἐμπορικὰς συνθήκας.

§131Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Συμπίπτουσιν.

§132Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§133Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄσον ἀφορᾷ τὰς ἐλαττώσεις τὰς δασμολογικὰς, αὗται δὲν βασίζονται ἐπὶ συμβάσεων, ἀλλὰ βασίζονται ἐπὶ τοῦ tarif.

§134Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§135Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε εἶναι ἐλευθέρα ἡ Ἱσπανία νὰ μεταβάλῃ, ὁπόταν θέλῃ.

§136Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δηλαδὴ ἀναγράφει καὶ τὰ διὰ συνθηκῶν παραχωρηθέντα. Οὕτω πως γίνεται παντοῦ. Τὸ minimum ἀναγράφει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συνθηκῶν παρεχωρήθησαν.

§137Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὂχι. Δὲν γίνεται τοῦτο. Ὑπάρχουσι Κράτη, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν εἰδικὰ συμβατικὰ δασμολόγια, προσηρτημένα εἰς ἐμπορικὰς συνθήκας· ὑπάρχουσιν ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα, ὡς ἡ Ἱσπανία, δὲν συνομολογοῦσι συνθήκας μετ’ εἰδικῶν συμβατικῶν δασμολογίων, ἀλλ’ ἔχουσι γενικὸν συμβατικὸν δασμολόγιον, τοῦ ὁποίου τὰ πλεονεκτήματα παραχωροῦσι πρὸς πάντα τὰ Κράτη, μεθ’ ὧν συνδέονται διὰ συνθηκῶν, ἐπὶ τῇ βάσει ἰσοτιμίας πρὸς τὰ μᾶλλον εὐνοούμενα Κράτη.

§138Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§139Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἡ Ἱσπανία μετ’ οὐδενὸς Κράτους ἔχει συνομολογήσει συνθήκην, ἐν τῇ ὁποίᾳ νὰ ἔχῃ προσηρτημένον εἰδικὸν δασμολόγιον.

§140Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ὑπάρχει;

§141Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν ἐν τῷ μέλλοντι συνομολογήσῃ τοιαύτην συμφωνίαν, ἐννοεῖται ὅτι ἀναγκάζεται αὐτὰ τὰ πλεονεκτήματα νὰ ἐπεκτείνῃ καὶ ἐπὶ τοῦ ἑλληνικοῦ ἐμπορίου.

§142Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν ὑπάρχει.

§143Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Βεβαίως.

§144Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἰδοὺ τί ὑπάρχει. Ἡ διαφορά, ἡ ὁποία ὑφίσταται μεταξὺ τῶν πλεονεκτημάτων, ἐὰν ὑπάρχωσι καὶ διὰ τὴν Ἱσπανίαν, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς παραχωροῦμεν, καὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα μᾶς παραχωρεῖ ἡ Ἱσπανία, εἶναι, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν δασμολόγιον εἶναι δασμολόγιον διττόν, δασμολόγιον συμβατικόν, τὸ ὁποῖον μᾶς δεσμεύει πρὸς τὰ Κράτη ἐκεῖνα, μετὰ τῶν ὁποίων συνεβλήθημεν, καὶ δασμολόγιον γενικόν. Ἐν Ἱσπανίᾳ δὲν ὑπάρχει δασμολόγιον συμβατικόν.

§145Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Γενικὸν συμβατικόν.

§146Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει συμβατικὸν δασμολόγιον, ὅπως καὶ ἐν Γαλλίᾳ· δὲν ὑπάρχει καὶ ἐκεῖ καὶ ἐν ἄλλοις Κράτεσιν. Ὑπάρχει δασμολόγιον κατώτερον καὶ δασμολόγιον ἀνώτερον, minimum καὶ maximum. Ὁ τρόπος οὗτος τοῦ συμβάλλεσθαι ἐνέχει τὴν ἐλευθερίαν τῆς Ἱσπανικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μεταβάλῃ τοὺς ὅρους τοῦ δασμολογίου, καὶ τοῦ κατωτέρου. Δὲν δεσμεύεται· δύναται νὰ μεταβάλῃ. Ἡμεῖς ὅμως, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν αὐτὴν τὴν σύμβασιν, δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν. Αἱ σχέσεις μας μετὰ τῆς Ἱσπανίας δὲν εἶναι τόσον εὐρεῖαι, ὥστε νὰ συζητήσω κατ’ οὐσίαν· λέγω, ὅμως ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διαφορά.

§147Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἱσπανία νὰ παραχωρήσῃ εἰς ἄλλο Κράτος καὶ νὰ μὴ παραχωρήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα· δὲν δύναται δὲ νὰ μᾶς παραχωρήσῃ περισσότερα ἀφ’ ὅσα ἔχει παραχωρήσει εἰς ἄλλα Κράτη.

§148Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶπον μόνον, ὅτι ἡ Ἱσπανία αὔριον δύναται τὸ δασμολόγιον της, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλει εἰς τὴν σταφίδα σήμερον ὡρισμένον δασμὸν εἰσαγωγῆς ἐκ τεσσάρων φράγκων, τὸ δασμολόγιόν της τοῦτο τὸ κατώτερον δύναται αὔριον νὰ τὸ μεταβάλῃ.

§149Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Δι’ ὅλα τὰ Κράτη.

§150Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δι’ ὅλα τὰ Κράτη, ἀναμφισβητήτως· ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα, τὸ ἐὰν θὰ τὸ μεταβάλῃ δι’ ὅλα τὰ Κράτη δὲν μᾶς ὠφελεῖ τίποτε.

§151ΑΘΩΣ ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δύνασθε νὰ καταγγείλητε τὴν σύμβασιν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν.

§152Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως)

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιστροφῆς εἰσπραχθέντος φόρου τῶν ἀμπέλων τῆς χρήσεως τοῦ 1901 καὶ φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902, καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν ἀμπέλων νόμων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§154Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοὺς καθυστεροῦντας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1899 μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1902, ἀλλ’ ἡ πρόνοια αὕτη πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τοὺς καθυστεροῦντας μέχρι τοῦ 1903, διότι αὐτοὶ εὑρέθησαν εἰς περιστάσεις τοιαύτας, ὥστε νὰ μὴ δυνηθῶσι νὰ πληρώσωσιν ἐγκαίρως. Ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, νὰ δεχθῇ, ὅπως ἀντὶ τοῦ 1902 τεθῇ 1903.

§155Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Εἶναι ἀναγκαῖον αὐτό, διότι ἐβεβαιώθη ὁ φόρος πολὺ ἀργά.

§156Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Διὰ τὰ ἀροτριῶντα κτήνη, ἢ μόνον διὰ τὰς ἀμπέλους;

§157Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ τῶν ἀμπέλων.

§158Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ καὶ διὰ τὰ ἀροτριῶντα.

§159Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τῶν ἀροτριώντων ὑπάρχει ἰδιαίτερον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ ἀπαλλαγὴ ἐν γένει τῶν ὀφειλετῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πληρώσωσι μέχρι τέλους Ἰανουαρίου τρέχοντος ἔτους. Καὶ αὐτὸ θὰ ψηφισθῇ μεταξὺ τῶν πρώτων.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§161Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου ἐλήφθη πρόνοια μόνον διὰ τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τοῦ 1902. Ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ προεβλήθησαν εὔλογα παράπονα ὑπό τινων τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐγίνωσκον, ὅτι ἐγκαίρως ἐβεβαιώθη ἡ καταστροφὴ εἰς ὡρισμένα χωρία εἴτε προϊόντων εἴτε ἀμπέλων. Ὅτε τὰ παράπονα ταῦτα προεβλήθησαν, διετέλουν ἐν ἀγνοίᾳ τῶν γενομένων ἐπὶ τούτῳ ἐνεργειῶν. Συνεπείᾳ τῶν ἐπερωτήσεων ἐζήτησα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα παρὰ τοῦ οἰκείου γραφείου, καὶ ἐβεβαιώθην, ὅτι πράγματι ἐγένετο βεβαίωσις εἴς τινα χωρία, νομίζω, τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου, τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος, τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος καὶ ἄλλων τινῶν μερῶν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ προνοήσωμεν καὶ περὶ τούτων. Διὰ τοῦτο προβάλλω ὡς ἄρθρον 5 τὸ ἑξῆς: «Ἀπαλλάσσονται τοῦ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἐπιβεβλημένου φόρου τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903 οἱ φορολογούμενοι τῶν χωρίων ἢ δήμων, ὧν ἡ ἐσοδεία τοῦ 1903 ἐβεβαιώθη ὡς καταστραφεῖσα.»

§162Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἢ θέλει βεβαιωθῇ ἐν τῷ μέλλοντι.

§163Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἐν τῷ μέλλοντι. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν αὐτὸ ἀνοικτόν. Πρόκειται περὶ τοῦ 1903.

§164Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἐγνώριζον οἱ ἄνθρωποι καὶ δὲν ἐδήλωσαν τὴν καταστροφήν.

§165Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγνώριζον. Δὲν δυνάμεθα νὰ προνοήσωμεν περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφρόντισαν νὰ δηλώσωσιν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν προσθήκην καὶ ἑτέρου τινὸς ἄρθρου. Τὸ ἄρθρον τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ θέσιν ἄρθρου ἕκτου, σκοπεῖ νὰ θεραπεύσῃ προβληθεῖσαν ὑπό τινων δήμων αἴτησιν, ὅπως ἐπιτραπῇ αὐτοῖς, ἀντὶ νὰ λαμβάνωσι τὸν φόρον τὸν δημοτικὸν ἐπὶ τοῦ κατὰ στρέμμα ἐπιβαλλομένου τοιούτου φόρου, νὰ δύνανται τὸν φόρον τοῦτον νὰ λαμβάνωσιν ἐκ τοῦ γλεύκους ἢ τοῦ οἴνου, ὁ ὁποῖος ἐξάγεται ἀπὸ τὸν δῆμον. Ἐννοεῖτε ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ γίνηται ἐκ τοῦ νόμου ἀπ’ εὐθείας, ἀλλὰ πρέπει οἱ δῆμοι νὰ τὸ ζητήσωσι διὰ ψηφίσματος, κυρουμένου διὰ Β. Διατάγματος. Ἰδοὺ πῶς ἔχει τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς δήμους τοῦ Κράτους, κατόπιν ψηφίσματος τοῦ οἰκείου Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἐγκρινομένου διὰ Β. Διατάγματος, ἵνα τὸν κατὰ τὸ ἄρθρον 37 τοῦ νόμου τῆς 5 Ἰουνίου 1899 περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐπὶ τοῦ οἴνου φόρου διὰ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων δημοτικὸν φόρον ἀντικαταστήσωσι διὰ δημοτικοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ἐκ τοῦ δήμου γλεύκους ἢ οἴνου, μὴ ὑπερβαίνοντος τὸ ἥμισυ λεπτὸν κατ’ ὀκᾶν. Ὁ φόρος οὗτος βεβαιοῦται καὶ εἰσπράττεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ΞΗʹ τῆς 22 Δεκεμβρίου 1847.» Τινὲς τῶν δήμων εὑρίσκουσιν, ὅτι, ἐὰν ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ εἰσπράττωσι τὸν δημοτικὸν φόρον ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου γλεύκους ἢ οἴνου, ἀναλόγως πρὸς τὸν δημόσιον φόρον, τὸ ἔσοδον πιθανὸν νὰ μὴ ἦναι μεγαλείτερον, ἀλλὰ δὲν θὰ γίνηται καθυστέρησις αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀναγκαῖον, καὶ εὐθὺς ὡς ὁ δῆμος τὸ ζητήσῃ καὶ οἱ δημόται δὲν ἔχουσιν ἀντίρρησιν, δυνάμεθα νὰ τὸ ἐπιτρέψωμεν. Διὰ τοῦτο ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§166Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ προσθέτου αὐτοῦ ἄρθρου, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Πολλοὶ δήμαρχοι καὶ πολλὰ Δημοτικὰ Συμβούλια βεβαίως θὰ ζητήσωσι νὰ εἰσπράττηται ὁ δημοτικὸς φόρος κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ γλεύκους ἢ οἴνου· θέλουσι δὲ τὸ ζητήσει διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Οἱ δῆμοι ὅλοι εἶναι κατάχρεοι πρὸς τὸ Δημόσιον, ἐὰν δὲ εἰσπράττηται καὶ ὁ δημοτικὸς φόρος μετὰ τοῦ δημοσίου φόρου, οἱ δήμαρχοι θέλουσιν ἀφεθῆ εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ὅλοι ἐνθυμεῖσθε τὰς καταπιέσεις πρὸς εἴσπραξιν τοῦ φόρου αὐτοῦ. Ὑπῆρχε πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων νόμος, ὅστις ἔδιδε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς δημάρχους νὰ ἐνοικιάζωσι τὸν δημοτικὸν φόρον ἐπὶ τῶν ἀμπέλων. Ἐνθυμοῦμαι δὲ εἰς ποίας καταπιέσεις ὑπεβάλλοντο οἱ ἀμπελοκτήμονες, διότι κατὰ τὸν τρυγητὸν οἱ ἐνοικιασταὶ ἢ ἄνθρωποι τῶν ἐνοικιαστῶν κατεπίεζον τοὺς ἀμπελοκτήμονας νὰ πληρώνωσι τὸν φόρον, τὴν ποσότητα τοῦ ὁποίου ὥριζον οἱ ἐνοικιασταί, ἄλλως δὲν ἐπέτρεπον εἰς αὐτοὺς νὰ μετακομίσωσι τὰς σταφυλάς των.

§167Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐξαγομένου γλεύκους ἢ οἴνου.

§168Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, περὶ τοῦ ἐξαγομένου ἀπὸ τὸν δῆμον τῆς παραγωγῆς εἰς ἕτερον. Ἐν τῇ ἐμῇ ἐπαρχίᾳ ὁ δῆμος Τριπόλεως καὶ ὁ δῆμος Ὀρχομενοῦ τὰς ἀμπέλους των ὅλας τὰς ἔχουσιν ἐν τῷ δήμῳ Μαντινείας. Τὴν στιγμὴν λοιπόν, καθ’ ἣν οἱ ἀμπελοκτήμονες τοῦ Ὀρχομενοῦ θέλουσι νὰ μεταφέρωσι τὸ γλεῦκος ἐκ Μαντινείας, τί θὰ γείνῃ;

§169Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι ἡ πρότασις οὐδεμίαν ἤθελε προκαλέσει ἀντίρρησιν· ἀλλ’ ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι προκαλεῖ ἀντιρρήσεις, τὴν ἀποσύρω.

§170Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ προκαλέσῃ ἀντιρρήσεις, ἀφοῦ εἰς νομοσχέδιον εὐεργετικὸν ἐμβάλλετε διάταξιν φορολογικήν;

§171Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀπέσυρα.

§172Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι μόνον νὰ τὴν ἀποσύρητε, ἀλλὰ νὰ ἀντιληφθῇ καὶ ἡ Βουλή, ὅτι ἐν τῇ τελευταίᾳ ἀναγνώσει νομοθετήματος εὐεργετικοῦ ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ προσθήκη φορολογικῆς μεταρρυθμίσεως, ἔστω καὶ ἐν περιωρισμένῳ μέτρῳ.

§173Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἀπέσυρα τὴν διάταξιν, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη συζητήσεως.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προταθὲν ἄρθρον 5: «Ἀπαλλάσσονται τοῦ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἐπιβεβλημένου φόρου τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903 οἱ φορολογούμενοι τῶν χωρίων ἢ δήμων, ὧν ἡ ἐσοδεία τοῦ 1903 ἐβεβαιώθη ὡς καταστραφεῖσα.»

§175Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πῶς ἐβεβαιώθη;

§176Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ νόμου τοῦ παρελθόντος ἐπετρέπετο νὰ παρατείνηται διὰ Β. Διατάγματος ἡ προθεσμία τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου μέχρι τέλους τοῦ ἔτους, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκεν ὁ φόρος, εἰς δήμους ἢ χωρία, ἐν οἷς ἤθελε βεβαιωθῆ, ὅτι ἐγένετο ζημία. Εἰς τοὺς δήμους λοιπὸν ἢ τὰ χωρία ταῦτα δίδεται διὰ τοῦ νόμου τούτου ὄχι ἀναβολὴ πρὸς πληρωμήν, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα νὰ μὴ πληρώσουν.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§178Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ὡς ἄρθρον 6 τὸ ἑξῆς: «Διὰ Β. Διαταγμάτων κανονισθήσονται τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου τούτου.»

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§180Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπίσης ὡς ἄρθρον 7 νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς: «Ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου τούτου ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καταχωρίσεως αὐτοῦ.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρίτην συζήτησιν).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διακόψωμεν.

§182Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δύναται ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ περὶ διακοπῆς, εὑρισκομένη ἐν ἀπαρτίᾳ. Ἡμεῖς παριστάμεθα, ἵνα συντελῶμεν εἰς τὴν ἀπαρτίαν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐργάζηται καὶ ἀποφασίζῃ ἡ Βουλὴ ἄνευ ἀπαρτίας.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ τῶν Βουλευτῶν καταλόγου, καὶ τῆς Βουλῆς μὴ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 9 μ. μ.)